origenes.philocalia-sive-ecloga-de-operibus-origenis-basilio-et 2.23.12
12 . Ὁ μὲν Κέλσος οἴεται διὰ τοῦτο γίνεσθαι τὸ ὑπό τινος προγνώσεως θεσπισθὲν , ἐπεὶ ἐθεσπίσθη · ἡμεῖς δὲ τοῦτο οὐ διδόντες φαμὲν οὐχὶ τόν θεσπίσαντα αἴτιον εἶναι τοῦ ἐσομένου , ἐπεὶ προεῖπεν αὐτὸ γενησόμενον , ἀλλὰ τὸ ἐσόμενον , ἐσόμενον ἂν καὶ μή θεσπισθὲν , τὴν αἰτίαν τῷ προγινώσκοντι παρεσχηκέναι τοῦ αὐτὰ προειπεῖν . καὶ ὅλον γε τοῦτο ἐν τῇ προγνώσει τοῦ θεσπίζοντος αὐτό τυγχάνει · δυνατοῦ δὲ ὄντος τοῦδέ τινος γενέσθαι , δυνατοῦ δὲ καὶ μὴ γενέσθαι , ἔσται τὸ ἕτερον αὐτῶν τόδε τι . καὶ οὔ φαμεν ὅτι ὁ προγινώσκων , ὑφελὼν τὸ δυνατὸν εἶναι γενέσθαι καὶ μὴ γενέσθαι , οἱονεὶ τοιοῦτόν τι λέγει · τόδε πάντως ἔσται , καὶ ἀδύνατον ἑτέρως γενέσθαι . καὶ τό τοιοῦτο φθάνει ἐπὶ πᾶσαν τὴν περὶ τοῦ ἐφʼ τμῖν τινὸς πρόγνωσιν , εἴτε κατὰ τὰς θείας γραφὰς εἴτε κατὰ τὰς Ἑλλήνων ἱστορίας . καὶ ὁ καλούμενός γε παρὰ τοῖς διαλεκτικοῖς ἀργὰς λόγος , σόφισμα τυγχάνων , οὐκ ἔσται μὲν σόφισμα , ὅσον ἐπὶ τῷ Κέλσῳ , κατὰ δὲ τὸν ὑγιῆ λόγον σόφισμά ἐστιν . ἵνα δὲ τὸ τοιοῦτο νοηθῇ , ἀπὸ μὲν τῆς γραφῆς χρήσομαι ταῖς περὶ τοῦ Ἰούδα προφητείαις , ἢ τῇ τοῦ σωτῆρος τμῶν περὶ αὐτοῦ ὡς προδώσοντος προγνώσει · ἀπὸ δὲ τῶν Ἑλληνικῶν ἱστοριῶν τῷ πρὸς τὸν Λάῖον χρησμῷ , συγχωρῶν ἐπὶ τοῦ παρόντος εἶναι αὐτὸν ἀληθῆ , ἐπεὶ μὴ λυπεῖ τὸν λόγον . περὶ τοῦ Ἰούδα τοίνυν ἐν ἑκατοστῷ καὶ ὀγδόῳ λέγεται ἐκ προσώπου τοῦ σωτῆρος φαλμῷ , σὖ ἡ ἀρχή · Ὁ θεὸς , τὴν αἴνεσίν μου μὴ παρασιωπήσῃς · ὅτι στόμα ἁμαρτωλοῦ καὶ if . στόμα δολίου ἐπʼ ἐμὲ ἠνοίχθη . καὶ τηρήσας γε τὰ ἐν τῷ φαλμῷ εἰρημένα εὑρήσεις ὅτι , ὡς προέγνωσται προδώσων τὸν σωτῆρα , οὕτω καὶ αἴτιος ὢν τῆς προδοσίας καὶ ἄξιος τῶν ἐν τῇ προφητείᾳ λεγομένων διὰ τὴν κακίαν αὐτοῦ ἀρῶν . τάδε γὰρ παθέτω , Ἀυθʼ ὧν , φησὶν , οὐκ ἐμνήσθη τοῦ ποιῆσαι ἔλεος , καὶ κατεδίωξεν ἄνθρωπον πένητα καὶ πτωχόν . οὐκοῦν ἐδύνατο μνησθῆναι τοῦ ποιῆσαι ἔλεος καὶ μὴ καταδιῶξαι ὃν κατεδίωξε · δυνάμενος δὲ οὐ πεποίηκεν , ἀλλὰ προέδωκεν · ὥστε ἄξιος εἶναι τῶν ἐν τῇ προφητείᾳ κατʼ αὐτοῦ ἀρῶν . καὶ πρὸς Ἕλληνας δὲ χρησόμεθα τῷ εἰρημένῳ τοῦτον τὸν τρόπον πρὸς τὸν Λάϊον , εἴτε αὐταῖς λέξεσιν εἴτε τὸ ἰσοδυναμοῦν αὐταῖς ἀναγράψαντος τοῦ τραγικοῦ . λέγεται τοίνυν πρὸς αὐτὸν ἀπὸ τοῦ προεγνωκότος δὴ τὰ ἐσόμενα · Μὴ σπεῖρε παίδων ἄλοκα δαιμόνων βίᾳ · Εἰ γὰρ τεκνώσεις παῖδʼ , ἀποκτενεῖ σʼ ὁ φὺς , Καὶ πᾶς σὸς οἶκος βήσεται δι᾿ αἵματος . καὶ ἐν τούτῳ τοίνυν σαφῶς δηλοῦται ὅτι δυνατὸν μὲν ἧν τῷ Λαΐῳ μή σπείρειν παίδων ἄλοκα · οὐκ ἂν γὰρ τὸ μὴ δυνατόν προσέταξεν αὐτῷ ὁ χρησμός · δυνατὸν δὲ ἦν καὶ τὸ σπείρειν , καὶ οὐδέτερον αὐτῶν κατηνάγκαστο . τκολούθησε δὲ τῷ μὴ φυλαξαμένῳ σπεῖραι παίδων ἄλοκα παθεῖν ἐκ τοῦ ἐσπαρκέναι τὰ τῆς κατὰ Οἰδίποδα καὶ Ἰοκάστην καὶ τοὺς υἱοὺς τραγῳδίας .
