origenes.in-jeremiam-homiliae-12-20 20.2
( 19 , ) ζητοῦμεν γάρ , μήποτε ὡς ὁ πάντων θυμὸς κακὸς ὁ δὲ τοῦ θεοῦ ἐλεγκτικός , καὶ πάντων μὲν ἡ όργὴ χαλεπὴ ἡ δὲ καλουμένη τοῦ θεοῦ παιδευτική , καὶ πάντων μὲν ἡμῶν ἡ μεταμέλεια κατηγορεῖ ἀσθενείας τοῦ τοῦ πρὸ τῆς μεταμελείας , ἐπὶ δὲ τοῦ θεοῦ οὐ τοῦ θεοῦ κατηγορεῖ ἡ μεταμέλεια αὐτοῦ , ἀλλὰ τῶν ἔξω πραγμάτων ἐφ’ οἶς ἡ μεταμέλεια λαμβάνεται , οὕτω δεῖ νοῆσαι καὶ τὴν ἀπάτην τοῦ θεοῦ ἑτερογενῆ τυγχάνουσαν παρὰ τὴν ἡμετέραν ἀπάτην , ἣν ἀπατῶμεν . τίς οὖν ἡ παρὰ την τοῦ θεοῦ ἀπάτη , ἥντινα νοήσας ὁ προφήτης , ὅτε ἐπαύσατο ἀπατώμενος , φησὶ γνοὺς τὴν ὠφέλειαν τὴν ἀπὸ τοῦ ἠπατῆσθαι τὸ » ἠπάτησάς με , κύριε , καὶ ἠπατήθην « ; Καὶ πρῶτον χρήσομαι παραδόσει Ἑβραϊκῇ , ἐληλυθυίᾳ εἰς ὴμᾶς διά τινος φυγόντος διὰ τὴν Χριστοῦ πίστιν καὶ διὰ τὸ ἐπαναβεβη - κέναι ἀπὸ τοῦ νόμου καὶ ἐληλυθότος ἔνθα διατρίβομεν . ἔλεγε δή τινα εἴτε μῦθον φαινόμενον εἴτε λόγον δυνάμενον προσάγειν τοὺς ἀκούοντας τῷ » ἠπάτησάς με , κύριε , καὶ ἠπατήθην . « . ἔλεγε δή τινα τοιαῦτα · ὀ θεὸς οὐ τυραννεῖ , ἀλλὰ βασιλεύει , καὶ βασιλεύων οὐ βιάζεται , ἀλλὰ πείθει , καὶ βούλεται ἑκουσίως παρέχειν ἑαυτοὺς τοὺς ὑπ’ αὐτῷ τῇ οἰκονομίᾳ αὐτοῦ , ἵνα μὴ κατὰ ἀνάγκην τὸ ἀγαθόν τινος ᾖ , ἀλλὰ κατὰ τὸ ἑκούσιον αὐτοῦ . ὅπερ καὶ ὁ Παῦλος ἐπιστάμενος ἔλεγεν έν τῇ πρὸς Φιλήμονα ἐπιστολῇ τώ Φιλήμονι περὶ τοῦ Ὀνησίμου · » ἵνα μὴ κατὰ ἀνάγκην τὸ ἀγαθόν σου ᾖ ἀλλὰ κατὰ ἑκούσιον « . ἠδύνατο τοίνυν ὁ τῶν ὅλων θεὸς ποιῆσαι νομιζόμενον ἀγαθὸν ἐν ἡμίν , ἴνα ἐξ ἀνάγκης ἐλεημοσύνας διδῶμεν καὶ ἐξ ἀνάγκης σωφρο - νῶμεν , ἀλλ’ οὐ βεβούληται . διὸ μὴ ἐκ λύπης ἢ ἐξ ἀνάγκης προσ - τάσσει ὴμῖν ποιεῖν ἃ ποιοῦμεν , ἴνα ἑκούσιον ᾖ τὸ γινόμενον . ὁδὸν οὖν , ἱν οὕτως εἴπω , ζητεῖ πῶς ἂν ἑκουσίως τις ποιήσαιι ἃ ὁ θεὸς βούλεται . ἔλεγεν οὖν μοι ἡ παράδοσις καὶ τοιοῦτόν τι · ἐβούλετο τὸν Ἱερεμίαν πέμψαι προφητεύσοντα πᾶσι τοῖς ἔθνεσι καὶ πρὸ πάν - των τῶν ἐθνῶν τῷ λαῷ . ἐπεὶ δὲ αἱ προφητεῖαι σκυθρωπότερόν τι εἶχον ἀπήγγελλον γὰρ κολάσεις , ὃς ἕκαστος κατὰ τὴν ἀξίαν κο - λασθήσεται ) , καὶ ᾔδει τὴν προαίρεσιν τοῦ προφήτου μὴ βουλομένου τὰ χείρονα προφητεῦσαι τῷ λαῷ Ἰσραήλ , διὰ τοῦτο ᾠκονόμησεν εἰ - πεῖν · » λάβε τὸ ποτήριον τοῦτο , καὶ ποτιεῖς πάντα τὰ ἔθνη ἃ ἐγὼ ἐξαποστελῶ σε πρὸς αὐτούς « . προσέταξεν οὐν ὁ θεὸς τῷ Ἱερεμίᾳ λαβεῖν ποτήριον , προτρεπόμενος δὲ αὐτὸν ἐπὶ τὸ λαβεῖν τὸ ποτήριον τοῦ οἴνου τοῦ ἀκράτου< , φησί · >καὶ ἐξαποστελῶ σε πρὸς πάντα τὰ ἔθην ἔχοντα τοῦτο τὸ ποτήριον τοῦ οἴνου τοῦ ἀκράτου< . ἀκούσας δὲ ὁ Ἱερεμίας ὅτι ἀποστέλλεται πρὸς πάντα τὰ ἔθνη , ὅτι διακονήσων αὐτοῖς ποτήριον ὀργῆς , ποτήριον κολάσεων , μὴ ὑπο - νοήσας ὅτι καὶ Ἰσραὴλ μέλλει πίνειν ἀπὸ τοῦ τῆς κολάσεως ποτη - ρίου , ἀπατηθεὶς ἔλαβε τὸ ποτήριον τοῦ ποτίσαι πάντα τὰ ἔθνη λαβὼν τὸ ποτήριον ἤκουσε · καὶ ποτιεῖς πρῶτον τὴν . ἐπεὶ οὖν ἄλλο μὲν προσεδόκησεν , ἄλλο δὲ αὐτῷ ἀπήντησεν , ἐπὶ τούτῳ δή φησιν · » ἠπατησάς με , κύριε , καὶ ἠπατήθην « . Παραπλήσιον ταύτῃ τῇ διηγήσει ἀπεδίδου καὶ ἐν τῷ Ἡσαΐᾳ · κἀ - κεῖνος γὰρ οὐκ εἰδὼς τί μέλλει προστάσσεσθαι λέγειν τῷ λαῷ , ἀκούει τοῦ θεοῦ κατὰ τὰ γεγραμμένα λέγοντος · » τίνα ἀποστείλω , καὶ τίς πορεύσεται πρὸς τὸν λαὸν τοῦτον ; (( ὁ δέ , φησίν , ἀπεκρίνατο · » ἰδοὺ ἐγώ εἰμι · ἀπόστειλόν με « , ἀκούει · » πορεύθητι καὶ εἶπον λαῷ τούτῳ · ἀκοῇ ἀκούσετε καὶ οὐ μὴ συνῆτε καὶ βλέποντες βλέψετε καὶ οὐ μὴ ἴδητε . ἐπαχύνθη γὰρ ἡ καρδία τοῦ λαοῦ τούτου « καὶ τὰ ὲξῆς . ἐπεὶ οὐν μὴ εἰδὼς ὃ μέλλει προφητεύειν καὶ ὅτι μέλλει ἀπει - λεῖν τῷ λαῷ τοιάδε εἶπεν · » ἰδοὺ ἐγώ εἰμι · ἀπόστειλόν με « , διὰ τοῦτο , φησίν , ἐν τοῖς ἑξῆς » φωνὴ λέοντος · βόησον (( , ὀ δὲ οὐκ ἀπεκρίνατο ὡς πρόθυμος ποιῆσαι τὸ προστασσόμενον , ἀλλ εἰπε · » τί βοήσω ; « εὐλαβεῖτο γὰρ μήποτε πάλιν ἀκούσῃ ὡς ἐπὶ τῆς προτέρας προφητείας · « πορεύθητι καὶ εἶπον τῷ λαῷ τούτῳ · ἀκοῇ ἀκούσετε καὶ οὐ μὴ συνῆτε . « » τί « οὗν » βοήσω ; « » πᾶσα σὰρξ χόρτος , καὶ πᾶσα δόξα αὐτῆς ὡς ἄνθος χόρτου « καὶ τὰ ἑξῆς . οὐδὲν ἤκουσεν ἐν τού - τοις κατὰ τοῦ Ἰσραήλ . ταῦτ’ ἔλεγεν ἡμῖν ἐκεῖνος παραδιδοὺς τὸ » ἠπάτησάς με , κύριε , καὶ ἠπατήθην « .
