origenes.philocalia-sive-ecloga-de-operibus-origenis-basilio-et 2.14.2
2 . Ἐπιστησάτω δʼ ὁ δυσπαραδέκτως ἔχων τούτων , εἰ δύναται ἠθικὸν πρόβλημα ἢ φυσιολογούμενον ἦ θεολογούμινον , χωρὶς ἀκριβείας σημαινομένων καὶ τῶν κατὰ τὸν λογικοῦ τόπον τρανουμένων , ὅν δεῖ τρόπον παρίστασθαι . τί γὰρ ἄτοπον ἀκούειν τῶν κυριολεκτουμένων ἐν ταῖς διαλέκτοις , καὶ ἐφιστάνειν ἐπιμελῶς τοῖς σημαινομένοις ; ἔστι δὲ ὅπου παρὰ τὴν ἄγνοιαν τῶν λογικῶν μεγάλως περιπίπτομεν , μὴ καθαίροντες τὰς ὁμωνυμίας καὶ ἀμφιβολίας καὶ καταχρήσεις καὶ κυριολεξίας καὶ διαστολάς · οἶον παρὰ τὸ ἀγνοεῖσθαι τὴν ὀμὡνυμον τῆς κόσμου προσηγορίας φωνὴν , ἐκπεπτώκασιν ἐπὶ τὸ ἀσεβέστατα φρονεῖν περὶ τοῦ δημιουργοῦ οἱ μὴ καθάραντες ἐπὶ τίνων κεῖται τό · Ὁ κόσμος ἐν τῷ πονηρῷ κεῖται · ὅτι ἀντὶ τῶν περιγείων καὶ τῶν ἀνθρωπίνων τοῦτο οὕτως ἐκεῖ τῷ Ἰωάννῃ εἴρηται . οἰηθέντες γὰρ κόσμον κατʼ αὐτὴν τὴν λέξιν σημαίνεσθαι τὸ σύστημα τὸ ἐξ οὐρανοῦ καὶ γῆς καὶ τῶν ἐν αὐτοῖς , θρασύτατα καὶ ἀνοσιώτατα ἀποφαίνονται περὶ θεοῦ · μηδαμῶς ἔργῳ δεικνύναι δυνάμενοι , πῶς ἥλιος καὶ σελήνη καὶ ἀστέρες , τὰ οὕτω τεταγμένως κινούμενα , κεῖται ἐν τῷ πονηρῷ . εἶτα ἐὼν προσαγάγωμεν αὐτοὺς ἐκ τοῦ . Οὗτός ἐστιν ὁ ἀμνὸς τοῦ θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου · ὅτι κόσμος ἔνθα ἡ ἁμαρτία πλεονάζει κατὰ ταύτας τάς λέξεις λέγεται , τουτέστιν ἐν τοῖς περιγείοις τόποις · εὐγνωμονοῦντες μὲν προσήσονται τὰ λεγόμενα , φιλονεικοῦντες δὲ , ἠλιθίως ἀναστρεφόμενοι , ἐπιμενοῦσι τοῖς ἅπαξ κριθεῖσι μοχθηροῖς , διὰ τὴν ἄγνοιαν τῆς ὁμωνυμίας . πάλιν τε αὖ ἐὰν λέγηται · Θεὸς ἢν ἐν Χριστῷ κόσμον καταλλάσσων ἑαυτῷ · οὐκέτι δυνήσονται ὃ ἐξειλήφασι περὶ παντὸς τοῦ κόσμου , τουτέστι περὶ τῶν ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ , μάλιστα κατὰ τὰς ὑποθέσεις αὐτῶν δεῖξαι · καὶ κατʼ αὐτοὺς γὰρ ἀνάγκη τὴν λέξιν ὡς ὁμώνυμον ἐξετάζεσθαι . καὶ παρὰ τὴν ἀμφιβολίαν δὲ μοχθηρῶν ἐκδοχῶν , καὶ παρὰ τὴν διαστολὴν τῶν στιγμῶν καὶ ἄλλων δὲ μυρίων , παραδείγματα ἔστι φιλοτιμησάμενον οὐκ ὀλίγα λαβεῖν . ταῦτα δὲ παρεξέβημεν , ἴνα δείξωμεν ὅτι καὶ καθʼ ἡμᾶς τοὺς θέλοντας μὴ σφάλλεσθαι περὶ τὴν ἀλήθειαν ἐν τῷ νοεῖν τὰς θείας γραφὰς ἀναγκαιότατά ἐστι τὰ πίπτοντα εἰς τὴν χρῆσιν εἰδέναι λογικά · ὧν καὶ νῦν ἐδεήθημεν εἰς τὸ εὑρεῖν τὴν διαφορὰν τῶν λεγομένων γεγονέναι εἰς ἀρχὰς τῆς νυκτὸς , καὶ εἰς τὸ ἄρχειν τῆς ἡμέρας καὶ τῆς νυκτός .
