ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 55
ἱππικὴ μὲν γὰρ καὶ σκυλακευτική , ἐπιστήμη θεραπείας ἡ μὲν ἵππων ἡ δὲ σκυλάκων οὖσα , πορίζει τοῖς ζῴοις τὰ ὠφέλιμα , ὧν ἐκεῖνα δεῖται · μὴ πορίζουσα δὲ ἀμελεῖν ἂν δοκοίη . τὴν δὲ εὐσέβειαν θεοῦ θεραπείαν ὑπάρχουσαν οὐ θέμις ποριστικὴν εἰπεῖν τῶν ὠφελησόντων τὸ θεῖον · ὠφελεῖται γὰρ ὑπ’ οὐδενός , ἅτε μήτε ἐνδεὲς ὂν μήτε τινὸς τὸ ἐν ἅπασιν αὐτοῦ κρεῖττον πεφυκότος ὀνῆσαι , τοὐναντίον δὲ τὰ σύμπαντα συνεχῶς καὶ ἀπαύστως ὠφελεῖ .
Lemmas: ἱππικός μέν γάρ καί σκυλακευτικός , ἐπιστήμη θεραπεία ὁ μέν ἵππος ὁ δέ σκύλαξ εἰμί , πορίζω ὁ ζῷον ὁ ὠφέλιμος , ὅς ἐκεῖνος δέω · μή πορίζω δέ ἀμελέω ἄν δοκέω . ὁ δέ εὐσέβεια θεός θεραπεία ὑπάρχω οὐ θέμις ποριστικός λέγω ὁ ὠφελέω ὁ θεῖος · ὠφελέω γάρ ὑπό οὐδείς , ἅτε μήτε ἐνδεής εἰμί μήτε τις ὁ ἐν ἅπας αὐτός κρατύς φύω ὀνίνημι , ἐναντίος δέ ὁ σύμπας συνεχής καί ἄπαυστος ὠφελέω .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 56
ὥστε ὅταν τὴν εὐσέβειαν λέγωμεν εἶναι θεοῦ θεραπείαν , ὑπηρεσίαν τινὰ τοιαύτην φαμέν , ὁποίαν δοῦλοι δεσπόταις τὸ κελευόμενον ἀόκνως ποιεῖν ἐγνωκότες ὑπηρετοῦσι . διοίσει δὲ πάλιν , ὅτι οἱ μὲν δεσπόται ὑπηρεσίας ἐνδεεῖς , ὁ δὲ θεὸς οὐ χρεῖος · ὥστε ἐκείνοις μὲν τὰ ὠφελήσοντα αὐτοὺς ὑπηρετοῦσι , τῷ δ’ οὐδὲν ἔξω φιλοδεσπότου γνώμης παρέξουσι · βελτιῶσαι μὲν γὰρ οὐδὲν εὑρήσουσι , τῶν δεσποτικῶν πάντων ἐξ ἀρχῆς ὄντων ἀρίστων , μεγάλα δ’ αὑτοὺς ὀνήσουσι γνωρισθῆναι θεῷ προμηθούμενοι .
Lemmas: ὥστε ὅταν ὁ εὐσέβεια λέγω εἰμί θεός θεραπεία , ὑπηρεσία τις τοιοῦτος φημί , ὁποῖος δοῦλος δεσπότης ὁ κελεύω ἄοκνος ποιέω γιγνώσκω ὑπηρετέω . διαφέρω δέ πάλιν , ὅτι ὁ μέν δεσπότης ὑπηρεσία ἐνδεής , ὁ δέ θεός οὐ χρεῖος · ὥστε ἐκεῖνος μέν ὁ ὠφελέω αὐτός ὑπηρετέω , ὁ δέ οὐδείς ἔξω φιλοδέσποτος γνώμη παρέχω · βελτιόω μέν γάρ οὐδείς εὑρίσκω , ὁ δεσποτικός πᾶς ἐκ ἀρχή εἰμί ἀγαθός , μέγας δέ ἑαυτοῦ ὀνίνημι γνωρίζω θεός προμηθέομαι .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 57
Ταῦτα μὲν οὖν ἱκανῶς εἰρῆσθαι νομίζω πρὸς τοὺς εὖ ἢ κακῶς ἑτέρους ποιεῖν δοκοῦντας · εὑρέθησαν γὰρ ἑαυτοὺς ἑκάτερον δρῶντες . τὰ δ’ ἑξῆς ἐρευνήσωμεν . ἔστι δὲ πεῦσις τοιαύτη · „ ποῦ Ἄβελ ὁ ἀδελφός σου “ ( Gen . 4 , 9 ) ; πρὸς ἣν ἀποκρίνεται · „ οὐ γινώσκω , μὴ φύλαξ τοῦ ἀδελφοῦ μού εἰμι ἐγώ “ ( ibid . ) ; οὐκοῦν ἄξιον διαπορῆσαι , εἰ κυρίως ἐνδέχεται πυνθάνεσθαι θεόν · ὁ γὰρ ἐρωτῶν ἢ πυνθανόμενος περὶ ὧν ἀγνοεῖ ἐρωτᾷ τε καὶ πυνθάνεται ζητῶν ἀπόκρισιν , ἐξ ἧς ὃ μὴ οἶδεν εἴσεται · πάντα δὲ θεᾷ γνώριμα , οὐ τὰ παρόντα μόνον καὶ παρεληλυθότα ἀλλὰ καὶ τὰ μέλλοντα .
Lemmas: οὗτος μέν οὖν ἱκανός λέγω νομίζω πρός ὁ εὖ ἤ κακός ἕτερος ποιέω δοκέω · εὑρίσκω γάρ ἑαυτοῦ ἑκάτερος δράω . ὁ δέ ἑξῆς ἐρευνάω . εἰμί δέ πεῦσις τοιοῦτος · „ ποῦ Ἄβελ ὁ ἀδελφός σύ “ ( Gen . 4 , 9 ) ; πρός ὅς ἀποκρίνω · „ οὐ γιγνώσκω , μή φύλαξ ὁ ἀδελφός ἐγώ εἰμί ἐγώ “ ( ibid . ) ; οὐκοῦν ἄξιος διαπορέω , εἰ κύριος ἐνδέχομαι πυνθάνομαι θεός · ὁ γάρ ἐρωτάω ἤ πυνθάνομαι περί ὅς ἀγνοέω ἐρωτάω τε καί πυνθάνομαι ζητέω ἀπόκρισις , ἐκ ὅς ὅς μή οἶδα οἶδα · πᾶς δέ θεά γνώριμος , οὐ ὁ πάρειμι μόνος καί παρέρχομαι ἀλλά καί ὁ μέλλω .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 58
τί οὖν καὶ ἀποκρίσεως ὄφελος μὴ μελλούσης τινὰ περιποιεῖν τῷ πυνθανομένῳ κατάληψιν ; ἀλλὰ ῥητέον , ὅτι τοιαῦτα οὐ πέφυκεν ἐπὶ τοῦ αἰτίου κυριολογεῖσθαι , ἀλλ’ ὥσπερ ψεῦδος λέγειν ἔστι μὴ ψευδόμενον , οὕτως καὶ ἐρώτημα καὶ πύσμα προφέρεσθαι μήτε ἐρωτῶντα μήτε πυνθανόμενον . τίνος οὖν ἕνεκα , φήσει τις ἴσως , λέγεται τοιαῦτα ; ἵν’ ἡ μέλλουσα τὰς ἀποκρίσεις ποιεῖσθαι ψυχὴ δι’ ἑαυτῆς ἐλέγχηται περὶ ὧν εὖ ἢ κακῶς ἀποφαίνεται , μήτε κατηγόρῳ μήτε συναγωνιστῇ χρωμένη ἑτέρῳ .
Lemmas: τίς οὖν καί ἀπόκρισις ὄφελος μή μέλλω τις περιποιέω ὁ πυνθάνομαι κατάληψις ; ἀλλά λέγω , ὅτι τοιοῦτος οὐ φύω ἐπί ὁ αἴτιος κυριολογέω , ἀλλά ὥσπερ ψεῦδος λέγω εἰμί μή ψεύδω , οὕτως καί ἐρώτημα καί πύσμα προφέρω μήτε ἐρωτάω μήτε πυνθάνομαι . τίς οὖν ἕνεκα , φημί τις ἴσως , λέγω τοιοῦτος ; ἵνα ὁ μέλλω ὁ ἀπόκρισις ποιέω ψυχή διά ἑαυτοῦ ἐλέγχω περί ὅς εὖ ἤ κακός ἀποφαίνω , μήτε κατήγορος μήτε συναγωνιστής χράω ἕτερος .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 59
ἐπεὶ καὶ τὸν σοφὸν ὁπότε ἀνερωτᾷ „ ποῦ ἐστί σοι ἡ ἀρετή “ ; ( Gen . 18 , 9 ) — τὸν Ἀβραὰμ λέγω περὶ Σάρρας — , οὐκ ἀγνοῶν ἐρωτᾷ , ἀλλὰ δεῖν οἰόμενος αὐτὸν ἀποκρίνεσθαι ἕνεκα τοῦ τὸν ἔπαινον τὸν ἐξ αὐτοῦ τοῦ λέγοντος παραστῆσαι · φησὶ γοῦν ὅτι εἶπεν · „ ἰδοὺ ἐν τῇ σκηνῇ “ τουτέστι τῇ ψυχῇ . τί οὖν τὸ ἐκ τῆς ἀποκρίσεως ἐπαινετόν ; ἰδοὺ τὴν ἀρετήν , φησίν , ἔχω παρ’ ἐμαυτῷ καθάπερ τι κειμήλιον , καὶ διὰ τοῦτ’ εὐθὺς εὐδαιμονῶ .
Lemmas: ἐπεί καί ὁ σοφός ὁπότε ἀνερωτάω „ ποῦ εἰμί σύ ὁ ἀρετή “ ; ( Gen . 18 , 9 ) — ὁ Ἀβραάμ λέγω περί Σάρρα — , οὐ ἀγνοέω ἐρωτάω , ἀλλά δέω οἴομαι αὐτός ἀποκρίνω ἕνεκα ὁ ὁ ἔπαινος ὁ ἐκ αὐτός ὁ λέγω παρίστημι · φημί γοῦν ὅτι λέγω · „ ἰδού ἐν ὁ σκηνή “ τουτέστι ὁ ψυχή . τίς οὖν ὁ ἐκ ὁ ἀπόκρισις ἐπαινετός ; ἰδού ὁ ἀρετή , φημί , ἔχω παρά ἐμαυτοῦ καθά τις κειμήλιον , καί διά οὗτος εὐθύς εὐδαιμονέω .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 60
χρῆσις γὰρ καὶ ἀπόλαυσις ἀρετῆς τὸ εὔδαιμον , οὐ ψιλὴ μόνον κτῆσις · χρῆσθαι δ’ οὐκ ἂν δυναίμην , εἰ μὴ σὺ καθεὶς ἐξ οὐρανοῦ τὰ σπέρματα ἀπεργάσαιο αὐτὴν ἐγκύμονα , ἡ δὲ εὐδαιμονίας γένος ἀποτέκοι τὸν Ἰσαάκ — εὐδαιμονίαν δὲ χρῆσιν ἀρετῆς τελείας ἐν βίῳ τελείῳ νενόηκα — . παρὸ καὶ τῆς προαιρέσεως ἀγάμενος αὐτὸν ὁμολογεῖ τελεσφορήσειν καιρίως ἃ
Lemmas: χρῆσις γάρ καί ἀπόλαυσις ἀρετή ὁ εὐδαίμων , οὐ ψιλός μόνος κτῆσις · χράω δέ οὐ ἄν δύναμαι , εἰ μή σύ καθίημι ἐκ οὐρανός ὁ σπέρμα ἀπεργάζομαι αὐτός ἐγκύμων , ὁ δέ εὐδαιμονία γένος ἀποτίκτω ὁ Ἰσαάκ — εὐδαιμονία δέ χρῆσις ἀρετή τέλειος ἐν βίος τέλειος νοέω — . παρό καί ὁ προαίρεσις ἄγαμαι αὐτός ὁμολογέω τελεσφορέω καίριος ὅς
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 61
ᾐτήσατο . τούτῳ μὲν οὖν ἡ ἀπόκρισις ἔπαινον ἤνεγκεν ὁμολογοῦντι μηδὲ τὴν ἀρετὴν ἄνευ θείας ἐπιφροσύνης ἱκανὴν ἐξ ἑαυτῆς ὠφελεῖν εἶναι , τῷ δὲ Κάιν ἀκολούθως ψόγον φάσκοντι μὴ εἰδέναι , ποῦ ὁ δολοφονηθείς ἐστι παρ’ αὐτοῦ · δόξει γὰρ τὸν ἀκούοντα ἀπατήσειν ὡς οὐ πάντα διορῶντα καὶ τὴν ἀπάτην ᾗ μέλλει χρῆσθαι προκατειληφότα · ἔκθεσμος δὲ καὶ ἔκφυλος πᾶς ὁ τὸν τοῦ θεοῦ ὀφθαλμὸν οἰόμενός τι παρορᾶν .
