origenes.scholia-in-lucam-fragmenta-e-cod-venet-28 2.9.42
Στίχ . μβ . Ἐπεαίμησε δὲ δ Ἰησοῦς τῷ πνεύματι τῶ ἀκαθάρτῳ , καὶ λάσατο τὸν παῖδα , καὶ ἀπτἐδωκεν αὐτὸν τῷ παερὶ αὐτοῦ . ( 92 ) Ἐπιβλεπτέον δὲ τούτοις ὑψηλότερον , καὶ σημειωτέον , ὅττι οἱ πάσχοντες , ἢ οἱ τῶν πασχόντων οἰκεῖοι , μετὰ τῶν ὅχλων εἰσὶν , ἐφ οὕς κάτεισιν ὁ Ἰησοῦς ἀπὸ τῶν ὑψηλῶν , τὰ ὑπὲρ τούτους οἰκονομήσας , ἐπὶ τοῦ ὄρους ἀναβῆναι μὴ δυναμένους πρὸς αὐτὸν διὰ κατεχούσας τὰς ψυχὰς αὐτῶν νόσους , θεραπεύσων αὐτούς . Ἐξεταστέον δὲ ἐπὶ τίνων νοσημάτων οἱ πάσχοντες ἀξιοῦσι , πιστεύοντες περὶ τῆς αὐτῶν θεραπείας , ἢ αὐτοῦ , ἢ τοῦ κρασπέδου τοῦ ἱματίου ἁψάμενοι . Ἐπὶ τίνων δὲ ἀξιοῦσι περὶ αὐτῶν ἕτεροι · ὡς ὁ ἑκατόνταρχος ὁ περὶ παιδὸς , καὶ ὁ βεσιλικὸς περὶ υἱοῦ , καὶ ὁ ἀρχισυνάγωγος περὶ θυγατρός · καὶ ἡ Χαναναία , καὶ νῦν ὁ γονυπετῶν αὐτὸν ἄνθρωπος περὶ υἱοῦ σεληνιαζομένου . Καὶ πότε ἀφʼ ἑαυτοῦ ὁ Σωτὴρ μὴ ἀξιωθεὶς ἰᾶται · ὡς τὸν παράλυτον ἐπὶ τῇ προβατικῇ . Αὗται γὰρ , ἀλλήλων ἀντεξετασθεῖσαι , πολλὰ τῷ δυναμένῳ ἀκούειν τῆς ἐν μυστηρίῳ Θεοῦ κεκρυμμένης σοφίας παραστήσουσι δόγματα περί τε τῶν διαφόρων περὶ τὰς ψυχὰς συμπτωμάτων , καὶ περὶ τοῦ τρόπου τῆς θεραπείας αὐτῶν . Ὡς γὰρ πᾶσαν νόσον καὶ μαλακίαν , ἃς ὁ Χριστὸς ἐν τοῖς ὄχλοις πρὶν ἰάσατο , ἀναφέρεις εὐλόγως ἐπὶ τὰ πάθη τὰ ἐν ταῖς ψυχαῖς , οὕτως τούτοις ἀναλογίζου τοῖς τε χωλοῖς καὶ κωφοῖς ἐξετασθῆναι καὶ τὰ περὶ τοῦ σεληνιαζομένου . Ἔστι γὰρ τουτὶ τὸ πάθος ἐπιτιθόμενον μὲν ἵν τισιν ὥραις , ἀφιστέμενον δὲ ἐν πλείοσιν , ἐν αἷς οὐδὲν διαφέρει ὁ πεπονθὼς ὑγιαίνων τε . Καὶ ψυχαὶ γοῦν τινες ὑγιαίνειν μὲν ἐν σωφροσύνῃ τάχα νομίζονται , καὶ βιοῦν ὡς ὁ λόγος βούλεται · εἶτα ἔσθʼ ὅτε καταπίπτουσιν ὑπὸ τῶν παθῶν ἀπὸ τοῦ ἑστηκέναι δοκεῖν περὶ τὴν ἀπάτην τοῦ αἰῶνος τούτου καὶ ταῖς λοιπαῖς ἐπιθυμίαις . Οὗτοι , πνευματικκῶς εἰπεῖν , σεληνιάζονται , καταβαλλόμενοι ὑπὸ τῶν ἐν τοῖς ἐνδομυχοῦσι πάθεσι πνευματικῶν τῆς πονηρίας , πίπτουσιν εἰς τὸ πῦρ τῶν πυρώσεων · ἐνίοτε δὲ εἰς τὸ ὕδωρ , ὅτε ὁ βασιλεὺς πάντων τῶν ἐν τοῖς ὕδασι δρακόντων , καταβάλλων αὐτοὺς ἀπὸ τοῦ ἐλεύθερον δοκεῖν ἀναπνεῖν , ἐπὶ τὸ εἴκειν ( 93 ) εἰς τὰ βάθη τῶν κυμάτων τῆς θαλάσσης τοῦ τῶν ἀνθρώπων βίου . Ταύτῃ τῇ διηγήσει συμβαλεῖται ἡμῖν ὁ λέγων ἐν τῇ Σοφίᾳ , περὶ μὲν τῆς τοῦ δικαίου ὁμαλότητος · Διήγησις εὐσεβοῦς διὰ παντὸς σοφία · περὶ δὲ τῶν ἀποδεδομένων · Ὁ δὲ ἄφρων ὡς σελήνη ἀλλοιοῦται . Καὶ ἔστι καὶ ἐν τοῖς τοιούτοις ἰδεῖν ὁρμὰς συνεπισπᾶσθαι δυναμένας πρὸς ἔπαινον τοὺς μὴ ἐφιστάντας αὐτῶντῷ ἀνερματίστῳ , ὥστε εἰπεῖν ἂν οἱονεὶ πανσέληνον εἶναι ἐν αὐτοῖς , ἢ παρʼ ὀλίγον πανσέληνον . Ἴδοις δʼ ἂν πάλιν μιμούμενον τὸ δόξαν εἶναι ἐν αὐτοῖς φῶς · οὐχὶ φῶς ἡμερινὸν τυγχάνον , ἀλλὰ φῶς νυκτερινὸν , καὶ ἐπὶ τοσοῦτον λῆγον , ἕως μηδὲ δοκεῖν φῶς εἶναι ἐπιβλεπόμενον ( 94 ) ἐν αὐτοῖς γένηται . Εἰ οὗν πᾶσα ψυχὴ ὑπʼ ἀγγέλῳ τέτακται , ὁ τοῦ σεληνιαζομένου πατὴρ ἂν οὗτος ἀξιῶν ὡς περὶ υἱοῦ τὸν Ἰησοῦν , ὡς μὴ δυνηθέντα ( 95 ) ἀπὸ ὑποδεεστέρου λόγου τῶν μαθητῶν θεραπευθῆναι ὑπὸ τοῦ πάθους . Ἔστι δὲ ἄλαλον καὶ κωφὸν δαιμόνιον αἱ ἅλογοι πρὸς τὸ δοκοῦν καλὸν ὁρμαὶ , ὑπὸ τοῦ λόγου ἐκβαλλόμεναι , ἃς αὐτὸς ἐποίει ἀλόγῳ φορᾷ , νομιζόμεναι ὑπὸ τῶν βλεπόντων κατὰ λόγον ταῦτα πράττειν τῆς Ἰησοῦ διδασκαλίας . Δυσίατον δὲ τοῦτο τὸ πάθος , καί ἰσχυρὸν δοκεῖ καλῶς πεπρᾶχθαι τὰ μὴ καλῶς , καὶ ἔστιν οὕτως ἐν τοῖς τοιούτοις μεγάλη ἡ τοιαύτη ἐνέργεια , ὥστε ταύτην ὅρει παραβάλλεσθαι , δεομένη ἵνα μετατεθῇ ἀπὸ τοῦ πάσχοντος διὰ πάσης πίστεως τοῦ θεραπεύοντος . Ἔστι δὲ ἡ πᾶσα πίστις παραβαλλομένη κόκκῳ σινάπεως · ἐπεὶ ἐξουθενεῖται μὲν παρὰ τῶν ἀνθρώπων ἡ πίστις , καὶ βραχύτατόν ἐστι , καὶ εὐτελὲς εἶναι φαίνεται · τυχοῦσα δὲ γῆς ἀγαθῆς , τουτέστι ψυχῆς , γίνεται δένδρον μέγα · ὥστε οὐδὲν μὲν τῶν ἀπτέρων , τὰ δὲ ἐπτερωμένα πνευματικῶς πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατασκηνοῦν δύνασθαι ἐν τοῖς κλάδοις τῆς τοιαύτης πίστεως .
