ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.3.3
διαπολεμηθέντος δὲ τοῦ πρὸς Ἴλιον πολέμου καὶ Νέστορος ὡς ἐπανῆλθεν οἴκαδε τελευτήσαντος , Δωριέων στόλος καὶ ἡ κάθοδος Ἡρακλειδῶν γενομένη δύο γενεαῖς ὕστερον ἐξέβαλε τοὺς Νηλέως ἀπογόνους ἐκ τῆς Μεσσηνίας . καί μοι ταῦτα ἐγένετο ἤδη τῷ λόγῳ προσθήκη τῷ ἐς Τισαμενόν · πλὴν τοσόνδε ἔτι δηλώσω . Τημένῳ τῶν Δωριέων Ἄργος ἐφέντων ἔχειν , Κρεσφόντης γῆν σφᾶς ᾔτει τὴν Μεσσηνίαν ἅτε καὶ αὐτὸς Ἀριστοδήμου πρεσβύτερος .
Lemmas: διαπολεμέω δέ ὁ πρός Ἴλιον πόλεμος καί Νέστωρ ὡς ἐπανέρχομαι οἴκαδε τελευτάω , Δωριεύς στόλος καί ὁ κάθοδος Ἡρακλείδαι γίγνομαι δύο γενεά ὕστερον ἐκβάλλω ὁ Νηλεύς ἀπόγονος ἐκ ὁ Μεσσηνία . καί ἐγώ οὗτος γίγνομαι ἤδη ὁ λόγος προσθήκη ὁ εἰς Τισαμενός · πλήν τοσόσδε ἔτι δηλόω . Τήμενος ὁ Δωριεύς Ἄργος ἐφίημι ἔχω , Κρεσφόντης γῆ σφεῖς αἰτέω ὁ Μεσσήνιος ἅτε καί αὐτός Ἀριστόδημος πρέσβυς .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.3.4
Ἀριστόδημος μὲν οὖν ἐτύγχανεν ἤδη τεθνεώς , Θήρας δὲ ὁ Αὐτεσίωνος τῷ Κρεσφόντῃ μάλιστα ἠναντιοῦτο , τὸ μὲν ἀνέκαθεν Θηβαῖός τε καὶ ἀπόγονος πέμπτος Πολυνείκους τοῦ Οἰδίποδος , τότε δὲ ἐπετρόπευεν Ἀριστοδήμου τοὺς παῖδας θεῖος ὢν πρὸς μητρός · Αὐτεσίωνος γὰρ θυγατέρα Ἀριστόδημος ἔγημεν ὄνομα Ἀργείαν . Κρεσφόντης δὲ — γενέσθαι γάρ οἱ ἤθελε τὴν Μεσσηνίαν πάντως μοῖραν — Τημένου δεῖται , παρεσκευασμένος δὲ τοῦτον τῷ κλήρῳ δῆθεν ἐφίησι .
Lemmas: Ἀριστόδημος μέν οὖν τυγχάνω ἤδη θνῄσκω , Θήρας δέ ὁ Αὐτεσίων ὁ Κρεσφόντης μάλα ἐναντιόομαι , ὁ μέν ἀνέκαθεν Θηβαῖος τε καί ἀπόγονος πέμπτος Πολυνείκης ὁ Οἰδίπους , τότε δέ ἐπιτροπεύω Ἀριστόδημος ὁ παῖς θεῖος εἰμί πρός μήτηρ · Αὐτεσίων γάρ θυγάτηρ Ἀριστόδημος γαμέω ὄνομα Ἀργεῖος . Κρεσφόντης δέ — γίγνομαι γάρ ἕ ἐθέλω ὁ Μεσσήνιος πάντως μοῖρα — Τήμενος δέω , παρασκευάζω δέ οὗτος ὁ κλῆρος δῆθεν ἐφίημι .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.3.5
Τήμενος δὲ ἐς ὑδρίαν , ἐνόντος ἐν αὐτῇ καὶ ὕδατος , καθίησι τῶν Ἀριστοδήμου παίδων καὶ Κρεσφόντου τοὺς πάλους ἐπὶ διῃρημένοις , μοῖραν ἀναιρεῖσθαι τῆς χώρας προτέρους ὁποτέρων ἂν πάλος ἀνέλθῃ πρότερον . τοὺς μὲν δὴ πάλους γῆς ὁ Τήμενος ἐπεποίητο ἀμφοτέρους , ἀλλὰ τοῖς μὲν Ἀριστοδήμου παισὶ ξηρᾶς ὑπὸ ἡλίου , Κρεσφόντῃ δὲ ὀπτῆς πυρί · ὅ τε δὴ τῶν Ἀριστοδήμου παίδων πάλος κατετέτηκτο καὶ ὁ Κρεσφόντης οὕτω λαχὼν γῆν αἱρεῖται τὴν Μεσσηνίαν .
Lemmas: Τήμενος δέ εἰς ὑδρία , ἔνειμι ἐν αὐτός καί ὕδωρ , καθίημι ὁ Ἀριστόδημος παῖς καί Κρεσφόντης ὁ πάλος ἐπί διαλέγω , μοῖρα ἀναιρέω ὁ χώρα πρότερος ὁπότερος ἄν πάλος ἀνέρχομαι πρότερος . ὁ μέν δή πάλος γῆ ὁ Τήμενος ποιέω ἀμφότερος , ἀλλά ὁ μέν Ἀριστόδημος παῖς ξηρός ὑπό ἥλιος , Κρεσφόντης δέ ὀπτός πῦρ · ὁ τε δή ὁ Ἀριστόδημος παῖς πάλος κατατήκω καί ὁ Κρεσφόντης οὕτως λαγχάνω γῆ αἱρέω ὁ Μεσσηνία .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.3.6
Μεσσηνίων δὲ τῶν ἀρχαίων οὐκ ἐγένετο ὑπὸ τῶν Δωριέων ὁ δῆμος ἀνάστατος , ἀλλὰ βασιλεύεσθαί τε συγχωροῦσιν ὑπὸ Κρεσφόντου καὶ ἀναδάσασθαι πρὸς τοὺς Δωριέας τὴν γῆν · ταῦτα δέ σφισιν εἴκειν παρίστατο ὑποψίᾳ πρὸς τοὺς βασιλεύοντας , ὅτι ἦσαν ἐξ Ἰωλκοῦ τὸ ἀνέκαθεν οἱ Νηλεῖδαι . γυναῖκα δὲ ἔσχε Κρεσφόντης Μερόπην τὴν Κυψέλου , βασιλεύοντος τότε Ἀρκάδων , ἀφʼ ἧς ἄλλοι τε δὴ παῖδες ἐγένοντο αὐτῷ καὶ νεώτατος Αἴπυτος ·
Lemmas: Μεσσήνιος δέ ὁ ἀρχαῖος οὐ γίγνομαι ὑπό ὁ Δωριεύς ὁ δῆμος ἀνάστατος , ἀλλά βασιλεύω τε συγχωρέω ὑπό Κρεσφόντης καί ἀναδατέομαι πρός ὁ Δωριεύς ὁ γῆ · οὗτος δέ σφεῖς εἴκω παρίστημι ὑποψία πρός ὁ βασιλεύω , ὅτι εἰμί ἐκ Ἰωλκός ὁ ἀνέκαθεν ὁ Νηλείδης . γυνή δέ ἔχω Κρεσφόντης Μερόπη ὁ Κύψελος , βασιλεύω τότε Ἀρκάς , ἀπό ὅς ἄλλος τε δή παῖς γίγνομαι αὐτός καί νέος Αἴπυτος ·
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.3.7
τὰ δὲ βασίλεια , ἔνθα αὐτὸς καὶ οἱ παῖδες ἔμελλον οἰκήσειν , ᾠκοδομήσατο ἐν Στενυκλήρῳ . τὸ μὲν γὰρ ἀρχαῖον οἱ βασιλεῖς οἵ τε ἄλλοι καὶ ὁ Περιήρης ᾤκουν ἐν Ἀνδανίᾳ , κτίσαντος δὲ Ἀφαρέως Ἀρήνην αὖθις Ἀφαρεὺς καὶ οἱ παῖδες ἐνταῦθα ᾤκησαν · ἐπὶ δὲ Νέστορος καὶ τῶν ἀπογόνων ἐν Πύλῳ τὰ βασίλεια ἦν · Κρεσφόντης δὲ ἐν Στενυκλήρῳ τὸν βασιλέα οἰκεῖν κατεστήσατο . διοικούμενον δὲ αὐτὸν τὰ πολλὰ ἐς χάριν τοῦ δήμου μᾶλλον οἱ τὰ χρήματα ἔχοντες αὐτόν τε Κρεσφόντην ἐπαναστάντες καὶ τοὺς υἱοὺς ἀποκτείνουσι τοὺς λοιπούς , ὁ δὲ Αἴπυτος—παῖδα
Lemmas: ὁ δέ βασίλεια , ἔνθα αὐτός καί ὁ παῖς μέλλω οἰκέω , οἰκοδομέω ἐν Στενύκληρος . ὁ μέν γάρ ἀρχαῖος ὁ βασιλεύς ὁ τε ἄλλος καί ὁ Περιήρης οἰκέω ἐν Ἀνδανία , κτίζω δέ Ἀφαρεύς Ἀρήνη αὖθις Ἀφαρεύς καί ὁ παῖς ἐνταῦθα οἰκέω · ἐπί δέ Νέστωρ καί ὁ ἀπόγονος ἐν Πύλος ὁ βασίλεια εἰμί · Κρεσφόντης δέ ἐν Στενύκληρος ὁ βασιλεύς οἰκέω καθίστημι . διοικέω δέ αὐτός ὁ πολύς εἰς χάρις ὁ δῆμος μάλα ὁ ὁ χρῆμα ἔχω αὐτός τε Κρεσφόντης ἐπανίστημι καί ὁ υἱός ἀποκτείνω ὁ λοιπός , ὁ δέ Αἴπυτος
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.3.8
γὰρ ἔτι ὄντα ἔτρεφεν αὐτὸν ὁ Κύψελος — περιγίνεται μόνος τοῦ οἴκου , καὶ ὡς ἀνὴρ ἐγένετο , οἱ Ἀρκάδες κατάγουσιν αὐτὸν ἐς Μεσσήνην · συγκατήγαγον δὲ καὶ οἱ λοιποὶ βασιλεῖς τῶν Δωριέων , οἵ τε Ἀριστοδήμου παῖδες καὶ Ἴσθμιος ὁ Τημένου . Αἴπυτος δὲ ὡς ἐβασίλευσεν , ἐτιμωρήσατο μὲν τοῦ πατρὸς τοὺς φονέας , ἐτιμωρήσατο δὲ καὶ ὅσοι τοῦ φόνου παραίτιοι καθεστήκεσαν · προσαγόμενος δὲ τοὺς μὲν ἐν τέλει τῶν Μεσσηνίων θεραπείαις , ὅσοι δὲ ἦσαν τοῦ δήμου , δωρεαῖς , ἐς τοσοῦτο προέβη τιμῆς ὡς καὶ τοὺς ἀπογόνους Αἰπυτίδας ἀντὶ Ἡρακλειδῶν κληθῆναι .
Lemmas: γάρ ἔτι εἰμί τρέφω αὐτός ὁ Κύψελος — περιγίγνομαι μόνος ὁ οἶκος , καί ὡς ἀνήρ γίγνομαι , ὁ Ἀρκάς κατάγω αὐτός εἰς Μεσσήνη · συγκατάγω δέ καί ὁ λοιπός βασιλεύς ὁ Δωριεύς , ὁ τε Ἀριστόδημος παῖς καί Ἴσθμιος ὁ Τήμενος . Αἴπυτος δέ ὡς βασιλεύω , τιμωρέω μέν ὁ πατήρ ὁ φονεύς , τιμωρέω δέ καί ὅσος ὁ φόνος παραίτιος καθίστημι · προσάγω δέ ὁ μέν ἐν τέλος ὁ Μεσσήνιος θεραπεία , ὅσος δέ εἰμί ὁ δῆμος , δωρεά , εἰς τοσοῦτος προβαίνω τιμή ὡς καί ὁ ἀπόγονος Αἰπυτίδης ἀντί Ἡρακλείδαι καλέω .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.3.9
Γλαύκῳ δὲ τῷ Αἰπύτου βασιλεύσαντι μετὰ Αἴπυτον τὰ μὲν ἄλλα ἐξήρκεσε μιμήσασθαι τὸν πατέρα ἔν τε τοῖς κοινοῖς καὶ πρὸς τοὺς ἰδιώτας , εὐσεβείας δὲ ἐς πλέον προέβη . καὶ γὰρ τοῦ Διὸς τὸ ἐπὶ τῇ κορυφῇ τῆς Ἰθώμης τέμενος , ἀνέντων Πολυκάονος καὶ Μεσσήνης , οὐκ ἔχον παρὰ τοῖς Δωριεῦσι πω τιμάς , Γλαῦκος ἦν ὁ καὶ τούτοις σέβειν καταστησάμενος · καὶ Μαχάονι τῷ Ἀσκληπιοῦ πρῶτος ἔθυσεν ἐν Γερηνίᾳ , γέρα δὲ ἀπένειμε Μεσσήνῃ τῇ Τριόπα τὰ νομιζόμενα ἥρωσιν .
