origenes.scholia-in-matthaeum 25.1
Στίχ . α΄ . Τότε ὁμοιωθήσεται ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν · δέκα παρθένοις , αἵτινες , λαβοῦσαι τὰς λαμπάδας αὐτῶν , ἐξῆλθον εἰς ἀπάντησιν τοῦ νυμφίου . Δέκα παρθένοι εἷναί φασι τὰς ἐν ἑκάστῃ ψυχῇ αἰσθήσεις τοῦ ἔνδοθεν καὶ ἔξωθεν ἀνθρώπου , ἀποστάσας εἰδωλολατρείας καὶ τῶν κοσμικῶν ἐπιθυμιῶν , τῷ παραδέξασθαι , εἴτε προφάσει , εἴτε ἀληθείᾳ , τὸν τοῦ Θεοῦ καθαρὸν λόγον , καὶ παρθενοποιηθῆναι ( 21).Εἰσὶ δὲ αἵ τε κοινῶς νοούμεναι , καὶ αἱ ἐν παροιμίαις κείμεναι , αἱ καὶ ἀνακολουθοῦσαι , ὡς αἱ ἀρεταὶ τῆς ὑποστάσεως Χριστοῦ . Διὸ καὶ ἐντοπειατ΄ . ( 22 ) οὐχ αἱ μὲν μωραὶ , αἱ δὲ φρόνιμοι . Ἀλλὰ μία ( 23 ) καὶ πᾶσαι ἐξῆλθον εἰς ἀπάντησιν , αἱ παραδεξάμεναι τὸ περὶ Χριστοῦ μυστήριον . Ἐξίασι γὰρ ἀπὸ τῆς τοῦ κόσμου πλάνης , σπεύδουσαι πρὸς τὸν ἑτοίμως ὁρμῶντα πρὸς αὐτάς . Ἅλλο Ὠριγένους . Ἕτερον ἡ παρθενία παρὰ τὴν ἐλεημοσύνην , καὶ ἕτερον ὁ νοῦς παρὰ τὸ σῶμα · καὶ τοῦτο λήψει εἰς τὰς δέκα παρθένους . Φρόνιμοι μὲν οὖν αἱ τοῦ κατὰ λόγον βιοῦντος αἰσθήσεις · μωραὶ δὲ αἱ τοῦ ἐναντίως καὶ παρὰ τὸν ὀρθὸν λόγον πολιτευομένου . Λαμπάδες ἡ πανάρετος πρᾶξις · ἔλαιον δὲ ὁ ἐπιχεόμενος λόγος τοῦ ψυχικοῦ , τοῦ τὴν ἀγαθὴν πρᾶξιν ἐργαζομένου . Καθεύδουσιν οἱ ἀπανιστάμενοι τοῦ ζωτικοῦ τόνου . Οὐκ ἀπολλύουσιν οὖν τὰς λαμπάδας αἱ φρόνιμοι , οὐδὲ ἀπροσεκτοῦσι περὶ τὴν τήρησιν τοῦ ἐλαίου . Ἐμβοῶσιν οἱ ἄγγελοι ταῖς κοιμωμέναις αἰσθήσεσι , διεγείροντες αὐτάς · τουτέστι τὰ λειτουργικὰ πνεύματα εἰς διακονίαν ἀποστελλόμενα διὰ τοὺς μέλλοντας κληρονομεῖν σωτηρίαν . Κόσμος λαμπάδων ἡ κατὰ τὰς αἰσθήσεις εὐαγγελικὴ χρῆσις · ὀφθαλμῶν ἐπὶ τοῦ θαυμάζειν τὸν πεποιηκότα , καὶ μύειν ἵνα μὴ ἴδωσιν ἀδικίαν · ἀκοῆς ( 24 ) καὶ παραδεχομένης μάταιον , μήτε κρίσιν αἵματος , τοῦ δὲ ἴσου λόγου · γεύσεως αἰσθιούσης ( 25 ) Χριστὸν τὸν Κύριεν · ὀσφρήσεως Χριστοῦ εὐωδίᾳ ἀπολαυούσης , καὶ τοῦ ἐκκενωθέντος μύρου · ἁρῆς ἁπτομένης τοῦ Λόγου , ὡς Ἰωάννης λέγει · Αἱ χεῖρες ἡμῶν ἐψηλάφησαν περὶ τοῦ Λόγου τῆς ζωῆς . Μεσονύκτιον δὲ γίνεται ἡ φωνή · ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ , ᾗ ἐξῆλθον οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ ἐξ Αἰγύπιου , ἐν ᾗ καὶ ὁ Χριστὸς ἀνέστη ἐκ τῶν νεκρῶν . Φθωνή ἐστιν ἡ σάλπιγξ , ἡ τοὺς νεκροὺς ἐγείρουσα , καὶ ἐξάγουσα ἐκ τῶν τάφων . Ἔχει δὲ καὶ μυστικὸν νοῦν τὸ ἐξέλθετε . Ἐὰν γὰρ μὴ ἐξέλθωμεν , τὸν νυμφίον ἀπαντῆσαι οὐ δυνάμεθα . Λαμπάδα ( 26 ) τῆς παρθενίας ὁ τῆς γνώσεως φωτισμός · ἔλαιον δὲ εἰς τὰς λαμπάδας ἡ ἐν ἐπιγνώσει σπουδὴ , καὶ τῶν ἐντολῶν ἐργασία . Αὕτη γὰρ τὸ ἐν ἡμῖν · διαφυλάττει φῶς , ἁπλοῦν τὸν ὀφθαλμὸν διατηροῦσα , ὥστε φωτίζεσθαι ὅλον ἡμῶν τὸ σῶμα , κατὰ τὸν τοῦ Κυρίου λόγον . Αἱ μὲν οὗν λαβοῦσαι τὴν ἐπιμελῆ σπουδὴν πρὸς τὴν τῶν ἐντολῶν ἐργασίαν φρόιμοι · αἱ δὲ ἀμελεῖς μωραὶ , τὸν προσήκοντα καιρὸν ἀναλώσασαι εἰς τὴν τῶν ματαίων σπουδήν . Τὸ δὲ , ἐκάθευδον . τὴν κοίμησιν τοῦ θανάτου λέγει · τὸ μεσονύκτιον δὲ , τὸ αἰφνίδιον δηλοῖ καὶ τὸ ἀπροσδόκητον , ἄμα καὶ τό φοβερόν . Καὶ ταῖς μὲν ἐξαναστάσαις πάρεστιν ἃ ἐπόνεσαν · τὴν δὲ ῥᾳθυμίαν ( 27 ) περὶ τὴν εὐσέβειαν μηδὲν ἐπιφερομένων ἄρχεται στυγνάζειν ἡ ψυχὴ , καὶ οἱονεὶ κατασβέννυσθαι , καὶ εἰς παραφροσύνην χωρεῖν , ὥστε οἰηθῆναι αὐτὰς διὰ τῆς ἑτέρων ἀρετῆς . Διὸ ἀποδοκιμάζονται , λεγόντων ἐκείνων , Μήποτε οὐκ ἀρκέσει ἡμῖν καὶ ὑμῖν . Πωλοῦσι δὲ τὸ ἔλαιον οἱ διδάσκοντες μισθοῦ προσεδρείᾳ , προσοχῆς , φιλομαθίας , φιλοπονίας . Ἤ πωλοῦντές εἰσι προφῆται , ἀπόστολοι , εὐαγγελισταὶ , διʼ ὧν τις μαθητευθεὶς τὴν ἀρετὴν ἐργάζεται .
Lemmas: Στίχ . Α΄ . τότε ὁμοιόω ὁ βασιλεία ὁ οὐρανός · δέκα παρθένος , ὅστις , λαμβάνω ὁ λαμπάς αὐτός , ἐξέρχομαι εἰς ἀπάντησις ὁ νυμφίος . δέκα παρθένος εἰμί φημί ὁ ἐν ἕκαστος ψυχή αἴσθησις ὁ ἔνδοθεν καί ἔξωθεν ἄνθρωπος , ἀφίστημι εἰδωλολατρία καί ὁ κοσμικός ἐπιθυμία , ὁ παραδέχομαι , εἴτε πρόφασις , εἴτε ἀλήθεια , ὁ ὁ θεός καθαρός λόγος , καί παρθενοποιέω ( Εἰμί δέ ὁ τε κοινός νοέω , καί ὁ ἐν παροιμία κεῖμαι , ὁ καί ἀνακολουθέω , ὡς ὁ ἀρετή ὁ ὑπόστασις Χριστός . διό καί ἐντοπειατομαι . ( 22 ) οὐ ὁ μέν μωρός , ὁ δέ φρόνιμος . ἀλλά εἷς ( 23 ) καί πᾶς ἐξέρχομαι εἰς ἀπάντησις , ὁ παραδέχομαι ὁ περί Χριστός μυστήριον . ἐξέρχομαι γάρ ἀπό ὁ ὁ κόσμος πλάνη , σπεύδω πρός ὁ ἑτοῖμος ὁρμάω πρός αὐτός . ἄλλος Ὠριγένης . ἕτερος ὁ παρθενία παρά ὁ ἐλεημοσύνη , καί ἕτερος ὁ νόος παρά ὁ σῶμα · καί