Lemmas: αἰτέω . οὗτος μέν οὖν ὁ ἀπόκρισις ἔπαινος φέρω ὁμολογέω μηδέ ὁ ἀρετή ἄνευ θεῖος ἐπιφροσύνη ἱκανός ἐκ ἑαυτοῦ ὠφελέω εἰμί , ὁ δέ Κάϊς ἀκόλουθος ψόγος φάσκω μή οἶδα , ποῦ ὁ δολοφονέω εἰμί παρά αὐτός · δοκέω γάρ ὁ ἀκούω ἀπατάω ὡς οὐ πᾶς διοράω καί ὁ ἀπάτη ὅς μέλλω χράω προκαταλαμβάνω · ἔκθεσμος δέ καί ἔκφυλος πᾶς ὁ ὁ ὁ θεός ὀφθαλμός οἴομαι τις παροράω .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 62
ὁ δέ γε καὶ ἐπινεανιεύεται φάσκων · „ μὴ φύλαξ τοῦ ἀδελφοῦ μού εἰμι ἐγώ “ ( Gen . 4 , 9 ) ; πάνυ γάρ , εἴποιμ’ ἂν , ἀθλίως ἔμελλε βιώσεσθαι , εἰ σὲ φρουρὸν καὶ φύλακα ἡ φύσις ἀγαθοῦ τοσούτου κατέστησεν . ἢ οὐχ ὁρᾷς ὅτι τὴν τῶν ἁγίων διατήρησίν τε καὶ φυλακὴν οὐ τοῖς ἐπιτυχοῦσιν ὁ νομοθέτης ἀλλὰ τοῖς τὰς γνώμας ἱερωτάτοις Λευίταις ἐπιτρέπει ; ὧν ἀνάξιος κλῆρος γῆ καὶ ὕδωρ καὶ ἀὴρ ἔτι δὲ οὐρανὸς καὶ πᾶς ὁ κόσμος ἐνομίσθη , μόνος δ’ ἀξιόχρεως ὁ δημιουργός , ᾧ προσπεφεύγασιν ἱκέται γνήσιοι καὶ θεράποντες αὐτοῦ γινόμενοι , τὸ φιλοδέσποτον διὰ τῆς συνεχοῦς ὑπηρεσίας καὶ τῆς τῶν ἐπιτραπέντων ἀοκνοτάτης
Lemmas: ὁ δέ γε καί ἐπινεανιεύομαι φάσκω · „ μή φύλαξ ὁ ἀδελφός ἐγώ εἰμί ἐγώ “ ( Gen . 4 , 9 ) ; πάνυ γάρ , λέγω ἄν , ἄθλιος μέλλω βιόω , εἰ σύ φρουρός καί φύλαξ ὁ φύσις ἀγαθός τοσοῦτος καθίστημι . ἤ οὐ ὁράω ὅτι ὁ ὁ ἅγιος διατήρησις τε καί φυλακή οὐ ὁ ἐπιτυγχάνω ὁ νομοθέτης ἀλλά ὁ ὁ γνώμη ἱερός Λευίτης ἐπιτρέπω ; ὅς ἀνάξιος κλῆρος γῆ καί ὕδωρ καί ἀήρ ἔτι δέ οὐρανός καί πᾶς ὁ κόσμος νομίζω , μόνος δέ ἀξιόχρεως ὁ δημιουργός , ὅς προσφεύγω ἱκέτης γνήσιος καί θεράπων αὐτός γίγνομαι , ὁ φιλοδέσποτος διά ὁ συνεχής ὑπηρεσία καί ὁ ὁ ἐπιτέρπομαι ἄοκνος
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 63
ἐπιδεικνύμενοι φυλακῆς . καὶ οὐδ’ ἅπασιν ἐξεγένετο τοῖς ἱκέταις γενέσθαι φύλαξιν ἱερῶν , ἀλλ’ εἴ τινες ἀριθμὸν πεντηκοστὸν ἔλαχον ἄφεσιν καὶ ἐλευθερίαν παντελῆ καὶ ἐπάνοδον εἰς τὰς ἀρχαίας λήξεις προκηρύττοντα . „ τοῦτο “ γάρ φησιν „ ἐστὶ τὸ περὶ τῶν Λευιτῶν · ἀπὸ πέντε καὶ εἴκοσιν ἐτῶν εἰσελεύσεται ἐνεργεῖν ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ μαρτυρίου , καὶ ἀπὸ πεντήκοντα ἐτῶν ἀποστήσεται τῆς λειτουργίας , καὶ οὐκ ἐργάσεται ἔτι , λειτουργήσει δὲ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ · ὁ δὲ φυλάξει φυλακάς , ἔργα δὲ οὐκ ἐργάσεται “ ( Num . 8 , 24 — 26 ) .
Lemmas: ἐπιδείκνυμι φυλακή . καί οὐδέ ἅπας ἐκγίγνομαι ὁ ἱκέτης γίγνομαι φύλαξ ἱερός , ἀλλά εἰ τις ἀριθμός πεντηκοστός λαγχάνω ἄφεσις καί ἐλευθερία παντελής καί ἐπάνοδος εἰς ὁ ἀρχαῖος λῆξις προκηρύσσω . „ οὗτος “ γάρ φημί „ εἰμί ὁ περί ὁ Λευίτης · ἀπό πέντε καί εἴκοσι ἔτος εἰσέρχομαι ἐνεργέω ἐν ὁ σκηνή ὁ μαρτύριον , καί ἀπό πεντήκοντα ἔτος ἀφίστημι ὁ λειτουργία , καί οὐ ἐργάζομαι ἔτι , λειτουργέω δέ ὁ ἀδελφός αὐτός · ὁ δέ φυλάσσω φυλακή , ἔργον δέ οὐ ἐργάζομαι “ ( Num . 8 , 24 — 26 ) .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 64
οὐκοῦν τῷ μὲν ἡμίσει τὴν τελειότητα — τέλειος γὰρ ὁ πεντηκοστὸς λόγος , ὁ δὲ τῶν πέντε καὶ εἴκοσιν ἥμισυ μέρος — ἐνεργεῖν ἐπιτρέπει καὶ δρᾶν τὰ ἅγια τὴν δι’ ἔργων ἀρέσκειαν ἐπιδεικνυμένῳ — ἀρχὴ δέ , ὡς ἔφη τις τῶν πάλαι , τοῦ παντὸς ἥμισυ μέρος — , τῷ δὲ τελείῳ μηκέτι πονεῖν , τὰ δ’ ὅσα ἐκ μελέτης καὶ πόνου περιεποιήσατο φυλάττειν · μὴ γὰρ γενοίμην ἀσκητὴς ὧν μὴ φύλαξ αὖθις .
Lemmas: οὐκοῦν ὁ μέν ἥμισυς ὁ τελειότης — τέλειος γάρ ὁ πεντηκοστός λόγος , ὁ δέ ὁ πέντε καί εἴκοσι ἥμισυς μέρος — ἐνεργέω ἐπιτρέπω καί δράω ὁ ἅγιος ὁ διά ἔργον ἀρέσκεια ἐπιδείκνυμι — ἀρχή δέ , ὡς φημί τις ὁ πάλαι , ὁ πᾶς ἥμισυς μέρος — , ὁ δέ τέλειος μηκέτι πονέω , ὁ δέ ὅσος ἐκ μελέτη καί πόνος περιποιέω φυλάσσω · μή γάρ γίγνομαι ἀσκητής ὅς μή φύλαξ αὖθις .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 65
ἡ μὲν οὖν ἄσκησις μέσον , οὐ τέλειον , γίνεται γὰρ ἐν οὐ τελείαις μὲν ἀκρότητος δὲ ἐφιεμέναις ψυχαῖς · ἡ δὲ φυλακὴ παντελές , μνήμῃ τὰ ἀσκητὰ παραδοῦναι θεωρήματα τῶν ἁγίων , ἐπιστήμης καλὴν παρακαταθήκην φύλακι πιστῇ , ἣ μόνη τῶν λήθης πολυμηχάνων δικτύων ἀλογεῖ · ὥστε τὸν μνήμονα ὧν ἔμαθεν ὑγιῶς καὶ εὐθυβόλως καλεῖ φύλακα .
Lemmas: ὁ μέν οὖν ἄσκησις μέσος , οὐ τέλειος , γίγνομαι γάρ ἐν οὐ τέλειος μέν ἀκρότης δέ ἐφίημι ψυχή · ὁ δέ φυλακή παντελής , μνήμη ὁ ἀσκητός παραδίδωμι θεώρημα ὁ ἅγιος , ἐπιστήμη καλός παρακαταθήκη φύλαξ πιστός , ὅς μόνος ὁ λήθη πολυμήχανος δίκτυον ἀλογέω · ὥστε ὁ μνήμων ὅς μανθάνω ὑγιής καί εὐθύβολος καλέω φύλαξ .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 66
οὗτος δὲ πρότερον ὅτε ἐγυμνάζετο μαθητὴς ἦν διδάσκοντος ἑτέρου · ὁπότε δὲ ἱκανὸς φυλάττειν ἐγένετο , διδασκάλου δύναμιν καὶ τάξιν ἔλαχε , τὸν ἀδελφὸν εἰς τὰς ὑπηρεσίας τῆς διδασκαλίας χειροτονήσας τὸν ἑαυτοῦ προφορικὸν λόγον · λέγεται γὰρ ὅτι „ λειτουργήσει ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ “ ( Num . 8 , 26 ) · ὥστε ὁ μὲν τοῦ ἀστείου νοῦς φύλαξ καὶ ταμίας τῶν ἀρετῆς ἔσται δογμάτων , ὁ δ’ ἀδελφὸς αὐτοῦ λόγος λειτουργήσει τοῖς παιδείαν μετιοῦσι διεξιὼν τὰ σοφίας δόγματά τε καὶ θεωρήματα .
Lemmas: οὗτος δέ πρότερος ὅτε γυμνάζω μαθητής εἰμί διδάσκω ἕτερος · ὁπότε δέ ἱκανός φυλάσσω γίγνομαι , διδάσκαλος δύναμις καί τάξις λαγχάνω , ὁ ἀδελφός εἰς ὁ ὑπηρεσία ὁ διδασκαλία χειροτονέω ὁ ἑαυτοῦ προφορικός λόγος · λέγω γάρ ὅτι „ λειτουργέω ὁ ἀδελφός αὐτός “ ( Num . 8 , 26 ) · ὥστε ὁ μέν ὁ ἀστεῖος νόος φύλαξ καί ταμίας ὁ ἀρετή εἰμί δόγμα , ὁ δέ ἀδελφός αὐτός λόγος λειτουργέω ὁ παιδεία μετέρχομαι διεξέρχομαι ὁ σοφία δόγμα τε καί θεώρημα .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 67
διὸ καὶ ὁ Μωυσῆς ἐν ταῖς εὐλογίαις Λευὶ πολλὰ καὶ θαυμάσια προειπὼν ἐπιφέρει · „ ἐφύλαξε τὰ λόγιά σου , καὶ τὴν διαθήκην σου διετήρησεν “ · εἶθ’ ἑξῆς · „ δηλώσουσι τὰ δικαιώματά σου Ἰακὼβ καὶ τὸν νόμον σου Ἰσραήλ “ ( Deut . 33 , 9 . 10 ) .
Lemmas: διό καί ὁ Μωϋσῆς ἐν ὁ εὐλογία Λευί πολύς καί θαυμάσιος προλέγω ἐπιφέρω · „ φυλάσσω ὁ λόγιον σύ , καί ὁ διαθήκη σύ διατηρέω “ · εἶτα ἑξῆς · „ δηλόω ὁ δικαίωμα σύ Ἰακώβ καί ὁ νόμος σύ Ἰσραήλ “ ( Deut . 33 , 9 . 10 ) .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 68
οὐκοῦν ὅτι καὶ λόγων καὶ διαθήκης θεοῦ φύλαξ ὁ ἀστεῖός ἐστιν , ἐναργῶς παρίστησι · καὶ μὴν ὅτι δικαιωμάτων καὶ νόμων ἑρμηνεὺς καὶ ὑφηγητὴς ἄριστος , πάλιν δεδήλωκε , τῆς μὲν ἑρμηνείας διὰ συγγενικοῦ ὀργάνου , τοῦ φωνητηρίου δήπου , συνισταμένης , τῆς δὲ φυλακῆς περὶ τὸν νοῦν ἐξεταζομένης , ὃς μέγα ταμεῖον ὑπὸ φύσεως δημιουργηθεὶς τὰς ἁπάντων καὶ σωμάτων καὶ πραγμάτων ἐννοίας εὐμαρῶς κεχώρηκεν . ἐλυσιτέλει δὴ καὶ τῷ φιλαύτῳ Κάιν φυλάξαι τὸν Ἄβελ · εἰ γὰρ διετήρησεν αὐτόν , κεκριμένου καὶ μέσου βίου μετεποιήσατ’ ἄν , ἀλλ’ οὐκ ἀμιγοῦς καὶ ἀκράτου κακίας ἐνεφορήθη .
