origenes.philocalia-sive-ecloga-de-operibus-origenis-basilio-et 2.20.17
17 . Ἡμῖν δʼ ὀλίγα πρὸς τὰ προκείμενα ἀπὸ πολλῶν λεκτέον , διελέγχουσι τὴν ἀχάριστον ψευδοδοξίαν πρὸς τὸν πεποιηκότα αὐτόν · ἄνθρωπος γὰρ καὶ Κέλσος ὢν , ἐν τιμῇ ὢν , οὐ συνῆκε · διὸ οὐδὲ παρασυνεβλήθη τοῖς ὄρνισι καὶ τοῖς ἄλλοις ἀλόγοις ζώοις , οἶς νομίζει εἶναι μαντικοῖς · ἀλλʼ ἐκείνοις παραχωρήσας τὰ πρωτεῖα , ὑπὲρ Αἰγυπτίους τοὺς τὰ ἄλογα ζῶα ὡς θεοὺς προσκυνοῦντας ἑαυτὸν ὑπέταξε , τὸ δʼ ὅσον ἐπʼ αὐτῷ καὶ πᾶν τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος ὡς χεῖρον καὶ ἔλαττον νοοῦν περὶ τοῦ θείου , τοῖς ἀλόγοις ζώοις . προηγουμένως μὲν οὖν ζητείσθω , πότερον ὑπάρχει ἡ δι᾿ ὀρνίθων καὶ τῶν λοιπῶν ζώων πεπιστευμένων εἶναι μαντικῶν μαντικὴ , ἢ μή ὑπάρχει . καὶ γὰρ οὐκ εὐκαταφρόνητός ἐστιν εἰς ἑκάτερα ἐπιχειρούμενος ὀ λόγος · ὅπου μὲν δυσωπῶν μὴ παραδέξασθαι τὸ τοιοῦτον , ἵνα μὴ τὸ λογικὸν ἀντὶ τῶν δαιμονίων χρηστηρίων ὄρνισι χρήσηται , καταλιπὸν ἐκεῖνα · ὅπου δὲ διὰ μαρτυρουμένης ὑπὸ πολλῶν ἐναργείας παριστὰς , ὅτι πολλοὶ ἀπὸ μεγίστων διεσώθησαν κινδύνων , πεισθέντες τῇ διʼ ὀρνίθων μαντικῇ . ἐπὶ δὲ τοῦ παρόντος δεδόσθω ὑπαρκτὸν εἶναι τὴν οἰωνιστικήν · ἴνα καὶ οὕτω δείξω τοῖς προκαταληφθεῖσιν , ὅτι καὶ τούτου διδομένου πολλή ἐστιν ἡ τοῦ ἀνθρώπου παρὰ τὰ ἄλογα ζῶα καὶ παρʼ αὐτὰ τὰ μαντικὰ ὑπεροχὴ , καὶ οὐδαμῶς πρὸς ἐκεῖνα συγκριτή . λεκτέον οὖν ὅτι , εἶπερ τις θεία φύσις ἠν ἐν αὐτοῖς τῶν μελλόντων προγνωστικὴ , καὶ ἐπὶ τοσοῦτον πλουσία ὡς ἐκ περιουσίας καὶ τῷ βουλομένῳ τῶν ἀνθρώπων δηλοῦν τὰ ἐσόμενα · δηλονότι πολὺ πρότερον τὰ περὶ ἑαυτῶν ἐγίνωσκον · γινώσκοντα δὲ τὰ περὶ ἑαυτῶν ἐφυλάξατο ἂν ἀναπτῆναι κατὰ τοῦδε τοῦ τόπου , ἐφʼ οὗ παγίδας καὶ δίκτυα ἄνθρωποι ἔστησαν κατʼ αὐτῶν , ἢ τοξόται σκοπῷ χρώμενοι τοῖς ἱπταμένοις βέλη ἐπʼ αὐτὰ ἀπέλυον . πάντως δʼ ἂν καὶ προγιγνώσκοντες ἀετοὶ τὴν κατὰ τῶν νεοσσῶν ἐπιβουλὴν , εἶτε τῶν ἀναβαινόντων πρὸς αὐτοὺς ὄφεων καὶ διαφθειρόντων αὐτοὺς , εἶτε καί τινων ἀνθρώπων εἴτʼ εἰς παιδιὰν εἴτε καὶ εἰς ἄλλην τινὰ χρείαν καὶ θεραπείαν λαμβανόντων αὑτοὺς , οὐκ ἂν ἐνόσσευσαν ἔνθα ἔμελλον ἐπιβουλεύεσθαι · καὶ ἀπαξαπλῶς οὐκ ἄν ποτε τῶν ζώων τι τούτων ἁλωτὸν ἀνθρώποις ἦν , ὡς ἀνθρώπων θειότερον καὶ σοφώτερον .