Lemmas: ( 19 , ) ζητέω γάρ , μήποτε ὡς ὁ πᾶς θυμός κακός ὁ δέ ὁ θεός ἐλεγκτικός , καί πᾶς μέν ὁ ὀργή χαλεπός ὁ δέ καλέω ὁ θεός παιδευτικός , καί πᾶς μέν ἐγώ ὁ μεταμέλεια κατηγορέω ἀσθένεια ὁ ὁ πρό ὁ μεταμέλεια , ἐπί δέ ὁ θεός οὖον ὁ θεός κατηγορέω ὁ μεταμέλεια αὐτός , ἀλλά ὁ ἔξω πρᾶγμα ἐπί οἶς ὁ μεταμέλεια λαμβάνω , οὗτος δεῖ νοέω καί ὁ ἀπάτη ὁ θεός ἑτερογενής τυγχάνω παρά ὁ ἡμέτερος ἀπάτη , ὅς ἀπατάω . τίς οὖν ὁ παρά ὁ ὁ θεός ἀπάτη , ὅστις νοέω ὁ προφήτης , ὅτε παύω ἀπατάω , φημί γιγνώσκω ὁ ὠφέλεια ὁ ἀπό ὁ ἀπατάω ὁ » ἀπατάω ἐγώ , κύριος , καί ἀπατάω « ; καί πρῶτος χράω παράδοσις ἑβραικός , ἔρχομαι εἰς ἡμεῖς διά τις φυγή διά ὁ Χριστός πίστις καί διά ὁ ἐπαναβαίνω - κενός ἀπό ὁ νόμος καί ἔρχομαι ἔνθα διατρίβω . λέγω δή τις εἴτε μῦθος φαίνω εἴτε λόγος δύναμαι προσάγω ὁ ἀκούω ὁ » ἀπατάω ἐγώ , κύριος , καί ἀπατάω . « . λέγω δή τις τοιοῦτος · ὁ θεός οὖον τυραννέω , ἀλλά βασιλεύω , καί βασιλεύω οὖον βιάζομαι , ἀλλά πείθω , καί βούλομαι ἑκούσιος παρέχω ἑαυτοῦ ὁ ὑπό αὐτός ὁ οἰκονομία αὐτός , ἵνα μή κατά ἀνάγκη ὁ ἀγαθός τις εἰμί , ἀλλά κατά ὁ ἑκούσιος αὐτός . ὅσπερ καί ὁ Παῦλος ἐπίσταμαι λέγω ἐν ὁ πρός Φιλήμων ἐπιστολή ὁ Φιλήμων περί ὁ Ὀνήσιμος · » ἵνα μή κατά ἀνάγκη ὁ ἀγαθός σύ εἰμί ἀλλά κατά ἑκούσιος « . δύναμαι τοίνυν ὁ ὁ ὅλος θεός ποιέω νομίζω ἀγαθός ἐν ἐγώ , ἵνα ἐκ ἀνάγκη ἐλεημοσύνη δίδωμι καί ἐκ ἀνάγκη σωφρο - νάω , ἀλλά οὖον βούλομαι . διό μή ἐκ λύπη ἢ ἐκ ἀνάγκη προς - τάσσω ἡμεῖς ποιέω ὁ ποιέω , ἵνα ἑκούσιος εἰμί ὁ γίγνομαι . ὁδός οὖν , ἐν οὕτως εἶπον , ζητέω πῶς εἄν ἑκούσιος τις ποιέω ὁ ὁ θεός βούλομαι . λέγω οὖν ἐγώ ὁ παράδοσις καί τοιοῦτος τίς · βούλομαι ὁ Ἱερεμίας πέμπω προφητεύω πᾶς ὁ ἔθνος καί πρό πᾶς - ὁ ὁ ἔθνος ὁ λαός . ἐπεί δέ ὁ προφητεία σκυθρωπός