origenes.scholia-in-lucam-fragmenta-e-cod-venet-28 1.1.1
Στίχ . ά . Ἐπειδὴ πολλοὶ ἐπεχείρησαν ανατάδασθαι διήγησιν περὶ τῶν πεπληρορσορημένων ἡμῖν πραγμάτων . Ἐπειδὴ ὑπέρογκον ἦν τὸ ἐπιχείρημα , ἄνθρωπον ὄντα , Θεοῦ διδασκαλίαν καὶ ῥήματα συγγράφειν , εἰκότως ἀπολογεῖται ἐν τῷ προοιμίῳ . Ὥσπερ δὲ ἐν τῷ πάλαι λαῷ πολλοὶ προφητείαν ἐπηγγέλλοντο , ἀλλὰ τούτων τινὲς μὲν ἦσαν ψευδοπροφῆται , τινὲς δὲ ἀληθῶς προφῆται · καὶ ἧν χάρισμα διάκρισις πνευμάτων , ἀφʼ οὗ χαρίσματος ἐκρίνετο ὁ ἀληθὴς προφήτης καὶ ὁ ψευδοπροφήτης · οὕτω καὶ νῦν ἐν τῇ καινῇ διαθήκῃ , τὰ Εὐαγγέλια πολλοὶ ἠθέλησαν γράψαι . Ἀλλʼ οἱ δόκιμοι τραπείῖται οὐ πάντα ἔκριναν , ἀλλά τινα ἐξ αὐτῶν ἐξελέξαντο . Τάχα δὲ καὶ τὸ , ἐπεχείρησαν , λεληθυῖαν ἔχει κατηγορίαν τῶν προπετῶς καὶ χωρὶς χαρίσματος ἐλθόντων ἐπὶ τὴν ἀναγραφὴν τῶν Εὐαγγελίων . Ματθαῖος γὰρ οὐκ ἐπεχείρησεν , ἀλλʼ ἕγραψεν ἐξ ἁγίου κινούμενος Πνεύματος · ὁμοίως καὶ Μάρκος , καὶ Ἰωάννης παραπλησίως , καὶ Λουκᾶς . Τὸ μέντοι ἐπιγεγραμμένον κατὰ Αἰγυπτίους Εὐαγγέλιον , καὶ τὸ ἐπιγεγραμμένον τῶν δώδεκα Εὐαγγέλιον , οἱ συγγράψαντες ἐθεχείρησαν . θέρεται δὲ καὶ τὸ κατὰ Θωμᾶν Εὐαγγέλιον . Ἤδη δὲ ἐτόλμησε καὶ Βασιλείδης συγγράψαι κατὰ Βασιλείδην Εὐαγγέλιον . Πολλι μὲν οὗν ἐπεχείρησαν καὶ τὸ κατὰ Ματθίαν , καὶ ἅλλα πλείονα . Ἀλλὰ τὰ τέσσαρα μόνα προκρίνει ἡ του Θεοῦ Ἑκκλησία . Οὐχ ἁπλῶς δὲ εἶπε πεπιστευμένων , ἀλλὰ πεπληροφορημένων , τὸ ἀπαράβατον τοῖς λεγομένοις μαρτυρῶν . Πραγμάτων δὲ εἶπεν , ἀναιρῶν τὴν αἴρεσιν τῶν κατὰ φαντασίαν λεγόντων τὰ διὰ τοῦ Σωτῆρος εγενῆσθαι , καὶ τὴν σάρκωσιν αὐτοῦ . Περὶ τῶν πεπληροφορημένων δὲ εἰπὼν , τὴν διάθεσιν αὐτοῦ ἐμφαίνει . Πεπληροφόρητο γὰρ , καὶ οὐδὲν ἐδίσταζε , πότερον οὕτως ἔχει , ἢ οὔ . Ὅτι| δὲ παρὰ τῶν αὐτοψίᾳ θτασαμένων καὶ αὐτηκόων παρέλαβε , σαφῶς ὡμολόγησεν εἰπών · Καθὼς παρέδοσαν ἡμῖν οἱ ἀπʼ ἀρχῆς αὐτόπται καὶ ὑπηρέται γενόμενοι τοῦ Λόγου . Διαβεβαιοῦται δὲ , ὅτι ἅνωθεν παρηκολούθησεν , οὕ τισι τῶν εἱρημένων , ἀλλὰ πᾶσι . Εἰκὸς δὲ ὑπολαμβάνειν τινὰς , ὅτι Θεοφίλῳ τπινὶ ἕγραψε τὸ Εὐαγγέλιον , ὅς εἷς ἦν τῶν πεπιστευκότων , ὀῦτως ζέωντῷ πνεύματι , καὶ ἀπλήστως ἔχων περὶ τὰς τοῦ Κυρίου