philostorgius.historia-ecclesiastica-fragmenta-ap-photium 6.5
5 . Ταῦτα δὲ Κωνσταντίῳ διανοουμένῳ , ἡ τοῦ Ἰουλιανοῦ ἐπανάστασις ταῖς φήμαις αὐτῷ διακομίζεται . ὁ δὲ αὐτίκα τε τὴν ἐπὶ 5 a Artemii Passio 19 : Ὁ δὲ Κωνστάντιος ἄρας ἀπὸ τῆς Κωνσταντινουπόεως τὴν ἐπὶ Συρίας ἐποιεῖτο ὁδόν · καὶ φθάσας τὴν μεγαλόπολιν Ἀντιόχειαν , αὐτοῦ κατασκηνοῖ τὸν πρὸς τοὺς Πέρσας ἑτοιμαζόμενος πόλεμον . αὐτοῦ δὲ χρονοτριβήσαντος ἐν τῇ πόλει καὶ τὸν στρατὸν ἐξαρτύοντος , ἀφίκετο γράμματα πρὸς αὐτὸν δηλοῦντα τὴν τοῦ Ιουλιανοῦ ἐπανάστασιν . ὁ γὰρ Ἰουλιανός , ὡς δεδήλωταί μοι καὶ πρόσθεν , ἡνίκα τὸν περὶ τούτων ἐποιούμην λόγον , ἐπὶ φυλακῇ τῶν Ἑσπερίων εἰς τὰς Γαλλίας ὑπὸ τοῦ Κωνσταντίου Καῖσαρ ἀναδειχθείς , αὐτὸς ἐπὶ πλεῖον ἐν τῷ τοῦ Καίσαρος σχήματι εἶναι μὴ ἀνασχόμενος , τό τε διάδημα περιτίθεται καὶ τῆς μείζονος ἀνθάπτεται βασιλείας . ἐπεὶ δὲ ἀντελάβετο τῶν πραγμάτων , οὐκέτι μικρὸν οὐδὲν ἐνενόει οὐδὲ διαμέλλειν ἐγίγνωσκε ἀλλὰ ἀλλὰ τὴν Εὐρώπην τέως ὑφ’ ἑαυτῷ ποιήσασθαι πᾶσαν Μέλων ὁπόση Ῥωμαίοις ὑπακούει , 5 b . [ zu Ζ . 18 ff ] Artemii Passio 41 [ Julians Rede ] : Καὶ ὁ . . . ων - στάντιος . . . τὸν ἐμὸν ἀδελφὸν Γάλλον πεφόνευκε . . . ἡμᾶς τε αὐτούς , εἰ μὴ θεῶν προνοίᾳ περιεσώθημεν , τὸ αὐτὸ ἠβούλετο δρᾶσαι . ἀλλ’ οἱ θεοὶ διεκώλυσαν , αὐτοψεί μοι τὴν σωτηρίαν μηνύσαντες · εἰς οὓς ἐγὼ τεθαρρηκὼς τὸν Χριστιανισμὸν ἐξωμοσάμην καὶ πρὸς τὸν Ἕλληνα βίον ἀπέκλινα , εὖ εἰδὼς ὡς ὁ τῶν Ἑλλήνων καὶ Ῥωμαίων ἀρχαιότατος βίος , καλοῖς ἔθεσι καὶ νόμοις χρησάμενος , θεοὺς προσαγορεύει τοὺς τὸ πιστὸν ἐκ τῶν πραγμάτων ἔχοντας . Κωνσταντινούπολιν ἐβάδιζεν καὶ σύνοδον ἅμα διώριζεν ὑπὲρ τοῦ ἑτεροουσίου κατὰ Νίκαιαν ἵστασθαι . φθάσας δὲ παρὰ τὰς Μόψου καλουμένας κρήνας καὶ νόσῳ βληθείς , εἰτα καὶ βαπτισάμενος παρὰ τῷ στρατῷ συνταξάμενος διὰ Γερμνῶν ἐπὶ τὸν Ἴστρον ἐχώρει καὶ ῆς πέραν ὄχθης λαβόμενος διὰ τῶν ἐκείνης χωρίων ἤλαυνεν , ἀμφοτέρους τοὺς ὑπάρχους διαλαθών , τόν τε τῶν Ἰταλιῶν Ταῦρον οὕτω καλούμενον καὶ τὸν τῶν Ἰλλυριῶν Φλορέτιον . ἐπεὶ δὲ κατὰ Παίονας ἐγένετο , διαβὰς ἐπὶ θάτερα τὸν ποταμόν , αὐτίκα τήν τε Ἰλλυρίδα πᾶσαν ὑφ᾿ ἑαυτῷ γῆν εἶχε καὶ τὰς Ἰταλίας καὶ τὰ μέχρι τοῦ ἑσπερίου Ὠκεανοῦ σύμπαντα ἔθνη ὁπόσα τῆς Ῥωμαίων ἐπικρατήσεως ἦν . [ § 20 ] ὁ δὲ Κωνστάντιος ταῦτα διὰ τῶν γραμμάτων μαθὼν τε ὥσπερ καὶ εἰκὸς ἦν καὶ περὶ τῇ Κωνσταντινουπόλει μάλιστα δείσας μή , ὅπερ κἀκεῖνος διενοεῖτο , φθάσειεν αὐτὴν ὑφ᾿ ἑαυτὸν ποιησόμενος , ἠπείγετο οὐν κατὰ τὸ δυνατὸν προκαταλαβεῖν . ἐν ὅσῳ δὲ ὁ στρατὸς αὐτῷ συνελέγετο κατὰ τὰς πόλεις τῆς Ἑῴας ἐσκεδασμένος καὶ ἔμελλεν ἐξαρτύεσθαι ὡς πρὸς τοσαύτην ὁδόν , σημαίνει τοῖς ἐπισκόποις εἰς τὴν Νίκαιαν αὐτὸν ὡς ὅτι τάχιστα φθῆναι προαφικομένους · ἐμελέτα γὰρ δευτέραν ἐν αὐτῇ συγκροτῆσαι σύνοδον , παρὰ τῶν δυσσεβῶν Ἀρειανῶν κατὰ τοῦ ὁμοουσίου παροτρυνόμενος . ἐπεὶ δὲ τὴν Κιλικίαν διεξελθὼν εἰς τὰς Μόψου καλουμένας κρήνας ἀφίκετο , ἀσθένειά τις ἐξαπιναίως αὐτῷ προσέπεσε καὶ οὐχ οἱός τε ἠν ἔτι τὸ πρόσω χωρεῖν . ὡς δὲ ᾔσθετο φαύλως ἔχων ἤδη καὶ οὐκ ἂν βιώσόμεος , τὴν ταχίστην τὸν Ἀντιοχείας ἐπίσκοπον μεταπέμπεται Εὐζώϊον καὶ αὐτῷ Βαπτίσαι αὐτὸν ἐπιτρέπει . βαπτισάμενος δὲ καὶ μικρὸν ἐπιβιούς , αὐτόθι Εὐζωΐου , τήν τε βασιλείαν αὐτῷ βίῳ καὶ τὰς ἐπ’ ἀσεβείᾳ συνόδους ἀπολείπει . 6 , Ὅτι , κομιζομένου πρὸς ταφὴν Κωνσταντίου , ὁ Ἰουλιανὸς καταλαβών , τῆς τε σοροῦ προεπόμπευε τῆς κεφαλῆς ἀφελόμενος τὸ διάδημα καὶ τιμῶν τὸν νεκρὸν οὑ τὴν ζωὴν ἀφελεῖν ἐπεστράτευεν . προλείπει τὸ ζῆν , βασιλεύσας τὰ σύμπαντα ἔτη τεσσαράκοντα , τὰ μὲν ἡμίσεα μετὰ τοῦ πατρός , τὰ δὲ ἐπίλοιπα μόνος . 