origenes.selecta-in-exodum-fragmenta-e-catenis 22
« Ἐγὼ γάρ εἰμι Κύριος ὁ Θεός σου , Θεὸς ζηλωτὴς , ἀποδιδοὺς ἁμαρτίας πατέρων ἐπὶ τέκνα , ἐπὶ τρίτην καὶ τετάρτην γενεὰν τοῖς μισοῦσί με , καὶ ποιῶν ἔλεος εἰς χιλιάδας τοῖς ἀγαπῶσί με , καὶ τοῖς φυλάσσουσι τὰ προστάγματά μου . » Τίνα τοῦτο τὸ ῥητὸν οὐκ ἐτάραξεν ; Εἰ ἥμαρτε μὲν ὁ πατὴρ , ὁ δὲ υἱὸς , καὶ ἡ τρίτη , καὶ ἡ τετάρτη γενεὰ ἀπολαμβάνει τὴν ἁμαρτίαν , ὡς τοὺς μὲν κατηγορῆσαι καὶ τοῦ δεδωκότος τοὺς νόμους Θεοῦ · τοὺς δὲ μὴ κατηγορῆσαι μὲν , ἀληθῶς δὲ ἐλπίζειν τοιαῦτά τινα , καὶ προσδοκᾷν , ὅτι τὰ ἁμαρτήματα αὐτῶν οἱ υἱοὶ ἀπολαμβάνουσιν . Ἰουδαῖοι ταῦτα νομίζουσιν , οὐκ ἀπαλλάττοντες ἄλλον θεόν . Σαμαρεῖς ταῦτα ὑπολαμβάνουσιν , ὡς καὶ αὐτοὶ δοξάζοντες μετεσχηκέναι τοῦ ἑνὸς Θεοῦ . Οἱ ἀπὸ τῶν αἱρέσεων οὐκ ἀρεσκόμενοι τῷ ἀγαθὸν ἢ δίκαιον εἷναι Θεὸν δύνασθαι , τὸν ἀποδιδόντα ἁμαρτίας πατέρων εἰς κόλπον τέκνων αὐτῶν , λέγουσιν , ὅτι ὁ τοῦ νόμου Θεὸς οὐκ ἔστι δίκαιος , οὐκ ἔστιν ἀγαθὸς , ἀποδιδοὺς τὰ ἁμαρτήματα τῶν πατέρων ἐπὶ τοὺς υἱούς · ἀλλά τις ἐστὶν ἐκείνου μείζων θεός . Ὁ δὲ ἐκκλησιαστικὸς , οὕτε ὡς Ἰουδαῖος σωματικῶς ἀκούει τῶν λεγομένων , οὕτε ὡς αἱρετικὸς ἀναπλάσσει ἄλλον , ἀλλʼ ἕστηκεν ἀμφοτέρων μέσος , καὶ λέγει καλῶς μὲν ταῦτα γεγράφθαι · οὐκ οἶδα δὲ τῶν γεγραμμένων τὸν νοῦν . Ἀνατείνατε οὖν τὰς διανοίας πάντες , καὶ αἰτήσασθε , ἵνα ὑμῖν ἀποκαλύψῃ ὡς ἀγαθός ἐστιν , ὁ ἀποδιδοὺς ἁμαρτίας πατέρων ἐπὶ τέκνα . Τίνες οἱ πατέρες ; φέρε τὰς Γραφὰς μάρτυρας · ἐξετασθήτωσαν τὰ λόγια τὰ ἱερὰ . Λέγει ὁ Σωτὴρ καὶ Κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς τοῖς ἁμαρτάνουσιν , ὅτι « ῾ Υμεῖς ἐκ τοῦ πατρὸς τοῦ διαβόλου ἐστὲ , καὶ τὰς ἐπιθυμίας τοῦ πατρὸς ὑμῶν θέλετε ποιῆσαι . Ἐκεῖνος ἀνθρωποκτόνος ἐστὶν ἀπʼ ἀρχῆς , καὶ ἐν τῇ ἀληθείᾳ οὐχ ἔστηκεν . » Οὐκοῦν εἴ τις ἁμαρτάνει , ἐκ τοῦ πατρὸς τοῦ διαβόλου ἐστὶ , καὶ διὰ τοῦτο τὸ ἁμάρτημα τοῦ διαβόλου ἀποδίδοται ἐπὶ τὸν υἱόν . Πλὴν ἐκεῖνός ἐστιν ὁ πρῶτος ἁμαρτωλὸς , ὁ ὑποβαλών μοι τὸ ἁμάρτημα · ἐγὼ δέ εἰμι ὁ δεύτερος ἁμαρτωλὸς , ὁ μὴ ἐκβαλὼν τὸ βούλημα αὐτοῦ , ἀλλὰ παραδεξάμενος αὐτοῦ τὴν ἐνέργειαν · δέο . με στῆναι καθωπλισμένον τὴν πανοπλίαν τοῦ Θεοῦ , καὶ ἕχοντα τὸν θυρεὸν τῆς πίστεως , ἵνα πάντα τὰ βέλη τοῦ πονηροῦ τὰ πεπυρωμένα σβεσθῇ ἐν τῷ θυρεῷ τῆς πίστεώς μου . Ἐὰν οὗν ἁμαρτάνω , ποιῶ τὰ τοῦ διαβόλου βεβληκότος εἰς τὴν καρδίαν , ἵνα τόδε τὸ ἁμάρτημα , ἢ τόδε ποιήσω . Πρῶτον παραδέχομαι αὐτοῦ τὸ βέλος , καὶ ὅταν παραδέ ξωμαι αὐτὸ , τότε καὶ αὐτὸν παραδέχομαι . Καὶ γὰρ ἐπὶ τοῦ Ἰούδα οὕτω γέγραπται , ὅτι οὐ πρῶτον εἰσῆλθεν ὁ Σατανᾶς εἰς αὐτὸν , ἀλλὰ πρῶτον τοῦ διαβόλου βεβληκότος εἰς τὴν καρδίαν ἵνα παραδῷ αὐτὸν Ἰούδας Σίμων ὁ Ἰσκαριώτης , εἶτα μετὰ τὸ ψωμίον εἰσῆλθεν εἰς αὐτὸν ὁ Σατανᾶς . Οὐκοῦν ἕχω πατέρα , εἰ μὲν ἅγιός εἰμι , Θεόν · εἰ δὲ ἁμαρτωλός εἰμι , τὸν διάβολον ἕχω πατέρα · ἀλλὰ καὶ τὸν προσεχῶς φέρε εἰπεῖν ἐνεργήσαντα Ἀντίχριστον , ἢ ἄγγελόν τινα τοῦ διαβόλου , ἢ δαιμόνιον , οὗ τὴν ἐνέργειαν παρεδεξάμην . Καὶ ἁπαξαπλῶς εἰσί μοι πατέρες μυρίοι , ἐὰν γένωμαι ἁμαρτωλός · ὥσπερ πάλιν ἐὰν γένωμαι δίκαιος , πατήρ μου ἐστὶν ὁ Θεὸς , καθάπερ φησὶν ὁ Σωτὴρ , « Τεκνία , ἕτι μικρὸν μεθʼ ὑμῶν εἰμι . » Καὶ πάλιν , « Θύγατερ , ἡ πίστις σου σέσωκέ σε . » Καὶ πάλιν , Τέκνον , ἀφέωνταί σου αἱ ἁμαρτίαι . » Οὔτως οἶδα καὶ ἅλλους πατέρας , κατὰ τὸ γεγραμμένον τῷ Ἀβραάμ · « Σὺ δὲ ἀπελεύσῃ πρὸς τοὺς πατέρας σου · » οὐ πρὸς τοὺς κατὰ σάρκα πατέρας · οὐ γὰρ ἦσαν πιστοὶ , οὐκ ἧσαν ἅγισι , ὡς δῆλον ἐκ τῆς ἱστορίας τῆς γεγραμμένης περὶ αὐτῶν . Εἰ γὰρ ἅγιος αὐτοῦ ὁ πατὴρ , οὐκ ἂν ἐλέγετο αὐτῷ , « Ἔξελθε ἐκ τῆς γῆς σου , καὶ ἐκ τῆς συγγενείας σου , καὶ ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ πατρός σου . » Ἔχει γὰρ ὁ λόγος τὸ σωματικὸν , ἔχει καὶ τὸ πνευματικόν . Εἰ νενόηκας τοὺς πατέρας , ὅρα λοιπὸν ὅτι ἀπολαμβάνεις σὺ , ὁ παραδεξάμενος τὴν ἐνέργειαν , διὰ τὸ ἡμαρτηκέναι , ὑπὸ τοῦ διαβόλου , ἤ τινος τῶν ὑπʼ αὐτὸν πνευμάτων . Γενόμενος οὖν