origenes.philocalia-sive-ecloga-de-operibus-origenis-basilio-et 2.23.8
8 . Πρὸς οὓς λεκτέον ὅτι ἐπιβάλλων ὁ θεὸς τῇ ἀρχῇ τῆς κοσμοποιΐας , οὐδενός ἀναιτίως γινομένου , ἐπιπορεύεται τῷ νῷ ἕκαστον τῶν ἐσομένων , ὀρῶν ὅτι ἐπεὶ τόδε γέγονε τόδε ἕπεται , ἐὰν δὲ γένηται τόδε τὸ ἑπόμενον τόδε ἀκολουθεῖ , οὐ ὑποστάντος τόδε ἔσται · καὶ οὕτω μέχρι τέλους τῶν πραγμάτων ἐπιπορευθεὶς οἶδεν ἃ ἔσται , οὐ πάντως ἑκάστῳ τῶν γινωσκομένων αἴτιος τοῦ αὐτὸ συμβῆναι τυγχάνων . ὤσπερ γὰρ εἴ τις ὀρῶν τινὰ διὰ ἀμαθίαν προπετῆ , διὰ δὲ τὴν προπετείαν ἀλογίστως ἐπιβαίνοντα ὀδοῦ ὀλισθηρᾶς , εἰ καταλάβοι πεσεῖσθαι ὀλισθήσαντα , οὐχὶ αἴτιος τοῦ ὀλίσθου ἐκείνῳ γίνεται · οὔτω νοητέου τὸν θεόι προςωρακότα ὁποῖος ἔσται ἐκαστος καὶ τὰς αἰτίας τοῦ τοιοῦτον αὐτὸν ἔσεσθαι καθορᾷν , καὶ ὅτι ἁμαρτήσεται τάδε ἢ κατορθώκει τάδε . καὶ εἰ χρὴ λέγειν οὐ τὴν πρόγνωσιν αἰτίαν τῶν γινομένων , ( οὐ γὰρ ἐφάπτεται τοῦ προεγνωσμένου ἁμαρτησομένου ὀ θεὸς , ὅταν ἁμαρτάνῃ ) , ἀλλὰ παραδοξότερον μὲν ἀληθὲς δὲ ἐροῦμεν , τὸ ἐσόμενον αἴτιον τοῦ τοιάνδε εἶναι τὴν περὶ αὐτοῦ πρόγνωσιν . οὐ γὰρ ἐπεὶ ἔγνωσται γίνεται , ἀλλʼ ἐπεὶ ἔμελλεν γίνεσθαι ἔγνωσται · διαστολῆς δὲ δεῖται . εἰ μὲν γὰρ τὸ ‘πάντως ἔσταιʼ οὕτω τις ἑρμηνεύει , ὡς ἀνάγκην εἶναι γενέσθαι τὸ προεγνωσμένον , οὐ διδόαμεν αὐτῷ · οὐ γὰρ ἐροῦμεν , ἐπεὶ προέγνωσται Ἰούδαν προδότην γενέσθαι , ὅτι πᾶσα ἀνάγκη ἦν Ἰούδαν προδότην γενέσθαι . ἐν γοῦν ταῖς περὶ τοῦ Ἰούδα προφητείαις μέμψεις καὶ κατηγορίαι τοῦ Ἰούδα ἀναγεγραμμέναι εἰσὶ παντί τῳ παριστᾶσαι τὸ ψεκτὸν αὐτοῦ . οὐκ ἂν δὲ ψόγος αὐτῷ προσήπτετο , εἰ ἐπαναγκὲς προδότης ἦν , καὶ μὴ ἐνεδέχετο αὐτὸν ὅμοιον τοῖς λοιποῖς ἀποστόλοις γενέσθαι . ὅρα δὲ εἰ μὴ ταῦτα δηλοῦται διʼ ὧν παραθησόμεθα ῥητῶν οὕτως ἐχόντων · Μηδὲ γενηθήτω οἰκτίρμων τοῖς ὀρφανοῖς αὐτοῦ · ἀνθʼ ὧν οὐκ ἐμνήσθη ποιήσαι ἔλεος , καὶ κατεδίωξεν ἄνθρωπον πένητα καὶ πτωχὸν καὶ κατανενυγμένον τῇ καρδίᾳ τοῦ θανατῶσαι . καὶ ἠγάπησεν κατάραν , καὶ ἥξει αὐτῷ · καὶ οὐκ θέλησεν εὐλογίαν , καὶ μακρυνθήσεται ἀπʼ αὐτοῦ . εἰ δέ τις διηγήσεται τὸ πάντως ἔσται,ʼ καὶ τοῦτο σημαίνειν αὐτὸ λέγων , ὅτι ἔσται μὲν τάδε τινὰ ἐνεδέχετο δὲ καὶ ἑτέρως γενέσθαι , τοῦτο ὡς ἀληθὲς συγχωροῦμεν · τὸν μὲν γὰρ θεὸν οὐκ ἐνδέχεται ψεύσασθαι , ἐνδέχεται δὲ περὶ τῶν ἐνδεχομένων γενέσθαι καὶ μὴ γενέσθαι φρονῆσαι τὸ γενέσθαι αὐτὰ καὶ τὸ μὴ γενέσθαι .
