origenes.philocalia-sive-ecloga-de-operibus-origenis-basilio-et 2.20.16
16 . Ἐχρῆν οὖν τὸν Κέλσον , διὰ τῶν προκειμένων βουλόμενον θειότερα καὶ σοφώτερα ἀποδεῖξαι τὰ ἄλογα ζῶα τῶν ἀνθρώπων , κατασκευάσαι διὰ πλειόνων ὡς ὑπάρχουσαν τὴν τοιονδὶ μαντικήν · καὶ τὴν ἀπολογίαν μετὰ τοῦτʼ ἐναργεστέρως ἀποδεῖξαι · καὶ ἀποδεικτικῶς ἀποδοκιμάσαι μὲν τοὺς λόγους τῶν ἀναιρούντων τὰς τοιασδὶ μαντείας · ἀποδεικτικῶς δʼ ἀνατρέψαι καὶ τοὺς λόγους τῶν εἰπόντων ἀπὸ δαιμόνων ἢ θεῶν γίνεσθαι τὰς κινήσεις τοῖς ζώοις πρὸς τὸ μαντεύσασθαι · καὶ μετά ταῦτα κατασκευάσαι περὶ τῆς τῶν ἀλόγων ζώων ψυχῆς ὡς θειοτέρας . οὕτω γὰρ ἄν πρὸς τὰ πιθανὰ αὐτοῦ ἐπιδειξαμένου φιλόσοφον περὶ τῶν τηλικούτων ἔξιν κατὰ τὸ δυνατὸν ἡμῖν ἐνέστημεν · ἀνατρέποντες μὲν τό ὅτι σοφώτερα τὰ ἄλογα ζῶα τῶν ἀνθρώπων · ψευδοποιοῦντες δὲ καὶ ὅτι ἐννοίας ἔχει τοῦ θείου ἱερωτέρας ἡμῶν , καὶ ὅτι ὁμιλίας ἔχει πρὸς ἄλληλα ἱεράς τινας . νυνὶ δʼ ὁ ἐγκαλῶν ἡμῖν , ὅτι πιστεύομεν τῷ ἐπὶ πᾶσι θεῷ , ἀξιοῖ ἡμᾶς πιστεύειν ὅτι αἱ ψυχαὶ τῶν ὀρνίθων θειοτέρας ἔχουσιν ἐννοίας καὶ τρανοτέρας ἀνθρώπων . ὅπερ εἰ ἀληθές ἐστιν , ὀρνιθες μᾶλλον τρανοτέρας Κέλσου ἔχουσι περὶ θεοῦ ἐννοίας . καὶ οὐ θαυμαστόν εἰ Κέλσου , τοῦ ἐπὶ τοσοῦτον τὸν ἄνθρωπον ἐξευτελίζοντος . ἀλλὰ γὰρ ὅσον ἐπὶ Κέλσῳ οἱ ὄρνιθες μείζονας καὶ θειοτέρας ἔχουσιν ἐννοίας , οὐ λέγω ἡμῶν χριστιανῶν ἢ τῶν ταῖς αὐταῖς ἡμῖν γραφαῖς χρω μένων Ἰουδαίων , ἀλλὰ γὰρ καὶ τῶν παρʼἝλλησι θεολόγων · ἀνθρωποι γὰρ ἦσαν . μᾶλλον οὖυ κατὰ Κέλσον κατείληφε τὴν τοῦ θείου φύσιν τὸ τῶν δῆθεν μαντικῶν ὀρνίθων γένος , ἢ Φερεκύδης καὶ Πυθαγόρας καὶ Σωκράτης καὶ Πλάτων . καὶ ἐχρῆν γε ἡμᾶς πρὸς τοὺς ὄρνιθας φοιτᾶν διδασκάλους · ἵνʼ , ὥσπερ κατὰ τὴν Κέλσου ὑπόληψιν διδάσκουσιν ἡμᾶς μαντικῶς τὰ ἐσόμενα , οὕτω καὶ τοῦ ἀμφιβάλλειν περὶ τοῦ θείου ἀπαλλάξωσι τοὺς ἀνθρώπους , ἣν κατειλήφασι τρανὴν περὶ αὐτοῦ ἔννοιαν παραδιδόντες . Κέλσῳ μὲν οὖν ἀκολουθεῖ , τῷ διαφέρειν ἡγουμένῳ τῶν ἀνθρώπων τοὺς ὄρνιθας , διδασκάλοις αὐτὸν χρᾶσθαι ὄρνισι καὶ μηδενὶ οὕτως τῶν φιλοσοφησάντων παρʼ Ἕλλησιν .
