paulus-medicine.epitomae-medicae-libri-septem paulus_aegineta_heiberg_cmg9_0101.1
ἔμψύσεώς τε καὶ οἷον ῥιπίδος , ἡ διὰ σώματος ἰχνότης , ὡς μετ’ ὀλίγον δεῖξομεν . αὐξάνεται δὲ τὸ θερμὸν ἢ διὰ τὰ κατὰ φύσιν αἴτια , οἷον ἡλικίαν ἀκμαστικὴν ἢ παιδικὴν ἢ ἀπλῶς θερμὴν ὥραν τε καὶ χώραν καὶ κράσιν θερμότεραν , ἢ διὰ τὰ οὐ φύσει , οἷον τὸ περιέχον θερμότερον ὑπάρχον , λουτρὰ θερμά , γυμνάσια , σιτία , οἶνον , φάρμακα θερμότερα , ἢ διὰ τὰ παρὰ φύσιν , οἷον δυσκρασίαν θερμὴν ἢ χυμῶν σὴν ἢ θυμὸν ἢ τὰ παραπλήσια . διακρινεῖς δὲ τὸν ἕκαστον σφυγμὸν τῷ τὰ μὲν κατὰ φύσιν μόνιμόν τε καὶ δυσμετάβλητον αὐτοῦ ποιεῖσθαι τὸ μέγεθος , τὰ δὲ λοιπὰ ῥάδιως μεταβαλλόμενον , ὥστε καὶ ἐπὶ σοῦ ἀπτομένου πολλάκις ἢ πάντως γε μετ’ ὀλίγον [ πάντως ] ἀποκαθίστασθαι . καὶ τοῖς μὲν διὰ θερμὰ λουτρὰ μεγάλοις σφυγμοῖς καὶ μαλακότης προσγίνεται , ὡς περ αὐ τοῖς διὰ θερμὴν καὶ μάλιστα σὺν ξηρότητι δυσκρασίαν σκληρότης . οἱ δὲ γυμναζόμενοι συμμέτρως ἢ τριψάμενοι μέσως μὲν ἔχουσι κατὰ σκληρότητα καὶ μαλακότητα , τὰ δὲ περὶ τὰ στέρνα θερμότερα μᾶλλον ἔχουσιν , ὁ δὴ καὶ τοῖς θυμωθεῖσιν γίνεται . τοῖς δὲ διὰ τροφὴν ἢ οἴνου χρῆσιν ἢ θυμὸν πρὸς τῷ μεγέθει καὶ σφοδρότης ὑπάρχει . ὅσοι δὲ κρύπτειν σπεύδουσι τὸν θυμὸν ἢ ἕτερόν τι πεπραγμένον αὐτοῖς οὐκ ἐπιτρέψαντος τοῦ ἰατροῦ , ὡς περ ὁ λαβὼν τὸ θερμὸν φάρμακον καὶ τὸν ἰατρὸν ἅμα τῇ τῆς χειρὸς ἀπτεσθαι πυνθανόμενον ἀποκρύπτειν ἐθέλων , πρὸς τῷ μεγέθει καὶ σαφὴς ἀνωμαλία προσγίνεται . εἰς τοῦτο δὲ καὶ τὸ τοῦ κάμνοντος ἦθος τε καὶ ἦθος οὐ μικρὰ συντελεῖ πρὸς διάγνωσιν , ἦθος μὲν τὸ φιλοφάρμακον , ἦθος δὲ τὸ ἀβέλτερόν τε καὶ δοξοκαθαιρετικόν . ὁ δὲ διὰ σὴν χυμῶν μέγας πρὸς τῷ μεγέθει καὶ τὴν συστολὴν μᾶλλον ἐπιταχύνουσαν ἔχει . πρὸς δὲ τὸ μέγαν γενέσθαι σφυγμὸν οὐκ ἐξαρκεῖ τὰ τῆς χρείας μόνον , ἀλλὰ δεῖ καὶ δυνάμεως ἐξυπηρετούσης καὶ τοῦ ὀργάνου τῆς συμμετρίας κατὰ σκληρότητα καὶ μαλακότητα . αὐξηθέντος τοίνυν τοῦ κατὰ τὴν καρδίαν θερμοῦ δι’ ἣντιναοὖν τῶν εἰρημένων αἰτιῶν πρῶτον μὲν γίνεται μέγας ὁ σφυγμός · ἐπειδὰν δὲ μὴ ἐξαρκέσῃ τῇ χρείᾳ τὸ μέγεθος , εὐθὺς αὐτῷ καὶ τὰχος προσγίνεται , εἰ δὲ μηδ’ οὕτως ἐξαρκέσει , καὶ πυκνότητα προσλαμβάνει . μικροὶ δὲ καὶ βραδεῖς καὶ ἀραῖοι σφυγμοὶ καὶ ὑπὸ τῶν ἐναντίων γίγνονται · ἀλλ’ ἣνικα ἂν ἀπὸ μεγάλου καὶ ταχέος καὶ
