origenes.philocalia-sive-ecloga-de-operibus-origenis-basilio-et 2.26.7
7 . τμεῖς δὲ ἤδη τὸ φαινόμενον μῖν ἀπὸ τῆς ἐξετάσεως τῶν ἱερῶν λογίων παραθησόμεθα · ἐφάσκομεν γὰρ ἀρέσκεσθαι μὲν τῷ λέγειν ἐν προαιρετικοῖς καὶ ἐν ἀπροαιρέτοις εἶναι τὰ ἀγαθά καὶ τὰ κακά · οὐ μὴν ήριθμοῦμεν εἰς τὰ ἀπροαίρετα τῶν ἀγαθῶν τὴν ὑγείαν καὶ τὸ κάλλος καὶ τὴν εὐγένειαν καὶ τήν εὐδοξίαν καὶ τὸν πλοῦτου · καὶ κατὰ τὸ δυνατὸν ἐπειράθημεν τὰ περισπῶντα ὡς ἐν ἐπιτομῇ διαλύσασθαι . τίνα τοίνυν ἐστὶ τὰ ἀπροαίρετα ἀγαθά ἤδη λεκτέον · ἐπεὶ ἀληθὲς τό · ἄν μὴ κύριος οἰκοδομήσῃ οἶκον , εἰς μάτην ἐκοπίασαν οἱ οἰκοδομοῦντες αὐτόυ · καί · Ἐάν μὴ κύριος φυλάξῃ πόλιν , εἰς μάτην γρύπνησεν ὀ φυλάσσων . οἰκοδομεῖ δὲ οἶκον πᾶς ὁ προκόπτων , καὶ φυλάσσει πόλιν πᾶς ὁ τέλειος · μάταιον δὲ τὸ ἔργον τοῦ οἰκοδομοῦντος καὶ ματαία ἡ φυλακὴ τοῦ τηροῦντος , ἐὰν μὴ κύριος οἰκοδομήσῃ καὶ κύριος φυλάξῃ . ἐκτός ἄν εἶη τῆς προαιρέσεως μῶν ἀγαθὸν ἠ ἀντιλαμβανομένη τοῦ κυρίου δύναμις τῆς οἰκοδομῆς τοῦ οἰκοδομοῦντος καὶ συνοικοδομοῦσα τῷ οὐ δυναμένῳ καθʼ αὐτὸυ ἀπαρτίσαι τὸ οἰκοδομούμενον · τὰ δὲ αὐτὰ καὶ ἐπὶ τῆς φυλασσομένης πόλεως νοητέον . καὶ ὡσπερ ἐάν εἶποιμι τὀ γεωργικὸν ἀγαθὸν τὸ ποιητικόν τοῦ καρποῦ μικτὸν εἶναι ἐκ προαιρετικοῦ τοῦ κατἀ τἡν τέχνην τοῦ γωργοῦ καὶ ἀπροαιρέτου τοῦ παρὰ τῆς προνοίας , κατά τὴυ τῶν ἀέρων εὐκρασίαν καὶ φορὰν αὐτάρκους ὑετοῦ · οὗτο τὸ τοῦ λογικοῦ ἀγαθόν μικτόν ἐστιν ἔκ τε τῆς προαιρέσεως αὐτοῦ καὶ τῆς συμπνεούσης θείας δυνάμεως τῷ τὰ κάλλιστα προελομένῳ . οὐ μόνον τοίνυν εἰς τὸ καλὸν καὶ ἀγαθὸν γενέσθαι χρεία καὶ τῆς προαιρέσεως τῆς τμετέρας καὶ τῆς θείας συμπνοίας , ἥτις ἐστὶν ὠς πρὸς ἡμᾶς ἀπροαίρετον , ἀλλά καὶ εἰς τὸ γενόμενον καλὸν καὶ ἀγαθὸν διαμεῖναι ἐν τῇ ἀρετῇ · μεταπεσουμένου καὶ τοῦ τελειωθέντος , εἰ ὑπερεπαρθείη ἐπὶ τῷ καλῷ καὶ ἑαυτὸν ἐπιγράφοι τούτου σιτίον , οὐχὶ δὲ τὴν δέουσαν δόξαν ἀναφέρων τῷ τῶν πολλῶν