ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.21.8
οὗτος δὲ καὶ στρατήγημα ἐξεῦρε τοιόνδε . ἀριθμῷ καὶ πολὺ οἱ Λακεδαιμόνιοι περιῆσαν · ἅτε δὲ οὐκ ἐν εὐρυχωρίᾳ σφίσιν οὐδὲ κατὰ σύνταγμα ἐγγινομένης τῆς μάχης , ἄλλων δὲ ἐν ἄλλῳ τῆς πόλεως ποιουμένων τὸν ἀγῶνα , ἀχρείους ἀπὸ ἑκάστης τάξεως συνέβαινεν εἶναι τοὺς τελευταίους . τούτους ἐκέλευεν ἀποχωρήσαντας ἐς τὸ στρατόπεδον σιτίων μεταλαβεῖν καὶ ὕπνου καὶ αὖθις πρὸ ἑσπέρας ἥκειν τοῖς ὑπομενοῦσιν αὐτῶν διαδεξομένους τὸν πόνον .
Lemmas: οὗτος δέ καί στρατήγημα ἐξευρίσκω τοιόσδε . ἀριθμός καί πολύς ὁ Λακεδαιμόνιος περίειμι · ἅτε δέ οὐ ἐν εὐρυχωρία σφεῖς οὐδέ κατά σύνταγμα ἐγγίγνομαι ὁ μάχη , ἄλλος δέ ἐν ἄλλος ὁ πόλις ποιέω ὁ ἀγών , ἀχρεῖος ἀπό ἕκαστος τάξις συμβαίνω εἰμί ὁ τελευταῖος . οὗτος κελεύω ἀποχωρέω εἰς ὁ στρατόπεδον σιτίον μεταλαμβάνω καί ὕπνος καί αὖθις πρό ἑσπέρα ἥκω ὁ ὑπομένω αὐτός διαδέχομαι ὁ πόνος .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.21.9
καὶ οἳ μὲν ἀναπαυόμενοί τε καὶ ἀνὰ μέρος μαχόμενοι μᾶλλον ἀντήρκουν , τοῖς δὲ Μεσσηνίοις πανταχόθεν παρίστατο ἀπορία · μεθʼ ἡμέραν γὰρ ἀεὶ καὶ νύκτα συνεχῶς οἱ αὐτοὶ τρίτην ἠμύνοντο . ἤδη τε ἡμέρα ἦν καὶ ἥ τε ἀυπνία καὶ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ τὸ ὕδωρ τε καὶ ῥῖγος ἐπίεζε σφᾶς , ὅ τε λιμὸς καὶ ἡ δίψα ἐπέκειτο · μάλιστα δὲ αἱ γυναῖκες ἀηθείᾳ τε πολέμου καὶ τῇ συνεχείᾳ τῆς ταλαιπωρίας ἀπειρήκεσαν .
Lemmas: καί ὁ μέν ἀναπαύω τε καί ἀνά μέρος μάχομαι μάλα ἀνταρκέω , ὁ δέ Μεσσήνιος πανταχόθεν παρίστημι ἀπορία · μετά ἡμέρα γάρ ἀεί καί νύξ συνεχής ὁ αὐτός τρίτος ἀμύνω . ἤδη τε ἡμέρα εἰμί καί ὁ τε ἀυπνία καί ἐκ ὁ οὐρανός ὁ ὕδωρ τε καί ῥῖγος πιέζω σφεῖς , ὁ τε λιμός καί ὁ δίψα ἐπίκειμαι · μάλα δέ ὁ γυνή ἀήθεια τε πόλεμος καί ὁ συνέχεια ὁ ταλαιπωρία ἀπολέγω .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.21.10
παραστὰς οὖν ὁ μάντις Θέοκλος πρὸς Ἀριστομένην εἶπε · “ τί μάτην τόνδε ἔχεις τὸν πόνον ; ἁλῶναι Μεσσήνην πάντως ἐστὶ πεπρωμένον , συμφορὰν δὲ τὴν ἐν ὀφθαλμοῖς πάλαι τε ἡμῖν προεσήμαινεν ἡ Πυθία καὶ ἔναγχος ὁ ἐρινεὸς ἔδειξεν . ἐμοὶ μὲν οὖν ὁ θεὸς αὐτῷ κοινὴν πρὸς τὴν πατρίδα ἐπάγει τὴν τελευτήν · σὺ δὲ σώζειν μὲν ὡς δυνάμεως ἥκεις Μεσσηνίους , σώζειν δὲ καὶ σαυτόν . ” ἐπεὶ δὲ εἶπε πρὸς τοῦτον , ἐπὶ τοὺς πολεμίους ἔθει · καί οἱ καὶ ἐς τοὺς Λακεδαιμονίους ἔπεισιν ἐκβοῆσαι τοσόνδε · “ ἀλλʼ οὔ τοι τὸν πάντα γε χρόνον χαίροντες καρπώσεσθε τὰ Μεσσηνίων . ”
Lemmas: παρίστημι οὖν ὁ μάντις Θέοκλος πρός Ἀριστομένης λέγω · “ τίς μάτην ὅδε ἔχω ὁ πόνος ; ἁλίσκομαι Μεσσήνη πάντως εἰμί πόρω , συμφορά δέ ὁ ἐν ὀφθαλμός πάλαι τε ἐγώ προσημαίνω ὁ Πυθία καί ἔναγχος ὁ ἐρινεός δείκνυμι . ἐγώ μέν οὖν ὁ θεός αὐτός κοινός πρός ὁ πατρίς ἐπάγω ὁ τελευτή · σύ δέ σῴζω μέν ὡς δύναμις ἥκω Μεσσήνιος , σῴζω δέ καί σεαυτοῦ . ” ἐπεί δέ λέγω πρός οὗτος , ἐπί ὁ πολέμιος θέω · καί ἕ καί εἰς ὁ Λακεδαιμόνιος ἐπέρχομαι ἐκβοάω τοσόσδε · “ ἀλλά οὐ τοι ὁ πᾶς γε χρόνος χαίρω καρπόω ὁ Μεσσήνιος . ”
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.21.11
μετὰ τοῦτο τοῖς καθʼ αὑτὸν ἀνθεστηκόσιν ἐμπεσὼν ἐκείνους τε ἔκτεινε καὶ αὐτὸς ἐτιτρώσκετο , προεμπλήσας δὲ τὸν θυμὸν τῷ φόνῳ τῶν ἐχθρῶν ἀφίησι τὴν ψυχήν . Ἀριστομένης δὲ ἀπὸ τῆς μάχης ὀπίσω τοὺς Μεσσηνίους ἀνεκάλει , πλὴν ὅσοι κατὰ ἀνδραγαθίαν αὐτῶν προεμάχοντο · τούτους δὲ εἴα κατὰ χώραν μένειν · τοῖς δὲ λοιποῖς προσέταξε τὰς γυναῖκας καὶ τὰ τέκνα ἐντὸς τῆς τάξεως ἔχοντας ἐπακολουθεῖν , ᾗπερ ἂν αὐτὸς παρέχηται διέξοδον .
Lemmas: μετά οὗτος ὁ κατά ἑαυτοῦ ἀνθίστημι ἐμπίπτω ἐκεῖνος τε κτείνω καί αὐτός τιτρώσκω , προεμπλέω δέ ὁ θυμός ὁ φόνος ὁ ἐχθρός ἀφίημι ὁ ψυχή . Ἀριστομένης δέ ἀπό ὁ μάχη ὀπίσω ὁ Μεσσήνιος ἀνακαλέω , πλήν ὅσος κατά ἀνδραγαθία αὐτός προμάχομαι · οὗτος δέ ἐάω κατά χώρα μένω · ὁ δέ λοιπός προστάσσω ὁ γυνή καί ὁ τέκνον ἐντός ὁ τάξις ἔχω ἐπακολουθέω , ὅς ἄν αὐτός παρέχω διέξοδος .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.21.12
καὶ τούτων μὲν τοῖς τελευταίοις Γόργον καὶ Μάντικλον ἐπέστησεν ἄρχοντας · αὐτὸς δὲ ἀναδραμὼν ἐς τοὺς προτεταγμένους τῆς τε κεφαλῆς τῷ νεύματι καὶ τοῦ δόρατος τῇ κινήσει δῆλος ἦν διέξοδόν τε αἰτούμενος καὶ ἀποχωρεῖν ἤδη βεβουλευμένος . τῷ τε οὖν Ἐμπεράμῳ καὶ Σπαρτιατῶν τοῖς παροῦσι διεῖναι τοὺς Μεσσηνίους ἤρεσκε μηδὲ λυσσῶντας ἀνθρώπους καὶ ἐς τὸ ἔσχατον ἀπονοίας ἥκοντας ἐξαγριᾶναι πέρα · καὶ ἅμα οὕτω σφᾶς ποιεῖν Ἕκας ὁ μάντις ἐκέλευεν .
Lemmas: καί οὗτος μέν ὁ τελευταῖος Γόργος καί Μάντικλος ἐφίστημι ἄρχω · αὐτός δέ ἀνατρέχω εἰς ὁ προτάσσω ὁ τε κεφαλή ὁ νεῦμα καί ὁ δόρυ ὁ κίνησις δῆλος εἰμί διέξοδος τε αἰτέω καί ἀποχωρέω ἤδη βουλεύω . ὁ τε οὖν Ἐμπέραμος καί Σπαρτιάτης ὁ πάρειμι διίημι ὁ Μεσσήνιος ἀρέσκω μηδέ λυσσόω ἄνθρωπος καί εἰς ὁ ἔσχατος ἀπόνοια ἥκω ἐξαγριαίνω πέρα · καί ἅμα οὕτως σφεῖς ποιέω Ἕκης ὁ μάντις κελεύω .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.22.1
οἱ δὲ Ἀρκάδες παραυτίκα τε τὴν κατάληψιν ἐπυνθάνοντο τῆς Εἴρας καὶ αὐτίκα τὸν Ἀριστοκράτην ἐκέλευον σφᾶς ἄγειν ὡς ἢ σώσοντας Μεσσηνίους ἢ σὺν αὐτοῖς ἀπολουμένους . ὁ δὲ ἅτε ἐκ τῆς Λακεδαίμονος δεδεγμένος δῶρα , οὔτε ἄγειν ἤθελεν εἰδέναι τε ἔφασκεν οὐδένα ἔτι Μεσσηνίων ὅτῳ καὶ ἀμυνοῦσιν ὄντα ὑπόλοιπον .
Lemmas: ὁ δέ Ἀρκάς παραυτίκα τε ὁ κατάληψις πυνθάνομαι ὁ Εἴρα καί αὐτίκα ὁ Ἀριστοκράτης κελεύω σφεῖς ἄγω ὡς ἤ σῴζω Μεσσήνιος ἤ σύν αὐτός ἀπόλλυμι . ὁ δέ ἅτε ἐκ ὁ Λακεδαίμων δέχομαι δῶρον , οὔτε ἄγω ἐθέλω οἶδα τε φάσκω οὐδείς ἔτι Μεσσήνιος ὅστις καί ἀμύνω εἰμί ὑπόλοιπος .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.22.2
τότε δὲ ὡς σαφέστερον ᾐσθάνοντο περιόντας καὶ ἐκλείπειν τὴν Εἶραν βεβιασμένους , αὐτοὶ μὲν περὶ τὸ ὄρος σφᾶς τὸ Λύκαιον ἔμελλον ὑποδέξεσθαι , προετοιμασάμενοι καὶ ἐσθῆτα καὶ σιτία , ἄνδρας δὲ τῶν ἐν τέλει πέμπουσι παραμυθεῖσθαί τε τοὺς Μεσσηνίους καὶ ἡγεμόνας ἅμα τῆς πορείας γενέσθαι . καὶ τοὺς μέν , ὡς ἐς τὸ Λύκαιον ἀνεσώθησαν , ἐξένιζον καὶ τὰ ἄλλα εὐνοϊκῶς περιεῖπον οἱ Ἀρκάδες , κατανέμειν τε ἐς τὰς πόλεις ἤθελον καὶ ἀναδάσασθαι διʼ ἐκείνους τὴν γῆν ·
Lemmas: τότε δέ ὡς σαφής αἰσθάνομαι περίειμι καί ἐκλείπω ὁ Εἴρα βιάζω , αὐτός μέν περί ὁ ὄρος σφεῖς ὁ Λύκαιον μέλλω ὑποδείκνυμι , προετοιμάζω καί ἐσθής καί σιτίον , ἀνήρ δέ ὁ ἐν τέλος πέμπω παραμυθέομαι τε ὁ Μεσσήνιος καί ἡγεμών ἅμα ὁ πορεία γίγνομαι . καί ὁ μέν , ὡς εἰς ὁ Λύκαιον ἀνασῴζω , ξενίζω καί ὁ ἄλλος εὐνοϊκός περιέπω ὁ Ἀρκάς , κατανέμω τε εἰς ὁ πόλις ἐθέλω καί ἀναδατέομαι διά ἐκεῖνος ὁ γῆ ·
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.22.3
Ἀριστομένει δὲ ὅ τε οἶκτος διαρπαζομένης τῆς Εἴρας καὶ τὸ μῖσος τὸ ἐς τοὺς Λακεδαιμονίους βούλευμα παρίστησι τοιόνδε . πεντακοσίους τῶν Μεσσηνίων , οὓς μάλιστα ἠπίστατο αὑτῶν ἀφειδῶς ἔχοντας , ἀποκρίνας ἀπὸ τοῦ πλήθους , ἤρετο σφᾶς ἐν ἐπηκόῳ τῶν τε ἄλλων Ἀρκάδων καὶ Ἀριστοκράτους , ἅτε ὄντα προδότην οὐκ εἰδώς—ἀνανδρίᾳ γὰρ καὶ ὑπὸ δειλίας φυγεῖν τότε ἤδη τῆς μάχης καὶ οὐ διὰ κακίαν οὐδεμίαν ἐδόξαζεν αὐτόν , ὥστε ἐναντίον καὶ τούτου τοὺς πεντακοσίους ἤρετο — , εἰ τιμωροῦντες τῇ πατρίδι ἀποθνήσκειν σὺν αὑτῷ ἐθελήσουσι .
