plato-philosophy.apologia-socratis 30
καὶ ἐάν τις ὑμῶν ἀμφισβητήσῃ καὶ φῇ ἐπιμελεῖσθαι , οὐκ εὐθὺς ἀφήσω αὐτὸν οὐδʼ ἄπειμι , ἀλλʼ ἐρήσομαι αὐτὸν καὶ ἐξετάσω καὶ ἐλέγξω , καὶ ἐάν μοι μὴ δοκῇ κεκτῆσθαι ἀρετήν , φάναι δέ , ὀνειδιῶ ὅτι τὰ πλείστου ἄξια περὶ ἐλαχίστου ποιεῖται , τὰ δὲ φαυλότερα περὶ πλείονος . ταῦτα καὶ νεωτέρῳ καὶ πρεσβυτέρῳ ὅτῳ ἂν ἐντυγχάνω ποιήσω , καὶ ξένῳ καὶ ἀστῷ , μᾶλλον δὲ τοῖς ἀστοῖς , ὅσῳ μου ἐγγυτέρω ἐστὲ γένει . ταῦτα γὰρ κελεύει ὁ θεός , εὖ ἴστε , καὶ ἐγὼ οἴομαι οὐδέν πω ὑμῖν μεῖζον ἀγαθὸν γενέσθαι ἐν τῇ πόλει ἢ τὴν ἐμὴν τῷ θεῷ ὑπηρεσίαν . οὐδὲν γὰρ ἄλλο πράττων ἐγὼ περιέρχομαι ἢ πείθων ὑμῶν καὶ νεωτέρους καὶ πρεσβυτέρους μήτε σωμάτων ἐπιμελεῖσθαι μήτε χρημάτων πρότερον μηδὲ οὕτω σφόδρα ὡς τῆς ψυχῆς ὅπως ὡς ἀρίστη ἔσται , λέγων ὅτι οὐκ ἐκ χρημάτων ἀρετὴ γίγνεται , ἀλλʼ ἐξ ἀρετῆς χρήματα καὶ τὰ ἄλλα ἀγαθὰ τοῖς ἀνθρώποις ἅπαντα καὶ ἰδίᾳ καὶ δημοσίᾳ . εἰ μὲν οὖν ταῦτα λέγων διαφθείρω τοὺς νέους , ταῦτʼ ἂν εἴη βλαβερά · εἰ δέ τίς μέ φησιν ἄλλα λέγειν ἢ ταῦτα , οὐδὲν λέγει . πρὸς ταῦτα , φαίην ἄν , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , ἢ πείθεσθε Ἀνύτῳ ἢ μή , καὶ ἢ ἀφίετέ με ἢ μή , ὡς ἐμοῦ οὐκ ἂν ποιήσαντος ἄλλα , οὐδʼ εἰ μέλλω πολλάκις τεθνάναι.μὴ θορυβεῖτε , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , ἀλλʼ ἐμμείνατέ μοι οἷς ἐδεήθην ὑμῶν , μὴ θορυβεῖν ἐφʼ οἷς ἂν λέγω ἀλλʼ ἀκούειν · καὶ γάρ , ὡς ἐγὼ οἶμαι , ὀνήσεσθε ἀκούοντες . μέλλω γὰρ οὖν ἄττα ὑμῖν ἐρεῖν καὶ ἄλλα ἐφʼ οἷς ἴσως βοήσεσθε · ἀλλὰ μηδαμῶς ποιεῖτε τοῦτο . εὖ γὰρ ἴστε , ἐάν με ἀποκτείνητε τοιοῦτον ὄντα οἷον ἐγὼ λέγω , οὐκ ἐμὲ μείζω βλάψετε ἢ ὑμᾶς αὐτούς · ἐμὲ μὲν γὰρ οὐδὲν ἂν βλάψειεν οὔτε Μέλητος οὔτε Ἄνυτος—οὐδὲ γὰρ ἂν δύναιτο—οὐ γὰρ οἴομαι θεμιτὸν εἶναι ἀμείνονι ἀνδρὶ ὑπὸ χείρονος βλάπτεσθαι . ἀποκτείνειε μεντἂν ἴσως ἢ ἐξελάσειεν ἢ ἀτιμώσειεν · ἀλλὰ ταῦτα οὗτος μὲν ἴσως οἴεται καὶ ἄλλος τίς που μεγάλα κακά , ἐγὼ δʼ οὐκ οἴομαι , ἀλλὰ πολὺ μᾶλλον ποιεῖν ἃ οὑτοσὶ νῦν ποιεῖ , ἄνδρα ἀδίκως ἐπιχειρεῖν ἀποκτεινύναι . νῦν οὖν , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , πολλοῦ δέω ἐγὼ ὑπὲρ ἐμαυτοῦ ἀπολογεῖσθαι , ὥς τις ἂν οἴοιτο , ἀλλὰ ὑπὲρ ὑμῶν , μή τι ἐξαμάρτητε περὶ τὴν τοῦ θεοῦ δόσιν ὑμῖν ἐμοῦ καταψηφισάμενοι . ἐὰν γάρ με ἀποκτείνητε , οὐ ῥᾳδίως ἄλλον τοιοῦτον εὑρήσετε , ἀτεχνῶς—εἰ καὶ γελοιότερον εἰπεῖν—προσκείμενον τῇ πόλει ὑπὸ τοῦ θεοῦ ὥσπερ ἵππῳ μεγάλῳ μὲν καὶ γενναίῳ , ὑπὸ μεγέθους δὲ νωθεστέρῳ καὶ δεομένῳ ἐγείρεσθαι ὑπὸ μύωπός τινος , οἷον δή μοι δοκεῖ ὁ θεὸς ἐμὲ τῇ πόλει προστεθηκέναι τοιοῦτόν τινα , ὃς ὑμᾶς ἐγείρων καὶ πείθων καὶ ὀνειδίζων ἕνα ἕκαστον οὐδὲν παύομαι τὴν ἡμέραν ὅλην πανταχοῦ προσκαθίζων .