Lemmas: 17 . ἡμῖν δέ ὀλίγος πρός ὁ πρόκειμαι ἀπό πολύς λεκτέος , διελέγχω ὁ ἀχάριστος ψευδοδοξία πρός ὁ ποιέω αὐτός · ἄνθρωπος γάρ καί Κέλσος εἰμί , ἐν τιμή εἰμί , οὖον συνίημι · διό οὐδέ παρασυμβάλλω ὁ ὄρνις καί ὁ ἄλλος ἄλογος ζῷον , οἶς νομίζω εἰμί μαντικός · ἀλλά ἐκεῖνος παραχωρέω ὁ πρωτεῖος , ὑπέρ Αἰγύπτιος ὁ ὁ ἄλογος ζῷον ὡς θεός προσκυνέω ἑαυτοῦ ὑποτάσσω , ὁ δέ ὅσος ἐπί αὐτός καί πᾶς ὁ ὁ ἄνθρωπος γένος ὡς χείρων καί μικρός νοέω περί ὁ θεῖον , ὁ ἄλογος ζῷον . προηγουμένως μέν οὖν ζητέω , πότερος ὑπάρχω ὁ διά ὄρνις καί ὁ λοιπός ζῷον πιστεύω εἰμί μαντικός μαντικός , ἢ μή ὑπάρχω . καί γάρ οὐ εὐκαταφρόνητος εἰμί εἰς ἑκάτερος ἐπιχειρέω ὁ λόγος · ὅπου μέν δυσωπέω μή παραδέχομαι ὁ τοιοῦτος , ἵνα μή ὁ λογικός ἀντί ὁ δαιμόνιος χρηστήριος ὄρνις χράω , καταλιμπάνω ἐκεῖνος · ὅπου δέ διά μαρτυρέω ὑπό πολύς ἐνάργεια παρίστημι , ὅτι πολύς ἀπό μέγας διασῴζω κίνδυνος , πείθω ὁ διά ὄρνις μαντικός . ἐπί δέ ὁ πάρειμι δίδωμι ὑπαρκτός εἰμί ὁ οἰωνιστικός · ἵνα καί οὗτος δείκνυμι ὁ προκαταλαμβάνω , ὅτι καί οὗτος δίδωμι πολύς εἰμί ὁ ὁ ἄνθρωπος παρά ὁ ἄλογος ζῷον καί παρά αὐτός ὁ μαντικός ὑπεροχή , καί οὐδαμῶς πρός ἐκεῖνος συγκριτός . λεκτέος οὖν ὅτι , εἰ τις θεῖος φύσις ἐάν ἐν αὐτός ὁ μέλλω προγνωστικός , καί ἐπί τοσοῦτος πλούσιος ὡς ἐκ περιουσία καί ὁ βούλομαι ὁ ἄνθρωπος δηλόω ὁ εἰμί · δηλονότι πολύς πρότερος ὁ περί ἑαυτοῦ γιγνώσκω · γιγνώσκω δέ ὁ περί ἑαυτοῦ φυλάσσω εἄν ἀναπέτομαι κατά ὅδε ὁ τόπος , ἐπί ὅς παγίς καί δίκτυον ἄνθρωπος ἵστημι κατά αὐτός , ἢ τοξότης σκοπός χράω ὁ πέτομαι βέλος ἐπί αὐτός ἀπολύω . πάντως δέ εἄν καί προγιγνώσκω ἀετός ὁ κατά ὁ νεοσσός ἐπιβουλή , ἄγω ὁ ἀναβαίνω πρός αὐτός ὄφις καί διαφθείρω αὐτός , ἄγω καί τίνω ἄνθρωπος ἔτι εἰς παιδιά εἴτε καί εἰς ἄλλος τις χρεία καί θεραπεία λαμβάνω ἑαυτοῦ , οὐ εἄν νοσσεύω ἔνθα μέλλω ἐπιβουλεύω · καί ἀπαξαπλῶς οὐ ἄν ποτός ὁ ζῷον τίς οὗτος ἁλωτός ἄνθρωπος εἰμί , ὡς ἄνθρωπος θεῖος καί σοφός .