Lemmas: Ἀριστομένης δέ ὁ τε οἶκτος διαρπάζω ὁ Εἴρα καί ὁ μῖσος ὁ εἰς ὁ Λακεδαιμόνιος βούλευμα παρίστημι τοιόσδε . πεντακόσιοι ὁ Μεσσήνιος , ὅς μάλα ἐπίσταμαι ἑαυτοῦ ἀφειδής ἔχω , ἀποκρίνω ἀπό ὁ πλῆθος , ἔρομαι σφεῖς ἐν ἐπήκοος ὁ τε ἄλλος Ἀρκάς καί Ἀριστοκράτης , ἅτε εἰμί προδότης οὐ εἰδώς—ἀνανδρίᾳ γάρ καί ὑπό δειλία φεύγω τότε ἤδη ὁ μάχη καί οὐ διά κακία οὐδείς δοξάζω αὐτός , ὥστε ἐναντίον καί οὗτος ὁ πεντακόσιοι ἔρομαι — , εἰ τιμωρέω ὁ πατρίς ἀποθνῄσκω σύν ἑαυτοῦ ἐθέλω .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.22.4
φαμένων δὲ ἐθέλειν ἀπεγύμνου τὸ πᾶν , ὡς πάντως τῆς ἐπιούσης ἑσπέρας ἐπὶ τὴν Σπάρτην ἄγειν μέλλοι · Λακεδαιμονίων γὰρ τότε δὴ μάλιστα ἐς τὴν Εἶραν ἀπῆσαν οἱ πολλοί , καὶ ἄλλοι τε ἐπεφοίτων φέροντες καὶ ἄγοντες τὰ Μεσσηνίων . “ καὶ ἢν μὲν ἑλεῖν τὴν Σπάρτην καὶ κατασχεῖν δυνηθῶμεν ” , ἔφασκεν ὁ Ἀριστομένης , “ ἔστιν ἡμῖν ἀποδόντας Λακεδαιμονίοις τὰ ἐκείνων κομίσασθαι τὰ οἰκεῖα · ἁμαρτάνοντες δὲ ὁμοῦ ἀποθανούμεθά γε μνήμης καὶ τοῖς ἔπειτα ἄξια ἐργασάμενοι . ”
Lemmas: φημί δέ ἐθέλω ἀπογυμνόω ὁ πᾶς , ὡς πάντως ὁ ἐπέρχομαι ἑσπέρα ἐπί ὁ Σπάρτη ἄγω μέλλω · Λακεδαιμόνιος γάρ τότε δή μάλα εἰς ὁ Εἴρα ἄπειμι ὁ πολύς , καί ἄλλος τε ἐπιφοιτάω φέρω καί ἄγω ὁ Μεσσήνιος . “ καί ἐάν μέν αἱρέω ὁ Σπάρτη καί κατέχω δύναμαι ” , φάσκω ὁ Ἀριστομένης , “ εἰμί ἐγώ ἀποδίδωμι Λακεδαιμόνιος ὁ ἐκεῖνος κομίζω ὁ οἰκεῖος · ἁμαρτάνω δέ ὁμοῦ ἀποθνῄσκω γε μνήμη καί ὁ ἔπειτα ἄξιος ἐργάζομαι . ”
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.22.5
ταῦτα εἰπόντος τῶν Ἀρκάδων ὅσον τριακόσιοι μετέχειν καὶ αὐτοὶ τοῦ τολμήματος ἤθελον . καὶ τότε μὲν ἐπεῖχον τῆς ἐξόδου , τὰ γὰρ ἱερὰ ἐγίνετο αὐτοῖς οὐ κατὰ γνώμην , τῇ δὲ ἐπιούσῃ τό τε ἀπόρρητον ἔγνωσαν σφῶν τοὺς Λακεδαιμονίους προπεπυσμένους καὶ αὐτοὶ δεύτερον ὑπὸ Ἀριστοκράτους προδεδομένοι · τὰ γὰρ τοῦ Ἀριστομένους βουλεύματα αὐτίκα ὁ Ἀριστοκράτης ἐγγράψας βιβλίῳ , καὶ τὸ βιβλίον ἐπιθεὶς τῶν οἰκετῶν ὃν ἠπίστατο ὄντα εὐνούστατον , παρὰ Ἀνάξανδρον ἀπέστελλεν ἐς Σπάρτην .
Lemmas: οὗτος λέγω ὁ Ἀρκάς ὅσος τριακόσιοι μετέχω καί αὐτός ὁ τόλμημα ἐθέλω . καί τότε μέν ἐπέχω ὁ ἔξοδος , ὁ γάρ ἱερόν γίγνομαι αὐτός οὐ κατά γνώμη , ὁ δέ ἐπέρχομαι ὁ τε ἀπόρρητος γιγνώσκω σφεῖς ὁ Λακεδαιμόνιος προπυνθάνομαι καί αὐτός δεύτερος ὑπό Ἀριστοκράτης προδίδωμι · ὁ γάρ ὁ Ἀριστομένης βούλευμα αὐτίκα ὁ Ἀριστοκράτης ἐγγράφω βιβλίον , καί ὁ βιβλίον ἐπιτίθημι ὁ οἰκέτης ὅς ἐπίσταμαι εἰμί εὔνους , παρά Ἀνάξανδρος ἀποστέλλω εἰς Σπάρτη .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.22.6
ἐπανιόντα δὲ τὸν οἰκέτην λοχῶσιν ἄνδρες τῶν Ἀρκάδων διάφοροι καὶ πρότερον τῷ Ἀριστοκράτει , σχόντες δέ τι καὶ ὕποπτον τότε ἐς αὐτόν . λοχήσαντες δὲ τὸν οἰκέτην ἐπανάγουσιν ἐς τοὺς Ἀρκάδας καὶ ἐπεδείκνυον ἐς τὸν δῆμον τὰ ἀντεπεσταλμένα ἐκ Λακεδαίμονος · ἐπέστελλε δὲ ὁ Ἀνάξανδρος , φυγήν τε αὐτῷ τὴν πρότερον ἀπὸ τῆς Μεγάλης τάφρου φάμενος οὐκ ἀνόνητον ἐκ Λακεδαιμονίων γενέσθαι , προσέσεσθαι δέ οἱ χάριν καὶ τῶν ἐν τῷ παρόντι μηνυμάτων .
Lemmas: ἐπανέρχομαι δέ ὁ οἰκέτης λοχάω ἀνήρ ὁ Ἀρκάς διάφορος καί πρότερος ὁ Ἀριστοκράτης , ἔχω δέ τις καί ὕποπτος τότε εἰς αὐτός . λοχάω δέ ὁ οἰκέτης ἐπανάγω εἰς ὁ Ἀρκάς καί ἐπιδείκνυμι εἰς ὁ δῆμος ὁ ἀντεπιστέλλω ἐκ Λακεδαίμων · ἐπιστέλλω δέ ὁ Ἀνάξανδρος , φυγή τε αὐτός ὁ πρότερος ἀπό ὁ Μεγάλη τάφρος φημί οὐ ἀνόνητος ἐκ Λακεδαιμόνιος γίγνομαι , πρόσειμι δέ ἕ χάρις καί ὁ ἐν ὁ πάρειμι μήνυμα .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.22.7
ὡς δὲ ἀπηγγέλθη ταῦτα ἐς ἅπαντας , αὐτοί τε τὸν Ἀριστοκράτην ἔβαλλον οἱ Ἀρκάδες καὶ τοῖς Μεσσηνίοις διεκελεύοντο · οἱ δὲ ἐς τὸν Ἀριστομένην ἀπέβλεπον . καὶ ὁ μὲν ἐς τὴν γῆν ἀφορῶν ἔκλαιεν · τὸν δὲ Ἀριστοκράτην οἱ Ἀρκάδες καταλιθώσαντες τὸν μὲν τῶν ὅρων ἐκτὸς ἐκβάλλουσιν ἄταφον , στήλην δὲ ἀνέθεσαν ἐς τὸ τέμενος τοῦ Λυκαίου λέγουσαν πάντως ὁ χρόνος εὗρε δίκην ἀδίκῳ βασιλῆι , εὗρε δὲ Μεσσήνης σὺν Διὶ τὸν προδότην ῥηιδίως . χαλεπὸν δὲ λαθεῖν θεὸν ἄνδρʼ ἐπίορκον . χαῖρε Ζεῦ βασιλεῦ , καὶ σάω Ἀρκαδίαν .
Lemmas: ὡς δέ ἀπαγγέλλω οὗτος εἰς ἅπας , αὐτός τε ὁ Ἀριστοκράτης βάλλω ὁ Ἀρκάς καί ὁ Μεσσήνιος διακελεύομαι · ὁ δέ εἰς ὁ Ἀριστομένης ἀποβλέπω . καί ὁ μέν εἰς ὁ γῆ ἀφοράω κλαίω · ὁ δέ Ἀριστοκράτης ὁ Ἀρκάς καταλιθόω ὁ μέν ὁ ὅρος ἐκτός ἐκβάλλω ἄταφος , στήλη δέ ἀνατίθημι εἰς ὁ τέμενος ὁ Λυκαῖος λέγω πάντως ὁ χρόνος εὑρίσκω δίκη ἄδικος βασιλεύς , εὑρίσκω δέ Μεσσήνη σύν Ζεύς ὁ προδότης ῥᾴδιος . χαλεπός δέ λανθάνω θεός ἀνήρ ἐπίορκος . χαίρω Ζεύς βασιλεύς , καί σῴζω Ἀρκαδία .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.23.1
τῶν δὲ Μεσσηνίων ὁπόσοι περὶ τὴν Εἶραν ἢ καὶ ἑτέρωθί που τῆς Μεσσηνίας ἐγκατελήφθησαν , τούτους μὲν οἱ Λακεδαιμόνιοι προσένειμαν ἐς τὸ εἱλωτικόν · Πύλιοι δὲ καὶ Μοθωναῖοι καὶ ὅσοι τὰ παραθαλάσσια ᾤκουν , ναυσὶν ὑπὸ τὴν ἅλωσιν τῆς Εἴρας ἀπαίρουσιν ἐς Κυλλήνην τὸ ἐπίνειον τὸ Ἠλείων . ἐκεῖθεν δὲ παρὰ τοὺς ἐν Ἀρκαδίᾳ Μεσσηνίους ἀπέστελλον , ἐθέλοντες κοινῷ στόλῳ χώραν ἔνθα οἰκήσουσιν ἀναζητεῖν , καὶ Ἀριστομένην ἐκέλευον ἡγεῖσθαί σφισιν ἐς ἀποικίαν .
