origenes.philocalia-sive-ecloga-de-operibus-origenis-basilio-et 2.21.20
20 . Ἔτι πρὸς τὸ μὴ ἡμᾶς εἶναι αὐτεξουσίους δόξει τό ἀποστολικόν ῥητὸν περισπᾷν , ἔνθα ἑαυτῷ ἀνθυποφέρων φησίν · Ἄρʼ οὖν ὃν θέλει ἐλεεῖ , ὃν δὲ θέλει σκληρύνει . ἐρεῖς μοι οὖν · τί ἔτι μέμφεται ; τῷ γὰρ βουλήματι αὐτοῦ τίς ἀνθέστηκεν ; μενοῦνγε , ὦ ἄνθρωπε , σὺ τίς εἶ ὁ ἀνταποκρινόμενος τῷ θεῷ ; μὴ ἐρεῖ τὸ πλάσμα τῷ πλάσαντι · τί με ἐποίησας οὕτως ; ἢ οὐκ ἔχει ἐξουσίαν ὁ κεραμεύς τοῦ πηλοῦ , ἐκ τοῦ αὐτοῦ φυράματος ποιῆσαι ὃ μὲν εἰς τιμὴν σκεῦος , ὃ δὲ εἰς ἀτιμίαν ; ἐρεῖ γάρ τις · εἰ , ὡς ὁ κεραμεὺς ἐκ τοῦ αὐτοῦ φυράματος ποιεῖ ἃ μὲν εἰς τιμὴν ἄ δὲ εἰς ἀτιμίαν σκεύη , οὕτως ὁ θεὸς ἃ μὲν εἰς σωτηρίαν ἃ δὲ εἰς ἀπώλειαν · οὐ παρʼ ἡμᾶς τὸ σώζεσθαι ἢ ἀπόλλυσθαι γίνεται , οὐδέ ἐσμεν αὐτεξούσιοι . λεκτέον δὲ πρὸς τὸν τούτοις οὗτω χρώμενον · εἰ δύναται περὶ τοῦ ἀποστόλου νοεῖν ὡς μαχόμενα ἑαυτῷ λέγοντος ; οὐχ ἡγοῦμαι δὲ ὅτι τολμήσει τις τοῦτο εἰπεῖν . εἰ τοίνυν μὴ ἐναντία ἑαυτῷ φθέγγεται ὁ ἀπόστολος , πῶς κατὰ τὸν οὕτως ἐκδεξάμενον εὐλόγως αἰτιᾶται μεμφόμενος τὸν ἐν Κορίνθῳ πεπορνευκότα , ἢ τοὺς παραπεπτωκότας καὶ μὴ μετανοήσαντας ἐπὶ τῇ ἀσελγείᾳ καὶ ἀκρασία ἧ ἔπραξαν ; πῶς δὲ εὐλογεῖ ὡς εὖ πεποιηκότας οὓς ἐπαινεῖ , ὥσπερ τὸν Ὀνησιφόρου οἶκον , λέγων · Δῴη ὀ κύριος ἔλεος τῷ Ὀνησιφόρου οἵκῳ , ὅτι πολλάκις με ἀνέψυξεν , καὶ τὴν ἄλυσίν μου οὐκ ἐπαισχύνθη · ἀλλὰ γενόμενος ἐν Ῥώμῃ σπουδαίως ἐζήτησέν με καὶ εὗρεν · δῴη αὐτῷ ὁ κύριος εὑρεῖν ἔλεος παρὰ κυρίου ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ; οὐ κατά τὸν αὐτόν δὴ ἀπόστολόν ἐστι ψέγειν ὡς ἅξιον μέμψεως τὸν ἡμαρτηκότα καὶ ἀποδέχεσθαι ὡς ἐπαινετὸν τὸν εὖ πεποιηκότα , πάλιν δʼ αὖ ὡς μηδενὸς ὄντος ἐφʼ ἡμῖν φάσκειν παρὰ τὴν αἰτίαν τοῦ δημιουργοῦ εἶναι τὸ μὲν εἰς τιμὴν σκεῦος , τὸ δὲ εἰς ἀτιμίαν ; πῶς δὲ καὶ τό · Τοὺς πάντας ἡμᾶς παραστῆναι δεῖ ἔμπροσθεν τοῦ βήματος τοῦ χριστοῦ , ἴνα κομίσηται ἕκαστος τὰ διὰ τοῦ σώματος πρὸς ἃ ἔπραξεν , εἴτε ἀγαθόν εἴτε φαῦλον · ὑγιές ἐστι , τῶν τὰ φαῦλα πεποιηκότων διὰ τὸ ἐκτίσθαι αὐτοὺς