philo-byblius.fragmenta 3.9
Ὁ δ’ αὐτὸς πάλιν περὶ τῶν Φοινίκων στοιχείων ἐκ τῶν Σαγχουνιάθωνος νιάθωνος μεταβαλὼν , θέα ὁποῖά φησι περὶ τῶν ἑρπυστικῶν καὶ ἰοβόλων θηρίων , ἃ δὴ χρῆσιν μὲν ἀγαθὴν ἀνθρώποις οὐδεμίαν συντελεῖ , φθορὰν δὲ καὶ λύμην , οἷς ἄν τὸν δυσαλθῆ καὶ χαλεπὸν ἰὸν ἐγχρίμψειεν , ἀπεργάζεται . Γράφει δὲ καὶ ταῦτα πρὸς λέξιν ὧδέ πως λέγων · Τὴν μὲν οὖν τοῦ δράκοντος Φύσιν καὶ τῶν ὄφεων αὐτὸς ἐξεθείασεν ὁ Τάαυτος , καὶ μετ’ αὐτὸν αὖθις Φοίνικές τε καὶ Αἰγύπτιοι · πνευματικώτατον γὰρ τὸ ζῷον πάντων τῶν ἑρπετῶν , καὶ πυρῶδες ὑπ’ αὐτοῦ παρεδόθη · παρ’ ὃ καὶ τάχος ἀνυπέρβλητον διὰ τοῦ πνεύματος παρίστησι , χωρὶς ποδῶν τε καὶ χειρῶν ἢ ἄλλου τινὸς τῶν ἔκτοσθεν , δι’ ὧν τὰ λοιπὰ ζῷα τὰς κινήσεις ποιεῖται · καὶ ποικίλων σκημάτων τύπους ἀποτελεῖ , καὶ κατὰ τὴν πορείαν ἐλικοειδεῖς ἔχει τὰς ὁρμὰς , ἐφ’ ὅβούλεται τάχος · καὶ πολυχρονιώτατον δέ ἐστιν , οὐ μόνον τε ἐκδυόμενον τὸ γῆρας νεάζειν , ἀλλὰ καὶ αὔξησιν ἐπιδέχεσθαι μείζονα πέφυκε · καὶ ἐπειδὰν τὸ ὡρισμένον μέτρον πληρώσῃ , εἰς ἑαυτὸν ἀναλίσκεται , ὡς ἐν ταῖς ἱεραῖς ὁμοίως αὐτὸς ὁ Τάαυτος κατέταξε γραφαῖς . Διὸ καὶ ἐν ἱεροῖς τοῦτο τὸ ζῷον καὶ ἐν μυστηρίοις συμπαρείληπται . Εἴρηται δὲ ἡμὶν περὶ αὐτοῦ ἐν τοῖς ἐπιγραφομένοις Ἐθωθιων ( * ) ὑπομνήμασιν ἐπιπλεῖον · ἐν οἷς κατασκευάζεται , ὅτι ἀθάνατον εἴη , καὶ εἰς ἑαυτὸν ἀναλύεται , ὥσπερ πρόκειται · οὐ τὰρ θνήσκει ἰβίῳ θανάτῳ , εἰ μὴ βίᾳ τινὶ πληγὲν τοῦτο τὸ ζῷον . Φοίνικες δὲ αὐτὸ Ἀγαθὸν δαίμονα καλοῦσιν . Ὁμοίως καὶ Αἰγύπτιοι Κνὴφ ἐπονομάζουσι · προστιθέασι δὲ αὐτῷ ἱέρακος κεφαλὴν διὰ τὸ πρακτικὸν τοῦ ἱέρακος . Καί φησιν ὁ Ἐπήεις [ ὁ πήεις cod . Α . Η . ] ἀλληγορῶν ( ὁ ὀνομασθεὶς παρ’ αὐτοῖς μέγιστος ἱεροφάντης καὶ ἱερογραμματεύς · ὃν μετέφρασεν [ εἰς Ἑλλάδα φωνὴν , Haec plurimi codd . om . ] Ἀρεῖος Ἡρακλεοπολίτης ) κατὰ λέξιν οὕτως · « Τὸ πρῶτον ὂν θειότατον ὄφις ἐστὶν ἱέρακος ἔχων μορφὴν ἄγαν ἐπίχαρις · ὅς εἰ ἀναβλέψειε , φωτὸς τὸ πᾶν ἐπλήρου ἐν τῇ πρωτογόνῳ χώρᾳ αὐτοῦ · εἰ δὲ καμμύσειε , σκότος ἐγίνετο . Ἔμφασιν διδοὺς ὁ Ἐηήεις , ὅτι καὶ διάπυρόν ἐστι διὰ τοῦ φάναι διηύγασε · φωτὸς γὰρ ἴδιόν ἐστι τὸ διαυγάσαι . « Παρὰ Φοινίκων δὲ καὶ Φερεκύδης λαβὼν τὰς ἀφορμὰς ἐθεολόγησε περὶ τοῦ παρ’ αὐτῷ λεγομένου