origenes.philocalia-sive-ecloga-de-operibus-origenis-basilio-et 2.20.8
8 . Οὐχ ὀρῶν δʼ ὁ γεννάδας , ὅσων φιλοσόφων τὴν πρόνοιαν εἰσαγόντων καὶ διά τὰ λογικὰ πάντα ποιεῖν αὐτὴν λεγόντων συναναιρεῖ , τὸ ὅσον ἐφʼ ἑαυτῷ , χρήσιμα δόγματα τῇ χριστιανῶν κατὰ ταῦτα πρὸς φιλοσοφίαν συμφωνίᾳ , οὐδʼ ὅση βλάβη κωλυτικὴ γίνεται εὐσεβείας ἐκ τοῦ παραδέξασθαι ὅτι οὐδὲν μυρμήκων ἢ μελισσῶν διαφέρει ὁ ἄνθρωπος παρὰ τῷ θεῷ , φησὶν ὅτι ‘Εἰ διὰ τοῦθʼ οἱ ἄνθρωποι διαφέρειν δοκοῦσι τῶν ἀλόγων , ἐπεὶ πόλεις ᾤκησαν καὶ χρῶνται πολιτείᾳ καὶ ἀρχαῖς καὶ ἡγεμονίαις · τοῦτʼ οὐδὲν πρὸς ἔπος ἐστί · καὶ γὰρ οἱ μύρμηκες καὶ αἱ μέλισσαι . μελίσσαις γοῦν ἔστιν ἡγεμὼν , ἔστι δʼ ἀκολουθία τε καὶ θεραπεία , καὶ πόλεμοι καὶ νῖκαι καὶ τῶν ἡττημένων αἱρέσεις , καὶ πόλεις καὶ προπόλεις γε , καὶ ἔργων διαδοχὴ , καὶ δίκαι κατὰ τῶν ἀργῶν τε καὶ πονηρῶν · τοὺς γοῦν κηφῆνας ἀπελαύνουσί τε καὶ κολάζουσιν.᾿ οὐδʼ ἐν τούτοις δὲ ἑώρακε τίνι διαφέρει τὰ ἀπὸ λόγου καὶ λογικῆς ἐπιτελούμενα τῶν ἀπʼ ἀλόγου φύσεως καὶ κατασκευῆς ψιλῆς γινομένων · ὧν τὴν αἰτίαν οὐδεὶς μὲν ἐνυπάρχων τοῖς ποιοῦσι λόγος ἀναδέχεται · οὐδὲ γὰρ ἔχουσιν αὐτόν · ὁ πρεσβύτατος δὲ καὶ υἱὸς μὲν τοῦ θεοῦ πάντων δὲ τῶν ὑποκειμένων βασιλεὺς φύσιν ἄλογον πεποίηκε βοηθοῦσαν ὡς ἄλογον τοῖς οὐκ ἀξιωθεῖσι λόγου . πόλεις οὗν παρʼ ἀνθρώποις μετά πολλῶν ὑπέστησαν τεχνῶν καὶ διατάξεως νόμων · πολιτεῖαι δὲ καὶ ἀρχαὶ καὶ ἡγεμονίαι ἐν ἀνθρώποις , ἤτοι αἳ κυρίως εἰσὶν οὕτω καλούμεναι , σπουδαῖαί τινες ἔξεις καὶ ἐνέργειαι , ἢ καὶ αἱ καταχρηστικότερον οὔτως ὀνομαζόμεναι πρὸς τὴν κατὰ τὸ δυνατὸν ἐκείνων μίμησιν · ἐκείναις γὰρ ἐνορῶντες οἱ ἐπιτετευγμένως νομοθετήσαντες συνεστήσαντο τὰς ἀρίστας πολιτείας καὶ τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ἡγεμονίας . ὧν οὐδὲν ἐν τοῖς ἀλόγοις ἐστὶν εὑρεῖν · κἂν ὀ Κέλσος τὰ λογικὰ ὀνόματα καὶ ἐπὶ λογικῶν τεταγμένα , πόλιν καὶ πολιτείας καὶ ἀρχάς καὶ ἠγεμονίας , ἀναφέρῃ καὶ ἐπὶ μύρμηκας καὶ μελίσσας · ἐφʼ οἶς οὐδαμῶς μὲν τοὺς μύρμηκας ἢ τὰς μελίσσας ἀποδεκτέον · οὐ γὰρ σὺν λογισμῷ ποιοῦσι · τὴν θείαν δὲ φύσιν θαυμαστέον , μέχρι τῶν ἀλόγων ἐκτείνασαν τὸ οἱονεὶ πρὸς τὰ λογικὰ μίμημα · τάχα πρὸς δυσωπίαν τῶν λογικῶν · ἵνʼ ἐνορῶντες μύρμηζιν ἐργατικώτεροι γίνωνται καὶ ταμιευτικώτεροι τῶν ἑαυτοῖς χρησίμων , κατανοοῦντές τε μελίσσας πείθωνται μὲν ἡγεμονίαις διαιρῶνται δὲ τὰ χρήσιμα τῆς πολιτείας ἔργα πρὸς σωτηρίαν τῶν πόλεων .