πλεῖον δωρησαμένῳ εἰς τὴν κτῆσιν καὶ τήν συνοχήν τῆς ἀρετῆς . τοιοῦτον δέ τι σἴτιον καὶ τοῦ κατὰ τὸν Ἰεζεκιὴλ εἰρημένου ἀμώμου περιπεπατηκέναι ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ , ἕως εὑρεθῇ ἀνομία ἐν αὐτῷ , ἡγούμεθα τυγχάνειν τοῦ αὐτὸν κατά τὸν Ἠσαΐαν ἐκπεπτωκέναι ἐκ τοῦ οὐρανοῦ , ἑωσφόρον ποτὲ γενὸμενον πρωὶ ἀνανέλλοντα , ὑστερον συντετριμμένου ἐπὶ τὴν γῆν . οὐ μόνον γὰρ ἐπὶ τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων , ἐάν τις τέλειος ῇ , τῆς ἀπὸ θεοῦ σοφίας ἀπούσης , ἀληθὲς τό εἰς οὐδὲν αὐτὸυ λογισθῆναι · ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῆς ἀγγελικῆς τάξεως καὶ ἀρχικῆς καὶ πάσης τῆς ὅσον θεός πάρεστιν αὐτῇ θείας τυγχανούσης . τάχα γοῦν ὀρῶν ὁ ἱερὸς ἀπόστολος πολὺ ἔλαττον τό μέτερον προαιρετικὸν τῆς τοῦ θεοῦ δυνάμεως πρὸς τὴν κτῆσιν τῶν ἀγαθῶν , φησὶ τὸ τέλος οὐ τοῦ θέλουτος εἶναι οὐδὲ τοῦ τρέχοντος , ἀλλὰ τοῦ ἐλεοῦντος θεοῦ · οὐχ ὀς χωρὶς τοῦ θέλειν καὶ τρέχειν ἐλεοῦντος θεοῦ , ἀλλʼ ὡς οὐδενός ὄντος τοῦ θέλειν καὶ τρέχειν συγκρίσει τοῦ ἐλέου τοῦ θεοῦ · καὶ διὰ τοῦτο τὴν ἐπιγραφήν τοῦ καλοῦ δεόντως μᾶλλον ἀνατιθέναι τῷ ἐλέῳ τοῦ θεοῦ ἤπερ τῷ ἀνθρωπίνῳ θέλειν καὶ τρέχειν .
Lemmas: 7 . τέμνω δέ ἤδη ὁ φαίνω μιν ἀπό ὁ ἐξέτασις ὁ ἱερός λόγιος παρατίθημι · φάσκω γάρ ἀρέσκω μέν ὁ λέγω ἐν προαιρετικός καί ἐν ἀπροαίρετος εἰμί ὁ ἀγαθός καί ὁ κακός · οὖον μήv ἀριθμέω εἰς ὁ ἀπροαίρετος ὁ ἀγαθός ὁ ὑγεία καί ὁ κάλλος καί ὁ εὐγένεια καί ὁ εὐδοξία καί ὁ πλοῦτος · καί κατά ὁ δυνατός πειράω ὁ περισπάω ὡς ἐν ἐπιτομή διαλύω . τίς τοίνυν εἰμί ὁ ἀπροαίρετος ἀγαθός ἤδη λεκτέος · ἐπεί ἀληθής ὁ · ἄν μή κύριος οἰκοδομέω οἶκος , εἰς μάτην κοπιάω ὁ οἰκοδομέω αὐτός · καί · ἐάν μή κύριος φυλάσσω πόλις , εἰς μάτην γρύπνησεν ὁ φυλάσσω . οἰκοδομέω δέ οἶκος πᾶς ὁ προκόπτω , καί φυλάσσω πόλις πᾶς ὁ τέλειος · μάταιος δέ ὁ ἔργον ὁ οἰκοδομέω καί μάταιος ὁ φυλακή ὁ τηρέω , ἐάν