πράξεις τε καὶ λόγους · ὅνπερ ἐποίει ἀσφαλέστερον καὶ τὰ νῦν γραφόμενα . Ἄλλος δέ φησιν · Ὅτιἐὰν πάντες τοιοῦτοι ὦμεν , ὡς ἀγαπᾶσθαι ὑπὸ τοῦ Θεοῦκαὶ φιλεῖσθαι , Θεόφιλοί ἐσμεν . Οὐκ ἂν δέ τις εἴη Θεόφιλος ἀσθενής · πᾶς γὰρ Θεόφιλος κράτισπός ἐστιν ἔχων τὸ κράτος καὶ τὴν δύναμιν τὴν ἀπὸ τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ Λόγου αὐτοῦ , καὶ οὕτως ἐπιγνώσεται εἰς τὴν περὶ ὡν κατηχήθη λόγων ἀσφάλειαν . Ἐπαγγέλλεται τοίνυν τῆς γνώσεως τὸ βέβαιον , ἵνα ἅπερ ἐκεῖνος ἀκοῇ παρέλαβε , ταῦτα καὶ γράμμασιν ἐνπτυγχάνων ἀσφαλέστερον τὴν πίστιν διατηρῇ . ( 40 ) Ἐν τῇ Ἐξόδῳ γέγραπται , Ὅτι ὁ λαὸς θώρακε τὴν φωνὴν τοῦ Κυρίου , καίτοιγε φωνὴ οὐ βλέπεται , ἀλλʼ ἀκούεται · ἵνα δηλωθῇ παραδόξως , ὅτι ἡ τοῦ Θεοῦ φωνὴ βλέπεται οἶς βλέπεται . Ἐν δετῷ Εὐαγγελίῳ οὐχ ἡ φωνὴ βλέπεται , ἀλλʼ ὁ κρείττων τῆς φωνῆς Λόγος . Διὰ τοῦτο , Καθὼς παρέδοσαν μῖν οὶ ἀπʼ ἀρχῆς αὐτόπται καὶ ὑπηρέται γενόμενοι τοῦ Λόγου . Εἰ γὰρ τὸ ἑωρακέναι τὸν Κύριον αατὰ σῶμα αὐτόπτην τούτου γενέσθαι ἧν · καὶ Πιλᾶτος αὐτόπτης ἦν τοῦ Λόγου , καταδικάζων αὐτὸν , καὶ Ἰούδας ὁ προδότης , καὶ πάντες οἱ λέγοντες · Σταύρωοον , σταύρωσον αὐτόν . Τὸ οὗν εἰδέναι τὸν Λόγον ἐκεῖ ἐνοεῖτο , ὅπου ἕλεγεν ὁ Σωτήρ · Ὁ ἑωρακὼς ἐμέ , ἑώρακε τόν Πατέρα , τόν πέμψαντά με . Καὶ λιληθότως δὲ καλὸν μάθημα διδάσκει ἡμᾶς ὁ Λουκᾶς ἐνταῦθα , ὅτι τινῶν μὲν θεωρημάτων τὸ τέλος ἡ θεωρίαἐστί · τινῶν δὲ θεωρημάτωντὸτέλος ἡ πρᾶξίς ἐστι . Διὰγὰρ τοῦ , αὐτόπται , δηλοῖ τὸ θεωρητικὸν , διὰ δὲ τοῦ ὑπηρέεαε , τὸ πραγματικόν . Δύνασαι δὲ καὶ πτέρως ἐκλαβεῖν τὸ , ὑπηρέται γενόμενοι τοῦ Λόγου · ἤτοι τοῦ διδασκαλικοῦ λόγου , ὅν παρεδίδου ὁ λωτήρ · ἢ καὶ αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ Λόγου , ᾦ καὶ ἐξυπηρέτησαν παρόντες οἱ μαθηταί . Τὴν διάθεσιν ἑαυτοῦ ὁ Λουκᾶς ἐμφαίνει . Πεπληροφόρητο γὰρ , καὶ ἐν οὐδενὶ ἐδίσταζε , πότερον οὕτως ἔχει , ἢ οὗ . Τοῦτο δὲ γίνεται περὶ τοὺς βεβαίως πισπεύοντας . Καὶ γὰρ ὁ . Ἀπόστολος περὶ τῶν βεβαίων φησίν · Ἴνα ήτε ἐῥιδωμένοι καὶ τεθεμελιωμένοι τῆ πίστει . Οὐδὲν γὰρ οὕτω πληροφορεῖ , ὡς νοῦς καὶ λόγος . Ὄψις γὰρ οὐ πληροφορεῖ · ἐπεὶ οὐκ ἀπὸ σημείων καὶ τεράτων ὁρατῶν κρίνεται τὰ πράγματα · ὀλλὰ λόγῳ κρίνεται , ποῖα τἀληθῆ , καὶ ποῖα τὰ ψευδῆ . Πραγμάτων δέ φησιν , ἐπειδήπερ οὐ κατὰ φαντασίαν , κατὰ τοὺς τῶν αἱρετικῶν παῖδας , ἐδραματούργησεν Ἰησοῦς τὴν ἔνσαρκον αὐτοῦ παρουσίαν · ἀλλὰ τνγχάνων ἀλήθεια , πρὸς ἀλήθειαν ἐνήργησε τὰ πράγματα .