Lemmas: Γλαῦκος δέ ὁ Αἴπυτος βασιλεύω μετά Αἴπυτος ὁ μέν ἄλλος ἐξαρκέω μιμέομαι ὁ πατήρ ἐν τε ὁ κοινός καί πρός ὁ ἰδιώτης , εὐσέβεια δέ εἰς πολύς προβαίνω . καί γάρ ὁ Ζεύς ὁ ἐπί ὁ κορυφή ὁ Ἰθώμη τέμενος , ἀνίημι Πολυκάων καί Μεσσήνη , οὐ ἔχω παρά ὁ Δωριεύς πω τιμή , Γλαῦκος εἰμί ὁ καί οὗτος σέβω καθίστημι · καί Μαχάων ὁ Ἀσκληπιός πρῶτος θύω ἐν Γερηνία , γέρας δέ ἀπονέμω Μεσσήνη ὁ Τριόπας ὁ νομίζω ἥρως .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.3.10
Ἴσθμιος δὲ ὁ Γλαύκου καὶ ἱερὸν τῷ Γοργάσῳ καὶ Νικομάχῳ τὸ ἐν Φαραῖς ἐποίησεν · Ἰσθμίου δὲ γίνεται Δωτάδας , ὃς ἐπίνεια καὶ ἄλλα τῆς Μεσσηνίας παρεχομένης τὸ ἐν Μοθώνῃ κατεσκευάσατο . Συβότας δὲ ὁ Δωτάδα τῷ τε ποταμῷ κατεστήσατο τῷ Παμίσῳ κατὰ ἔτος ἕκαστον θύειν τὸν βασιλεύοντα καὶ Εὐρύτῳ τῷ Μελανέως ἐναγίζειν ἐν Οἰχαλίᾳ πρὸ τῆς τελετῆς τῶν Μεγάλων θεῶν ἀγομένης ἔτι ἐν Ἀνδανίᾳ .
Lemmas: Ἴσθμιος δέ ὁ Γλαῦκος καί ἱερός ὁ Γόργασος καί Νικόμαχος ὁ ἐν Φάραι ποιέω · Ἴσθμιος δέ γίγνομαι Δωτάδης , ὅς ἐπίνειον καί ἄλλος ὁ Μεσσηνία παρέχω ὁ ἐν Μοθώνη κατασκευάζω . Συβότης δέ ὁ Δωτάδης ὁ τε ποταμός καθίστημι ὁ Πάμισος κατά ἔτος ἕκαστος θύω ὁ βασιλεύω καί Εὔρυτος ὁ Μελανεύς ἐναγίζω ἐν Οἰχαλία πρό ὁ τελετή ὁ Μέγας θεός ἄγω ἔτι ἐν Ἀνδανία .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.4.1
ἐπὶ δὲ Φίντα τοῦ Συβότα πρῶτον Μεσσήνιοι τότε τῷ Ἀπόλλωνι ἐς Δῆλον θυσίαν καὶ ἀνδρῶν χορὸν ἀποστέλλουσι · τὸ δέ σφισιν ᾆσμα προσόδιον ἐς τὸν θεὸν ἐδίδαξεν Εὔμηλος , εἶναί τε ὡς ἀληθῶς Εὐμήλου νομίζεται μόνα τὰ ἔπη ταῦτα . ἐγένετο δὲ καὶ πρὸς Λακεδαιμονίους ἐπὶ τῆς Φίντα βασιλείας διαφορὰ πρῶτον , ἀπὸ αἰτίας ἀμφισβητουμένης μὲν καὶ ταύτης , γενέσθαι δὲ οὕτω λεγομένης .
Lemmas: ἐπί δέ Φίντης ὁ Συβότης πρῶτος Μεσσήνιος τότε ὁ Ἀπόλλων εἰς Δῆλος θυσία καί ἀνήρ χορός ἀποστέλλω · ὁ δέ σφεῖς ᾆσμα προσόδιος εἰς ὁ θεός διδάσκω Εὔμηλος , εἰμί τε ὡς ἀληθής Εὔμηλος νομίζω μόνος ὁ ἔπος οὗτος . γίγνομαι δέ καί πρός Λακεδαιμόνιος ἐπί ὁ Φίντης βασιλεία διαφορά πρῶτος , ἀπό αἰτία ἀμφισβητέω μέν καί οὗτος , γίγνομαι δέ οὕτως λέγω .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.4.2
ἔστιν ἐπὶ τοῖς ὅροις τῆς Μεσσηνίας ἱερὸν Ἀρτέμιδος καλουμένης Λιμνάτιδος , μετεῖχον δὲ αὐτοῦ μόνοι Δωριέων οἵ τε Μεσσήνιοι καὶ οἱ Λακεδαιμόνιοι . Λακεδαιμόνιοι μὲν δή φασιν ὡς παρθένους αὑτῶν παραγενομένας ἐς τὴν ἑορτὴν αὐτάς τε βιάσαιντο ἄνδρες τῶν Μεσσηνίων καὶ τὸν βασιλέα σφῶν ἀποκτείναιεν πειρώμενον κωλύειν , Τήλεκλον Ἀρχελάου τοῦ Ἀγησιλάου τοῦ Δορύσσου τοῦ Λαβώτα τοῦ Ἐχεστράτου τοῦ Ἄγιδος , πρός τε δὴ τούτοις τὰς βιασθείσας τῶν παρθένων διεργάσασθαι λέγουσιν αὑτὰς ὑπὸ αἰσχύνης ·
Lemmas: εἰμί ἐπί ὁ ὅρος ὁ Μεσσηνία ἱερός Ἄρτεμις καλέω Λιμνήτις , μετέχω δέ αὐτός μόνος Δωριεύς ὁ τε Μεσσήνιος καί ὁ Λακεδαιμόνιος . Λακεδαιμόνιος μέν δή φημί ὡς παρθένος ἑαυτοῦ παραγίγνομαι εἰς ὁ ἑορτή αὐτός τε βιάζω ἀνήρ ὁ Μεσσήνιος καί ὁ βασιλεύς σφεῖς ἀποκτείνω πειράω κωλύω , Τήλεκλος Ἀρχέλαος ὁ Ἀγησίλαος ὁ Δόρυσσος ὁ Λαβώτης ὁ Ἐχέστρατος ὁ Ἄγις , πρός τε δή οὗτος ὁ βιάζω ὁ παρθένος διεργάζομαι λέγω ἑαυτοῦ ὑπό αἰσχύνη ·
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.4.3
Μεσσήνιοι δὲ τοῖς ἐλθοῦσι σφῶν ἐς τὸ ἱερὸν πρωτεύουσιν ἐν Μεσσήνῃ κατὰ ἀξίωμα , τούτοις φασὶν ἐπιβουλεῦσαι Τήλεκλον , αἴτιον δὲ εἶναι τῆς χώρας τῆς Μεσσηνίας τὴν ἀρετήν , ἐπιβουλεύοντα δὲ ἐπιλέξαι Σπαρτιατῶν ὁπόσοι πω γένεια οὐκ εἶχον , τούτους δὲ ἐσθῆτι καὶ κόσμῳ τῷ λοιπῷ σκευάσαντα ὡς παρθένους ἀναπαυομένοις τοῖς Μεσσηνίοις ἐπεισαγαγεῖν , δόντα ἐγχειρίδια · καὶ τοὺς Μεσσηνίους ἀμυνομένους τούς τε ἀγενείους νεανίσκους καὶ αὐτὸν ἀποκτεῖναι Τήλεκλον , Λακεδαιμονίους δὲ—οὐ γὰρ ἄνευ τοῦ κοινοῦ ταῦτα βουλεῦσαι σφῶν τὸν βασιλέα—συνειδότας ὡς ἄρξαιεν ἀδικίας , τοῦ φόνου σφᾶς τοῦ Τηλέκλου δίκας οὐκ ἀπαιτῆσαι . ταῦτα μὲν ἑκάτεροι λέγουσι , πειθέσθω δὲ ὡς ἔχει τις ἐς τοὺς ἑτέρους σπουδῆς .
Lemmas: Μεσσήνιος δέ ὁ ἔρχομαι σφεῖς εἰς ὁ ἱερός πρωτεύω ἐν Μεσσήνη κατά ἀξίωμα , οὗτος φημί ἐπιβουλεύω Τήλεκλος , αἴτιος δέ εἰμί ὁ χώρα ὁ Μεσσηνία ὁ ἀρετή , ἐπιβουλεύω δέ ἐπιλέγω Σπαρτιάτης ὁπόσος πω γένειον οὐ ἔχω , οὗτος δέ ἐσθής καί κόσμος ὁ λοιπός σκευάζω ὡς παρθένος ἀναπαύω ὁ Μεσσήνιος ἐπεισάγω , δίδωμι ἐγχειρίδιον · καί ὁ Μεσσήνιος ἀμύνω ὁ τε ἀγένειος νεανίσκος καί αὐτός ἀποκτείνω Τήλεκλος , Λακεδαιμόνιος δὲ—οὐ γάρ ἄνευ ὁ κοινός οὗτος βουλεύω σφεῖς ὁ βασιλεα—συνειδοτος ὡς ἄρχω ἀδικία , ὁ φόνος σφεῖς ὁ Τήλεκλος δίκη οὐ ἀπαιτέω . οὗτος μέν ἑκάτερος λέγω , πείθω δέ ὡς ἔχω τις εἰς ὁ ἕτερος σπουδή .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.4.4
γενεᾷ δὲ ὕστερον βασιλεύοντος ἐν Λακεδαίμονι Ἀλκαμένους τοῦ Τηλέκλου , τῆς δὲ οἰκίας τῆς ἑτέρας Θεοπόμπου τοῦ Νικάνδρου τοῦ Χαρίλλου τοῦ Πολυδέκτου τοῦ Εὐνόμου τοῦ Πρυτάνιδος τοῦ Εὐρυπῶντος , Μεσσηνίων δὲ Ἀντιόχου καὶ Ἀνδροκλέους τῶν Φίντα , Λακεδαιμονίων καὶ Μεσσηνίων ἐξήρθη τὸ ἐς ἀλλήλους μῖσος · καὶ ἦρξαν οἱ Λακεδαιμόνιοι πολέμου , ἐπιγενομένης ἀφορμῆς σφισιν ἐθελέχθρως μὲν ἔχουσι καὶ πολεμῆσαι πάντως ἐγνωκόσιν οὐ μόνον ἀποχρώσης ἀλλὰ καὶ τὰ μάλιστα εὐπροσώπου , μετὰ δὲ εἰρηνικωτέρας γνώμης κἂν διελύθη δικαστηρίου γνώσει . τὰ δὲ συμβάντα ἔσχεν οὕτω .
Lemmas: γενεά δέ ὕστερον βασιλεύω ἐν Λακεδαίμων Ἀλκαμένης ὁ Τήλεκλος , ὁ δέ οἰκία ὁ ἕτερος Θεόπομπος ὁ Νίκανδρος ὁ Χάριλλος ὁ Πολυδέκτης ὁ Εὔνομος ὁ Πρύτανις ὁ Εὐρυπών , Μεσσήνιος δέ Ἀντίοχος καί Ἀνδροκλῆς ὁ Φίντης , Λακεδαιμόνιος καί Μεσσήνιος ἐξαίρω ὁ εἰς ἀλλήλων μῖσος · καί ἄρχω ὁ Λακεδαιμόνιος πόλεμος , ἐπιγίγνομαι ἀφορμή σφεῖς ἐθέλεχθρος μέν ἔχω καί πολεμέω πάντως γιγνώσκω οὐ μόνος ἀποχράω ἀλλά καί ὁ μάλα εὐπρόσωπος , μετά δέ εἰρηνικός γνώμη ἄν διαλύω δικαστήριον γνῶσις . ὁ δέ συμβαίνω ἔχω οὕτως .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.4.5
Πολυχάρης Μεσσήνιος τά τε ἄλλα οὐκ ἀφανὴς καὶ νίκην Ὀλυμπίασιν ἀνῃρημένος — τετάρτην Ὀλυμπιάδα ἦγον Ἠλεῖοι καὶ ἀγώνισμα ἦν σταδίου μόνον , ὅτε ὁ Πολυχάρης ἐνίκησεν — , τούτῳ τῷ ἀνδρὶ ἐγένοντο βοῦς · καὶ—οὐ γὰρ ἐκέκτητο ἰδίαν γῆν ὡς νομὰς ταῖς βουσὶν ἱκανὰς εἶναι—Σπαρτιάτῃ σφᾶς δίδωσιν Εὐαίφνῳ βόσκεσθαί τε ἐν ἐκείνου καὶ μοῖραν εἶναι καὶ Εὐαίφνῳ τοῦ καρποῦ τῶν βοῶν .