Lemmas: ὁ δέ Μεσσήνιος ὁπόσος περί ὁ Εἴρα ἤ καί ἑτέρωθι που ὁ Μεσσηνία ἐγκαταλαμβάνω , οὗτος μέν ὁ Λακεδαιμόνιος προσνέμω εἰς ὁ Εἱλωτικός · Πύλιος δέ καί Μοθωναῖος καί ὅσος ὁ παραθαλάσσιος οἰκέω , ναῦς ὑπό ὁ ἅλωσις ὁ Εἴρα ἀπαίρω εἰς Κυλλήνη ὁ ἐπίνειον ὁ Ἠλεῖος . ἐκεῖθεν δέ παρά ὁ ἐν Ἀρκαδία Μεσσήνιος ἀποστέλλω , ἐθέλω κοινός στόλος χώρα ἔνθα οἰκέω ἀναζητέω , καί Ἀριστομένης κελεύω ἡγέομαι σφεῖς εἰς ἀποικία .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.23.2
ὁ δὲ αὐτὸς μὲν ἕως ἂν περιῇ , πολεμήσειν Λακεδαιμονίοις ἔφασκεν , ἐπίστασθαι δὲ ἀκριβῶς ὡς ἀεί τι ἀναφύσεται τῇ Σπάρτῃ διʼ αὐτοῦ κακόν · ἐκείνοις δὲ Γόργον καὶ Μάντικλον ἔδωκεν ἡγεμόνας . ὁ δὲ Εὐεργετίδας ἐς μὲν τὸ Λύκαιον σὺν τοῖς ἄλλοις Μεσσηνίοις καὶ αὐτὸς ἀπεχώρησεν · ἐκεῖθεν δέ , ὡς ἑώρα τὸ βούλευμα διαπεπτωκὸς τῷ Ἀριστομένει τὸ ἐς τὴν κατάληψιν τῆς Σπάρτης , ἀναπείσας τῶν Μεσσηνίων ὡς πεντήκοντα ἐπάνεισιν ἐπὶ τοὺς Λακεδαιμονίους ἐς τὴν Εἶραν , καὶ ἐντυχὼν διαρπάζουσιν ἔτι τὰ ἐπινίκια
Lemmas: ὁ δέ αὐτός μέν ἕως ἄν περιέρχομαι , πολεμέω Λακεδαιμόνιος φάσκω , ἐπίσταμαι δέ ἀκριβής ὡς ἀεί τις ἀναφύω ὁ Σπάρτη διά αὐτός κακός · ἐκεῖνος δέ Γόργος καί Μάντικλος δίδωμι ἡγεμών . ὁ δέ Εὐεργετίδας εἰς μέν ὁ Λύκαιον σύν ὁ ἄλλος Μεσσήνιος καί αὐτός ἀποχωρέω · ἐκεῖθεν δέ , ὡς ὁράω ὁ βούλευμα διαπίπτω ὁ Ἀριστομένης ὁ εἰς ὁ κατάληψις ὁ Σπάρτη , ἀναπείθω ὁ Μεσσήνιος ὡς πεντήκοντα ἐπανέρχομαι ἐπί ὁ Λακεδαιμόνιος εἰς ὁ Εἴρα , καί ἐντυγχάνω διαρπάζω ἔτι ὁ ἐπινίκιος
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.23.3
πένθος σφίσιν ἐποίησε . καὶ τὸν μὲν ἐνταῦθα ἐπιλαμβάνει τὸ χρεών , Ἀριστομένης δὲ ὡς τοὺς ἡγεμόνας τοῖς Μεσσηνίοις ἐπέταξεν ἰέναι ἐς Κυλλήνην , ὅστις ἐθέλοι μετέχειν τῆς ἀποικίας . καὶ μετέσχον ἅπαντες , πλὴν εἰ γῆράς τινα ἀπεῖργεν ἢ μηδὲ εὐπορῶν ἔτυχεν ἐς τὴν ἀποδημίαν · οὗτοι δὲ αὐτοῦ κατέμειναν παρὰ τοῖς Ἀρκάσιν .
Lemmas: πένθος σφεῖς ποιέω . καί ὁ μέν ἐνταῦθα ἐπιλαμβάνω ὁ χρεών , Ἀριστομένης δέ ὡς ὁ ἡγεμών ὁ Μεσσήνιος ἐπιτάσσω ἔρχομαι εἰς Κυλλήνη , ὅστις ἐθέλω μετέχω ὁ ἀποικία . καί μετέχω ἅπας , πλήν εἰ γῆρας τις ἀπείργω ἤ μηδέ εὐπορέω τυγχάνω εἰς ὁ ἀποδημία · οὗτος δέ αὐτοῦ καταμένω παρά ὁ Ἀρκάς .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.23.4
ἑάλω δὲ ἡ Εἶρα καὶ ὁ πόλεμος ὁ δεύτερος Λακεδαιμονίων καὶ Μεσσηνίων τέλος ἔσχεν Ἀθηναίοις ἄρχοντος Αὐτοσθένους , ἔτει πρώτῳ τῆς ὀγδόης τε καὶ εἰκοστῆς Ὀλυμπιάδος , ἣν ἐνίκα Χίονις Λάκων .
Lemmas: ἁλίσκομαι δέ ὁ Εἴρα καί ὁ πόλεμος ὁ δεύτερος Λακεδαιμόνιος καί Μεσσήνιος τέλος ἔχω Ἀθηναῖος ἄρχω Αὐτοσθένης , ἔτος πρῶτος ὁ ὄγδοος τε καί εἰκοστός Ὀλυμπιάς , ὅς νικάω Χίονις Λάκων .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.23.5
ὡς δὲ ἐς τὴν Κυλλήνην οἱ Μεσσήνιοι συνελέχθησαν , τὸν μὲν παρόντα χειμῶνα ἔδοξεν αὐτοῦ χειμάζειν , καὶ τὴν ἀγοράν σφισι καὶ χρήματα οἱ Ἠλεῖοι παρεῖχον · ἅμα δὲ τῷ ἦρι ἐβουλεύοντο ποῖ χρὴ σταλῆναι . γνῶμαι δὲ ἦσαν Γόργου μὲν Ζάκυνθον τὴν ὑπὲρ Κεφαλληνίας καταλαβόντας καὶ νησιώτας ἀντὶ ἠπειρωτῶν γενομένους ναυσὶν ἐς τὰ παραθαλάσσια τῆς Λακωνικῆς ἐπιπλέοντας κακοῦν τὴν γῆν · Μάντικλος δὲ ἐκέλευε Μεσσήνης μὲν καὶ τοῦ Λακεδαιμονίων ἔχθους λαβεῖν λήθην , πλεύσαντας δὲ ἐς Σαρδὼ κτήσασθαι μεγίστην τε νῆσον καὶ εὐδαιμονίᾳ πρώτην .
Lemmas: ὡς δέ εἰς ὁ Κυλλήνη ὁ Μεσσήνιος συλλέγω , ὁ μέν πάρειμι χειμών δοκέω αὐτοῦ χειμάζω , καί ὁ ἀγορά σφεῖς καί χρῆμα ὁ Ἠλεῖος παρέχω · ἅμα δέ ὁ ἔαρ βουλεύω ποῖ χρή σταλάω . γνώμη δέ εἰμί Γόργος μέν Ζάκυνθος ὁ ὑπέρ Κεφαλληνία καταλαμβάνω καί νησιώτης ἀντί ἠπειρώτης γίγνομαι ναῦς εἰς ὁ παραθαλάσσιος ὁ Λακωνικός ἐπιπλέω κακόω ὁ γῆ · Μάντικλος δέ κελεύω Μεσσήνη μέν καί ὁ Λακεδαιμόνιος ἔχθος λαμβάνω λήθη , πλέω δέ εἰς Σαρδώ κτάομαι μέγας τε νῆσος καί εὐδαιμονία πρῶτος .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.23.6
ἐν τοσούτῳ δὲ Ἀναξίλας παρὰ τοὺς Μεσσηνίους ἀπέστελλεν ἐς Ἰταλίαν καλῶν . ὁ δὲ Ἀναξίλας ἐτυράννει μὲν Ῥηγίου , τέταρτος δὲ ἀπόγονος ἦν Ἀλκιδαμίδου · μετῴκησε δὲ Ἀλκιδαμίδας ἐκ Μεσσήνης ἐς Ῥήγιον μετὰ τὴν Ἀριστοδήμου τοῦ βασιλέως τελευτὴν καὶ Ἰθώμης τὴν ἅλωσιν . οὗτος οὖν ὁ Ἀναξίλας τοὺς Μεσσηνίους μετεπέμπετο · ἐλθοῦσί τε ἔλεγεν ὡς Ζαγκλαῖοι διάφοροι μέν εἰσιν αὐτῷ , χώραν δὲ εὐδαίμονα καὶ πόλιν ἐν καλῷ τῆς Σικελίας ἔχουσιν , ἃ δὴ σφίσιν ἐθέλειν ἔφη συγκατεργασάμενος δοῦναι . προσεμένων δὲ τὸν λόγον , οὕτως Ἀναξίλας διεβίβασεν ἐς Σικελίαν αὐτούς .
Lemmas: ἐν τοσοῦτος δέ Ἀναξίλας παρά ὁ Μεσσήνιος ἀποστέλλω εἰς Ἰταλία καλέω . ὁ δέ Ἀναξίλας τυραννεύω μέν Ῥήγιον , τέταρτος δέ ἀπόγονος εἰμί Ἀλκιδαμίδης · μετοικέω δέ Ἀλκιδαμίδης ἐκ Μεσσήνη εἰς Ῥήγιον μετά ὁ Ἀριστόδημος ὁ βασιλεύς τελευτή καί Ἰθώμη ὁ ἅλωσις . οὗτος οὖν ὁ Ἀναξίλας ὁ Μεσσήνιος μεταπέμπω · ἔρχομαι τε λέγω ὡς Ζαγκλαῖος διάφορος μέν εἰμί αὐτός , χώρα δέ εὐδαίμων καί πόλις ἐν καλός ὁ Σικελία ἔχω , ὅς δή σφεῖς ἐθέλω φημί συγκατεργάζομαι δίδωμι . προσίημι δέ ὁ λόγος , οὕτως Ἀναξίλας διαβιβάζω εἰς Σικελία αὐτός .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.23.7
Ζάγκλην δὲ τὸ μὲν ἐξ ἀρχῆς κατέλαβον λῃσταί , καὶ ἐν ἐρήμῳ τῇ γῇ τειχίσαντες ὅσον περὶ τὸν λιμένα ὁρμητηρίῳ πρὸς τὰς καταδρομὰς καὶ ἐς τοὺς ἐπίπλους ἐχρῶντο · ἡγεμόνες δὲ ἦσαν αὐτῶν Κραταιμένης Σάμιος καὶ Περιήρης ἐκ Χαλκίδος . Περιήρει δὲ ὕστερον καὶ Κραταιμένει καὶ ἄλλους ἐπαγαγέσθαι τῶν Ἑλλήνων ἔδοξεν οἰκήτορας .
Lemmas: Ζάγκλη δέ ὁ μέν ἐκ ἀρχή καταλαμβάνω λῃστής , καί ἐν ἐρῆμος ὁ γῆ τειχίζω ὅσος περί ὁ λιμήν ὁρμητήριον πρός ὁ καταδρομή καί εἰς ὁ ἐπίπλοος χράω · ἡγεμών δέ εἰμί αὐτός Κραταιμένης Σάμιος καί Περιήρης ἐκ Χαλκίς . Περιήρης δέ ὕστερον καί Κραταιμένης καί ἄλλος ἐπάγω ὁ Ἕλλην δοκέω οἰκήτωρ .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.23.8
τότε δὲ τοὺς Ζαγκλαίους ὅ τε Ἀναξίλας ναυσὶν ἀνταναγομένους ἐνίκησε καὶ οἱ Μεσσήνιοι μάχῃ πεζῇ · Ζαγκλαῖοι δὲ κατὰ γῆν τε ὑπὸ Μεσσηνίων καὶ ναυσὶν ἅμα ἐκ θαλάσσης ὑπὸ Ῥηγίνων πολιορκούμενοι , καὶ ἁλισκομένου σφίσιν ἤδη τοῦ τείχους , ἐπί τε βωμοὺς θεῶν καὶ πρὸς τὰ ἱερὰ καταφεύγουσιν . Ἀναξίλας μὲν οὖν τοῖς Μεσσηνίοις παρεκελεύετο τούς τε ἱκετεύοντας Ζαγκλαίων ἀποκτείνειν καὶ τοὺς λοιποὺς γυναιξὶν ὁμοῦ καὶ παισὶν ἀνδραποδίσασθαι ·
Lemmas: τότε δέ ὁ Ζαγκλαῖος ὁ τε Ἀναξίλας ναῦς ἀντανάγω νικάω καί ὁ Μεσσήνιος μάχη πεζός · Ζαγκλαῖος δέ κατά γῆ τε ὑπό Μεσσήνιος καί ναῦς ἅμα ἐκ θάλασσα ὑπό Ῥηγῖνος πολιορκέω , καί ἁλίσκομαι σφεῖς ἤδη ὁ τεῖχος , ἐπί τε βωμός θεός καί πρός ὁ ἱερόν καταφεύγω . Ἀναξίλας μέν οὖν ὁ Μεσσήνιος παρακελεύομαι ὁ τε ἱκετεύω Ζαγκλαῖος ἀποκτείνω καί ὁ λοιπός γυνή ὁμοῦ καί παῖς ἀνδραποδίζω ·
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.23.9
Γόργος δὲ καὶ Μάντικλος παρῃτοῦντο Ἀναξίλαν μὴ σφᾶς , ὑπὸ συγγενῶν ἀνδρῶν πεπονθότας ἀνόσια , ὅμοια αὐτοὺς ἐς ἀνθρώπους Ἕλληνας ἀναγκάσαι δρᾶσαι . μετὰ δὲ τοῦτο ἤδη τοὺς Ζαγκλαίους ἀνίστασαν ἀπὸ τῶν βωμῶν καὶ ὅρκους δόντες καὶ αὐτοὶ παρʼ ἐκείνων λαβόντες ᾤκησαν ἀμφότεροι κοινῇ · ὄνομα δὲ τῇ πόλει μετέθεσαν Μεσσήνην ἀντὶ Ζάγκλης καλεῖσθαι .
