paulus-medicine.epitomae-medicae-libri-septem paulus_aegineta_heiberg_cmg9_0372.1
μορίου , ἐν ᾧ τὸ ἕλκος ἐστίν . ἐπεὶ δὲ τοῦ κενουμένου περιττώματος τὸ μὲν λεπτὸν ὑγρότερον τὸ ἕλκος ἀποτελεῖ , τὸ δὲ παχύτερον περιπηγνύμενον αὐτῷ ῥῦπος γίνεται , διὰ τοῦτο φαρμάκων δεῖται τῶν μετριῶς ἑπραινόντων τε καὶ ῥυπτόντων · τοιαῦτα δὲ ἐστὶ λιβανωτὸς καὶ κριθίνον ἄλευρον καὶ κυάμινον καὶ ὀρόβινον καὶ ἱρὶς καὶ ἀριστολοχία καὶ καθμία καὶ πᾶναξ καὶ πομφόλυξ . ὅταν δὲ μηδὲν ὑψελήσῃ τὸ προσαγόμενον σαρκωτικὸν φάρμακον , οὕτω πως ἐπ’ ἄλλο μεταβαίνειν . ἀλλ’ εἰ μὲν πλείων ὁ ῥῦπος φαίνει καὶ ὑγρότερον τὸ ἕλκος , εἰδέναι προσῆκεν , ὡς ἐνδεέστερον ἐξήρανεν τὸ φάρμακον , καὶ ἐπιτείνειν αὐτὸ μέλιτος μίζει · εἰ δὲ καθαρὸν καὶ μᾶλλον ἄνικμον εὑρεθείη , πλεόν ἢπερ ἔχρην ἐξήρανεν , καὶ χρή δι’ ἐλαίου πλείονος ἀνιέντα κηρωτὴν προσφέρειν . συμβαίνει δὲ ἐνίοτε τοῦ φαρμάκου τυγχάνοντος ἰσχυροτέρου συντήκεσθαι τι τῆς σαρκός , ὡς ῥυπαρὸν καὶ ὑγρὸν φαίνεσθαι τὸ ἕλκος παραπλησίως τοῖς ἐνδεέστερον ἑπρανθεῖσιν · ἀλλὰ τοῦτο κοιλότερόν τε συντηκόμενον γίνεται καὶ ὀχθώδες τοῖς χείλεσιν ἐρυθρόν τε καὶ τι καὶ φλεγμονῆς ἔχον , πολλάκις δὲ καὶ δάκνεται σαφῶς ὁ πᾶσχων · τὸ δὲ ἕτερον ὑπὸ τῶν ἐλαττον ἑπραινόντων οὐδὲν τούτων ἔχει · παρακολουθοῦν . σαπρότης τοίνυν ξύλων , καὶ μάλιστα ὅσα μετέχει μετρίως στυψέως τε καὶ ῥύψεως , ὥσπερ καὶ ἡ πτελέα , καθαίρει καὶ ἀναπληροῖ τὰ καθαρά τῶν ἐλκῶν ἢ ἀνέμωνα προστιθέμεναι . πίτυος φλοιὸν ἀποζῦσας καὶ τρίψας μετὰ κηρωτῆς εἰς μοτοὺς ἐγχρίων ἐπὶ τῶν κοίλων ἐλκῶν καὶ μάλιστα τῶν προσφάτων ἐπιτίθει · πληροῖ γὰρ αὐτά . σύνθετα δὲ καθαρῶν μὲν ὄντων τῶν ἐλκῶν τὸ τε διὰ τῶν ὀστρέων ἐστὶ καὶ τὸ Μανέθωνος διὰ σφέκλης καὶ τὸ διὰ τῆς ἁλὸς καὶ ἡ μελιτρὰ προσαγορευόμενον ἑηρίον καὶ τὸ λαμβάνον ἀμύλου , μάννης , ἄλικος , ὀρόβου ἴσα · ὁμοίως δὲ καὶ τὸ διὰ λιβάνου καὶ τὸ ἀφροδιτάριον , ῥυπαρώτερον δὲ ποσῶς , τὰ τε κεφαλικά προσαγορευόμενα ἑηρία . ἔμμοτα δὲ φάρμακα ἢ τε τροφὸς ἐστι καλουμένη καὶ ἡ Ἰαὶς καὶ ἡ Ἀθηνᾶ καὶ ἡ διὰ τῶν ἀτρακτυλίδων · ἐστι καὶ τὸ λεγόμενον Ἰταλικὸν καὶ ὅσα διὰ πείρας .