Ὀφίνος Θεοῦ καὶ τῶν Ὀφιονιδῶν , περὶ ὧν αὖθις λέξομεν . Ἔτι μὴν οἱ Αἰγύπτιοι τῆς αὐτῆς ἐννοίας τὸν κόσμον γράφοντες , περιφερῆ κύκλον ἀεροειδῆ καὶ πυρωπὸν χαράσσουσι , καὶ μέσα τεταμένον ὄφιν ἱερακόμορφον ( οἱονεὶ συνεκτικὸν ἀγαθὸν δαίμονα addit Joh . Lyd . De mens . III , 50 , ubi eadem ) , καὶ ἔστι τὸ πᾶν σχῆμα , ὡς τὸ παρ’ ἡμῖν Θῆτα · τὸν μὲν κύκλον κόσμον μηνύοντες , τὸν δὲ μέσον ὄφιν συνεκτικὸν τούτου ἀγαθὸν δαίμονα σημαίνοντες . Καὶ Ζωροάστρης δὲ ὁ μάγος ἐν τῇ Ἱερᾷ συναγωγῇ τῶν Περσικῶν φησὶ κατὰ λέξιν · « Ὁ δὲ θεός ἐστι κεφαλὴν ἔχων ἱέρακος . Οὗτός ἐστιν ὁ πρῶτος ἄφθαρτος , ἀΐδιος , ἀγένητος , ἀμερὴς , ἀνομοιότατος , ἡνίοχος παντὸς καλοῦ , ἀδωροδόκητος , ἀγαθῶν ἀγαθώτατος , φρονίμων φρονιμώτατος · ἐστὶ δὲ καὶ πατὴρ εὐνομίας καὶ δικαιοσύνης , αὐτοδίδακτος , φυσικὸς , καὶ τέλειος , καὶ σοφὸς , καὶ ἱεροῦ φυσικοῦ μόνος εὑρετής . » Τὰ δὲ αὐτὰ καὶ Ὀστάνης φησὶ περὶ αὐτοῦ ἐν τῇ ἐπιγραφομένῃ Ὀκτατεύχῳ . Πάντες δὲ τὰς ἀφορμὰς παρὰ Τααύτου λαβόντες , ἐφυσιολόγησαν , ὥσπερ πρόκειται . Καὶ τὰ μὲν πρῶτα στοιχεῖα τὰ διὰ τῶν ὄφεων , ναοὺς κατασκευασάμενοι ἐν αὐτοῖς ἀφιέρωσαν , καὶ τούτοις ἑορτὰς καὶ θυσίας ἐπετέλουν καὶ ὄργια , θεοὺς τοὺς μεγίστους νομίζοντες καὶ ἀρχηγοὺς τῶν ὅλων . » Τοσαῦτα καὶ περὶ τῶν ὄφεων .
Lemmas: ὁ δέ αὐτός πάλιν περί ὁ Φοίνικας στοιχεῖον ἐκ ὁ Σαγχουνιάθων νιάθωνος μεταβάλλω , θέα ὁποῖος φημί περί ὁ ἑρπυστικός καί ἰοβόλος θηρίον , ὅς δή χρῆσις μέν ἀγαθός ἄνθρωπος οὐδείς συντελής , φθορά δέ καί λύμη , ὅς ἄν ὁ δυσαλθής καί χαλεπός ἰός ἐγχρίμπτω , ἀπεργάζομαι . γράφος δέ καί οὗτος πρός λέξις ὧδε πως λέγω · Τά μέν οὖν ὁ δράκων Φύσις καί ὁ ὄφις αὐτός ἐκθειάζω ὁ τααυος , καί μετά αὐτός αὖθις Φοίνικας τε καί Αἰγύπτιος · πνευματικός γάρ ὁ ζῷον πᾶς ὁ ἑρπετόν , καί πυρώδης ὑπό αὐτός παραδίδωμι · παρά ὁ καί τάχος ἀνυπέρβλητος διά ὁ πνεῦμα παρίστημι , Χωρὶς πούς τε καί χείρ ἢ ἄλλος τις ὁ ἔκτοσθεν , διά ὅς ὁ λοιπός ζῷον ὁ κίνησις ποιέω · καί ποικίλος σκῆμα τύπος ἀποτελέω , καί κατά ὁ πορεία ελικοειδής ἔχω ὁ ὁρμή , ἐπί ὅβούλεται τάχος · καί πολυχρόνιος δέ εἰμί , οὐ μόνος τε ἐκδύω ὁ γῆρας νεάζω , ἀλλά καί αὔξησις ἐπιδέχομαι μέγας φύω · καί ἐπειδάν ὁ ὁρίζω μέτρον πληρόω , εἰς ἑαυτοῦ ἀναλίσκω , ὡς ἐν ὁ ἱερός