origenes.scholia-in-matthaeum 13.44
( 6 ) Στιχ . μδ΄ . Ὁμοία ἐστὶν ὁ βασιλεία τῶν οὐρανῶν θησαυρῳ , κ . τ . λ . Καθʼ ἑτέραν δὲ ἐκδοχὴν εἴη δʼ ἂν , ἀγρὸς μὲν ἡ Γραφὴ , πολλοῖς καταπεφυτευμένη ῥητοῖς νομικοῖς τε καὶ γραφικοῖς , καὶ ἱστορικοῖς · θησαυρὸς δὲ τὰ τούτοις ποικίλα ἐνόντα φανερά τε καὶ κεκρυμμένα νοήματα · καὶ Χριστὸς ὁ τίμιος τῆς Γραφῆς θησαυρός . Ἢ ἀγρὸς ὁ Χριστὸς , ἐν ᾧ Παῦλος λέγει ἐγκεκρύφθαι τοὺς ἀποκρύφους θησαυροὺς τῆς σοφίας καὶ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ . Τὰ οὐράνια τοίνυν πράγματα , καὶ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ὥσπερ ἐν εἰκόνι γέγραπται ταῖς Γραφαῖς , αἵτινές εἰσι βασιλεία τῶν οὐρανῶν · ἡ δέ ἐστιν αὐτὸς ὁ Χριστὸς , οὗ ἡ γνῶσις κατὰ δύναμιν ἐν ἡμῖν ἐστιν · εὑρίσκεται δὲ διὰ τῆς πίστεως , καὶ ἀγοράζεται διὰ τῶν ἀρετῶν . Εὑρων οὖν τις τὸν ἐν . ταῖς Γραφαῖς θησαυρὸν τοῦτον , κρύπτει , μὴ , ἀκίνδυνον εἰδὼς τῶν ἀποῤῥήτων τοῖς τυχοῦσι μεταδιδόναι . Ἄπεισι δὲ κρύψας , ἀγοράσων τὸν ἀγρὸν ὁπόσου ἂν βούλοιτο · ὃν Ἑβραῖοι πρὶν ἐπιστεύθησαν , παῤ ὧν τοῦτον λαβὼν ὅστις κατʼ ἄλλην παραβολὴν ἀμπελών ἐστιν , ἴδιον πτῆμα τοῦτον ποιεῖ , πάντα πεπρακὼς αὐτοῦ τὰ ὑπάρχοντα · κακία δὲ ταῦτʼ ἦν , τῷ μηκέτι ζῆν τούτοις , νεκρωθῆναι δὲ τῷ κόσμῳ παντὶ καὶ θελήμασι τοῦ αὐτοῦ . ( 7 ) Οἵ γε μὴν περὶ μαργαριτῶν γράψαντες , φασὶν ἕξ εἶναι τὰς τούτων διαφορὰς , ὧν κρείττους οἱ κατʼ Ἰνδίαν ἐν κόγχαις γενόμενοι ἐκ δρόσου τῆς οὐρανίας . Οἱ ἥττους γοῦν μαργαρῖταί εἰσιν αἱ τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν , καὶ τῆς ἄλλης Γραφῆς ζητήσεις , ἃ ὁ ἐμπόνως ζητῶν , ἐμπορίας ἀποδιδόμενος , τὸν κρείττω τούτων ἀπάντων μαργαρίτην Χριστὸν ζητεῖ , πάντα ταῦτα καὶ παρόντα καλὰ ζημίας ἡγούμενος καὶ σκύβαλα πρὸς τὴν γνῶσιν τοῦ Χριστοῦ . ( 8 ) Ἔτι σαγήνη ἐστὶν ἡ ἐκ τῶν παλαιῶν τῆς Γραφῆς λόγων πλοκὴ , ἢν ἀτελῆ δοκοῦσαν ὁ Χριστὸς ἐλθὼν τετελείωκεν . Αὕτη . εἰς τὴν τοῦδε τοῦ βίου ἐμβαλλομένη θάλασσαν , οὐ φύσεων συνάγει διαφόρων , ἀλλὰ γνωμῶν αὐτεξουσίων καὶ προαιρέσεων · ὡς εἶναι τὸ ἐκ παντὸς γένους συναγόμενον , ἐπαινετοὺς καὶ ψεκτοὺς ἐν ταῖς πρὸς τὰ εἴδη τῶν ἀρετῶν , ἢ τῶν κακιῶν ἐπιῤῥεπείαις . Δύναται δὲ ποὸς τούτοις τὸ ἐκ παντὸς γένους συναγόμενον δηλοῦν τὴν ἀπὸ παντὸς γένους κλῆσιν . Οὐκ ἂν δὲ τὴν σαγήνην ἑλκύσωσιν ἐπὶ τὸν αἰγιαλὸν , ἤτοι τὰ ἔξω τοῦδε τοῦ βίον πράγματα , οἱ ἄγγελοι , μὴ πληρωθεῖσαν τῷ πληρώματι τῶν ἐθνῶν · πλησθεῖσαν δὲ ἀναβιβάζουσι , καὶ ἕκαστον τῶν ὑπὸ τὴν σαγήνην καλῶν , εἰς τὸ οἰκεῖον τάγμα ἀποκαταστήσονται κατὰ τὰ ὀνομαζόμενα ἐνταῦθα αὐτῶν ἀγγεῖα , τὰ δὲ σαπρὰ ἔξω βαλοῦσι . Τὸ δὲ ἔξω ἡ κάμινός ἐστι τοῦ πυρὸς , καθώς φησιν ὁ Σωτὴρ ἐν τοῖς ἐξῆς · οἱ μὲν γὰρ φαῦλοι τῶν ἰχθύων ἔξω ῥιπτοῦνται , οἱ δὲ τῶν ἀνθρώπων εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρός ( 9 ) ;