Lemmas: Στίχ . άρθρο . ἐπειδή πολύς ἐπιχειρέω ἀνατείνω διήγησις περί ὁ πεπληρορσορημένων ἐγώ πρᾶγμα . ἐπειδή ὑπέρογκος εἰμί ὁ ἐπιχείρημα , ἄνθρωπος εἰμί , θεός διδασκαλία καί ῥῆμα συγγράφω , ἔοικα ἀπολογέομαι ἐν ὁ προοίμιον . ὥσπερ δέ ἐν ὁ πάλαι λαός πολύς προφητεία ἐπαγγέλλω , ἀλλά οὗτος τις μέν εἰμί ψευδοπροφήτης , τις δέ ἀληθής προφήτης · καί εἰμί χάρισμα διάκρισις πνεῦμα , ἀπό ὅς χάρισμα κρίνω ὁ ἀληθής προφήτης καί ὁ ψευδοπροφήτης · οὕτως καί νῦν ἐν ὁ καινός διαθήκη , ὁ Εὐαγγέλιον πολύς ἐθέλω γράφω . ἀλλά ὁ δόκιμος τρέπω οὐ πᾶς κρίνω , ἀλλά τις ἐκ αὐτός ἐκλέγω . τάχα δέ καί ὁ , ἐπιχειρέω , λανθάνω ἔχω κατηγορία ὁ προπετής καί χωρίς χάρισμα ἔρχομαι ἐπί ὁ ἀναγραφή ὁ Εὐαγγέλιος . Ματθαῖος γάρ οὐ ἐπιχειρέω , ἀλλά γράφω ἐκ ἅγιος κινέω Πνεῦμα · ὅμοιος καί Μάρκος , καί Ἰωάννης παραπλήσιος , καί Λουκᾶς . ὁ μέντοι ἐπιγράφω κατά Αἰγύπτιος Εὐαγγέλιος , καί ὁ ἐπιγράφω ὁ δώδεκα Εὐαγγέλιος , ὁ συγγράφω ἐθεχείρησαν . θέρω δέ καί ὁ κατά Θωμᾶς Εὐαγγέλιος . ἤδη δέ τολμάω καί Βασιλείδης συγγράφω κατά Βασιλείδης Εὐαγγέλιος . Πολλι μέν οὖν ἐπιχειρέω καί ὁ κατά Ματθίας , καί ἄλλος πολύς . ἀλλά ὁ τέσσαρες μόνος προκρίνω ὁ ὁ θεός Ἐκκλησία . οὐ ἁπλῶς δέ λέγω πιστεύω , ἀλλά πληροφορέω , ὁ ἀπαράβατος ὁ λέγω μαρτυρέω . πρᾶγμα δέ λέγω , ἀναιρέω ὁ αἵρεσις ὁ κατά φαντασία λέγω ὁ διά ὁ Σωτήρ γίγνομαι , καί ὁ σάρκωσις αὐτός . περί ὁ πληροφορέω δέ λέγω , ὁ διάθεσις αὐτός ἐμφαίνω . πληροφορέω γάρ , καί οὐδείς διστάζω , πότερος οὕτως ἔχω , ἤ οὐ . Ὅτι δέ παρά ὁ αὐτοψία θτασαμένων καί αὐτήκοος παραλαμβάνω , σαφής ὁμολογέω λέγω · καθώς παραδίδωμι ἐγώ ὁ ἀπό ἀρχή αὐτόπτης καί ὑπηρέτης γίγνομαι ὁ Λόγος . διαβεβαιόω δέ , ὅτι ἄνωθεν παρακολουθέω , οὐ τις ὁ λέγω , ἀλλά πᾶς . ἔοικα δέ ὑπολαμβάνω τις , ὅτι Θεόφιλος τίς γράφω ὁ Εὐαγγέλιος , ὅς εἷς εἰμί ὁ πιστεύω , οὕτως ζάω πνεῦμα , καί ἄπληστος ἔχω