philostorgius.historia-ecclesiastica-fragmenta-ap-photium 3.11
11 . Ὅτι φησὶν ἅπαν τὸ πρὸς ἀνίσχοντα ὅλιον καὶ περὶ τὴν μεσημβρίαν κλίμα , καίτοι πέρα τοῦ μέτρου θαλπόμενον , ὅμως τὰ κράτιστα καὶ μέγιστα φέρειν τῶν ὅσα τῆ καὶ θάλαττα δυνατὴ τρέφειν . τά τε γὰρ κήτη τὰ ὑπερμεγέθη ταύτῃ ἐνεῖναι τῇ θαλάσσῃ · καὶ ἤδη ὤφθη πολλάκις ἐπιπολάσαντα τοῖς τὸν Ὠκεανὸν ἐκεῖνον ἥ τε γῆ τοὺς ἐλέφαντας ἔχει τοὺς μεγίστους καὶ ὑπερφυεστάτους , καὶ δὴ καὶ τοὺς ταυρελέφαντας λεγομένους . ὡν τὸ μὲν γένος τὰ μὲν ἄλλα πάντα βοῦς ἐστι μέγιστος , τὴν δὲ βύρσαν καὶ τὸ χρῶμα ἐλέφας , καὶ σχεδὸν εἰπεῖν καὶ τὸ μέγεθος . καὶ γὰρ εἰς Ρωμαίους κομισθὲν τὸ ζῷον ἐθεασάμην , καὶ τὸ θέαμα γράφω . ἀλλὰ καὶ δράκοντες ἐν τούτοις εἰσί , πάχος μὲν δοκῶν οὐκ ἐλάττους , τὸ δὲ μῆκος εἰς δεκαπέντε παρατεινόμενον ὀργυίας · καὶ γὰρ καὶ τούτων τὰς δορὰς εἰς Ῥωμαίους ἀποκομισθείσας εἶδον . ὅ τε μονόκερως τὸ ζῷον παρ᾿ αὐτοῖς ἐστι , τὴν μὲν κεφαλὴν δράκοντος φέρων , κέρας δὲ σκολιὸν αὐτῷ πέφυκεν , οὔτι σφόδρα μέγα · ὁ δὲ ἀνθερεὼν αὐτῷ πώγωνος ὑποπίμπλαται ἅπας . μακρὸς δὲ ὁ τράχηλος εἰς ὕψος ἀνατεινόμενος , ὁλκῷ δράκοντος ἐγγύτατα παραπλήσιος . τὸ δὲ ἄλλο σῶμα ἐλάφῳ προσέοικε μᾶλλον , τοὺς δὲ πόδας λέοντος ἔχει · καὶ ἔστι γε αὐτοῦ τὸ ἐκτύπωμα ὁρᾶν ἐν Κωνσταντινουπόλει . Καὶ δὴ καὶ ἡ καμηλοπάρδαλις τῆς ἐκείνῃ γέννημα χώρας . ἣ τὰ μὲν ἄλλα ἔλαφός ἐστιν μεγίστη · καμήλου δὲ τὸ ὕφος ἐνέδωκε τὸ σῶμα μιμεῖσθαι · τὸν μέντοι αὐχένα μήκιστον καὶ ὑπὲρ τὴν ἀναλογίαν τοῦ λοιποῦ σώματος φέρει εἰς ὕφος ἀνορθούμενον · ἀλλὰ καὶ τὴν δορὰν ὄπασαν ἀπὸ κεφαλῆς ἄκρας ἕως ἐσχάτων ποδῶν παρδάλει μάλιστα τῇ ποικιλίᾳ προσφερεστάτην ἔχει , καὶ τοὺς ἔμπροσθεν πόδας ὑψη - λοτέρους τῶν ὀπίσω . παρ᾿ αὐτοῖς δέ ἐστι καὶ ὁ λεγόμενος αἰγοπίθηκος , Phot . πίθηκός τις ὤν . μυρία γάρ ἐστι γένη πιθήκων · ἀρκοπίθηκοι γάρ εἰσιν ἐν αὐτοῖς καὶ λεοντοπίθηκοι καὶ κυνοκέφαλοι . καὶ ἄλλαις