origenes.philocalia-sive-ecloga-de-operibus-origenis-basilio-et 2.18.1
1 . Μετὰ ταῦτα προτρέπει ἐπὶ τὸ λόγῳ ἀκολουθοῦντας καὶ λογικῷ ὁδηγῷ παραδέχεσθαι δόγματα · ὡς πάντως ἀπάτης γινομένης τῷ μὴ οὕτω συγκατατιθεμένῳ τισί · καὶ ἐξομοιοῖ τοὺς ἀλόγως πιστεύοντας μητραγύρταις καὶ τερατοσκόποις , Μίθραις τε καὶ Σαβαδίοις , καὶ ὅτῳ τις προσέτυχεν , Ἑκάτης ἢ ἄλλης δαίμονος ἢ δαιμόνων φάσμασιν . ὡς γὰρ ἐν ἐκείνοις πολλάκις μοχθηροὶ ἄνθρωποι ἐπιβαίνοντες τῇ ἰδιωτείᾳ τῶν εὐεξαπατήτων ἄγουσιν αὐτοὺς ᾗ βούλονται , οὕτω φησὶ καὶ ἐν τοῖς χριστιανοῖς γίγνεσθαι . φησὶ δέ τινας μηδὲ βουλομένους διδόναι ἢ λαμβάνειν λόγον περὶ ὧν πιστεύουσι , χρῆσθαι τῷ · Μὴ ἐξέταζε , ἀλλὰ πίστευσον · καί · Ἡ πίστις σου σώσει σε . καί φησιν αὐτοὺς λέγειν · Κακὸν ἡ ἐν τῷ κόσμῳ σοφία , ἀγαθὸν δʼ ἡ μωρία . λεκτέον δὲ πρὸς τοῦτο , ὅτι εἰ μὲν οἷόν τε πάντας καταλιπόντας τὰ τοῦ βίου πράγματα σχολάζειν τῷ φιλοσοφεῖν , ἄλλην ὁδὸν οὐ μεταδιωκτέον οὐδενὶ ἢ ταύτην μόνην . εὑρεθήσεται γὰρ ἐν τῷ χριστιανισμῷ οὐκ ἐλάττων , ἵνα μὴ φορτικόν τι εἴπω , ἐξέτασις τῶν πεπιστευμένων , καὶ διήγησις τῶν ἐν τοῖς προφήταις αἰνιγμάτων , καὶ τῶν ἐν τοῖς εὐαγγελίοις παραβολῶν , καὶ ἄλλων μυρίων συμβολικῶς γεγενημένων ἢ νενομοθετημένων . εἰ δὲ τοῦτʼ ἀμήχανον , πῆ μὲν διὰ τὰς τοῦ βίου ἀνάγκας , πῆ δὲ καὶ διὰ τὴν τῶν ἀυθρώπων ἀσθένειαν , σφόδρα ὀλίγων ἐπὶ τὸν λόγον ᾀττόντων · ποία ἄν ἄλλη βελτίων μέθοδος πρὸς τὸ τοῖς πολλοῖς βοηθῆσαι εὑρεθείη , τῆς ἀπὸ τοῦ Ἰησοῦ τοῖς ἔθυεσι παραδοθείσης ; καὶ πυνθανόμεθά γε περὶ τοῦ πλήθους τῶν πιστευόντων , τὴν πολλὴν χύσιν τῆς κακίας ἀποθεμένων , ἐν ἢ πρότερον ἐκαλινδοῦντο · πότερον βέλτιόν ἐστιν αὐτοῖς ἀλόγως πιστεύουσι κατεστάλθαι πως τὰ ἤθη καὶ ὠφελῆσθαι , διὰ τὴν περὶ τῶν κολαζομένων ἐπὶ ἁμαρτίαις καὶ τιμωμένων ἐπὶ ἔργοις χρηστοῖς πίστιν , ἢ μὴ προσιέσθαι αὐτῶν τὴν ἐπιστροφὴν μετὰ φιλῆς πίστεως , ἕως ἂν ἐπιδῶσιν ἑαυτοὺς ἐξετάσει λόγων ; φανερῶς γὰρ οἱ πάντες παρʼ ἐλαχίστους οὐδὲ τοῦτο λήφονται , ὅπερ εἰλήφασιν ἐκ τοῦ ἀπλῶς πεπιστευκέναι · ἀλλὰ μενοῦσιν ἐν κακίστῳ βίῳ . εἶπερ οὖν ἄλλο τι κατασκευαστικόν ἐστι τοῦ τὸ φιλάνθρωπον τοῦ λόγου οὐκ ἀθεεὶ τῷ βίῳ τῶν ἀνθρώπων ἐπιδεδημηκέναι , καὶ τοῦτʼ αὐτοῖς συγκαταριθμητέον . ὁ γὰρ εὐλαβὴς οὐδὲ σωμάτων ἰατρὸν , πολλοὺς ἐπὶ τό βέλτιον νοσοῦντας ἀγαγόντα , οἰήσεται ἀθεεὶ πόλεσι καὶ ἔθυεσιν ἐπιδημεῖν · οὐδὲν γὰρ χρηστὸν ἐν ἀνθρώποις ἀθεεὶ γίνεται . εἰ δʼ ὁ πολλῶν σώματα θεραπεύσας ἢ ἐπὶ τὸ βέλτιον προαγαγὼν οὐκ ἀθεεὶ θεραπεύει · πόσῳ πλέον ὁ πολλῶν ψυχὰς θεραπεύσας καὶ ἐπιστρέψας καὶ βελτιώσας καὶ ἀναρτήσας αὐτὰς θεοῦ τοῦ ἐπὶ πᾶσι , καὶ διδάξας πᾶσαν πρᾶζιν ἀναφέρειν ἐπὶ τὴν ἐκείνου ἀρέσκειαν καὶ πάντα ἐκκλίνειν ὅσα ἀπάρεστά εἰσι θεῷ , μέχρι τοῦ ἐλαχίστου τῶν λεγομένων ἦ πραττομένων καὶ εἰς ἐνθύμησιν ἐρχομένων ;
