origenes.selecta-in-psalmos-dub-fragmenta-e-catenis 4.11
Ἐσημειώθη ἐφʼ ἡμᾶς τὸ φῶς τοῦ προσώπουσου , Κύριε , κ . τ . ἐ . Ὅτι φῶς ἐστιν ὁ Θεὸς ( 14 ) , Ἰωάννης φησὶν ἐν τῇ Καθολικῇ ἐπιστολῇ · Ὁ Θεὸς φῶς ἐστι , καὶ σκοτία ἐν αὐτῷ ἐστιν οὐδεμία . » Κἂν πῦρ δὲ λέγηται , ὡς ὁ Παῦλος ἐν τῇ πρὸς Ἐβραίους φησί · Καὶ γὰρ ὁ Θεὸς ἡμῶν πῦρ καταναλίσκον ἐστί · » δεικνὺς αὐτὸν εἶναι Θεὸν νόμου καὶ Εὐαγγελίου , τουτέστι τὸν Πατέρα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , καὶ διὰ τοῦτο Θεὸν ἡμῶν · οὐκ ἄλλο τι νοητέον εἶναι τοῦ φωτὸς τῇ ἐπινοίᾳ διαφέρον τοῦ πυρὸς τοὺ καταναλίσκοντος τοῦ παρὰ τὸ φῶς . Ὥσπερ καὶ ἐπὶ τῷ σωματικῷ συνέτυχεν ἡ μὲν αὐ τὴ οὐσία καθʼ ὅ μὲν φωτίζει , φῶς ἐστι , καθʼ ὃ δὲ ἐπικρατεῖ τῶν τοιῶνδε ὑλῶν , καυστικὴ καὶ καταναλωτικὴ τυγχάνουσα αὐτῶν , πῦρ ἐστι καταναλίσκον · οὕτω τοιγαροῦν καὶ ὁ Θεὸς τῶν μὲν χειρόνων ἀφανιστικός ἐστι , καὶ τῆς κακίας ἐξαναλωτικὸς , τοῖς δὲ ἐπιτηδείοις καὶ κεκαθαρμένοις τὴν καρδίαν φῶς τυγχάνει . Ὃν τρόπον δὲ ἐπὶ τοῦ σωματικοῦ φωτὸς συντέτευχε τὸ συνεργεῖν αὐτὸ τοῖς ὑγιαίνοντας ἔχουσιν ὀφθαλμοὺς πρός τε τὴν αὐτοῦ θέαν καὶ τὴν τῶν αἰσθητῶν · τὸν αὐτὸν τρόπον ὁ Θεὸς δυνάμει τινὶ φθάνων ἐπὶ τὸν ἑκάστων νοῦν , ἐὰν μηδαμόθεν οὗτος ἐφʼ ὃν φθάνει συγκεκαλυμμένος ᾖ , μηδὲ ἀπὸ παθῶν τι κωλυτικὸν πεπονθὼς τῆς ἰδίας ὀξυδερκίας , αἴτιος γίνεται , τοῦ τε αὐτὸν νοεῖσθαι καὶ ἐπὶ τὰ ἄλλα νοητὰ φθάνειν τὸν φωτιζόμενον ὐπʼ αὐτοῦ νοῦν . Οὐ θαυμαστὸν δὲ εἴ τινες διορατικοὶ ἐν τέχναις ἢ ἐπιστήμαις τισὶ τυγχάνοντες , ἣ ὀξύτατοι περὶ κατανόησιν ἠθικῶν τινων καὶ λογι κῶν προβλημάτων , ἀγνοοῦσι Θεόν . Ὁμοιοῦμεν γὰρ αὐτῶν τὸ διανοητικὸν ὀφθαλμῷ ἐνατενίζοντι παντὶ μᾶλλον ἢ τῷ ἡλίῳ , καὶ μηδέποτε ἐπαιρομένῳ πρὸς τὸ κατανοῆσαι τὰς τούτου αὐγάς . Ὥσπερ μέντοιγε φθάνει ἡ ἡλιακὴ ἀκτὶς ἐπὶ τὸ πρόσωπον τοῦ ἐνορῶντος αὐτῷ , καὶ οὐχ οἷόν τε ἀμοιρεῖν ἡλίου τὸν πρὸς αὐτῷ τυγχάνοντα · οὕτως νοητέον πάντως μετέχειν Θεοῦ τὸν κατανοοῦντα τὸν νόμον τοῦ θείου λόγου , ἐπιδόντα τὸν νοῦν ἑαυτοῦ πρὸς τὸ συνιέναι Θεόν · ὅπερ οἶμαι δηλοῦντα τὸν Προφήτην ἐνθάδε λέγειν τό · « Ἐσημειώθη ἐφʼ ἡμᾶς τὸ φῶς τοῦ προσώπου σου , Κύριε . » Σημεῖον γὰρ , φησὶ , τοῦ φωτὸς τοῦ ἐν τῇ προσόψει σου , φθάσαν εἰς ἡμᾶς , ἐντετύπωται ἡμῖν , καὶ αὐτὸ τὸ φῶς τῆς προσόψεώς σου ἐγκεχάρακται , ὥστε τὸν εἰδότα ὁρᾷν σημεῖον τοῦ φωτὸς σεσημειωμένον Θεοῦ τηνικαῦτα νοεῖν τοῦτο γενόμενον ἐν ἡμῖν . Οἶμαι δὲ καὶ τὸ ἀπόῤῥητον τοῦτο δηλοῦσθαι ἐν τῇ Ἐξόδῳ , ὅτι Μωϋσέως ἐπὶ πλέον ὁμιλοῦντος τῷ Θεῷ καὶ συνόντος αὐτῷ δεδόξασται πρόσωπον , ὥστε μὴ δύνασθαι τοὺς υἱοὺς Ἰσραὴλ ἀτενίσαι εἰς τὴν δδόξαν αὐτοῦ , καὶ διὰ τοῦτο κάλυμμα λαβόντα τὸν θεράποντα ὁμιλεῖν τῷ λαῷ . Πᾶσα δὲ ψυχὴ ἀνακειμένη Θεῷ , καὶ εἰς τὸ ἀληθὲς αὐτοῦ καὶ τοῖς πολλοῖς ἀθεώρητον εἰσελθοῦσα , μεταλαβοῦσά τε τῆς θειότητος , οὐ χωρητὴ τοῖς πολλοῖς γίνεται , ὥστε αὐτὴν ἐγκεκαλυμμένην οἰκονομεῖν τοὺς ὑποδεεστέρους διαεγομένην τὰ κατάλληλα αὐτοῖς . Ὅτι δὲ τὸ ὀνομαόμενον πρόσωπον τοῦ Θεοῦ , φωτίζον τὸ δυνάμενον αὐτοῦ χωρῆσαι τὰς αὐγὰς ἡγεμονικὸν , αἴτιον γνώσεως γίνεται , διὰ τοῦ ἐξηκοστοῦ ἕκτου ψαλμοῦ παρἰσταται οὕτως ἔχοντος · « Ὁ Θεὸς οἰκτειρήσαι ἡμᾶς , καὶ εὐλογήσαι ἡμᾶς , ἐπιφάναι τὸ πρόσωπον ἐφʼ ἡμᾶς , τοῦ γνῶναι ἐν τῇ γῇ τὴν ὁδόν σου , ἐν πᾶσιν ἔθνεσι τὸ σωτήριόν σου , » καὶ τὰ ἐξῆς . Οἱ μετέχοντες οὕτω τοῦ φωτὸς καὶ δυνάμενοι ἔργῳ εἰπεῖν · Ἐσημειώθη ἐφʼ ἡμᾶς τὸ φῶς τοῦ προσώπου σου , Κύριε , » αἴτιον ὅν τοῦ μηδὲν παθεῖν ἐν τῷ καιρῷ τοῦ κολάζεσθαι τοὺς τοιούτων φαρμάκων δεομένους , ἔχουσι τὸ φῶς ᾧ κεκοινωνήκασιν . Οἶμαι δὲ τοῦτο δηλουσθαι ἐν τοῖς Ψαλμοῖς