Lemmas: καί ἐάν τις σύ ἀμφισβητέω καί φημί ἐπιμελέομαι , οὐ εὐθύς ἀφίημι αὐτός οὐδέ ἄπειμι , ἀλλά ἔρομαι αὐτός καί ἐξετάζω καί ἐλέγχω , καί ἐάν ἐγώ μή δοκεύς κτάομαι ἀρετή , φημί δέ , ὀνειδίζω ὅτι ὁ πολύς ἄξιος περί ἐλαχύς ποιέω , ὁ δέ φαῦλος περί πολύς . οὗτος καί νέος καί πρέσβυς ὅστις ἄν ἐντυγχάνω ποιέω , καί ξένος καί ἀστός , μάλα δέ ὁ ἀστός , ὅσος ἐγώ ἐγγύς εἰμί γένος . οὗτος γάρ κελεύω ὁ θεός , εὖ οἶδα , καί ἐγώ οἴομαι οὐδείς πω σύ μέγας ἀγαθός γίγνομαι ἐν ὁ πόλις ἤ ὁ ἐμός ὁ θεός ὑπηρεσία . οὐδείς γάρ ἄλλος πράσσω ἐγώ περιέρχομαι ἤ πείθω σύ καί νέος καί πρέσβυς μήτε σῶμα ἐπιμελέομαι μήτε χρῆμα πρότερος μηδέ οὕτως σφόδρα ὡς ὁ ψυχή ὅπως ὡς ἀγαθός εἰμί , λέγω ὅτι οὐ ἐκ χρῆμα ἀρετή γίγνομαι , ἀλλά ἐκ ἀρετή χρῆμα καί ὁ ἄλλος ἀγαθός ὁ ἄνθρωπος ἅπας καί ἴδιος καί δημόσιος . εἰ μέν οὖν οὗτος λέγω διαφθείρω ὁ νέος , οὗτος ἄν εἰμί βλαβερός · εἰ δέ τις ἐγώ φημί ἄλλος λέγω ἤ οὗτος , οὐδείς λέγω . πρός οὗτος , φημί ἄν , ὦ ἀνήρ Ἀθηναῖος , ἤ πείθω Ἄνυτος ἤ μή , καί ἤ ἀφίημι ἐγώ ἤ μή , ὡς ἐγώ οὐ ἄν ποιέω ἄλλος , οὐδέ εἰ μέλλω πολλάκις θνῄσκω θορυβέω , ὦ ἀνήρ Ἀθηναῖος , ἀλλά ἐμμένω ἐγώ ὅς δέω σύ , μή θορυβέω ἐπί ὅς ἄν λέγω ἀλλά ἀκούω · καί γάρ , ὡς ἐγώ οἴομαι , ὀνίνημι ἀκούω . μέλλω γάρ οὖν τίς σύ λέγω καί ἄλλος ἐπί ὅς ἴσως βοάω · ἀλλά μηδαμῶς ποιέω οὗτος . εὖ γάρ οἶδα , ἐάν ἐγώ ἀποκτείνω τοιοῦτος εἰμί οἷος ἐγώ λέγω , οὐ ἐγώ μέγας βλάπτω ἤ σύ αὐτός · ἐγώ μέν γάρ οὐδείς ἄν βλάπτω οὔτε Μέλητος οὔτε Ἄνυτος γάρ ἄν δύναιτο—οὐ γάρ οἴομαι θεμιτός εἰμί ἀγαθός ἀνήρ ὑπό κακός βλάπτω . ἀποκτείνω ἄν ἴσως ἤ ἐξελαύνω ἤ ἀτιμόω · ἀλλά οὗτος οὗτος μέν ἴσως οἴομαι καί ἄλλος τις που μέγας κακός , ἐγώ δέ οὐ οἴομαι , ἀλλά πολύς μάλα ποιέω ὅς οὗτος νῦν ποιέω , ἀνήρ ἄδικος ἐπιχειρέω ἀποκτείνω . νῦν οὖν , ὦ ἀνήρ Ἀθηναῖος , πολύς δέω ἐγώ ὑπέρ ἐμαυτοῦ ἀπολογέομαι , ὡς τις ἄν οἴομαι , ἀλλά ὑπέρ σύ , μή τις ἐξαμαρτάνω περί ὁ ὁ θεός δόσις σύ ἐγώ καταψηφίζομαι . ἐάν γάρ ἐγώ ἀποκτείνω , οὐ ῥᾴδιος ἄλλος τοιοῦτος εὑρίσκω , ἀτεχνῶς—εἰ καί γέλοιος ειπειν—προσκειμενω ὁ πόλις ὑπό ὁ θεός ὥσπερ ἵππος μέγας μέν καί γενναῖος , ὑπό μέγεθος δέ νωθής καί δέω ἐγείρω ὑπό μύωψ τις , οἷος δή ἐγώ δοκέω ὁ θεός ἐγώ ὁ πόλις προστίθημι τοιοῦτος τις , ὅς σύ ἐγείρω καί πείθω καί ὀνειδίζω εἷς ἕκαστος οὐδείς παύω ὁ ἡμέρα ὅλος πανταχοῦ προσκαθίζω .