paulus-medicine.epitomae-medicae-libri-septem paulus_aegineta_heiberg_cmg9_0044.2
Δεῖ δὲ καὶ τῆς τῶν ὑδάτων ἀρετῆς τε καὶ κακίας ἐμπείρους εἶναι · πολύχρηστα γὰρ τὰ ὕδατα σχεδὸν ἀπάντων μᾶλλον ἐστὶν εἰς ἅπασαν τὴν δίαιταν . εἰδέναι χρὴ τοίνυν τὸ ἄριстон ὕδωρ ἀπιόστατον εἶναι καὶ κατὰ γεῦσιν καὶ κατ' ὀσμήν · εὐθὺς δὲ τοῦτο καὶ ἡδίστον ὑπάρχει τοῖς πίνουσι καὶ ὀφθῆναι καθαρόν . ὅταν δὲ καὶ ὑποχωρῇ τῶν ὑποχονδρίων ταχέως , μηδὲ ζητεῖν ἕτερον ἄμεινον · τὰ γὰρ ἐν τοῖς ὑποχονδρίοις χρονίζοντα καὶ τὴν γαστέραν πλήττοντα καὶ ἐμφυοῦντα καὶ βαρύνοντα μοχθηρὰ νομιστέον . οὔτε δὲ θερμαίνεται ταχέως οὔτε ψύχεται τὰ τοιαῦτα τῶν ὑδάτων , ἀλλὰ καὶ τὰ ἐν αὐτοῖς ἐψόμενα βραδύτατα καὶ κάκιον ἕμεται . βέλτιον μὲν οὖν τῇ πείρᾳ κρίνειν τὸ τοιούτον ὕδωρ · ὁ βουλόμενος δὲ καὶ διὰ γνωρισμάτων διαγιγνώσκειν τοῖς ῥηθεκομένοις κρινέτω . τὰ μὲν γὰρ πρὸς ἄρκτους ἐστραμμένα καὶ τὸν ἥλιον ἀποστραφέντα βραδύπορά τέ ἐστι καὶ ἀτέραμνα καὶ θερμαίνεται καὶ ψύχεται βραδέως · τὰ δὲ πρὸς ἀνατολὰς διὰ πύρου τινὸς ἢ γῆς ἠθούμενα τάχιστα θερμαίνεται καὶ τάχιστα ψύχεται . ταῦτα ἐλπίζειν εἶναι κάλλιστα · καλὰ δὲ καὶ , ὅσα θέρους μὲν ψυχρότερα , χειμῶνος δὲ θερμότερα . τινὲς δὲ καὶ τῷ σταθμῷ δοκιμάζουσι τὰ κοῦφα νομίζοντες εἶναι κρείττω · τοῦτο δέ , εἰ μὲν πρὸς τοῖς ἄλλοις ὑπάρχει τοῖς εἰρημένοις , ἐπαινείται , μόνον δὲ οὐκ ἐξαρκεῖ τεκμήριον εἶναι τῶν ἀγαθῶν . κουφότατα δέ , ὡς φησιν Ἱπποκράτης , τὰ ὀμβρία καὶ γλυκύτατα καὶ λαμπρότατα καὶ λεπτότατα , διότι ὑπὸ τοῦ ἡλίου τὸ κουφότατον ἕλκεται καὶ λεπτότατον · ἄνγει δὲ οὐκ ἐκ μόνων τῶν ἄλλων ὑδάτων ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς θαλάττης κἂκ τῶν σωμάτων αὐτῶν · διὸ καὶ εὐσηπτότατά ἐστι πάντων ὡς ἂν ἀπὸ διαφόρων ποιότητων συνιστάμενα . μὴ τις δὲ ὑπολάβῃ κάκιστον εἶναι τὸ εὐσηπτον ὕδωρ · τὸ γὰρ εὐαλλοίωτον πρὸς ἀρετῆς μᾶλλον ἐστὶν ἢ κακίας , ὥστε , ὅταν ἔχον τὰ γνωρίσματα τῶν ἀρίστων ὑδάτων εὐσηπτον ὑπάρχῃ , κάλλιστον ὑποληπτέον αὐτό · τρέπεσθαι μὴν ἀρχόμενον τοῖς πιούσιν αἴτιον βράγχων τε καὶ βηχῶν καὶ βαρυφωνίας καθίσταται . αὐτῶν δὲ τῶν ὀμβρίων ὑδάτων τὸ θερινόν
