origenes.philocalia-sive-ecloga-de-operibus-origenis-basilio-et 2.20.23
23 . Χρὴ δʼ εἰδέναι ὅτι τὸ τὰ μέλλοντα προγιγνώσκειν οὐ πάντως θεῖόν ἐστι · καθʼ αὑτὸ γὰρ μέσον ἐστὶ , καὶ πίπτον εἰς φαύλους καὶ ἀστείους . καὶ ἰατροὶ γοῦν ἀπὸ ἰατρικῆς προγιγνώσκουσί τινα , κἂν φαῦλοι τὸ ἦθος τυγχάνωσιν · οὕτω δὲ καὶ κυβερνῆται , κἂν μοχθηραὶ τυγχάνωσιν ὄντες , προγιγνώσκουσιν ἐπισημασίας καὶ ἀνέμων σφοδρότητας καὶ τροπὰς περὶ τὸ περιέχον ἔκ τινος πείρας καὶ παρατηρήσεως · καὶ οὐ δή που παρὰ τοῦτο θείους τις αὐτοὺς εἶναι φήσει , ἐάν τύχωσι μοχθηροὶ εἶναι τὸ ἦθος . ψεῦδος οὖν τὸ παρὰ τῷ Κέλσῳ λεγόμενον , τό · ‘Τί ἂν φαίη τις θειότερον τοῦ τὰ μέλλοντα προγιγνώσκειν τε καὶ προδηλοῦν;᾿ ψεῦδος δὲ καὶ τὸ ‘πολλὰ τῶν ζώων ἀντιποιεῖσθαι θείας ἐννοίας·᾿ οὐδὲν γὰρ τῶν ἀλόγων ἔννοιαν ἔχει τοῦ θεοῦ . ψεῦδος δὲ καὶ τὸ ‘ἐγγυτέρω τῆς θείας ὁμιλίας εἶναι τὰ ἄλογα ζῶα·᾿ ὅπου γε καὶ τῶν ἀνθρώπων οἱ ἔτι φαῦλοι , κἂν ἐπʼ ἄκρον προκόπτωσι , πόρρω εἰσὶ τῆς θείας ὁμιλίας . μόνοι δὴ ἄρα οἱ κατὰ ἀλήθειαν σοφοὶ καὶ ἀψευδῶς εὐσεβεῖς ἐγγυτέρω τῆς θείας ὁμιλίας εἰσίν · ὁποῖοί εἰσιν οἱ καθʼ ἡμᾶς προφῆται καὶ Μωσῆς , ᾦ μεμαρτύρηκε διὰ τὴν πολλὴν καθαρότητα ὁ λόγος εἰπών · Ἐγγιεῖ Μωσῆς μόνος πρὸς τὸν θεὸν , οἱ δὲ λοιποὶ οὐκ ἐγγιοῦσι . πῶς δὲ ἀσεβῶς ὑπὸ τοῦ ἀσέβειαν ἡμῖν ἐγκαλοῦντος εἴρηται τὸ ‘οὐ μόνον σοφώτερα εἶναι τὰ ἄλογα τῶν ζώων τῆς τῶν ἀνθρώπων φύσεως , ἀλλὰ καὶ θεοφιλέστεραʼ ; καὶ τίς οὐκ ἂν ἀποτραπείη προσέχων ἀνθρώπῳ λέγοντι δράκοντα καὶ ἀλώπεκα καὶ λύκον καὶ ἀετὸν καὶ ἱέρακα τῆς τῶν ἀνθρώπων φύσεως εἶναι θεοφιλέστερα ; ἀκολουθεῖ δʼ αὐτῷ τὸ λέγειν ὅτι , εἴπερ θεοφιλέστερα τάδε τὰ ζῶα τῶν ἀνθρώπων , δῆλον ὅτι καὶ Σωκράτους καὶ Πλάτωνος καὶ Πυθαγόρου καὶ Φερεκύδου καὶ ὧν πρὸ βραχέος ὕμνησε θεολόγων θεοφιλέστερά ἐστι ταῦτα τὰ ζῶα . καὶ ἐπεύξαιτό γε ἄν τις αὐτῷ λέγων · Εἴπερ θεοφιλέστερά ἐστι τάδε τὰ ζῶα τῶν ἀνθρώπων , γένοιο μετʼ ἐκείνων θεοφιλὴς καὶ ἐξομοιωθείης τοῖς κατὰ σὲ ἀνθρώπων θεοφιλεστέροις . καὶ μὴ ὑπολαμβανέτω γε ἀρὰν εἶναι τὸ τοιοῦτον · τίς γὰρ οὐκ ἂν εὔξαιτο οἷς πείθεται εἶναι θεοφιλεστέροις γενέσθαι πάντη παραπλήσιος , ἵνα καὶ αὑτὸς ὡς ἐκεῖνοι γένηται θεοφιλής ;