Lemmas: μόριον , ἐν ὅς ὁ ἕλκος εἰμί . ἐπεί δέ ὁ κενόω περίσσωμα ὁ μέν λεπτόν ὑγρός ὁ ἕλκος ἀποτελέω , ὁ δέ παχύς περιπήγνυμι αὐτός ῥύπος γίγνομαι , διά οὗτος φάρμακον δήω ὁ μέτριος πραΐνω τε καί ῥύπτω · τοιοῦτος δέ εἰμί λιβανωτός καί κρίθινος ἄλευρον καί κυάμινος καί ὀρόβινος καί ἶρις καί ἀριστολόχεια καί καθμία καί πάναξ καί πομφόλυξ . ὅταν δέ μηδείς ὑψελήσῃ ὁ προσάγω σαρκωτικός φάρμακον , οὗτος πως ἐπί ἄλλος μεταβαίνω . ἀλλά εἰμί μέν πλείων ὁ ῥύπος φαίνω καί ὑγρός ὁ ἕλκος , οἶδα προσήκω , ὡς ἐνδεής ξηραίνω ὁ φάρμακον , καί ἐπιτείνω αὐτός μέλι μίζει · εἰμί δέ καθαρός καί μᾶλλον ἄνικμος εὑρίσκω , πλέω ἤ χρή ξηραίνω , καί χρή διά ἔλαιον πλείων ἀνίημι κηρωτή προσφέρω . συμβαίνω δέ ἐνίοτε ὁ φάρμακον τυγχάνω ἰσχυρός συντήκω τίς ὁ σάρξ , ὡς ῥυπαρός καί ὑγρός φαίνω ὁ ἕλκος παραπλήσιος ὁ ἐνδεής ἑπρανθεῖσιν · ἀλλά οὗτος κοῖλος τε συντήκω γίγνομαι καί ὀχθώδης ὁ χεῖλος ἐρυθρός τε καί τίς καί φλεγμονή ἔχω , πολλάκις δέ καί δάκνω σαφῶς ὁ πάσχω · ὁ δέ ἕτερος ὑπό ὁ μικρός πραΐνω οὐδείς οὗτος ἔχω · παρακολουθέω . σαπρότης τοίνυν ξύλον , καί μάλιστα ὅσος μετέχω μέτριος στῦψις τε καί ῥύψις , ὥσπερ καί ὁ πτελέα , καθαίρω καί ἀναπληρόω ὁ καθαρός ὁ ἐλκή ἢ ἀνεμώνη προστίθημι . πίτυς φλοιός ἀποζῶ καί τρίβω μετά κηρωτή εἰς μοτός ἐγχρίω ἐπί ὁ κοῖλος ἐλκή καί μάλιστα ὁ πρόσφατος ἐπιτίθημι · πληρόω γάρ αὐτός . σύνθετος δέ καθαρός μέν εἰμί ὁ ἐλκή ὁ τε διά ὁ ὄστρεον εἰμί καί ὁ Μανεθών διά σφέκλη καί ὁ διά ὁ ἅλς καί ὁ μέλιθρον προσαγορεύω ὁρίζω καί ὁ λαμβάνω ἄμυλος , μάννα , ἄλιξ , ὄροβος ἴσος · ὁμοίως δέ καί ὁ διά λίβανος καί ὁ ἀφροδιτάριον , ῥυπαρός δέ ποσός , ὁ τε κεφαλικός προσαγορεύω ἠρίον . ἔμμοτος δέ φάρμακον ἢ τε τροφός εἰμί καλέω καί ὁ Ἰά καί ὁ Ἀθηνᾶ καί ὁ διά ὁ ἀτρακτυλίς · εἰμί καί ὁ λέγω ἰταλικός καί ὅσος διά πείρω .