origenes.philocalia-sive-ecloga-de-operibus-origenis-basilio-et 2.20.13
13 . Ἐξῆς δὲ τούτοις , ὡσπερεὶ ἐπὶ πλειόνων καταβιβάσαι ἀγωνιζόμενος τό τῶν ἀνθρώπων γένος καὶ ἐξομοιῶσαι τοῖς ἀλόγοις , καὶ μηδὲν ὅ τι καταλιπεῖν θέλων τῶν ἐν τοῖς ἀλόγοις ἱστορουμένων ἐμφαινόντων τό μεῖζον , καὶ τὰ τῆς γοητείας φησὶν εἶναι καὶ ἔν τισι τῶν ἀλόγων · ὡς μηδʼ ἐπὶ τούτῳ τοὺς ἀνθρώπους ἐξαιρέτως σεμνύνεσθαι , μηδὲ θέλειν ἔχειν τὴν πρὸς τὰ ἄλογα ὑπεροχήν . καί φησι ταῦτα · Ἑἰ δέ τι καὶ ἐπὶ γοητείᾳ φρονοῦσιν ἄνθρωποι , ἤδη καὶ κατὰ τοῦτο σοφώτεροι ὄφεις καὶ ἀετοί · πολλὰ γοῦν ἴσασιν ἀλεξιφάρμακα καὶ ἀλεξίκακα , καὶ δὴ καὶ λίθων τινῶν δυνάμεις ἐπὶ σωτηρίᾳ τῶν νεοσσῶν · οἶς ἄν ἐπιτύχωσιν ἀνθρωποι , θαυμαστόν τι κτῆμα ἔχειν νομίζουσι.᾿ καὶ πρῶτόν γε οὐκ οἵδ᾿ ὅπως τὴν τῶν ζώων περὶ τὰ φυσικὰ ἀλεξιφάρμακα εἶτε ἐμπειρίαν εἶτε φυσικήν τινα κατάληψιν γοητείαν ὠνόμασεν · ἐπʼ ἄλλου γὰρ τέτριπται τὸ τῆς γοητείας τάσσεσθαι ὄνομα · εἰ μὴ ἄρα λεληθότως διαβάλλειν βούλεται ώς Ἐπικούρειος πᾶσαν τὴν τῶν τοιούτων χρῆσιν , ὡς ἐν ἐπαγγελίᾳ γοήτων κειμένην . πλὴν ἀλλά δεδόσθω αὐτῷ τό τοὺς ἀνθρώπους φρονεῖν ἐπὶ τῇ τούτων γνώσει μέγα , εἶτε γόητας ὄντας εἶτε καὶ μή · πῶς ὅτι σοφώτεροι κατὰ τοῦτο ἀνθρώπων εἰσὶν ὄφεις τῷ μαράθῳ εἰς ὀξυωπίαν καὶ ταχύτητα κινήσεως χρώμνοι , μόνου τοῦτο φυσικὸν οὐκ ἐξ ἐπιλογισμοῦ καταλαμβάνοντες ἀλλʼ ἐκ κατασκευῆς ; ἄνθρωποι δὲ οὐκ ἀπὸ ψιλῆς φύσεως ἐπὶ τὸ τοιοῦτον ὁμοίως ὀφεσιν ἔρχονται · ἀλλὰ πῆ μὲν ἐκ πείρας πῆ δὲ καὶ ἐκ λόγου , ἔσθʼ ὅτε δʼ ἐξ ἐπιλογισμοῦ καὶ κατ ἐπιστήμην . ὡς εἰ καὶ ἀετοὶ πρὸς σωτηρίαν τῶν ἐν τῇ καλιᾷ νεοσσῶν τὸν λεγόμενον ἀετίτην λίθον εὑρόντες φέρουσιν ἐπʼ αὐτὴν , πόθεν ὅτι σοφοὶ ἀετοὶ καὶ τῶν ἀνθρώπων σοφώτεροι , τῶν ἐκ πείρας τὸ τοῖς ἀετοῖς δοθὲν φυσικόν βοήθημα εὑρόντων διὰ τὸν λογισμὸν καὶ μετὰ νοῦ χρησαμένων ; ἔστω δὲ καὶ ἄλλα ὑπό τῶν ζώων γιγνώσκεσθαι ἀλεξιφάρμακα , τί οὖν τοῦτο πρὸς τὸ μὴ φύσιν ἀλλά λόγον εἶναι τὸν εὑρίσκοντα ταῦτα ἐν τοῖς ζώοις ; εἰ μὲν γὰρ λόγος ἦν ὀ εὑρίσκων , οὐκ ἄν ἀποτεταγμένως τόδε τι μόνον εὑρίσκετο ἐν ὄφεσιν , ἔστω καὶ δεύτερον καὶ τρίτον , καὶ ἄλλο τι ἐν ἀετῷ καὶ οὐτως ἐν τοῖς λοιποῖς ζώοις · ἀλλὰ τοσαῦτα ἂν , ὅσα καὶ ἐν ἀνθρώποις . νυνὶ δὲ φανερόν ἐκ τοῦ ἀποτεταγμένως πρός τινα ἑκάστου φύσιν ζώου νενευκέναι βοηθήματα , ὅτι οὐ σοφία οὐδὲ λόγος ἔστιν ἐν αὐτοῖς , ἀλλά τις φυσικὴ πρὸς τὰ τοιάδε σωτηρίας ἕνεκεν τῶν ζώων κατασκευὴ , ὑπὸ τοῦ λόγου γεγενημένη .