Lemmas: Δεύς δέ καί ὁ ὁ ὕδωρ ἀρετή τε καί κακία ἔμπειρος εἰμί · πολύχρηστος γάρ ὁ ὕδωρ σχεδόν ἀπαντάω μᾶλλον εἰμί εἰς ἅπας ὁ δίαιτα . οἶδα χρή τοίνυν ὁ ἄρις ὕδωρ ἄπιος εἰμί καί κατά γεῦσις καί κατά ὀσμή · εὐθύς δέ οὗτος καί ἡδύς ὑπάρχω ὁ πίνω καί ὁράω καθαρός . ὅταν δέ καί ὑποχωρέω ὁ ὑποχόνδριος ταχέως , μηδέ ζητέω ἕτερος ἀγαθός · ὁ γάρ ἐν ὁ ὑποχόνδριος χρονίζω καί ὁ γαστέρα πλήσσω καί ἐμφύω καί βαρύνω μοχθηρός νομιστέος . οὔτε δέ θερμαίνω ταχέως οὔτε ψύχω ὁ τοιοῦτος ὁ ὕδωρ , ἀλλά καί ὁ ἐν αὐτός ψάω βραδύς καί κακός ἔμετος . ἀγαθός μέν οὖν ὁ πείρω κρίνω ὁ τοιοῦτος ὕδωρ · ὁ βούλομαι δέ καί διά γνώρισμα διαγιγνώσκω ὁ ῥέω κρίνω . ὁ μέν γάρ πρός ἄρκτος στρέφω καί ὁ ἥλιος ἀποστρέφω Βραδύπορα τε εἰμί καί ἀτέραμνος καί θερμαίνω καί ψύχω βραδύς · ὁ δέ πρός ἀνατολή διά πυρόω τις ἢ γῆ ἠθέω ταχύς θερμαίνω καί ταχύς ψύχω . οὗτος ἐλπίζω εἰμί καλῶς · καλός δέ καί , ὅσος θέρος μέν ψυχρός , χειμών δέ θερμός . τις δέ καί ὁ σταθμός δοκιμάζω ὁ κοῦφος νομίζω εἰμί ἀγαθός · οὗτος δέ , εἰμί μέν πρός ὁ ἄλλος ὑπάρχω ὁ εἴρω , ἐπαινέω , μόνος δέ οὐ ἐξαρκέω τεκμήριον εἰμί ὁ ἀγαθός . κοῦφος δέ , ὡς φημί Ἱπποκράτης , ὁ ὀμβρία καί γλυκύς καί λαμπρός καί λεπτός , διότι ὑπό ὁ ἥλιος ὁ κοῦφος ἕλκω καί λεπτός · ἄνω δέ οὐ ἐκ μόνος ὁ ἄλλος ὕδωρ ἀλλά καί ἀπό ὁ θάλασσα κατά ὁ σῶμα αὐτός · διό καί εὔσηπτος εἰμί πᾶς ὡς εἄν ἀπό διάφορος ποιότης συνιστάω . μή τις δέ ὑπολαμβάνω κακός εἰμί ὁ ευσηπτω ὕδωρ · ὁ γάρ εὐαλλοίωτος πρός ἀρετή μᾶλλον εἰμί ἢ κακία , ὥστε , ὅταν ἔχω ὁ γνώρισμα ὁ Ἀρίστων ὕδωρ ευσηπτω ὑπάρχω , καλῶς ὑποληπτέον αὐτός · τρέπω μήv ἄρχω ὁ πίνω αἴτιος βράγχος τε καί βήξ καί βαρυφωνία καθίστημι . αὐτός δέ ὁ Ὀμβρίων ὕδωρ ὁ θερινός