σκεύη ἀτιμίας ἐπὶ τοῦτο πράξεως ἐληλυθότων , καὶ τῶν κατʼ ἀρετήν βιωσάντων τῷ ἀρχῆθεν αὐτούς ἐπὶ τούτῳ κατεσκευάσθαι καὶ σκεύη τιμῆς γεγονέναι τὸ καλὸν πεποιηκότων ; ἔτι δὲ πῶς οὐ μάχεται τῷ , ὡς ὑπολαμβάνουσιν ἐξ ὧν παρεθέμεθα ῥητῶν , παρὰ τὴν αἰτίαν τοῦ δημιουργοῦ ἔντιμον ἢ ἄτιμον εἶναι σκεῦος τὸ ἀλλαχοῦ λεγόμενον · Ἐν μεγάλῃ οἰκίᾳ οὐκ ἔστι μόνον σκεύη χρυσᾶ καὶ ἀργυρᾶ ἀλλὰ καὶ ξύλινα καὶ ὀστράκινα , καὶ ἃ μὲν εἰς τιμήν ἃ δὲ εἰς ἀτιμίαν · ἐὰν οὖν τις ἐκκαθάρῃ ἑαυτὸν , ἔσται σκεῦος εἰς τιμήν , ἡγιασμένον καὶ εὔχρηστον τῷ δεσπότῃ , εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἡτοιμασμένον ; εἰ γὰρ ὁ ἐκκαθάρας ἑαυτὸν γίνεται σκεῦος εἰς τιμὴν , ὁ δὲ ἀπερικάθαρτον ἑαυτὸν περιϊδὼν σκεῦος εἰς ἀτιμίαν , ὅσον ἐπὶ ταύταις ταῖς λέξεσιν οὐδαμῶς αἴτιος ὁ δημιουργός . ποιεῖ μὲν γὰρ ὁ δημιουργός σκεύη τιμῆς καὶ σκεύη ἀτιμίας οὐκ ἀρχῆθεν κατὰ τὴν πρόγνωσιν , ἐπεὶ μὴ κατʼ αὐτὴν προκατακρίνει ἢ προδικαιοῖ , ἀλλὰ σκεύη τιμῆς τοὺς ἐκκαθάραντας ἑαυτοὺς καὶ σκεύη ἀτιμίας τοὺς ἀπερικαθάρτους ἑαυτοὺς περιϊδόντας · ὥστε ἐκ πρεσβυτέρων αἰτίων τῆς κατασκευῆς τῶν εἰς τιμὴν καὶ εἰς ἀτιμίαν σκευῶν γίνεσθαι ὃν μὲν εἰς τιμὴν ὃν δὲ εἰς ἀτιμίαν .
Lemmas: 20 . ἔτι πρός ὁ μή ἐγώ εἰμί αὐτεξούσιος δοκέω ὁ ἀποστολικός ῥητός περισπάω , ἔνθα ἑαυτοῦ ἀνθυποφέρω φημί · ἄρα οὖν ὅς ἐθέλω ἐλεέω , ὅς δέ ἐθέλω σκληρύνω . εἴρω ἐγώ οὖν · τίς ἔτι μέμφομαι ; ὁ γάρ βούλημα αὐτός τίς ἀνθίστημι ; μέν , εἰμί ἄνθρωπος , σύ τίς εἰμί ὁ ἀνταποκρίνομαι ὁ θεός ; μή εἴρω ὁ πλάσμα ὁ πλάσσω · τίς ἐγώ ποιέω οὕτως ; ἢ οὐ ἔχω ἐξουσία ὁ κεραμεύς ὁ πηλός , ἐκ ὁ αὐτός φύραμα ποιέω ὅς μέν εἰς τιμή σκεῦος , ὅς δέ εἰς ἀτιμία ; εἴρω γάρ τις · εἰμί , ὡς ὁ κεραμεύς ἐκ ὁ αὐτός φύραμα ποιέω ὁ μέν εἰς τιμή ὅς δέ εἰς ἀτιμία σκεῦος , οὕτως ὁ θεός ὁ μέν εἰς σωτηρία ὁ δέ εἰς ἀπώλεια · οὖον παρά ἐγώ ὁ σῴζω ἢ ἀπόλλυμι γίγνομαι , οὐδέ εἰμί αὐτεξούσιος . λεκτέος δέ πρός ὁ οὗτος οὗτος χράω · εἰμί δύναμαι περί ὁ ἀπόστολος νοέω ὡς μάχομαι ἑαυτοῦ λέγω ; οὐ ἡγέομαι δέ ὅτι τολμάω τις οὗτος εἶπον . εἰμί τοίνυν μή