Lemmas: οὐκοῦν ὅτι καί λόγος καί διαθήκη θεός φύλαξ ὁ ἀστεῖος εἰμί , ἐναργής παρίστημι · καί μήν ὅτι δικαίωμα καί νόμος ἑρμηνεύς καί ὑφηγητής ἀγαθός , πάλιν δηλόω , ὁ μέν ἑρμηνεία διά συγγενικός ὄργανον , ὁ φωνητήριος δήπου , συνίστημι , ὁ δέ φυλακή περί ὁ νόος ἐξετάζω , ὅς μέγας ταμεῖον ὑπό φύσις δημιουργέω ὁ ἅπας καί σῶμα καί πρᾶγμα ἔννοια εὐμαρής χωρέω . λυσιτελέω δή καί ὁ φίλαυτος Κάϊς φυλάσσω ὁ Ἄβελ · εἰ γάρ διατηρέω αὐτός , κρίνω καί μέσος βίος μεταποιέω ἄν , ἀλλά οὐ ἀμιγής καί ἄκρατος κακία ἐμφορέω .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 69
„ Καὶ εἶπεν ὁ θεός Τί ἐποίησας ; φωνὴ αἵματος τοῦ ἀδελφοῦ σου βοᾷ πρὸς μὲ ἐκ τῆς γῆς “ ( Gen . 4 , 10 ) . τὸ „ τί ἐποίησας „ καὶ ἀγανάκτησιν ἐμφαίνει ἐπὶ οὐκ εὐαγεῖ πράξει καὶ χλευασμὸν ἐπὶ τῷ δολοφονῆσαι δοκοῦντι . ἡ μὲν οὖν ἀγανάκτησις ἐπὶ τῇ τοῦ δεδρακότος γνώμῃ γίνεται , ὅτι τὸ καλὸν ἀνελεῖν ἐβούλευσεν · ἡ δὲ χλεύη διὰ τὸ οἴεσθαι μὲν ἐπιβεβουλευκέναι τῷ κρείττονι , ἐπιβεβουλευκέναι δ’ οὐκ ἐκείνῳ μᾶλλον ἢ ἑαυτῷ · ζῇ
Lemmas: „ καί λέγω ὁ θεός Τί ποιέω ; φωνή αἷμα ὁ ἀδελφός σύ βοάω πρός ἐγώ ἐκ ὁ γῆ “ ( Gen . 4 , 10 ) . ὁ „ τίς ποιέω „ καί ἀγανάκτησις ἐμφαίνω ἐπί οὐ εὐαγής πρᾶξις καί χλευασμός ἐπί ὁ δολοφονέω δοκέω . ὁ μέν οὖν ἀγανάκτησις ἐπί ὁ ὁ δράω γνώμη γίγνομαι , ὅτι ὁ καλός ἀναιρέω βουλεύω · ὁ δέ χλεύη διά ὁ οἴομαι μέν ἐπιβουλεύω ὁ κρατύς , ἐπιβουλεύω δέ οὐ ἐκεῖνος μάλα ἤ ἑαυτοῦ · ζάω
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 70
μὲν γάρ , ὡς καὶ πρότερον ἔφην , ὁ τεθνάναι δοκῶν , εἴ γε καὶ ἱκέτης ὢν θεοῦ καὶ φωνῇ χρώμενος εὑρίσκεται , τέθνηκε δὲ ὁ περιεῖναι νομιζόμενος τὸν ψυχικὸν θάνατον , ἀρετῆς καθ’ ἣν ἄξιον μόνην ἐστὶ ζῆν ἀποσχοινισθείς · ὥστε καὶ τὸ „ τί ἐποίησας “ ἴσον εἶναι τῷ „ οὐδὲν ἐποίησας “ , οὐδὲν ἤνυσας .
Lemmas: μέν γάρ , ὡς καί πρότερος φημί , ὁ θνῄσκω δοκέω , εἰ γε καί ἱκέτης εἰμί θεός καί φωνή χράω εὑρίσκω , θνῄσκω δέ ὁ περίειμι νομίζω ὁ ψυχικός θάνατος , ἀρετή κατά ὅς ἄξιος μόνος εἰμί ζάω ἀποσχοινίζω · ὥστε καί ὁ „ τίς ποιέω “ ἴσος εἰμί ὁ „ οὐδείς ποιέω “ , οὐδείς ἀνύω .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 71
οὐδὲ γὰρ ὁ σοφιστὴς Βαλαάμ , μάταιος ὢν ὄχλος ἐναντίων καὶ μαχομένων δοξῶν , βουληθεὶς ἀρὰς τίθεσθαι καὶ βλάπτειν τὸν ἀστεῖον ἴσχυσε , τοῦ θεοῦ τὰς κατάρας εἰς εὐλογίαν τρέποντος ( Num . 23 , 8 ) , ἵνα καὶ τῆς πανουργίας ἀπελέγξῃ τὸν
Lemmas: οὐδέ γάρ ὁ σοφιστής Βαλαάμ , μάταιος εἰμί ὄχλος ἐναντίος καί μάχομαι δόξα , βούλομαι ἀρά τίθημι καί βλάπτω ὁ ἀστεῖος ἰσχύω , ὁ θεός ὁ κατάρα εἰς εὐλογία τρέπω ( Num . 23 , 8 ) , ἵνα καί ὁ πανουργία ἀπελέγχω ὁ
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 72
ἄδικον καὶ ἑαυτοῦ τὸ φιλάρετον παραστήσῃ . πεφύκασι δὲ οἱ σοφισταὶ πολεμίοις χρῆσθαι ταῖς ἐν αὑτοῖς δυνάμεσι , λόγων ἐνθυμήμασι καὶ βουλημάτων λόγοις ἀντιστατούντων καὶ μηδαμῇ μηδαμῶς συνᾳδόντων · ἀποκναίουσι γοῦν ἡμῶν τὰ ὦτα , τὴν δικαιοσύνην κοινωνικόν , τὴν σωφροσύνην συμφέρον , τὴν ἐγκράτειαν ἀστεῖον , τὴν εὐσέβειαν ὠφελιμώτατον , τὴν ἄλλην ἀρετὴν ὑγιεινότατόν τε καὶ σωτήριον ἀποφαίνοντες , καὶ πάλιν τὴν ἀδικίαν ἄσπονδον , τὴν ἀκολασίαν νοσερόν , τὴν ἀσέβειαν ἔκθεσμον , τὴν ἄλλην κακίαν βλαβερώτατον διεξιόντες ·
Lemmas: ἄδικος καί ἑαυτοῦ ὁ φιλάρετος παρίστημι . φύω δέ ὁ σοφιστής πολέμιος χράω ὁ ἐν ἑαυτοῦ δύναμις , λόγος ἐνθύμημα καί βούλημα λόγος ἀντιστατέω καί μηδαμῇ μηδαμῶς συνᾴδω · ἀποκναίω γοῦν ἐγώ ὁ οὖς , ὁ δικαιοσύνη κοινωνικός , ὁ σωφροσύνη συμφέρω , ὁ ἐγκράτεια ἀστεῖος , ὁ εὐσέβεια ὠφέλιμος , ὁ ἄλλος ἀρετή ὑγιεινός τε καί σωτήριος ἀποφαίνω , καί πάλιν ὁ ἀδικία ἄσπονδος , ὁ ἀκολασία νοσερός , ὁ ἀσέβεια ἔκθεσμος , ὁ ἄλλος κακία βλαβερός διεξέρχομαι ·
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 73
καὶ ὅμως τὰ ἐναντία τοῖς λεγομένοις φρονοῦντες οὐ παύονται , ἀλλ’ ὅταν φρόνησιν καὶ σωφροσύνην καὶ δικαιοσύνην καὶ εὐσέβειαν ὑμνῶσι , τότε δὴ μάλιστα ἀφραίνοντες ἀκολασταίνοντες ἀδικοῦντες ἀσεβοῦντες πάνθ’ ὡς ἔπος εἰπεῖν ἀνθρώπεια καὶ θεῖα συγχέοντές τε καὶ ἀνατρέποντες εὑρίσκονται .
Lemmas: καί ὅμως ὁ ἐναντίος ὁ λέγω φρονέω οὐ παύω , ἀλλά ὅταν φρόνησις καί σωφροσύνη καί δικαιοσύνη καί εὐσέβεια ὑμνέω , τότε δή μάλα ἀφραίνω ἀκολασταίνω ἀδικέω ἀσεβέω πᾶς ὡς ἔπος λέγω ἀνθρώπειος καί θεῖος συγχέω τε καί ἀνατρέπω εὑρίσκω .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 74
πρὸς οὓς εἴποι τις ἂν ὀρθῶς , ὅπερ καὶ ὁ χρησμὸς ἔφη τῷ Κάιν · τί ἐποιήσατε ; τί εἰργάσασθε αὑτοὺς ἀγαθόν ; τί οἱ τοσοῦτοι περὶ ἀρετῆς λόγοι τὴν ὑμετέραν ψυχὴν ὠφέλησαν ; τί τοῦ βίου μικρὸν ἢ μέγα μέρος ἐπηνωρθώσασθε ; τί δ’ ; οὐχὶ τἀναντία διαβολὰς καθ’ αὑτῶν ἀληθεῖς ἠρανίσατε , ὅτι συνιέντες τὰ καλὰ καὶ τῷ λόγῳ φιλοσοφοῦντες ἑρμηνεῖς μὲν ἄριστοι γεγόνατε , τὰ δ’ αἴσχιστα καὶ φρονοῦντες καὶ ἐπιτηδεύοντες ἀεὶ ἁλίσκεσθε ; οὐ μὴν ἔτι γε ἐν ταῖς ὑμετέραις ψυχαῖς τέθνηκε τὰ καλά , ζωπυρηθέντων κακῶν ;
Lemmas: πρός ὅς λέγω τις ἄν ὀρθός , ὅς καί ὁ χρησμός φημί ὁ Κάϊς · τίς ποιέω ; τίς ἐργάζομαι ἑαυτοῦ ἀγαθός ; τίς ὁ τοσοῦτος περί ἀρετή λόγος ὁ ὑμέτερος ψυχή ὠφελέω ; τίς ὁ βίος μικρός ἤ μέγας μέρος ἐπανορθόω ; τίς δέ ; οὐ ἐναντίος διαβολή κατά ἑαυτοῦ ἀληθής ἐρανίζω , ὅτι συνίημι ὁ καλός καί ὁ λόγος φιλοσοφέω ἑρμηνεύς μέν ἀγαθός γίγνομαι , ὁ δέ αἰσχρός καί φρονέω καί ἐπιτηδεύω ἀεί ἁλίσκομαι ; οὐ μήν ἔτι γε ἐν ὁ ὑμέτερος ψυχή θνῄσκω ὁ καλός , ζωπυρέω κακός ;
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 75
διὰ τοῦτο ἕκαστος ὑμῶν οὐ περίεστιν . ὥσπερ γὰρ μουσικοῦ τινος ἢ γραμματικοῦ τελευτήσαντος ἡ μὲν ἐν τοῖς ἀνδράσι μουσικὴ καὶ γραμματικὴ συνέφθαρται , αἱ δὲ τούτων ἰδέαι μένουσι καὶ τρόπον τινὰ βιοῦσιν ἰσοχρόνιοι τῷ κόσμῳ , καθ’ ἃς οἵ τε ὄντες καὶ οἱ μέλλοντες διαδοχαῖς ταῖς εἰσαεὶ μουσικοί τε καὶ γραμματικοὶ γενήσονται , οὕτως καὶ τὸ ἔν τινι φρόνιμον ἢ σῶφρον ἢ ἀνδρεῖον ἢ δίκαιον ἢ συνόλως σοφὸν ἂν ἀναιρεθῇ , οὐδὲν ἧττον ἐν τῇ τοῦ παντὸς ἀθανάτῳ φύσει φρόνησις ἀθάνατος καὶ ἀρετὴ σύμπασα ἄφθαρτος ἐστηλίτευται , καθ’ ἣν καὶ νῦν εἰσιν ἀστεῖοί τινες καὶ αὖθις γενήσονται ·
Lemmas: διά οὗτος ἕκαστος σύ οὐ περίειμι . ὥσπερ γάρ μουσικός τις ἤ γραμματικός τελευτάω ὁ μέν ἐν ὁ ἀνήρ μουσικός καί γραμματικός συμφθείρω , ὁ δέ οὗτος ἰδέα μένω καί τρόπος τις βιόω ἰσοχρόνιος ὁ κόσμος , κατά ὅς ὁ τε εἰμί καί ὁ μέλλω διαδοχή ὁ εἰσαεί μουσικός τε καί γραμματικός γίγνομαι , οὕτως καί ὁ ἐν τις φρόνιμος ἤ σώφρων ἤ ἀνδρεῖος ἤ δίκαιος ἤ σύνολος σοφός ἄν ἀναιρέω , οὐδείς ἥσσων ἐν ὁ ὁ πᾶς ἀθάνατος φύσις φρόνησις ἀθάνατος καί ἀρετή σύμπας ἄφθαρτος στηλιτεύω , κατά ὅς καί νῦν εἰμί ἀστεῖος τις καί αὖθις γίγνομαι ·
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 76
εἰ μὴ καὶ ἀνθρώπου τινὸς τῶν ἐν μέρει θάνατον φθορὰν ἐργάσασθαι φήσομεν ἀνθρωπότητι , ἣν εἴτε γένος εἴτε ἰδέαν εἴτε ἐννόημα εἴθ’ ὅ τί ποτε χρὴ καλεῖν οἱ ζητητικοὶ τῶν κυρίων ὀνομάτων εἴσονται . μία σφραγὶς πολλάκις μυρίας ὅσας ἀπείρους οὐσίας τυπώσασα πάντων ἔστιν ὅτε τῶν τύπων ἐξιτήλων αὐταῖς οὐσίαις γενομένων ἐν τῇ ἑαυτῆς φύσει μηδὲν βλαβεῖσα κατὰ χώραν ἔμεινεν .