Lemmas: ἔμψύσεώς τε καί οἷος ῥιπίς , ὁ διά σῶμα ἴχνος , ὡς μετά ὀλίγος δείκνυμι . αὐξάνω δέ ὁ θερμός ἢ διά ὁ κατά φύσις αἴτιος , οἷος ἡλικία ἀκμαστικός ἢ παιδικός ἢ ἀπλόος θερμός ὥρα τε καί χώρα καί κρᾶσις θερμός , ἢ διά ὁ οὖον φύσις , οἷος ὁ περιέχω θερμός ὑπάρχω , λουτρόν θερμός , γυμνάσιον , σιτίον , οἶνος , φάρμακον θερμός , ἢ διά ὁ παρά φύσις , οἷος δυσκρασία θερμός ἢ χυμός σός ἢ θυμός ἢ ὁ παραπλήσιος . διακρίνω δέ ὁ ἕκαστος σφυγμός ὁ ὁ μέν κατά φύσις μόνιμος τε καί δυσμετάβλητος αὐτός ποιέω ὁ μέγεθος , ὁ δέ λοιπάς ῥᾳδίως μεταβάλλω , ὥστε καί ἐπί σύ ά̓πτω πολλάκις ἢ πάντως γε μετά ὀλίγος [ πάντως ] ἀποκαθίστημι . καί ὁ μέν διά θερμός λουτρόν μέγας σφυγμός καί μαλακότης προσγίγνομαι , ὡς περ αὖος ὁ διά θερμός καί μάλιστα σύν ξηρότης δυσκρασία σκληρότης . ὁ δέ γυμνάζω σύμμετρος ἢ τρίβω μέσος μέν ἔχω κατά σκληρότης καί μαλακότητα , ὁ δέ περί ὁ στέρνον θερμός μᾶλλον ἔχω , ὁ δή καί ὁ θυμόω γίγνομαι . ὁ δέ διά τροφή ἢ οἶνος χρῆσις ἢ θυμός πρός ὁ μέγεθος καί σφοδρότης ὑπάρχω . ὅσος δέ κρύπτω σπεύδω ὁ θυμός ἢ ἕτερος τίς πράσσω αὐτός οὐ ἐπιτρέπω ὁ ἰατρός , ὡς περ ὁ λαμβάνω ὁ θερμός φάρμακον καί ὁ ἰατρός ἅμα ὁ ὁ χείρ ἅπτω πυνθάνομαι ἀποκρύπτω ἐθέλω , πρός ὁ μέγεθος καί σαφής ἀνωμαλία προσγίγνομαι . εἰς οὗτος δέ καί ὁ ὁ κάμνω ἦθος τε καί ἦθος οὖον μικρός συντελής πρός διάγνωσις , ἦθος μέν ὁ φιλοφάρμακος , ἦθος δέ ὁ ἀβέλτερος τε καί δοξοκαθαιρετικός . ὁ δέ διά σός χυμός μέγας πρός ὁ μέγεθος καί ὁ συστολή μᾶλλον ἐπιταχύνω ἔχω . πρός δέ ὁ μέγας γίγνομαι σφυγμός οὐ ἐξαρκέω ὁ ὁ χρεία μόνος , ἀλλά δεῖ καί δύναμις ἐξυπηρετέω καί ὁ ὄργανον ὁ συμμετρία κατά σκληρότης καί μαλακότητα . αὐξάνω τοίνυν ὁ κατά ὁ Καρδία θερμός διά ηντιναοω ὁ εἴρω αἰτία πρῶτος μέν γίγνομαι μέγας ὁ σφυγμός · ἐπειδάν δέ μή ἐξαρκέω ὁ χρεία ὁ μέγεθος , εὐθύς αὐτός καί τάχος προσγίγνομαι , εἰμί δέ μηδέ οὕτως ἐξαρκέω , καί πυκνότης προσλαμβάνω . μικρός δέ καί βραδύς καί ἀραιός σφυγμός καί ὑπό ὁ ἐναντίος γίγνομαι · ἀλλά ἑνίζω εἄν ἀπό μέγας καί ταχύς καί