ἐναντίος ἑαυτοῦ φθέγγομαι ὁ ἀπόστολος , πῶς κατά ὁ οὕτως ἐκδέχομαι εὔλογος αἰτιάομαι μέμφομαι ὁ ἐν Κόρινθος πορνεύω , ἢ ὁ παραπίπτω καί μή μετανοέω ἐπί ὁ ἀσέλγεια καί ἀκράτεια ἧ πράσσω ; πῶς δέ εὐλογέω ὡς εὕω ποιέω ὅς ἐπαινέω , ὥσπερ ὁ Ὀνησίφορος οἶκος , λέγω · δίδωμι ὁ κύριος ἔλεος ὁ Ὀνησίφορος οἶκος , ὅτι πολλάκις ἐγώ ἀναψύχω , καί ὁ ἅλυσις ἐγώ οὐ ἐπαισχύνομαι · ἀλλά γίγνομαι ἐν Ῥώμη σπουδαῖος ζητέω ἐγώ καί εὑρίσκω · δίδωμι αὐτός ὁ κύριος εὑρίσκω ἔλεος παρά κύριος ἐν ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα ; οὖον κατά ὁ αὐτός δή ἀπόστολος εἰμί ψέγω ὡς ἄξιος μέμψις ὁ ἁμαρτάνω καί ἀποδέχομαι ὡς ἐπαινετός ὁ εὕω ποιέω , πάλιν δέ αὖος ὡς μηδείς εἰμί ἐπί ἐγώ φάσκω παρά ὁ αἴτιος ὁ δημιουργός εἰμί ὁ μέν εἰς τιμή σκεῦος , ὁ δέ εἰς ἀτιμία ; πῶς δέ καί ὁ · ὁ πᾶς ἐγώ παρίστημι δεῖ ἔμπροσθεν ὁ βῆμα ὁ χριστός , ἵνα κομίζω ἕκαστος ὁ διά ὁ σῶμα πρός ὁ πράσσω , εἴτε ἀγαθός εἴτε φαῦλος · ὑγιής εἰμί , ὁ ὁ φαῦλος ποιέω διά ὁ κτίζω αὐτός σκεῦος ἀτιμία ἐπί οὗτος πρᾶξις ἔρχομαι , καί ὁ κατά ἀρετή βιόω ὁ ἀρχῆθεν αὐτός ἐπί οὗτος κατασκευάζω καί σκεῦος τιμή γίγνομαι ὁ καλός ποιέω ; ἔτι δέ πῶς οὖον μάχομαι ὁ , ὡς ὑπολαμβάνω ἐκ ὅς παρατίθημι ῥητός , παρά ὁ αἴτιος ὁ δημιουργός ἔντιμος ἢ ἄτιμος εἰμί σκεῦος ὁ ἀλλαχοῦ λέγω · ἐν μέγας οἰκίον οὐ εἰμί μόνος σκεῦος χρύσεος καί ἀργύρεος ἀλλά καί ξύλινος καί ὀστράκινος , καί ὁ μέν εἰς τιμή ὁ δέ εἰς ἀτιμία · ἐάν οὖν τις ἐκκαθαίρω ἑαυτοῦ , εἰμί σκεῦος εἰς τιμή , ἁγίζω καί εὔχρηστος ὁ δεσπότης , εἰς πᾶς ἔργον ἀγαθός ἑτοιμάζω ; εἰμί γάρ ὁ ἐκκαθαίρω ἑαυτοῦ γίγνομαι σκεῦος εἰς τιμή , ὁ δέ ἀπερικάθαρτος ἑαυτοῦ περιοράω σκεῦος εἰς ἀτιμία , ὅσος ἐπί οὗτος ὁ λέξις οὐδαμῶς αἴτιος ὁ δημιουργός . ποιέω μέν γάρ ὁ δημιουργός σκεῦος τιμή καί σκεῦος ἀτιμία οὐ ἀρχῆθεν κατά ὁ πρόγνωσις , ἐπεί μή κατά αὐτός προκατακρίνω ἢ προδικαιόω , ἀλλά σκεῦος τιμή ὁ ἐκκαθαίρω ἑαυτοῦ καί σκεῦος ἀτιμία ὁ ἀπερικάθαρτος ἑαυτοῦ περιοράω · ὥστε ἐκ πρέσβυς αἴτιος ὁ κατασκευή ὁ εἰς τιμή καί εἰς ἀτιμία σκεῦος γίγνομαι ὅς μέν εἰς τιμή ὅς δέ εἰς ἀτιμία .