Lemmas: εἰ μή καί ἄνθρωπος τις ὁ ἐν μέρος θάνατος φθορά ἐργάζομαι φημί ἀνθρωπότης , ὅς εἴτε γένος εἴτε ἰδέα εἴτε ἐννόημα εἴτε ὅς τις ποτέ χρή καλέω ὁ ζητητικός ὁ κύριος ὄνομα οἶδα . εἷς σφραγίς πολλάκις μυρίος ὅσος ἄπειρος οὐσία τυπόω πᾶς εἰμί ὅτε ὁ τύπος ἐξίτηλος αὐτός οὐσία γίγνομαι ἐν ὁ ἑαυτοῦ φύσις μηδείς βλάπτω κατά χώρα μένω .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 77
εἶτ’ οὐκ οἰόμεθα τὰς ἀρετάς , κἂν πάντες οἱ χαρακτῆρες , οὓς ἐνεσημήναντο ταῖς τῶν προσεληλυθότων ψυχαῖς , ὑπὸ μοχθηρᾶς διαίτης ἤ τινος ἑτέρας ἐξ αἰτίας ἐξίτηλοι γένωνται , τὴν ἀκήρατον ἑαυτῶν καὶ ἄφθαρτον φύσιν εἰσαεὶ σχήσειν ; οὐκ εἰδότες οὖν οἱ παιδείας ἀμύητοι διαφορὰς οὔθ’ ὅλων πρὸς μέρη οὔτε γενῶν πρὸς εἴδη οὔτε τὰς ἐν τούτοις ὁμωνυμίας πάντα διὰ πάντων συγχέουσι καὶ φύρουσι .
Lemmas: εἶτα οὐ οἴομαι ὁ ἀρετή , ἐάν πᾶς ὁ χαρακτήρ , ὅς ἐνσημαίνομαι ὁ ὁ προσέρχομαι ψυχή , ὑπό μοχθηρός δίαιτα ἤ τις ἕτερος ἐκ αἰτία ἐξίτηλος γίγνομαι , ὁ ἀκήρατος ἑαυτοῦ καί ἄφθαρτος φύσις εἰσαεί ἔχω ; οὐ οἶδα οὖν ὁ παιδεία ἀμύητος διαφορά οὔτε ὅλος πρός μέρος οὔτε γένος πρός εἶδος οὔτε ὁ ἐν οὗτος ὁμωνυμία πᾶς διά πᾶς συγχέω καί φύρω .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 78
διὸ πᾶς φίλαυτος , ἐπίκλησιν Κάιν , διδαχθήτω ὅτι τὸ ὁμώνυμον τοῦ Ἄβελ ἀνῄρηκε , τὸ εἶδος , τὸ μέρος , τὸν ἀπεικονισθέντα τύπον , οὐ τὸ ἀρχέτυπον , οὐ τὸ γένος , οὐ τὴν ἰδέαν , ἅπερ οἴεται μετὰ ζῴων ἄφθαρτα ὄντα συνεφθαρκέναι . λεγέτω δή τις κατακερτομῶν αὐτὸν κἀπιχλευάζων · τί πεποίηκας , ὦ κακόδαιμον ; οὐχ ἣν μὲν δοκεῖς ἀνῃρηκέναι φιλόθεον δόξαν , ζῇ παρὰ θεῷ ; σαυτοῦ δὲ γέγονας αὐθέντης , ᾧ μόνῳ βιοῦν ἀνυπαιτίως ἠδύνασο ἐξ ἐνέδρας ἀνελών .
Lemmas: διό πᾶς φίλαυτος , ἐπίκλησις Κάϊς , διδάσκω ὅτι ὁ ὁμώνυμος ὁ Ἄβελ ἀναιρέω , ὁ εἶδος , ὁ μέρος , ὁ ἀπεικονίζω τύπος , οὐ ὁ ἀρχέτυπος , οὐ ὁ γένος , οὐ ὁ ἰδέα , ὅς οἴομαι μετά ζῷον ἄφθαρτος εἰμί συμφθείρω . λέγω δή τις κατακερτομέω αὐτός ἐπιχλευάζω · τίς ποιέω , ὦ κακοδαίμων ; οὐ ὅς μέν δοκέω ἀναιρέω φιλόθεος δόξα , ζάω παρά θεός ; σεαυτοῦ δέ γίγνομαι αὐθέντης , ὅς μόνος βιόω ἀνυπαίτιος ἐδύναμαι ἐκ ἐνέδρα ἀναιρέω .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 79
Πάνυ δὲ πεφώνηται καὶ πρὸς κάλλος ἑρμηνείας καὶ πρὸς νοημάτων εὕρεσιν τὰ ἐπιλεγόμενα ταῦτα · „ φωνὴ αἵματος τοῦ ἀδελφοῦ σου βοᾷ πρὸς μὲ ἐκ τῆς γῆς “ ( Gen . 4 , 10 ) . ἡ μὲν οὖν κατὰ τὴν φράσιν ὑψηγορία πᾶσι τοῖς μὴ λόγων ἀμυήτοις γνώριμος · τὰ δ’ ἐμφαινόμενα νοήματα , ὡς ἂν οἷοί τε ὦμεν , ἐπισκεψώμεθα , καὶ πρότερόν γε περὶ τοῦ αἵματος .
Lemmas: πάνυ δέ φωνέω καί πρός κάλλος ἑρμηνεία καί πρός νόημα εὕρεσις ὁ ἐπιλέγω οὗτος · „ φωνή αἷμα ὁ ἀδελφός σύ βοάω πρός ἐγώ ἐκ ὁ γῆ “ ( Gen . 4 , 10 ) . ὁ μέν οὖν κατά ὁ φράσις ὑψηγορία πᾶς ὁ μή λόγος ἀμύητος γνώριμος · ὁ δέ ἐμφαίνω νόημα , ὡς ἄν οἷος τε εἰμί , ἐπισκοπέω , καί πρότερος γε περί ὁ αἷμα .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 80
πολλαχοῦ μὲν γὰρ τῆς νομοθεσίας οὐσίαν τῆς ψυχῆς ἀποφαίνεται τὸ αἷμα λέγων ἄντικρυς · „ ἡ γὰρ ψυχὴ πάσης σαρκὸς αἷμά ἐστιν “ ( Lev . 17 , 11 al . ) · ὁπότε δὲ πρῶτον μετὰ τὴν οὐρανοῦ καὶ γῆς καὶ τῶν μεταξὺ γένεσιν ἐδημιούργει τὸν ἄνθρωπον ὁ ζῳοπλάστης , φησὶν ὅτι „ ἐνεφύσησεν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ πνεῦμα ζωῆς , καὶ ἐγένετο ὁ ἄνθρωπος εἰς ψυχὴν ζῶσαν “ ( Gen . 2 , 7 ) , πάλιν διὰ τούτου παριστάς , ὅτι πνεῦμά ἐστιν ἡ ψυχῆς οὐσία .
Lemmas: πολλαχοῦ μέν γάρ ὁ νομοθεσία οὐσία ὁ ψυχή ἀποφαίνω ὁ αἷμα λέγω ἄντικρυς · „ ὁ γάρ ψυχή πᾶς σάρξ αἷμα εἰμί “ ( Lev . 17 , 11 al . ) · ὁπότε δέ πρῶτος μετά ὁ οὐρανός καί γῆ καί ὁ μεταξύ γένεσις δημιουργέω ὁ ἄνθρωπος ὁ ζῳοπλάστης , φημί ὅτι „ ἐμφυσάω εἰς ὁ πρόσωπον αὐτός πνεῦμα ζωή , καί γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος εἰς ψυχή ζάω “ ( Gen . 2 , 7 ) , πάλιν διά οὗτος παρίστημι , ὅτι πνεῦμα εἰμί ὁ ψυχή οὐσία .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 81
καὶ μὴν τῶν ἐξ ἀρχῆς ὑποθέσεων ἄκρως εἴωθε διαμεμνῆσθαι , τὰ ἀκόλουθα καὶ ὁμολογούμενα τοῖς προτέροις δικαιῶν ἐφαρμόττειν · οὐκ ἂν οὖν πνεῦμα ψυχῆς οὐσίαν προειπὼν αἷμα διαφέρον σῶμά τι αὖθις ἔλεγεν , εἰ μὴ πρός τι τῶν ἀναγκαιοτάτων καὶ συνεκτικωτάτων τὴν ἀναφορὰν ἐποιεῖτο . τί οὖν λεκτέον ;
Lemmas: καί μήν ὁ ἐκ ἀρχή ὑπόθεσις ἄκρος εἴωθα διαμιμνήσκομαι , ὁ ἀκόλουθος καί ὁμολογέω ὁ πρότερος δικαιόω ἐφαρμόζω · οὐ ἄν οὖν πνεῦμα ψυχή οὐσία προλέγω αἷμα διαφέρω σῶμα τις αὖθις λέγω , εἰ μή πρός τις ὁ ἀναγκαῖος καί συνεκτικός ὁ ἀναφορά ποιέω . τίς οὖν λεκτέος ;
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 82
ἕκαστον ἡμῶν κατὰ τὰς προσεχεῖς τομὰς ἀριθμῷ δύο εἶναι συμβέβηκε , ζῷόν τε καὶ ἄνθρωπον · ἑκατέρῳ δὲ τούτων συγγενὴς δύναμις τῶν κατὰ ψυχὴν ἀποκεκλήρωται , τῷ μὲν ἡ ζωτική , καθ’ ἣν ζῶμεν , τῷ δ’ ἡ λογική , καθ’ ἣν λογικοὶ γεγόναμεν · τῆς μὲν οὖν ζωτικῆς μετέχει καὶ τὰ ἄλογα , τῆς δὲ λογικῆς οὐ μετέχει μέν , ἄρχει δὲ ὁ θεός , ἡ τοῦ πρεσβυτάτου λόγου πηγή .