Lemmas: Γόργος δέ καί Μάντικλος παραιτέομαι Ἀναξίλης μή σφεῖς , ὑπό συγγενής ἀνήρ πάσχω ἀνόσιος , ὅμοιος αὐτός εἰς ἄνθρωπος Ἕλλην ἀναγκάζω δράω . μετά δέ οὗτος ἤδη ὁ Ζαγκλαῖος ἀνίστημι ἀπό ὁ βωμός καί ὅρκος δίδωμι καί αὐτός παρά ἐκεῖνος λαμβάνω οἰκέω ἀμφότερος κοινῇ · ὄνομα δέ ὁ πόλις μετατίθημι Μεσσήνη ἀντί Ζάγκλη καλέω .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.23.10
ταῦτα δὲ ἐπὶ τῆς Ὀλυμπιάδος ἐπράχθη τῆς ἐνάτης καὶ εἰκοστῆς , ἣν Χίονις Λάκων τὸ δεύτερον ἐνίκα , Μιλτιάδου παρʼ Ἀθηναίοις ἄρχοντος . Μάντικλος δὲ καὶ τὸ ἱερὸν Μεσσηνίοις τοῦ Ἡρακλέους ἐποίησε , καὶ ἔστιν ἐκτὸς τείχους ὁ θεὸς ἱδρυμένος , Ἡρακλῆς καλούμενος Μάντικλος , καθάπερ γε καὶ Ἄμμων ἐν Λιβύῃ καὶ ὁ ἐν Βαβυλῶνι Βῆλος ὁ μὲν ἀπὸ ἀνδρὸς Αἰγυπτίου Βήλου τοῦ Λιβύης ὄνομα ἔσχεν , Ἄμμων δὲ ἀπὸ τοῦ ἱδρυσαμένου ποιμένος . Μεσσηνίοις μὲν οὖν τοῖς φεύγουσιν ἐγεγόνει πέρας τῆς ἄλης ·
Lemmas: οὗτος δέ ἐπί ὁ Ὀλυμπιάς πράσσω ὁ ἔνατος καί εἰκοστός , ὅς Χίονις Λάκων ὁ δεύτερος νικάω , Μιλτιάδης παρά Ἀθηναῖος ἄρχω . Μάντικλος δέ καί ὁ ἱερός Μεσσήνιος ὁ Ἡρακλῆς ποιέω , καί εἰμί ἐκτός τεῖχος ὁ θεός ἱδρύω , Ἡρακλῆς καλέω Μάντικλος , καθά γε καί Ἄμμων ἐν Λιβύη καί ὁ ἐν Βαβυλών Βῆλος ὁ μέν ἀπό ἀνήρ Αἰγύπτιος Βῆλος ὁ Λιβύη ὄνομα ἔχω , Ἄμμων δέ ἀπό ὁ ἱδρύω ποιμήν . Μεσσήνιος μέν οὖν ὁ φεύγω γίγνομαι πέρας ὁ ἄλη ·
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.24.1
Ἀριστομένης δὲ ὡς τὴν ἡγεμονίαν ἀπείπατο τῶν ἐς τὴν ἀποικίαν στελλομένων , τὰς θυγατέρας τὴν πρεσβυτάτην καὶ τὴν ἐπὶ ταύτῃ καὶ Ἁγναγόραν τὴν ἀδελφὴν τὴν μὲν Θάρυκι ἐς Φιγαλίαν , Δαμοθοΐδᾳ δὲ Λεπρεάτῃ καὶ Ἡραιεῖ Θεοπόμπῳ τὰς θυγατέρας συνῴκισεν · αὐτὸς δὲ ἀφικόμενος ἐς Δελφοὺς ἐχρῆτο τῷ θεῷ . καὶ τὸ μὲν τῷ Ἀριστομένει γενόμενον μάντευμα οὐ λέγεται ·
Lemmas: Ἀριστομένης δέ ὡς ὁ ἡγεμονία ἀπολέγω ὁ εἰς ὁ ἀποικία στέλλω , ὁ θυγάτηρ ὁ πρέσβυς καί ὁ ἐπί οὗτος καί Ἁγναγόρη ὁ ἀδελφή ὁ μέν Θάρυξ εἰς Φιγαλία , Δαμοθοΐδας δέ Λεπρεάτης καί Ἡραιεύς Θεόπομπος ὁ θυγάτηρ συνοικίζω · αὐτός δέ ἀφικνέομαι εἰς Δελφοί χράω ὁ θεός . καί ὁ μέν ὁ Ἀριστομένης γίγνομαι μάντευμα οὐ λέγω ·
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.24.2
Δαμαγήτῳ δὲ Ῥοδίῳ βασιλεύοντι ἐν Ἰαλυσῷ , τότε δὲ ἥκοντι παρὰ τὸν Ἀπόλλωνα καὶ ἐρωτῶντι ὁπόθεν ἀγαγέσθαι χρὴ γυναῖκα , ἔχρησεν ἡ Πυθία θυγατέρα ἀνδρὸς τῶν Ἑλλήνων τοῦ ἀρίστου λαβεῖν . ὁ δὲ—ἦν γὰρ καὶ τρίτη τῷ Ἀριστομένει θυγάτηρ — γαμεῖ ταύτην , Ἑλλήνων τῶν τότε ἐκεῖνον μακρῷ δή τινι ἄριστον νομίζων . Ἀριστομένης δὲ ἐς μὲν τὴν Ῥόδον ἀφίκετο σὺν τῇ θυγατρί , ἐκεῖθεν δὲ ἔς τε Σάρδεις ἐνενόει παρὰ Ἄρδυν τὸν Γύγου καὶ ἐς Ἐκβάτανα τὰ Μηδικὰ ἀναβῆναι παρὰ τὸν βασιλέα Φραόρτην ·
Lemmas: Δαμάγητος δέ Ῥόδιος βασιλεύω ἐν Ἰαλυσός , τότε δέ ἥκω παρά ὁ Ἀπόλλων καί ἐρωτάω ὁπόθεν ἄγω χρή γυνή , χράω ὁ Πυθία θυγάτηρ ἀνήρ ὁ Ἕλλην ὁ ἀγαθός λαμβάνω . ὁ ὅδε γάρ καί τρίτος ὁ Ἀριστομένης θυγάτηρ — γαμέω οὗτος , Ἕλλην ὁ τότε ἐκεῖνος μακρός δή τις ἀγαθός νομίζω . Ἀριστομένης δέ εἰς μέν ὁ Ῥόδος ἀφικνέομαι σύν ὁ θυγάτηρ , ἐκεῖθεν δέ εἰς τε Σάρδεις ἐννοέω παρά Ἄρδυς ὁ Γύγης καί εἰς Ἐκβάτανα ὁ Μηδικός ἀναβαίνω παρά ὁ βασιλεύς Φραόρτης ·
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.24.3
ἀλλὰ γὰρ πρότερον τούτων συνέπεσεν ἀποθανεῖν αὐτῷ νοσήσαντι , οὐ γὰρ ἔδει συμφορὰν οὐδεμίαν Λακεδαιμονίοις ἔτι ἐξ Ἀριστομένους γενέσθαι . τελευτήσαντι δὲ αὐτῷ Δαμάγητος καὶ οἱ Ῥόδιοι μνῆμά τε ἐπιφανὲς ἐποίησαν καὶ ἔνεμον ἀπὸ ἐκείνου τιμάς . τὰ μὲν δὴ λεγόμενα ἐς τοὺς Διαγορίδας καλουμένους ἐν Ῥόδῳ , γεγονότας δὲ ἀπὸ Διαγόρου τοῦ Δαμαγήτου τοῦ Δωριέως τοῦ Δαμαγήτου τε καὶ τῆς Ἀριστομένους θυγατρός , παρῆκα , μὴ οὐ κατὰ καιρὸν δοκοίην γράφειν ·
Lemmas: ἀλλά γάρ πρότερος οὗτος συμπίπτω ἀποθνῄσκω αὐτός νοσέω , οὐ γάρ δέω συμφορά οὐδείς Λακεδαιμόνιος ἔτι ἐκ Ἀριστομένης γίγνομαι . τελευτάω δέ αὐτός Δαμάγητος καί ὁ Ῥόδιος μνῆμα τε ἐπιφανής ποιέω καί νέμω ἀπό ἐκεῖνος τιμή . ὁ μέν δή λέγω εἰς ὁ Διαγορίδης καλέω ἐν Ῥόδος , γίγνομαι δέ ἀπό Διαγόρας ὁ Δαμάγητος ὁ Δωριεύς ὁ Δαμάγητος τε καί ὁ Ἀριστομένης θυγάτηρ , παρίημι , μή οὐ κατά καιρός δοκέω γράφω ·
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.24.4
Λακεδαιμόνιοι δὲ τότε , ὡς ἐπεκράτησαν τῆς Μεσσηνίας , τὴν μὲν ἄλλην πλὴν τῆς Ἀσιναίων αὐτοὶ διελάγχανον , Μοθώνην δὲ Ναυπλιεῦσιν ἐδίδοσαν ἐκπεπτωκόσιν ἐκ Ναυπλίας ἔναγχος ὑπὸ Ἀργείων .
Lemmas: Λακεδαιμόνιος δέ τότε , ὡς ἐπικρατέω ὁ Μεσσηνία , ὁ μέν ἄλλος πλήν ὁ Ἀσιναῖος αὐτός διαλαγχάνω , Μοθώνη δέ Ναυπλιεύς δίδωμι ἐκπίπτω ἐκ Ναυπλία ἔναγχος ὑπό Ἀργεῖος .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.24.5
Μεσσηνίων δὲ τοὺς ἐγκαταληφθέντας ἐν τῇ γῇ , συντελοῦντας κατὰ ἀνάγκην ἐς τοὺς εἵλωτας , ἐπέλαβεν ἀπὸ Λακεδαιμονίων ὕστερον ἀποστῆναι κατὰ τὴν ἐνάτην Ὀλυμπιάδα καὶ ἑβδομηκοστήν , ἣν Κορίνθιος ἐνίκα Ξενοφῶν , Ἀρχιμήδους Ἀθήνῃσιν ἄρχοντος · ἀπέστησαν δὲ καιρὸν τοιόνδε εὑρόντες . Λακεδαιμονίων ἄνδρες ἀποθανεῖν ἐπὶ ἐγκλήματι ὅτῳ δὴ καταγνωσθέντες ἱκέται καταφεύγουσιν ἐς Ταίναρον · ἐντεῦθεν δὲ ἡ ἀρχὴ τῶν ἐφόρων ἀπὸ τοῦ βωμοῦ σφᾶς ἀποσπάσασα ἀπέκτεινε .
Lemmas: Μεσσήνιος δέ ὁ ἐγκαταλαμβάνω ἐν ὁ γῆ , συντελέω κατά ἀνάγκη εἰς ὁ εἵλως , ἐπιλαμβάνω ἀπό Λακεδαιμόνιος ὕστερον ἀφίστημι κατά ὁ ἔνατος Ὀλυμπιάς καί ἑβδομηκοστός , ὅς Κορίνθιος νικάω Ξενοφῶν , Ἀρχιμήδης Ἀθῆναι ἄρχω · ἀφίστημι δέ καιρός τοιόσδε εὑρίσκω . Λακεδαιμόνιος ἀνήρ ἀποθνῄσκω ἐπί ἔγκλημα ὅστις δή καταγιγνώσκω ἱκέτης καταφεύγω εἰς Ταίναρος · ἐντεῦθεν δέ ὁ ἀρχή ὁ ἔφορος ἀπό ὁ βωμός σφεῖς ἀποσπάω ἀποκτείνω .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.24.6
Σπαρτιάταις δὲ ἐν οὐδενὶ λόγῳ θεμένοις τοὺς ἱκέτας ἀπήντησεν ἐκ Ποσειδῶνος μήνιμα , καί σφισιν ἐς ἔδαφος τὴν πόλιν πᾶσαν κατέβαλεν ὁ θεός . ἐπὶ δὲ τῇ συμφορᾷ ταύτῃ καὶ τῶν εἱλώτων ὅσοι Μεσσήνιοι τὸ ἀρχαῖον ἦσαν , ἐς τὸ ὄρος τὴν Ἰθώμην ἀπέστησαν . Λακεδαιμόνιοι δὲ ἄλλα τε μετεπέμποντο συμμαχικὰ ἐπʼ αὐτοὺς καὶ Κίμωνα τὸν Μιλτιάδου πρόξενόν σφισιν ὄντα καὶ Ἀθηναίων δύναμιν · ἀφικομένους δὲ τοὺς Ἀθηναίους ὑποπτεῦσαι δοκοῦσιν ὡς τάχα νεωτερίσοντας καὶ ὑπὸ τῆς ὑποψίας ἀποπέμψασθαι μετʼ οὐ πολὺ ἐξ Ἰθώμης .