οὗτος λαμβάνω εἰς ὁ δέκα παρθένος . φρόνιμος μέν οὖν ὁ ὁ κατά λόγος βιάζω αἴσθησις · μωρός δέ ὁ ὁ ἐναντίος καί παρά ὁ ὀρθός λόγος πολιτεύω . λαμπάς ὁ πανάρετος πρᾶξις · ἔλαιον δέ ὁ ἐπιχέω λόγος ὁ ψυχικός , ὁ ὁ ἀγαθός πρᾶξις ἐργάζομαι . καθεύδω ὁ ἀπανίστημι ὁ ζωτικός τόνος . οὐ ἀπόλλυμι οὖν ὁ λαμπάς ὁ φρόνιμος , οὐδέ ἀπροσεκτέω περί ὁ τήρησις ὁ ἔλαιον . ἐμβοάω ὁ ἄγγελος ὁ κοιμάω αἴσθησις , διεγείρω αὐτός · τουτέστι ὁ λειτουργικός πνεῦμα εἰς διακονία ἀποστέλλω διά ὁ μέλλω κληρονομέω σωτηρία . κόσμος λαμπάς ὁ κατά ὁ αἴσθησις εὐαγγελικός χρῆσις · ὀφθαλμός ἐπί ὁ θαυμάζω ὁ ποιέω , καί μύω ἵνα μή ὁράω ἀδικία · ἀκοή ( 24 ) καί παραδέχομαι μάταιος , μήτε κρίσις αἷμα , ὁ δέ ἴσος λόγος · γεῦσις αἰσθέρχομαι ( 25 ) Χριστός ὁ κύριος · ὄσφρησις Χριστός εὐωδία ἀπολαύω , καί ὁ ἐκκενόω μύρον · ἀρή ἅπτω ὁ Λόγος , ὡς Ἰωάννης λέγω · ὁ χείρ ἐγώ ψηλαφάω περί ὁ Λόγος ὁ ζωή . μεσονύκτιον δέ γίγνομαι ὁ φωνή · ἐκεῖνος ὁ ὥρα , ὅς ἐξέρχομαι ὁ υἱός Ἰσραήλ ἐκ αἰγυπιός , ἐν ὅς καί ὁ Χριστός ἀνίστημι ἐκ ὁ νεκρός . Φθωνή εἰμί ὁ σάλπιγξ , ὁ ὁ νεκρός ἐγείρω , καί ἐξάγω ἐκ ὁ τάφος . ἔχω δέ καί μυστικός νόος ὁ ἐξέρχομαι . ἐάν γάρ μή ἐξέρχομαι , ὁ νυμφίος ἀπαντάω οὐ δύναμαι . λαμπάς ( 26 ) ὁ παρθενία ὁ ὁ γνῶσις φωτισμός · ἔλαιον δέ εἰς ὁ λαμπάς ὁ ἐν ἐπίγνωσις σπουδή , καί ὁ ἐντολή ἐργασία . οὗτος γάρ ὁ ἐν ἐγώ · διαφυλάσσω φάος , ἁπλόος ὁ ὀφθαλμός διατηρέω , ὥστε φωτίζω ὅλος ἐγώ ὁ σῶμα , κατά ὁ ὁ κύριος λόγος . ὁ μέν οὖν λαμβάνω ὁ ἐπιμελής σπουδή πρός ὁ ὁ ἐντολή ἐργασία φροιεγω · ὁ δέ ἀμελής μωρός , ὁ προσήκω καιρός ἀναλίσκω εἰς ὁ ὁ μάταιος σπουδή . ὁ δέ , καθεύδω . ὁ κοίμησις ὁ θάνατος λέγω · ὁ μεσονύκτιον δέ , ὁ αἰφνίδιος δηλόω καί ὁ ἀπροσδόκητος , ἅμα καί ὁ φοβερός . καί ὁ μέν ἐξανίστημι πάρειμι ὅς πονέω · ὁ δέ ῥαθυμία ( 27 ) περί ὁ εὐσέβεια μηδείς ἐπιφέρω ἄρχω στυγνάζω ὁ ψυχή , καί οἱονεί κατασβέννυμι , καί εἰς παραφροσύνη χωρέω , ὥστε οἴομαι αὐτός διά ὁ ἕτερος ἀρετή . διό ἀποδοκιμάζω , λέγω ἐκεῖνος , μήποτε οὐ ἀρκέω ἐγώ καί σύ . πωλέω δέ ὁ ἔλαιον ὁ διδάσκω μισθός προσεδρεία , προσοχή , φιλομαθία , φιλοπονία . ἤ πωλέω εἰμί προφήτης , ἀπόστολος , εὐαγγελιστής , διά ὅς τις μαθητεύω ὁ ἀρετή ἐργάζομαι .