Lemmas: Πολυχάρας Μεσσήνιος ὁ τε ἄλλος οὐ ἀφανής καί νίκη Ὀλυμπίασι ἀναιρέω — τέταρτος Ὀλυμπιάς ἄγω Ἠλεῖος καί ἀγώνισμα εἰμί στάδιον μόνος , ὅτε ὁ Πολυχάρας νικάω — , οὗτος ὁ ἀνήρ γίγνομαι βοῦς · εὐαί γάρ κτάομαι ἴδιος γῆ ὡς νομή ὁ βοῦς ἱκανός εἶναι—Σπαρτιάτῃ σφεῖς δίδωμι Εὔαιφνος βόσκω τε ἐν ἐκεῖνος καί μοῖρα εἰμί καί Εὔαιφνος ὁ καρπός ὁ βοῦς .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.4.6
ἦν δὲ ἄρα τοιόσδε τις ὁ Εὔαιφνος , κέρδη τε ἄδικα ἐπίπροσθεν ἢ πιστὸς εἶναι ποιούμενος καὶ ἄλλως αἱμύλος · ὃς καὶ τότε καταπλεύσασιν ἐς τὴν Λακωνικὴν ἐμπόροις ἀποδόμενος βοῦς τὰς Πολυχάρους ἦλθεν αὐτὸς ὡς Πολυχάρην ἄγγελος , ἐλθὼν δὲ ἀποβάντας ἔλεγεν ἐς τὴν χώραν λῃστὰς καὶ βιασαμένους αὐτὸν λείαν βοῦς τε ἄγεσθαι καὶ βουκόλους . ἕως δὲ οὗτος παρέπειθεν , ἐν τούτῳ τῶν τις βουκόλων ἀποδιδράσκει τοὺς ἐμπόρους , ἐπανήκων δὲ καταλαμβάνει τε αὐτοῦ παρὰ τῷ δεσπότῃ τὸν Εὔαιφνον καὶ Πολυχάρους ἐναντίον ἤλεγχεν .
Lemmas: εἰμί δέ ἄρα τοιόσδε τις ὁ Εὔαιφνος , κέρδος τε ἄδικος ἐπίπροσθεν ἤ πιστός εἰμί ποιέω καί ἄλλος αἱμύλος · ὅς καί τότε καταπλέω εἰς ὁ Λακωνικός ἔμπορος ἀποδίδωμι βοῦς ὁ Πολυχάρας ἔρχομαι αὐτός ὡς Πολυχάρας ἄγγελος , ἔρχομαι δέ ἀποβαίνω λέγω εἰς ὁ χώρα λῃστής καί βιάζω αὐτός λεία βοῦς τε ἄγω καί βουκόλος . ἕως δέ οὗτος παραπείθω , ἐν οὗτος ὁ τις βούκολος ἀποδιδράσκω ὁ ἔμπορος , ἐπανήκω δέ καταλαμβάνω τε αὐτοῦ παρά ὁ δεσπότης ὁ Εὔαιφνος καί Πολυχάρας ἐναντίον ἐλέγχω .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.4.7
ἁλισκόμενος δὲ καὶ οὐκ ἔχων ἀπαρνήσασθαι πολλὰ μὲν αὐτὸν Πολυχάρην , πολλὰ δὲ καὶ τοῦ Πολυχάρους τὸν παῖδα ἱκέτευε νεῖμαί οἱ συγγνώμην · ἐν γὰρ τῇ ἀνθρωπίνῃ φύσει καὶ ἄλλων ἐνόντων , ἐφʼ οἷς βιαζόμεθα ἄδικοι γίνεσθαι , τὰ κέρδη μεγίστην ἀνάγκην ἔχειν · τιμὴν δὲ ἥντινα εἰλήφει τῶν βοῶν , λόγῳ τε ἀπέφαινε καὶ τὸν παῖδα ἠξίου τὸν Πολυχάρους ἕπεσθαί οἱ κομιούμενον . ὡς δὲ προϊόντες ἐγίνοντο ἐν τῇ Λακωνικῇ , ἔργον ἐτόλμησεν Εὔαιφνος ἀνοσιώτερον τοῦ προτέρου ·
Lemmas: ἁλίσκομαι δέ καί οὐ ἔχω ἀπαρνέομαι πολύς μέν αὐτός Πολυχάρας , πολύς δέ καί ὁ Πολυχάρας ὁ παῖς ἱκετεύω νέμω ἕ συγγνώμη · ἐν γάρ ὁ ἀνθρώπινος φύσις καί ἄλλος ἔνειμι , ἐπί ὅς βιάζω ἄδικος γίγνομαι , ὁ κέρδος μέγας ἀνάγκη ἔχω · τιμή δέ ὅστις λαμβάνω ὁ βοῦς , λόγος τε ἀποφαίνω καί ὁ παῖς ἀξιόω ὁ Πολυχάρας ἕπομαι ἕ κομίζω . ὡς δέ προέρχομαι γίγνομαι ἐν ὁ Λακωνικός , ἔργον τολμάω Εὔαιφνος ἀνόσιος ὁ πρότερος ·
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.4.8
φονεύει τοῦ Πολυχάρους τὸν υἱόν . ὁ δὲ ὡς καὶ ταῦτα ἔγνω πεπονθώς , φοιτῶν ἐς τὴν Λακεδαίμονα τοῖς βασιλεῦσιν ἦν καὶ τοῖς ἐφόροις διʼ ὄχλου , πολλὰ μὲν τὸν παῖδα ἀνακλαίων , καταριθμούμενος δὲ οἷα ὑπὸ Εὐαίφνου πεπονθὼς ἦν , ὃν αὐτὸς ξένον ἐποιήσατο καὶ πρὸ πάντων Λακεδαιμονίων ἐπίστευσεν . ὡς δέ οἱ συνεχῶς ἰόντι ἐπὶ τὰς ἀρχὰς οὐδεμία ἐγίνετο τιμωρία , ἐνταῦθα παρετράπη τε ὁ Πολυχάρης ἐκ τοῦ νοῦ καὶ τῷ θυμῷ χρώμενος , ἅτε ἔχων ἀφειδῶς ἤδη καὶ αὑτοῦ , πάντα τινὰ ὃν λάβοι Λακεδαιμονίων ἐτόλμα φονεύειν .
Lemmas: φονεύω ὁ Πολυχάρας ὁ υἱός . ὁ δέ ὡς καί οὗτος γιγνώσκω πάσχω , φοιτάω εἰς ὁ Λακεδαίμων ὁ βασιλεύς εἰμί καί ὁ ἔφορος διά ὄχλος , πολύς μέν ὁ παῖς ἀνακλάω , καταριθμέω δέ οἷος ὑπό Εὔαιφνος πάσχω εἰμί , ὅς αὐτός ξένος ποιέω καί πρό πᾶς Λακεδαιμόνιος πιστεύω . ὡς δέ ἕ συνεχής ἔρχομαι ἐπί ὁ ἀρχή οὐδείς γίγνομαι τιμωρία , ἐνταῦθα παρατρέπω τε ὁ Πολυχάρας ἐκ ὁ νόος καί ὁ θυμός χράω , ἅτε ἔχω ἀφειδής ἤδη καί ἑαυτοῦ , πᾶς τις ὅς λαμβάνω Λακεδαιμόνιος τολμάω φονεύω .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.5.1
Λακεδαιμόνιοι μὲν δὴ Πολυχάρους τε ἕνεκα οὐκ ἐκδοθέντος σφίσι καὶ διὰ τὸν Τηλέκλου φόνον , καὶ πρότερον ἔτι ὑπόπτως ἔχοντες διὰ τὸ Κρεσφόντου κακούργημα ἐς τὸν κλῆρον , πολεμῆσαι λέγουσι · Μεσσήνιοι δὲ περὶ Τηλέκλου ἀντιλέγουσι τὰ εἰρημένα ἤδη μοι καὶ Αἴπυτον τὸν Κρεσφόντου συγκαταχθέντα ἀποφαίνουσιν ὑπὸ Ἀριστοδήμου τῶν παίδων , ὃ μήποτʼ ἂν ποιῆσαι σφᾶς Κρεσφόντῃ γε ὄντας διαφόρους .
Lemmas: Λακεδαιμόνιος μέν δή Πολυχάρας τε ἕνεκα οὐ ἐκδίδωμι σφεῖς καί διά ὁ Τήλεκλος φόνος , καί πρότερος ἔτι ὕποπτος ἔχω διά ὁ Κρεσφόντης κακούργημα εἰς ὁ κλῆρος , πολεμέω λέγω · Μεσσήνιος δέ περί Τήλεκλος ἀντιλέγω ὁ λέγω ἤδη ἐγώ καί Αἴπυτος ὁ Κρεσφόντης συγκατάγω ἀποφαίνω ὑπό Ἀριστόδημος ὁ παῖς , ὅς μήποτε ἄν ποιέω σφεῖς Κρεσφόντης γε εἰμί διάφορος .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.5.2
Πολυχάρην δὲ ἐκδοῦναι μὲν ἐπὶ τιμωρίᾳ Λακεδαιμονίοις οὔ φασιν , ὅτι μηδὲ ἐκεῖνοι σφίσιν Εὔαιφνον , ἐθέλειν μέντοι παρὰ Ἀργείοις συγγενέσιν οὖσιν ἀμφοτέρων ἐν Ἀμφικτυονίᾳ διδόναι δίκας , ἐπιτρέπειν δὲ καὶ τῷ Ἀθήνῃσι δικαστηρίῳ , καλουμένῳ δὲ Ἀρείῳ πάγῳ , ὅτι δίκας τὰς φονικὰς τὸ δικαστήριον τοῦτο ἐδόκει δικάζειν ἐκ παλαιοῦ .
Lemmas: Πολυχάρας δέ ἐκδίδωμι μέν ἐπί τιμωρία Λακεδαιμόνιος οὐ φημί , ὅτι μηδέ ἐκεῖνος σφεῖς Εὔαιφνος , ἐθέλω μέντοι παρά Ἀργεῖος συγγενής εἰμί ἀμφότερος ἐν Ἀμφικτυονία δίδωμι δίκη , ἐπιτρέπω δέ καί ὁ Ἀθήνη δικαστήριον , καλέω δέ Ἄρειος πάγος , ὅτι δίκη ὁ φονικός ὁ δικαστήριον οὗτος δοκέω δικάζω ἐκ παλαιός .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.5.3
Λακεδαιμονίους δὲ οὐ διὰ ταῦτα πολεμῆσαί φασιν , ὑπὸ πλεονεξίας δὲ τῇ σφετέρᾳ τε ἐπιβουλεῦσαι καὶ ἄλλα ἐργάσασθαι , προφέροντες μέν σφισι τὰ Ἀρκάδων , προφέροντες δὲ καὶ τὰ Ἀργείων , ὡς οὔποτε ἐσχήκασι κόρον ἀποτεμνόμενοι τῆς χώρας αἰεί τι ἑκατέρων · Κροίσῳ τε αὐτοῖς δῶρα ἀποστείλαντι γενέσθαι φίλους βαρβάρῳ πρώτους , ἀφʼ οὗ γε τούς τε ἄλλους τοὺς ἐν τῇ Ἀσίᾳ κατεδουλώσατο Ἕλληνας καὶ ὅσοι Δωριεῖς ἐν τῇ Καρικῇ κατοικοῦσιν ἠπείρῳ .
Lemmas: Λακεδαιμόνιος δέ οὐ διά οὗτος πολεμέω φημί , ὑπό πλεονεξία δέ ὁ σφέτερος τε ἐπιβουλεύω καί ἄλλος ἐργάζομαι , προφέρω μέν σφεῖς ὁ Ἀρκάς , προφέρω δέ καί ὁ Ἀργεῖος , ὡς οὔποτε ἔχω κόρος ἀποτέμνω ὁ χώρα ἀεί τις ἑκάτερος · Κροῖσος τε αὐτός δῶρον ἀποστέλλω γίγνομαι φίλος βάρβαρος πρῶτος , ἀπό ὅς γε ὁ τε ἄλλος ὁ ἐν ὁ Ἀσία καταδουλόω Ἕλλην καί ὅσος Δωριεύς ἐν ὁ Καρικός κατοικέω ἤπειρος .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.5.4
ἀποφαίνουσι δὲ καὶ ἡνίκα οἱ Φωκέων δυνάσται τὸ ἱερὸν τὸ ἐν Δελφοῖς κατειλήφασιν , ἰδίᾳ τε κατὰ ἄνδρα τοὺς βασιλεύοντας ἐν Σπάρτῃ καὶ τῶν ἄλλων τοὺς ἐπʼ ἀξιώματος καὶ κοινῇ τῶν τε ἐφόρων τὴν ἀρχὴν καὶ τὴν γερουσίαν μετασχόντας τῶν τοῦ θεοῦ . πρό τε δὴ πάντων , ὡς οὐδὲν ἂν τοὺς Λακεδαιμονίους κέρδους ἕνεκα ὀκνήσαντας , τὴν συμμαχίαν ὀνειδίζουσί σφισι τὴν πρὸς Ἀπολλόδωρον τὸν ἐν Κασσανδρείᾳ τυραννήσαντα .