Lemmas: Στίχ . μβ . Ἐπεαίμησε δέ δεσποινίδα Ἰησοῦς ὁ πνεῦμα ὁ ἀκάθαρτος , καί λανθάνω ὁ παῖς , καί ἀποδίδωμι αὐτός ὁ παερὶ αὐτός . ( 92 ) ἐπιβλεπτέον δέ οὗτος ὑψηλός , καί σημειωτέος , ὅτι ὁ πάσχω , ἤ ὁ ὁ πάσχω οἰκεῖος , μετά ὁ ὄχλος εἰμί , ἐφ ὅς κατέρχομαι ὁ Ἰησοῦς ἀπό ὁ ὑψηλός , ὁ ὑπέρ οὗτος οἰκονομέω , ἐπί ὁ ὄρος ἀναβαίνω μή δύναμαι πρός αὐτός διά κατέχω ὁ ψυχή αὐτός νόσος , θεραπεύω αὐτός . ἐξεταστέον δέ ἐπί τίς νόσημα ὁ πάσχω ἀξιόω , πιστεύω περί ὁ αὐτός θεραπεία , ἤ αὐτός , ἤ ὁ κράσπεδον ὁ ἱμάτιον ἅπτω . ἐπί τίς δέ ἀξιόω περί αὐτός ἕτερος · ὡς ὁ ἑκατόνταρχος ὁ περί παῖς , καί ὁ βεσικαθηλιξ περί υἱός , καί ὁ ἀρχισυνάγωγος περί θυγάτηρ · καί ὁ Χαναναῖος , καί νῦν ὁ γονυπετέω αὐτός ἄνθρωπος περί υἱός σεληνιάζομαι . καί πότε ἀπό ἑαυτοῦ ὁ Σωτήρ μή ἀξιόω ἰάομαι · ὡς ὁ παράλυτος ἐπί ὁ προβατικός . οὗτος γάρ , ἀλλήλων ἀντεξετάζω , πολύς ὁ δύναμαι ἀκούω ὁ ἐν μυστήριον θεός κρύπτω σοφία παρίστημι δόγμα περί τε ὁ διάφορος περί ὁ ψυχή σύμπτωμα , καί περί ὁ τρόπος ὁ θεραπεία αὐτός . ὡς γάρ πᾶς νόσος καί μαλακία , ὅς ὁ Χριστός ἐν ὁ ὄχλος πρίν ἰάομαι , ἀναφέρω εὔλογος ἐπί ὁ πάθος ὁ ἐν ὁ ψυχή , οὕτως οὗτος ἀναλογίζομαι ὁ τε χωλός καί κωφός ἐξετάζω καί ὁ περί ὁ σεληνιάζομαι . εἰμί γάρ οὗτος ὁ πάθος ἐπιτίθω μέν ἵν τις ὥρα , ἀφίστημι δέ ἐν πολύς , ἐν ὅς οὐδείς διαφέρω ὁ πάσχω ὑγιαίνω τε . καί ψυχή γοῦν τις ὑγιαίνω μέν ἐν σωφροσύνη τάχα νομίζω , καί βιόω ὡς ὁ λόγος βούλομαι · εἶτα εἰμί ὅτε καταπίπτω ὑπό ὁ πάθος ἀπό ὁ ἵστημι δοκέω περί ὁ ἀπάτη ὁ αἰών οὗτος καί ὁ λοιπός ἐπιθυμία . οὗτος , πνευματικός λέγω , σεληνιάζομαι , καταβάλλω ὑπό ὁ ἐν ὁ ἐνδομυχέω πάθος πνευματικός ὁ πονηρία , πίπτω εἰς ὁ πῦρ ὁ πύρωσις · ἐνίοτε δέ εἰς ὁ ὕδωρ , ὅτε ὁ βασιλεύς πᾶς ὁ ἐν ὁ ὕδωρ δέρκομαι , καταβάλλω αὐτός ἀπό ὁ ἐλεύθερος δοκέω ἀναπνέω , ἐπί ὁ εἴκω ( 93 ) εἰς ὁ βάθος ὁ κῦμα ὁ θάλασσα ὁ ὁ ἄνθρωπος βίος . οὗτος ὁ διήγησις συμβάλλω ἐγώ ὁ λέγω ἐν ὁ Σοφία , περί μέν ὁ ὁ δίκαιος ὁμαλότης · διήγησις εὐσεβής διά πᾶς σοφία · περί δέ ὁ ἀποδίδωμι · ὁ δέ ἄφρων ὡς σελήνη ἀλλοιόω . καί εἰμί καί ἐν ὁ τοιοῦτος ὁράω ὁρμή συνεπισπάω δύναμαι πρός ἔπαινος ὁ μή ἐφίστημι αὐτός ἀνερμάτιστος , ὥστε λέγω ἄν οἱονεί πανσέληνος εἰμί ἐν αὐτός , ἤ παρά ὀλίγος πανσέληνος . ὁράω δέ ἄν πάλιν μιμέομαι ὁ δόξα εἰμί ἐν αὐτός φάος · οὐ φάος ἡμερινός τυγχάνω , ἀλλά φάος νυκτερινός , καί ἐπί τοσοῦτος λήγω , ἕως μηδέ δοκέω φάος εἰμί ἐπιβλέπω ( 94 ) ἐν αὐτός γίγνομαι . εἰ οὖν πᾶς ψυχή ὑπό ἄγγελος τάσσω , ὁ ὁ σεληνιάζομαι πατήρ ἄν οὗτος ἀξιόω ὡς περί υἱός ὁ Ἰησοῦς , ὡς μή δύναμαι ( 95 ) ἀπό ὑποδεής λόγος ὁ μαθητής θεραπεύω ὑπό ὁ πάθος . εἰμί δέ ἄλαλος καί κωφός δαιμόνιον ὁ ἄλογος πρός ὁ δοκέω καλός ὁρμή , ὑπό ὁ λόγος ἐκβάλλω , ὅς αὐτός ποιέω ἄλογος φορά , νομίζω ὑπό ὁ βλέπω κατά λόγος οὗτος πράσσω ὁ Ἰησοῦς διδασκαλία . δυσίατος δέ οὗτος ὁ πάθος , καί ἰσχυρός δοκέω καλός πράσσω ὁ μή καλός , καί εἰμί οὕτως ἐν ὁ τοιοῦτος μέγας ὁ τοιοῦτος ἐνέργεια , ὥστε οὗτος ὄρος παραβάλλω , δέω ἵνα μετατίθημι ἀπό ὁ πάσχω διά πᾶς πίστις ὁ θεραπεύω . εἰμί δέ ὁ πᾶς πίστις παραβάλλω κόκκος σίναπι · ἐπεί ἐξουθενέω μέν παρά ὁ ἄνθρωπος ὁ πίστις , καί βραχύς εἰμί , καί εὐτελής εἰμί φαίνω · τυγχάνω δέ γῆ ἀγαθός , τουτέστι ψυχή , γίγνομαι δένδρον μέγας · ὥστε οὐδείς μέν ὁ ἄπτερος , ὁ δέ πτερόω πνευματικός πετεινόν ὁ οὐρανός κατασκηνόω δύναμαι ἐν ὁ κλάδος ὁ τοιοῦτος πίστις .