Lemmas: ( 6 ) Στιχ . μδ΄ . ὅμοιος εἰμί ὁ βασιλεία ὁ οὐρανός θησαυρός , κ . τ . λ . κατά ἕτερος δέ ἐκδοχή εἰμί δέ ἄν , ἀγρός μέν ὁ Γραφή , πολύς καταφυτεύω ῥητός νομικός τε καί γραφικός , καί ἱστορικός · θησαυρός δέ ὁ οὗτος ποικίλος ἔνειμι φανερός τε καί κρύπτω νόημα · καί Χριστός ὁ τίμιος ὁ Γραφή θησαυρός . ἤ ἀγρός ὁ Χριστός , ἐν ὅς Παῦλος λέγω ἐγκρύπτω ὁ ἀπόκρυφος θησαυρός ὁ σοφία καί ὁ γνῶσις ὁ θεός . ὁ οὐράνιος τοίνυν πρᾶγμα , καί ὁ βασιλεία ὁ οὐρανός ὥσπερ ἐν εἰκών γράφω ὁ Γραφή , ὅστις εἰμί βασιλεία ὁ οὐρανός · ὁ δέ εἰμί αὐτός ὁ Χριστός , ὅς ὁ γνῶσις κατά δύναμις ἐν ἐγώ εἰμί · εὑρίσκω δέ διά ὁ πίστις , καί ἀγοράζω διά ὁ ἀρετή . εὑρίσκω οὖν τις ὁ ἐν . ὁ Γραφή θησαυρός οὗτος , κρύπτω , μή , ἀκίνδυνος οἶδα ὁ ἀπόρρητος ὁ τυγχάνω μεταδίδωμι . ἀπέρχομαι δέ κρύπτω , ἀγοράζω ὁ ἀγρός ὁπόσος ἄν βούλομαι · ὅς Ἑβραῖος πρίν πιστεύω , παρά ὅς οὗτος λαμβάνω ὅστις κατά ἄλλος παραβολή ἀμπελών εἰμί , ἴδιος πτῆμα οὗτος ποιέω , πᾶς πιπράσκω αὐτός ὁ ὑπάρχω · κακία δέ οὗτος εἰμί , ὁ μηκέτι ζάω οὗτος , νεκρόω δέ ὁ κόσμος πᾶς καί θέλημα ὁ αὐτός . ( 7 ) ὁ γε μήν περί μαργαρίτης γράφω , φημί ἕξ εἰμί ὁ οὗτος διαφορά , ὅς κρατύς ὁ κατά Ἰνδία ἐν κόγχη γίγνομαι ἐκ δρόσος ὁ οὐράνιος . ὁ ἥσσων γοῦν μαργαρίτης εἰμί ὁ ὁ νόμος καί ὁ προφήτης , καί ὁ ἄλλος Γραφή ζήτησις , ὅς ὁ ἔμπονος ζητέω , ἐμπορία ἀποδίδωμι , ὁ κρατύς οὗτος ἅπας μαργαρίτης Χριστός ζητέω , πᾶς οὗτος καί πάρειμι καλός ζημία ἡγέομαι καί σκύβαλον πρός ὁ γνῶσις ὁ Χριστός . ( 8 ) ἔτι σαγήνη εἰμί ὁ ἐκ ὁ παλαιός ὁ Γραφή λόγος πλοκή , ὅς ἀτελής δοκέω ὁ Χριστός ἔρχομαι τελειόω . οὗτος . εἰς ὁ ὅδε ὁ βίος ἐμβάλλω θάλασσα , οὐ φύσις συνάγω διάφορος , ἀλλά γνώμη αὐτεξούσιος καί προαίρεσις · ὡς εἰμί ὁ ἐκ πᾶς γένος συνάγω , ἐπαινετός καί ψεκτός ἐν ὁ πρός ὁ εἶδος ὁ ἀρετή , ἤ ὁ κακία ἐπιρρέπεια . δύναμαι δέ ποιός οὗτος ὁ ἐκ πᾶς γένος συνάγω δηλόω ὁ ἀπό πᾶς γένος κλῆσις . οὐ ἄν δέ ὁ σαγήνη ἕλκω ἐπί ὁ αἰγιαλός , ἤτοι ὁ ἔξω ὅδε ὁ βίος πρᾶγμα , ὁ ἄγγελος , μή πληρόω ὁ πλήρωμα ὁ ἔθνος · πίμπλημι δέ ἀναβιβάζω , καί ἕκαστος ὁ ὑπό ὁ σαγήνη καλέω , εἰς ὁ οἰκεῖος τάγμα ἀποκαθίστημι κατά ὁ ὀνομάζω ἐνταῦθα αὐτός ἀγγεῖον , ὁ δέ σαπρός ἔξω βάλλω . ὁ δέ ἔξω ὁ κάμινος εἰμί ὁ πῦρ , καθώς φημί ὁ Σωτήρ ἐν ὁ ἑξῆς · ὁ μέν γάρ φαῦλος ὁ ἰχθῦς ἔξω ῥίπτω , ὁ δέ ὁ ἄνθρωπος εἰς ὁ κάμινος ὁ πῦρ ( 9 ) ;