Lemmas: ἕκαστος ἐγώ κατά ὁ προσεχής τομή ἀριθμός δύο εἰμί συμβαίνω , ζῷον τε καί ἄνθρωπος · ἑκάτερος δέ οὗτος συγγενής δύναμις ὁ κατά ψυχή ἀποκληρόω , ὁ μέν ὁ ζωτικός , κατά ὅς ζάω , ὁ δέ ὁ λογικός , κατά ὅς λογικός γίγνομαι · ὁ μέν οὖν ζωτικός μετέχω καί ὁ ἄλογος , ὁ δέ λογικός οὐ μετέχω μέν , ἄρχω δέ ὁ θεός , ὁ ὁ πρέσβυς λόγος πηγή .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 83
ἡ μὲν οὖν κοινὴ πρὸς τὰ ἄλογα δύναμις οὐσίαν ἔλαχεν αἷμα , ἡ δὲ ἐκ τῆς λογικῆς ἀπορρυεῖσα πηγῆς τὸ πνεῦμα , οὐκ ἀέρα κινούμενον , ἀλλὰ τύπον τινὰ καὶ χαρακτῆρα θείας δυνάμεως , ἣν ὀνόματι κυρίῳ Μωυσῆς εἰκόνα καλεῖ , δηλῶν ὅτι ἀρχέτυπον μὲν φύσεως λογικῆς ὁ θεός ἐστι , μίμημα δὲ καὶ ἀπεικόνισμα ἄνθρωπος , οὐ τὸ διφυὲς ζῷον , ἀλλὰ τὸ τῆς ψυχῆς ἄριστον εἶδος , ὃ νοῦς καὶ λόγος κέκληται .
Lemmas: ὁ μέν οὖν κοινός πρός ὁ ἄλογος δύναμις οὐσία λαγχάνω αἷμα , ὁ δέ ἐκ ὁ λογικός ἀπορρέω πηγή ὁ πνεῦμα , οὐ ἀήρ κινέω , ἀλλά τύπος τις καί χαρακτήρ θεῖος δύναμις , ὅς ὄνομα κύριος Μωϋσῆς εἰκών καλέω , δηλόω ὅτι ἀρχέτυπος μέν φύσις λογικός ὁ θεός εἰμί , μίμημα δέ καί ἀπεικόνισμα ἄνθρωπος , οὐ ὁ διφυής ζῷον , ἀλλά ὁ ὁ ψυχή ἀγαθός εἶδος , ὅς νόος καί λόγος καλέω .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 84
διὰ τοῦτο σαρκὸς μὲν ψυχήν φησι τὸ αἷμα , εἰδὼς ὅτι ἡ σαρκῶν φύσις νοῦ μὲν οὐ μεμοίραται , ζωῆς δὲ καθάπερ καὶ ὅλον ἡμῶν τὸ σῶμα μετέχει , ἀνθρώπου δὲ ψυχὴν πνεῦμα ὀνομάζει , ἄνθρωπον οὐ τὸ σύγκριμα καλῶν , ὡς ἔφην , ἀλλὰ τὸ θεοειδὲς ἐκεῖνο δημιούργημα , ᾧ λογιζόμεθα , οὗ τὰς ῥίζας εἰς οὐρανὸν ἔτεινε καὶ τῆς ὑστάτης τῶν λεγομένων ἀπλανῶν ἁψῖδος ἐξῆψε .
Lemmas: διά οὗτος σάρξ μέν ψυχή φημί ὁ αἷμα , οἶδα ὅτι ὁ σάρξ φύσις νόος μέν οὐ μοιράω , ζωή δέ καθά καί ὅλος ἐγώ ὁ σῶμα μετέχω , ἄνθρωπος δέ ψυχή πνεῦμα ὀνομάζω , ἄνθρωπος οὐ ὁ σύγκριμα καλέω , ὡς φημί , ἀλλά ὁ θεοειδής ἐκεῖνος δημιούργημα , ὅς λογίζομαι , ὅς ὁ ῥίζα εἰς οὐρανός τείνω καί ὁ ὕστερος ὁ λέγω ἀπλανής ἁψίς ἐξάπτω .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 85
μόνον γὰρ δὴ τῶν ἐπὶ γῆς φυτὸν οὐράνιον ὁ θεὸς ἄνθρωπον εἰργάσατο , τῶν μὲν ἄλλων τὰς κεφαλὰς πηξάμενος ἐν χέρσῳ — κατωκάρα γὰρ πάντα — , ἀνθρώπου δὲ εἰς τὸ ἄνω προαγαγών , ἵνα τὰς τροφὰς ὀλυμπίους καὶ ἀφθάρτους ἀλλὰ μὴ γεώδεις καὶ φθαρτὰς ἔχοι · παρὸ καὶ τοῦ σώματος ἡμῶν τὸ μὲν ὅσον ἀναισθητότατον πλεῖστον ἀποστήσας λογισμοῦ τὰς βάσεις γῇ προσερρίζου , τὰς δὲ νοῦ δορυφόρους αἰσθήσεις καὶ αὐτὸν ἐκεῖνον πορρωτάτω μὲν τῶν περὶ γῆν ἐξῴκισε , ταῖς δὲ ἀέρος καὶ οὐρανοῦ περιόδοις ἀφθάρτοις οὔσαις ἐνεδήσατο .
Lemmas: μόνος γάρ δή ὁ ἐπί γῆ φυτόν οὐράνιος ὁ θεός ἄνθρωπος ἐργάζομαι , ὁ μέν ἄλλος ὁ κεφαλή πήγνυμι ἐν χέρσος — κατωκάρα γάρ πᾶς — , ἄνθρωπος δέ εἰς ὁ ἄνω προάγω , ἵνα ὁ τροφή ὀλύμπιος καί ἄφθαρτος ἀλλά μή γεώδης καί φθαρτός ἔχω · παρό καί ὁ σῶμα ἐγώ ὁ μέν ὅσος ἀναίσθητος πολύς ἀφίστημι λογισμός ὁ βάσις γῆ προσριζόω , ὁ δέ νόος δορυφόρος αἴσθησις καί αὐτός ἐκεῖνος πόρρω μέν ὁ περί γῆ ἐξοικίζω , ὁ δέ ἀήρ καί οὐρανός περίοδος ἄφθαρτος εἰμί ἐνδέω .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 86
μηκέτ’ οὖν ἀπορῶμεν , πῶς ἔννοιαν ἔλαβεν ἄνθρωπος θεοῦ τοῦ ἀειδοῦς , οἱ Μωυσέως γνώριμοι · τὴν γὰρ αἰτίαν χρησμῷ μαθὼν αὐτὸς ἡμῖν ὑφηγήσατο . ἔλεγε δὲ ὧδε · ψυχὴν οὐδεμίαν τῷ σώματι ὁ ποιῶν εἰργάζετο ἱκανὴν ἐξ ἑαυτῆς τὸν ποιητὴν ἰδεῖν , λογισάμενος δὲ μεγάλα ὀνήσειν τὸ δημιούργημα , εἰ λάβοι τοῦ δημιουργήσαντος ἔννοιαν — εὐδαιμονίας γὰρ καὶ μακαριότητος ὅρος οὗτος — , ἄνωθεν ἐνέπνει τῆς ἰδίου θειότητος · ἡ δ’ ἀόρατος ἀοράτῳ ψυχῇ τοὺς ἑαυτῆς τύπους ἐνεσφαγίζετο , ἵνα μηδ’ ὁ περίγειος χῶρος εἰκόνος ἀμοιρήσῃ θεοῦ .
Lemmas: μηκέτι οὖν ἀφοράω , πῶς ἔννοια λαμβάνω ἄνθρωπος θεός ὁ ἀειδής , ὁ Μωϋσῆς γνώριμος · ὁ γάρ αἰτία χρησμός μανθάνω αὐτός ἐγώ ὑφηγέομαι . λέγω δέ ὧδε · ψυχή οὐδείς ὁ σῶμα ὁ ποιέω ἐργάζομαι ἱκανός ἐκ ἑαυτοῦ ὁ ποιητής ὁράω , λογίζομαι δέ μέγας ὀνίνημι ὁ δημιούργημα , εἰ λαμβάνω ὁ δημιουργέω ἔννοια — εὐδαιμονία γάρ καί μακαριότης ὅρος οὗτος — , ἄνωθεν ἐμπνέω ὁ ἴδιος θειότης · ὁ δέ ἀόρατος ἀόρατος ψυχή ὁ ἑαυτοῦ τύπος ἐνσφαγίζομαι , ἵνα μηδέ ὁ περίγειος χῶρος εἰκών ἀμοιρέω θεός .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 87
τὸ δ’ ἀρχέτυπον οὕτως ἦν ἄρα ἀειδές , ὥστε καὶ ἡ εἰκὼν οὐχ ὁρατή , τυπωθεῖσα μέντοι κατὰ τὸ παράδειγμα οὐκέτι θνητὰς ἀλλ’ ἀθανάτους ἐννοίας ἐδέχετο · πῶς γὰρ ἂν θνητὴ φύσις μένειν ἅμα καὶ ἀποδημεῖν ἠδύνατο ἢ τὰ ἐνταῦθα καὶ τὰ ἑτέρωθι καθορᾶν ἢ θάλατταν μὲν περιπλεῖν ἅπασαν , γῆν δὲ ἄχρι περάτων ἐπέρχεσθαι , ἢ νόμων καὶ ἐθῶν ἢ συνόλως πραγμάτων καὶ σωμάτων ἐφάπτεσθαι ; ἢ δίχα τῶν ἐπιγείων καὶ τὰ μετάρσια καταλαμβάνειν , ἀέρα καὶ τροπὰς αὐτοῦ καὶ καιρῶν ἰδιότητας καὶ ὅσα ταῖς ἐτησίοις ὥραις καινουργούμενά τε κἀξ ἔθους ἀποτελεῖται ;
Lemmas: ὁ δέ ἀρχέτυπος οὕτως εἰμί ἄρα ἀειδής , ὥστε καί ὁ εἰκών οὐ ὁρατός , τυπόω μέντοι κατά ὁ παράδειγμα οὐκέτι θνητός ἀλλά ἀθάνατος ἔννοια δέχομαι · πῶς γάρ ἄν θνητός φύσις μένω ἅμα καί ἀποδημέω δύναμαι ἤ ὁ ἐνταῦθα καί ὁ ἑτέρωθι καθοράω ἤ θάλασσα μέν περιπλέω ἅπας , γῆ δέ ἄχρι πέρας ἐπέρχομαι , ἤ νόμος καί ἔθος ἤ σύνολος πρᾶγμα καί σῶμα ἐφάπτω ; ἤ δίχα ὁ ἐπίγειος καί ὁ μετάρσιος καταλαμβάνω , ἀήρ καί τροπή αὐτός καί καιρός ἰδιότης καί ὅσος ὁ ἐτήσιος ὥρα καινουργέω τε ἐκ ἔθος ἀποτελέω ;
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 88
ἢ πάλιν δι’ ἀέρος εἰς οὐρανὸν ἀπὸ γῆς ἀνίπτασθαι καὶ τὰς ἐν οὐρανῷ φύσεις ἐξετάζειν , ὡς ἔχουσιν , ὡς κινοῦνται , τίνες ὅροι τῆς κινήσεως ἀρχῆς καὶ τέλους αὐταῖς , πῶς ἀλλήλαις τε καὶ τῷ παντὶ κατά τι συγγενείας δίκαιον ἁρμόζονται ; τέχνας τε καὶ ἐπιστήμας ἐπινοῆσαι , ὅσαι τά τε ἐκτὸς δημιουργοῦσι καὶ τὰ περὶ σῶμα καὶ ψυχήν , ὡς ἑκάτερον βελτιωθήσεται , πραγματεύονται , καὶ μυρία ἄλλα , ὧν οὔτε ἀριθμὸν οὔτε φύσιν λόγῳ περιλαβεῖν εὔπορον ;
Lemmas: ἤ πάλιν διά ἀήρ εἰς οὐρανός ἀπό γῆ ἀναπέτομαι καί ὁ ἐν οὐρανός φύσις ἐξετάζω , ὡς ἔχω , ὡς κινέω , τίς ὅρος ὁ κίνησις ἀρχή καί τέλος αὐτός , πῶς ἀλλήλων τε καί ὁ πᾶς κατά τις συγγένεια δίκαιος ἁρμόζω ; τέχνη τε καί ἐπιστήμη ἐπινοέω , ὅσος ὁ τε ἐκτός δημιουργέω καί ὁ περί σῶμα καί ψυχή , ὡς ἑκάτερος βελτιόω , πραγματεύομαι , καί μυρίος ἄλλος , ὅς οὔτε ἀριθμός οὔτε φύσις λόγος περιλαμβάνω εὔπορος ;
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 89
μόνον γὰρ αὐτὸ τῶν παρ’ ἡμῖν ὁ νοῦς ἅτε πάντων ὠκυδρομώτατος καὶ τὸν χρόνον , ἐν ᾧ γίνεσθαι δοκεῖ , φθάνει καὶ παραμείβεται , κατὰ ἀοράτους δυνάμεις ἀχρόνως τοῦ τε παντὸς καὶ μερῶν καὶ τῶν τούτων αἰτίων ἐπιψαύων . ἤδη δὲ οὐ μόνον ἄχρι τῶν γῆς καὶ θαλάττης ἀλλὰ καὶ ἀέρος καὶ οὐρανοῦ περάτων ἐλθὼν οὐδ’ ἐνταῦθα ἔστη , βραχὺν ὅρον τοῦ συνεχοῦς καὶ ἀπαύστου δρόμου νομίσας τὸν κόσμον εἶναι , προσωτέρω δὲ χωρῆσαι γλιχόμενος καὶ τὴν ἀκατάληπτον θεοῦ φύσιν , ὅτι μὴ πρὸς τὸ εἶναι μόνον , καταλαβεῖν , ἢν δύνηται .