ἐκείνων υἱὸς , ἀπολαμβάνεις ἀπὸ ἀγαθοῦ Θεοῦ σε ἐπισκεπτομένου . Οὐ γὰρ ἐπισκέπτεται τὸν πατέρα σου , ἀλλʼ ἐπισκέπτεταί σε , καὶ λέγει σοι , « Ἄκουσον , θύγατερ , καὶ ἴδε , καὶ κλῖνον τὸ οὖς σου , » καὶ τὰ ἑξῆς · καὶ δίδωσί σοι ὡς ἀγαθός . Ἐπισκέπτεται γάρ σε τὸν υἱὸν τοῦ πονηροῦ πατρὸς , τὰ ἁμαρτήματα ἀποδιδούς . « Ἐπισκέψομαι οὖν ἐν ῥάβδῳ τὰς ἀνομίας » ὑμῶν τῶν ἀγίων · ἐπισκέψομαι δὲ « καὶ ἐν μάστιξι τὰς ἀδικίας αὐτῶν . » Διὰ τί ; ἵνα τὸ « ἔλεός μου μὴ διασκεδάσω ἀπʼ αὐτῶν . » Ὅτε γὰρ καταλίπῃ τινὰ , οὐκέτι αὐτὸν κολάζει , οὕτε μαστιγοῖ . « Μαστιγοῖ » γὰρ οὐ πάντας , ἀλλὰ « πάντα υἱὸν ὃν παραδέχεται Κύριος . » Καὶ λέγεται ἐν τῷ προφήτῃ περὶ τῶν πάνυ ἁμαρτωλῶν · « Οὐκ ἐπισκέψομαι ἐπὶ τὰς θυγατέρας ὑμῶν ὅταν πορνεύσωσι , καὶ ἐπὶ τὰς νύμφας ὑμῶν ὅταν μοιχευθῶσι . » Τοσούτῳ χρόνῳ ὁ διάβολος ἁμαρτάνει ἀπὸ κτίσεως , καὶ καταβολῆς κόσμου , καὶ οὔτε πῦρ , οὔτε μάστιξ · . οὐ γὰρ ἄξιός ἐστι τῶν κολάσεων τῶν ἀπὸ τοῦ Θεοῦ . Οὐ γὰρ δύναταιεἰπεἴν ὁ διάβολος , « Κύριε , μὴ τῷ θυμῷ σου ἐλέγξῃς με , » καὶ τὰ ἐξῆς . Ἕκαστος οὖν συνειδὼς ἑαυτῷ ἁμαρτίας , εὐχέσθω κολασθῆναι . Καλὸν μὲν γὰρ τὸ μηδὲν ἄξιον κολάσεως πεποιηκέναι . Εἰ δέ τι ἄξιον κολάσεως πεποιήκαμεν , οὕτω κολασθῶμεν , ὥστε ἐν - θάδε μὲν ἀπολαβεῖν , μετὰ δὲ ταῦτα εἰς τοὺς κόλπους Ἀβραὰμ ἀναπαύσασθαι .
Lemmas: « ἐγώ γάρ εἰμί κύριος ὁ θεός σύ , θεός ζηλωτής , ἀποδίδωμι ἁμαρτία πατήρ ἐπί τέκνον , ἐπί τρίτος καί τέταρτος γενεά ὁ μισέω ἐγώ , καί ποιέω ἔλεος εἰς χιλιάς ὁ ἀγαπάω ἐγώ , καί ὁ φυλάσσω ὁ πρόσταγμα ἐγώ . » τίς οὗτος ὁ ῥητός οὐ ταράσσω ; εἰ ἁμαρτάνω μέν ὁ πατήρ , ὁ δέ υἱός , καί ὁ τρίτος , καί ὁ τέταρτος γενεά ἀπολαμβάνω ὁ ἁμαρτία , ὡς ὁ μέν κατηγορέω καί ὁ δίδωμι ὁ νόμος θεός · ὁ δέ μή κατηγορέω μέν , ἀληθής δέ ἐλπίζω τοιοῦτος τις , καί προσδοκάω , ὅτι ὁ ἁμάρτημα αὐτός ὁ υἱός ἀπολαμβάνω . Ἰουδαῖος οὗτος νομίζω , οὐ ἀπαλλάσσω ἄλλος θεός . Σαμαρεύς οὗτος ὑπολαμβάνω , ὡς καί αὐτός δοξάζω μετέχω ὁ εἷς θεός . ὁ ἀπό ὁ αἵρεσις οὐ ἀρέσκω