origenes.selecta-in-psalmos-dub-fragmenta-e-catenis 4.4
Υἱοὶ ἀνθρώπων , ἕως πότε βαρυκάρδιοι ; Ἴνα τί ἀγαπᾶτε ματαιότητα , καὶ ζητεῖτε ψεῦδος , κ . τ . ἑ . Τὸ , « Υἱοὶ ἀνθρώπων ( 93 ) , » ὁ μέν τις οἰήσεται περιφραστικῶς εἰρῆσθαι , ὡς καὶ Ἕλλησιν ἔθος · Υἷες Ἀχαιῶν · ἕτεροι δὲ ἀπὸ τοῦ Σωτῆρος ἀρξάμενοι πολλαχοῦ χρηματίζοντος Υἱοῦ ἀνθρώπου , τὴν αἰτίαν βουλεύσονται ἐξιχνεῦσαι καὶ περὶ τῶν ἀνθρώπων οὐχ ἀπλῶς λεγομένων , πολλάκις υἱῶν ἀνθρώπων χρηματιζόντων . Οὐδέπου γὰρ καὶ περὶ τοῦ Σωτῆρος περίφρασις ἂν εἴη τὸ Υἱοὶ ἀνθρώπου αὐτὸν ὀνομάζεσθαι , ἐπεὶ λέγεται · « Ἐξουσίαν ἔδωκεν αὐτῷ κρίσιν ποιεῖν , ὅτι Υἱὸς ἀνθρώπου ἐστί . » Χρὴ τοίνυν καθόλου τοῦτο γινώσκειν , ὅτι ἡ ἅνθρωπος προσηγορία , ὅτε οἱ ἅγιοι θεοὶ προσαγορεύονται , ἐπὶ ψόγου λαμβάνεται · ὅτε δὲ κτήνη καὶ θηρία οἱ ἁμαρτωλοὶ , ἐπὶ ἐπαίνου καλοῦ τάσσεται . Καὶ τοῦ μὲν προτέρου παράδειγμα · « Ἐγὼ εἷπα · Θεοί ἐστε , καὶ υἱοὶ Ὑψίστου πάντες · ὑμεῖς δὲ ὡς ἄνθρωποι ἀποθνήσκετε , καὶ ὡς εἷς τῶν ἀρχόντων πίπτετε · » καί · « Ὅπου γὰρ ἐν ὑμῖν ζῆλος καὶ ἔρις , οὐχὶ σαρκικοί ἐστε , καὶ κατὰ ἄνθρωπον περιπατεῖτε ; » τοῦ δὲ δευτέρου · « Ἀνθρώπους καὶ κτήνη σώσεις , Κύριε . » Πρῶτον γὰρ υἱὸν ἀνθρώπου , πρόσωπον ὡρισμένον ἐν Γραφῇ ὀνομαζόμενον Θεὸν , ἐπὶ τῇ παρούσῃ μνήμῃ τὸν Δανιὴλ εὑρίσκομεν καὶ μετὰ τοῦτον τὸν Ἰεξεκιὴλ προφήτας ἐν τῇ αἰχμαλωσίᾳ γενομένους · οὐδένα δὲ πρὸ τῆς αἰχμαλωσίας , ὅσον ἐφʼ οἶς ἱστοροῦμεν κατὰ τὰ ἀναντίῤῥητα τῶν ἀναφερομένων βιβλίων θεοπνεύστων . ταύτῃ τῇ προσηγορίᾳ καλούμενον . Τί δὲ δεῖ λέγειν περὶ τοῦ Σωτῆρος , τῶν Εὐαγγελίων πεπληρωμένων ταύτης τῆς φωνῆς ; Καὶ οἱόμεθα , διὰ τὸ ἁμαρτωλοὺς γεγονέναι τοὺς ἐν τῇ αἰχμαλωσίᾳ , εἰς ὀνειδισμὸν ἐκείνων τὸν Δανιὴλ μόνον σώσαντα τὸ ἀξίωμα τῆς τοῦ ἀνθρώπου καὶ κατʼ εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν γενομένης φύσεως . ἀκούειν τὸ . « Υἱὲ ἀνθρώπου . » Τὸ δ᾿ αὐτὸ λεκτέον καὶ περὶ τοῦ Ἰεζεκιήλ . Ἄνθρωπος γὰρ πρῶτος ὠνομάσθη ὁ κατʼ εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν πεποιημένος ὑπὸ τοῦ Θεοῦ , καὶ οὕτως ἂν εἴη κυρίως ἄνθρωπος . Ἐπισκεπτέον δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ Σωτῆρος , εἰ τὸ ἀνθρώπινον αὐτοῦ Υἱὸς ἀνθρώπου , ἀνθρώπου πατρὸς ὄντος τῷ ἀνθρωπίνῳ τῆς εἰκόνος τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀοράτου . Καὶ τὸ εἰρημένον δὲ , « Οἵ τε γηγενεῖς καὶ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων , » ὑπεροχὴν δηλοῖ τῶν υἱῶν τῶν ἀνθρώπων παρὰ τοὺς γηγενεῖς . Ἀλλὰ πρὸς τὴν λέξιν , ἐπεὶ ἐπιπλήττονται ἐνθάδε ἀκούοντες τὸ , « Ἕως πότε βαρυκάρδιοι , » καὶ τὰ ἐξῆς , οὐ καλῶς δόξουσιν ἀντιῤῥήσεις περὶ υἱῶν ἀνθρώπων παρατεθεῖσθαι , εἰ μὴ ἄρα διττὸν τὸν ἄνθρωπον δεῖ λαμβάνειν , καθὰ ὑπέλαβεν ὁ Ἀπόστολος λέγων · « Ὁ πρῶτος ἄνθρωπος ἐκ γῆς χοῖκός · ὁ δεύτερος ἄνθρωπος ὁ Κύριος ἐξ οὐρανοῦ . Οἷος ὁ χοϊκὸς , τοιοῦτοι καὶ οἱ χοϊκοί · καὶ οἷος ὁ ἐπουράνιος , τοιοῦτοι καὶ οἱ ἐπουράνιοι . » Πάλιν δὲ καὶ οὕτως , διὰ τὸ προστάσσεσθαι γνῶναι , ὅτι Κύριος « ἐθαυμάστωσε τὸν ὅσιον αὐτοῦ , » τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων . ζητηθήσεται πῶς οἱ κατὰ τὸ χεῖρον υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων προστάττονται ἔργον τῶν ἁγιωτάτων ποιῆσαι . Τὸ γὰρ γῶναι ὅτι ἐθαυμάστωσεν ὁ Κύριος τὸν ὅσιον αὐτοῦ , ἁγιωτάτων ἐστὶ κατόρθωμα . Εὐχερὲς δὲ λῦσαι τοῦτο , ἐπεὶ δύναται ὁ αὐτὸς μὲν ἐν χείροσιν ὢν Υἱὸς ἀνθρώπου εἶναι κατὰ τὸν ἄνθρωπον τὸν χοῖκόν · μεταβαλὼν δὲ , ὅπερ οὐκ ἔστιν ἀδύνατον , γενέσθαι Υἱὸς ἀνθρώπου κατὰ τὸν ἄνθρωπον τὸν ἐπουράνιον . Οὖτοι δὲ οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων οἱ κατὰ τὸ δεύτερον , ἅτε υἱοὶ τυγχάνοντες τοῦ ἐκ γῆς χοϊκοῦ , καὶ βαρυκάρδιοι εὐλόγως λέγοιντο , καὶ ἀγαπᾷν ματαιότητα , ζητεῖν τε ψεῦδος . Νοῦς γὰρ σαρκὸς ἐν αὐτοῖς καὶ ἀγάπη σωματικὴ , καὶ ζήτησις τοῦ τῆς ἀληθείας ἐχθροῦ , τουτέστι τοῦ ψεύδους . Βαρυκάρδιοι γὰρ οἱ τὴν καθεζομένην ἐπὶ τάλαντον μολίβδου