origenes.scholia-in-matthaeum 21.33
Στίχ . λγ΄ . Ἄνθρωπος ἦν οἰκοδεσπότης , ὅστις ἐφύτευσεν ἀμπελῶνα , καὶ φραγμόν αὐτῷ περιέθηκε , καὶ ὤρυξεν ἐν αὐτῷ ληνὸν , καὶ ᾠκοδόμησε πύργον , καὶ ἐξέδοτο αὐτόν γεωργοῖς , καὶ ἀπεδήμησε , κ . τ . λ . Ἡ παραβολὴ οἰκοδεσπότην λέγει τὸν Θεὸν καὶ πατέρα , τὸν πολλὴν πρόνοιαν ἐξ ἀρχῆς εἰς τοὺς Ἰουδαίους ἐπιδειξάμενον . Ἀμπελὼν δὲ ἀπλῶς μὲν ὁ πρῶτος λαὸς , τουτέστιν ὁ Ἰσραὴλ , φυτευθεὶς ὑπὸ τοῦ Θεοῦ ἐν τῇ γῇ τῆς ἐπαγγελίας . Φραγμὸς δὲ ὁ νόμος , οὐκ ἐῶν αὐτοὺς μιγῆναι τοῖς ἔθνεσι . Ληνός τὸ θυσιαστήριον , ἤτοι ὁ τόπος τῶν σπονδῶν . Πύργος ἡ Σιὼν , ἢ ὁ οὐρανός . Γεωργοὶ οἱ πρεσβύτεροι τοῦ λαοῦ καὶ οἱ σοφοὶ , καὶ οἱ κατὰ καιροὺς διδάσκαλοι . Ἀπεδήμησε δὲ ὁ οἰκοδεσπότης , ὅτε οὐκέτι ἡμέρᾳ ἐν στύλῳ νεφέλης καὶ νυκτὸς αὐτοῖς ἐν στύλῳ πυρὸς ἐπιφαίνεται . Ἢ ἡ τοῦ Θεοῦ μακροθυμία , ἡ μὴ παρὰ πόδας ἀπαιτοῦσα τοὺς Ἰουδαίους τὴν τῶν πταισμάτων τιμωρίαν . Ἀπαίτησις δὲ καρπῶν ὁ ἔννομος βίος · Καιρὸς αὐτῶν ἡ προφητικὴ ἀπαίτησις · Δοῦλοι πρῶτοι καὶ δεύτεροι παθόντες ἄτοπον , οἱ κατὰ διαφόρους καιροὺς ἀποσταλέντες προφῆται , οἷς ( 15 ) τὸν μὲν ἕδηραν , ὡς Μιχαίαν , πατάξαντος ἐπὶ σιαγόνα Σεδεκίου · τὸν δὲ ἀπέκτειναν , ὡς Ζαχαρίαν , μεταξὺ τοῦ ναοῦ καὶ τοῦ θυσιαστηρίου · τὸν δὲ ἐλιθοβόλησαν , ὡς Ζαριοὺ υἱὸν Ἰωδαὲ τὸν ἱερέα . Τάχα δὲ ἀμπελὼν , ἢ ( 16 ) ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ , καὶ τὰ μυστήρια αὐτοῦ ἐν νόμῳ καὶ προφήταις , καὶ τῇ ἄλλῃ φυσιολογίᾳ . Καρποὶ δὲ ὁ ἐνἀρετος ἐν ἤθεσι βίος . Φραγμὸς ὁ λογικὸς τόπος , καὶ τὸ γράμμα , ὡς μὴ κατοπτεύοιτο τοῖς ἔξω τὰ κεκρυμμένα μυστήρια . Ληνὸς τὸ βάθος τῆς δεχομένης τοὺς καρποὺς τοὺς τῆς ψυχῆς , πᾶν ἐπὶ πόλεμον ἐπιβαλλούσῃς . Πύργος καὶ διῃρημένος περὶ Θεοῦ λόγος . Ναὸς μὲν ἡ τοῦ ἐν αὐτῷ θείου ναοῦ ( 17 ) . Γεωργοὶ οἱ πρῶτοι πιστευθέντες τὰ λόγια τοῦ Θεοῦ · οἷς ἀποδημεῖ εἰς τὴν αὐτοῦ περισπεῖν ( 18 ) , δοὺς ἀφορμὴν , ἐξ ὧν αὐτὸς ἐφύτευσε , φραγμόν τε ἔθηκεν , ὤρυξεν , ὐκοδόμησε , τοῦ φέρειν καρπόν . Καιρὸς καρπῶν , ὃν οἶδεν οἰκοδεσπότης , τάχα οὐχ ὅτι ἐκφύειν φύλλα , ἢ κυπρίζειν , ἢ ὀμφακίζειν , ἢ τρυγᾶσθαι · οἷον οἱ τῆς νηπιότητος , ἢ τῆς συμπληρώσεως τοῦ λόγου , ἢ οἱ τῆς ἐν ἀρετῇ προκοπῆς , ἢ ἀρχῆς · οἱ δὲ τῆς ἀγάπης , καὶ χαρᾶς , καὶ εἰρήνης , καὶ τῶν λοιπῶν . Δοῦλοι οἱ προφῆται τὰ πνευματικὰ καρπώματα ἀπαιτοῦντες προσἀγειν ὡς ἱερεῖς τῷ Θεῷ .
