origenes.philocalia-sive-ecloga-de-operibus-origenis-basilio-et 2.20.3
3 . Οἴεται γὰρ πρῶτον μὲν μὴ ἔργα θεοῦ εἶναι βροντὰς καὶ ἀστραπὰς καὶ ὑετούς,᾿ ἤδη σαφέστερον Ἐπικουρίζων · δεύτερον δέ φησιν ὅτι ‘εἷ καὶ διδῴη τις ταῦτα ἔργα εἶναι θεοῦ , οὐ μᾶλλον ἡμῖν τοῖς ἀνθρώποις ταῦτα γίνεται πρὸς τροφὴν , ἢ τοῖς φυτοῖς δένδροις τε καὶ πόαις καὶ ἀκάνθαις·᾿ συντυχικῶς διδοὺς καὶ οὐ κατὰ πρόνοιαν , ὡς ἀληθῶς Ἐπικούρειος , ταῦτα συμβαίνειν . εἰ γὰρ οὐ μᾶλλον ἡμῖν , ἢ φυτοῖς καὶ δένδροις καὶ πόαις καὶ ἀκάνθαις , ταῦτʼ ἐστὶ χρήσιμα · δῆλον ὅτι οὐδʼ ἀτὸ προνοίας ταῦτʼ ἔρχεται · ἢ ἀπό προνοίας οὐ μᾶλλον ἡμῶν προνοουμένης , ἢ δένδρων καὶ πόας καὶ ἀκάνθης . ἑκάτερον δʼ αὐτόθεν ἀσεβές · καὶ τὸ τοῖς τοιούτοις ἀντιλέγειν , ἱστάμενον πρὸς τὸν ἀσέβειαν ἡμῶν κατηγοροῦντα , εὔηθες . παντὶ γὰρ δῆλον ἐκ τῶν εἰρημένων , τίς ὁ ἀσεβής . εἶτά φησιν ὅτι ‘κἂν ταῦτα λέγῃς ἀνθρώποις φύεσθαι ( δῆλον δʼ ὅτι τὰ φυτὰ καὶ δένδρα καὶ πόας καὶ ἀκάνθας ) , τί μᾶλλον αὐτά ἀνθρώποις φήσεις φύεσθαι , ἢ τοῖς ἀλόγοις ζώοις τοῖς ἀγριωτάτοις;᾿ σαφῶς οὖν λεγέτω ὁ Κέλσος ὅτι ἡ τοσαύτη τῶν ἐπὶ γῆς φυομένων διαφορὰ οὐ προνοίας ἐστὶν ἔργον · ἀλλὰ συντυχία τις ἀτόμων τὰς τοσαύτας ποιότητας πεποίηκε · καὶ κατὰ συντυχίαν τὰ τοσαῦτα εἴδη φυτῶν καὶ δένδρων καὶ πόας παραπλήσιά ἐστιν ἀλλήλοις · καὶ ὅτι οὐδεὶς λόγος τεχεικὸς ὑπέστησεν αὑτὰ , οὐδʼ ἀτὸ νοῦ ἔχει τὴν ἀρχήν πάντα θαυμασμὸν ὑπερβεβηκότος . ἀλλʼ ἡμεῖς , οἱ τῷ ταῦτα κτίσαντι μόνῳ ἀνακείμενοι θεῷ χριστιανοὶ , καὶ ἐπὶ τούτοις χάριν οἴδαμεν τῷ καὶ τούτων δημιουργῷ , ὅτι ἡμῖν τηλικαύτην ἔστίαν ηὐτρέπισε , καὶ διʼ ἡμᾶς τοῖς δουλεύουσιν μῖν ζώοις · Ὁ ἐξανατέλλων χόρτον τοῖς κτήνεσι καὶ χλόην τῇ δουλείᾳ τῶν ἀνθρώπων , τοῦ ἐξαγαγεῖν ἄρτον ἐκ τῆς γῆς , καὶ ἴνʼ οἶνος εὐφραίνῃ καρδίαν ἀνθρώπου , καὶ ἱλαρύνηται πρόσωπον ἐν ἐλαίῳ , καὶ ἄρτος στηρίζῃ καρδίαν ἀνθρώπου . εἰ δὲ καὶ τοῖς ἀγριωτάτοις τῶν ζώων τροφὰς κατεσκεύασεν , οὐδὲν θαυμαστόν · καὶ ταῦτα γὰρ τὰ ζῶα καὶ ἀλλοι τῶν φιλοσοφησάντων εἰρήκασι γυμνασίου ἕνεκα γεγονέναι τῷ λογικῷ ζῴῳ . φησὶ δέ που τῶν καθʼ ἡμᾶς τις σοφῶν · Μὴ εἴπῃς , τί τοῦτο ; εἰς τί τοῦτο ; πάντα γὰρ εἰς χρίον αὑτῶν ἔκτισται · καὶ Μὴ εἴπῃς · τί τοῦτο ; εἰς τί τοῦτο πάντα γὰρ ἐν καιρῷ αὐτῶν ζητηθήσεται .
Lemmas: 3 . οἴομαι γάρ πρῶτος μέν μή ἔργον θεός εἰμί βροντή καί ἀστραπή καί ὑετός ἤδη σαφής Ἐπικουρίζων · δύο δέ φημί ὅτι ἵημι καί δίδωμι τις οὗτος ἔργον εἰμί θεός , οὖον μᾶλλον ἐγώ ὁ ἄνθρωπος οὗτος γίγνομαι πρός τροφή , ἢ ὁ φυτός δένδρον τε καί πόα καί ἀκάνθαις·᾿ συντυχικός δίδωμι καί οὖον κατά πρόνοια , ὡς ἀληθής Ἐπικούρειος , οὗτος συμβαίνω . εἰμί γάρ οὖον μᾶλλον ἐγώ , ἢ φυτός καί δένδρον καί πόα καί ἄκανθα , αὐτός εἰμί χρήσιμος · δῆλος ὅτι οὐδέ απατός πρόνοια αὐτός ἔρχομαι · ἢ ἀπό πρόνοια οὖον μᾶλλον ἐγώ προνοέω , ἢ δένδρον καί πόα καί ἄκανθα . ἑκάτερος δέ αὐτόθεν ἀσεβής · καί ὁ ὁ τοιοῦτος ἀντιλέγω , ἵστημι πρός ὁ ἀσέβεια ἐγώ κατηγορέω , εὐήθης . πᾶς γάρ δῆλος ἐκ ὁ εἴρω , τίς ὁ ἀσεβής . εἶτά φημί ὅτι ‘κἂν οὗτος λέγω ἄνθρωπος φύω ( δῆλος δέ ὅτι ὁ φυτόν καί δένδρον καί πόα καί ἄκανθα ) , τίς μᾶλλον αὐτός ἄνθρωπος φημί φύω , ἢ ὁ ἄλογος ζῷον ὁ ἄγριος σαφῶς οὖν λέγω ὁ Κέλσος ὅτι ὁ τοσοῦτος ὁ ἐπί γῆ φύω διαφορά οὖον πρόνοια εἰμί ἔργον · ἀλλά συντυχία τις ἄτομος ὁ τοσοῦτος ποιότης ποιέω · καί κατά συντυχία ὁ τοσοῦτος εἶδος φυτός καί δένδρον καί πόα παραπλήσιος εἰμί ἀλλήλων · καί ὅτι οὐδείς λόγος τίκτω ὑφίστημι ἑαυτοῦ , οὐδέ απατός νόος ἔχω ὁ ἀρχή πᾶς θαυμασμός ὑπερβαίνω . ἀλλά ἐγώ , ὁ ὁ οὗτος κτίζω μόνος ἀνάκειμαι θεός χριστιανός , καί ἐπί οὗτος χάρις οἶδα ὁ καί οὗτος δημιουργός , ὅτι ἐγώ τηλικόσδε ἑστία εὐτρεπίζω , καί διά ἐγώ ὁ δουλεύω μιν ζῷον · ὁ ἐξανατέλλω χόρτος ὁ κτῆνος καί χλόη ὁ δουλεία ὁ ἄνθρωπος , ὁ ἐξάγω ἄρτος ἐκ ὁ γῆ , καί ἵνα οἶνος εὐφραίνω Καρδία ἄνθρωπος , καί ἱλαρύνω πρόσωπον ἐν ἔλαιον , καί ἄρτος στηρίζω Καρδία ἄνθρωπος . εἰμί δέ καί ὁ ἄγριος ὁ ζῷον τροφή κατασκευάζω , οὐδείς θαυμαστός · καί οὗτος γάρ ὁ ζῷον καί ἄλλος ὁ φιλοσοφέω εἴρω γυμνάσιον ἕνεκα γίγνομαι ὁ λογικός ζῷον . φημί δέ ποῦ ὁ κατά ἐγώ τις σοφός · μή εἶπον , τίς οὗτος ; εἰς τίς οὗτος ; πᾶς γάρ εἰς χρίω ἑαυτοῦ κτίζω · καί μή εἶπον · τίς οὗτος ; εἰς τίς οὗτος πᾶς γάρ ἐν καιρός αὐτός ζητέω .