Lemmas: μόνος γάρ αὐτός ὁ παρά ἐγώ ὁ νόος ἅτε πᾶς ὠκύδρομος καί ὁ χρόνος , ἐν ὅς γίγνομαι δοκέω , φθάνω καί παραμείβω , κατά ἀόρατος δύναμις ἄχρονος ὁ τε πᾶς καί μέρος καί ὁ οὗτος αἴτιος ἐπιψαύω . ἤδη δέ οὐ μόνος ἄχρι ὁ γῆ καί θάλασσα ἀλλά καί ἀήρ καί οὐρανός πέρας ἔρχομαι οὐδέ ἐνταῦθα ἵστημι , βραχύς ὅρος ὁ συνεχής καί ἄπαυστος δρόμος νομίζω ὁ κόσμος εἰμί , πρόσω δέ χωρέω γλίχομαι καί ὁ ἀκατάληπτος θεός φύσις , ὅτι μή πρός ὁ εἰμί μόνος , καταλαμβάνω , ἐάν δύναμαι .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 90
πῶς οὖν εἰκὸς βραχὺν οὕτως ὄντα τὸν ἀνθρώπινον νοῦν μήνιγγι ἢ καρδίᾳ , βραχέσιν ὄγκοις , ἐγκατειλημμένον μέγεθος οὐρανοῦ καὶ κόσμου χωρῆσαι τοσοῦτον , εἰ μὴ τῆς θείας καὶ εὐδαίμονος ψυχῆς ἐκείνης ἀπόσπασμα ἦν οὐ διαιρετόν ; τέμνεται γὰρ οὐδὲν τοῦ θείου κατ’ ἀπάρτησιν , ἀλλὰ μόνον ἐκτείνεται . διὸ μεμοιραμένος τῆς ἐν τῷ παντὶ τελειότητος , ὅταν ἐννοῇ κόσμον , τοῖς πέρασι τοῦ παντὸς συνευρύνεται ῥῆξιν οὐ λαμβάνων · ὁλκὸς γὰρ ἡ δύναμις αὐτοῦ .
Lemmas: πῶς οὖν ἔοικα βραχύς οὕτως εἰμί ὁ ἀνθρώπινος νόος μῆνιγξ ἤ καρδία , βραχύς ὄγκος , ἐγκαταλαμβάνω μέγεθος οὐρανός καί κόσμος χωρέω τοσοῦτος , εἰ μή ὁ θεῖος καί εὐδαίμων ψυχή ἐκεῖνος ἀπόσπασμα εἰμί οὐ διαιρετός ; τέμνω γάρ οὐδείς ὁ θεῖος κατά ἀπάρτησις , ἀλλά μόνος ἐκτείνω . διό μοιράω ὁ ἐν ὁ πᾶς τελειότης , ὅταν ἐννοέω κόσμος , ὁ πέρας ὁ πᾶς συνευρύνω ῥῆξις οὐ λαμβάνω · ὁλκός γάρ ὁ δύναμις αὐτός .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 91
Ταῦτα μὲν οὖν ὡς ἐν βραχέσιν εἰρήσθω περὶ οὐσίας ψυχῆς . τὸ δὲ „ φωνὴν αἵματος βοᾶν “ ( Gen . 4 , 10 ) κατ’ ἀκόλουθον οὕτως ἀποδώσομεν . τῆς ἡμετέρας ψυχῆς τὸ μὲν ἄφωνόν ἐστι , τὸ δὲ φωνῆεν · τὸ μὲν ἄλογον ἄφωνον , φωνῆεν δ’ ὅσον λογικόν , ὃ δὴ μόνον ἔννοιαν εἴληφε θεοῦ · τοῖς γὰρ ἄλλοις μέρεσιν οὔτε θεὸν οὔτε τι νοητὸν καταλαβεῖν δυνάμεθα .
Lemmas: οὗτος μέν οὖν ὡς ἐν βραχύς λέγω περί οὐσία ψυχή . ὁ δέ „ φωνή αἷμα βόα “ ( Gen . 4 , 10 ) κατά ἀκόλουθος οὕτως ἀποδίδωμι . ὁ ἡμέτερος ψυχή ὁ μέν ἄφωνος εἰμί , ὁ δέ φωνήεις · ὁ μέν ἄλογος ἄφωνος , φωνήεις δέ ὅσος λογικός , ὅς δή μόνος ἔννοια λαμβάνω θεός · ὁ γάρ ἄλλος μέρος οὔτε θεός οὔτε τις νοητός καταλαμβάνω δύναμαι .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 92
τῆς οὖν ζωτικῆς δυνάμεως , ἧς τὸ οὐσιῶδες αἷμα , μοῖρά τις ἐξαίρετον ἔσχε γέρας φωνὴν καὶ λόγον , οὐ τὸ διὰ στόματος καὶ γλώττης ῥέον νᾶμα , ἀλλὰ τὴν πηγήν , ἀφ’ ἧς αἱ τοῦ προφορικοῦ δεξαμεναὶ πληροῦσθαι πεφύκασιν · ἡ δὲ πηγὴ νοῦς ἐστι , δι’ οὗ τὰς πρὸς τὸν ὄντα ἐντεύξεις καὶ ἐκβοήσεις τῇ μὲν ἑκόντες τῇ δὲ καὶ ἄκοντες ἀναφθεγγόμεθα .
Lemmas: ὁ οὖν ζωτικός δύναμις , ὅς ὁ οὐσιώδης αἷμα , μοῖρα τις ἐξαιρετός ἔχω γέρας φωνή καί λόγος , οὐ ὁ διά στόμα καί γλῶσσα ῥέω νᾶμα , ἀλλά ὁ πηγή , ἀπό ὅς ὁ ὁ προφορικός δεξαμενή πληρόω φύω · ὁ δέ πηγή νόος εἰμί , διά ὅς ὁ πρός ὁ εἰμί ἔντευξις καί ἐκβόησις ὁ μέν ἑκών ὁ δέ καί ἄκων ἀναφθέγγομαι .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 93
ὁ δὲ ἅτε ἀγαθὸς ὢν καὶ ἵλεως τοὺς ἱκέτας οὐκ ἀποστρέφεται , καὶ μάλισθ’ ὅταν ἐπὶ τοῖς Αἰγυπτίοις ἔργοις καὶ πάθεσι στενάζοντες ἀψευδῶς καὶ ἀπλάστως ἐκβοῶσι · τότε γὰρ ἀναβαίνειν φησὶ Μωυσῆς τοὺς λόγους αὐτῶν πρὸς τὸν θεόν ( Exod . 2 , 23 ) , τὸν δὲ ἐπακούσαντα ῥύεσθαι τῶν παρεστώτων κακῶν ·
Lemmas: ὁ δέ ἅτε ἀγαθός εἰμί καί ἵλαος ὁ ἱκέτης οὐ ἀποστρέφω , καί μάλα ὅταν ἐπί ὁ Αἰγύπτιος ἔργον καί πάθος στενάζω ἀψευδής καί ἄπλαστος ἐκβοάω · τότε γάρ ἀναβαίνω φημί Μωϋσῆς ὁ λόγος αὐτός πρός ὁ θεός ( Exod . 2 , 23 ) , ὁ δέ ἐπακούω ἐρύω ὁ παρίστημι κακός ·
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 94
ταῦτα δὲ πάντα γίνεσθαι , ὅταν ὁ βασιλεὺς Αἰγύπτου τελευτήσῃ · τὸ παραδοξότατον · εἰκὸς γὰρ ἦν ἀποθανόντος τυράννου χαίρειν καὶ γεγηθέναι τοὺς τυραννουμένους · ἀλλὰ τότε λέγονται στενάζειν · „ μετὰ γὰρ τὰς ἡμέρας τὰς πολλὰς ἐκείνας ἐτελεύτησεν ὁ βασιλεὺς Αἰγύπτου , καὶ κατεστέναξαν οἱ υἱοὶ Ἰσραήλ “ ( ibid . ) .
Lemmas: οὗτος δέ πᾶς γίγνομαι , ὅταν ὁ βασιλεύς Αἴγυπτος τελευτάω · ὁ παράδοξος · ἔοικα γάρ εἰμί ἀποθνῄσκω τύραννος χαίρω καί γηθέω ὁ τυραννεύω · ἀλλά τότε λέγω στενάζω · „ μετά γάρ ὁ ἡμέρα ὁ πολύς ἐκεῖνος τελευτάω ὁ βασιλεύς Αἴγυπτος , καί καταστενάζω ὁ υἱός Ἰσραήλ “ ( ibid . ) .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 95
πρὸς μὲν οὖν τὸ ῥητὸν ἡ λέξις τὸ εὔλογον οὐ περιέχει , πρὸς δὲ τὰς ἐν ψυχῇ δυνάμεις τὸ κατ’ αὐτὴν ἀκόλουθον εὑρίσκεται . ὁ γὰρ ἀνασκιδνὰς καὶ ἀπορρίπτων τὰς περὶ τῶν καλῶν δόξας ὅταν ἐν ἡμῖν ζωπυρῆται Φαραὼ καὶ ὑγιαίνειν δοκῇ , εἰ δή τινα τῶν φαύλων ὑγιαίνειν λεκτέον , τὴν ἡδονὴν ἀποδεχόμεθα ἐγκράτειαν πέραν ὅρων ἐλαύνοντες · ὅταν δὲ ἀπόκρατος γένηται καὶ τρόπον τινὰ τελευτήσῃ ὁ τοῦ βδελυρῶς καὶ ἀσελγῶς ζῆν αἴτιος , τὸν σώφρονα ἐναυγασθέντες βίον μετακλαίομεν καὶ μεταστένομεν τῆς παλαιᾶς διαίτης ἑαυτούς , ὅτι ἡδονὴν ἀρετῆς προτιμήσαντες θνητὸν βίον ἀθανάτῳ ἐπεζεύξαμεν · λαβὼν δ’ οἶκτον τῆς συνεχοῦς ἡμῶν ὀλοφύρσεως ὁ μόνος εὐμενὴς προσίεται ψυχὰς ἱκέτιδας , τὸν δὲ ἐπισεισθέντα τῶν παθῶν Αἰγύπτιον σκηπτὸν ῥᾳδίως ἀπωθεῖται .
Lemmas: πρός μέν οὖν ὁ ῥητός ὁ λέξις ὁ εὔλογος οὐ περιέχω , πρός δέ ὁ ἐν ψυχή δύναμις ὁ κατά αὐτός ἀκόλουθος εὑρίσκω . ὁ γάρ ἀνασκίδνημι καί ἀπορρίπτω ὁ περί ὁ καλός δόξα ὅταν ἐν ἐγώ ζωπυρέω Φαραώ καί ὑγιαίνω δοκέω , εἰ δή τις ὁ φαῦλος ὑγιαίνω λεκτέος , ὁ ἡδονή ἀποδέχομαι ἐγκράτεια πέραν ὅρος ἐλαύνω · ὅταν δέ ἀπόκρατος γίγνομαι καί τρόπος τις τελευτάω ὁ ὁ βδελυρός καί ἀσελγής ζάω αἴτιος , ὁ σώφρων ἐναυγάζω βίος μετακλαίω καί μεταστένω ὁ παλαιός δίαιτα ἑαυτοῦ , ὅτι ἡδονή ἀρετή προτιμάω θνητός βίος ἀθάνατος ἐπιζεύγνυμι · λαμβάνω δέ οἶκτος ὁ συνεχής ἐγώ ὀλόφυρσις ὁ μόνος εὐμενής προσίημι ψυχή ἵκετις , ὁ δέ ἐπισείω ὁ πάθος Αἰγύπτιος σκηπτός ῥᾴδιος ἀπωθέω .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 96
Τῷ δὲ μὴ δεχομένῳ μετάνοιαν Κάιν δι’ ὑπερβολὴν ἄγους ἀδελφοκτονίας οἰκειοτάτας ἀρὰς τίθεται · πρῶτον μὲν γάρ φησιν αὐτῷ · „ καὶ νῦν ἐπικατάρατος σὺ ἀπὸ τῆς γῆς “ ( Gen . 4,11 ) , δηλῶν πρῶτον ὅτι οὐχὶ νῦν ὅτε ἐδολοφόνησεν ἐναγὴς καὶ ἐπάρατός ἐστιν , ἀλλὰ καὶ πρότερον ὅτε ἐβούλευσε τὸν φόνον , τῆς γνώμης ἴσον τῷ τελείῳ δυναμένης .