Lemmas: 1 . μετά οὗτος προτρέπω ἐπί ὁ λόγος ἀκολουθέω καί λογικός ὁδηγός παραδέχομαι δόγμα · ὡς πάντως ἀπάτη γίγνομαι ὁ μή οὗτος συγκατατίθημι τις · καί ἐξομοιόω ὁ ἄλογος πιστεύω μητραγύρτης καί τερατοσκόπος , Μίθρας τε καί Σαβάδιος , καί ὅστις τις προστυγχάνω , Ἑκάτη ἢ ἄλλος δαίμων ἢ δαίμων φάσμα . ὡς γάρ ἐν ἐκεῖνος πολλάκις μοχθηρός ἄνθρωπος ἐπιβαίνω ὁ ἰδιωτεία ὁ εὐεξαπάτητος ἄγω αὐτός ὅς βούλομαι , οὗτος φημί καί ἐν ὁ Χριστιανός γίγνομαι . φημί δέ τις μηδέ βούλομαι δίδωμι ἢ λαμβάνω λόγος περί ὅς πιστεύω , χράω ὁ · μή ἐξετάζω , ἀλλά πιστεύω · καί · ὁ πίστις σύ σῴζω σύ . καί φημί αὐτός λέγω · κακός ὁ ἐν ὁ κόσμος σοφία , ἀγαθός δέ ὁ μωρία . λεκτέος δέ πρός οὗτος , ὅτι εἰμί μέν οἷος τε πᾶς καταλιμπάνω ὁ ὁ βίος πρᾶγμα σχολάζω ὁ φιλοσοφέω , ἄλλος ὁδός οὖον μεταδιωκτέον οὐδείς ἢ οὗτος μόνος . εὑρίσκω γάρ ἐν ὁ χριστιανισμός οὐ μικρός , ἵνα μή φορτικός τίς εἶπον , ἐξέτασις ὁ πιστεύω , καί διήγησις ὁ ἐν ὁ προφήτης αἴνιγμα , καί ὁ ἐν ὁ εὐαγγέλιον παραβολή , καί ἄλλος μυρίος συμβολικός γίγνομαι ἢ νομοθετέω . εἰμί δέ οὗτος ἀμήχανος , πῇ μέν διά ὁ ὁ βίος ἀνάγκη , πῇ δέ καί διά ὁ ὁ ἀυθρώπων ἀσθένεια , σφόδρα ὀλίγος ἐπί ὁ λόγος ἀίσσω · ποῖος ἄν ἄλλος ἀγαθός μέθοδος πρός ὁ ὁ πολύς βοηθέω εὑρίσκω , ὁ ἀπό ὁ Ἰησοῦς ὁ θύος παραδίδωμι ; καί πυνθάνομαι γε περί ὁ πλῆθος ὁ πιστεύω , ὁ πολύς χύσις ὁ κακία ἀποτίθημι , ἐν ἢ πρότερος καλινδέομαι · πότερος βελτίων εἰμί αὐτός ἄλογος πιστεύω καταστέλλω πως ὁ ἦθος καί ὠφελέω , διά ὁ περί ὁ κολάζω ἐπί ἁμαρτία καί τιμάω ἐπί ἔργον χρηστός πίστις , ἢ μή προσίημι αὐτός ὁ ἐπιστροφή μετά Φιλῆς πίστις , ἠώς εἄν ἐπιδίδωμι ἑαυτοῦ ἐξέτασις λόγος ; φανερῶς γάρ ὁ πᾶς παρά μικρός οὐδέ οὗτος λαμβάνω , ὅσπερ λαμβάνω ἐκ ὁ ἀπλόος πιστεύω · ἀλλά μένω ἐν κακός βίος . εἰ οὖν ἄλλος τίς κατασκευαστικός εἰμί ὁ ὁ φιλάνθρωπον ὁ λόγος οὐ ἀθεεί ὁ βίος ὁ ἄνθρωπος ἐπιδημέω , καί οὗτος αὐτός συγκαταριθμέω . ὁ γάρ εὐλαβής οὐδέ σῶμα ἰατρός , πολύς ἐπί ὁ ἀγαθός νοσέω ἄγω , οἴομαι ἀθεεί πόλις καί θύος ἐπιδημέω · οὐδείς γάρ χρηστός ἐν ἄνθρωπος ἀθεεί γίγνομαι . εἰμί δέ ὁ πολύς σῶμα θεραπεύω ἢ ἐπί ὁ ἀγαθός προάγω οὐ ἀθεεί θεραπεύω · πόσος πλέω ὁ πολύς ψυχή θεραπεύω καί ἐπιστρέφω καί βελτιόω καί ἀναρτάω αὐτός θεός ὁ ἐπί πᾶς , καί διδάσκω πᾶς πρᾶζιν ἀναφέρω ἐπί ὁ ἐκεῖνος ἀρέσκεια καί πᾶς ἐκκλίνω ὅσος ἀπάρεστος εἰμί θεός , μέχρι ὁ μικρός ὁ λέγω εἰμί πράσσω καί εἰς ἐνθύμησις ἐρχόμενος ;