origenes.scholia-in-lucam-fragmenta-e-cod-venet-28 1.1.46
Στίχ . μς΄ . Μεγαλύνει ἡ ψυχή μου τὸν Κυρίον . Πῶς ἡ ψυχή μου μεγαλύνει τὸν Κύριον , κατανοητέον . Ἐὰν ἀξίως πολιτευώμεθα κατʼ εἰκόνα τοῦ κτίσαντος ἡμᾶς , καὶ ὁμοιωθῶμεν τῷ πρωτοτύπῳ , κατὰ τὸ δυνατὸν , διʼ ἀγαθῶν ἔργων , μεγαλύνομεν τὸν Κύριον λόγοις , ἔργοις , νοήμασι . Σμικρύνει δέ τις αὐτὸν αναλόγως , κατὰ τὴν κακίαν τὴν ἐνυπάρχουσαν αὐτῷ . Τῆς οὖν Μαρίας ἡ ψυχὴ ἐμεγάλυνε τὸν Κύριον , τὸ δὲ πνεῦμα αὐτῆς ἠγαλλιάσατο ἐπὶ τῷ Θεῷ τῷ Σωτῆρι . Πρῶτον ἐμεγάλυνεν ἡ ψυχὴ αὐτῆς , εἷτα ἠγαλλιάσατο τὸ πνεῦμα αὐτῆς . Παρατηρήσασθαι δῖ ἐν ὅλγτῇ Παλαιᾷ καὶ τῇ Καινῇ Γαφῆ , εἴ πού ἐστιν εὑρεῖν ἐπὶ ἁμαρτωλῶν γενέσεως εὶρημένον τό · Ἐπλήσθη ό χρόνος τοῦ τεκεῖν . Οὐκ ἂν γάρ τις εὕροι , ὡς οἶμαι · ἀλλʼ ὅπου ὠνόμασται , ὄπι δίκαιός ἐστιν ὁ γεννώμενος . Καὶ τοῦτο δὲ καὶ τὰ λοιπά ( 54 ) . Ἡ Ἐλισάβετ , προφῆτις οὗσα , καὶ τὴν γενομένην τῷ ἀνδρὶ ἀποκάλυψιν μὴ ἀκούσασα , τῷ Πνεύματι ἁγίῳ τὴν παρὰ τοῦ ἀγγέλου ῥηθεῖσαν προσηγορίαν , καὶ Ἰωάννην ἔφασκε τὸ παιδίον ὀνομάσεσθαι . Ὡς δὲ καὶ παρὰ τοῦ πατρὸς ἠξίουν μαθεῖν , καὶ διένευον αὐτῷ , ὡς μὴ ἀκούοντι ἢ λαλῆσαι δυναμένῳ · λαβὼν δέλτιον ἕγραψε συμφώνως τῇ ἑαυτοῦ γυναικὶ τοῦ παιδὸς τὴν προσηγορίαν , ὡς πάντας ἐπὶ τούτων ἐκτλήττεσθαι . Εἶτά φησιν · Ἀνεῴχθη δὲ τὸ στόμα ἀετοῦ . Μετὰ τὸ γράψαι δηλονότι ἐν δέλτῳ , ὅτι Ἰωάν . νης ἔσται τὸ ὄνομα αὐτοῦ , ἐλύθη ἡ δεδεμένη φωνή . Καὶ ἀπέλαβε τὴν ἑαυτοῦ γλῶσσαν , οὐκέτι καθὰ πάλαι δεδεμένην τῇ ἀπιστίᾳ , ἀλλʼ εὐλογοῦσαν τὸν Θεὸν , καὶ προφητεύουσαν τὰ ἀναγεγραμμένα . Περισσόν ἐστι τὸ λέγειν , καὶ τὰ λοιπά . Ὡς οἶμαι καὶ οἱ πατέρες ἡμῶν Ἀβραὰμ , καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ , καὶ ὅλος ὁ χορὸς τῶν ἀγίων αὐτοῦ προφητῶν καὶ δικαίων , ἀπήλαυσαν τῆς παρουσίας τοῦ Χριστοῦ . Εἰ γὰρ εἰρηνοπαίησε διὰ τοῦ αἵματος τοῦ σταυροῦ αὐτοῦ τά τε ἐν τῆ γῇ καὶ τὰ ἐν τῷ οὐρανῷ , κατὰ τὸν θεῖον Ἀπόστολον , τί ὀκνεῖς παραδέξασθαι , ὅτι καὶ πρὸς τοὺς πατέρας ἡ ἐπισκοπὴ , καὶ τοῦτο ἡ εἰς τὸν ᾅδην αὐτοῦ ἄφιξις ἐπραγματεύσατο διὰ τὸ ἀνεξιχνίαστον αὐτοῦ ἔλεος ; Τοῦτο δὲ , εἰ καὶ νῦν γέγονεν , ἀλλʼ ἕκπαλαι προανεφωνήθη · καὶ ἀδύνατον ἦν μὴ ἐκβῆναι αὐτοὺς λόγους εἰς ἕργον . Ὅρκῳ γὰρ ἐβεβαίωσε τὰς ἐπαγγελίας διὰ τὸ ἀπαράβατον , ὅτι πάντως ἔσται . Καὶ νῦν οἱ πιστοὶ ἀφόβως ἐκ χειρὸς τῶν νοητῶν ἐχθρῶν ῥύονται . ( 57 ) Πολλάκις ῥύονταί τινες , καὶ τὰ λοιπά . ( 58 ) Οὐκ εἰς τὴν τῶν Ἰουδαίων συναγωγὴν εἰς Ἰεροσόλυμα πρὸς τοὺς ἱερεῖς καὶ γραμματεῖς καὶ Φαρισαίους ἀπέρχεται ὁ ἄγγελος · ἀλλὰ ποιμένας εὑρίσκει ἀγραυλοῦντας , καὶ φυλάσσοντας φυλακὰς τῆς νυκτός ἐπὶ τὴν ποίμνην αὐτῶν · τούτοις γὰρ εὐαγγελίζεται τοῦ Σωτῆρος τὴν γέννησιν . Οὗτοι μὲν γὰρ ἄπλαστοι ἦσαν , τὴν παλαιὰν πολιτείαν ζηλοῦντες τῶν πατριαρχῶν . Ποιμένες γὰρ ἦσαν καὶ οὗτοι , οἳ καὶ δραμόντες τοῖς ἑτέροις καὶ ἀπήγγελλον . Ἐκεῖνοι γὰρ διεφθαρμένοι ὅντες τῷ φθόνῳ , ἕμελλον κρύπτειν τὸ τῆς τοῦ κόσμου σωτηρίας μυστήριον . ( 59 ) Μόνος γὰρ οὗτος διήνοιξε μήτραν ἐκ παρθένοω τεχθείς . Οὐδὲν γὰρ τῆς μήτρας ἐκείνης ἥψατο πρὸ Χριστοῦ . Πάντα δὲ τὰ πρωτότοκα , εἰ καὶ πρωτότοκά ἐστιν , ἀλλʼ οὐ διανοίγουσιν αὐτὰ πρῶτα τὴν μήτραν , ἀλλʼ ὁ σύμβιος . ( 60 ) Μήπως καταλέλοιπεν αὐτούς . Ὀδυνώμενοι οὗν ἐζήτουν τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ , καὶ ζὴτοῦντες αὐτὸν , οὐχ εὗρον ἐν τοῖς συγγενέσιν · ὑπὲρ γὰρ τὴν συγγένειαν αὐτῶν ἦν .
Lemmas: Στίχ . μς΄ . μεγαλύνω ὁ ψυχή ἐγώ ὁ Κυρίος . πῶς ὁ ψυχή ἐγώ μεγαλύνω ὁ κύριος , κατανοητέον . ἐάν ἄξιος πολιτεύω κατά εἰκών ὁ κτίζω ἐγώ , καί ὁμοιόω ὁ πρωτότυπος , κατά ὁ δυνατός , διά ἀγαθός ἔργον , μεγαλύνω ὁ κύριος λόγος , ἔργον , νόημα . σμικρύνω δέ τις αὐτός ἀνάλογος , κατά ὁ κακία ὁ ἐνυπάρχω αὐτός . ὁ οὖν Μαρία ὁ ψυχή μεγαλύνω ὁ κύριος , ὁ δέ πνεῦμα αὐτός ἀγαλλιάω ἐπί ὁ θεός ὁ Σωτήρ . πρῶτος μεγαλύνω ὁ ψυχή αὐτός , εἶτα ἀγαλλιάω ὁ πνεῦμα αὐτός . παρατηρέω δῖος ἐν ὅλγτῇ Παλαιή καί ὁ Καινεύς Γαφῆ , εἰ που εἰμί εὑρίσκω ἐπί ἁμαρτωλός γένεσις λέγω ὁ · πίμπλημι ὁ χρόνος ὁ τίκτω . οὐ ἄν γάρ τις εὑρίσκω , ὡς οἴομαι · ἀλλά ὅπου ὀνομάζω , ὄπις δίκαιος εἰμί ὁ γεννάω . καί οὗτος δέ καί ὁ λοιπός ( 54 ) . ὁ Ἐλισαβέτ , προφῆτις εἰμί , καί ὁ γίγνομαι ὁ ἀνήρ ἀποκάλυψις μή ἀκούω , ὁ Πνεῦμα