Lemmas: Σπαρτιάτης δέ ἐν οὐδείς λόγος τίθημι ὁ ἱκέτης ἀπαντάω ἐκ Ποσειδῶν μήνιμα , καί σφεῖς εἰς ἔδαφος ὁ πόλις πᾶς καταβάλλω ὁ θεός . ἐπί δέ ὁ συμφορά οὗτος καί ὁ εἵλως ὅσος Μεσσήνιος ὁ ἀρχαῖος εἰμί , εἰς ὁ ὄρος ὁ Ἰθώμη ἀφίστημι . Λακεδαιμόνιος δέ ἄλλος τε μεταπέμπω συμμαχικός ἐπί αὐτός καί Κίμων ὁ Μιλτιάδης πρόξενος σφεῖς εἰμί καί Ἀθηναῖος δύναμις · ἀφικνέομαι δέ ὁ Ἀθηναῖος ὑποπτεύω δοκέω ὡς τάχα νεωτερίζω καί ὑπό ὁ ὑποψία ἀποπέμπω μετά οὐ πολύς ἐκ Ἰθώμη .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.24.7
Ἀθηναῖοι δὲ τὴν ἐς αὐτοὺς τῶν Λακεδαιμονίων ὑπόνοιαν συνέντες Ἀργείοις τε φίλοι διʼ αὐτὸ ἐγένοντο καὶ Μεσσηνίων τοῖς ἐν Ἰθώμῃ πολιορκουμένοις ἐκπεσοῦσιν ὑποσπόνδοις ἔδοσαν Ναύπακτον , ἀφελόμενοι Λοκροὺς τοὺς πρὸς Αἰτωλίᾳ καλουμένους Ὀζόλας . τοῖς δὲ Μεσσηνίοις παρέσχεν ἀπελθεῖν ἐξ Ἰθώμης τοῦ τε χωρίου τὸ ἐχυρὸν καὶ ἅμα Λακεδαιμονίοις προεῖπεν ἡ Πυθία ἦ μὴν εἶναί σφισι δίκην ἁμαρτοῦσιν ἐς τοῦ Διὸς τοῦ Ἰθωμάτα τὸν ἱκέτην . ὑπόσπονδοι μὲν ἐκ Πελοποννήσου τούτων ἕνεκα ἀφείθησαν ·
Lemmas: Ἀθηναῖος δέ ὁ εἰς αὐτός ὁ Λακεδαιμόνιος ὑπόνοια συνίημι Ἀργεῖος τε φίλος διά αὐτός γίγνομαι καί Μεσσήνιος ὁ ἐν Ἰθώμη πολιορκέω ἐκπίπτω ὑπόσπονδος δίδωμι Ναύπακτος , ἀφαιρέω Λοκροί ὁ πρός Αἰτωλία καλέω Ὀζόλαι . ὁ δέ Μεσσήνιος παρέχω ἀπέρχομαι ἐκ Ἰθώμη ὁ τε χωρίον ὁ ἐχυρός καί ἅμα Λακεδαιμόνιος προλέγω ὁ Πυθία ἦ μήν εἰμί σφεῖς δίκη ἁμαρτάνω εἰς ὁ Ζεύς ὁ Ἰθώματας ὁ ἱκέτης . ὑπόσπονδος μέν ἐκ Πελοπόννησος οὗτος ἕνεκα ἀφίημι ·
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.25.1
ἐπεὶ δὲ ἔσχον τὴν Ναύπακτον , οὐκ ἀπέχρη πόλιν τε αὐτοῖς καὶ χώραν εἰληφέναι παρὰ Ἀθηναίων , ἀλλὰ σφᾶς πόθος εἶχεν ἰσχυρὸς χερσὶ ταῖς αὑτῶν φανῆναι λόγου τι κεκτημένους ἄξιον . καὶ ἠπίσταντο γὰρ Οἰνιάδας Ἀκαρνάνων γῆν τε ἔχοντας ἀγαθὴν καὶ Ἀθηναίοις διαφόρους τὸν πάντα ὄντας χρόνον , στρατεύουσιν ἐπʼ αὐτούς . ὄντες δὲ ἀριθμῷ μὲν οὐ πλείους , ἀρετῇ δὲ καὶ πολὺ ἀμείνονες τῇ σφετέρᾳ νικῶσι , καὶ ἐπολιόρκουν κατακεκλειμένους ἐς τὸ τεῖχος .
Lemmas: ἐπεί δέ ἔχω ὁ Ναύπακτος , οὐ ἀποχράω πόλις τε αὐτός καί χώρα λαμβάνω παρά Ἀθηναῖος , ἀλλά σφεῖς πόθος ἔχω ἰσχυρός χείρ ὁ ἑαυτοῦ φαίνω λόγος τις κτάομαι ἄξιος . καί ἐπίσταμαι γάρ Οἰνιάδαι Ἀκαρνάν γῆ τε ἔχω ἀγαθός καί Ἀθηναῖος διάφορος ὁ πᾶς εἰμί χρόνος , στρατεύω ἐπί αὐτός . εἰμί δέ ἀριθμός μέν οὐ πολύς , ἀρετή δέ καί πολύς ἀγαθός ὁ σφέτερος νικάω , καί πολιορκέω κατακλείω εἰς ὁ τεῖχος .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.25.2
τὸ δὲ ἐντεῦθεν , οὐ γάρ τι τῶν τοῖς ἀνθρώποις εὑρημένων ἐς πολιορκίαν οἱ Μεσσήνιοι παρίεσαν , ἀλλὰ καὶ κλίμακας προστιθέντες ἐπειρῶντο ὑπερβαίνειν ἐς τὴν πόλιν καὶ ὑπώρυσσον κάτωθεν τὸ τεῖχος , μηχανήματά τε , ὁποῖα ἐνῆν διʼ ὀλίγου παρασκευάσασθαι , προσαγαγόντες ἀεί τι ἤρειπον · δείσαντες δὲ οἱ ἔνδον μὴ ἁλούσης τῆς πόλεως αὐτοί τε ἀπόλωνται καὶ αἱ γυναῖκές σφισι καὶ οἱ παῖδες ἐξανδραποδισθῶσιν , εἵλοντο ἀπελθεῖν ὑπόσπονδοι .
Lemmas: ὁ δέ ἐντεῦθεν , οὐ γάρ τις ὁ ὁ ἄνθρωπος εὑρίσκω εἰς πολιορκία ὁ Μεσσήνιος παρίημι , ἀλλά καί κλῖμαξ προστίθημι πειράω ὑπερβαίνω εἰς ὁ πόλις καί ὑπορύσσω κάτωθεν ὁ τεῖχος , μηχάνημα τε , ὁποῖος ἔνειμι διά ὀλίγος παρασκευάζω , προσάγω ἀεί τις ἐρείπω · δείδω δέ ὁ ἔνδον μή ἁλίσκομαι ὁ πόλις αὐτός τε ἀπόλλυμι καί ὁ γυνή σφεῖς καί ὁ παῖς ἐξανδραποδίζω , αἱρέω ἀπέρχομαι ὑπόσπονδος .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.25.3
καὶ ἐνιαυτὸν μὲν μάλιστα οἱ Μεσσήνιοι κατέσχον τὴν πόλιν καὶ ἐνέμοντο τὴν χώραν · τῷ δὲ ἔτει τῷ ὑστέρῳ δύναμιν οἱ Ἀκαρνᾶνες ἀπὸ πασῶν συλλέξαντες τῶν πόλεων ἐβουλεύοντο ἐπὶ τὴν Ναύπακτον στρατεύειν . καὶ τοῦτο μὲν ἀπέδοξεν αὐτοῖς τήν τε πορείαν ὁρῶσιν , ὅτι ἔσεσθαι διʼ Αἰτωλῶν ἔμελλε πολεμίων ἀεί ποτε ὄντων , καὶ ἅμα τοὺς Ναυπακτίους κεκτῆσθαί τι ναυτικὸν ὑπώπτευον , ὥσπερ γε καὶ εἶχον , ἐπικρατούντων δὲ ἐκείνων τῆς θαλάσσης οὐδὲν εἶναι κατεργάσασθαι μέγα οὐδὲ στρατῷ πεζῷ ·
Lemmas: καί ἐνιαυτός μέν μάλα ὁ Μεσσήνιος κατέχω ὁ πόλις καί νέμω ὁ χώρα · ὁ δέ ἔτος ὁ ὕστερος δύναμις ὁ Ἀκαρνάν ἀπό πᾶς συλλέγω ὁ πόλις βουλεύω ἐπί ὁ Ναύπακτος στρατεύω . καί οὗτος μέν ἀποδοκέω αὐτός ὁ τε πορεία ὁράω , ὅτι εἰμί διά Αἰτωλός μέλλω πολέμιος ἀεί ποτέ εἰμί , καί ἅμα ὁ Ναυπάκτιος κτάομαι τις ναυτικός ὑποπτεύω , ὥσπερ γε καί ἔχω , ἐπικρατέω δέ ἐκεῖνος ὁ θάλασσα οὐδείς εἰμί κατεργάζομαι μέγας οὐδέ στρατός πεζός ·
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.25.4
μετεβουλεύετό τε δή σφισι καὶ αὐτίκα ἐπὶ Μεσσηνίους τρέπονται τοὺς ἐν Οἰνιάδαις . καὶ οἱ μὲν ὡς πολιορκήσοντες παρεσκευάζοντο · οὐ γάρ ποτε ὑπελάμβανον ἄνδρας οὕτως ὀλίγους ἐς τοσοῦτον ἀπονοίας ἥξειν ὡς μαχέσασθαι πρὸς τὴν Ἀκαρνάνων ἁπάντων στρατιάν . οἱ δὲ Μεσσήνιοι προητοιμασμένοι μὲν καὶ σῖτον καὶ τὰ ἄλλα ἦσαν ὁπόσα εἰκὸς ἦν , πολιορκίας πειράσεσθαι μακροτέρας ἐλπίζοντες ·
Lemmas: μεταβουλεύω τε δή σφεῖς καί αὐτίκα ἐπί Μεσσήνιος τρέπω ὁ ἐν Οἰνιάδαι . καί ὁ μέν ὡς πολιορκέω παρασκευάζω · οὐ γάρ ποτέ ὑπολαμβάνω ἀνήρ οὕτως ὀλίγος εἰς τοσοῦτος ἀπόνοια ἥκω ὡς μάχομαι πρός ὁ Ἀκαρνάν ἅπας στρατιά . ὁ δέ Μεσσήνιος προετοιμάζω μέν καί σῖτος καί ὁ ἄλλος εἰμί ὁπόσος ἔοικα εἰμί , πολιορκία πειράω μακρός ἐλπίζω ·
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.25.5
παρίστατο δέ σφισι πρὸ τῆς μελλούσης πολιορκίας ἀγῶνα ἐκ τοῦ φανεροῦ ποιήσασθαι , μηδὲ ὄντας Μεσσηνίους , οἳ μηδὲ Λακεδαιμονίων ἀνδρίᾳ , τύχῃ δὲ ἠλαττώθησαν , καταπεπλῆχθαι τὸν ἥκοντα ὄχλον ἐξ Ἀκαρνανίας · τό τε Ἀθηναίων ἐν Μαραθῶνι ἔργον ἀνεμιμνήσκοντο , ὡς μυριάδες τριάκοντα ἐφθάρησαν τῶν Μήδων ὑπὸ ἀνδρῶν οὐδὲ ἐς μυρίους ἀριθμόν .
Lemmas: παρίστημι δέ σφεῖς πρό ὁ μέλλω πολιορκία ἀγών ἐκ ὁ φανερός ποιέω , μηδέ εἰμί Μεσσήνιος , ὅς μηδέ Λακεδαιμόνιος ἀνδρεία , τύχη δέ ἐλασσόω , καταπλήσσω ὁ ἥκω ὄχλος ἐκ Ἀκαρνανία · ὁ τε Ἀθηναῖος ἐν Μαραθών ἔργον ἀναμιμνῄσκω , ὡς μυριάς τριάκοντα φθείρω ὁ Μῆδος ὑπό ἀνήρ οὐδέ εἰς μυρίος ἀριθμός .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.25.6
καθίσταντό τε δὴ τοῖς Ἀκαρνᾶσιν ἐς ἀγῶνα καὶ ὁ τρόπος λέγεται τῆς μάχης γενέσθαι τοιόσδε . οἳ μέν , ἅτε πλήθει προέχοντες πολύ , οὐ χαλεπῶς περιέβαλον τοὺς Μεσσηνίους , πλὴν ὅσον αἱ πύλαι τε ἀπεῖργον κατὰ νώτου τοῖς Μεσσηνίοις γινόμεναι καὶ οἱ ἀπὸ τοῦ τείχους τοῖς σφετέροις προθύμως ἀμύνοντες · ταύτῃ μὲν δὴ μὴ περισχεθῆναι σφᾶς ἐκώλυε , τὰ δὲ πλευρὰ ἀμφότερα ἐκυκλώσαντο αὐτῶν οἱ Ἀκαρνᾶνες καὶ ἐσηκόντιζον πανταχόθεν .
Lemmas: καθίστημι τε δή ὁ Ἀκαρνάν εἰς ἀγών καί ὁ τρόπος λέγω ὁ μάχη γίγνομαι τοιόσδε . ὁ μέν , ἅτε πλῆθος προέχω πολύς , οὐ χαλεπός περιβάλλω ὁ Μεσσήνιος , πλήν ὅσος ὁ πύλη τε ἀπείργω κατά νῶτον ὁ Μεσσήνιος γίγνομαι καί ὁ ἀπό ὁ τεῖχος ὁ σφέτερος πρόθυμος ἀμύνω · οὗτος μέν δή μή περιέχω σφεῖς κωλύω , ὁ δέ πλευρόν ἀμφότερος κυκλόω αὐτός ὁ Ἀκαρνάν καί εἰσακοντίζω πανταχόθεν .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.25.7
οἱ δὲ Μεσσήνιοι συνεστραμμένοι μετʼ ἀλλήλων , ὁπότε ἀθρόοι τοῖς Ἀκαρνᾶσιν ἐμπέσοιεν , ἐτάρασσον μὲν τοὺς κατὰ ταὐτὸ ἑστηκότας καὶ ἐφόνευόν τε αὐτῶν καὶ ἐτίτρωσκον πολλούς , τελέαν δὲ οὐκ ἐδύναντο ἐργάσασθαι φυγήν · ὅπου γὰρ τῆς τάξεως αἴσθοιντό τι οἱ Ἀκαρνᾶνες τῆς αὑτῶν ὑπὸ τῶν Μεσσηνίων διασπώμενον , κατὰ τοῦτο ἀμύνοντες τοῖς βιαζομένοις αὑτῶν ἀνεῖργον τοὺς Μεσσηνίους ἐπικρατοῦντες τῷ πλήθει .
