origenes.philocalia-sive-ecloga-de-operibus-origenis-basilio-et 2.21.15
15 . Ἠν μετὰ ταῦτα τὸ ἀπὸ τοῦ εὐαγγελίου , ὅτε ὁ σωτὴρ ἔφασκε διὰ τοῦτο τοῖς ἔξω ἐν παραβολαῖς λαλεῖν , Ἵνα βλέποντες μὴ βλέπωσι καὶ ἀκούοντες μὴ συνιῶσι , μήποτε ἐπιστρέφωσι καὶ ἀφεθῇ αὐτοῖς . καὶ ἐρεῖ ὁ ἐξ ἐναντίας · Εἰ πάντως τῶν σαφεστέρων ἀκούσαντες οἵδε τινὲς ἐπιστρέφουσιν , καὶ οὕτως ἐπιστρέφουσιν ὥστε ἀξίους αὐτούς γενέσθαι ἀφέσεως ἁμαρτημάτων , οὐκ ἔστι δὲ ἐπ’ αὐτοῖς τὸ ἀκοῦσαι τῶν σαφεστέρων λόγων ἀλλʼ ἐπὶ τῷ διδάσκοντι , καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἀπαγγέλλει αὐτοῖς σαφέστερον , μήποτε ἴδωσι καὶ συνιῶσιν · οὐκ ἔστιν ἐπʼ αὐτοῖς τὸ σωθῆναι · εἰ δὲ τοῦτο , οὐκ ἐσμὲν αὐτεξούσιοι περὶ σωτηρίας καὶ ἀπωλείας . πιθανή μὲν οὖν πρὸς ταῦτα ἀπολογία ἠν , εἰ μὴ προσέκειτο τό · Μήποτε ἐπιστρέφωσι καὶ ἀφεθῇ αὐτοῖς · τὸ ὅτι οὐκ ἐβούλετο τοὺς μὴ ἐσομένους καλούς καὶ ἀγαθοὺς συνιέναι τῶν μυστικωτέρων ὁ σωτὴρ , καὶ διὰ τοῦτο ἐλάλει αὐτοῖς ἐν παραβολαῖς · νῦν δὲ , κειμένου τοῦ · Μήποτε ἐπιστρέφωσι καὶ ἀφεθῇ αὐτοῖς · ἡ ἀπολογία ἐστὶ χαλεπωτέρα . πρῶτον τοίνυν σημειωτέον ἐστὶ τὸν τόπον πρὸς τοὺς ἑτεροδόξους , λεξιθηροῦντας μὲν τὰ ἀπὸ τῆς παλαιᾶς διαθήκης τοιαῦτα , ἔνθα ἐμφαίνεται , ὡς αὐτοὶ τολμῶντες λέγουσιν , ὠμότης τοῦ δημιουργοῦ , ἡ ἀμυντικὴ καὶ ἀνταποδοτική τῶν χειρόνων προαίρεσις , ἢ ὅ τί ποτε θέλουσι τὸ τοιοῦτον ὀνομάζειν , μόνον ἵνα λέγωσιν οὐκ ἀγαθότητα εἶναι ἐν τῷ κτίσαντι · οὐχ ὁμοίως δὲ οὐδὲ εὐγνωμόνως ἐντυγχάνοντας τῇ καινῇ , ἀλλὰ παραπεμπομένους τὰ παραπλήσια οἶς νομίζουσιν εἶναι ἐπιλήπτοις ἀπὸ τῆς παλαιᾶς . φανερῶς γὰρ καὶ κατὰ τὸ εὐαγγέλιον ὀ σωτήρ δείκνυται , ὡς αὐτοὶ φάσκουσιν ἐπὶ τῶν προτέρων , διὼ τοῦτο σαφῶς μὴ φθεγγόμενος ἵνα μὴ ἐπιστρέψωσιν οἱ ἄνθρωποι καὶ ἐπιστρέφοντες ἀφέσεως ἁμαρτημάτων ἄξιοι γένωνται · ὅπερ καθʼ αὐτῶ οὐδενὸς ἔλαττόν ἐστι τῶν ἀπὸ τῆς παλαιᾶς κατηγορουμένων τοιούτων . ἐὰν δὲ περὶ τοῦ εὐαγγελίου ἀπολογίαν ζητῶσι , λεκτέον πρὸς αὐτούς · εἰ μὴ ἐπιλήπτως ποιῶσιν ἐπὶ τῶν ὁμοίων προβλημάτων ἀνομοίως ἱστάμενοι , καὶ κατὰ μὲν τὴν καιὴν οὐ προσκόπτοντες ἀλλʼ ἀπολογίαν ζητοὺντες , κατὰ δὲ τὴν παλαιάν περὶ τῶν παραπλησίων , δέον ἀπολογεῖσθαι ὁμοίως τοῖς ἀπὸ τῆς καινῆς , κατηγοροῦντες · ἐξ ὧν συμβιβάσωμεν αὐτοὺς διὰ τὰς ὁμοιότητας ἐπὶ τὸ πάντα ἡγεῖσθαι ἑνὸς εἶναι γράμματα θεοῦ . φέρε δὴ καὶ πρὸ τό προκείμενον ἀπολογίαν κατὰ τό δυνατόν πορισώμεθα .