τίς ἔχω ἀπαγγέλλω γάρ κολάζω , ὅς ἕκαστος κατά ὁ ἄξιος κ - λανθάνω ) , καί οἶδα ὁ προαίρεσις ὁ προφήτης μή βούλομαι ὁ χείρων προφητεύω ὁ λαός Ἰσραήλ , διά οὗτος οἰκονομέω εἰμί - πεῖν · » λαμβάνω ὁ ποτήριον οὗτος , καί ποτίζω πᾶς ὁ ἔθνος ὁ ἐγώ ἐξαποστέλλω σύ πρός αὐτός « . προστάσσω ὀν ὁ θεός ὁ Ἱερεμίας λαμβάνω ποτήριον , προτρέπω δέ αὐτός ἐπί ὁ λαμβάνω ὁ ποτήριον ὁ οἶνος ὁ ἄκρατος , φημί · >καὶ ἐξαποστέλλω σύ πρός πᾶς ὁ ἔθος ἔχω οὗτος ὁ ποτήριον ὁ οἶνος ὁ ἄκρατος . ἀκούω δέ ὁ Ἱερεμίας ὅτι ἀποστέλλω πρός πᾶς ὁ ἔθνος , ὅτι διακονέω αὐτός ποτήριον ὀργή , ποτήριον κόλασις , μή ὑπο - νοέω ὅτι καί Ἰσραήλ μέλλω πίνω ἀπό ὁ ὁ κόλασις ποτός - Ῥίον , ἀπατάω λαμβάνω ὁ ποτήριον ὁ ποτίζω πᾶς ὁ ἔθνος λαμβάνω ὁ ποτήριον ἀκούω · καί ποτίζω πρῶτος ὁ . ἐπεί οὖν ἄλλος μέν προσδοκάω , ἄλλος δέ αὐτός ἀπαντάω , ἐπί οὗτος δή φημί · » ἀπατάω ἐγώ , κύριος , καί ἀπατάω « . παραπλήσιος οὗτος ὁ διήγησις ἀποδίδωμι καί ἐν ὁ Ἠσαΐας · καί - ἐκεῖνος γάρ οὐ εἰδοί τίς μέλλω προστάσσω λέγω ὁ λαός , ἀκούω ὁ θεός κατά ὁ γράφω λέγω · » τίς ἀποστέλλω , καί τίς πορεύω πρός ὁ λαός οὗτος ; (( ὁ δέ , φημί , ἀποκρίνω · » ἰδού ἐγώ εἰμί · ἀποστέλλω ἐγώ « , ἀκούω · » πορεύω καί εἶπον λαός οὗτος · ἀκοή ἀκούω καί οὖον μή συνίημι καί βλέπω βλέπω καί οὖον μή ὁράω . παχύνω γάρ ὁ καρδία ὁ λαός οὗτος « καί ὁ ἑξῆς . ἐπεί ὀν μή εἰδοί ὅς μέλλω προφητεύω καί ὅτι μέλλω ἄπειμι - λείν ὁ λαός τοιόσδε εἶπον · » ἰδού ἐγώ εἰμί · ἀποστέλλω ἐγώ « , διά οὗτος , φημί , ἐν ὁ ἑξῆς » φωνή λέων · βοάω (( , ὁ δέ οὐ ἀποκρίνω ὡς πρόθυμος ποιέω ὁ προστάσσω , ἀλλ' εἶπον · » τίς βοάω ; « εὐλαβέομαι γάρ μήποτε πάλιν ἀκούω ὡς ἐπί ὁ πρότερος προφητεία · « πορεύω καί εἶπον ὁ λαός οὗτος · ἀκοή ἀκούω καί οὖον μή συνίημι . « » τίς « ἐν » βοάω ; « » πᾶς σάρξ χόρτος , καί πᾶς δόξα αὐτός ὡς ἄνθος χόρτος « καί ὁ ἑξῆς . οὐδείς ἀκούω ἐν ὅς - ὁ κατά ὁ Ἰσραήλ . αὐτός λέγω ἐγώ ἐκεῖνος παραδίδωμι ὁ » ἀπατάω ἐγώ , κύριος , καί ἀπατάω « .