origenes.selecta-in-psalmos-dub-fragmenta-e-catenis 3.7
Ἀνάστα , Κύριε , σῶσόν με , ὁ Θεός μου , ὅτι σὺ ἐπάταξας πάντας τοὺς ἐχθραίνοντάς μοι ματαίως , ὀδόντας ἁμαρτωλῶν συνέτριψας , κ . τ . ἑ . Τῷ Ἑβραϊκῷ ἐντυχόντες ( 88 ) , τὸ « ματαίως » οὐδαμῶς εὕρομεν δυνάμενον δηλοῦσθαι . Τί γὰρ κοινὸν τῆς λέξεως τῆς « ματαίως » πρὸς τὴν σιαγόνα ; Καὶ οἱ λοιποὶ δὲ ὡς τὸ Ἑβραϊκὸν τεθείκασιν . Εἰκὸς οὖν , ὡς τινες Ἐβραίων λέγουσι , τὰ ἀρχαῖα ἀντίγραφα ἑτέρως ἐσχηκέναι , ἢ τὸ εὐτελὲς περιϊσταμένους τοὺς Ἑβδομήκοντα τῆς λέξεως , τετολμηκέναι ἀντὶ τοῦ « σιαγόνα , » ποιῆσαι « ματαίως . » Νοήσωμεν τοίνυν τὸ ῥητὸν κατὰ τοὺς Ἑβδομήκοντα · διεξέλθωμεν πῶς δεῖ λαμβάνειν τὰ ἀνθρωπικώτερον εἰρημένα ὑπὸ τοῦ Θεοῦ , ἐξ ὧν εὐχερές ἐστιν ἰδεῖν πῶς λέγεται · « Ἀνάστα , Κύριε , σῶσόν με , ὁ Θεός μου . » Οἱονεὶ γὰρ κοιμώμενον ἡμῖν , ὅτε ἡμᾶς παρέδωκε πείρας ἕνεκεν ταῖς ἀντικειμέναις ἐνεργείαις , διανίστησιν αὐτόν . Τάχα δὲ καὶ ὅτε τὸν Σωτῆρα ὑπὲρ ἡμῶν πάντων παρέδωκεν , ἐκοιμᾶτο αὐτῷ ὁ Πατήρ · ἀνίσταται δὲ σώζων αὐτὸν καὶ πατάσσων τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ , εἴτε τοὺς ἐκ περιτομῆς , εἴτε τὰς ἀοράτους ἐχθροὺς τῆς ἀληθείας δυνάμεις . Ἐχθροῦ δὲ κατʼ οὐδέν ἐστι λόγος · μετὰ γὰρ τῶν μισούντων τὴν εἰρήνην ὁ ἅγιός ἐστιν εἰρηνικὸς , ἀγαπῶν τοὺς ἐχθρούς . Δόξαι δʼ ἄν τινος ἐχθραίνειν τις οὐ « ματαίως , » ἤτοι ἀνθρωπικώτερον τὸν ἐχθρὸν ἡμῶν ἐξεταζόντων ἢ καὶ εὐσεβέστερον · ἀνθρωπικώτερον μὲν , ἐπὰν , τὸν προκαταρξάμενόν τι κακοποιεῖν ἀποστραφεὶς , ἀμύνεσθαι βούληται · οὕτως γὰρ ἂν ὑποληφθείη μὴ « ματαίως » ἐχθραίνειν τῷ προηδικηκότι · εὐσεβέστερον δὲ , εἴ τις ἐχθρὸς γένοιτο διὰ τὸ ἀληθὲς , ὡς ὁ Ἀπόστολός φησιν · « Ἐχθρὸς ὑμῖν γέγονα ἀληθεύων ὑμῖν · » καὶ τό · « Οὐχὶ τοὺς μισοῦντάς σε , Κύριε , ἐμίσησα ; » Καὶ ςητητόον εῖ εἰσί τινες μισοῦντες τὸν Θεὂν οὐδεὶς γὰρ ἂν τοῦτο ὁμολογήσειεν οὐδὲ τῶν τελέως ἀδίκων καὶ ἀθέων . Τίνες οὖν εἰσιν οἱ μισοῦντες τὸν Κύριον ; Τίνες ὁμολογουμένως μισοῦσι τὸν Ἰησοῦν , καὶ καταναθεματίζουσιν αὐτόν ; Τὰ δὲ γινόμενα εἰς αὐτὸν πάντως εἰς τὸν Πατέρα ἀναφέρεται . Καὶ πᾶς δὲ ἁμαρτάνων μισεῖ τὸν Θεὸν , ἢ τὴν σοφίαν ἐξευτελίζων . τουτέστι τὸν Χριστὸν , ἢ τόν δικαιοσύνην μισῶν καὶ ἐργαζόμενος τὴν ἀνομίαν . Καὶ ἐπεὶ δικαιοσύνη ἐστὶν ὁ Χριστὸς , ὁ μισῶν τὸν Χριστὸν τὴν δικαιοσύνην , σεῖ τὸν Θεόν . Φανεροῦ δὲ γενομένου τίς ὁ μισῶν