καὶ ἐν τῷ Ἰεζεκιήλ · ἐν μὲν τοῖς Ψαλμοις τοῦτον τρόπον · « Ἔδωκας τοῖς φοβουμένοις σε σημείωσιν , τοῦ φυγεῖν ἀπὸ προσώπου τόξου , ὅπως ἂν ῥυσθῶσιν οἱ ἀγαπητοί σου · » ἐν δὲ τῷ Ἰεζεκιήλ · « Καὶ δόξα Θεοῦ Ἰσραὴλ ἀνέβη ἀπὸ τῶν χερουβεὶμ , ἡ οὖσα ἐπʼ αὐτῶν , εἰς τὸ αἴθριον τοῦ οἴκου . Καὶ ἐκάλεσε τὸν ἄνδρα τὸν ἐνδεδυκότα τὸν ποδήρη , ὅς εἶχεν ἐπὶ τῆς ὀσφύος αὐτοῦ τὴν ζώνην . Καὶ εἶπε πρὸς αὐτόν · Δίελθε μέσην Ἱερουσαὴμ , καὶ δὸς σημεῖον ἐπὶ τὰ μέτωπα τῶν ἀνδρῶν τῶν ταταστεωαζόντων καὶ κατοδυνωμένων ἐπὶ πάσαις αῖς ἀνομίαις ταῖς γινομέναις ἐν μέσῳ αὐτῆς . Καὶ ούτοις εἶπεν , ἀκούοντός μου · Πορεύεσθε ὀπίσω αὐου εἰς τὴν πόλιν , καὶ κόπτετε , καὶ μὴ φείδεσθε τοῖς φθαλμοῖς ὑμῶν , καὶ μὴ ἐλεήσητε . Πρεσβύτερον καὶ εανίσκον , καὶ παρθένον , καὶ νήπια , καὶ γυναῖκας ποκτείνατε εἰς ἐξάλειψιν · ἐπὶ δὲ πάντας ἐφʼ οὕς στι τὸ σημεῖον , μὴ ἐγγίσητε , καὶ ἀπὸ τῶν ἀγίων ου ἄρξασθε . » Τίς γὰρ ἡ δεδομένη ἀπὸ τοῦ Θεοῦ ημείωσις τοῖς εὐλαβέσιν ; ἢ τί τὸ σημεῖον τὸ ἐπὶ τὰ ετωπα διδόμενον τῶν τῆς ἀληθείας ζηλωτῶν καὶ τεναζόντων ἐπὶ ταῖς παραβάσεσι ταῖς γινομέναις ἐν τῷ λαῷ , ἢ ἡ κοινωνία τῆς θειότητος εἰς τοὺς ὑγιῶς τὴν νοοῦντας φθάνουσα ;
Lemmas: σημειόω ἐπί ἐγώ ὁ φάος ὁ προσωπουσυς , κύριος , Κ . τ . εἰ . ὅτι2 φάος εἰμί ὁ θεός ( 14 ) , Ἰωάννης φημί ἐν ὁ καθολικός ἐπιστολή · ὁ θεός φάος εἰμί , καί σκοτία ἐν αὐτός εἰμί οὐδείς . » κἀν πῦρ δέ λέγω , ὡς ὁ Παῦλος ἐν ὁ πρός Ἑβραῖος φημί · καί γάρ ὁ θεός ἐγώ πῦρ καταναλίσκω εἰμί · » δείκνυμι αὐτός εἰμί θεός νόμος καί Εὐαγγέλιος , τουτέστι ὁ πατήρ ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , καί διά οὗτος θεός ἐγώ · οὐ ἄλλος τίς νοητέον εἰμί ὁ φάος ὁ ἐπίνοια διαφέρω ὁ πυρός ὅς καταναλίσκω ὁ παρά ὁ φάος . ὥσπερ καί ἐπί ὁ σωματικός συντυγχάνω ὁ μέν αὖος ὅς οὐσία