ὁ ἀγαθός ἤ δίκαιος εἰμί θεός δύναμαι , ὁ ἀποδίδωμι ἁμαρτία πατήρ εἰς κόλπος τέκνον αὐτός , λέγω , ὅτι ὁ ὁ νόμος θεός οὐ εἰμί δίκαιος , οὐ εἰμί ἀγαθός , ἀποδίδωμι ὁ ἁμάρτημα ὁ πατήρ ἐπί ὁ υἱός · ἀλλά τις εἰμί ἐκεῖνος μέγας θεός . ὁ δέ ἐκκλησιαστικός , ἵημι ὡς Ἰουδαῖος σωματικός ἀκούω ὁ λέγω , ἵημι ὡς αἱρετικός ἀναπλάσσω ἄλλος , ἀλλά ἵστημι ἀμφότερος μέσος , καί λέγω καλός μέν οὗτος γράφω · οὐ οἶδα δέ ὁ γράφω ὁ νόος . ἀνατείνω οὖν ὁ διάνοια πᾶς , καί αἰτέω , ἵνα σύ ἀποκαλύπτω ὡς ἀγαθός εἰμί , ὁ ἀποδίδωμι ἁμαρτία πατήρ ἐπί τέκνον . τίς ὁ πατήρ ; φέρω ὁ Γραφή μάρτυς · ἐξετάζω ὁ λόγιον ὁ ἱερός . λέγω ὁ Σωτήρ καί κύριος Ἰησοῦς Χριστός ὁ ἁμαρτάνω , ὅτι « ῾ σύ ἐκ ὁ πατήρ ὁ διάβολος εἰμί , καί ὁ ἐπιθυμία ὁ πατήρ σύ ἐθέλω ποιέω . ἐκεῖνος ἀνθρωποκτόνος εἰμί ἀπό ἀρχή , καί ἐν ὁ ἀλήθεια οὐ ἵστημι . » οὐκοῦν εἰ τις ἁμαρτάνω , ἐκ ὁ πατήρ ὁ διάβολος εἰμί , καί διά οὗτος ὁ ἁμάρτημα ὁ διάβολος ἀποδίδωμι ἐπί ὁ υἱός . πλήν ἐκεῖνος εἰμί ὁ πρῶτος ἁμαρτωλός , ὁ ὑποβάλλω ἐγώ ὁ ἁμάρτημα · ἐγώ δέ εἰμί ὁ δεύτερος ἁμαρτωλός , ὁ μή ἐκβάλλω ὁ βούλημα αὐτός , ἀλλά παραδέχομαι αὐτός ὁ ἐνέργεια · δέομαι . ἐγώ ἵστημι καθοπλίζω ὁ πανοπλία ὁ θεός , καί ἔχω ὁ θυρεός ὁ πίστις , ἵνα πᾶς ὁ βέλος ὁ πονηρός ὁ πυρόω σβέννυμι ἐν ὁ θυρεός ὁ πίστις ἐγώ . ἐάν οὖν ἁμαρτάνω , ποιέω ὁ ὁ διάβολος βάλλω εἰς ὁ καρδία , ἵνα ὅδε ὁ ἁμάρτημα , ἤ ὅδε ποιέω . πρῶτος παραδέχομαι αὐτός ὁ βέλος , καί ὅταν παρά ξέω αὐτός , τότε καί αὐτός παραδέχομαι . καί γάρ ἐπί ὁ Ἰούδας οὕτως γράφω , ὅτι οὐ πρῶτος εἰσέρχομαι ὁ Σατανᾶς εἰς αὐτός , ἀλλά πρῶτος ὁ διάβολος βάλλω εἰς ὁ καρδία ἵνα παραδίδωμι αὐτός Ἰούδας Σίμων ὁ Ἰσκαριώθ , εἶτα μετά ὁ ψωμίον εἰσέρχομαι εἰς αὐτός ὁ Σατανᾶς . οὐκοῦν ἔχω πατήρ , εἰ μέν ἅγιος εἰμί , θεός · εἰ δέ ἁμαρτωλός εἰμί , ὁ διάβολος ἔχω πατήρ · ἀλλά καί ὁ προσεχής φέρω λέγω ἐνεργέω Ἀντίχριστος , ἤ ἄγγελος τις ὁ διάβολος , ἤ δαιμόνιον , ὅς ὁ ἐνέργεια παραδέχομαι . καί ἁπαξαπλῶς εἰμί ἐγώ πατήρ μυρίος , ἐάν γίγνομαι