Lemmas: ὁ δέ Μεσσήνιος συστρέφω μετά ἀλλήλων , ὁπότε ἀθρόος ὁ Ἀκαρνάν ἐμπίπτω , ταράσσω μέν ὁ κατά αὐτός ἵστημι καί φονεύω τε αὐτός καί τιτρώσκω πολύς , τέλειος δέ οὐ δύναμαι ἐργάζομαι φυγή · ὅπου γάρ ὁ τάξις αἰσθάνομαι τις ὁ Ἀκαρνάν ὁ ἑαυτοῦ ὑπό ὁ Μεσσήνιος διασπάω , κατά οὗτος ἀμύνω ὁ βιάζω ἑαυτοῦ ἀνείργω ὁ Μεσσήνιος ἐπικρατέω ὁ πλῆθος .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.25.8
οἱ δὲ ὁπότε ἀνακοπεῖεν , κατʼ ἄλλο αὖθις πειρώμενοι διακόψαι τὴν Ἀκαρνάνων φάλαγγα τὸ αὐτὸ ἂν ἔπασχον · ὅτῳ μὲν προσβάλλοιεν , διέσειόν τε καὶ τροπὴν ἐπὶ βραχὺ ἐποίουν , ἐπιρρεόντων δὲ αὖθις κατὰ τοῦτο σπουδῇ τῶν Ἀκαρνάνων ἀπετρέποντο ἄκοντες . γενομένου δὲ ἰσορρόπου τοῦ ἀγῶνος ἄχρι ἑσπέρας καὶ Ἀκαρνᾶσιν ὑπὸ τὴν ἐπιοῦσαν νύκτα ἐπελθούσης δυνάμεως ἀπὸ τῶν πόλεων , οὕτω τοῖς Μεσσηνίοις περιειστήκει πολιορκία .
Lemmas: ὁ δέ ὁπότε ἀνακόπτω , κατά ἄλλος αὖθις πειράω διακόπτω ὁ Ἀκαρνάν φάλαγξ ὁ αὐτός ἄν πάσχω · ὅστις μέν προσβάλλω , διασείω τε καί τροπή ἐπί βραχύς ποιέω , ἐπιρρέω δέ αὖθις κατά οὗτος σπουδή ὁ Ἀκαρνάν ἀποτρέπω ἄκων . γίγνομαι δέ ἰσόρροπος ὁ ἀγών ἄχρι ἑσπέρα καί Ἀκαρνάν ὑπό ὁ ἐπέρχομαι νύξ ἐπέρχομαι δύναμις ἀπό ὁ πόλις , οὕτως ὁ Μεσσήνιος περιειστήκω πολιορκία .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.25.9
καὶ ἁλῶναι μὲν κατὰ κράτος τὸ τεῖχος ἢ ὑπερβάντων τῶν Ἀκαρνάνων ἢ καὶ ἀπολιπεῖν βιασθεῖσιν αὐτοῖς τὴν φρουρὰν δέος ἦν οὐδέν · τὰ δὲ ἐπιτήδειά σφισι πάντα ὁμοίως ὀγδόῳ μηνὶ ἐξανήλωτο . ἐς μὲν δὴ τοὺς Ἀκαρνᾶνας ἐχρῶντο ἀπὸ τοῦ τείχους χλευασίᾳ , μὴ σφᾶς τὰ σιτία προδοῦναί ποτε ἂν μηδὲ ἐς ἔτος δέκατον πολιορκουμένους ·
Lemmas: καί ἁλίσκομαι μέν κατά κράτος ὁ τεῖχος ἤ ὑπερβαίνω ὁ Ἀκαρνάν ἤ καί ἀπολείπω βιάζω αὐτός ὁ φρουρά δέος εἰμί οὐδείς · ὁ δέ ἐπιτήδειος σφεῖς πᾶς ὅμοιος ὄγδοος μείς ἐξαναλίσκω . εἰς μέν δή ὁ Ἀκαρνάν χράω ἀπό ὁ τεῖχος χλευασία , μή σφεῖς ὁ σιτίον προδίδωμι ποτέ ἄν μηδέ εἰς ἔτος δέκατος πολιορκέω ·
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.25.10
αὐτοὶ δὲ περὶ ὕπνον πρῶτον ἐξελθόντες ἐκ τῶν Οἰνιαδῶν , καὶ γενομένης τοῦ δρασμοῦ σφῶν τοῖς Ἀκαρνᾶσιν αἰσθήσεως ἐς μάχην ἀναγκασθέντες ἀφικέσθαι , περὶ τριακοσίους μὲν ἀποβάλλουσι καὶ πλείονας ἔτι αὐτοὶ τῶν ἐναντίων κατεργάζονται , τὸ δὲ πολὺ αὐτῶν διεκπίπτουσι διὰ τῶν Ἀκαρνάνων καὶ ἐπιλαμβανόμενοι τῆς Αἰτωλῶν ἐχόντων σφίσιν ἐπιτηδείως ἐς τὴν Ναύπακτον ἀνασώζονται .
Lemmas: αὐτός δέ περί ὕπνος πρῶτος ἐξέρχομαι ἐκ ὁ Οἰνιάδαι , καί γίγνομαι ὁ δρασμός σφεῖς ὁ Ἀκαρνάν αἴσθησις εἰς μάχη ἀναγκάζω ἀφικνέομαι , περί τριακόσιοι μέν ἀποβάλλω καί πολύς ἔτι αὐτός ὁ ἐναντίος κατεργάζομαι , ὁ δέ πολύς αὐτός διεκπίτνω διά ὁ Ἀκαρνάν καί ἐπιλαμβάνω ὁ Αἰτωλός ἔχω σφεῖς ἐπιτήδειος εἰς ὁ Ναύπακτος ἀνασῴζω .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.26.1
τὸ δὲ ἀπὸ τούτου τόν τε ἄλλον χρόνον ἐνέκειτό σφισι τὸ ἐς Λακεδαιμονίους μῖσος καὶ τὴν ἔχθραν ἐς αὐτοὺς μάλιστα ἐπεδείξαντο ἐπὶ τοῦ γενομένου Πελοποννησίοις πρὸς Ἀθηναίους πολέμου · τήν τε γὰρ Ναύπακτον ὁρμητήριον ἐπὶ τῇ Πελοποννήσῳ παρείχοντο καὶ τοὺς ἐν τῇ Σφακτηρίᾳ Σπαρτιατῶν ἀποληφθέντας Μεσσηνίων σφενδονῆται τῶν ἐκ Ναυπάκτου συνεξεῖλον .
Lemmas: ὁ δέ ἀπό οὗτος ὁ τε ἄλλος χρόνος ἔγκειμαι σφεῖς ὁ εἰς Λακεδαιμόνιος μῖσος καί ὁ ἔχθρα εἰς αὐτός μάλα ἐπιδείκνυμι ἐπί ὁ γίγνομαι Πελοποννήσιος πρός Ἀθηναῖος πόλεμος · ὁ τε γάρ Ναύπακτος ὁρμητήριον ἐπί ὁ Πελοπόννησος παρέχω καί ὁ ἐν ὁ Σφακτηρία Σπαρτιάτης ἀπολαμβάνω Μεσσήνιος σφενδονήτης ὁ ἐκ Ναύπακτος συνεξαιρέω .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.26.2
ἐπεὶ δὲ τὸ πταῖσμα ἐγένετο τὸ Ἀθηναίων ἐν Αἰγὸς ποταμοῖς , οὕτω καὶ ἐκ Ναυπάκτου τοὺς Μεσσηνίους ἐκβάλλουσιν οἱ Λακεδαιμόνιοι ναυσὶν ἐπικρατοῦντες , οἳ ἐς Σικελίαν τε παρὰ τοὺς συγγενεῖς καὶ ἐς Ῥήγιον ἐστάλησαν , τὸ πλεῖστον δὲ αὐτῶν ἔς τε Λιβύην ἀφίκετο καὶ Λιβύης ἐς Εὐεσπερίτας · οἱ γὰρ Εὐεσπερῖται πολέμῳ κακωθέντες ὑπὸ βαρβάρων προσοίκων πάντα τινὰ Ἕλληνα ἐπεκαλοῦντο σύνοικον . ἐς τούτους τῶν Μεσσηνίων τὸ πολὺ ἀπεχώρησεν · ἡγεμὼν δέ σφισιν ἦν Κόμων , ὃς καὶ περὶ τὴν Σφακτηρίαν ἐστρατήγησεν αὐτοῖς .
Lemmas: ἐπεί δέ ὁ πταῖσμα γίγνομαι ὁ Ἀθηναῖος ἐν Αἴξ ποταμός , οὕτως καί ἐκ Ναύπακτος ὁ Μεσσήνιος ἐκβάλλω ὁ Λακεδαιμόνιος ναῦς ἐπικρατέω , ὅς εἰς Σικελία τε παρά ὁ συγγενής καί εἰς Ῥήγιον στέλλω , ὁ πολύς δέ αὐτός εἰς τε Λιβύη ἀφικνέομαι καί Λιβύη εἰς ευεσπεριταε · ὁ γάρ Εὐεσπερῖται πόλεμος κακόω ὑπό βάρβαρος πρόσοικος πᾶς τις Ἕλλην ἐπικαλέω σύνοικος . εἰς οὗτος ὁ Μεσσήνιος ὁ πολύς ἀποχωρέω · ἡγεμών δέ σφεῖς εἰμί Κόμων , ὅς καί περί ὁ Σφακτηρία στρατηγέω αὐτός .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.26.3
ἐνιαυτῷ δὲ πρότερον ἢ κατορθῶσαι Θηβαίους τὰ ἐν Λεύκτροις , προεσήμαινεν ὁ δαίμων Μεσσηνίοις τὴν ἐς Πελοπόννησον κάθοδον . τοῦτο μὲν γὰρ ἐν Μεσσήνῃ τῇ πρὸς τῷ πορθμῷ τὸν ἱερέα τοῦ Ἡρακλέους λέγουσιν ὀνείρατος ἰδεῖν ὄψιν—τὸν Ἡρακλέα ἔδοξε κληθῆναι τὸν Μάντικλον ἐπὶ ξενίᾳ ἐς Ἰθώμην ὑπὸ τοῦ Διός — , τοῦτο δὲ ἐν Εὐεσπερίταις Κόμων συγγενέσθαι νεκρᾷ τῇ μητρὶ ἐδόκει , συγγενομένου δὲ αὖθίς οἱ τὴν μητέρα ἀναβιῶναι . καὶ ὁ μὲν ἐπήλπιζεν Ἀθηναίων δυνηθέντων ναυτικῷ κάθοδον ἔσεσθαί σφισιν ἐς Ναύπακτον · τὸ δὲ ἄρα ἐδήλου τὸ ὄνειρον ἀνασώσεσθαι Μεσσήνην .
Lemmas: ἐνιαυτός δέ πρότερος ἤ κατορθόω Θηβαῖος ὁ ἐν Λεῦκτρον , προσημαίνω ὁ δαίμων Μεσσήνιος ὁ εἰς Πελοπόννησος κάθοδος . οὗτος μέν γάρ ἐν Μεσσήνη ὁ πρός ὁ πορθμός ὁ ἱερεύς ὁ Ἡρακλῆς λέγω ὄνειρος ὁράω ὄψις Ἡρακλῆς δοκέω καλέω ὁ Μάντικλος ἐπί ξενία εἰς Ἰθώμη ὑπό ὁ Ζεύς — , οὗτος δέ ἐν ευεσπεριταε Κόμων συγγίγνομαι νεκρός ὁ μήτηρ δοκέω , συγγίγνομαι δέ αὖθις ἕ ὁ μήτηρ ἀναβιόω . καί ὁ μέν ἐπελπίζω Ἀθηναῖος δύναμαι ναυτικός κάθοδος εἰμί σφεῖς εἰς Ναύπακτος · ὁ δέ ἄρα δηλόω ὁ ὄνειρος ἀνασῴζω Μεσσήνη .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.26.4
ἐγένετό τε οὐ μετὰ πολὺ ἐν Λεύκτροις Λακεδαιμονίων τὸ ἀτύχημα ὀφειλόμενον ἐκ παλαιοῦ · Ἀριστοδήμῳ γὰρ τῷ βασιλεύσαντι Μεσσηνίων ἐπὶ τελευτῇ τοῦ χρησμοῦ τοῦ δοθέντος ἐστὶν ἕρδʼ ὅππῃ τὸ χρεών · ἄτη δʼ ἄλλοισι πρὸ ἄλλων · ὡς ἐν μὲν τῷ παρόντι ἐκεῖνον δέον καὶ Μεσσηνίους κακῶς πρᾶξαι , χρόνῳ δὲ ὕστερον καὶ Λακεδαίμονα ἐπιληψομένης τῆς ἄτης .