Lemmas: Στίχ . λγ΄ . ἄνθρωπος εἰμί οἰκοδεσπότης , ὅστις φυτεύω ἀμπελών , καί φραγμός αὐτός περιτίθημι , καί ὀρύσσω ἐν αὐτός ληνός , καί οἰκοδομέω πύργος , καί ἐκδίδωμι αὐτός γεωργός , καί ἀποδημέω , κ . τ . λ . ὁ παραβολή οἰκοδεσπότης λέγω ὁ θεός καί πατήρ , ὁ πολύς πρόνοια ἐκ ἀρχή εἰς ὁ Ἰουδαῖος ἐπιδείκνυμι . ἀμπελών δέ ἁπλῶς μέν ὁ πρῶτος λαός , τουτέστι ὁ Ἰσραήλ , φυτεύω ὑπό ὁ θεός ἐν ὁ γῆ ὁ ἐπαγγελία . φραγμός δέ ὁ νόμος , οὐ ἐάω αὐτός μείγνυμι ὁ ἔθνος . ληνός ὁ θυσιαστήριον , ἤτοι ὁ τόπος ὁ σπονδή . πύργος ὁ Σιών , ἤ ὁ οὐρανός . γεωργός ὁ πρέσβυς ὁ λαός καί ὁ σοφός , καί ὁ κατά καιρός διδάσκαλος . ἀποδημέω δέ ὁ οἰκοδεσπότης , ὅτε οὐκέτι ἡμέρα ἐν στῦλος νεφέλη καί νύξ αὐτός ἐν στῦλος πῦρ ἐπιφαίνω . ἤ ὁ ὁ θεός μακροθυμία , ὁ μή παρά πούς ἀπαιτέω ὁ Ἰουδαῖος ὁ ὁ πταῖσμα τιμωρία . ἀπαίτησις δέ καρπός ὁ ἔννομος βίος · καιρός αὐτός ὁ προφητικός ἀπαίτησις · δοῦλος πρῶτος καί δεύτερος πάσχω ἄτοπος , ὁ κατά διάφορος καιρός ἀποστέλλω προφήτης , ὅς ( 15 ) ὁ μέν δαρέω , ὡς Μιχαίας , πατάσσω ἐπί σιαγών Σεδέκιος · ὁ δέ ἀποκτείνω , ὡς Ζαχαρίας , μεταξύ ὁ ναός καί ὁ θυσιαστήριον · ὁ δέ λιθοβολέω , ὡς Ζαριού υἱός Ἰωδαέ ὁ ἱερεύς . τάχα δέ ἀμπελών , ἤ ( 16 ) ὁ βασιλεία ὁ θεός , καί ὁ μυστήριον αὐτός ἐν νόμος καί προφήτης , καί ὁ ἄλλος φυσιολογία . καρπός δέ ὁ ἐνάρετος ἐν ἦθος βίος . φραγμός ὁ λογικός τόπος , καί ὁ γράμμα , ὡς μή κατοπτεύω ὁ ἔξω ὁ κρύπτω μυστήριον . ληνός ὁ βάθος ὁ δέχομαι ὁ καρπός ὁ ὁ ψυχή , πᾶς ἐπί πόλεμος ἐπιβάλλω . πύργος καί διαιρέω περί θεός λόγος . ναός μέν ὁ ὁ ἐν αὐτός θεῖος ναός ( 17 ) . γεωργός ὁ πρῶτος πιστεύω ὁ λόγιον ὁ θεός · ὅς ἀποδημέω εἰς ὁ ἑαυτοῦ περιέπω ( 18 ) , δίδωμι ἀφορμή , ἐκ ὅς αὐτός φυτεύω , φραγμός τε τίθημι , ὀρύσσω , ὐκοδόμησε , ὁ φέρω καρπός . καιρός καρπός , ὅς οἶδα οἰκοδεσπότης , τάχα οὐ ὅτι ἐκφύω φύλλον , ἤ κυπρίζω , ἤ ὀμφακίζω , ἤ τρυγάω · οἷον ὁ ὁ νηπιότης , ἤ ὁ συμπλήρωσις ὁ λόγος , ἤ ὁ ὁ ἐν ἀρετή προκοπή , ἤ ἀρχή · ὁ δέ ὁ ἀγάπη , καί χαρά , καί εἰρήνη , καί ὁ λοιπός . δοῦλος ὁ προφήτης ὁ πνευματικός κάρπωμα ἀπαιτέω προσάγω ὡς ἱερεύς ὁ θεός .