κατά ὅς μέν φωτίζω , φάος εἰμί , κατά ὅς δέ ἐπικρατέω ὁ τοιόσδε ὕλη , καυστικός καί καταναλωτικός τυγχάνω αὐτός , πῦρ εἰμί καταναλίσκω · οὗτος τοιγάρ καί ὁ θεός ὁ μέν χείρων ἀφανιστικός εἰμί , καί ὁ κακία ἐξαναλωτικός , ὁ δέ ἐπιτήδειος καί καθαίρω ὁ Καρδία φάος τυγχάνω . ὅς τρόπος δέ ἐπί ὁ σωματικός φάος συντυγχάνω ὁ συνεργέω αὐτός ὁ ὑγιαίνω ἔχω ὀφθαλμός πρός τε ὁ αὐτός θέα καί ὁ ὁ αἰσθητής · ὁ αὐτός τρόπος ὁ θεός δύναμις τις φθάνω ἐπί ὁ ἕκαστος νόος , ἐάν μηδαμόθεν οὗτος ἐπί ὅς φθάνω συγκαλύπτω εἰμί , μηδέ ἀπό πάθος τίς κωλυτικός πάσχω ὁ ἴδιος ὀξυδερκία , αἴτιος γίγνομαι , ὁ τε αὐτός νοέω καί ἐπί ὁ ἄλλος νοητός φθάνω ὁ φωτίζω ὑπό αὐτός νόος . οὖον θαυμαστός δέ εἰμί τις διορατικός ἐν τέχνη ἢ ἐπιστήμη τις τυγχάνω , ὅς ὀξύς περί κατανόησις ἠθικός τίνω καί λογ Κῶς πρόβλημα , ἀγνοέω Θεός . ὁμοιόω γάρ αὐτός ὁ διανοητικός ὀφθαλμός ἐνατενίζω πᾶς μᾶλλον ἢ ὁ ἥλιος , καί μηδέποτε ἐπαίρω πρός ὁ κατανοέω ὁ οὗτος αὐγή . ὥσπερ μέντοι φθάνω ὁ ἡλιακός ἀκτίς ἐπί ὁ πρόσωπον ὁ ἐνοράω αὐτός , καί οὐ οἷος τε ἀμοιρέω ἥλιος ὁ πρός αὐτός τυγχάνω · οὕτως νοητέον πάντως μετέχω Θεός ὁ κατανοέω ὁ νόμος ὁ θεῖον λόγος , ἐπεῖδον ὁ νόος ἑαυτοῦ πρός ὁ συνίημι Θεός · ὅσπερ οἴομαι δηλόω ὁ προφάω ἐνθάδε λέγω ὁ · « σημειόω ἐπί ἐγώ ὁ φάος ὁ πρόσωπον σύ , κύριος . » σημεῖον γάρ , φημί , ὁ φάος ὁ ἐν ὁ πρόσοψις σύ , φθάνω εἰς ἐγώ , ἐντυπόω ἐγώ , καί αὐτός ὁ φάος ὁ πρόσοψις σύ ἐγχαράσσω , ὥστε ὁ οἶδα ὁράω σημεῖον ὁ φάος σημειόω Θεός τηνικαῦτα νοέω οὗτος γίγνομαι ἐν ἐγώ . οἴμη δέ καί ὁ ἀπόρρητος οὗτος δηλόω ἐν ὁ Ἔξοδος , ὅτι Μωϋσῆς ἐπί πλέω ὁμιλέω ὁ Θεός καί σύνειμι1 αὐτός δοξάζω πρόσωπον , ὥστε μή δύναμαι ὁ υἱός Ἰσραήλ ἀτενίζω εἰς ὁ δοκέω αὐτός , καί διά οὗτος κάλυμμα λαμβάνω ὁ θεράπων ὁμιλέω ὁ λαός . πᾶσα δέ ψυχή ἀνάκειμαι Θεός , καί