πολλῶν ζῴων εἰδέαις τῆς πιθηκείας μορφῆς ἐπιμιγνυμένης . καὶ δῆλον ταῦτά ἐστιν , πολλῶν εἰς ἡμᾶς κομιζομένων · οἷος δὴ καὶ ὁ πὰν ἐπικληθεὶς ὑπάρχει , ὃς τὴν κεφαλὴν αἰγοπρόσωπός ἐστι καὶ αἰγόκερως , καὶ ἐκ λαγόνων τὰ κάτω αἰγοσκελής , τὴν δὲ κοιλίαν καὶ τὸ στέρνον καὶ τὰς χεῖρας καθαρὸς πίθηκος , ὃν καὶ ὁ τῶν Ἰνδῶν βασιλεὺς Κωνσταντίῳ ἀπεστάλκει . τοῦτο δὲ τὸ ζῷον ἔζη μὲν φερόμενον ἄχρι τινός , ἔν τινι πλέγματι διὰ τὸ θηριῶδες εἰργμένον . ἐπεὶ δὲ ἐπέθανεν , ταριχεύσαντες αὐτὸ οἱ κομίζοντες , θεάματος παρασχεῖν ἀσυνήθους εἰκόνα , μέχρι τῆς κωνσταντίνου διεσώσαντο πόλεως . καί μοι δοκοῦσι τὸ ζῷον τοῦτο Ἕλληνες πάλαι ἰδεῖν καὶ ἐκπλαγέντες τῷ ξένῳ τῆς θέας θεὸν σφίσι νομίσαι , εἰθισμένον αὐτοῖς τὰ παράδοξα θεοποιεῖν , ὥσπερ καὶ τὸν σάτυρον ἔστι δὲ καὶ τοῦτο πίθηκος , ἐρυθρὸς τὸ πρόσωπον καὶ γοργὸς τὴν κίνησιν , καὶ οὐρὰν ἔχων . Καὶ μὴν καὶ ἡ σφὶγξ γένος ἐστὶ πιθήκων · αὐτὸ γὰρ θεασάμενος γράφω . ἡς τὸ μὲν ἄλλο σῶμα λάσιόν ἐστιν ὡς τοῖς λοιποῖς πιθήκοις , τὸ δὲ στέρνον ἄχρι γε αὐτοῦ τοῦ τραχήλου ἐψίλωται μαζοὺς δὲ γυναικὸς ἔχει , ἐρυθροῦ τινος βραχέος κεγχροειδοῦς ἐπαναστήματος ἅπαν ἐν κύκλῳ τὸ γεγυμνωμένον τοῦ σώματος περιθένοτος , καὶ εἰς πολλήν τινα εὐπρέπειαν ἀνθρωποφανεῖ ὄντι τῷ έν μέσῳ χρώματι συναρμοζομένου · τό τε πρόσωπον ἐνεστρογγύλωται μᾶλλον καὶ εἰς γυναικείαν ἕλκει μορφήν · ἥ τε φωνὴ ἐπιεικῶς ἀνθρωπεία , πλὴν ὅσον οὐκ εἰς ἄρθρα διαιρουμένη , ἀλλά τινι ταχέως καὶ οἷον μετά τινος ὀργῆς τε καὶ ἀχθηδόνος ἄσημα ὑποφθεγγομένῃ προσεοικυῖα · βαρυτέρα τε μᾶλλόν ἐστιν ὀξυνομένη . ἄγριόν τέ ἐστι δεινῶς τὸ θηρίον καὶ πανουργότατον , καὶ οὐδὲ ῥᾳδίως τιθασσευόμενον . ταύτης εἰς Θήβας μοι δοκῶ τὰς Βοιωτίας πάλαι κομισθείσης , καί τισιν ἴσως τῶν ἐπὶ θέᾳ συνερρυηκότων ἐφαλομένης καὶ τοῖς προσώποις λυμηναμένης , δεινὸν ποιησάμενος ὁ Οἰδίπους τὰς τῶν ὁμοφύλων λώβας , καταφονεῦσαι τὸ ζῷον καὶ ὄνομα λαμπρὸν ἐκεῖθενη