Lemmas: 2 . ἐφίστημι δέ ὁ δυσπαράδεκτος ἔχω οὗτος , εἰμί δύναμαι ἠθικός πρόβλημα ἢ φυσιολογέω εἰμί θεολογώ , Χωρὶς ἀκρίβεια σημαίνω καί ὁ κατά ὁ λογικός τόπος τρανόω , ὅς δεῖ τρόπος παρίστημι . τίς γάρ ἄτοπος ἀκούω ὁ κυριολεκτέω ἐν ὁ διάλεκτος , καί ἐφιστάνω ἐπιμελής ὁ σημαίνω ; εἰμί δέ ὅπου παρά ὁ ἄγνοια ὁ λογικός μέγας περιπίπτω , μή καθαίρω ὁ ὁμωνυμία καί ἀμφιβολία καί κατάχρησις καί κυριολεξία καί διαστολή · οἶος παρά ὁ ἀγνοέω ὁ ὁμώνυμος ὁ κόσμος προσηγορία φωνή , ἐκπίπτω ἐπί ὁ ἀσεβής φρονέω περί ὁ δημιουργός ὁ μή καθαίρω ἐπί τίνω κεῖμαι ὁ · ὁ κόσμος ἐν ὁ πονηρός κεῖμαι · ὅτι ἀντί ὁ περίγειος καί ὁ ἀνθρώπινος οὗτος οὕτως ἐκεῖ ὁ Ἰωάννης εἴρω . οἴομαι γάρ κόσμος κατά αὐτός ὁ λέξις σημαίνω ὁ σύστημα ὁ ἐκ οὐρανός καί γῆ καί ὁ ἐν αὐτός , θρασύς καί ἀνόσιος ἀποφαίνω περί θεός · μηδαμῶς ἔργον δείκνυμι δύναμαι , πῶς ἥλιος καί σελήνη καί ἀστήρ , ὁ οὗτος τεταγμένως κινέω , κεῖμαι ἐν ὁ πονηρός . εἶτα εἰμί προσάγω αὐτός ἐκ ὁ . οὗτος εἰμί ὁ ἀμνός ὁ θεός ὁ ἀείρω ὁ ἁμαρτία ὁ κόσμος · ὅτι κόσμος ἔνθα ὁ ἁμαρτία πλεονάζω κατά οὗτος ὁ λέγω λέγω , τουτέστιν ἐν ὁ περίγειος τόπος · εὐγνωμονέω μέν προσίημι ὁ λέγω , φιλονεικέω δέ , ἠλίθιος ἀναστρέφω , ἐπιμένω ὁ ἅπαξ κρίνω μοχθηρός , διά ὁ ἄγνοια ὁ ὁμωνυμία . πάλιν τε αὖος ἐάν λέγω · θεός εἄν ἐν Χριστός κόσμος καταλλάσσω ἑαυτοῦ · οὐκέτι δύναμαι ὅς ἐκλαμβάνω περί πᾶς ὁ κόσμος , τουτέστι περί ὁ ἐν ὅλος ὁ κόσμος , μάλιστα κατά ὁ ὑπόθεσις αὐτός δείκνυμι · καί κατά αὐτός γάρ ἀνάγκη ὁ λέξις ὡς ὁμώνυμος ἐξετάζω . καί παρά ὁ ἀμφιβολία δέ μοχθηρός ἐκδοχή , καί παρά ὁ διαστολή ὁ στιγμή καί ἄλλος δέ μυρίος , παράδειγμα εἰμί φιλοτιμέομαι οὐ ὀλίγος λαμβάνω . οὗτος δέ παρεκβαίνω , ἵνα δείκνυμι ὅτι καί κατά ἐγώ ὁ ἐθέλω μή σφάλλω περί ὁ ἀλήθεια ἐν ὁ νοέω ὁ θεῖος γραφή ἀναγκαῖος εἰμί ὁ πίπτω εἰς ὁ χρῆσις οἶδα λογικός · ὅς καί νῦν δήω εἰς ὁ εὑρίσκω ὁ διαφορά ὁ λέγω γίγνομαι εἰς ἀρχή ὁ νύξ , καί εἰς ὁ ἄρχω ὁ ἡμέρα καί ὁ νύξ .