τὸν Θεὸν , ἐὰν μὴ ἀκριβώσωμεν τί ἐστι τὸ , « Οὐχὶ τοὺς μισοῦντάς σε . Κύριε , ἐμίσησα ; » πάντας ἀνθρώπους μισήσομεν παρὲξ ὀλίγων · σφόδρα σπανίων ὅντων τῶν διὰ τῶν ἔργων χαρακτηριζομένων ἀγαπᾶν τὸν Θεόν . Τούτου δὲ τί ἄλλο εἴη ἀτοπώτερον τοῦ ἀπεστράφθαι πάντας , καὶ , εἰ δεῖ οὕτως εἰπεῖν , καὶ ἑαυτόν ; Εὐγνωμόνως γὰρ ἐτάζων τὰ περὶ αὐτοῦ ἕκαστος , εὑρεθήσεται μισῶν τὸν Θεόν . Μήποτε οὖν οὕτω νομιστέον εἶναι τό μισοῦντατὸν Θεὸν , ἀλλὰ τὰ τοῖς λογικοῖς κακὰ συμβεβηκότα · οἷον ἀδικία μισεῖ τὸν Θεὸν , καὶ ὁ ἄδικος μισεῖ τὶν Θεὸν , καθὸ ἄδικός ἐστι , τῆς ἐν αὐτῷ ἀδικίας τοῦτο δρώσης . Χρὴ οὖν ἡμᾶς μισῆσαι τὰ τοιάδε συμβεβηκότα καὶ πρώτως ἐχθρὰ ἡμῶν τυγχάνοντα , τελείῳ μίσει , τουτέστιν , ἀπὸ τελειότητος ἐρχομένῳ . Ὥσπερ γὰρ ἀπὸ τελειότητος ἔρχεται δικαιοσύνη καὶ σωφροσύνη , οὕτως καὶ τὸ τοιόνδε μῖσος . Ταῦτα δὲ ἡμῖν εἴρηται ἐξετάζουσι τὸ , « Ἐπάταξας τοὺς ἐχθραίνοντάς μοι ματαίως · » πάντων τῶν ἐχθραινόντων τινὶ , ματαίως ἐχθραινόντων . Τοιοῦτον τὸ , « Ἐμίσησάν με δωρεάν . » Ὁποῖοι δὲ οἱ συντριβόμενοι ὀδόντες τῶν ἁμαρτωλῶν , τοιοῦτοι καὶ περὶ ὧν εἴρηται · « Ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων . δόντες ἁμαρτωλῶν εἰσι λογισμοὶ ἄλογοι , παρὰ φύσιν ἡμῖν ἐπισυμβαίνοντες , οἷς ὀδοῦσι χρώμενοι πολλάκις οἱ ἀντικείμενοι προσεγγίζουσιν ἡμῖν τοῦ φαγεῖν τὰς σάρκας ἡμῶν , τουτέστι τὰ ἐκ τῆς σαρκὸς φυόμενα · « Φα · νερὰ δέ ἐστι τὰ ἕργα τῆς σαρκὸς , » φησὶν ὁ θεῖος Ἀπόστολος .
Lemmas: ἀνάσταμα , κύριος , σῴζω ἐγώ , ὁ Θεός ἐγώ , ὅτι σύ πατάσσω πᾶς ὁ ἐχθραίνω ἐγώ μάταιος , ὀδούς ἁμαρτωλός συντρίβω , Κ . τ . ὅς . ὁ ἑβραικός ἐντυγχάνω ( 88 ) , ὁ « μάταιος » οὐδαμῶς εὑρίσκω δύναμαι δηλόω . τις γάρ κοινός ὁ λέξις ὁ « μάταιος » πρός ὁ σιαγών ; καί ὁ λοιπός δέ ὡς ὁ ἑβραικός τίθημι . εἰκώς οὖν , ὡς τις Ἑβραῖος λέγω , ὁ ἀρχαῖος ἀντίγραφον ἑτέρως ἔχω , ἢ ὁ εὐτελής περιίστημι ὁ ἑβδομήκοντα ὁ λέξις , τολμάω ἀντί ὁ « σιαγών , » ποιέω « μάταιος . » νοέω τοίνυν ὁ ῥητός κατά ὁ ἑβδομήκοντα · διεξέρχομαι πῶς δεῖ λαμβάνω ὁ ἀνθρωπικός εἴρω ὑπό ὁ Θεός , ἐκ ὅς εὐχερής εἰμί ὁράω πῶς λέγω · « ἀνάσταμα , κύριος , σῴζω ἐγώ , ὁ Θεός ἐγώ . » οἱονεί γάρ κοιμάω ἐγώ , ὅτε ἐγώ παραδίδωμι πείρω ἕνεκα ὁ ἀντίκειμαι ἐνέργεια , διανίσταμαι αὐτός . Τάχα δέ καί ὅτε ὁ Σωτήρ ὑπέρ ἐγώ πᾶς παραδίδωμι , κοιμάω αὐτός ὁ Πατήρ · ἀνίστημι δέ σῴζω αὐτός καί πατάσσω ὁ ἐχθρός αὐτός , εἴτε