ἀνομίαν ἔχοντες ἐν τῇ καρδίᾳ , ἥτις ὡς κατωφερὴς δύσεται σὺν Αἰγυπτίοις ὡσεὶ μόλιβδος ἐν ὕδατι σφοδρῷ τῶν κυμάτων τοῦ βίου . Ἐναντίοι δὲ τοῖς βαρυκαρδίοις οἱ ὑπὸ τὸν ζυγὸν Ἰησοῦ ἐλαφρὸν τυγχάνοντες . Τάχα δὲ , ἐπεὶ καὶ οἱ μεμαθητευμένοι υἱοί εἰσι τοῦ μαθητεύσαντος , οἱ δὲ διδάσκοντες , αὐτοὶ κατʼ εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν τοῦ Θεοῦ , οἱ μαθητευθέντες μὲν , οὐκ ἄξιοι δὲ τῶν διδαξάντων γεγενημένοι , ὀνειδίζοιντο ἂν ὡς υἱοὶ ἀνθρώπου βαρυκάρδιοι , ταῖς δοθείσαις ἀφορμαῖς εἰς τὸ καθαρὰν γενέσθαι τὴν καρδίαν οὐ κατηκολουθηκότες . Καὶ γὰρ ἔθος τοὺς διδασκομένους , καὶ μὴ παρακολουθοῦντας τοῖς λεγομένοις , βαρυκαρδίους καλεῖσθαι ὑπὸ τῶν διδασκόντων διὰ τὸ παχὺ τῆς καρδίας . Διὰ τοῦτο δὲ καὶ ζητοῦσι τὸ ψεῦδος ὡς μὴ ὁρῶντες τὸ ἀληθές . Εἰ δὲ βαθύτερον , ἐπεὶ ἀλήθειά ἐστιν ὁ Σωτὴρ , δῆλον , ὅτι ἐχθρὸς ἂν εἴη τούτῳ λόγος ψευδὴς τὸ ἀληθὲς ἐπαγγελλόμενος , ὃν ἀντίχριστον ὁ Ἰωάννης πολλάκις φησίν . Ἐὰν δὲ κατὰ περίφρασιν λαμβάνῃ τις τὸ , « υἱοὶ ἀνθρώπων , » ἀντὶ τοῦ , « ἄνθρωποι , » τὸ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἐν ἀνθρώποις ὂν τὸ βαρυκάρδιον αἰτιᾶται , ἵνα τὸ οὕτως εἴπω βαρυήκοον αὐτοῦ ἀποβαλόντες κατασκευάσωσιν ἀγχίνοιαν , καὶ ἵνα τὴν τοῦ ζητεῖν τὴν δύναμιν ἐν τῇ ψυχῇ ἀποστήσαντες ὧν οὐ χρὴ , ἅτινα ψευδῆ πάντα ἐστὶν , ἐφʼ ἃ δεῖ μεταγάγωσι , καὶ ζητήσωσι τὴν ἀλήθειαν .
Lemmas: υἱός ἄνθρωπος , ἠώς πότε βαρυκάρδιος ; ἵνα τίς ἀγαπάω ματαιότης , καί ζητέω ψεῦδος , Κ . τ . ὅς . ὁ , « υἱός ἄνθρωπος ( 93 ) , » ὁ μέν τις οἴομαι περιφραστικός εἴρω , ὡς καί Ἕλλην ἔθος · υἱός Ἀχαιός · ἕτερος δέ ἀπό ὁ Σωτήρ ἄρχω πολλαχοῦ χρηματίζω υἱός ἄνθρωπος , ὁ αἴτιος βουλεύω ἐξιχνεύω καί περί ὁ ἄνθρωπος οὐ ἀπλόος λέγω , πολλάκις υἱός ἄνθρωπος χρηματίζω . Οὐδέπου γάρ καί περί ὁ Σωτήρ περίφρασις εἄν εἰμί ὁ υἱός ἄνθρωπος αὐτός ὀνομάζω , ἐπεί λέγω · « Ἐξουσία δίδωμι αὐτός κρίσις ποιέω , ὅτι υἱός ἄνθρωπος εἰμί . » χρή τοίνυν καθόλου οὗτος γιγνώσκω , ὅτι ὁ ἄνθρωπος προσηγορία , ὅτε ὁ ἅγιος θεός προσαγορεύω , ἐπί ψόγος λαμβάνω · ὅτε δέ κτῆνος καί θηρίον ὁ ἁμαρτωλός , ἐπί ἔπαινος καλός τάσσω . καί ὁ μέν πρότερος παράδειγμα · « ἐγώ εἶπον · θεός εἰμί , καί υἱός ὕψιστος πᾶς · σύ δέ ὡς ἄνθρωπος ἀποθνῄσκω , καί ὡς εἷς ὁ ἄρχω πίπτω · » καί · « ὅπου γάρ ἐν σύ ζῆλος καί Ἔρις , οὐ σαρκικός εἰμί , καί κατά ἄνθρωπος περιπατέω ; » ὁ δέ δύο · « Ἄνθρωπος καί κτῆνος σῴζω , κύριος . » Πρῶτος γάρ υἱός ἄνθρωπος , πρόσωπον ὁρίζω ἐν γραφή ὀνομάζω θεός , ἐπί ὁ πάρειμι μνήμη ὁ Δανιήλ εὑρίσκω καί μετά οὗτος ὁ Ἰεξεκιὴλ προφήτης ἐν ὁ αἰχμαλωσία γίγνομαι · οὐδείς δέ πρό ὁ αἰχμαλωσία , ὅσος ἐπί οἶς ἱστορέω κατά ὁ αναντίρρητα ὁ ἀναφέρω βιβλίον θεόπνευστος . οὗτος ὁ προσηγορία καλέω . τις δέ δεῖ λέγω περί ὁ Σωτήρ , ὁ Εὐαγγελίων πληρόω οὗτος ὁ φωνή ; καί οἴομαι , διά ὁ ἁμαρτωλός γίγνομαι ὁ ἐν ὁ αἰχμαλωσία , εἰς ὀνειδισμός ἐκεῖνος ὁ Δανιήλ μόνος σῴζω ὁ ἀξίωμα ὁ ὁ ἄνθρωπος καί κατά εἰκών καί ὁμοίωσις γίγνομαι φύσις . ἀκούω ὁ . « υἱός ἄνθρωπος . » ὁ δέ αὐτός λεκτέος καί περί ὁ Ἰεζεκιήλ . Ἄνθρωπος γάρ πρῶτος ὀνομάζω ὁ κατά εἰκών καί ὁμοίωσις ποιέω ὑπό ὁ Θεός , καί οὕτως εἄν εἰμί κύριος ἄνθρωπος . ἐπισκεπτέος δέ καί ἐπί ὁ Σωτήρ , εἰμί ὁ ἀνθρώπινος αὐτός υἱός ἄνθρωπος , ἄνθρωπος πατήρ εἰμί ὁ ἀνθρώπινος ὁ εἰκών ὁ Θεός ὁ ἀόρατος . καί ὁ εἴρω δέ , « ὁ τε γηγενής καί υἱός ὁ ἄνθρωπος , » ὑπεροχή δηλόω ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος παρά ὁ γηγενής . ἀλλά πρός ὁ λέξις , ἐπεί επιπλήττω ἐνθάδε ἀκούω ὁ , « Ἕως πότε βαρυκάρδιος , » καί ὁ ἑξῆς , οὖον καλῶς δοκέω αντίρρηση περί υἱός ἄνθρωπος παρατίθημι , εἰμί μή ἄρα δισσός ὁ ἄνθρωπος δεῖ λαμβάνω , καθά ὑπολαμβάνω ὁ ἀπόστολος λέγω · « ὁ πρῶτος ἄνθρωπος ἐκ γῆ χοϊκός · ὁ δύο ἄνθρωπος ὁ Κύριος ἐκ οὐρανός . Οἷος ὁ χοϊκός , τοιοῦτος καί ὁ χοϊκός · καί οἷος ὁ ἐπουράνιος , τοιοῦτος καί ὁ ἐπουράνιος . » πάλιν δέ καί οὕτως , διά ὁ προστάσσω γιγνώσκω , ὅτι Κύριος « θαυμαστόω ὁ ὅσιος αὐτός , » ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος . ζητέω πῶς ὁ κατά ὁ χείρων υἱός ὁ ἄνθρωπος προστάσσω ἔργον ὁ ἅγιος ποιέω . ὁ γάρ γιγνώσκω ὅτι θαυμαστόω ὁ Κύριος ὁ ὅσιος αὐτός , ἅγιος εἰμί κατόρθωμα . εὐχερής δέ λύω οὗτος , ἐπεί δύναμαι ὁ αὐτός μέν ἐν χείρων εἰμί υἱός ἄνθρωπος εἰμί κατά ὁ ἄνθρωπος ὁ χοϊκός · μεταβάλλω δέ , ὅσπερ οὐ εἰμί ἀδύνατος , γίγνομαι υἱός ἄνθρωπος κατά ὁ ἄνθρωπος ὁ ἐπουράνιος . οὗτος δέ ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος ὁ κατά ὁ δύο , ἅτε υἱός τυγχάνω ὁ ἐκ γῆ χοϊκός , καί βαρυκάρδιος εὔλογος λέγω , καί ἀγαπάω ματαιότης , ζητέω τε ψεῦδος . Νοῦς γάρ σάρξ ἐν αὐτός καί ἀγάπη σωματικός , καί ζήτησις ὁ ὁ ἀλήθεια ἐχθρός , τουτέστι ὁ ψεῦδος . βαρυκάρδιος γάρ ὁ ὁ καθέζομαι ἐπί τάλαντον μόλυβδος ἀνομία ἔχω ἐν ὁ Καρδία , ὅστις ὡς κατωφερής δύο σύν Αἰγύπτιος ὡσεί μόλυβδος ἐν ὕδωρ σφοδρός ὁ κῦμα ὁ βίος . ἐναντίος δέ ὁ βαρυκάρδιος ὁ ὑπό ὁ ζυγόν Ἰησοῦς ἐλαφρός τυγχάνω . Τάχα δέ , ἐπεί καί ὁ μαθητεύω υἱός εἰμί ὁ μαθητεύω , ὁ δέ διδάσκω , αὐτός κατά εἰκών καί ὁμοίωσις ὁ Θεός , ὁ μαθητεύω μέν , οὐ ἄξιος δέ ὁ διδάσκω γίγνομαι , ὀνειδίζω εἄν ὡς υἱός ἄνθρωπος βαρυκάρδιος , ὁ δίδωμι ἀφορμή εἰς ὁ καθαρός γίγνομαι ὁ Καρδία οὖον κατακολουθέω . καί γάρ ἔθος ὁ διδάσκω , καί μή παρακολουθέω ὁ λέγω , βαρυκάρδιος καλέω ὑπό ὁ διδάσκω διά ὁ παχύς ὁ Καρδία . Ζεύς οὗτος δέ καί ζητέω ὁ ψεῦδος ὡς μή ὁράω ὁ ἀληθής . εἰμί δέ βαθύς , ἐπεί ἀλήθεια εἰμί ὁ Σωτήρ , δῆλος , ὅτι ἐχθρός εἄν εἰμί οὗτος λόγος ψευδής ὁ ἀληθής ἐπαγγέλλω , ὅς ἀντίχριστος ὁ Ἰωάννης πολλάκις φημί . ἐάν δέ κατά περίφρασις λαμβάνω τις ὁ , « υἱός ἄνθρωπος , » ἀντί ὁ , « ἄνθρωπος , » ὁ ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος ἐν ἄνθρωπος εἰμί ὁ βαρυκάρδιος αἰτιάομαι , ἵνα ὁ οὕτως εἶπον βαρυήκοος αὐτός ἀποβάλλω κατασκευάζω ἀγχίνοια , καί ἵνα ὁ ὁ ζητέω ὁ δύναμις ἐν ὁ Ψυχή ἀφεστήξω ὅς οὖον χρή , ὅστις ψευδής πᾶς εἰμί , ἐπί ὁ δεῖ μετάγω , καί ζητέω ὁ ἀλήθεια .