Lemmas: γίγνομαι τε οὐ μετά πολύς ἐν Λεῦκτρον Λακεδαιμόνιος ὁ ἀτύχημα ὀφείλω ἐκ παλαιός · Ἀριστόδημος γάρ ὁ βασιλεύω Μεσσήνιος ἐπί τελευτή ὁ χρησμός ὁ δίδωμι εἰμί ἔρδω ὅπῃ ὁ χρεών · ἄτη δέ ἄλλος πρό ἄλλος · ὡς ἐν μέν ὁ πάρειμι ἐκεῖνος δέω καί Μεσσήνιος κακός πράσσω , χρόνος δέ ὕστερον καί Λακεδαίμων ἐπιλαμβάνω ὁ ἄτη .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.26.5
τότε δὲ ἐν Λεύκτροις οἱ Θηβαῖοι νενικηκότες ἀγγέλους ἐς Ἰταλίαν τε καὶ Σικελίαν καὶ παρὰ τοὺς Εὐεσπερίτας ἀπέστελλον , ἔκ τε τῆς ἄλλης , εἴ πού τις Μεσσηνίων εἴη , πανταχόθεν ἀνεκάλουν ἐς Πελοπόννησον . οἱ δὲ θᾶσσον ἢ ὡς ἄν τις ἤλπισε συνελέχθησαν γῆς τε τῆς πατρίδος πόθῳ καὶ διὰ τὸ ἐς Λακεδαιμονίους μῖσος παραμεῖναν ἀεί σφισιν .
Lemmas: τότε δέ ἐν Λεῦκτρον ὁ Θηβαῖος νικάω ἄγγελος εἰς Ἰταλία τε καί Σικελία καί παρά ὁ ευεσπεριταε ἀποστέλλω , ἐκ τε ὁ ἄλλος , εἰ που τις Μεσσήνιος εἰμί , πανταχόθεν ἀνακαλέω εἰς Πελοπόννησος . ὁ δέ ταχύς ἤ ὡς ἄν τις ἐλπίζω συλλέγω γῆ τε ὁ πατρίς πόθος καί διά ὁ εἰς Λακεδαιμόνιος μῖσος παραμένω ἀεί σφεῖς .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.26.6
Ἐπαμινώνδᾳ δὲ οὔτε ἄλλως ἐφαίνετο ῥᾴδια ἀξιόμαχον πόλιν ἐποικίσαι Λακεδαιμονίοις οὔτε ὅπου χρὴ κτίσαι τῆς χώρας ἐξευρίσκει · τὴν γὰρ Ἀνδανίαν οἱ Μεσσήνιοι καὶ Οἰχαλίαν οὐκ ἔφασαν ἀνοικιεῖν , ὅτι αἱ συμφοραί σφισιν ἐγεγόνεσαν ἐνταῦθα οἰκοῦσιν . ἀποροῦντι οὖν αὐτῷ πρεσβύτην ἄνδρα , ἱεροφάντῃ μάλιστα εἰκασμένον , νύκτωρ φασὶν ἐπιστάντα εἰπεῖν · “ σοὶ μὲν δῶρά ἐστι παρʼ ἐμοῦ κρατεῖν ὅτῳ ἂν μεθʼ ὅπλων ἐπέρχῃ · καὶ ἢν ἐξ ἀνθρώπων γένῃ , ἔγωγε ὦ Θηβαῖε ποιήσω μή ποτε ἀνώνυμον μηδὲ ἄδοξόν σε γενέσθαι . σὺ δὲ Μεσσηνίοις γῆν τε πατρίδα καὶ πόλεις ἀπόδος , ἐπειδὴ καὶ τὸ μήνιμα ἤδη σφίσι πέπαυται τὸ Διοσκούρων ” .
Lemmas: Ἐπαμινώνδας δέ οὔτε ἄλλος φαίνω ῥᾴδιος ἀξιόμαχος πόλις ἐποικίζω Λακεδαιμόνιος οὔτε ὅπου χρή κτίζω ὁ χώρα ἐξευρίσκω · ὁ γάρ Ἀνδανία ὁ Μεσσήνιος καί Οἰχαλία οὐ φημί ἀνοικίζω , ὅτι ὁ συμφορά σφεῖς γίγνομαι ἐνταῦθα οἰκέω . ἀφοράω οὖν αὐτός πρεσβύτης ἀνήρ , ἱεροφάντης μάλα εἰκάζω , νύκτωρ φημί ἐφίστημι λέγω · “ σύ μέν δῶρον εἰμί παρά ἐγώ κρατέω ὅστις ἄν μετά ὅπλον ἐπέρχομαι · καί ἐάν ἐκ ἄνθρωπος γίγνομαι , ἐγώ ὦ Θηβαῖος ποιέω μή ποτέ ἀνώνυμος μηδέ ἄδοξος σύ γίγνομαι . σύ δέ Μεσσήνιος γῆ τε πατρίς καί πόλις ἀποδίδωμι , ἐπειδή καί ὁ μήνιμα ἤδη σφεῖς παύω ὁ Διόσκοροι ” .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.26.7
Ἐπαμινώνδᾳ μὲν ταῦτα ἔλεγεν , Ἐπιτέλει δὲ τῷ Αἰσχίνου τάδε ἐμήνυε—στρατηγεῖν δὲ αὐτὸν οἱ Ἀργεῖοι τὸν Ἐπιτέλην καὶ Μεσσήνην ἀνοικίζειν ᾕρηντο — τοῦτον οὖν τὸν ἄνδρα ἐκέλευεν ὁ ὄνειρος , ἔνθα ἂν τῆς Ἰθώμης εὕρῃ πεφυκυῖαν σμίλακα καὶ μυρσίνην , τὸ μέσον ὀρύξαντα αὐτῶν ἀνασῶσαι τὴν γραῦν · κάμνειν γὰρ ἐν τῷ χαλκῷ καθειργμένην θαλάμῳ καὶ ἤδη λιποψυχεῖν αὐτήν . ὁ δὲ Ἐπιτέλης , ὡς ἐπελάμβανεν ἡμέρα , παραγενόμενος ἐς τὸ εἰρημένον χωρίον ἐπέτυχεν ὀρύσσων ὑδρίᾳ χαλκῇ , καὶ αὐτίκα παρὰ τὸν Ἐπαμινώνδαν
Lemmas: Ἐπαμινώνδας μέν οὗτος λέγω , Ἐπιτέλης δέ ὁ Αἰσχίνης ὅδε ἐμήνυε—στρατηγεῖν δέ αὐτός ὁ Ἀργεῖος ὁ Ἐπιτέλης καί Μεσσήνη ἀνοικίζω αἱρέω — οὗτος οὖν ὁ ἀνήρ κελεύω ὁ ὄνειρος , ἔνθα ἄν ὁ Ἰθώμη εὑρίσκω φύω σμῖλαξ καί μυρσίνη , ὁ μέσος ὀρύσσω αὐτός ἀνασῴζω ὁ γραῦς · κάμνω γάρ ἐν ὁ χαλκός κατείργω θάλαμος καί ἤδη λιποψυχέω αὐτός . ὁ δέ Ἐπιτέλης , ὡς ἐπιλαμβάνω ἡμέρα , παραγίγνομαι εἰς ὁ λέγω χωρίον ἐπιτυγχάνω ὀρύσσω ὑδρία χάλκεος , καί αὐτίκα παρά ὁ Ἐπαμινώνδας
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.26.8
κομίσας τό τε ἐνύπνιον ἐξηγεῖτο καὶ αὐτὸν ἐκεῖνον τὸ πῶμα ἀφελόντα ἐκέλευεν ὅ τι ἐνείη σκοπεῖσθαι . ὁ δὲ θύσας καὶ εὐξάμενος τῷ πεφηνότι ὀνείρατι ἤνοιγε τὴν ὑδρίαν , ἀνοίξας δὲ εὗρε κασσίτερον ἐληλασμένον ἐς τὸ λεπτότατον · ἐπείλικτο δὲ ὥσπερ τὰ βιβλία . ἐνταῦθα τῶν Μεγάλων θεῶν ἐγέγραπτο ἡ τελετή , καὶ τοῦτο ἦν παρακαταθήκη τοῦ Ἀριστομένους . τοῦτον τὸν ἐπελθόντα τῷ Ἐπιτέλει καὶ Ἐπαμινώνδᾳ καθεύδουσι Καύκωνα εἶναι λέγουσιν , ὃς ἀφίκετο ἐξ Ἀθηνῶν ἐς Ἀνδανίαν παρὰ Μεσσήνην τὴν Τριόπα .
Lemmas: κομίζω ὁ τε ἐνύπνιον ἐξηγέομαι καί αὐτός ἐκεῖνος ὁ πῶμα ἀφαιρέω κελεύω ὅς τις ἔνειμι σκοπέω . ὁ δέ θύω καί εὔχομαι ὁ φαίνω ὄνειρος ἀνοίγνυμι ὁ ὑδρία , ἀνοίγνυμι δέ εὑρίσκω κασσίτερος ἐλαύνω εἰς ὁ λεπτός · ἐφελίσσω δέ ὥσπερ ὁ βιβλίον . ἐνταῦθα ὁ Μέγας θεός γράφω ὁ τελετή , καί οὗτος εἰμί παρακαταθήκη ὁ Ἀριστομένης . οὗτος ὁ ἐπέρχομαι ὁ Ἐπιτέλης καί Ἐπαμινώνδας καθεύδω Καύκων εἰμί λέγω , ὅς ἀφικνέομαι ἐκ Ἀθῆναι εἰς Ἀνδανία παρά Μεσσήνη ὁ Τριόπας .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.27.1
τὸ δὲ τῶν Τυνδάρεω παίδων μήνιμα ἐς τοὺς Μεσσηνίους ἤρξατο μὲν πρὸ τῆς ἐν Στενυκλήρῳ μάχης , γενέσθαι δὲ αὐτὸ διʼ αἰτίαν τοιάνδε εἰκάζω . μειράκια ὡραῖα ἐξ Ἀνδανίας , Πάνορμος καὶ Γώνιππος , τά τε ἄλλα οἰκείως εἶχον ἀλλήλοις καὶ κοινὰς ἐπὶ τὰς μάχας ἐξόδους καὶ καταδρομὰς ἐποιοῦντο ἐς τὴν Λακωνικήν .
Lemmas: ὁ δέ ὁ Τυνδάρεος παῖς μήνιμα εἰς ὁ Μεσσήνιος ἄρχω μέν πρό ὁ ἐν Στενύκληρος μάχη , γίγνομαι δέ αὐτός διά αἰτία τοιόσδε εἰκάζω . μειράκιον ὡραῖος ἐκ Ἀνδανία , Πάνορμος καί Γώνιππος , ὁ τε ἄλλος οἰκεῖος ἔχω ἀλλήλων καί κοινός ἐπί ὁ μάχη ἔξοδος καί καταδρομή ποιέω εἰς ὁ Λακωνικός .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.27.2
Λακεδαιμονίων δὲ ἐπὶ στρατοπέδου Διοσκούροις ἑορτὴν ἀγόντων καὶ ἤδη πρὸς πότον καὶ παιδιὰς τετραμμένων μετὰ τὸ ἄριστον , ὁ Γώνιππος καὶ ὁ Πάνορμος χιτῶνας λευκοὺς καὶ χλαμύδας πορφυρᾶς ἐνδύντες ἐπί τε ἵππων τῶν καλλίστων ὀχούμενοι καὶ ἐπὶ ταῖς κεφαλαῖς πίλους , ἐν δὲ ταῖς χερσὶ δόρατα ἔχοντες ἐπιφαίνονται Λακεδαιμονίοις . οἱ δὲ ὡς εἶδον , προσεκύνουν τε καὶ εὔχοντο , ἀφῖχθαι δοκοῦντές σφισιν αὐτοὺς ἐς τὴν θυσίαν τοὺς Διοσκούρους .
Lemmas: Λακεδαιμόνιος δέ ἐπί στρατόπεδον Διόσκοροι ἑορτή ἄγω καί ἤδη πρός πότος καί παιδιά τρέπω μετά ὁ ἄριστον , ὁ Γώνιππος καί ὁ Πάνορμος χιτών λευκός καί χλαμύς πορφύρεος ἐνδύω ἐπί τε ἵππος ὁ καλός ὀχέω καί ἐπί ὁ κεφαλή πῖλος , ἐν δέ ὁ χείρ δόρυ ἔχω ἐπιφαίνω Λακεδαιμόνιος . ὁ δέ ὡς ὁράω , προσκυνέω τε καί εὔχομαι , ἀφικνέομαι δοκέω σφεῖς αὐτός εἰς ὁ θυσία ὁ Διόσκοροι .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.27.3
οἱ νεανίσκοι δὲ ὡς ἅπαξ ἀνεμίχθησαν , διεξήλαυνον διὰ πάντων παίοντες τοῖς δόρασι , καὶ ἤδη κειμένων πολλῶν ἀποχωροῦσιν ἐς Ἀνδανίαν , καθυβρίσαντες τῶν Διοσκούρων τῇ θυσίᾳ . τοῦτο ἐμοὶ δοκεῖν προήγαγε τοὺς Διοσκούρους ἐς τὸ ἔχθος τὸ Μεσσηνίων · τότε δέ , ὡς ἐδήλου τῷ Ἐπαμινώνδᾳ τὸ ὄνειρον , οὐκ ἦν ἔτι τοῖς Διοσκούροις ἀκούσιος τῶν Μεσσηνίων ἡ κάθοδος .
Lemmas: ὁ νεανίσκος δέ ὡς ἅπαξ ἀναμείγνυμι , διεξελαύνω διά πᾶς παίω ὁ δόρυ , καί ἤδη κεῖμαι πολύς ἀποχωρέω εἰς Ἀνδανία , καθυβρίζω ὁ Διόσκοροι ὁ θυσία . οὗτος ἐγώ δοκέω προάγω ὁ Διόσκοροι εἰς ὁ ἔχθος ὁ Μεσσήνιος · τότε δέ , ὡς δηλόω ὁ Ἐπαμινώνδας ὁ ὄνειρος , οὐ εἰμί ἔτι ὁ Διόσκοροι ἀκούσιος ὁ Μεσσήνιος ὁ κάθοδος .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.27.4
μάλιστα δὲ τὸν Ἐπαμινώνδαν ἐς τὸν οἰκισμὸν οἱ Βάκιδος ἐνῆγον χρησμοί . Βάκιδι γὰρ μανέντι ἐκ Νυμφῶν ἐς ἄλλους τέ ἐστιν Ἑλλήνων καὶ ἐς τὴν Μεσσηνίων κάθοδον προειρημένα καὶ τότε δὴ Σπάρτης μὲν ἀπʼ ἀγλαὸν ἄνθος ὀλεῖται , Μεσσήνη δʼ αὖτις οἰκήσεται ἤματα πάντα . ἐγὼ δὲ καὶ περὶ τῆς Εἴρας , ὅντινα ἁλώσοιτο τρόπον , Βάκιν ἐφώρασα εἰρηκότα · καί οἱ καὶ τόδε ἐστὶ τῶν χρησμῶν , οἵ τʼ ἀπὸ Μεσσήνης πατάγῳ κρουνοῖς τε δαμείσης .
Lemmas: μάλα δέ ὁ Ἐπαμινώνδας εἰς ὁ οἰκισμός ὁ Βάκις ἐνάγω χρησμός . Βάκις γάρ μαίνομαι ἐκ Νύμφη εἰς ἄλλος τε εἰμί Ἕλλην καί εἰς ὁ Μεσσήνιος κάθοδος προλέγω καί τότε δή Σπάρτη μέν ἀπό ἀγλαός ἄνθος ὄλλυμι , Μεσσήνη δέ αὖθις οἰκέω ἦμαρ πᾶς . ἐγώ δέ καί περί ὁ Εἴρα , ὅστις ἁλίσκομαι τρόπος , Βάκις φωράω λέγω · καί ἕ καί ὅδε εἰμί ὁ χρησμός , ὅς τε ἀπό Μεσσήνη πάταγος κρουνός τε δαμάζω .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.27.5
ὡς δὲ ἡ τελετή σφισιν ἀνεύρητο , ταύτην μέν , ὅσοι τοῦ γένους τῶν ἱερέων ἦσαν , κατετίθεντο ἐς βίβλους · Ἐπαμινώνδας δέ , ὥς οἱ τὸ χωρίον , ἔνθα νῦν ἔχουσιν οἱ Μεσσήνιοι τὴν πόλιν , μάλιστα ἐς οἰκισμὸν ἐφαίνετο ἐπιτήδειον , ἐκέλευεν ἀνασκοπεῖσθαι τοῖς μάντεσιν , εἴ οἱ βουλήσεται ταύτῃ καὶ τὰ τῶν θεῶν ἐπιχωρῆσαι . φαμένων δὲ καὶ τούτων εἶναι τὰ ἱερὰ αἴσια , οὕτω παρεσκευάζετο ἐς τὸν οἰκισμόν , λίθους τε ἄγεσθαι κελεύων καὶ ἄνδρας μεταπεμπόμενος , οἷς τέχνη στενωποὺς κατατέμνεσθαι καὶ οἰκίας καὶ ἱερὰ οἰκοδομεῖσθαι καὶ τείχη περιβάλλεσθαι .
Lemmas: ὡς δέ ὁ τελετή σφεῖς ἀνευρίσκω , οὗτος μέν , ὅσος ὁ γένος ὁ ἱερεύς εἰμί , κατατίθημι εἰς βίβλος · Ἐπαμινώνδας δέ , ὡς ἕ ὁ χωρίον , ἔνθα νῦν ἔχω ὁ Μεσσήνιος ὁ πόλις , μάλα εἰς οἰκισμός φαίνω ἐπιτήδειος , κελεύω ἀνασκοπέω ὁ μάντις , εἰ ἕ βούλομαι ταύτῃ καί ὁ ὁ θεός ἐπιχωρέω . φημί δέ καί οὗτος εἰμί ὁ ἱερόν αἴσιος , οὕτως παρασκευάζω εἰς ὁ οἰκισμός , λίθος τε ἄγω κελεύω καί ἀνήρ μεταπέμπω , ὅς τέχνη στενωπός κατατέμνω καί οἰκία καί ἱερόν οἰκοδομέω καί τεῖχος περιβάλλω .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.27.6
ὡς δὲ ἐγεγόνει τὰ πάντα ἐν ἑτοίμῳ , τὸ ἐντεῦθεν—ἱερεῖα γὰρ παρεῖχον οἱ Ἀρκάδες—αὐτὸς μὲν Ἐπαμινώνδας καὶ οἱ Θηβαῖοι Διονύσῳ καὶ Ἀπόλλωνι ἔθυον Ἰσμηνίῳ τὸν νομιζόμενον τρόπον , Ἀργεῖοι δὲ τῇ τε Ἥρᾳ τῇ Ἀργείᾳ καὶ Νεμείῳ Διί , Μεσσήνιοι δὲ Διί τε Ἰθωμάτᾳ καὶ Διοσκούροις , οἱ δέ σφισιν ἱερεῖς θεαῖς ταῖς Μεγάλαις καὶ Καύκωνι . ἐπεκαλοῦντο δὲ ἐν κοινῷ καὶ ἥρωάς σφισιν ἐπανήκειν συνοίκους , Μεσσήνην μὲν τὴν Τριόπα μάλιστα , ἐπὶ ταύτῃ δὲ Εὔρυτον καὶ Ἀφαρέα τε καὶ τοὺς παῖδας , παρὰ δὲ Ἡρακλειδῶν Κρεσφόντην τε καὶ Αἴπυτον · πλείστη δὲ καὶ παρὰ πάντων ἀνάκλησις ἐγίνετο Ἀριστομένους .
Lemmas: ὡς δέ γίγνομαι ὁ πᾶς ἐν ἑτοῖμος , ὁ ἐντεῦθεν—ἱερεῖα γάρ παρέχω ὁ αρκαδες—αυος μέν Ἐπαμινώνδας καί ὁ Θηβαῖος Διόνυσος καί Ἀπόλλων θύω Ἰσμήνιος ὁ νομίζω τρόπος , Ἀργεῖος δέ ὁ τε Ἥρα ὁ Ἀργεῖος καί Νεμεῖος Ζεύς , Μεσσήνιος δέ Ζεύς τε Ἰθώματας καί Διόσκοροι , ὁ δέ σφεῖς ἱερεύς θεά ὁ Μεγάλη καί Καύκων . ἐπικαλέω δέ ἐν κοινός καί ἥρως σφεῖς ἐπανήκω σύνοικος , Μεσσήνη μέν ὁ Τριόπας μάλα , ἐπί οὗτος δέ Εὔρυτος καί Ἀφαρεύς τε καί ὁ παῖς , παρά δέ Ἡρακλείδαι Κρεσφόντης τε καί Αἴπυτος · πολύς δέ καί παρά πᾶς ἀνάκλησις γίγνομαι Ἀριστομένης .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.27.7
καὶ τὴν μὲν τότε ἡμέραν πρὸς θυσίαις τε καὶ εὐχαῖς ἦσαν , ταῖς δὲ ἐφεξῆς τοῦ τείχους τὸν περίβολον ἤγειρον καὶ ἐντὸς οἰκίας καὶ τὰ ἱερὰ ἐποιοῦντο . εἰργάζοντο δὲ καὶ ὑπὸ μουσικῆς ἄλλης μὲν οὐδεμιᾶς , αὐλῶν δὲ Βοιωτίων καὶ Ἀργείων · τά τε Σακάδα καὶ Προνόμου μέλη τότε δὴ προήχθη μάλιστα ἐς ἅμιλλαν . αὐτῇ μὲν δὴ τῇ πόλει Μεσσήνην ἔθεντο ὄνομα , ἀνῴκιζον δὲ καὶ ἄλλα πολίσματα .
Lemmas: καί ὁ μέν τότε ἡμέρα πρός θυσία τε καί εὐχή εἰμί , ὁ δέ ἐφεξῆς ὁ τεῖχος ὁ περίβολος ἀγείρω καί ἐντός οἰκία καί ὁ ἱερόν ποιέω . ἐργάζομαι δέ καί ὑπό μουσική ἄλλος μέν οὐδείς , αὐλός δέ Βοιώτιος καί Ἀργεῖος · ὁ τε Σακάδης καί Πρόνομος μέλος τότε δή προάγω μάλα εἰς ἅμιλλα . αὐτός μέν δή ὁ πόλις Μεσσήνη τίθημι ὄνομα , ἀνοικίζω δέ καί ἄλλος πόλισμα .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.27.8
Ναυπλιεῖς δὲ ἐκ Μοθώνης οὐκ ἀνέστησαν · κατὰ χώραν δὲ καὶ Ἀσιναίους μένειν εἴων , τούτοις μὲν καὶ εὐεργεσίαν ἀπομνημονεύοντες πολεμῆσαι μετὰ Λακεδαιμονίων πρὸς σφᾶς οὐ θελήσασι , Ναυπλιεῖς δὲ κατιοῦσιν ἐς Πελοπόννησον Μεσσηνίοις τε δῶρα ἤγαγον ὁποῖα εἶχον καὶ ἅμα μὲν ὑπὲρ καθόδου τῆς ἐκείνων συνεχέσιν ἐς τὸ θεῖον ταῖς εὐχαῖς , ἅμα δὲ ὑπὲρ σωτηρίας τῆς σφετέρας δεήσεσιν ἐς ἐκείνους ἐχρῶντο .
Lemmas: Ναυπλιεύς δέ ἐκ Μοθώνη οὐ ἀνίστημι · κατά χώρα δέ καί Ἀσιναῖος μένω ἐάω , οὗτος μέν καί εὐεργεσία ἀπομνημονεύω πολεμέω μετά Λακεδαιμόνιος πρός σφεῖς οὐ ἐθέλω , Ναυπλιεύς δέ κατέρχομαι εἰς Πελοπόννησος Μεσσήνιος τε δῶρον ἄγω ὁποῖος ἔχω καί ἅμα μέν ὑπέρ κάθοδος ὁ ἐκεῖνος συνεχής εἰς ὁ θεῖος ὁ εὐχή , ἅμα δέ ὑπέρ σωτηρία ὁ σφέτερος δέησις εἰς ἐκεῖνος χράω .
pausanias-periegesis.graeciae-descriptio 4.27.9
κατῆλθον δὲ ἐς Πελοπόννησον οἱ Μεσσήνιοι καὶ ἀνεσώσαντο τὴν αὑτῶν ἑπτὰ καὶ ὀγδοήκοντα καὶ διακοσίοις ἔτεσιν ὕστερον μετὰ Εἴρας ἅλωσιν , Δυσκινήτου μὲν Ἀθήνῃσιν ἄρχοντος , τρίτῳ δὲ ἔτει τῆς δευτέρας καὶ ἑκατοστῆς Ὀλυμπιάδος , ἣν Δάμων Θούριος τὸ δεύτερον ἐνίκα . οὐκ ὀλίγος μὲν οὖν ὁ χρόνος καὶ Πλαταιεῦσιν ἐγένετο , ἐφʼ ὅσον καὶ ἐκεῖνοι τὴν αὑτῶν ἔφευγον , καὶ Δηλίοις , ἡνίκα ᾤκησαν Ἀδραμύττιον ἐκβληθέντες ἐκ τῆς σφετέρας ὑπὸ Ἀθηναίων ·
Lemmas: κατέρχομαι δέ εἰς Πελοπόννησος ὁ Μεσσήνιος καί ἀνασῴζω ὁ ἑαυτοῦ ἑπτά καί ὀγδοήκοντα καί διακόσιοι ἔτος ὕστερον μετά Εἴρα ἅλωσις , Δυσκίνητος μέν Ἀθῆναι ἄρχω , τρίτος δέ ἔτος ὁ δεύτερος καί ἑκατοστός Ὀλυμπιάς , ὅς Δάμων Θούριος ὁ δεύτερος νικάω . οὐ ὀλίγος μέν οὖν ὁ χρόνος καί Πλαταιεύς γίγνομαι , ἐπί ὅσος καί ἐκεῖνος ὁ ἑαυτοῦ φεύγω , καί Δήλιος , ἡνίκα οἰκέω Ἀδραμύττιον ἐκβάλλω ἐκ ὁ σφέτερος ὑπό Ἀθηναῖος ·