ὁ ἐκ περιτομή , εἴτε ὁ ἀόρατος ἐχθρός ὁ ἀλήθεια δύναμις . ἐχθρός δέ κατά οὐδείς εἰμί λόγος · μετά γάρ ὁ μισέω ὁ εἰρήνη ὁ ἅγιος εἰμί εἰρηνικός , ἀγάπη ὁ ἐχθρός . δόξα δέ ἄν τις ἐχθραίνω τις οὖον « μάταιος , » ἤτοι ἀνθρωπικός ὁ ἐχθρός ἐγώ ἐξετάζω ἢ καί εὐσεβής · ἀνθρωπικός μέν , ἐπάν , ὁ προκατάρχω τίς κακοποιέω ἀποστρέφω , ἀμύνω βούλομαι · οὕτως γάρ εἄν ὑπολαμβάνω μή « μάταιος » ἐχθραίνω ὁ προαδικέω · εὐσεβής δέ , εἰμί τις ἐχθρός γίγνομαι διά ὁ ἀληθής , ὡς ὁ ἀπόστολος φημί · « ἐχθρός σύ γίγνομαι ἀληθεύω σύ · » καί ὁ · « οὐ ὁ μισέω σύ , κύριος , μισέω ; » καί ἡσσάομαι ἔρχομαι εἰμί τις μισέω ὁ Θεός οὐδείς γάρ εἄν οὗτος ὁμολογέω οὐδέ ὁ τέλειος ἄδικος καί ἄθεος . τίνω οὖν εἰμί ὁ μισέω ὁ κύριος ; τίνω ὁμολογουμένως μισέω ὁ Ἰησοῦς , καί καταναθεματίζω αὐτός ; ὁ δέ γίγνομαι εἰς αὐτός πάντως εἰς ὁ πατήρ ἀναφέρω . καί πᾶς δέ ἁμαρτάνω μισέω ὁ θεός , ἢ ὁ σοφία ἐξευτελίζω . τουτέστι ὁ Χριστός , ἢ ὁ δικαιοσύνη μισέω καί ἐργάζομαι ὁ ἀνομία . καί ἐπεί δικαιοσύνη εἰμί ὁ Χριστός , ὁ μισέω ὁ Χριστός ὁ δικαιοσύνη , σύ ὁ Θεός . Φανερός δέ γίγνομαι τίς ὁ μισέω ὁ θεός , ἐάν μή ἀκριβόω τίς εἰμί ὁ , « οὐ ὁ μισέω σύ . κύριος , μισέω ; » πᾶς ἄνθρωπος μισέω παρέξ ὀλίγος · σφόδρα σπάνις εἰμί ὁ διά ὁ ἔργον χαρακτηρίζω ἀγαπάω ὁ Θεός . οὗτος δέ τίς ἄλλος εἰμί ἄτοπος ὁ ἀποστρέφω πᾶς , καί , εἰμί δεῖ οὕτως εἶπον , καί ἑαυτοῦ ; εὐγνωμόνως γάρ ἐτάζω ὁ περί αὐτός ἕκαστος , εὑρίσκω μισέω ὁ Θεός . μήποτε οὖν οὗτος νομιστέος εἰμί ὁ μισέω θεός , ἀλλά ὁ ὁ λογικός κακός συμβεβηκός · οἷος ἀδικία μισέω ὁ θεός , καί ὁ ἄδικος μισέω σύ θεός , καθό ἄδικος εἰμί , ὁ ἐν αὐτός ἀδικία οὗτος δράω . χρή οὖν ἐγώ μισέω ὁ τοιόσδε συμβεβηκός καί πρῶτος ἐχθρός ἐγώ τυγχάνω , τέλειος μισέω , τουτέστιν , ἀπό τελειότης ἐρχόμενος . ὥσπερ γάρ ἀπό τελειότης ἔρχομαι δικαιοσύνη καί σωφροσύνη , οὕτως καί ὁ τοιόσδε μῖσος . οὗτος δέ ἐγώ εἴρω ἐξετάζω ὁ , « πατάσσω ὁ ἐχθραίνω ἐγώ μάταιος · » πᾶς ὁ ἐχθραίνω τις , μάταιος ἐχθραίνω . τοιοῦτος ὁ , « μισέω ἐγώ δωρεά . » ὁποῖος δέ ὁ συντρίβω ὀδούς ὁ ἁμαρτωλός , τοιοῦτος καί περί ὅς εἴρω · « ἐκεῖ εἰμί ὁ κλαυθμός καί ὁ βρυγμός ὁ ὀδούς . δίδωμι ἁμαρτωλός εἰμί λογισμός ἄλογος , παρά φύσις ἐγώ ἐπισυμβαίνω , ὅς ὀδούς χράω πολλάκις ὁ ἀντίκειμαι προσεγγίζω ἐγώ ὁ ἐσθίω ὁ σάρξ ἐγώ , τουτέστι ὁ ἐκ ὁ σάρξ φύω · « Φάω · νερό δέ εἰμί ὁ ἔργον ὁ σάρξ , » φημί ὁ θεῖος ἀπόστολος .