6 a — 7 a [ ebd . Folge ] Αὐτὸν δὲ ἡ στρατιὰ ὀλοφυραμένη καὶ τὰ νομιζόμενα ἐπ᾿ αὐτῷ τελέσασα , λάρνακι τοῦτον ἐνέθεσαν τοῖς εἰωθόσιν εἰς τὸ διαρκέσαι σκευάσαντες τὸν νεκρόν . καὶ εἰς ἁρμάμαξαν ἐνθέμενοι , ἐκόμιζον ἐπὶ τὴν Κωνσταντινούπολιν σὺν τοῖς οἰκείοις ἕκαστος ὅπλοις αὐτῷ ἐφεπόμενοι καὶ κατὰ τὸν αὐτὸν κόσμον ὅνπερ καὶ ζῶντος ὑπὸ τοῖς ἡγεμόσι τεταγμένοι ἐτύγχανον . [ § 21 ] οὑτοι μὲν δὴ τὴν εἶχον ἄγοντες τὸν νεκρόν · καὶ ὁ Ἰουλιανὸς συνωμάρτησεν ἐκ τῶν Ἰλλυριῶν ἀφικόμενος καὶ ᾔδη βεβαίως ἔχων τὴν πᾶσαν βασιλείαν , οὐδενὸς αὐτῷ μετὰ τὸν Κωνσταντίου θάνατον ἐναντιωθῆναι τολ - μήσαντος . κοιζομένου δὲ τοῦ νεκροῦ ἐπὶ τὸν ωεὼν τῶν ἀποστόλων , ἵναπερ αὐτὸν καταθήσειν πλησίον τοῦ πατρὸς ἔμελλον , αὐτὸς ἡγεῖτο τῆς κλίνης , τὸ διάδημα τῆς κεφαλῆς περιελών . ἐπεὶ δὲ ἔθαψαν [ zu Ζ . — 21 ] vgl . Zonar . XIII 12 , 4 : Τὸ δὲ τοῦ Κωνσταντίου σῶμα τὸ σὺν ἐκείνῳ στρατιωτικὸν καὶ οἱ ἄρχοντες ἐπ’ ὀχήματος εἰς Κωνσταντινούπολιν διεκόμισαν · ᾡ καὶ ὁ Ἰουλιανὸς προσυπήντησε καὶ προέπεμψε [ so Ο ] περιελόμενος κεφαλῆς τὸ διάδημα . κατετέθη δὲ ὁ τοῦ τελευτήσαντος νεκρὸς αὐτοκράτορος ἐν τῷ τῶν ἁγίων ἀποστόλων ναῶ . Cedren . I 531 , 10 : Οὗ ( näml . τοῦ Κωνσταντίου ) τὸ σῶμα Ἰοβιανὸς ταῦτα βασιλεύς , προτίκτωρ τότε ὤν , ἀποκομίσας ἀπέθετο πλησίον τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ἐν τῷ ἡρῴῳ μετὰ Εὐσεβίας τῆς αὐτοῦ πρώτης γυναικός .
Lemmas: 5 . οὗτος δέ Κωνστάντιος διανοέομαι , ὁ ὁ Ἰουλιανός ἐπανάστασις ὁ φήμη αὐτός διακομίζω . ὁ δέ αὐτίκα τε ὁ ἐπί 5 a Artemii Passio 19 : ὁ δέ Κωνστάντιος ἀείρω ἀπό ὁ κωνσταντινουποηως ὁ ἐπί Συρία ποιέω ὁδός · καί φθάνω ὁ Μεγαλόπολις Ἀντιόχεια , αὐτός κατασκηνόω ὁ πρός ὁ Πέρσης ἑτοιμάζω πόλεμος . αὐτός δέ χρονοτριβέω ἐν ὁ πόλις καί ὁ στρατός ἐξαρτύω , ἀφικνέομαι γράμμα πρός αὐτός δηλόω ὁ ὁ Ἰουλιανός ἐπανάστασις . ὁ γάρ Ἰουλιανός , ὡς δηλόω ἐγώ καί πρόσθεν , ἡνίκα ὁ περί οὗτος ποιέω λόγος , ἐπί φυλακή ὁ Ἑσπερίων εἰς ὁ Γαλλία ὑπό ὁ Κωνστάντιος Καῖσαρ ἀναδείκνυμι , αὐτός ἐπί πλείων ἐν ὁ ὁ Καῖσαρ σχῆμα εἰμί μή ἀνέχω , ὁ τε διάδημα περιτίθημι καί ὁ μείζων ἀνθάπτομαι βασίλεια . ἐπεί δέ ἀντιλαμβάνω ὁ πρᾶγμα , οὐκέτι μικρός οὐδείς ἐννοέω οὐδέ διαμέλλω γιγνώσκω ἀλλά ἀλλά ὁ Εὐρώπη τέως ὑπό ἑαυτοῦ ποιέω πᾶς Μέλων ὁπόσος Ῥωμαῖος ὑπακούω , 5 b . [ zu Ζ . 