Lemmas: ὁ δέ μή δέχομαι μετάνοια Κάϊς διά ὑπερβολή ἄγος ἀδελφοκτονία οἰκεῖος ἀρά τίθημι · πρῶτος μέν γάρ φημί αὐτός · „ καί νῦν ἐπικατάρατος σύ ἀπό ὁ γῆ “ ( Gen . 4,11 ) , δηλόω πρῶτος ὅτι οὐ νῦν ὅτε δολοφονέω ἐναγής καί ἐπάρατος εἰμί , ἀλλά καί πρότερος ὅτε βουλεύω ὁ φόνος , ὁ γνώμη ἴσος ὁ τέλειος δύναμαι .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 97
ἕως μὲν γὰρ τὰ αἰσχρὰ μόνον ἐννοοῦμεν κατὰ ψιλὴν τοῦ νοῦ φαντασίαν , τότε τῆς διανοίας οὔκ ἐσμεν ὕποχοι , δύναται γὰρ καὶ ἀκουσίως ἡ ψυχὴ τρέπεσθαι · ὅταν δὲ προσγένηται τοῖς βουλευθεῖσιν ἡ πρᾶξις , ὑπαίτιον γίνεται καὶ τὸ βουλεύσασθαι , τὸ γὰρ ἑκουσίως διαμαρτάνειν ταύτῃ μάλιστα διαγνωρίζεται .
Lemmas: ἕως μέν γάρ ὁ αἰσχρός μόνος ἐννοέω κατά ψιλός ὁ νόος φαντασία , τότε ὁ διάνοια οὐ εἰμί ὕποχος , δύναμαι γάρ καί ἀκούσιος ὁ ψυχή τρέπω · ὅταν δέ προσγίγνομαι ὁ βουλεύω ὁ πρᾶξις , ὑπαίτιος γίγνομαι καί ὁ βουλεύω , ὁ γάρ ἑκούσιος διαμαρτάνω οὗτος μάλα διαγνωρίζω .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 98
κατάρατον δέ φησι τὸν νοῦν οὐκ ἀπ’ ἄλλου τινὸς ἢ ἀπὸ τῆς γῆς ἔσεσθαι · τῶν γὰρ χαλεπωτάτων αὐτοῦ συμφορῶν τὸ περὶ ἕκαστον ἡμῶν γεῶδες αἴτιον εὑρίσκεται · τὸ γοῦν σῶμα ἢ νόσῳ χρησάμενον τὰς ἀφ’ ἑαυτοῦ προσβαλὸν κῆρας ἄσης καὶ ἀδημονίας αὐτὸν ἐνέπλησεν ἢ πιανθὲν ἀμέτρως ἀπολαύσει ἡδονῶν ἀμβλυτέρας τὰς εἰς τὸ καταλαμβάνειν ἀκμὰς ἀπειργάσατο .
Lemmas: κατάρατος δέ φημί ὁ νόος οὐ ἀπό ἄλλος τις ἤ ἀπό ὁ γῆ εἰμί · ὁ γάρ χαλεπός αὐτός συμφορά ὁ περί ἕκαστος ἐγώ γεώδης αἴτιος εὑρίσκω · ὁ γοῦν σῶμα ἤ νόσος χράω ὁ ἀπό ἑαυτοῦ προσβάλλω κήρ ἄση καί ἀδημονία αὐτός ἐμπίμπλημι ἤ πιαίνω ἄμετρος ἀπόλαυσις ἡδονή ἀμβλύς ὁ εἰς ὁ καταλαμβάνω ἀκμή ἀπεργάζομαι .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 99
καὶ μὲν δὴ ἑκάστη τῶν αἰσθήσεων δεκτικὴ βλάβης ἐστίν · ἢ γὰρ κάλλος ἰδὼν ἔρωτος ἐτρώθη δεινοῦ πάθους βέλεσιν ἢ θάνατον ἀκούσας γένει προσήκοντός τινος ὑπὸ λύπης ἐκάμφθη · πολλάκις δὲ καὶ γεῦσις αὐτὸν κατέβαλεν ἀηδέσι χυλοῖς αἰκισαμένη ἢ πλήθει ἡδέων βαρύνασα · τῶν μὲν γὰρ πρὸς συνουσίαν οἴστρων τί δεῖ μεμνῆσθαι ; πόλεις ὅλας καὶ χώρας καὶ κλίματα μεγάλα γῆς οὗτοι διέφθειραν , ὧν μάρτυς ἡ ποιητῶν καὶ συγγραφέων
Lemmas: καί μέν δή ἕκαστος ὁ αἴσθησις δεκτικός βλάβη εἰμί · ἤ γάρ κάλλος ὁράω ἔρως τιτρώσκω δεινός πάθος βέλος ἤ θάνατος ἀκούω γένος προσήκω τις ὑπό λύπη κάμπτω · πολλάκις δέ καί γεῦσις αὐτός καταβάλλω ἀηδής χυλός αἰκίζω ἤ πλῆθος ἡδύς βαρύνω · ὁ μέν γάρ πρός συνουσία οἶστρος τίς δέω μιμνῄσκω ; πόλις ὅλος καί χώρα καί κλίμα μέγας γῆ οὗτος διαφθείρω , ὅς μάρτυς ὁ ποιητής καί συγγραφεύς
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 100
πληθὺς σχεδὸν ἅπασα . τὸν δὲ τρόπον , καθ’ ὃν ἀπὸ τῆς γῆς κατάρατος ὁ νοῦς γίνεται , προσυπογράφει λέγων · „ ἣ ἔχανε τὸ στόμα αὐτῆς δέξασθαι τὸ αἷμα τοῦ ἀδελφοῦ σου “ ( Gen . 4 , 11 ) . χαλεπὸν γὰρ διοιχθῆναί τε καὶ ἀνευρυνθῆναι τὰ τῶν αἰσθήσεων στόμια , ὡς ἀχανέσιν αὐτοῖς τὴν τῶν αἰσθητῶν φορὰν ποταμοῦ πλημμυροῦντος δίκην ἐπιχεῖσθαι , μηδενὸς τὴν βίαιον ὁρμὴν ἀνωθοῦντος · τότε γὰρ ἐγκαταποθεὶς ὁ νοῦς τοσούτῳ κλύδωνι βύθιος εὑρίσκεται , μηδ’ ὅσον ἀνανήξασθαι καὶ ὑπερκῦψαι δυνάμενος .
Lemmas: πληθύς σχεδόν ἅπας . ὁ δέ τρόπος , κατά ὅς ἀπό ὁ γῆ κατάρατος ὁ νόος γίγνομαι , προσυπογράφω λέγω · „ ὅς χάσκω ὁ στόμα αὐτός δέχομαι ὁ αἷμα ὁ ἀδελφός σύ “ ( Gen . 4 , 11 ) . χαλεπός γάρ διοίγνυμι τε καί ἀνευρύνω ὁ ὁ αἴσθησις στόμιον , ὡς ἀχανής αὐτός ὁ ὁ αἰσθητός φορά ποταμός πλημμυρέω δίκη ἐπιχέω , μηδείς ὁ βίαιος ὁρμή ἀνωθέω · τότε γάρ ἐγκαταπίνω ὁ νόος τοσοῦτος κλύδων βύθιος εὑρίσκω , μηδέ ὅσος ἀνανήκω καί ὑπερκύπτω δύναμαι .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 101
ἀλλὰ χρὴ τούτων ἑκάστῳ καταχρῆσθαι μὴ πρὸς ἃ δύναται μᾶλλον ἢ πρὸς τὰ βέλτιστα · δύναται μὲν γὰρ πάνθ’ ὁρᾶν χρώματα καὶ σχήματα ἡ ὄψις , ἀλλ’ ὁράτω τὰ φωτός , μὴ σκότους , ἄξια · δύναται δὲ καὶ τὸ οὖς πασῶν ἀντιλαμβάνεσθαι φωνῶν , ἀλλ’ ἐνίων παρακουέτω , μυρία γὰρ τῶν λεγομένων αἰσχρά · μηδ’ ὅτι γεύσεώς σοι μεταδέδωκεν ἡ φύσις , ὦ τετυφωμένε , τρόπον αἰθυίης πάντων ἀπλήστως ἐμφοροῦ · πολλὰ γὰρ τῶν οὐ τροφίμων μόνον ἀλλὰ καὶ περιττῶν νόσους μετὰ χαλεπῆς ὠδῖνος ἔτεκε ·
Lemmas: ἀλλά χρή οὗτος ἕκαστος καταχράομαι μή πρός ὅς δύναμαι μάλα ἤ πρός ὁ ἀγαθός · δύναμαι μέν γάρ πᾶς ὁράω χρῶμα καί σχῆμα ὁ ὄψις , ἀλλά ὁράω ὁ φώς , μή σκότος , ἄξιος · δύναμαι δέ καί ὁ οὖς πᾶς ἀντιλαμβάνω φωνή , ἀλλά ἔνιοι παρακούω , μυρίος γάρ ὁ λέγω αἰσχρός · μηδέ ὅτι γεῦσις σύ μεταδίδωμι ὁ φύσις , ὦ τυφόω , τρόπος αἴθυια πᾶς ἄπληστος ἐμφορέω · πολύς γάρ ὁ οὐ τρόφιμος μόνος ἀλλά καί περισσός νόσος μετά χαλεπός ὠδίς τίκτω ·
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 102
μηδ’ ὅτι μερῶν τῶν πρὸς γονὰς ἠξιώθης ἕνεκα τῆς διαμονῆς τοῦ παντός , φθορὰς καὶ μοιχείας καὶ τὰς ἄλλας οὐκ εὐαγεῖς μίξεις μετέρχου , ἀλλ’ ὅσαι μετὰ νόμου τὸ ἀνθρώπων σπείρουσί τε καὶ φυτεύουσι γένος · μηδ’ ὅτι γλώττης καὶ στόματος καὶ φωνητηρίων ὀργάνων μεμοίρασαι , πάντ’ ἐκλάλει , καὶ τὰ ἄρρητα · τὸ γὰρ ἐχεμυθεῖν ἔστιν ὅπου χρήσιμον , καί μοι δοκοῦσιν οἱ μαθόντες λέγειν μεμαθηκέναι καὶ ἡσυχάζειν , τῆς αὐτῆς δυνάμεως περιποιούσης ἑκάτερον , οἱ δ’ ὅσα μὴ προσῆκε διεξιόντες οὐ δύναμιν λόγων ἀλλ’ ἡσυχίας ἀσθένειαν ἐπιδείκνυσθαι .
Lemmas: μηδέ ὅτι μέρος ὁ πρός γονή ἀξιόω ἕνεκα ὁ διαμονή ὁ πᾶς , φθορά καί μοιχεία καί ὁ ἄλλος οὐ εὐαγής μίξις μετέρχομαι , ἀλλά ὅσος μετά νόμος ὁ ἄνθρωπος σπείρω τε καί φυτεύω γένος · μηδέ ὅτι γλῶσσα καί στόμα καί φωνητήριος ὄργανον μοιράω , πᾶς ἐκλαλέω , καί ὁ ἄρρητος · ὁ γάρ ἐχεμυθέω εἰμί ὅπου χρήσιμος , καί ἐγώ δοκέω ὁ μανθάνω λέγω μανθάνω καί ἡσυχάζω , ὁ αὐτός δύναμις περιποιέω ἑκάτερος , ὁ δέ ὅσος μή προσήκω διεξέρχομαι οὐ δύναμις λόγος ἀλλά ἡσυχία ἀσθένεια ἐπιδείκνυμι .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 103
διὸ σπουδάζωμεν ἕκαστον τῶν εἰρημένων στομίων καταδεῖν τοῖς ἀρρήκτοις ἐγκρατείας δεσμοῖς · „ ὅσα γὰρ οὐχὶ δεσμῷ καταδεῖται “ φησὶ Μωυσῆς ἐν ἑτέροις ( Num . 19 , 15 ) „ ἀκάθαρτα εἶναι , “ ὡς ἂν τοῦ κεχαλάσθαι καὶ κεχηνέναι καὶ λελύσθαι τὰ ψυχῆς μέρη κακοδαιμονίας αἰτίου , τοῦ δὲ συνῆχθαι καὶ συνεσφίγχθαι ὀρθὸν καὶ βίον καὶ λόγον ἐργαζομένου . τὸν ἄθεον οὖν καὶ ἀσεβῆ Κάιν δεόντως καταρᾶται , ὅτι τοὺς φωλεοὺς τοῦ συγκρίματος διοίξας ἐπικέχηνε πᾶσι τοῖς ἐκτός , εὐχόμενος δι’ ἀπληστίαν δέξασθαί τε αὐτὰ καὶ χωρῆσαι ἐπ’ ὀλέθρῳ τοῦ φιλοθέου δόγματος Ἄβελ .