Lemmas: 16 . Ἐχρεύς οὖν ὁ ξελσυς , διά ὁ πρόκειμαι βούλομαι θεῖος καί σοφός ἀποδείκνυμι ὁ ἄλογος ζῷον ὁ ἄνθρωπος , κατασκευάζω διά πλείων ὡς ὑπάρχω ὁ τοονδ́ς μαντικός · καί ὁ ἀπολογία μετά οὗτος ἐναργής ἀποδείκνυμι · καί ἀποδεικτικός ἀποδοκιμάζω μέν ὁ λόγος ὁ ἀναιρέω ὁ τοασδ́ς μαντεῖος · ἀποδεικτικός δέ ἀνατρέπω καί ὁ λόγος ὁ εἶπον ἀπό δαίμων ἢ θεός γίγνομαι ὁ κινέω ὁ ζῷον πρός ὁ μαντεύομαι · καί μετά οὗτος κατασκευάζω περί ὁ ὁ ἄλογος ζῷον Ψυχή ὡς θεῖος . οὗτος γάρ ἄν πρός ὁ πιθανός αὐτός ἐπιδείκνυμι φιλόσοφος περί ὁ τηλικόσδε ἐξέρχομαι κατά ὁ δυνατός ἐγώ ἐνίστημι · ἀνατρέπω μέν ὁ ὅτι σοφός ὁ ἄλογος ζῷον ὁ ἄνθρωπος · ψευδοποιέω δέ καί ὅτι ἔννοια ἔχω ὁ θεῖον ἱερός ἐγώ , καί ὅτι ὁμιλία ἔχω πρός ἀλλήλων ἱερός τις . νυνί δέ ὁ ἐγκαλέω ἐγώ , ὅτι πιστεύω ὁ ἐπί πᾶς θεός , ἀξιόω ἐγώ πιστεύω ὅτι ὁ ψυχή ὁ ὄρνις θεῖος ἔχω ἔννοια καί τρανής ἄνθρωπος . ὅσπερ εἰμί ἀληθής εἰμί , ὄρνις μᾶλλον τρανής ξελσυς ἔχω περί θεός ἔννοια . καί οὖον θαυμαστός εἰμί ξελσυς , ὁ ἐπί τοσοῦτος ὁ ἄνθρωπος ἐξευτελίζω . ἀλλά γάρ ὅσος ἐπί ξελσυς ὁ ὄρνις μείζων καί θεῖος ἔχω ἔννοια , οὖον λέγω ἐγώ Χριστιανός ἢ ὁ ὁ αὐτός ἐγώ γραφεύς χράω Μένων Ἰουδαῖος , ἀλλά γάρ καί ὁ παρʼἝλλησι θεολόγος · ἄνθρωπος γάρ εἰμί . μᾶλλον οὖ κατά ξελσυς καταλαμβάνω ὁ ὁ θεῖον φύσις ὁ ὁ δῆθεν μαντικός ὄρνις γένος , ἢ Φερεκύδης καί Πυθαγόρας καί Σωκράτης καί Πλάτων . καί χρή γε ἐγώ πρός ὁ ὄρνις φοιτάω διδάσκαλος · ἵνα , ὥσπερ κατά ὁ ξελσυς ὑπόληψις διδάσκω ἐγώ μαντικός ὁ εἰμί , οὗτος καί ὁ ἀμφιβάλλω περί ὁ θεῖον ἀπαλλάσσω ὁ ἄνθρωπος , ὅς καταλαμβάνω τρανός περί αὐτός ἔννοια παραδίδωμι . ξελσυς μέν οὖν ἀκολουθέω , ὁ διαφέρω ἡγέομαι ὁ ἄνθρωπος ὁ ὄρνις , διδάσκαλος αὐτός χράομαι ὄρνις καί μηδείς οὕτως ὁ φιλοσοφέω παρά Ἕλλην .