Lemmas: ἀποφαίνω δέ καί ἡνίκα ὁ Φωκεύς δυνάστης ὁ ἱερός ὁ ἐν Δελφοί καταλαμβάνω , ἴδιος τε κατά ἀνήρ ὁ βασιλεύω ἐν Σπάρτη καί ὁ ἄλλος ὁ ἐπί ἀξίωμα καί κοινῇ ὁ τε ἔφορος ὁ ἀρχή καί ὁ γερουσία μετέχω ὁ ὁ θεός . πρό τε δή πᾶς , ὡς οὐδείς ἄν ὁ Λακεδαιμόνιος κέρδος ἕνεκα ὀκνέω , ὁ συμμαχία ὀνειδίζω σφεῖς ὁ πρός Ἀπολλόδωρος ὁ ἐν Κασσανδρεία τυραννεύω .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.5.5
ἀνθʼ ὅτου δὲ Μεσσήνιοι τὸ ὄνειδος ἥγηνται τοῦτο οὕτω πικρόν , οὔ μοι τῷ λόγῳ τῷ παρόντι ἦν ἐπεισάγεσθαι · ὅτι γὰρ μὴ τῶν Μεσσηνίων τὸ εὔψυχον καὶ χρόνου μῆκος ὃν ἐπολέμησαν διάφορα ἐγένετο τῆς Ἀπολλοδώρου τυραννίδος , ἔς γε τὰς συμφορὰς οὐ πολλῷ τινι ἀποδέοι ἂν ἃ οἱ Κασσανδρεῖς πεπόνθασι .
Lemmas: ἀντί ὅστις δέ Μεσσήνιος ὁ ὄνειδος ἡγέομαι οὗτος οὕτως πικρός , οὐ ἐγώ ὁ λόγος ὁ πάρειμι εἰμί ἐπεισάγω · ὅτι γάρ μή ὁ Μεσσήνιος ὁ εὔψυχος καί χρόνος μῆκος ὅς πολεμέω διάφορος γίγνομαι ὁ Ἀπολλόδωρος τυραννίς , εἰς γε ὁ συμφορά οὐ πολύς τις ἀποδέω ἄν ὅς ὁ Κασσανδρεύς πάσχω .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.5.6
ταῦτα μὲν δὴ αἴτια ἑκάτεροι τοῦ πολέμου γενέσθαι λέγουσι · τότε δὲ πρεσβεία Λακεδαιμονίων ἥκουσα ἐξῄτει Πολυχάρην . οἱ δὲ τῶν Μεσσηνίων βασιλεῖς τοῖς μὲν πρέσβεσιν ἀπεκρίναντο ὅτι βουλευσάμενοι μετὰ τοῦ δήμου τὰ δόξαντα ἐπιστελοῦσιν ἐς Σπάρτην , αὐτοὶ δὲ ἐκείνων ἀπελθόντων ἐς ἐκκλησίαν τοὺς πολίτας συνῆγον . αἱ δὲ γνῶμαι διάφοροι παρὰ πολὺ ἐγίνοντο , Ἀνδροκλέους μὲν ἐκδιδόναι Πολυχάρην ὡς ἀνόσιά τε καὶ πέρα δεινῶν εἰργασμένον · Ἀντίοχος δὲ ἄλλα τε ἀντέλεγε καὶ τὸ ἁπάντων οἴκτιστον , εἰ Πολυχάρης ἐν ὀφθαλμοῖς πείσεται τοῖς Εὐαίφνου , καταριθμούμενος ὅσα καὶ οἷα ἦν ἀνάγκη παθεῖν .
Lemmas: οὗτος μέν δή αἴτιος ἑκάτερος ὁ πόλεμος γίγνομαι λέγω · τότε δέ πρεσβεία Λακεδαιμόνιος ἥκω ἐξαιτέω Πολυχάρας . ὁ δέ ὁ Μεσσήνιος βασιλεύς ὁ μέν πρέσβυς ἀποκρίνω ὅτι βουλεύω μετά ὁ δῆμος ὁ δοκέω ἐπιστέλλω εἰς Σπάρτη , αὐτός δέ ἐκεῖνος ἀπέρχομαι εἰς ἐκκλησία ὁ πολίτης συνάγω . ὁ δέ γνώμη διάφορος παρά πολύς γίγνομαι , Ἀνδροκλῆς μέν ἐκδίδωμι Πολυχάρας ὡς ἀνόσιος τε καί πέρα δεινός ἐργάζομαι · Ἀντίοχος δέ ἄλλος τε ἀντιλέγω καί ὁ ἅπας οἰκτρός , εἰ Πολυχάρας ἐν ὀφθαλμός πάσχω ὁ Εὔαιφνος , καταριθμέω ὅσος καί οἷος εἰμί ἀνάγκη πάσχω .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.5.7
τέλος δὲ ἐς τοσοῦτο προήχθησαν οἵ τε Ἀνδροκλεῖ καὶ οἱ τῷ Ἀντιόχῳ συσπεύδοντες ὥστε καὶ τὰ ὅπλα ἔλαβον . οὐ μὴν ἐς μακράν γε προῆλθέ σφισιν ἡ μάχη · περιόντες γὰρ ἀριθμῷ καὶ πολὺ οἱ σὺν Ἀντιόχῳ τόν τε Ἀνδροκλέα καὶ τῶν περὶ αὐτὸν τοὺς λόγου μάλιστα ἀξίους ἀποκτείνουσιν . Ἀντίοχος δὲ βασιλεύων ἤδη μόνος ἔπεμπεν ἐς Σπάρτην ὡς ἐπιτρέπειν ἐθέλοι τοῖς δικαστηρίοις ἃ ἤδη λέλεκταί μοι · Λακεδαιμόνιοι δὲ οὐ λέγονται τοῖς κομίσασι τὰ γράμματα ἀποκρίνασθαι .
Lemmas: τέλος δέ εἰς τοσοῦτος προεχθέω ὁ τε Ἀνδροκλῆς καί ὁ ὁ Ἀντίοχος συσπεύδω ὥστε καί ὁ ὅπλον λαμβάνω . οὐ μήν εἰς μακρός γε προέρχομαι σφεῖς ὁ μάχη · περίειμι γάρ ἀριθμός καί πολύς ὁ σύν Ἀντίοχος ὁ τε Ἀνδροκλῆς καί ὁ περί αὐτός ὁ λόγος μάλα ἄξιος ἀποκτείνω . Ἀντίοχος δέ βασιλεύω ἤδη μόνος πέμπω εἰς Σπάρτη ὡς ἐπιτρέπω ἐθέλω ὁ δικαστήριον ὅς ἤδη λέγω ἐγώ · Λακεδαιμόνιος δέ οὐ λέγω ὁ κομίζω ὁ γράμμα ἀποκρίνω .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.5.8
μησὶ δὲ οὐ πολλοῖς ὕστερον Ἀντιόχου τελευτήσαντος Εὐφαὴς ὁ Ἀντιόχου παρέλαβε τὴν ἀρχήν . Λακεδαιμόνιοι δὲ οὔτε κήρυκα ἀποστέλλουσι προεροῦντα Μεσσηνίοις πόλεμον οὔτε προαπειπάμενοι τὴν φιλίαν , κρύφα δὲ καὶ μάλιστα ὡς ἐδύναντο ἐν ἀπορρήτῳ παρασκευασάμενοι , προομνύουσιν ὅρκον μήτε τοῦ πολέμου μῆκος , ἢν μὴ διʼ ὀλίγου κριθῇ , μήτε τὰς συμφοράς , εἰ μεγάλαι πολεμοῦσι γένοιντο , ἀποστρέψειν σφᾶς πρὶν ἢ κτήσαιντο χώραν τὴν Μεσσηνίαν δοριάλωτον .
Lemmas: μείς δέ οὐ πολύς ὕστερον Ἀντίοχος τελευτάω Εὐφαής ὁ Ἀντίοχος παραλαμβάνω ὁ ἀρχή . Λακεδαιμόνιος δέ οὔτε κῆρυξ ἀποστέλλω προλέγω Μεσσήνιος πόλεμος οὔτε προαπολέγω ὁ φιλία , κρύφα δέ καί μάλα ὡς δύναμαι ἐν ἀπόρρητος παρασκευάζω , προόμνυμι ὅρκος μήτε ὁ πόλεμος μῆκος , ἐάν μή διά ὀλίγος κρίνω , μήτε ὁ συμφορά , εἰ μέγας πολεμέω γίγνομαι , ἀποστρέφω σφεῖς πρίν ἤ κτάομαι χώρα ὁ Μεσσήνιος δοριάλωτος .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.5.9
ταῦτα προομόσαντες ἔξοδον νύκτωρ ἐποιοῦντο ἐπὶ Ἄμφειαν , Ἀλκαμένην τὸν Τηλέκλου τῆς στρατιᾶς ἡγεμόνα ἀποδείξαντες . ἡ δὲ Ἄμφεια πρὸς τῇ Λακωνικῇ πόλισμα ἦν ἐν τῇ Μεσσηνίᾳ , μεγέθει μὲν οὐ μέγα , ἐπὶ λόφου δὲ ὑψηλοῦ κείμενον , καὶ ὑδάτων πηγὰς εἶχεν ἀφθόνους · ἐδόκει δὲ καὶ ἄλλως ἐς τὸν πάντα πόλεμον ὁρμητήριόν σφισιν ἐπιτήδειον ἡ Ἄμφεια εἶναι . καὶ τό τε πόλισμα αἱροῦσι πυλῶν ἀνεῳγμένων καὶ φυλακῆς οὐκ ἐνούσης καὶ τῶν Μεσσηνίων τοὺς ἐγκαταληφθέντας φονεύουσι , τοὺς μὲν ἔτι ἐν ταῖς εὐναῖς , τοὺς δὲ ὡς ᾔσθοντο πρός τε ἱερὰ θεῶν καὶ βωμοὺς καθημένους ἱκέτας · ὀλίγοι δὲ καὶ οἱ διαφυγόντες ἐγένοντο .
Lemmas: οὗτος προόμνυμι ἔξοδος νύκτωρ ποιέω ἐπί Ἄμφεια , Ἀλκαμένης ὁ Τήλεκλος ὁ στρατιά ἡγεμών ἀποδείκνυμι . ὁ δέ Ἄμφεια πρός ὁ Λακωνικός πόλισμα εἰμί ἐν ὁ Μεσσηνία , μέγεθος μέν οὐ μέγας , ἐπί λόφος δέ ὑψηλός κεῖμαι , καί ὕδωρ πηγή ἔχω ἄφθονος · δοκέω δέ καί ἄλλος εἰς ὁ πᾶς πόλεμος ὁρμητήριον σφεῖς ἐπιτήδειος ὁ Ἄμφεια εἰμί . καί ὁ τε πόλισμα αἱρέω πύλη ἀνοίγνυμι καί φυλακή οὐ ἔνειμι καί ὁ Μεσσήνιος ὁ ἐγκαταλαμβάνω φονεύω , ὁ μέν ἔτι ἐν ὁ εὐνή , ὁ δέ ὡς αἰσθάνομαι πρός τε ἱερός θεός καί βωμός κάθημαι ἱκέτης · ὀλίγος δέ καί ὁ διαφεύγω γίγνομαι .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.5.10
ταύτην Λακεδαιμόνιοι πρώτην ἐπὶ Μεσσηνίους ἔξοδον ἐποιήσαντο ἔτει δευτέρῳ τῆς ἐνάτης Ὀλυμπιάδος , ἣν Ξενοδόκος Μεσσήνιος ἐνίκα στάδιον · Ἀθήνῃσι δὲ οὐκ ἦσάν πω τότε οἱ τῷ κλήρῳ κατʼ ἐνιαυτὸν ἄρχοντες · τοὺς γὰρ ἀπὸ Μελάνθου , καλουμένους δὲ Μεδοντίδας , κατʼ ἀρχὰς μὲν ἀφείλοντο ὁ δῆμος τῆς ἐξουσίας τὸ πολὺ καὶ ἀντὶ βασιλείας μετέστησαν ἐς ἀρχὴν ὑπεύθυνον , ὕστερον δὲ καὶ προθεσμίαν ἐτῶν δέκα ἐποίησαν αὐτοῖς τῆς ἀρχῆς . τότε δὲ ὑπὸ τὴν κατάληψιν τῆς Ἀμφείας Αἰσιμίδης Ἀθηναίοις ἦρχεν ὁ Αἰσχύλου πέμπτον ἔτος .
Lemmas: οὗτος Λακεδαιμόνιος πρῶτος ἐπί Μεσσήνιος ἔξοδος ποιέω ἔτος δεύτερος ὁ ἔνατος Ὀλυμπιάς , ὅς Ξενοδόκος Μεσσήνιος νικάω στάδιον · Ἀθήνη δέ οὐ εἰμί πω τότε ὁ ὁ κλῆρος κατά ἐνιαυτός ἄρχω · ὁ γάρ ἀπό Μέλανθος , καλέω δέ Μεδοντίδης , κατά ἀρχή μέν ἀφαιρέω ὁ δῆμος ὁ ἐξουσία ὁ πολύς καί ἀντί βασιλεία μεθίστημι εἰς ἀρχή ὑπεύθυνος , ὕστερον δέ καί προθεσμία ἔτος δέκα ποιέω αὐτός ὁ ἀρχή . τότε δέ ὑπό ὁ κατάληψις ὁ Ἄμφεια Αἰσιμίδης Ἀθηναῖος ἄρχω ὁ Αἰσχύλος πέμπτος ἔτος .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.6.1
πρὶν δὲ ἢ συγγράφειν με τὸν πόλεμον καὶ ὁπόσα πολεμοῦσιν ἑκατέροις ὁ δαίμων παθεῖν ἢ δρᾶσαι παρεσκεύασε , διακρῖναί τι καὶ ἡλικίας πέρι ἠθέλησα ἀνδρὸς Μεσσηνίου . τὸν γὰρ πόλεμον τοῦτον γενόμενον μὲν Λακεδαιμονίων καὶ τῶν συμμάχων πρὸς Μεσσηνίους καὶ τοὺς ἐπικούρους , ὀνομασθέντα δὲ οὐκ ἀπὸ τῶν ἐπιστρατευσάντων ὥσπερ γε ὁ Μηδικὸς καὶ ὁ Πελοποννήσιος , Μεσσήνιον δὲ ἀπὸ τῶν συμφορῶν , καθὰ δὴ καὶ τὸν ἐπὶ Ἰλίῳ κληθῆναι Τρωικὸν καὶ οὐχ Ἑλληνικὸν ἐξενίκησεν , τοῦτον τῶν Μεσσηνίων τὸν πόλεμον Ῥιανός τε ἐν τοῖς ἔπεσιν ἐποίησεν ὁ Βηναῖος καὶ ὁ Πριηνεὺς Μύρων · λόγοι δὲ πεζοὶ Μύρωνός ἐστιν ἡ συγγραφή .