περί ὁ ὁ κύριος πρᾶξις τε καί λόγος · ὅς ποιέω ἀσφαλής καί ὁ νῦν γράφω . ἄλλος δέ φημί · ἑτιά πᾶς τοιοῦτος εἰμί , ὡς ἀγαπάω ὑπό ὁ θεουκης φιλέω , Θεόφιλος εἰμί . οὐ ἄν δέ τις εἰμί Θεόφιλος ἀσθενής · πᾶς γάρ Θεόφιλος κράτισπός εἰμί ἔχω ὁ κράτος καί ὁ δύναμις ὁ ἀπό ὁ θεός καί ὁ Λόγος αὐτός , καί οὕτως ἐπιγιγνώσκω εἰς ὁ περί ὅς κατηχέω λόγος ἀσφάλεια . ἐπαγγέλλω τοίνυν ὁ γνῶσις ὁ βέβαιος , ἵνα ὅς ἐκεῖνος ἀκοή παραλαμβάνω , οὗτος καί γράμμα ἐνπτυγχάνων ἀσφαλής ὁ πίστις διατηρέω . ( 40 ) ἐν ὁ Ἔξοδος γράφω , ὅτι ὁ λαός θώραξ ὁ φωνή ὁ κύριος , καίτοι φωνή οὐ βλέπω , ἀλλά ἀκούω · ἵνα δηλόω παράδοξος , ὅτι ὁ ὁ θεός φωνή βλέπω ὅς βλέπω . ἐν δετός Εὐαγγέλιος οὐ ὁ φωνή βλέπω , ἀλλά ὁ κρατύς ὁ φωνή Λόγος . διά οὗτος , καθώς παραδίδωμι μιν ὁ ἀπό ἀρχή αὐτόπτης καί ὑπηρέτης γίγνομαι ὁ Λόγος . εἰ γάρ ὁ ὁράω ὁ κύριος αατὰ σῶμα αὐτόπτης οὗτος γίγνομαι εἰμί · καί Πιλάτος αὐτόπτης εἰμί ὁ Λόγος , καταδικάζω αὐτός , καί Ἰούδας ὁ προδότης , καί πᾶς ὁ λέγω · σταυρωομαι , σταυρόω αὐτός . ὁ οὖν οἶδα ὁ Λόγος ἐκεῖ νοέω , ὅπου λέγω ὁ Σωτήρ · ὁ ὁράω ἐγώ , ὁράω ὁ Πατήρ , ὁ πέμπω ἐγώ . καί λανθάνω δέ καλός μάθημα διδάσκω ἐγώ ὁ Λουκᾶς ἐνταῦθα , ὅτι τις μέν θεώρημα ὁ τέλος ὁ θεωρίαἐστί · τις δέ θεωρημάτωντὸτέλος ὁ πρᾶξις εἰμί . Διὰγὰρ ὁ , αὐτόπτης , δηλόω ὁ θεωρητικός , διά δέ ὁ ὑπεῖπον , ὁ πραγματικός . δύναμαι δέ καί πτέρως ἐκλαμβάνω ὁ , ὑπηρέτης γίγνομαι ὁ Λόγος · ἤτοι ὁ διδασκαλικός λόγος , ὅς παραδίδωμι ὁ λωτήρ · ἤ καί αὐτός ὁ θεός Λόγος , ὅς καί ἐξυπηρετέω πάρειμι ὁ μαθητής . ὁ διάθεσις ἑαυτοῦ ὁ Λουκᾶς ἐμφαίνω . πληροφορέω γάρ , καί ἐν οὐδείς διστάζω , πότερος οὕτως ἔχω , ἤ οὐ . οὗτος δέ γίγνομαι περί ὁ βέβαιος πισπευειμι . καί γάρ ὁ . Ἀπόστολος περί ὁ βέβαιος φημί · ἵνα εἰμί ἐῥιδωμένοι καί θεμελιόω ὁ πίστις . οὐδείς γάρ οὕτως πληροφορέω , ὡς νόος καί λόγος . ὄψις γάρ οὐ πληροφορέω · ἐπεί οὐ ἀπό σημεῖον καί τέρας ὁρατός κρίνω ὁ πρᾶγμα · ὀλλͅόν λόγος κρίνω , ποῖος ἀληθής , καί ποῖος ὁ ψευδής . πρᾶγμα δέ φημί , ἐπειδή οὐ κατά φαντασία , κατά ὁ ὁ αἱρετικός παῖς , δραματουργέω Ἰησοῦς ὁ ἔνσαρκος ἑαυτοῦ παρουσία · ἀλλά τνγχάνων ἀλήθεια , πρός ἀλήθεια ἐνεργέω ὁ πρᾶγμα .