Lemmas: 13 . ἑξῆς δέ οὗτος , ὡσπερεί ἐπί πλείων καταβιβάζω ἀγωνίζομαι ὁ ὁ ἄνθρωπος γένος καί ἐξομοιόω ὁ ἄλογος , καί μηδείς ὅς τίς καταλείπω ἐθέλω ὁ ἐν ὁ ἄλογος ἱστορέω ἐμφαίνω ὁ μείζων , καί ὁ ὁ γοητεία φημί εἰμί καί ἐν τις ὁ ἄλογος · ὡς μηδέ ἐπί οὗτος ὁ ἄνθρωπος ἐξαίρετος σεμνύνω , μηδέ ἐθέλω ἔχω ὁ πρός ὁ ἄλογος ὑπεροχή . καί φημί οὗτος · εἰμί δέ τίς καί ἐπί γοητεία φρονέω ἄνθρωπος , ἤδη καί κατά οὗτος σοφός ὄφις καί ἀετός · πολύς γοῦν οἶδα ἀλεξιφάρμακον καί ἀλεξίκακος , καί δή καί λίθος τις δύναμις ἐπί σωτηρία ὁ νεοσσός · οἶς ἄν ἐπιτυγχάνω ἄνθρωπος , θαυμαστός τίς κτῆμα ἔχω νομίζω καί πρότερος γε οὐ οἶδα ὅπως ὁ ὁ ζῷον περί ὁ φυσικός ἀλεξιφάρμακον ἄγω ἐμπειρία ἄγω φυσικός τις κατάληψις γοητεία ὀνομάζω · ἐπί ἄλλος γάρ τρίβω ὁ ὁ γοητεία τάσσω ὄνομα · εἰμί μή ἄρα λεληθότως διαβάλλω βούλομαι οὖς Ἐπικούρειος πᾶς ὁ ὁ τοιοῦτος χρῆσις , ὡς ἐν ἐπαγγελία γόης κεῖμαι . πλήν ἀλλά δίδωμι αὐτός ὁ ὁ ἄνθρωπος φρονέω ἐπί ὁ οὗτος γνῶσις μέγας , ἄγω γόης εἰμί ἄγω καί μή · πῶς ὅτι σοφός κατά οὗτος ἄνθρωπος εἰμί ὄφις ὁ μάραθον εἰς ὀξυωπίας καί ταχύτης κίνησις χράω , μόνος οὗτος φυσικός οὐ ἐκ ἐπιλογισμός καταλαμβάνω ἀλλά ἐκ κατασκευή ; ἄνθρωπος δέ οὐ ἀπό ψιλός φύσις ἐπί ὁ τοιοῦτος ὁμοίως ὄφις ἔρχομαι · ἀλλά πῇ μέν ἐκ πείρω πῇ δέ καί ἐκ λόγος , ἔστω ὅτε δέ ἐκ ἐπιλογισμός καί κατά ἐπιστήμη . ὡς εἰμί καί ἀετός πρός σωτηρία ὁ ἐν ὁ καλιά νεοσσός ὁ λέγω ἀετίτης λίθος εὑρίσκω φέρω ἐπί αὐτός , πόθεν ὅτι σοφός ἀετός καί ὁ ἄνθρωπος σοφός , ὁ ἐκ πείρω ὁ ὁ ἀετός δίδωμι φυσικός βοήθημα εὑρίσκω διά ὁ λογισμός καί μετά νόος χράω ; ἵστημι δέ καί ἄλλος ὑπό ὁ ζῷον γιγνώσκω ἀλεξιφάρμακον , τίς οὖν οὗτος πρός ὁ μή φύσις ἀλλά λόγος εἰμί ὁ εὑρίσκω οὗτος ἐν ὁ ζῷον ; εἰμί μέν γάρ λόγος εἰμί ὁ εὑρίσκω , οὐ ἄν ἀποτεταγμένως ὅδε τίς μόνος εὑρίσκω ἐν ὄφις , ἵστημι καί δύο καί τρίτος , καί ἄλλος τίς ἐν ἀετός καί οὕτως ἐν ὁ λοιπός ζῷον · ἀλλά τοσοῦτος εἄν , ὅσος καί ἐν ἄνθρωπος . νυνί δέ φανερός ἐκ ὁ ἀποτεταγμένως πρός τις ἕκαστος φύσις ζῷον νέος βοήθημα , ὅτι οὖον σοφία οὐδέ λόγος εἰμί ἐν αὐτός , ἀλλά τις φυσικός πρός ὁ τοιόσδε σωτηρία ἕνεκα ὁ ζῷον κατασκευή , ὑπό ὁ λόγος γίγνομαι .