Lemmas: διό σπουδάζω ἕκαστος ὁ λέγω στόμιον καταδέω ὁ ἄρρηκτος ἐγκράτεια δεσμός · „ ὅσος γάρ οὐ δεσμός καταδέω “ φημί Μωϋσῆς ἐν ἕτερος ( Num . 19 , 15 ) „ ἀκάθαρτος εἰμί , “ ὡς ἄν ὁ χαλάω καί χάσκω καί λύω ὁ ψυχή μέρος κακοδαιμονία αἴτιος , ὁ δέ συνάγω καί συνεσφίγχομαι ὀρθός καί βίος καί λόγος ἐργάζομαι . ὁ ἄθεος οὖν καί ἀσεβής Κάϊς δεόντως καταράομαι , ὅτι ὁ φωλεός ὁ σύγκριμα διοίγνυμι ἐπιχαίνω πᾶς ὁ ἐκτός , εὔχομαι διά ἀπληστία δέχομαι τε αὐτός καί χωρέω ἐπί ὄλεθρος ὁ φιλόθεος δόγμα Ἄβελ .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 104
Ἐργάσεται διὰ τοῦτο τὴν γῆν ( Gen . 4 , 12 ) , οὐ γεωργήσει · γεωργὸς μὲν γὰρ πᾶς τεχνίτης , ὅτι τέχνη καὶ ἡ γεωργία , πολλοὶ δὲ τῶν ἰδιωτῶν γεωπόνοι τὴν ἄνευ ἐμπειρίας ἕνεκα τῶν ἀναγκαίων μετιόντες ὑπηρεσίαν · οὗτοι μὲν οὖν ἐν οἷς δρῶσι πολλὰ βλάπτουσιν ἐπιστάτου μὴ τυχόντες · ἃ δ’ ἂν καὶ εὖ ἐργάσωνται , κατὰ τύχην , οὐ σὺν λόγῳ , κατορθοῦσι · τὰ δὲ τῶν γεωργῶν τὰ μετ’ ἐπιστήμης ἐνεργούμενα πάντ’ ἐστὶν ἐξ ἀνάγκης ὠφέλιμα .
Lemmas: ἐργάζομαι διά οὗτος ὁ γῆ ( Gen . 4 , 12 ) , οὐ γεωργέω · γεωργός μέν γάρ πᾶς τεχνίτης , ὅτι τέχνη καί ὁ γεωργία , πολύς δέ ὁ ἰδιώτης γεωπόνος ὁ ἄνευ ἐμπειρία ἕνεκα ὁ ἀναγκαῖος μετέρχομαι ὑπηρεσία · οὗτος μέν οὖν ἐν ὅς δράω πολύς βλάπτω ἐπιστάτης μή τυγχάνω · ὅς δέ ἄν καί εὖ ἐργάζομαι , κατά τύχη , οὐ σύν λόγος , κατορθόω · ὁ δέ ὁ γεωργός ὁ μετά ἐπιστήμη ἐνεργέω πᾶς εἰμί ἐκ ἀνάγκη ὠφέλιμος .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 105
τούτου χάριν ὁ νομοθέτης τῷ δικαίῳ Νῶε τὴν γεωργικὴν ἀνῆψε τέχνην ( Gen . 9 , 20 ) , ἐκδιδάσκων ὅτι καθάπερ γεωργὸς ἀγαθὸς ὁ σπουδαῖος τῆς τε ἀγρίας ὕλης τὰ μὲν ὅσα βλαβερὰ ἔρνη πρὸς παθῶν ἢ κακιῶν φυτευθέντα ἐκκόπτει , τὰ δ’ ὅσα μὴ καρποτόκα μὲν δύναται δὲ ἀντὶ τείχους φραγμὸς εἶναι ψυχῆς ὀχυρώτατος ἐᾷ , καὶ πάλιν αὖ τῆς ἡμέρου πάσης κατὰ διαφέροντας καὶ οὐχὶ τοὺς αὐτοὺς τρόπους ἐπιμελεῖται , τῶν μὲν ἀφαιρῶν , τοῖς δὲ προστιθείς , καὶ τὰ μὲν εἰς μέγεθος αὔξων , τὰ δὲ εἰς βραχύτητα συντέμνων ·
Lemmas: οὗτος χάριν ὁ νομοθέτης ὁ δίκαιος Νῶε ὁ γεωργικός ἀνάπτω τέχνη ( Gen . 9 , 20 ) , ἐκδιδάσκω ὅτι καθά γεωργός ἀγαθός ὁ σπουδαῖος ὁ τε ἄγριος ὕλη ὁ μέν ὅσος βλαβερός ἔρνος πρός πάθος ἤ κακία φυτεύω ἐκκόπτω , ὁ δέ ὅσος μή καρποτόκος μέν δύναμαι δέ ἀντί τεῖχος φραγμός εἰμί ψυχή ὀχυρός ἐάω , καί πάλιν αὖ ὁ ἥμερος πᾶς κατά διαφέρω καί οὐ ὁ αὐτός τρόπος ἐπιμελέομαι , ὁ μέν ἀφαιρέω , ὁ δέ προστίθημι , καί ὁ μέν εἰς μέγεθος αὐξάνω , ὁ δέ εἰς βραχύτης συντέμνω ·
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 106
ἤδη δὲ καὶ ἄμπελον ἰδὼν εὐθηνοῦσαν τὰς κληματίδας ἔτεινε κατὰ γῆς , τάφρους ὀρυξάμενος καὶ τὸν χοῦν αὖθις ἐπενεγκών · αἱ δ’ ἀντὶ μερῶν ὅλαι καὶ ἀντὶ θυγατέρων μητέρες οὐκ εἰς μακρὰν ἐγίνοντο , ἔτι καὶ τῆς φύσει μητρὸς ἀποδύσασαι τὸ γῆρας · παυσαμένη γὰρ τοῦ διανέμειν καὶ κατακερματίζειν τὴν τροφὴν πολλοῖς ἐκγόνοις ἅτε ἱκανοῖς γεγονόσιν ἐξ ἑαυτῶν τρέφεσθαι , παρ’ ἣν αἰτίαν λιμώττουσα ἠσθένει , μόλις διακορὴς ἐγένετο , ὡς πιανθεῖσαν πάλιν ἀνηβῆσαι .
Lemmas: ἤδη δέ καί ἄμπελος ὁράω εὐθηνέω ὁ κληματίς τείνω κατά γῆ , τάφρος ὀρύσσω καί ὁ χοῦς αὖθις ἐπιφέρω · ὁ δέ ἀντί μέρος ὅλος καί ἀντί θυγάτηρ μήτηρ οὐ εἰς μακρός γίγνομαι , ἔτι καί ὁ φύσις μήτηρ ἀποδύω ὁ γῆρας · παύω γάρ ὁ διανέμω καί κατακερματίζω ὁ τροφή πολύς ἔκγονος ἅτε ἱκανός γίγνομαι ἐκ ἑαυτοῦ τρέφω , παρά ὅς αἰτία λιμώσσω ἀσθενέω , μόλις διακορής γίγνομαι , ὡς πιαίνω πάλιν ἀνηβάω .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 107
ἕτερον δὲ ἐθεασάμην , ὃς τῶν ἡμέρων δένδρων οὐκ εὐγενὲς ὃ μὲν ὑπερεῖχε τῆς γῆς ἔρνος ἔτεμε , μικρὸν δ’ ὅσον πρὸς αὐταῖς ῥίζαις ἀνέχον εἴασε , λαβὼν δ’ ἀπ’ εὐγενοῦς ἑτέρου κλάδον εὐφυᾶ τὸν μὲν ἄχρι τῆς ἐντεριώνης καθ’ ἓν μέρος ἀπέξεσε , τὸ δὲ πρὸς ταῖς ῥίζαις οὐ κατὰ πολλοῦ βάθους ἐντεμών , ἀλλ’ ὥστε διαστῆσαι μόνον τὴν ἕνωσιν , τὸ ἀπεξεσμένον ὑπενεγκὼν ἐνηρμόσατο τῷ διαστήματι ·
Lemmas: ἕτερος δέ θεάομαι , ὅς ὁ ἥμερος δένδρον οὐ εὐγενής ὅς μέν ὑπερέχω ὁ γῆ ἔρνος τέμνω , μικρός δέ ὅσος πρός αὐτός ῥίζα ἀνέχω ἐάω , λαμβάνω δέ ἀπό εὐγενής ἕτερος κλάδος εὐφυής ὁ μέν ἄχρι ὁ ἐντεριώνη κατά εἷς μέρος ἀποξέω , ὁ δέ πρός ὁ ῥίζα οὐ κατά πολύς βάθος ἐντέμνω , ἀλλά ὥστε διΐστημι μόνος ὁ ἕνωσις , ὁ ἀπεξεισμένω ὑποφέρω ἐναρμόζω ὁ διάστημα ·
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 108
ἐξ ὧν ἀμφοτέρων μία δένδρου φύσις ἡνωμένη γίνεται , ἑκατέρου μέρους ἀντίδοσιν τῆς ὠφελείας θατέρῳ ποιουμένου · αἱ μὲν γὰρ ῥίζαι τὸν ἐφαρμοσθέντα τρέφουσι καὶ κωλύουσιν ἀφαυαίνεσθαι κλάδον , ὁ δ’ εὐκαρπίαν ἀμοιβὴν τροφῆς ἀντιχαρίζεται ταύταις . ἔστι δὲ καὶ ἄλλα μυρία τῶν κατὰ γεωργίαν τεχνικὰ ἔργα , ὧν περιττὸν ἐν τῷ παρόντι μεμνῆσθαι · τοῦ γὰρ διαφορὰν ἐνδείξασθαι μόνον ἐργάτου γῆς καὶ γεωργοῦ χάριν ταῦτ’ ἐμηκύναμεν .
Lemmas: ἐκ ὅς ἀμφότερος εἷς δένδρον φύσις ἑνόω γίγνομαι , ἑκάτερος μέρος ἀντίδοσις ὁ ὠφέλεια ἕτερος ποιέω · ὁ μέν γάρ ῥίζα ὁ ἐφαρμόζω τρέφω καί κωλύω ἀπαυαίνω κλάδος , ὁ δέ εὐκαρπία ἀμοιβή τροφή ἀντιχαρίζομαι οὗτος . εἰμί δέ καί ἄλλος μυρίος ὁ κατά γεωργία τεχνικός ἔργον , ὅς περισσός ἐν ὁ πάρειμι μιμνῄσκω · ὁ γάρ διαφορά ἐνδείκνυμι μόνος ἐργάτης γῆ καί γεωργός χάριν οὗτος μηκύνω .
philo-judaeus-philosophy.quod-deterius-potiori-insidiari-soleat 109
ὁ μὲν δὴ φαῦλος τὸ γεῶδες σῶμα καὶ τὰς συγγενεῖς αἰσθήσεις αὐτῷ καὶ ὅσα ἐκτὸς αἰσθητὰ ἐργαζόμενος ἀτέχνως οὐ παύεται , καὶ βλάπτει μὲν τὴν παναθλίαν ψυχὴν ἑαυτοῦ , βλάπτει δὲ καὶ ὃ δοκεῖ μάλιστα ὠφελεῖν τὸ ἴδιον σῶμα · τῷ δὲ σπουδαίῳ — τέχνης γὰρ ἔμπειρος γεωργικῆς ἐστιν — ἡ ὕλη πᾶσα τεχνικῶς καὶ σὺν λόγῳ μεθοδεύεται .
Lemmas: ὁ μέν δή φαῦλος ὁ γεώδης σῶμα καί ὁ συγγενής αἴσθησις αὐτός καί ὅσος ἐκτός αἰσθητός ἐργάζομαι ἄτεχνος οὐ παύω , καί βλάπτω μέν ὁ πανάθλιος ψυχή ἑαυτοῦ , βλάπτω δέ καί ὅς δοκέω μάλα ὠφελέω ὁ ἴδιος σῶμα · ὁ δέ σπουδαῖος — τέχνη γάρ ἔμπειρος γεωργικός εἰμί — ὁ ὕλη πᾶς τεχνικός καί σύν λόγος μεθοδεύω .