Lemmas: πρίν δέ ἤ συγγράφω ἐγώ ὁ πόλεμος καί ὁπόσος πολεμόω ἑκάτερος ὁ δαίμων πάσχω ἤ δράω παρασκευάζω , διακρίνω τις καί ἡλικία περί ἐθέλω ἀνήρ Μεσσήνιος . ὁ γάρ πόλεμος οὗτος γίγνομαι μέν Λακεδαιμόνιος καί ὁ σύμμαχος πρός Μεσσήνιος καί ὁ ἐπίκουρος , ὀνομάζω δέ οὐ ἀπό ὁ ἐπιστρατεύω ὥσπερ γε ὁ Μηδικός καί ὁ Πελοποννήσιος , Μεσσήνιος δέ ἀπό ὁ συμφορά , καθά δή καί ὁ ἐπί Ἴλιον καλέω Τρωϊκός καί οὐ Ἑλληνικός ἐκνικάω , οὗτος ὁ Μεσσήνιος ὁ πόλεμος Ῥιανός τε ἐν ὁ ἔπος ποιέω ὁ Βηναῖος καί ὁ Πριηνεύς Μύρων · λόγος δέ πεζός Μύρων εἰμί ὁ συγγραφή .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.6.2
συνεχῶς μὲν δὴ τὰ πάντα ἐξ ἀρχῆς ἐς τοῦ πολέμου τὴν τελευτὴν οὐδετέρῳ διήνυσται · μέρος δὲ ᾧ ἑκάτερος ἠρέσκετο , ὁ μὲν τῆς τε Ἀμφείας τὴν ἅλωσιν καὶ τὰ ἐφεξῆς συνέθηκεν οὐ πρόσω τῆς Ἀριστοδήμου τελευτῆς , Ῥιανὸς δὲ τοῦδε μὲν τοῦ πρώτου τῶν πολέμων οὐδὲ ἥψατο ἀρχήν · ὁπόσα δὲ χρόνῳ συνέβη τοῖς Μεσσηνίοις ἀποστᾶσιν ἀπὸ Λακεδαιμονίων , ὁ δὲ καὶ ταῦτα μὲν οὐ τὰ πάντα ἔγραψε , τῆς μάχης δὲ τὰ ὕστερα ἣν ἐμαχέσαντο ἐπὶ τῇ τάφρῳ τῇ καλουμένῃ Μεγάλῃ .
Lemmas: συνεχής μέν δή ὁ πᾶς ἐκ ἀρχή εἰς ὁ πόλεμος ὁ τελευτή οὐδέτερος διανύω · μέρος δέ ὅς ἑκάτερος ἀρέσκω , ὁ μέν ὁ τε Ἄμφεια ὁ ἅλωσις καί ὁ ἐφεξῆς συντίθημι οὐ πρόσω ὁ Ἀριστόδημος τελευτή , Ῥιανός δέ ὅδε μέν ὁ πρῶτος ὁ πόλεμος οὐδέ ἅπτω ἀρχή · ὁπόσος δέ χρόνος συμβαίνω ὁ Μεσσήνιος ἀφίστημι ἀπό Λακεδαιμόνιος , ὁ δέ καί οὗτος μέν οὐ ὁ πᾶς γράφω , ὁ μάχη δέ ὁ ὕστερος ὅς μάχομαι ἐπί ὁ τάφρος ὁ καλέω Μεγάλη .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.6.3
ἄνδρα οὖν Μεσσήνιον—τούτου γὰρ δὴ ἕνεκα τὸν πάντα ἐποιησάμην Ῥιανοῦ καὶ Μύρωνος λόγον—Ἀριστομένην , ὃς καὶ πρῶτος καὶ μάλιστα τὸ Μεσσήνης ὄνομα ἐς ἀξίωμα προήγαγε , τοῦτον τὸν ἄνδρα ἐπεισήγαγε μὲν ὁ Πριηνεὺς ἐς τὴν συγγραφήν , Ῥιανῷ δὲ ἐν τοῖς ἔπεσιν οὐδὲν Ἀριστομένης ἐστὶν ἀφανέστερος ἢ Ἀχιλλεὺς ἐν Ἰλιάδι Ὁμήρῳ . διάφορα οὖν ἐπὶ τοσοῦτον εἰρηκότων , προσέσθαι μὲν τὸν ἕτερόν μοι τῶν λόγων καὶ οὐχ ἅμα ἀμφοτέρους ὑπελείπετο , Ῥιανὸς δέ μοι ποιῆσαι μᾶλλον ἐφαίνετο εἰκότα ἐς τὴν Ἀριστομένους ἡλικίαν ·
Lemmas: ἀνήρ οὖν Μεσσήνιος γάρ δή ἕνεκα ὁ πᾶς ποιέω Ῥιανός καί Μύρων λόγον—Ἀριστομένην , ὅς καί πρῶτος καί μάλα ὁ Μεσσήνη ὄνομα εἰς ἀξίωμα προάγω , οὗτος ὁ ἀνήρ ἐπεισάγω μέν ὁ Πριηνεύς εἰς ὁ συγγραφή , Ῥιανός δέ ἐν ὁ ἔπος οὐδείς Ἀριστομένης εἰμί ἀφανής ἤ Ἀχιλλεύς ἐν Ἰλιάς Ὅμηρος . διάφορος οὖν ἐπί τοσοῦτος λέγω , προσίημι μέν ὁ ἕτερος ἐγώ ὁ λόγος καί οὐ ἅμα ἀμφότερος ὑπολείπω , Ῥιανός δέ ἐγώ ποιέω μάλα φαίνω ἔοικα εἰς ὁ Ἀριστομένης ἡλικία ·
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.6.4
Μύρωνα δὲ ἐπί τε ἄλλοις καταμαθεῖν ἔστιν οὐ προορώμενον εἰ ψευδῆ τε καὶ οὐ πιθανὰ δόξει λέγειν καὶ οὐχ ἥκιστα ἐν τῇδε τῇ Μεσσηνίᾳ συγγραφῇ . πεποίηκε γὰρ ὡς ἀποκτείνειε Θεόπομπον τῶν Λακεδαιμονίων τὸν βασιλέα Ἀριστομένης ὀλίγον πρὸ τῆς Ἀριστοδήμου τελευτῆς · Θεόπομπον δὲ οὔτε μάχης γινομένης οὔτε ἄλλως προαποθανόντα ἴσμεν πρὶν ἢ διαπολεμηθῆναι τὸν πόλεμον .
Lemmas: Μύρων δέ ἐπί τε ἄλλος καταμανθάνω εἰμί οὐ προοράω εἰ ψευδής τε καί οὐ πιθανός δοκέω λέγω καί οὐ ἦκα ἐν ὅδε ὁ Μεσσήνιος συγγραφή . ποιέω γάρ ὡς ἀποκτείνω Θεόπομπος ὁ Λακεδαιμόνιος ὁ βασιλεύς Ἀριστομένης ὀλίγος πρό ὁ Ἀριστόδημος τελευτή · Θεόπομπος δέ οὔτε μάχη γίγνομαι οὔτε ἄλλος προαποθνῄσκω οἶδα πρίν ἤ διαπολεμέω ὁ πόλεμος .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.6.5
οὗτος δὲ ὁ Θεόπομπος · ἦν καὶ ὁ πέρας ἐπιθεὶς τῷ πολέμῳ · μαρτυρεῖ δέ μοι καὶ τὰ ἐλεγεῖα τῶν Τυρταίου λέγοντα ἡμετέρῳ βασιλῆι θεοῖσι φίλῳ Θεοπόμπῳ , ὃν διὰ Μεσσήνην εἵλομεν εὐρύχορον . ὁ τοίνυν Ἀριστομένης δόξῃ γε ἐμῇ γέγονεν ἐπὶ τοῦ πολέμου τοῦ ὑστέρου · καὶ τὰ ἐς αὐτόν , ἐπειδὰν ἐς τοῦτο ὁ λόγος ἀφίκηται , τηνικαῦτα ἐπέξειμι .
Lemmas: οὗτος δέ ὁ Θεόπομπος · εἰμί καί ὁ πέρας ἐπιτίθημι ὁ πόλεμος · μαρτυρέω δέ ἐγώ καί ὁ ἐλεγεῖον ὁ Τυρταῖος λέγω ἡμέτερος βασιλεύς θεός φίλος Θεόπομπος , ὅς διά Μεσσήνη αἱρέω εὐρύχορος . ὁ τοίνυν Ἀριστομένης δόξα γε ἐμός γίγνομαι ἐπί ὁ πόλεμος ὁ ὕστερος · καί ὁ εἰς αὐτός , ἐπειδάν εἰς οὗτος ὁ λόγος ἀφικνέομαι , τηνικαῦτα ἐπεξέρχομαι .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.6.6
οἱ δὲ Μεσσήνιοι τότε , ὡς τὰ περὶ τὴν Ἄμφειαν ἤκουον παρʼ αὐτῶν τῶν ἀποσωθέντων ἐκ τῆς ἁλώσεως , συνελέγοντο ἐς Στενύκληρον ἀπὸ τῶν πόλεων . ἀθροισθέντος δὲ ἐς ἐκκλησίαν τοῦ δήμου καὶ ἄλλοι τῶν ἐν τέλει καὶ τελευταῖος ὁ βασιλεὺς παρεκελεύετο μήτε τῆς Ἀμφείας καταπεπλῆχθαι τὴν πόρθησιν , ὡς τὸν πάντα ἤδη κεκριμένον διʼ αὐτῆς πόλεμον , μήτε ὡς τῆς σφετέρας κρείσσονα τῶν Λακεδαιμονίων δεδοικέναι τὴν παρασκευήν · μελέτην μὲν γὰρ ἐκείνοις τῶν πολεμικῶν ἐκ χρόνου πλείονος , σφίσι δὲ εἶναι τήν τε ἀνάγκην ἰσχυροτέραν ἀνδράσιν ἀγαθοῖς γίνεσθαι καὶ τὸ εὐμενέστερον ἔσεσθαι παρὰ τῶν θεῶν ἀμύνουσι τῇ οἰκείᾳ καὶ οὐκ ἀδικίας ἄρχουσιν .
Lemmas: ὁ δέ Μεσσήνιος τότε , ὡς ὁ περί ὁ Ἄμφεια ἀκούω παρά αὐτός ὁ ἀποσῴζω ἐκ ὁ ἅλωσις , συλλέγω εἰς Στενύκληρος ἀπό ὁ πόλις . ἀθροίζω δέ εἰς ἐκκλησία ὁ δῆμος καί ἄλλος ὁ ἐν τέλος καί τελευταῖος ὁ βασιλεύς παρακελεύομαι μήτε ὁ Ἄμφεια καταπλήσσω ὁ πόρθησις , ὡς ὁ πᾶς ἤδη κρίνω διά αὐτός πόλεμος , μήτε ὡς ὁ σφέτερος κρατύς ὁ Λακεδαιμόνιος δείδω ὁ παρασκευή · μελέτη μέν γάρ ἐκεῖνος ὁ πολεμικός ἐκ χρόνος πολύς , σφεῖς δέ εἰμί ὁ τε ἀνάγκη ἰσχυρός ἀνήρ ἀγαθός γίγνομαι καί ὁ εὐμενής εἰμί παρά ὁ θεός ἀμύνω ὁ οἰκεῖος καί οὐ ἀδικία ἄρχω .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.7.1
τοιαῦτα ὁ Εὐφαὴς εἰπὼν διέλυσε τὸν σύλλογον , τὸ δὲ ἀπὸ τούτου πάντας ἔσχεν ἤδη τοὺς Μεσσηνίους ἐν ὅπλοις , τούς τε οὐκ εἰδότας ἐπαναγκάζων διδάσκεσθαι τὰ πολεμικὰ καὶ τοῖς ἐπισταμένοις ἐπιμελεστέραν ἢ πρότερον τὴν ἄσκησιν εἶναι . Λακεδαιμόνιοι δὲ καταδρομὰς ἐποιοῦντο ἐς τὴν Μεσσηνίαν , καὶ τὴν μὲν χώραν οὐκ ἐλυμαίνοντο ἅτε δὴ νομίζοντες οἰκείαν οὐδὲ δένδρα ἔκοπτον οὐδὲ οἰκήματα κατέβαλλον · οἱ δὲ λείαν εἰ περιτύχοιεν ἤλαυνον καὶ σῖτον καὶ τὸν ἄλλον καρπὸν ἀφῃροῦντο .