ὅμοιος αὐτός ὁ τααυος κατατάσσω γραφεύς . Διὸ καί ἐν ἱερός οὗτος ὁ ζῷον καί ἐν μυστήριον συμπαραλαμβάνω . εἶπον δέ ἐγώ περί αὐτός ἐν ὁ ἐπιγράφω Ἐθωθιων ( * ) ὑπόμνημα ἐπιπλέω · ἐν ὅς κατασκευάζω , ὅτι ἀθάνατος εἰμί , καί εἰς ἑαυτοῦ ἀναλύω , ὥσπερ πρόκειμαι · οὐ ἄρα θνῄσκω ἰβίῳ θάνατος , εἰμί μή βία τις πλήσσω οὗτος ὁ ζῷον . Φοίνικας δέ αὐτός ἀγαθός δαίμων καλέω . Ὅμοιος καί Αἰγύπτιος Κνήφ ἐπονομάζω · προστίθημι δέ αὐτός ἱέραξ κεφαλή διά ὁ πρακτικός ὁ ἱέραξ . καί φημί ὁ ἔπειμι [ ὁ Πηεῖς cod . Α . ὁ . ] ἀλληγορέω ( ὁ ὀνομάζω παρά αὐτός μέγας ἱεροφάντης καί ἱερογραμματεύς · ὅς μεταφράζω [ εἰς Ἑλλάς φωνή , Haec plurimi codd . om . ] Ἄρειος Ἡρακλεοπολίτης ) κατά λέξις οὕτως · « Τέ πρῶτος εἰμί θεῖος ὄφις εἰμί ἱέραξ ἔχω μορφή ἄγαν ἐπίχαρις · ὅς εἰμί ἀναβλέπω , φάος ὁ πᾶς πληρόω ἐν ὁ πρωτόγονος χώρα αὐτός · εἰμί δέ καμμύω , σκότος γίνομαι . ἔμφασις δίδωμι ὁ Ἐηήεις , ὅτι καί διάπυρος εἰμί διά ὁ φημί διαυγάζω · φάος γάρ ἴδιος εἰμί ὁ διαυγάζω . « παρά Φοίνικας δέ καί Φερεκύδης λαμβάνω ὁ ἀφορμή θεολογέω περί ὁ παρά αὐτός λέγω Ὀφίνος θεός καί ὁ οφιονιδηω , περί ὅς αὖθις λέγω . ἔτι μήν ὁ Αἰγύπτιος ὁ αὐτηες͂ς ἔννοια ὁ κόσμος γράφω , περιφερής κύκλος ἀεροειδής καί πυρωπός χαράσσω , καί μέσος τείνω ὄφις ἱερακόμορφος ( οἱονεί συνεκτικός ἀγαθός δαίμων addit Joh . Lyd . De mens . III , 50 , ubi eadem ) , καί εἰμί ὁ πᾶς σχῆμα , ὡς ὁ παρά ἐγώ θῆτα · ὁ μέν κύκλος κόσμος μηνύω , ὁ δέ μέσος ὄφις συνεκτικός οὗτος ἀγαθός δαίμων σημαίνω . καί Ζωροάστρης δέ ὁ μάγος ἐν ὁ ἱερός συναγωγή ὁ Περσικός φημί κατά λέξις · « ὁ δέ θεός εἰμί κεφαλή ἔχω ἱέραξ . οὗτος εἰμί ὁ πρῶτος ἄφθαρτος , ἀΐδιος , ἀγένητος , ἀμερής , ἀνόμοιος , ἡνίοχος πᾶς καλός , ἀδωροδόκητος , ἀγαθός ἀγαθός , φρόνιμος φρόνιμος · εἰμί δέ καί πατήρ εὐνομία καί δικαιοσύνη , αὐτοδίδακτος , φυσικός , καί τέλειος , καί σοφός , καί ἱερός φυσικός μόνος εὑρετής . » Τά δέ αὐτός καί Ὀστάνης φημί περί αὐτός ἐν ὁ ἐπιγράφω Ὀκτάτευχος . Παντές δέ ὁ ἀφορμή παρά τααυος λαμβάνω , φυσιολογέω , ὥσπερ πρόκειμαι . καί ὁ μέν πρῶτος στοιχεῖον ὁ διά ὁ ὄφις , ναός κατασκευάζω ἐν αὐτός ἀφιερόω , καί οὗτος ἑορτή καί θυσία ἐπιτελέω καί ὄργια , θεός ὁ μέγας νομίζω καί ἀρχηγός ὁ ὅλος . » Τοσαύς καί περί ὁ ὄφις .