Lemmas: 8 . πρός ὅς λεκτέος ὅτι ἐπιβάλλον ὁ θεός ὁ ἀρχή ὁ κοσμοποιία , οὐδείς ἀναίτιος γίγνομαι , ἐπιπορεύομαι ὁ νάω ἕκαστος ὁ εἰμί , ὄρος ὅτι ἐπεί ὅδε γίγνομαι ὅδε ἕπω , ἐάν δέ γίγνομαι ὅδε ὁ ἕπω ὅδε ἀκολουθέω , οὖον ὑφίστημι ὅδε εἰμί · καί οὗτος μέχρι τέλος ὁ πρᾶγμα ἐπιπορεύομαι οἶδα ὁ εἰμί , οὖον πάντως ἕκαστος ὁ γιγνώσκω αἴτιος ὁ αὐτός συμβαίνω τυγχάνω . ὤσπερ γάρ εἰμί τις ὄρος τις διά ἀμαθία προπετής , διά δέ ὁ προπέτεια ἀλογίστως ἐπιβαίνω οὐδός ὀλισθηρός , εἰμί καταλαμβάνω πίπτω ὀλισθάνω , οὐ αἴτιος ὁ ὄλισθος ἐκεῖνος γίγνομαι · οὐτάω νοητέος ὁ θεός προοράω ὁποῖος εἰμί ἕκαστος καί ὁ αἴτιος ὁ τοιοῦτος αὐτός εἰμί καθοράω , καί ὅτι ἁμαρτάνω ὅδε ἢ κατορθώνω ὅδε . καί εἰμί χρή λέγω οὖον ὁ πρόγνωσις αἴτιος ὁ γίγνομαι , ( οὖον γάρ ἐφάπτω ὁ προγιγνώσκω ἁμαρτάνω ὁ θεός , ὅταν ἁμαρτάνω ) , ἀλλά παράδοξος μέν ἀληθής δέ εἴρω , ὁ εἰμί αἴτιος ὁ τοιόσδε εἰμί ὁ περί αὐτός πρόγνωσις . οὖον γάρ ἐπεί γιγνώσκω γίγνομαι , ἀλλά ἐπεί μέλλω γίγνομαι γιγνώσκω · διαστολή δέ δήω . εἰμί μέν γάρ ὁ πάντως ἵστημι οὗτος τις ἑρμηνεύω , ὡς ἀνάγκη εἰμί γίγνομαι ὁ προγιγνώσκω , οὖον διδόω αὐτός · οὖον γάρ εἴρω , ἐπεί προγιγνώσκω Ἰούδας προδότης γίγνομαι , ὅτι πᾶς ἀνάγκη εἰμί Ἰούδας προδότης γίγνομαι . ἐν γοῦν ὁ περί ὁ Ἰούδας προφητεία μέμψις καί κατηγορία ὁ Ἰούδας ἀναγράφω εἰμί πᾶς ὁ παρίστημι ὁ ψεκτός αὐτός . οὐ εἄν δέ ψόγος αὐτός προσάπτω , εἰμί ἐπαναγκής προδότης εἰμί , καί μή ἐνδέχομαι αὐτός ὅμοιος ὁ λοιπός ἀπόστολος γίγνομαι . ὁράω δέ εἰμί μή οὗτος δηλόω διά ὅς παρατίθημι ῥητός οὕτως ἔχω · μηδέ γίγνομαι οἰκτίρμων ὁ ὀρφανός αὐτός · ἀντί ὅς οὐ μιμνήσκω ποιέω ἔλεος , καί καταδιώκω ἄνθρωπος πένης καί πτωχός καί κατανύσσομαι ὁ Καρδία ὁ θανατόω . καί ἀγαπάω καταίρω , καί ἥκω αὐτός · καί οὐ θέλω εὐλογία , καί μακρύνω ἀπό αὐτός . εἰμί δέ τις διηγέομαι ὁ πάντως εἰμί καί οὗτος σημαίνω αὐτός λέγω , ὅτι εἰμί μέν ὅδε τις ἐνδέχομαι δέ καί ἑτέρως γίγνομαι , οὗτος ὡς ἀληθής συγχωρέω · ὁ μέν γάρ θεός οὐ ἐνδέχομαι ψεύδω , ἐνδέχομαι δέ περί ὁ ἐνδέχομαι γίγνομαι καί μή γίγνομαι φρονέω ὁ γίγνομαι αὐτός καί ὁ μή γίγνομαι .