Lemmas: τοιοῦτος ὁ Εὐφαής λέγω διαλύω ὁ σύλλογος , ὁ δέ ἀπό οὗτος πᾶς ἔχω ἤδη ὁ Μεσσήνιος ἐν ὅπλον , ὁ τε οὐ οἶδα ἐπαναγκάζω διδάσκω ὁ πολεμικός καί ὁ ἐφίστημι ἐπιμελής ἤ πρότερος ὁ ἄσκησις εἰμί . Λακεδαιμόνιος δέ καταδρομή ποιέω εἰς ὁ Μεσσηνία , καί ὁ μέν χώρα οὐ λυμαίνομαι ἅτε δή νομίζω οἰκεῖος οὐδέ δένδρον κόπτω οὐδέ οἴκημα καταβάλλω · ὁ δέ λεία εἰ περιτυγχάνω ἐλαύνω καί σῖτος καί ὁ ἄλλος καρπός ἀφαιρέω .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.7.2
πρὸς δὲ τὰς πόλεις ποιούμενοι προσβολὰς εἷλον μὲν οὐδεμίαν ἅτε καὶ τείχεσιν ὠχυρωμένας καὶ διʼ ἀκριβείας φρουρουμένας , λαμβάνοντες δὲ τραύματα ἀπεχώρουν ἄπρακτοι καὶ τελευτῶντες οὐκέτι ἀπεπειρῶντο τῶν πόλεων . ἐλῄστευον δὲ καὶ οἱ Μεσσήνιοι τά τε ἐπιθαλάσσια τῆς Λακωνικῆς καὶ ὅσαι γεωργίαι περὶ τὸ Ταΰγετον ἦσαν .
Lemmas: πρός δέ ὁ πόλις ποιέω προσβολή αἱρέω μέν οὐδείς ἅτε καί τεῖχος ὀχυρόω καί διά ἀκρίβεια φρουρέω , λαμβάνω δέ τραῦμα ἀποχωρέω ἄπρακτος καί τελευτάω οὐκέτι ἀποπειράομαι ὁ πόλις . λῃστεύω δέ καί ὁ Μεσσήνιος ὁ τε ἐπιθαλάσσιος ὁ Λακωνικός καί ὅσος γεωργία περί ὁ Ταύγετον εἰμί .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.7.3
τετάρτῳ δὲ ἔτει μετὰ τῆς Ἀμφείας τὴν ἅλωσιν Εὐφαὴς τῷ θυμῷ χρήσασθαι τῷ Μεσσηνίων προθυμούμενος ἀκμαζόντων ἐς τοὺς Λακεδαιμονίους ταῖς ὀργαῖς καὶ ἅμα τὴν ἄσκησιν ἤδη σφίσιν αὐτάρκη νομίζων εἶναι , προεῖπεν ἔξοδον · συνακολουθεῖν δὲ καὶ τοὺς οἰκέτας προσέτασσε φέροντας ξύλα καὶ ἄλλα ὅσα πρόσφορα ἐς ποίησιν χαρακώματος . ἐπυνθάνοντο δὲ καὶ οἱ Λακεδαιμόνιοι παρὰ τῶν ἐν Ἀμφείᾳ φρουρῶν τοὺς Μεσσηνίους ἐξιόντας · ἐξεστρατεύοντο οὖν καὶ οὗτοι .
Lemmas: τέταρτος δέ ἔτος μετά ὁ Ἄμφεια ὁ ἅλωσις Εὐφαής ὁ θυμός χράω ὁ Μεσσήνιος προθυμέομαι ἀκμάζω εἰς ὁ Λακεδαιμόνιος ὁ ὀργή καί ἅμα ὁ ἄσκησις ἤδη σφεῖς αὐτάρκης νομίζω εἰμί , προλέγω ἔξοδος · συνακολουθέω δέ καί ὁ οἰκέτης προστάσσω φέρω ξύλον καί ἄλλος ὅσος πρόσφορος εἰς ποίησις χαράκωμα . πυνθάνομαι δέ καί ὁ Λακεδαιμόνιος παρά ὁ ἐν Ἄμφεια φρουρός ὁ Μεσσήνιος ἐξέρχομαι · ἐκστρατεύω οὖν καί οὗτος .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.7.4
καὶ ἦν γὰρ ἐν τῇ Μεσσηνίᾳ χωρίον ἄλλως μὲν ἐς ἀγῶνα ἐπιτήδειον , χαράδρα δὲ προεβέβλητο αὐτοῦ βαθεῖα · ἐνταῦθα τοὺς Μεσσηνίους παρέτασσεν ὁ Εὐφαής , ἀποδείξας στρατηγὸν Κλέοννιν · τῆς δὲ ἵππου καὶ τῶν ψιλῶν , οἳ συναμφότεροι ἐλάσσους πεντακοσίων ἦσαν , τούτων Πυθάρατος καὶ Ἄντανδρος ἡγοῦντο .
Lemmas: καί εἰμί γάρ ἐν ὁ Μεσσηνία χωρίον ἄλλος μέν εἰς ἀγών ἐπιτήδειος , χαράδρα δέ προβάλλω αὐτός βαθύς · ἐνταῦθα ὁ Μεσσήνιος παρετάζω ὁ Εὐφαής , ἀποδείκνυμι στρατηγός Κλέοννις · ὁ δέ ἵππος καί ὁ ψιλός , ὅς συναμφότεροι ἐλαχύς πεντακόσιοι εἰμί , οὗτος Πυθάρατος καί Ἄντανδρος ἡγέομαι .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.7.5
ὡς δὲ συνῄει τὰ στρατόπεδα , τοῖς μὲν ὁπλίταις καὶ ἀφειδῶς ὅμως καὶ ἀκρατέστερον ὑπὸ τοῦ μίσους φερομένοις ἐπὶ ἀλλήλους οὐ παρέσχεν ἐλθεῖν ἐς χεῖρας ἡ χαράδρα διείργουσα · τὸ δʼ ἱππικὸν καὶ οἱ ψιλοὶ συμμίσγουσι μὲν κατὰ τὸ ὑπὲρ τὴν χαράδραν , ἦσαν δὲ οὔτε πλῆθος οὔτε ἐμπειρίᾳ διαφέροντες οὐδέτεροι , καὶ διὰ τοῦτο ἰσόρροπος ἡ μάχη σφίσιν ἐγένετο .
Lemmas: ὡς δέ συνέρχομαι ὁ στρατόπεδον , ὁ μέν ὁπλίτης καί ἀφειδής ὅμως καί ἀκρατής ὑπό ὁ μῖσος φέρω ἐπί ἀλλήλων οὐ παρέχω ἔρχομαι εἰς χείρ ὁ χαράδρα διείργω · ὁ δέ ἱππικός καί ὁ ψιλός συμμείγνυμι μέν κατά ὁ ὑπέρ ὁ χαράδρα , εἰμί δέ οὔτε πλῆθος οὔτε ἐμπειρία διαφέρω οὐδέτερος , καί διά οὗτος ἰσόρροπος ὁ μάχη σφεῖς γίγνομαι .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.7.6
ἐν ὅσῳ δὲ οὗτοι συνεστήκασιν , ἐν τοσούτῳ τοὺς οἰκέτας ἐκέλευεν ὁ Εὐφαὴς πρῶτα μὲν τὰ κατὰ νῶτον τοῦ στρατοπέδου φράξασθαι τοῖς σταυροῖς , μετὰ δὲ τὰ πλευρὰ ἀμφότερα . ἐπεὶ δὲ ἥ τε νύξ ἐπέλαβε καὶ ἡ μάχη διελέλυτο , τότε ἤδη καὶ τὰ πρὸ τοῦ στρατοπέδου κατὰ τὴν χαράδραν ἐφράξαντο , ὥστε ἐπισχούσης ἡμέρας τῆς τε προνοίας τοῦ Εὐφαοῦς τοῖς Λακεδαιμονίοις ἐπιπίπτει λογισμὸς εἶχόν τε οὔτε ὅπως μάχεσθαι χρὴ πρὸς τοὺς Μεσσηνίους μὴ προϊόντας ἐκ τοῦ χάρακος προσκαθῆσθαί τε ἀπεγίνωσκον ἀπαράσκευοι τοῖς πᾶσιν ὁμοίως ὄντες .
Lemmas: ἐν ὅσος δέ οὗτος συνίστημι , ἐν τοσοῦτος ὁ οἰκέτης κελεύω ὁ Εὐφαής πρῶτος μέν ὁ κατά νῶτον ὁ στρατόπεδον φράσσω ὁ σταυρός , μετά δέ ὁ πλευρόν ἀμφότερος . ἐπεί δέ ὁ τε νύξ ἐπιλαμβάνω καί ὁ μάχη διαλύω , τότε ἤδη καί ὁ πρό ὁ στρατόπεδον κατά ὁ χαράδρα φράζω , ὥστε ἐπίσχω ἡμέρα ὁ τε πρόνοια ὁ Εὐφαής ὁ Λακεδαιμόνιος ἐπιπίπτω λογισμός ἔχω τε οὔτε ὅπως μάχομαι χρή πρός ὁ Μεσσήνιος μή προέρχομαι ἐκ ὁ χάραξ προσκάθημαι τε ἀπογιγνώσκω ἀπαράσκευος ὁ πᾶς ὅμοιος εἰμί .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.7.7
καὶ τότε μὲν ἀποχωροῦσιν οἴκαδε , ἐνιαυτῷ δὲ ὕστερον κακιζόντων σφᾶς τῶν γεγηρακότων καὶ δειλίαν τε ὁμοῦ προφερόντων καὶ τοῦ ὅρκου τὴν ὑπεροψίαν , οὕτω δευτέραν ἐκ τοῦ προφανοῦς ἐπὶ Μεσσηνίους στρατείαν ἐποιοῦντο . ἡγοῦντο δὲ οἱ βασιλεῖς ἀμφότεροι , Θεόπομπός τε ὁ Νικάνδρου καὶ Πολύδωρος ὁ Ἀλκαμένους · Ἀλκαμένης δὲ οὐκέτι περιῆν . ἀντεστρατοπεδεύοντο δὲ καὶ οἱ Μεσσήνιοι καὶ πειρωμένων μάχης τῶν Σπαρτιατῶν ἄρχειν ἀντεπεξῄεσαν .
Lemmas: καί τότε μέν ἀποχωρέω οἴκαδε , ἐνιαυτός δέ ὕστερον κακίζω σφεῖς ὁ γηράσκω καί δειλία τε ὁμοῦ προφέρω καί ὁ ὅρκος ὁ ὑπεροψία , οὕτως δεύτερος ἐκ ὁ προφανής ἐπί Μεσσήνιος στρατεία ποιέω . ἡγέομαι δέ ὁ βασιλεύς ἀμφότερος , Θεόπομπος τε ὁ Νίκανδρος καί Πολύδωρος ὁ Ἀλκαμένης · Ἀλκαμένης δέ οὐκέτι περίειμι . ἀντιστρατοπεδεύω δέ καί ὁ Μεσσήνιος καί πειράω μάχη ὁ Σπαρτιάτης ἄρχω ἀντεπεξέρχομαι .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.7.8
Λακεδαιμονίοις δὲ ἡγεῖτο Πολύδωρος μὲν κατὰ τὸ κέρας τὸ ἀριστερόν , Θεόπομπος δὲ ἐπὶ τῷ δεξιῷ , τὸ μέσον δὲ εἶχεν Εὐρυλέων , τὰ μὲν παρόντα Λακεδαιμόνιος , τὰ ἐξ ἀρχῆς δὲ ἀπὸ Κάδμου καὶ ἐκ Θηβῶν , Αἰγέως τοῦ Οἰολύκου τοῦ Θήρα τοῦ Αὐτεσίωνος ἀπόγονος πέμπτος . τοῖς δὲ Μεσσηνίοις κατὰ μὲν τὸ δεξιὸν τῶν Λακεδαιμονίων ἀντετάσσοντο Ἄντανδρός τε καὶ Εὐφαής , τὸ δὲ ἕτερον κέρας τὸ κατὰ τὸν Πολύδωρον Πυθάρατος εἶχε , Κλέοννις δὲ τὸ μέσον .
Lemmas: Λακεδαιμόνιος δέ ἡγέομαι Πολύδωρος μέν κατά ὁ κέρας ὁ ἀριστερός , Θεόπομπος δέ ἐπί ὁ δεξιός , ὁ μέσος δέ ἔχω Εὐρυλέων , ὁ μέν πάρειμι Λακεδαιμόνιος , ὁ ἐκ ἀρχή δέ ἀπό Κάδμος καί ἐκ Θῆβαι , Αἰγεύς ὁ Οἰόλυκος ὁ Θήρας ὁ Αὐτεσίων ἀπόγονος πέμπτος . ὁ δέ Μεσσήνιος κατά μέν ὁ δεξιός ὁ Λακεδαιμόνιος ἀντιτάσσω Ἄντανδρος τε καί Εὐφαής , ὁ δέ ἕτερος κέρας ὁ κατά ὁ Πολύδωρος Πυθάρατος ἔχω , Κλέοννις δέ ὁ μέσος .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.7.9
συνιέναι δὲ ἤδη μελλόντων , ἐπεὶ παριόντες οἱ βασιλεῖς προέτρεπον τοὺς αὑτῶν , πρὸς μὲν δὴ τοὺς Λακεδαιμονίους βραχεῖαν κατὰ τὸ ἐπιχώριον τὴν παράκλησιν ἐποιεῖτο ὁ Θεόπομπος , τοῦ τε ὅρκου τοῦ κατὰ τῶν Μεσσηνίων ἀναμιμνήσκων καὶ ὡς καλόν σφισι τὸ φιλοτίμημα , τῶν πατέρων οἳ τοὺς περιοίκους κατεδουλώσαντο φανῆναι λαμπρότερα εἰργασμένους καὶ χώραν εὐδαιμονεστέραν προσκεκτημένους · Εὐφαὴς δὲ μακρότερα μὲν εἶπεν ἢ ὁ Σπαρτιάτης , οὐ πλείω δὲ οὐδʼ οὗτος ἢ ἐφιέντα ἑώρα τὸν καιρόν .