Lemmas: 12 . ὁ μέν Κέλσος οἴομαι διά οὗτος γίγνομαι ὁ ὑπό τις πρόγνωσις θεσπίζω , ἐπεί θεσπίζω · ἐγώ δέ οὗτος οὖον δίδωμι φημί οὐ ὁ θεσπίζω αἴτιος εἰμί ὁ εἰμί , ἐπεί προεῖπον αὐτός γίγνομαι , ἀλλά ὁ εἰμί , εἰμί εἄν καί μή θεσπίζω , ὁ αἴτιος ὁ προγιγνώσκω παρέχω ὁ αὐτός προεῖπον . καί ὅλος γε οὗτος ἐν ὁ πρόγνωσις ὁ θεσπίζω αὐτός τυγχάνω · δυνατός δέ εἰμί ὅδε τις γίγνομαι , δυνατός δέ καί μή γίγνομαι , εἰμί ὁ ἕτερος αὐτός ὅδε τίς . καί οὖον φημί ὅτι ὁ προγιγνώσκω , ὑφαιρέω ὁ δυνατός εἰμί γίγνομαι καί μή γίγνομαι , οἱονεί τοιοῦτος τίς λέγω · ὅδε πάντως εἰμί , καί ἀδύνατος ἑτέρως γίγνομαι . καί ὁ τοιοῦτος φθάνω ἐπί πᾶς ὁ περί ὁ ἐπί τίς τις πρόγνωσις , εἴτε κατά ὁ θεῖος γραφή εἴτε κατά ὁ Ἕλλην ἱστορία . καί ὁ καλέω γε παρά ὁ διαλεκτικός ἀργός λόγος , σόφισμα τυγχάνω , οὐ εἰμί μέν σόφισμα , ὅσος ἐπί ὁ ξελσυς , κατά δέ ὁ ὑγιής λόγος σόφισμα εἰμί . ἵνα δέ ὁ τοιοῦτος νοέω , ἀπό μέν ὁ γραφεύς χράω ὁ περί ὁ Ἰούδας προφητεία , ἢ ὁ ὁ σωτήρ τμάω περί αὐτός ὡς προδίδωμι πρόγνωσις · ἀπό δέ ὁ Ἑλληνικός ἱστορία ὁ πρός ὁ λαιός χρησμός , συγχωρέω ἐπί ὁ πάρειμι εἰμί αὐτός ἀληθής , ἐπεί μή λυπέω ὁ λόγος . περί ὁ Ἰούδας τοίνυν ἐν ἑκατοστός καί ὄγδοος λέγω ἐκ πρόσωπον ὁ σωτήρ φαλμῷ , σῦς ὁ ἀρχή · ὁ θεός , ὁ αἴνεσις ἐγώ μή παρασιωπάω · ὅτι στόμα ἁμαρτωλός καί if . στόμα δόλιος ἐπί ἐγώ ἀνοίγνυμι . καί τηρέω γε ὁ ἐν ὁ φαλμῷ εἴρω εὑρίσκω ὅτι , ὡς προγιγνώσκω προδίδωμι ὁ σωτήρ , οὗτος καί αἴτιος εἰμί ὁ προδοσία καί ἄξιος ὁ ἐν ὁ προφητεία λέγω διά ὁ κακία αὐτός ἀρόω . ὅδε γάρ πάσχω , αὐτός ὅς , φημί , οὐ μιμνήσκω ὁ ποιέω ἔλεος , καί καταδιώκω ἄνθρωπος πένης καί πτωχός . οὐκοῦν δύναμαι μιμνήσκω ὁ ποιέω ἔλεος καί μή καταδιώκω ὅς καταδιώκω · δύναμαι δέ οὖον ποιέω , ἀλλά προδίδωμι · ὥστε ἄξιος εἰμί ὁ ἐν ὁ προφητεία κατά αὐτός ἀρόω . καί πρός Ἕλλην δέ χράω ὁ εἴρω οὗτος ὁ τρόπος πρός ὁ Λάϊος , εἴτε αὐτός λέξις εἴτε ὁ ἰσοδυναμέω αὐτός ἀναγράφω ὁ τραγικός . λέγω τοίνυν πρός αὐτός ἀπό ὁ προγιγνώσκω δή ὁ εἰμί · μή σπείρω παῖς ἄλοξ δαίμων βία · εἰμί γάρ τέκνωσις παῖς , ἀποκτείνω σός ὁ φύω , καί πᾶς σός οἶκος βαίνω διά αἷμα . καί ἐν οὗτος τοίνυν σαφῶς δηλόω ὅτι δυνατός μέν ἧμαι ὁ Λάϊος μή σπείρω παῖς ἄλοξ · οὐ εἄν γάρ ὁ μή δυνατός προστάσσω αὐτός ὁ χρησμός · δυνατός δέ εἰμί καί ὁ σπείρω , καί οὐδέτερος αὐτός καταναγκάζω . τκολούθησε δέ ὁ μή φυλάσσω σπείρω παῖς ἄλοξ πάσχω ἐκ ὁ σπείρω ὁ ὁ κατά Οἰδίπους καί Ἰοκάστη καί ὁ υἱός τραγῳδία .