ἅγιος ὁ παρά ὁ ἄγγελος λέγω προσηγορία , καί Ἰωάννης φάσκω ὁ παιδίον ὀνομάζω . ὡς δέ καί παρά ὁ πατήρ ἀξιόω μανθάνω , καί διανεύω αὐτός , ὡς μή ἀκούω ἤ λαλέω δύναμαι · λαμβάνω δέλτιον γράφω συμφώνως ὁ ἑαυτοῦ γυνή ὁ παῖς ὁ προσηγορία , ὡς πᾶς ἐπί οὗτος ἐκτλήττεσθαι . εἶτα φημί · ἀνοίγνυμι δέ ὁ στόμα ἀετός . μετά ὁ γράφω δηλονότι ἐν δέλτος , ὅτι ἰωή . νέος εἰμί ὁ ὄνομα αὐτός , λύω ὁ δέω φωνή . καί ἀπολαμβάνω ὁ ἑαυτοῦ γλῶσσα , οὐκέτι καθά πάλαι δέω ὁ ἀπιστία , ἀλλά εὐλογέω ὁ θεός , καί προφητεύω ὁ ἀναγράφω . περισσός εἰμί ὁ λέγω , καί ὁ λοιπός . ὡς οἴομαι καί ὁ πατήρ ἐγώ Ἀβραάμ , καί Ἰσαάκ καί Ἰακώβ , καί ὅλος ὁ χορός ὁ ἅγιος αὐτός προφήτης καί δίκαιος , ἀπελαύω ὁ παρουσία ὁ Χριστός . εἰ γάρ ειρηνοπαιαειδω διά ὁ αἷμα ὁ σταυρός αὐτός ὁ τε ἐν ὁ γῆ καί ὁ ἐν ὁ οὐρανός , κατά ὁ θεῖος Ἀπόστολος , τίς ὀκνέω παραδέχομαι , ὅτι καί πρός ὁ πατήρ ὁ ἐπισκοπή , καί οὗτος ὁ εἰς ὁ ᾅδης αὐτός ἄφιξις πραγματεύομαι διά ὁ ἀνεξιχνίαστος αὐτός ἔλεος ; οὗτος δέ , εἰ καί νῦν γίγνομαι , ἀλλά ἔκπαλαι προαναφωνέω · καί ἀδύνατος εἰμί μή ἐκβαίνω αὐτός λόγος εἰς ἔργον . ὅρκος γάρ βεβαιόω ὁ ἐπαγγελία διά ὁ ἀπαράβατος , ὅτι πάντως εἰμί . καί νῦν ὁ πιστός ἄφοβος ἐκ χείρ ὁ νοητός ἐχθρός ἐρύω . ( 57 ) πολλάκις ἐρύω τις , καί ὁ λοιπός . ( 58 ) οὐ εἰς ὁ ὁ Ἰουδαῖος συναγωγή εἰς Ἱεροσόλυμα πρός ὁ ἱερεύς καί γραμματεύς καί Φαρισαῖος ἀπέρχομαι ὁ ἄγγελος · ἀλλά ποιμήν εὑρίσκω ἀγραυλέω , καί φυλάσσω φυλακή ὁ νύξ ἐπί ὁ ποίμνη αὐτός · οὗτος γάρ εὐαγγελίζομαι ὁ Σωτήρ ὁ γέννησις . οὗτος μέν γάρ ἄπλαστος εἰμί , ὁ παλαιός πολιτεία ζηλόω ὁ πατριάρχης . ποιμήν γάρ εἰμί καί οὗτος , ὅς καί τρέχω ὁ ἕτερος καί ἀπαγγέλλω . ἐκεῖνος γάρ διαφθείρω εἰμί ὁ φθόνος , μέλλω κρύπτω ὁ ὁ ὁ κόσμος σωτηρία μυστήριον . ( 59 ) μόνος γάρ οὗτος διανοίγω μήτρα ἐκ παρθενόω τίκτω . οὐδείς γάρ ὁ μήτρα ἐκεῖνος ἅπτω πρό Χριστός . πᾶς δέ ὁ πρωτότοκος , εἰ καί πρωτότοκος εἰμί , ἀλλά οὐ διανοίγω αὐτός πρῶτος ὁ μήτρα , ἀλλά ὁ σύμβιος . ( 60 ) μήπως καταλείπω αὐτός . ὀδυνάω οὖν ζητέω ὁ Υἱός ὁ θεός , καί ζητέω αὐτός , οὐ εὑρίσκω ἐν ὁ συγγενής · ὑπέρ γάρ ὁ συγγένεια αὐτός εἰμί .