origenes.selecta-in-genesim-fragmenta-e-catenis 1.4
Καὶ εἶπεν ὁ Θεός · Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατʼ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθʼ όμοίωσιν . Προδιαληπτέον ( 30 ) πρότερον , ποῦ συνίσταται τὸ κατʼ εἰκόνα , ἐν σώματι ἢ ἐν ψυχῇ . Ἴδωμεν δὲ πρότερον οἶς χρῶνται οἱ τὸ πρῶτον λέγοντες · ὧν ἐστι καὶ Μελίτων ( 31 ) συγγράμματα καταλελοιπὼς περὶ τοῦ ἐνσώματον εἶναι τὸν Θεόν . Μέλη γὰρ Θεοῦ ὀνομαζόμενα εὑρίσκοντες , ὀφθαλμοὺς Θεοῦ ἐπιβλέποντας τὴν οἰκουμένην , καὶ ὦτα αὐποῦ εἶναι εἰς δέησιν δικαίων ἐπινενευκότα , καὶ , Ὠσφράνθη Κύριος ὀσμὴν εὐωδίας · καὶ , Τὸ στόμα Κυρίου ἐλάλησε ταῦτα , καὶ βραχίονα Θεοῦ , καὶ χεῖρας , καὶ πόδας , καὶ δακτύλους , ἄντικρυς φάσκουσι ταῦτα οὐχ ἕτερόν τι διδάσκειν ἢ τὴν μορφὴν τοῦ Θεῦ . Πῶς δὲ , φασὶ , καὶ ὥφθη ὁ Θεὸς τῷ Ἀβραὰμ , καὶ Μωσῇ , καὶ τοῖς ἀγίοις , μὴ μεμορφωμένος ; μεμορφωμένος δὲ , κατὰ ποῖον χαρακτῆρα ἢ τὸν ἀνθρώπινον ; καὶ συνάγουσι μυρία ῥητὰ μέλη ὀνομάζοντα Θεοῦ . Πρὸς οὓς ἀγωνιστέον πρῶτον ἀπὸ τῆς λέξεως · ἀντιπαραβαλοῦμεν δὲ ῥητὰ τοῖς πλέον τοῦ γράμματος μηδὲν ἐπισταμένοις , ἐναντιούμενα αὐτῶν τῇ ὑπολήψει · ἐκ μὲν τοῦ Ζαχαρίου , ὅτι Ἑπτὰ ὀρθαλμοὶ Κυρίου οἱ ἐπιβλέποντεϲ ἑαὶ πᾶσαν τὴν γῆν . Εἰ δὲ ἑπτὰ ἔχει ὀφθαλμοὺς ὁ Θεὸς , ἡμεῖς δὲ δύο , οὐ κατʼ εἰκόνα αὐτοῦ γεγόναμεν . Ἀλλὰ καὶ ἡμεῖς μὲν οὐκ ἐπτερυγώμεθα , περὶ δὲ Θεοῦ λέγει ἐν ἐνενηκοστῷ ψαλμῷ , ὅτι ὑπὸ τὰς πτέρυγας αὐτοῦ ἐλπιεῖς . Εἰ δὲ ἐκεῖνος μὲν πτέρυγας ἔχει , ἡμεῖς δέ ἐσμεν ζῶον ἄπτερον , οὐ κατʼ εἰκόνα Θεοῦ γέγονεν ὁ ἄνθρωπος . Πῶς δὲ ὁ σφαιροειδὴς οὐρανὸς καὶ ἀεὶ κινούμενος θρόνος εἶναι δύναται , ὡς ὑπολαμβάνουσι , τοῦ Θεοῦ ; Ἀλλὰ καὶ ἡ γῆ πῶς ὑποπόδιον τῶν ποδῶν αὐτοῦ ; Ἀπαγγελλέτωσαν ἡμῖν . Ἆρα γὰρ τὸ ἀπὸ γονάτων μέχρι τῶν βάσεων σῶμα τοῦ μεταξὺ οὐρανοῦ καὶ γῆς περιέχοντος , ἐν μέσῳ δὲ οὕσης τῆς γῆς τοῦ παντὸς κόσμου , καὶ περιεχομένης ὑπʼ αὐτοῦ , ὡς γραμμικαῖς ἀποδείξεσι παρίσταται , παρʼ ἡμῖν εἰσιν αἱ βάσεις τοῦ Θεοῦ ἢ παρὰ τοῖς ἀντίχθοσι ; Καὶ ὅλην τὴν οἰκουμένην ἡμῶν πεπληρώκασιν , ἢ καὶ πλέον τι ἐπιλαμβάνουσιν , ἢ ἔλαττόν τι ; Διεστήκασιν οἱ πόδες αὐτοῦ διὰ τὰς θαλάσσας καὶ τοὺς ποταμοὺς , ἢ καὶ τοῖς ὕδασιν ἐπιβαίνουσι ; Πῶς δὲ οὗ ὁ τηλικοῦτος οὐρανὸς θρόνος , καὶ ἡ γῆ ὑπο πόδιιον τῶν ποδῶν , ἐν μόνῳ τῷ παραδείσῳ εὐρίσκεται περιπατῶν , ἢ ἐν τῇ κορυφῇ τοῦ Σινᾶ φαίνεται τῷ Μωσῇ ; Καὶ πῶς ταῦτά τις περὶ Θεοῦ δοξάζων οὐ μωρὸς λεχθήσεται ;