Lemmas: 8 . οὐχ ὄρος δέ ὁ γεννάδας , ὅσος φιλόσοφος ὁ πρόνοια εἰσάγω καί διά ὁ λογικός πᾶς ποιέω αὐτός λέγω συναναιρέω , ὁ ὅσος ἐπί ἑαυτοῦ , χρήσιμος δόγμα ὁ Χριστιανός κατά οὗτος πρός φιλοσοφία συμφωνία , οὐδέ ὅσος βλάβη κωλυτικός γίγνομαι εὐσέβεια ἐκ ὁ παραδέχομαι ὅτι οὐδείς μύρμηξ ἢ μέλισσα διαφέρω ὁ ἄνθρωπος παρά ὁ θεός , φημί ὅτι Εἰ διά οὗτος ὁ ἄνθρωπος διαφέρω δοκέω ὁ ἄλογος , ἐπεί πόλις οἰκέω καί χράω πολιτεία καί ἀρχή καί ἡγεμονία · οὗτος οὐδείς πρός ἔπος εἰμί · καί γάρ ὁ μύρμηξ καί ὁ μέλισσα . μέλισσα γοῦν εἰμί ἡγεμών , εἰμί δέ ἀκολουθία τε καί θεραπεία , καί πόλεμος καί Νίκη καί ὁ ἡσσάομαι αἵρεσις , καί πόλις καί πρόπολις γε , καί ἔργον διαδοχή , καί δίκη κατά ὁ ἀργός τε καί πονηρός · ὁ γοῦν κηφήν ἀπελαύνω τε καί κολάζω οὐδέ ἐν οὗτος δέ ὁράω τίς διαφέρω ὁ ἀπό λόγος καί λογικός ἐπιτελέω ὁ ἀπό ἄλογος φύσις καί κατασκευή ψιλός γίγνομαι · ὅς ὁ αἴτιος οὐδείς μέν ἐνυπάρχω ὁ ποιέω λόγος ἀναδέχομαι · οὐδέ γάρ ἔχω αὐτός · ὁ πρέσβυς δέ καί υἱός μέν ὁ θεός πᾶς δέ ὁ ὑπόκειμαι βασιλεύς φύσις ἄλογος ποιέω βοηθός ὡς ἄλογος ὁ οὐ ἀξιόω λόγος . πόλις ἐν παρά ἄνθρωπος μετά πολύς ὑφίστημι τέχνη καί διάταξις νόμος · πολιτεία δέ καί ἀρχή καί ἡγεμονία ἐν ἄνθρωπος , ἤτοι ὅς κύριος εἰμί οὗτος καλέω , σπουδαῖος τις ξέω καί ἐνέργεια , ἢ καί ὁ καταχρηστικός οὔτως ὀνομάζω πρός ὁ κατά ὁ δυνατός ἐκεῖνος μίμησις · ἐκεῖνος γάρ ἐνοράω ὁ ἐπιτετευγμένως νομοθετέω συνίστημι ὁ ἀγαθός πολιτεία καί ὁ ἀρχή καί ὁ ἡγεμονία . ὅς οὐδείς ἐν ὁ ἄλογος εἰμί εὑρίσκω · κἀν ὁ Κέλσος ὁ λογικός ὄνομα καί ἐπί λογικός τάσσω , πόλις καί πολιτεία καί ἀρχή καί ἡγεμονία , ἀναφέρω καί ἐπί μύρμηξ καί μέλισσα · ἐπί οἶς οὐδαμῶς μέν ὁ μύρμηξ ἢ ὁ μέλισσα ἀποδεκτέος · οὖον γάρ σύν λογισμός ποιέω · ὁ θεῖος δέ φύσις θαυμαστέος , μέχρι ὁ ἄλογος ἐκτείνω ὁ οἱονεί πρός ὁ λογικός μίμημα · τάχα πρός δυσωπία ὁ λογικός · ἵνα ἐνοράω μύρμη ἐργατικός γίγνομαι καί ταμιευτικός ὁ ἑαυτοῦ χρήσιμος , κατανοέω τε μέλισσα πείθω μέν ἡγεμονία διαιρέω δέ ὁ χρήσιμος ὁ πολιτεία ἔργον πρός σωτηρία ὁ πόλις .