Lemmas: 23 . χρή δέ οἶδα ὅτι ὁ ὁ μέλλω προγιγνώσκω οὖον πάντως θεῖος1 εἰμί · κατά ἑαυτοῦ γάρ μέσος εἰμί , καί πίπτω εἰς φαῦλος καί ἀστεῖος . καί ἰατρός γοῦν ἀπό ἰατρικός προγιγνώσκω τις , κἀν φαῦλος ὁ ἦθος τυγχάνω · οὗτος δέ καί κυβερνήτης , κἀν μοχθηρός τυγχάνω εἰμί , προγιγνώσκω ἐπισημασία καί ἄνεμος σφοδρότης καί τροπή περί ὁ περιέχω ἐκ τις πείρω καί παρατήρησις · καί οὖον δή ποῦ παρά οὗτος θεῖος τις αὐτός εἰμί φημί , ἐάν τυγχάνω μοχθηρός εἰμί ὁ ἦθος . ψεῦδος οὖν ὁ παρά ὁ ξελσυς λέγω , ὁ · Τίς εἄν φημί τις θεῖος ὁ ὁ μέλλω προγιγνώσκω τε καί προδηλόω ψεῦδος δέ καί ὁ ‘πολλὰ ὁ ζῷον ἀντιποιέω θεῖος ἐννοίας·᾿ οὐδείς γάρ ὁ ἄλογος ἔννοια ἔχω ὁ θεός . ψεῦδος δέ καί ὁ ἐγγύς ὁ θεῖος ὁμιλία εἰμί ὁ ἄλογος ζῶα·᾿ ὅπου γε καί ὁ ἄνθρωπος ὁ ἔτι φαῦλος , κἀν ἐπί ἄκρος προκόπτω , πόρρω εἰμί ὁ θεῖος ὁμιλία . μόνος δή ἄρα ὁ κατά ἀλήθεια σοφός καί ἀψευδής εὐσεβής ἐγγυτέρω ὁ θεῖος ὁμιλία εἰμί · ὁποῖος εἰμί ὁ κατά ἐγώ προφήτης καί Μωσῆς , οἶς μαρτυρέω διά ὁ πολύς καθαρότης ὁ λόγος εἶπον · ἐγγίζω Μωσῆς μόνος πρός ὁ θεός , ὁ δέ λοιπός οὐ ἐγγίζω . πῶς δέ ἀσεβής ὑπό ὁ ἀσέβεια ἐγώ ἐγκαλέω εἴρω ὁ οὐ μόνος σοφός εἰμί ὁ ἄλογος ὁ ζῷον ὁ ὁ ἄνθρωπος φύσις , ἀλλά καί θεοφιλής ; καί τίς οὐ εἄν ἀποτρέπω προσέχω ἄνθρωπος λέγω δράκων καί ἀλώπηξ καί λύκος καί ἀετός καί ἱέραξ ὁ ὁ ἄνθρωπος φύσις εἰμί θεοφιλής ; ἀκολουθέω δέ αὐτός ὁ λέγω ὅτι , εἴπερ θεοφιλής ὅδε ὁ ζῷον ὁ ἄνθρωπος , δῆλος ὅτι καί Σωκράτης καί Πλάτων καί Πυθαγόρας καί Φερεκύδης καί ὅς πρό βραχύς ὑμνέω θεολόγος θεοφιλής εἰμί οὗτος ὁ ζῷον . καί ἐπεύχομαι γε ἄν τις αὐτός λέγω · εἴπερ θεοφιλής εἰμί ὅδε ὁ ζῷον ὁ ἄνθρωπος , γίγνομαι μετά ἐκεῖνος θεοφιλής καί ἐξομοιόω ὁ κατά σύ ἄνθρωπος θεοφιλής . καί μή ὑπολαμβάνω γε ἀρή εἰμί ὁ τοιοῦτος · τίς γάρ οὐ εἄν εὔχομαι ὅς πείθω εἰμί θεοφιλής γίγνομαι πάντῃ παραπλήσιος , ἵνα καί αὐτός ὡς ἐκεῖνος γίγνομαι θεοφιλής ;