18 ff ] Artemii Passio 41 [ Julians Rede ] : καί ὁ . . . εἰμί - στάντιος . . . ὁ ἐμός ἀδελφός Γάλλος φονεύω . . . ἐγώ τε αὐτός , εἰμί μή θεός πρόνοια περισῴζω , ὁ αὐτός βούλομαι δράω . ἀλλά ὁ θεός διακωλύω , αὐτοψεί ἐγώ ὁ σωτηρία μηνύω · εἰς ὅς ἐγώ θαρσέω ὁ χριστιανισμός ἐξόμνυμι καί πρός ὁ Ἕλλην βίος ἀποκλίνω , εὕω εἰδοί ὡς ὁ ὁ Ἕλλην καί Ῥωμαῖος ἀρχαῖος βίος , καλός ἔθος καί νόμος χράω , θεός προσαγορεύω ὁ ὁ πιστόν ἐκ ὁ πρᾶγμα ἔχω . Κωνσταντινούπολις βαδίζω καί σύνοδος ἅμα διορίζω ὑπέρ ὁ ἑτεροούσιος κατά Νίκαια ἵστημι . φθάνω δέ παρά ὁ Μόψος καλέω κρήνη καί νόσος βάλλω , εἶτα καί βαπτίζω παρά ὁ στρατός συντάσσω διά Γερμνῶν ἐπί ὁ Ἴστρος χωρέω καί αὐλή πέραν ὄχθη λαμβάνω διά ὁ ἐκεῖνος χωρίον ἐλαύνω , ἀμφότερος ὁ ὕπαρχος διαλανθάνω , ὁ τε ὁ Ιταλιών Ταῦρος οὗτος καλέω καί ὁ ὁ Ἰλλυριός Φλορέτιον . ἐπεί δέ κατά Παίων γίγνομαι , διαβαίνω ἐπί ἕτερος ὁ ποταμός , αὐτίκα ὁ τε Ἰλλυρίς πᾶς ὑπό ἑαυτοῦ γῆ ἔχω καί ὁ Ἰταλία καί ὁ μέχρι ὁ ἑσπέριος Ὠκεανός σύμπας ἔθνος ὁπόσος ὁ Ῥωμαῖος ἐπικράτησις εἰμί . [ § 20 ] ὁ δέ Κωνστάντιος οὗτος διά ὁ γράμμα μανθάνω τε ὥσπερ καί εἰκός εἰμί καί περί ὁ Κωνσταντινούπολις μάλιστα δείδω μή , ὅσπερ ἐκεῖνος διανοέομαι , φθάνω αὐτός ὑπό ἑαυτοῦ ποιέω , ἐπείγω ὀν κατά ὁ δυνατός προκαταλαμβάνω . ἐν ὅσος δέ ὁ στρατός αὐτός συλλέγω κατά ὁ πόλις ὁ ἑῷος σκεδάννυμι καί μέλλω ἐξαρτύω ὡς πρός τοσοῦτος ὁδός , σημαίνω ὁ ἐπίσκοπος εἰς ὁ Νίκαια αὐτός ὡς ὅτι ταχύς φθάνω προαφικνέομαι · μελετάω γάρ δύο ἐν αὐτός συγκροτέω σύνοδος , παρά ὁ δυσσεβής Ἀρειανός κατά ὁ ὁμοούσιος παροτρύνω . ἐπεί δέ ὁ Κιλικία διεξέρχομαι εἰς ὁ Μόψος καλέω κρήνη ἀφικνέομαι , ἀσθένεια τις ἐξαπίναιος αὐτός προσπίπτω καί οὐ οἶς τε ἐάν ἔτι ὁ πρόσω χωρέω . ὡς δέ αἰσθάνομαι φαῦλος ἔχω ἤδη καί οὐ εἄν βιόω , ὁ ταχύς ὁ Ἀντιόχεια ἐπίσκοπος μεταπέμπω Εὔζωος καί αὐτός βαπτίζω αὐτός ἐπιτρέπω . βαπτίζω δέ καί μικρός ἐπιβιόω , αὐτόθι ευζωον , ὁ τε βασίλειος αὐτός βίος καί ὁ ἐπί ἀσέβεια σύνοδος ἀπολείπω . 6 , ὅτι2 , κομίζω πρός ταφή Κωνστάντιος , ὁ Ἰουλιανός καταλαμβάνω , ὁ τε σορός προπομπεύω ὁ κεφαλή ἀφαιρέω ὁ διάδημα καί τιμή ὁ νεκρός ὅς ὁ ζωή ἀφαιρέω ἐπιστρατεύω . προλείπω ὁ ζῶ , βασιλεύω ὁ σύμπας ἔτος τεσσαράκοντα , ὁ μέν ἥμισυς μετά ὁ πατήρ , ὁ δέ ἐπίλοιπος μόνος . 6 a — 7 a [ ebd . Folge ] αὐτός δέ ὁ στρατία ὀλοφύρομαι καί ὁ νομίζω ἐπί αὐτός τελέω , λάρναξ οὗτος ἐντίθημι ὁ εἴωθα εἰς ὁ διαρκέω σκευάζω ὁ νεκρός . καί εἰς ἁρμάμαξα ἐντίθημι , κομίζω ἐπί ὁ Κωνσταντινούπολις σύν ὁ οἰκέω ἕκαστος ὅπλον αὐτός ἐφέπω καί κατά ὁ αὐτός κόσμος ὅσπερ καί ζῶ ὑπό ὁ ἡγεμών τάσσω τυγχάνω . [ § 21 ] οὗτος μέν δή ὁ ἔχω ἄγω ὁ νεκρός · καί ὁ Ἰουλιανός συνομαρτέω ἐκ ὁ Ἰλλυριός ἀφικνέομαι καί οἶδα βεβαίως ἔχω ὁ πᾶς βασίλειος , οὐδείς αὐτός μετά ὁ Κωνστάντιος θάνατος ἐναντιόομαι τολ - μήδομαι . κοιζομενω δέ ὁ νεκρός ἐπί ὁ ὤεον ὁ ἀπόστολος , ἵνα αὐτός κατατίθημι πλησίος ὁ πατήρ μέλλω , αὐτός ἡγέομαι ὁ κλίνη , ὁ διάδημα ὁ κεφαλή περιαιρέω . ἐπεί δέ θάπτω [ zu Ζ . — 21 ] vgl . Zonar . XIII 12 , 4 : ὁ δέ ὁ Κωνστάντιος σῶμα ὁ σύν ἐκεῖνος στρατιωτικός καί ὁ ἄρχω ἐπί ὄχημα εἰς Κωνσταντινούπολις διακομίζω · ᾡ καί ὁ Ἰουλιανός προσυπαντάω καί προπέμπω [ so ὁ ] περιαιρέω κεφαλή ὁ διάδημα . κατατίθημι δέ ὁ ὁ τελευτάω νεκρός αὐτοκράτωρ ἐν ὁ ὁ ἅγιος ἀπόστολος ναός . Cedren . I 531 , 10 : οὗ ( näml . ὁ Κωνστάντιος ) ὁ σῶμα Ἰοβιανός οὗτος βασιλεύς , προτίκτωρ τότε εἰμί , ἀποκομίζω ἀποτίθημι πλησίος ὁ πατήρ αὐτός ἐν ὁ ἡρῷον μετά Εὐσεβίας ὁ αὐτός πρῶτος γυνή .