Lemmas: καί λέγω ὁ θεός · ποιέω ἄνθρωπος κατά εἰκών ἡμέτερος καί κατά ὁμοίωσις . προδιαληπτέον ( 30 ) πρότερος , ποῦ συνίστημι ὁ κατά εἰκών , ἐν σῶμα ἤ ἐν ψυχή . ὁράω δέ πρότερος ὅς χράω ὁ ὁ πρῶτος λέγω · ὅς εἰμί καί Μελίτων ( 31 ) σύγγραμμα καταλείπω περί ὁ ἐνσώματος εἰμί ὁ θεός . μέλος γάρ θεός ὀνομάζω εὑρίσκω , ὀφθαλμός θεός ἐπιβλέπω ὁ οἰκουμένη , καί οὖς αὐποῦ εἰμί εἰς δέησις δίκαιος ἐπινεύω , καί , ὀσφραίνομαι κύριος ὀσμή εὐωδία · καί , ὁ στόμα κύριος λαλέω οὗτος , καί βραχίων θεός , καί χείρ , καί πούς , καί δάκτυλος , ἄντικρυς φάσκω οὗτος οὐ ἕτερος τις διδάσκω ἤ ὁ μορφή ὁ θεῦ . πῶς δέ , φημί , καί ὁράω ὁ θεός ὁ Ἀβραάμ , καί Μωϋσῆς , καί ὁ ἅγιος , μή μορφόω ; μορφόω δέ , κατά ποῖος χαρακτήρ ἤ ὁ ἀνθρώπινος ; καί συνάγω μυρίος ῥητός μέλος ὀνομάζω θεός . πρός ὅς ἀγωνίζω πρῶτος ἀπό ὁ λέξις · ἀντιπαραβάλλω δέ ῥητός ὁ πολύς ὁ γράμμα μηδείς ἐφίστημι , ἐναντιόομαι αὐτός ὁ ὑπόληψις · ἐκ μέν ὁ Ζαχαρίας , ὅτι ἑπτά ὀρθαλμοὶ κύριος ὁ ἐπιβλέπω ἑός πᾶς ὁ γῆ . εἰ δέ ἑπτά ἔχω ὀφθαλμός ὁ θεός , ἐγώ δέ δύο , οὐ κατά εἰκών αὐτός γίγνομαι . ἀλλά καί ἐγώ μέν οὐ πτερυγόω , περί δέ θεός λέγω ἐν ἐνενηκοστός ψαλμός , ὅτι ὑπό ὁ πτέρυξ αὐτός ἐλπίζω . εἰ δέ ἐκεῖνος μέν πτέρυξ ἔχω , ἐγώ δέ εἰμί ζῷον ἄπτερος , οὐ κατά εἰκών θεός γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος . πῶς δέ ὁ σφαιροειδής οὐρανός καί ἀεί κινέω θρόνος εἰμί δύναμαι , ὡς ὑπολαμβάνω , ὁ θεός ; ἀλλά καί ὁ γῆ πῶς ὑποπόδιον ὁ πούς αὐτός ; ἀπαγγέλλω ἐγώ . ἆρα γάρ ὁ ἀπό γόνυ μέχρι ὁ βάσις σῶμα ὁ μεταξύ οὐρανός καί γῆ περιέχω , ἐν μέσος δέ εἰμί ὁ γῆ ὁ πᾶς κόσμος , καί περιέχω ὑπό αὐτός , ὡς γραμμικός ἀπόδειξις παρίστημι , παρά ἐγώ εἰμί ὁ βάσις ὁ θεός ἤ παρά ὁ ἀντίχθων ; καί ὅλος ὁ οἰκουμένη ἐγώ πληρόω , ἤ καί πολύς τις ἐπιλαμβάνω , ἤ ἐλαχύς τις ; διίστημι ὁ πούς αὐτός διά ὁ θάλασσα καί ὁ ποταμός , ἤ καί ὁ ὕδωρ ἐπιβαίνω ; πῶς δέ ὅς ὁ τηλικοῦτος οὐρανός θρόνος , καί ὁ γῆ ὑπο πόδιον ὁ πούς , ἐν μόνος ὁ παράδεισος εὑρίσκω περιπατέω , ἤ ἐν ὁ κορυφή ὁ Σινᾶ φαίνω ὁ Μωϋσῆς ; καί πῶς οὗτος τις περί θεός δοξάζω οὐ μωρός λέγω ;