ἁμαρτωλός · ὥσπερ πάλιν ἐάν γίγνομαι δίκαιος , πατήρ ἐγώ εἰμί ὁ θεός , καθά φημί ὁ Σωτήρ , « τεκνίον , ἔτι μικρός μετά σύ εἰμί . » καί πάλιν , « θυγάτηρ , ὁ πίστις σύ σῴζω σύ . » καί πάλιν , τέκνον , ἀφίημι σύ ὁ ἁμαρτία . » οὕτως οἶδα καί ἄλλος πατήρ , κατά ὁ γράφω ὁ Ἀβραάμ · « σύ δέ ἀπέρχομαι πρός ὁ πατήρ σύ · » οὐ πρός ὁ κατά σάρξ πατήρ · οὐ γάρ εἰμί πιστός , οὐ εἰμί ἄγις , ὡς δῆλος ἐκ ὁ ἱστορία ὁ γράφω περί αὐτός . εἰ γάρ ἅγιος αὐτός ὁ πατήρ , οὐ ἄν λέγω αὐτός , « ἐξέρχομαι ἐκ ὁ γῆ σύ , καί ἐκ ὁ συγγένεια σύ , καί ἐκ ὁ οἶκος ὁ πατήρ σύ . » ἔχω γάρ ὁ λόγος ὁ σωματικός , ἔχω καί ὁ πνευματικός . εἰ νοέω ὁ πατήρ , ὁράω λοιπός ὅτι ἀπολαμβάνω σύ , ὁ παραδέχομαι ὁ ἐνέργεια , διά ὁ ἁμαρτάνω , ὑπό ὁ διάβολος , ἤ τις ὁ ὑπό αὐτός πνεῦμα . γίγνομαι οὖν ἐκεῖνος υἱός , ἀπολαμβάνω ἀπό ἀγαθός θεός σύ ἐπισκοπέω . οὐ γάρ ἐπισκοπέω ὁ πατήρ σύ , ἀλλά ἐπισκοπέω σύ , καί λέγω σύ , « ἀκούω , θυγάτηρ , καί ὁράω , καί κλίνω ὁ οὖς σύ , » καί ὁ ἑξῆς · καί δίδωμι σύ ὡς ἀγαθός . ἐπισκοπέω γάρ σύ ὁ υἱός ὁ πονηρός πατήρ , ὁ ἁμάρτημα ἀποδίδωμι . « ἐπισκοπέω οὖν ἐν ῥάβδος ὁ ἀνομία » σύ ὁ ἅγιος · ἐπισκοπέω δέ « καί ἐν μάστιξ ὁ ἀδικία αὐτός . » διά τίς ; ἵνα ὁ « ἔλεος ἐγώ μή διασκεδάννυμι ἀπό αὐτός . » ὅτε γάρ καταλείπω τις , οὐκέτι αὐτός κολάζω , ἵημι μαστιγόω . « μαστιγόω » γάρ οὐ πᾶς , ἀλλά « πᾶς υἱός εἰμί παραδέχομαι κύριος . » καί λέγω ἐν ὁ προφήτης περί ὁ πάνυ ἁμαρτωλός · « οὐ ἐπισκοπέω ἐπί ὁ θυγάτηρ σύ ὅταν πορνεύω , καί ἐπί ὁ νύμφη σύ ὅταν μοιχεύω . » τοσοῦτος χρόνος ὁ διάβολος ἁμαρτάνω ἀπό κτίσις , καί καταβολή κόσμος , καί οὔτε πῦρ , οὔτε μάστιξ · . οὐ γάρ ἄξιος εἰμί ὁ κόλασις ὁ ἀπό ὁ θεός . οὐ γάρ δυναταιειπον ὁ διάβολος , « κύριος , μή ὁ θυμός σύ ἐλέγχω ἐγώ , » καί ὁ ἑξῆς . ἕκαστος οὖν σύνοιδα ἑαυτοῦ ἁμαρτία , εὔχομαι κολάζω . καλός μέν γάρ ὁ μηδείς ἄξιος κόλασις ποιέω . εἰ δέ τις ἄξιος κόλασις ποιέω , οὕτως κολάζω , ὥστε ἐν - ἀνταπόλλυμι μέν ἀπολαμβάνω , μετά δέ οὗτος εἰς ὁ κόλπος Ἀβραάμ ἀναπαύω .