Lemmas: 15 . ἐάν μετά οὗτος ὁ ἀπό ὁ εὐαγγέλιον , ὅτε ὁ σωτήρ φάσκω διά οὗτος ὁ ἔξω ἐν παραβολή λαλέω , ἵνα βλέπω μή βλέπω καί ἀκούω μή συνίημι , μήποτε ἐπιστρέφω καί ἀφίημι αὐτός . καί εἴρω ὁ ἐκ ἐναντίος · εἰμί πάντως ὁ σαφής ἀκούω ὅδε τις ἐπιστρέφω , καί οὕτως ἐπιστρέφω ὥστε ἄξιος αὐτός γίγνομαι ἄφεσις ἁμάρτημα , οὐ εἰμί δέ ἐπί αὐτός ὁ ἀκούω ὁ σαφής λόγος ἀλλά ἐπί ὁ διδάσκω , καί διά οὗτος οὐ ἀπαγγέλλω αὐτός σαφής , μήποτε ὁράω καί συνίημι · οὐ εἰμί ἐπί αὐτός ὁ σῴζω · εἰμί δέ οὗτος , οὐ εἰμί αὐτεξούσιος περί σωτηρία καί ἀπώλεια . πιθανός μέν οὖν πρός οὗτος ἀπολογία ἐάν , εἰμί μή πρόσκειμαι ὁ · μήποτε ἐπιστρέφω καί ἀφίημι αὐτός · ὁ ὅτι οὐ βούλομαι ὁ μή εἰμί καλός καί ἀγαθός συνίημι ὁ μυστικός ὁ σωτήρ , καί διά οὗτος λαλέω αὐτός ἐν παραβολή · νῦν δέ , κεῖμαι ὁ · μήποτε ἐπιστρέφω καί ἀφίημι αὐτός · ὁ ἀπολογία εἰμί χαλεπός . πρῶτος τοίνυν σημειωτέος εἰμί ὁ τόπος πρός ὁ ἑτερόδοξος , λεξιθηρέω μέν ὁ ἀπό ὁ παλαιός διαθήκη τοιοῦτος , ἔνθα ἐμφαίνω , ὡς αὐτός τολμάω λέγω , ὠμότης ὁ δημιουργός , ὁ ἀμυντικός καί ανταποδοτικός ὁ χείρων προαίρεσις , ἢ ὅς τίς ποτός ἐθέλω ὁ τοιοῦτος ὀνομάζω , μόνος ἵνα λέγω οὐ ἀγαθότης εἰμί ἐν ὁ κτίζω · οὐ ὁμοίως δέ οὐδέ εὐγνωμόνως ἐντυγχάνω ὁ καινός , ἀλλά παραπέμπω ὁ παραπλήσιος οἶς νομίζω εἰμί ἐπίληπτος ἀπό ὁ παλαιός . φανερῶς γάρ καί κατά ὁ εὐαγγέλιον ὁ σωτήρ δείκνυμι , ὡς αὐτός φάσκω ἐπί ὁ πρότερος , Διώ οὗτος σαφῶς μή φθέγγομαι ἵνα μή ἐπιστρέφω ὁ ἄνθρωπος καί ἐπιστρέφω ἄφεσις ἁμάρτημα ἄξιος γίγνομαι · ὅσπερ κατά αὐτός οὐδείς ἐλάσσων εἰμί ὁ ἀπό ὁ παλαιός κατηγορέω τοιοῦτος . ἐάν δέ περί ὁ εὐαγγέλιον ἀπολογία ζητέω , λεκτέος πρός αὐτός · εἰμί μή ἐπίληπτος ποιέω ἐπί ὁ ὅμοιος πρόβλημα ἀνομοίως ἵστημι , καί κατά μέν ὁ Καίην οὖον προσκόπτω ἀλλά ἀπολογία ζητός , κατά δέ ὁ παλαιός περί ὁ παραπλήσιος , δήω ἀπολογέομαι ὁμοίως ὁ ἀπό ὁ καινός , κατηγορέω · ἐκ ὅς συμβιβάζω αὐτός διά ὁ ὁμοιότης ἐπί ὁ πᾶς ἡγέομαι εἷς εἰμί γράμμα θεός . φέρω δή καί πρό ὁ πρόκειμαι ἀπολογία κατά ὁ δυνατός πορίζω .