μή κύριος οἰκοδομέω καί κύριος φυλάσσω . ἐκτός ἄν εἰμί ὁ προαίρεσις μῶν ἀγαθός ὁ ἀντιλαμβάνω ὁ κύριος δύναμις ὁ οἰκοδομεύς ὁ οἰκοδομέω καί συνοικοδομέω ὁ οὖον δύναμαι κατά αὐτόυ ἀπαρτίζω ὁ οἰκοδομέω · ὁ δέ αὐτός καί ἐπί ὁ φυλάσσω πόλις νοητέον . καί ὡς ἐάν εἶπον ὁ γεωργικός ἀγαθός ὁ ποιητικός ὁ καρπός μικτός εἰμί ἐκ προαιρετικός ὁ καταί ὁ τέχνη ὁ γοργός καί ἀπροαίρετος ὁ παρά ὁ πρόνοια , κατά τὴυ ὁ ἀήρ εὐκρασία καί φορά αὐτάρκης ὑετός · Ούτο ὁ ὁ λογικός ἀγαθός μικτός εἰμί ἐκ τε ὁ προαίρεσις αὐτός καί ὁ συμπνέω θεῖος δύναμις ὁ ὁ καλῶς προαιρέω . οὖον μόνος τοίνυν εἰς ὁ καλός καί ἀγαθός γίγνομαι χρεία καί ὁ προαίρεσις ὁ τμετέρας καί ὁ θεῖος σύμπνοια , ὅστις εἰμί ὡς πρός ἐγώ ἀπροαίρετος , ἀλλά καί εἰς ὁ γίγνομαι καλός καί ἀγαθός διαμένω ἐν ὁ ἀρετή · μεταπίπτω καί ὁ τελειόω , εἰμί ὑπερεπαίρω ἐπί ὁ καλός καί ἑαυτοῦ ἐπιγράφω οὗτος σιτίον , οὐ δέ ὁ δήω δόξα ἀναφέρω ὁ ὁ πολύς πλείων δωρέω εἰς ὁ κτῆσις καί ὁ συνοχή ὁ ἀρετή . τοιοῦτος δέ τίς σιτίον καί ὁ κατά ὁ Ἰεζεκιήλ εἴρω ἄμωμον περιπατέω ἐν πᾶς ὁ ὁδός αὐτός , ἠώς εὑρίσκω ἀνομία ἐν αὐτός , ἡγέομαι τυγχάνω ὁ αὐτός κατά ὁ Ἠσαΐας ἐκπίπτω ἐκ ὁ οὐρανός , Ἑωσφόρος ποτέ γίγνομαι πρωί ανανελλοειντα , ὕστερος συντρίβω ἐπί ὁ γῆ . οὖον μόνος γάρ ἐπί ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος , ἐάν τις τέλειος ᾗ , ὁ ἀπό θεός σοφία ἄπειμι , ἀληθής ὁ εἰς οὐδείς αὐτόυ λογίζομαι · ἀλλά καί ἐπί ὁ ἀγγελικός τάξις καί ἀρχικός καί πᾶς ὁ ὅσος θεός πάρειμι αὐτός θεῖος τυγχάνω . τάχα γοῦν ὄρος ὁ ἱερός ἀπόστολος πολύς μικρός ὁ μεταίρω προαιρετικός ὁ ὁ θεός δύναμις πρός ὁ κτῆσις ὁ ἀγαθός , φημί ὁ τέλος οὖον ὁ θελουος εἰμί οὐδέ ὁ τρέχω , ἀλλά ὁ ἐλεέω θεός · οὐ ὅς Χωρὶς ὁ ἐθέλω καί τρέχω ἐλεέω θεός , ἀλλά ὡς οὐδείς εἰμί ὁ ἐθέλω καί τρέχω σύγκρισις ὁ ἔλεος ὁ θεός · καί διά οὗτος ὁ ἐπιγραφή ὁ καλός δήω μᾶλλον ἀνατίθημι ὁ ἔλεος ὁ θεός ἤ2 ὁ ἀνθρώπινος ἐθέλω καί τρέχω .