Lemmas: συνίημι δέ ἤδη μέλλω , ἐπεί παρέρχομαι ὁ βασιλεύς προτρέπω ὁ ἑαυτοῦ , πρός μέν δή ὁ Λακεδαιμόνιος βραχύς κατά ὁ ἐπιχώριος ὁ παράκλησις ποιέω ὁ Θεόπομπος , ὁ τε ὅρκος ὁ κατά ὁ Μεσσήνιος ἀναμιμνῄσκω καί ὡς καλός σφεῖς ὁ φιλοτίμημα , ὁ πατήρ ὅς ὁ περίοικος καταδουλόω φαίνω λαμπρός ἐργάζομαι καί χώρα εὐδαίμων προσκτάομαι · Εὐφαής δέ μακρός μέν λέγω ἤ ὁ Σπαρτιάτης , οὐ πολύς δέ οὐδέ οὗτος ἤ ἐφίημι ὁράω ὁ καιρός .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.7.10
οὐ γὰρ περὶ γῆς μόνον οὐδὲ κτημάτων τὸν ἀγῶνα ἀπέφαινε γενησόμενον , εἰδέναι δὲ ἔφη σαφῶς ἃ νικωμένους ἐπιλήψεται · γυναῖκας μὲν γὰρ ἀχθήσεσθαι καὶ τέκνα ἐν ἀνδραπόδων μέρει , τοῖς δὲ ἐν ἡλικίᾳ τὸ ἐλαφρότατον ἔσεσθαι . θάνατον , ἢν μετʼ αἰκίας μὴ γένηται , συλήσεσθαι δέ σφισι καὶ τὰ ἱερὰ καὶ τὰς πατρίδας ἐμπρήσεσθαι · λέγειν δὲ οὐκ εἰκάζων , μάρτυρα δὲ ἐναργῆ πᾶσιν εἶναι τῶν ἐγκαταληφθέντων ἐν Ἀμφείᾳ τὰ πάθη .
Lemmas: οὐ γάρ περί γῆ μόνος οὐδέ κτῆμα ὁ ἀγών ἀποφαίνω γίγνομαι , οἶδα δέ φημί σαφής ὅς νικάω ἐπιλαμβάνω · γυνή μέν γάρ ἄγω καί τέκνον ἐν ἀνδράποδον μέρος , ὁ δέ ἐν ἡλικία ὁ ἐλαφρός εἰμί . θάνατος , ἐάν μετά αἰκία μή γίγνομαι , συλάω δέ σφεῖς καί ὁ ἱερόν καί ὁ πατρίς ἐμπίμπρημι · λέγω δέ οὐ εἰκάζω , μάρτυς δέ ἐναργής πᾶς εἰμί ὁ ἐγκαταλαμβάνω ἐν Ἄμφεια ὁ πάθος .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.7.11
πρό τε δὴ τηλικούτων κακῶν κέρδος εἶναι καλῶς τινα ἀποθανεῖν , πολὺ δὲ εἶναι ῥᾷον ἀηττήτοις οὖσιν ἔτι καὶ τὰς τόλμας καθεστηκόσιν ἐξ ἴσου προθυμίᾳ τοὺς ἀντιτεταγμένους ὑπερβαλεῖν ἢ προαποβαλόντας τὸ φρόνημα ἐπανορθοῦσθαι τὰ ἐπταισμένα .
Lemmas: πρό τε δή τηλικοῦτος κακός κέρδος εἰμί καλός τις ἀποθνῄσκω , πολύς δέ εἰμί ῥᾴδιος ἀήσσητος εἰμί ἔτι καί ὁ τόλμα καθίστημι ἐκ ἴσος προθυμία ὁ ἀντιτάσσω ὑπερβάλλω ἤ προαποβάλλω ὁ φρόνημα ἐπανορθόω ὁ πταίω .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.8.1
τοιαῦτα μὲν ὁ Εὐφαὴς εἶπεν · ἐπεὶ δὲ ἑκατέροις ἐσήμηναν οἱ ἡγεμόνες , Μεσσήνιοι μὲν δρόμῳ τε ἐς τοὺς Λακεδαιμονίους ἐχρῶντο καὶ ἀφειδῶς αὑτῶν εἶχον ἅτε ἄνθρωποι θανατῶντες ὑπὸ τοῦ θυμοῦ , καὶ αὐτὸς ἕκαστος πρῶτος ἔσπευδεν ἄρξαι μάχης · ἀντεπῄεσαν δὲ καὶ οἱ Λακεδαιμόνιοι σπουδῇ καὶ οὗτοι , πρόνοιαν δὲ ὅμως ἐποιοῦντο μὴ διαλυθῆναί σφισι τὴν τάξιν .
Lemmas: τοιοῦτος μέν ὁ Εὐφαής λέγω · ἐπεί δέ ἑκάτερος σημαίνω ὁ ἡγεμών , Μεσσήνιος μέν δρόμος τε εἰς ὁ Λακεδαιμόνιος χράω καί ἀφειδής ἑαυτοῦ ἔχω ἅτε ἄνθρωπος θανατάω ὑπό ὁ θυμός , καί αὐτός ἕκαστος πρῶτος σπεύδω ἄρχω μάχη · ἀντέπειμι δέ καί ὁ Λακεδαιμόνιος σπουδή καί οὗτος , πρόνοια δέ ὅμως ποιέω μή διαλύω σφεῖς ὁ τάξις .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.8.2
ὡς δὲ πλησίον ἐγίνοντο , ἀπειλαῖς ἐχρῶντο τῶν τε ὅπλων τῇ κινήσει καὶ ἐνορῶντες ἐς ἀλλήλους δεινόν · ἔς τε λοιδορίας προήγοντο οἱ μὲν οἰκέτας αὑτῶν ἤδη τοὺς Μεσσηνίους καὶ οὐδὲν ἐλευθερωτέρους ἀποκαλοῦντες τῶν εἱλώτων , οἱ δὲ ἐκείνους τῷ τε ἐγχειρήματι ἀνοσίους , ἐπεὶ πλεονεξίας ἕνεκα ἐπὶ ἄνδρας συγγενεῖς ἐπίασι , καὶ θεῶν ἀσεβεῖς ὅσοι Δωριεῦσι πατρῷοι , τῶν τε ἄλλων καὶ μάλιστα Ἡρακλέους . ἤδη τε ὁμοῦ τοῖς ὀνείδεσι καὶ ἔργων ἥπτοντο , ἀθρόοι τε πρὸς ἀθρόους ὠθισμῷ χρώμενοι μάλιστα οἱ Λακεδαιμόνιοι καὶ ἀνὴρ ἀνδρὶ ἐπιόντες .
Lemmas: ὡς δέ πλησίον γίγνομαι , ἀπειλή χράω ὁ τε ὅπλον ὁ κίνησις καί ἐνοράω εἰς ἀλλήλων δεινός · εἰς τε λοιδορία προάγω ὁ μέν οἰκέτης ἑαυτοῦ ἤδη ὁ Μεσσήνιος καί οὐδείς ἐλεύθερος ἀποκαλέω ὁ εἵλως , ὁ δέ ἐκεῖνος ὁ τε ἐγχείρημα ἀνόσιος , ἐπεί πλεονεξία ἕνεκα ἐπί ἀνήρ συγγενής ἐπέρχομαι , καί θεός ἀσεβής ὅσος Δωριεύς πατρῷος , ὁ τε ἄλλος καί μάλα Ἡρακλῆς . ἤδη τε ὁμοῦ ὁ ὄνειδος καί ἔργον ἅπτω , ἀθρόος τε πρός ἀθρόος ὠθισμός χράω μάλα ὁ Λακεδαιμόνιος καί ἀνήρ ἀνήρ ἐπέρχομαι .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.8.3
τέχνῃ μὲν οὖν ἐς τὰ πολεμικὰ ὁμοῦ καὶ μελέτῃ πολὺ οἱ Λακεδαιμόνιοι προέσχον , πρὸς δὲ καὶ τῷ πλήθει · τούς τε γὰρ περιοίκους ὑπηκόους ἤδη καὶ συνακολουθοῦντας εἶχον Ἀσιναῖοί τε οἱ Δρύοπες γενεᾷ πρότερον ὑπὸ Ἀργείων ἐκ τῆς σφετέρας ἀνεστηκότες καὶ ἥκοντες ἐς τὴν Λακεδαίμονα ἱκέται κατʼ ἀνάγκην συνεστρατεύοντο · πρὸς δὲ τοὺς ψιλοὺς τῶν Μεσσηνίων τοξότας Κρῆτας ἐπήγοντο μισθωτούς .
Lemmas: τέχνη μέν οὖν εἰς ὁ πολεμικός ὁμοῦ καί μελέτη πολύς ὁ Λακεδαιμόνιος προέχω , πρός δέ καί ὁ πλῆθος · ὁ τε γάρ περίοικος ὑπήκοος ἤδη καί συνακολουθέω ἔχω Ἀσιναῖος τε ὁ Δρύοψ γενεά πρότερος ὑπό Ἀργεῖος ἐκ ὁ σφέτερος ἀνίστημι καί ἥκω εἰς ὁ Λακεδαίμων ἱκέτης κατά ἀνάγκη συστρατεύω · πρός δέ ὁ ψιλός ὁ Μεσσήνιος τοξότης Κρής ἐπάγω μισθωτός .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.8.4
Μεσσηνίοις δὲ † ἐς ἅπαντα ἐς τὸ ἴσον ἥ τε ἀπόνοια καὶ τὸ ἐς τὸν θάνατον εὔθυμον · καὶ ὁπόσα μὲν πάσχοιεν , ἀναγκαῖα μᾶλλον τοῖς πατρίδα σεμνύνουσιν ἢ δεινὰ ἐνόμιζον , ἃ δὲ ἔδρων , αὐτοί τε ἡγοῦντο εἰργάσθαι μειζόνως καὶ τοῖς Λακεδαιμονίοις συμβαίνειν χαλεπώτερα . καὶ οἱ μὲν αὐτῶν προεκπηδῶντες τῆς τάξεως τολμήματα λαμπρὰ ἀπεδείκνυντο , τοῖς δὲ καὶ ἐπικαίρως τετρωμένοις καὶ ἐμπνέουσιν ὀλίγον ὅμως ἡ ἀπόνοια ἤκμαζε .
Lemmas: Μεσσήνιος δέ † εἰς ἅπας εἰς ὁ ἴσος ὁ τε ἀπόνοια καί ὁ εἰς ὁ θάνατος εὔθυμος · καί ὁπόσος μέν πάσχω , ἀναγκαῖος μάλα ὁ πατρίς σεμνύνω ἤ δεινός νομίζω , ὅς δέ δράω , αὐτός τε ἡγέομαι ἐργάζομαι μέγας καί ὁ Λακεδαιμόνιος συμβαίνω χαλεπός . καί ὁ μέν αὐτός προεκπηδάω ὁ τάξις τόλμημα λαμπρός ἀποδείκνυμι , ὁ δέ καί ἐπίκαιρος τιτρώσκω καί ἐμπνέω ὀλίγος ὅμως ὁ ἀπόνοια ἀκμάζω .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.8.5
παρακλήσεις τε ἐγίνοντο , καὶ οἱ μὲν ζῶντες καὶ ἔτι ἄτρωτοι τοὺς τραυματίας παρώξυνον , πρὶν ἢ τὴν ἐσχάτην τινὶ ἐφεστηκέναι μοῖραν , ἀντιδράσαντα ὅ τι καὶ δύναιτο σὺν ἡδονῇ δέχεσθαι τὸ πεπρωμένον · οἱ δὲ ὁπότε αἴσθοιντο οἱ τραυματίαι τὴν ἰσχὺν σφᾶς ὑπολείπουσαν καὶ τὸ πνεῦμα οὐ παραμένον , διεκελεύοντο τοῖς ἀτρῶσι μὴ χείρονας ἢ αὐτοὶ γίνεσθαι μηδὲ ἐς ἀνωφελὲς τῇ πατρίδι καὶ τὴν ἐκείνων τελευτὴν καταστῆσαι .
Lemmas: παράκλησις τε γίγνομαι , καί ὁ μέν ζάω καί ἔτι ἄτρωτος ὁ τραυματίας παροξύνω , πρίν ἤ ὁ ἔσχατος τις ἐφίστημι μοῖρα , ἀντιδράω ὅς τις καί δύναμαι σύν ἡδονή δέχομαι ὁ πόρω · ὁ δέ ὁπότε αἰσθάνομαι ὁ τραυματίας ὁ ἰσχύς σφεῖς ὑπολείπω καί ὁ πνεῦμα οὐ παραμένω , διακελεύομαι ὁ ἄτρωτος μή κακός ἤ αὐτός γίγνομαι μηδέ εἰς ἀνωφελής ὁ πατρίς καί ὁ ἐκεῖνος τελευτή καθίστημι .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.8.6
Λακεδαιμόνιοι δὲ προτροπῇ μὲν ἐς ἀλλήλους οὐκ ἐχρῶντο καὶ ἐς τὰ παράδοξα τῶν τολμημάτων οὐ κατὰ ταὐτὰ ἑτοίμως τοῖς Μεσσηνίοις εἶχον · ἅτε δὲ εὐθὺς ἐκ παίδων τὰ πολεμικὰ ἐπιστάμενοι , βαθυτέρᾳ τε τῇ φάλαγγι ἐχρῶντο καὶ τοὺς Μεσσηνίους ἤλπιζον οὔτε χρόνον τὸν ἴσον καρτερήσειν ἀντιτεταγμένους οὔτε πρὸς τὸν ἐν τοῖς ὅπλοις κάματον ἢ τὰ τραύματα ἀνθέξειν .
Lemmas: Λακεδαιμόνιος δέ προτροπή μέν εἰς ἀλλήλων οὐ χράω καί εἰς ὁ παράδοξος ὁ τόλμημα οὐ κατά αὐτός ἑτοῖμος ὁ Μεσσήνιος ἔχω · ἅτε δέ εὐθύς ἐκ παῖς ὁ πολεμικός ἐπίσταμαι , βαθύς τε ὁ φάλαγξ χράω καί ὁ Μεσσήνιος ἐλπίζω οὔτε χρόνος ὁ ἴσος καρτερέω ἀντιτάσσω οὔτε πρός ὁ ἐν ὁ ὅπλον κάματος ἤ ὁ τραῦμα ἀντέχω .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.8.7
ἴδια μὲν τοιαῦτα ἐν ἑκατέρῳ τῷ στρατεύματι ἔς τε τὰ ἔργα ἦν καὶ ἐς τὰς γνώμας τῶν μαχομένων , κοινὰ δὲ ἀπʼ ἀμφοτέρων · οὔτε γὰρ ἱκεσίαις οἱ φονευόμενοι καὶ χρημάτων ὑποσχέσεσιν ἐχρῶντο , τάχα μέν που μὴ πείσειν διὰ τὸ ἔχθος ἀπεγνωκότες , τὸ δὲ πλεῖστον ἀπαξιοῦντες ὡς οὐ τὰ πρότερά γε κακιοῦσιν · οἵ τε ἀποκτείνοντες ἀπείχοντο καὶ αὐχήματος ὁμοίως καὶ ὀνειδῶν , οὐκ ἔχοντές πω βεβαίαν οὐδέτεροι τὴν ἐλπίδα εἰ κρατήσουσι . παραδοξότατα δὲ ἀπέθνησκον οἱ τῶν κειμένων σκυλεύειν τινὰ ἐπιχειροῦντες · ἢ γὰρ τοῦ σώματος γυμνόν τι ὑποφήναντες ἠκοντίζοντο καὶ ἐτύπτοντο οὐ προορώμενοι διὰ τὴν ἐν τῷ παρόντι ἀσχολίαν , ἢ καὶ ὑπὸ τῶν σκυλευομένων ἔτι ἐμπνεόντων διεφθείροντο .
Lemmas: ἴδιος μέν τοιοῦτος ἐν ἑκάτερος ὁ στράτευμα εἰς τε ὁ ἔργον εἰμί καί εἰς ὁ γνώμη ὁ μάχομαι , κοινός δέ ἀπό ἀμφότερος · οὔτε γάρ ἱκεσία ὁ φονεύω καί χρῆμα ὑπόσχεσις χράω , τάχα μέν που μή πείθω διά ὁ ἔχθος ἀπογιγνώσκω , ὁ δέ πολύς ἀπαξιόω ὡς οὐ ὁ πρότερος γε κακίζω · ὁ τε ἀποκτείνω ἀπέχω καί αὔχημα ὅμοιος καί ὄνειδος , οὐ ἔχω πω βέβαιος οὐδέτερος ὁ ἐλπίς εἰ κρατέω . παράδοξος δέ ἀποθνῄσκω ὁ ὁ κεῖμαι σκυλεύω τις ἐπιχειρέω · ἤ γάρ ὁ σῶμα γυμνός τις ὑποφαίνω ἀκοντίζω καί τύπτω οὐ προοράω διά ὁ ἐν ὁ πάρειμι ἀσχολία , ἤ καί ὑπό ὁ σκυλεύω ἔτι ἐμπνέω διαφθείρω .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.8.8
ἐμάχοντο δὲ καὶ οἱ βασιλεῖς ἀξίως λόγου , Θεόπομπος δὲ καὶ ἀκρατέστερον ὥρμητο ὡς αὐτὸν ἀποκτενῶν Εὐφαῆ . Εὐφαὴς δὲ ὁρῶν ἐπιόντα εἶπεν ἄρα πρὸς τὸν Ἄντανδρον οὐδὲν εἶναι τὰ Θεοπόμπου διάφορα ἢ ὅσα ὁ πρόγονος αὐτοῦ Πολυνείκης ἐτόλμησε · Πολυνείκην τε γὰρ στρατιὰν ἐπὶ τὴν πατρίδα ἀγαγόντα ἐξ Ἄργους ἀποκτεῖναι τὸν ἀδελφὸν αὐτοχειρὶ καὶ ἀποθανεῖν ὑπὸ ἐκείνου , Θεόπομπόν τε ἐθέλειν ἐς τὸ ἴσον καταστῆσαι μιάσματος τοῖς ἀπὸ Λαΐου καὶ Οἰδίποδος τὸ Ἡρακλειδῶν γένος · οὐ μέντοι χαίροντά γε ἀπὸ τῆς μάχης διακριθήσεσθαι . τοιαῦτα ἐπιλέγων ἀντεπῄει καὶ οὗτος .
Lemmas: μάχομαι δέ καί ὁ βασιλεύς ἄξιος λόγος , Θεόπομπος δέ καί ἀκρατής ὁρμάω ὡς αὐτός ἀποκτείνω Εὐφαής . Εὐφαής δέ ὁράω ἐπέρχομαι λέγω ἄρα πρός ὁ Ἄντανδρος οὐδείς εἰμί ὁ Θεόπομπος διάφορος ἤ ὅσος ὁ πρόγονος αὐτός Πολυνείκης τολμάω · Πολυνείκης τε γάρ στρατιά ἐπί ὁ πατρίς ἄγω ἐκ Ἄργος ἀποκτείνω ὁ ἀδελφός αὐτοχειρί καί ἀποθνῄσκω ὑπό ἐκεῖνος , Θεόπομπος τε ἐθέλω εἰς ὁ ἴσος καθίστημι μίασμα ὁ ἀπό Λαιος καί Οἰδίπους ὁ Ἡρακλείδαι γένος · οὐ μέντοι χαίρω γε ἀπό ὁ μάχη διακρίνω . τοιοῦτος ἐπιλέγω ἀντέπειμι καί οὗτος .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.8.9
ἐνταῦθα ἥ τε πᾶσα μάχη κεκμηκότων ὅμως ἐς τὸ ἀκμαιότατον αὖθις ἤρθη , καὶ τοῖς τε σώμασιν ἀνερρώννυντο καὶ τὸ ἀφειδὲς ἐς τὸν θάνατον παρʼ ἀμφοτέρων ηὐξάνετο , ὥστε εἰκάσαι ἄν τις τοῦ ἔργου τότε σφᾶς πρῶτον ἅπτεσθαι . τέλος δὲ οἱ περὶ τὸν Εὐφαῆ τῆς τε ἀπονοίας τῷ ὑπερβάλλοντι μανίας ὄντες ἐγγύτατα καὶ ὑπʼ ἀνδραγαθίας—πᾶν γὰρ δὴ τὸ περὶ τὸν βασιλέα οἱ λογάδες τῶν Μεσσηνίων ἦσαν—βιάζονται τοὺς ἀντιτεταγμένους · καὶ αὐτόν τε Θεόπομπον ἀπώσαντο καὶ Λακεδαιμονίων τοὺς καθʼ αὑτοὺς ἐτρέψαντο .
Lemmas: ἐνταῦθα ὁ τε πᾶς μάχη κάμνω ὅμως εἰς ὁ ἀκμαῖος αὖθις ἀείρω , καί ὁ τε σῶμα ἀναρρώννυμι καί ὁ ἀφειδής εἰς ὁ θάνατος παρά ἀμφότερος αὐξάνω , ὥστε εἰκάζω ἄν τις ὁ ἔργον τότε σφεῖς πρῶτος ἅπτω . τέλος δέ ὁ περί ὁ Εὐφαής ὁ τε ἀπόνοια ὁ ὑπερβάλλω μανία εἰμί ἐγγύς καί ὑπό ἀνδραγαθία γάρ δή ὁ περί ὁ βασιλεύς ὁ λογάς ὁ Μεσσήνιος ησαν—βιαζομαι ὁ ἀντιτάσσω · καί αὐτός τε Θεόπομπος ἀπωθέω καί Λακεδαιμόνιος ὁ κατά ἑαυτοῦ τρέπω .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.8.10
τὸ δὲ ἕτερον κέρας τοῖς Μεσσηνίοις ἐταλαιπώρει . Πυθάρατός τε γὰρ ὁ στρατηγὸς ἐτεθνήκει καὶ αὐτοὶ διὰ τὴν ἀναρχίαν ἀτακτότερον καὶ θορυβωδέστερον ἐμάχοντο , οὐ μέντοι ἀθύμως εἶχον οὐδʼ οὗτοι . φεύγουσι δὲ οὔτε τοῖς Μεσσηνίοις ὁ Πολύδωρος οὔτε οἱ περὶ τὸν Εὐφαῆ τοῖς Λακεδαιμονίοις ἠκολούθησαν · Εὐφαεῖ γὰρ καὶ τοῖς περὶ αὐτὸν αἱρετώτερα ἐφαίνετο ἀμύνειν τοῖς ἡττωμένοις—οὐ μέντοι Πολυδώρῳ γὲ οὐδὲ τοῖς περὶ αὐτὸν συμμίσγουσιν , ἐν σκότῳ γὰρ ἤδη τὰ γινόμενα ἦν —
Lemmas: ὁ δέ ἕτερος κέρας ὁ Μεσσήνιος ταλαιπωρέω . Πυθάρατος τε γάρ ὁ στρατηγός θνῄσκω καί αὐτός διά ὁ ἀναρχία ἄτακτος καί θορυβώδης μάχομαι , οὐ μέντοι ἄθυμος ἔχω οὐδέ οὗτος . φεύγω δέ οὔτε ὁ Μεσσήνιος ὁ Πολύδωρος οὔτε ὁ περί ὁ Εὐφαής ὁ Λακεδαιμόνιος ἀκολουθέω · Εὐφαής γάρ καί ὁ περί αὐτός αἱρετός φαίνω ἀμύνω ὁ ἡττωμένοις—οὐ μέντοι Πολύδωρος γε οὐδέ ὁ περί αὐτός συμμείγνυμι , ἐν σκότος γάρ ἤδη ὁ γίγνομαι εἰμί —
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.8.11
καὶ τοὺς Λακεδαιμονίους ἅμα εἶργε μὴ πρόσω τοῖς ἀποχωροῦσιν ἐπακολουθεῖν οὐχ ἥκιστα καὶ ἡ ἀπειρία τῶν τόπων . ἦν δὲ αὐτοῖς καὶ ἄλλως πάτριον σχολαιοτέρας τὰς διώξεις ποιεῖσθαι , μὴ διαλῦσαι τὴν τάξιν πλείονα ἔχοντας πρόνοιαν ἤ τινα ἀποκτεῖναι φεύγοντα . τὰ δὲ μέσα ἀμφοτέροις , ᾗ Λακεδαιμονίων ὁ Εὐρυλέων , Μεσσηνίοις δὲ Κλέοννις ἡγεῖτο , ἰσοπαλῶς μὲν ἠγωνίζοντο , διέλυσε δὲ ἀπʼ ἀλλήλων καὶ τούτους ἐπελθοῦσα ἡ νύξ .
Lemmas: καί ὁ Λακεδαιμόνιος ἅμα ἔργω μή πρόσω ὁ ἀποχωρέω ἐπακολουθέω οὐ ἦκα καί ὁ ἀπειρία ὁ τόπος . εἰμί δέ αὐτός καί ἄλλος πάτριος σχολαῖος ὁ δίωξις ποιέω , μή διαλύω ὁ τάξις πολύς ἔχω πρόνοια ἤ τις ἀποκτείνω φεύγω . ὁ δέ μέσος ἀμφότερος , ᾗ Λακεδαιμόνιος ὁ Εὐρυλέων , Μεσσήνιος δέ Κλέοννις ἡγέομαι , ἰσοπαλής μέν ἀγωνίζομαι , διαλύω δέ ἀπό ἀλλήλων καί οὗτος ἐπέρχομαι ὁ νύξ .