εἰς ὁ ἀληθής αὐτός καί ὁ πολύς ἀθεώρητος εἰσέρχομαι , μεταλαμβάνω τε ὁ θειότης , οὖον χωρητός ὁ πολύς γίγνομαι , ὥστε αὐτός ἐγκαλύπτω οἰκονομέω ὁ ὑποδεέστερος διαγίγνομαι ὁ κατάλληλος αὐτός . ὅτι2 δέ ὁ ὀνομάζω πρόσωπον ὁ Θεός , φωτίζω ὁ δύναμαι αὐτός χωρέω ὁ αὐγή ἡγεμονικός , αἴτιος γνῶσις γίγνομαι , διά ὁ ἐξακοστάω ἕκτος ψαλμός παρίστημι οὕτως ἔχω · « ὁ θεός οἰκτειρέω ἐγώ , καί εὐλογέω ἐγώ , ἐπιφαίνω ὁ πρόσωπον ἐπί ἐγώ , ὁ γιγνώσκω ἐν ὁ γῆ ὁ ὁδός σύ , ἐν πᾶς ἔθνος ὁ σωτήριος σύ , » καί ὁ ἑξῆς . ὁ μετέχω οὗτος ὁ φάος καί δύναμαι ἔργον εἶπον · σημειόω ἐπί ἐγώ ὁ φάος ὁ πρόσωπον σύ , κύριος , » αἴτιος ὅς ὁ μηδείς πάσχω ἐν ὁ καιρός ὁ κολάζω ὁ τοιοῦτος φάρμακον δήω , ἔχω ὁ φάος ὅς κοινωνέω . οἴμη δέ οὗτος δηλόω ἐν ὁ ψαλμός καί ἐν ὁ Ἰεζεκιήλ · ἐν μέν ὁ ψαλμός οὗτος τρόπος · « δίδωμι ὁ φοβέω σύ σημείωσις , ὁ φεύγω ἀπό πρόσωπον τόξον , ὅπως εἄν ῥύομαι ὁ ἀγαπητός σύ · » ἐν δέ ὁ Ἰεζεκιήλ · « καί δόξα Θεός Ἰσραήλ ἀναβαίνω ἀπό ὁ χερουβίν , ὁ εἰμί ἐπί αὐτός , εἰς ὁ αἴθριος ὁ οἶκος . καί καλέω ὁ ἀνήρ ὁ ἐνδύω ὁ ποδήρης , ὅς ἔχω ἐπί ὁ ὀσφῦς αὐτός ὁ ζώνη . καί εἶπον πρός αὐτός · διέρχομαι μέσος Ἱερουσαὴμ , καί δίδωμι σημεῖον ἐπί ὁ μέτωπον ὁ ἀνήρ ὁ ταταστεωαζόντων καί κατοδυνάω ἐπί πᾶς οἰδάνω ἀνομία ὁ γίγνομαι ἐν μέσος αὐτός . καί οὗτος εἶπον , ἀκούω ἐγώ · πορεύω ὀπίσω ἰαύω εἰς ὁ πόλις , καί κόπτω , καί μή φείδομαι ὁ φθαλμοῖς σύ , καί μή ἐλεέω . πρέσβυς καί ἐάω , καί παρθένος , καί νήπιος , καί γυνή προκτείνω εἰς ἐξάλειψις · ἐπί δέ πᾶς ἐπί ὅς εἰμί ὁ σημεῖον , μή ἐγγίζω , καί ἀπό ὁ Ἀγίων ου ἄρχω . » Τῖς γάρ ὁ δίδωμι ἀπό ὁ Θεός ημειωσμος ὁ εὐλαβής ; ἢ τίς ὁ σημεῖον ὁ ἐπί ὁ ετωπα δίδωμι ὁ ὁ ἀλήθεια ζηλωτής καί τεναζόντων ἐπί ὁ παράβασις ὁ γίγνομαι ἐν ὁ λαός , ἢ ὁ κοινωνία ὁ θειότης εἰς ὁ ὑγιής ὁ νοέω φθάνω ;