λαβεῖν . καὶ αὐτὸν ὁ μῦθος εἰς ἀνδρείαν κοσμῶν , ὑπόπτερον μὲν τὸ θηρίον ἀναπλάττει διὰ τὸ ὀξέως ἐπιπηδᾶν , στέρνον δὲ γυναικὸς ἐφαρμόττει καὶ τὸ σῶμα λέοντος · γυναικὸς μέν , διὰ τὸ πρόχειρον τῆς γυμνώσεως καὶ πρὸς τὸ γυναικεῖον εἶδος ὁμοιώσεως · λέοντος δέ , διὰ τὸ θηριῶδες , καὶ ὅτι κατὰ τὸ πλεῖστον τοῖς τέσσαρσι τυγχάνει ποσὶν ἐρειδόμενον . λόγου δὲ τῷ θηρίῳ μετέδωκεν τὸ πλάσμα διὰ τὸ τῆς φωνῆς ἀνθρωποειδές · αἰνιγματώδους δέ , διὰ τὸ ἄσημα φθέγγεσθαι . καὶ θαυμαστὸν οὐδέν · πολλὰ γὰρ καὶ ἄλλα σύνηθες τοῖς Ἕλλησι πρὸς τὸ μυθῶδες διαπλάττειν . Ἡ αὐτὴ δὲ χώρα καὶ ὄνους ἀγρίους μεγίστους τε τῷ μεγέθει φέρει καὶ τὴν δορὰν κατὰ τὸ ξενίζον πεποικιλμένους , λευκοῦ σφίσι καὶ μέλανος χρώματος οὐ κατὰ μικρὸν συμποικιλλομένου · ἀλλὰ ζῶναί τινές εἰσιν ἀπὸ τῆς ῥάχεως ἐπὶ τὰς πλευρὰς καὶ τὴν κοιλίαν καθήκουσαι · καὶ ἐνταῦθα δὴ σχιζόμεναι καὶ κατά τινας περιφερείας ἀλλήλαις ἐνελιττόμεναι , θαυμαστήν τινα καὶ ξένην ἀπεργάζονται πλοκὴν καὶ ποικιλίαν . ἀλλά γε δὴ καὶ ὁ φοῖνιξ , τὸ πολυθρύλητον πτηνόν , παρ᾿ αὐτοῖς τυγχάνει γινόμενος . καὶ μὲν δὴ καὶ τὴν σιτάκην ἐκεῖθεν ἴσμεν κομιζομένην , ὃ τῶν ὀρνέων ἐστὶν λαλίστατον καὶ τῆς ἀνθρωπίνης γλώττης μιμητικώτατον · καὶ τοὺς ποικίλους δὲ καὶ καταστιγεῖς ὄρνεις . οὓς γαράμαντας ἐπικαλοῦσί τινες , ἀπὸ τοῦ ἔθνους οὑ μάλιστα πλεῖστοι κομίζονται τὴν ἐπωνυμίαν θέμενοι . καὶ ἄλλα δὲ πλεῖστα διαφανῶς ὑπερφυέστατα φύεται , ὡν τὸ πλῆθος ἡ διήγησις ὑποστέλλεται . Ἀλλὰ καὶ ὁ χρυσὸς ἐνταῦθα γεννᾶται καθαρώτατος , χρυσιτίδων οἱονεὶ τριχῶν αὐτοφυῶν τῆς ἐκείνῃ γῆς ἀναδιδομένων καὶ ἐπ᾿ ἀλλήλοις κειμένων καὶ ἐπίδηλον αὐτοῦ τὴν γένεσιν παρεχομένων · καὶ καρποὶ δὲ κάλλιστοί τε καὶ μέγιστοι , ὡν γνώριμα καὶ τὰ κάρυα . ἀλλὰ μὴν καὶ τὸ ἐπὶ τοῖς Ὁμηρίταις κλίμα πᾶν μέχρι τῆς Ἐρυθρᾶς θαλάσσης δὶς τοῦ ἐνιαυτοῦ ἀναδίδωσι τοὺς καρπούς , ἐξ οὑ καὶ τὴν χώραν Ἀραβίαν εὐδαίμονα προσηγόρευσαν . καὶ ὅλως ἡ πρὸς ἀνίσχοντα ἥλιον ἅπασα γῆ μακρῷ τῆς ἄλλης ἐν πᾶσι διαφέρει , ὁ δὲ Παράδεισος ἁπάσης τῆς Ἑῴας τὸ κράτιστόν τε καὶ καθαρώτατον ὑπάρχων καὶ τοὺς ἀέρας ἀκραιφνεστάτους καὶ καλλίστους ἔχων καὶ τοῖς διαφανεστάτοις ὕδασι καταρδόμενος , δῆλον ὡς ἀπαραβλήτῳ ὑπεροχῇ τῆς ὑφ’ ἡλίῳ πάσης ἐν πᾶσι τὸ κρεῖττον φέρει , τῆς ἔξωθεν θαλάσσης κατ᾿ ἀνίσχοντα τὸν ἥλιον αὐτῷ παρακλυζομένης .
Lemmas: 11 . ὅτι2 φημί ἅπας ὁ πρός ἀνά-ἴσχω ὅλιον καί περί ὁ μεσημβρία κλίμα , καίτοι πέρα ὁ μέτρον θάλπω , ὅμως ὁ ἀγαθός καί μέγας φέρω ὁ ὅσος τῆ καί θάλασσα δυνατός τρέφω . ὁ τε γάρ κῆτος ὁ ὑπερμεγέθης οὗτος ἔνειμι ὁ θάλασσα · καί ἤδη ὁράω πολλάκις ἐπιπολάζω ὁ ὁ Ὠκεανός ἐκεῖνος ὅς τε γῆ ὁ ἐλέφας ἔχω ὁ μέγας καί ὑπερφυής , καί δή καί ὁ ταυρελέφας λέγω . ὡς ὁ μέν γένος ὁ μέν ἄλλος πᾶς βοῦς εἰμί μέγας , ὁ δέ βύρσα καί ὁ χρῶμα ἐλέφας , καί σχεδόν εἶπον καί ὁ μέγεθος . καί γάρ εἰς Ῥωμαῖος κομίζω ὁ ζῷον θεάομαι , καί ὁ θέαμα γράφω . ἀλλά καί δράκων ἐν οὗτος εἰμί , πάχος μέν δοκέω οὐ μικρός , ὁ δέ μῆκος εἰς δεκαπέντε παρατείνω ὄργυια · καί γάρ καί οὗτος ὁ δορά εἰς Ῥωμαῖος ἀποκομίζω εἶδον . ὅς τε μονόκερως ὁ ζῷον παρά αὐτός εἰμί , ὁ μέν κεφαλή δράκων φέρω , κέρας δέ σκολιός αὐτός φύω , οὔτις σφόδρα μέγας · ὁ δέ ἀνθερεών αὐτός πώγων ὑποπίμπλημι ἅπας . μακρός δέ ὁ τράχηλος εἰς ὕψος ἀνατείνω , ὁλκός δράκων ἐγγύς παραπλήσιος . ὁ δέ ἄλλος σῶμα ἔλαφος προσέοικα μᾶλλον , ὁ δέ πούς λέων ἔχω · καί εἰμί γε αὐτός ὁ ἐκτύπωμα ὁράω ἐν Κωνσταντινούπολις . καί δή καί ὁ καμηλοπάρδαλις ὁ ἐκεῖνος γέννημα χώρα . ὅς ὁ μέν ἄλλος ἔλαφος εἰμί μέγας · κάμηλος δέ ὁ ὕφος ἐνδίδωμι ὁ σῶμα μιμέομαι · ὁ μέντοι αὐχήν μακρός καί ὑπέρ ὁ ἀναλογία ὁ λοιπός σῶμα φέρω εἰς ὕφος ἀνορθόω · ἀλλά καί ὁ δορά ὀπάζω ἀπό κεφαλή ἄκρος ἠώς ἔσχατος πούς πάρδαλις μάλιστα ὁ ποικιλίας προσφέρω ἔχω , καί ὁ ἔμπροσθεν πούς ὕψος - λός ὁ ὀπίσω . παρά αὐτός δέ εἰμί καί ὁ λέγω αἰγοπίθηκος , Phot . πίθηκος τις εἰμί . μυρίος γάρ εἰμί γένος πίθηκος · αρκοπιθηκος γάρ εἰμί ἐν αὐτός καί λεοντοπίθηκος καί κυνοκέφαλος . καί ἄλλος πολύς ζῷον ἰδέα ὁ πιτιθημι μορφή ἐπιμείγνυμι . καί δῆλος οὗτος εἰμί , πολύς εἰς ἐγώ κομίζω · οἷος δή καί ὁ πούς ἐπικαλέω ὑπάρχω , ὅς ὁ κεφαλή αἰγοπρόσωπος εἰμί καί αἰγόκερως , καί ἐκ λαγών ὁ κάτω αἰγοσκελής , ὁ δέ κοιλία καί ὁ στέρνον καί ὁ χείρ καθαρός πίθηκος , ὅς καί ὁ ὁ Ἰνδός βασιλεύς Κωνστάντιος ἀποστέλλω . οὗτος δέ ὁ ζῷον ζῶ μέν φέρω ἄχρι τις , ἐν τις πλέγμα διά ὁ θηριώδης εἴργω . ἐπεί δέ ἐπιθνήσκω , ταριχεύω αὐτός ὁ κομίζω , θέαμα παρέχω ἀσυνήθης εἰκών , μέχρι ὁ Κωνσταντῖνος διασῴζω πόλις . καί ἐγώ δοκέω ὁ ζῷον οὗτος Ἕλλην πάλαι ὁράω καί ἐκπλάσσω ὁ ξένος ὁ θέα θεός ὅς νομίζω , ἐθίζω αὐτός ὁ παράδοξος θεοποιέω , ὥσπερ καί ὁ σάτυρος εἰμί δέ καί οὗτος πίθηκος , ἐρυθρός ὁ πρόσωπον καί γοργός ὁ κίνησις , καί οὐρά ἔχω . καί μήv καί ὁ σφίγξ γένος εἰμί πίθηκος · αὐτός γάρ θεάομαι γράφω . εἰμί ὁ μέν ἄλλος σῶμα λάσιος εἰμί ὡς ὁ λοιπός πίθηκος , ὁ δέ στέρνον ἄχρι γε αὐτός ὁ τράχηλος ψιλόω μαστός δέ γυνή ἔχω , ἐρυθρός τις βραχύς κεγχροειδής ἐπανάστημα ἅπας ἐν κύκλος ὁ γυμνόω ὁ σῶμα περιτίθημι , καί εἰς πολύς τις εὐπρέπεια ανθρωποφαινω εἰμί ὁ ἐν μέσος χρῶμα συναρμόζω · ὁ τε πρόσωπον ἐνεστρογγύλωται μᾶλλον καί εἰς γυναικεῖος ἕλκω μορφή · ὅς τε φωνή ἐπιεικής ἀνθρώπειος , πλήν ὅσος οὐ εἰς ἄρθρον διαιρέω , ἀλλά τις ταχέως καί οἷος μετά τις ὀργή τε καί ἀχθηδών ἄσημος ὑποφθέγγομαι προσέοικα · βαρύς τε μάλα εἰμί ὀξύνω . ἄγριος τε εἰμί δεινῶς ὁ θηρίον καί πάνουργος , καί οὐδέ ῥᾳδίως τιθασεύω . οὗτος εἰς Θῆβαι ἐγώ δοκέω ὁ Βοιωτία πάλαι κομίζω , καί τις ἴσως ὁ ἐπί θέα συρρέω ἐφάλλομαι καί ὁ πρόσωπον λυμαίνω , δεινός ποιέω ὁ Οἰδίπους ὁ ὁ ὁμόφυλος λώβη , καταφονεύω ὁ ζῷον καί ὄνομα λαμπρός κεῖμαι λαμβάνω . καί αὐτός ὁ μῦθος εἰς ἀνδρεῖος κοσμέω , ὑπόπτερος μέν ὁ θηρίον ἀναπλάσσω διά ὁ ὀξύς ἐπιπηδάω , στέρνον δέ γυνή ἐφαρμόζω καί ὁ σῶμα λέων · γυνή μέν , διά ὁ πρόχειρον ὁ γύμνωσις καί πρός ὁ γυναικεῖος εἶδος ὁμοίωσις · λέων δέ , διά ὁ θηριώδης , καί ὅτι κατά ὁ πλεῖστος ὁ τέσσαρες τυγχάνω πούς ἐρείδω . λόγος δέ ὁ θηρίον μεταδίδωμι ὁ πλάσμα διά ὁ ὁ φωνή ἀνθρωποειδής · αἰνιγματώδης δέ , διά ὁ ἄσημος φθέγγομαι . καί θαυμαστός οὐδείς · πολύς γάρ καί ἄλλος συνήθης ὁ Ἕλλην πρός ὁ μυθώδης διαπλάσσω . ὁ αὐτός δέ χώρα καί ὄνος ἄγριος μέγας τε ὁ μέγεθος φέρω καί ὁ δορά κατά ὁ ξενίζω ποικίλλω , λευκός ὅς καί μέλας χρῶμα οὖον κατά μικρός συμποικιλλομενω · ἀλλά ζώνη τις εἰμί ἀπό ὁ ῥάχις ἐπί ὁ πλευρά καί ὁ κοιλία καθήκω · καί ἐνταῦθα δή σχίζω καί κατά τις περιφέρεια ἀλλήλων ἐνελίσσω , θαυμαστός τις καί ξένος ἀπεργάζομαι πλοκή καί ποικιλίας . ἀλλά γε δή καί ὁ Φοῖνιξ , ὁ πολυθρύλητος πτηνός , παρά αὐτός τυγχάνω γίγνομαι . καί μέν δή καί ὁ σιτηκω ἐκεῖθεν οἶδα κομίζω , ὅς ὁ ὄρνις εἰμί λάλος καί ὁ ἀνθρώπινος γλῶσσα μιμητικός · καί ὁ ποικίλος δέ καί καθίστημι ὄρνις . ὅς γαράμας ἐπικαλέω τις , ἀπό ὁ ἔθνος ὅς μάλιστα πλεῖστος κομίζω ὁ ἐπωνυμία τίθημι . καί ἄλλος δέ πλεῖστος διαφανής ὑπερφυής φύω , ὡς ὁ πλῆθος ὁ διήγησις ὑποστέλλω . ἀλλά καί ὁ χρυσός ἐνταῦθα γεννάω καθαρός , χρυσῖτις οἱονεί θρίξ αὐτοφυής ὁ ἐκεῖνος γῆ ἀναδίδωμι καί ἐπί ἀλλήλων κεῖμαι καί ἐπίδηλος αὐτός ὁ γένεσις παρέχω · καί καρπός δέ καλός τε καί μέγας , ὡς γνώριμος καί ὁ κάρυον . ἀλλά μήv καί ὁ ἐπί ὁ Ὁμηρῖται κλίμα πᾶς μέχρι ὁ Ἐρυθρά θάλασσα δίς ὁ ἐνιαυτός ἀναδίδωμι ὁ καρπός , ἐκ ὅς καί ὁ χώρα Ἀραβία εὐδαίμων προσαγορεύω . καί ὅλως ὁ πρός ἀνά-ἴσχω ἥλιος ἅπας γῆ μακρός ὁ ἄλλος ἐν πᾶς διαφέρω , ὁ δέ παράδεισος ἅπας ὁ ἑῷος ὁ κράτιστος τε καί καθαρός ὑπάρχω καί ὁ ἀήρ ἀκραιφνής καί καλός ἔχω καί ὁ διαφανής ὕδωρ κατάρδω , δῆλος ὡς ἀπαράβλητος ὑπεροχή ὁ ὑπό ἥλιος πᾶς ἐν πᾶς ὁ ἀγαθός φέρω , ὁ ἔξωθεν θάλασσα κατά ἀνά-ἴσχω ὁ ἥλιος αὐτός παρακλύζω .