origenes.in-jeremiam-homiliae-12-20 20.4
( 19 , ) Παρακινδυνεῦσαι θέλω καὶ παράδειγμα δοῦναι ὠφελημένων ἠπατημένων . εἰσὶ τινες οἵ διὰ τοῦτο ἀσκοῦσι τὴν ἁγνείαν καὶ τὴν καθαρότητα , καὶ ἄλλοι οἵ διὰ τοῦτο ἀσκοῦσι τὴν μονογαμίαν , ἐπεὶ προσεδόκησαν ἀπόλλυσθαι τὸν συνουσιάσαντα γαμικῶς , ἀπόλλυσθαι τὸν διγαμήσαντα . συγκρίνωμεν καθ᾿ ἑαυτούς , τί λυσιτελεῖ τῇ μονογάμῳ , ἠπατῆσθαι καὶ οἴεσθαι κολάζεσθαι καὶ αἰωνίῳ κολάσει παραδίδοσθαι τὴν δίγαμον , ἵνα μείνῃ μονόγαμος καὶ καθαρά , ἢ γνῶναι τὸ ἀληθὲς καὶ διγαμῆσαι ; νομίζω , παντὸς οὑτινοσοῦν βλέποντος τὸ ἀκόλουθον ἔστιν εἰπεῖν , ὅτι μακαριώτερον μὲν ἦν τὸ καθαρεύειν καὶ μὴ διγαμεῖν μὴ ἠπατημένην καὶ ὁρᾶν ὅτι μετέχει μὲν σωτηρίας τινὸς καὶ ἡ δίγαμος , οὐ μὴν τοσαύτης μακαριότητος , ὅσης παρὸν διγαμεῖν καθαρεύσασα · εἰ δὲ μὴ δύναται τοῦτο , βέλτιον τὸ ἠπατῆσθαι ὡς ἀπολλυμένων διγάμων καὶ διὰ τὴν ἀπάτην καθαρεύειν , ἢ τὸ ἀληθὲς ἐγνωκέναι καὶ ἐν ἐλάττονι γεγονέναι τῷ τῶν διγάμων τάγματι . τοιοῦτόν τι εὑρήσεις καὶ ἐπὶ τινων ἀσκούντων τὴν ἁγνείαν καὶ τὴν καθαρότητα τὴν παντελῆ . πολλὰ δ᾿ ἂν καὶ ἄλλα εὑρεθείη κατὰ ἀπάτην ὑφ᾿ ἡμῶν γινόμενα καὶ ὠφελοῦντα ἠμᾶς . πόσοι δὲ νομιζόμενοι σοφοί , εὑρόντες τὸ περὶ κολάσεως ἀληθὲς καὶ διελθόντες δῆθεν τὰ τῆς ἀπάτης , ἐν χείρονι γεγόνασι βίῳ ; ἐλυσιτέλει αὐτοὺς φρονεῖν , ὡς ἐφρόνουν πρότρον περὶ τοῦ » ὁ σκώληξ αὐτῶν οὐ τελευτήσει « καὶ ὅτι » τὸ πῦρ αὐτῶν οὐ σβεσθήσεται « καὶ ὅτι » ἔσονται εἰς ὅρασιν πάσῃ σαρκί « καὶ ὅτι >τὸ ἄχυρον κατακαυθήσεται πυρὶ ἀσβέστῳ< ἐὰν δὲ ἄλλο τι φαντασθέντες παρὰ τὴν πρώτην αὐτῶν ἔννοιαν >μέλλωσι τοῦ πλούτου τῆς χρηστότητος τοῦ θεοῦ καὶ τῆς ἀνοχῆς καὶ τῆς μακροῦμίας καταφρονεῖν< , ὅρα εἰ μὴ αληθῶς διὰ τοῦτο , ἐπεὶ μὴ ἔδοξαν ἠπατῆσθαι , ἐθησαύρισαν αὑτοῖς » ὀργὴν ἐν ἡμέρᾳ ὀργῆς καὶ ἀποκαλυψεως καὶ δικαιοκρισίας τοῦ θεοῦ « , οὐκ ἂν θησαυρίσαντες εἰ ἠπατήθησαν . ταῦτα διὰ τὴν ἀπὸ θεοῦ ἀπάτην , ἐπεὶ εἶπεν ὁ προφήτης · » ἠπάτησάς με , κύριε , καὶ ἠπατήθην « . Παρέλθωμεν δὲ ἰδίᾳ καὶ εἰς τὸ » ἠπατήθην « . διὰ τί οὐκ εἶπε μόνον τὸ » ἠπάτησάς με , κύριε « , ἀλλὰ προσέθηκε καὶ τὸ » ἠπατήθην « ; ἔστιν ἐνίοτε ἐπινοῆσαι [ τι ] ἐνεργοῦντά τινα τὴν ἀπάτην , ἄλλον δὲ φυλασσόμενον ἀπατηθῆναι καὶ οὐκ ἀπατώμενον . ὅταν δὲ ὁ μὲν ἐνεργήσῃ τὸ ἀπατᾶν , ὁ δὲ μὴ φυλάξηται τὸ ἀπατηθῆναι ἀλλ᾿ ἐμπέσῃ εἰς τὴν ἀπάτην , εἴποι ἄν · » ἠπάτησάς με , κύριε , καὶ ἠπατήθην « . ἐγὼ δὲ γενόμενος κατὰ τὸν τόπον καὶ τοιαῦτά τινα εἴποιμι ἂν ὅ ἐὰν λέγῃ μοι ὁ ὄφις , κἂν ἀληθῆ μοι λέγῃ κἂν ἀπατᾶν με θέλῃ , ὑφορῶμαι αὐτοῦ τοὺς λόγους πειθόμενος ὅτι , εἴτε ἀπατᾷ με εἴτε ἀληθεύει , βλάπτει με . καὶ ἡ ἀλήθεια γὰρ αὐτοῦ βλάπτει · οὐδὲν ὠφέλιμον ἀπὸ τοῦ ὄφεως γίνεται , ἐπεὶ >μὴ δύναται δένδρον πονηρὸν καρποὺς , ἀγαθοὺς ἐνεγκεῖν< . ὅ ἐὰν δὲ λέγῃ μοι ὁ θεὸς καὶ πείθωμαι ὅτι θεός ἐστιν ὁ λέγων , ἕτοιμός εἰμι παρέχειν ἐμαυτον . ἀληθεύει , δέχομαι · ἀπατᾶν με βού - λεται , ἑκὼν ἀπατῶμαι , θεός , με μόνος ἀπατάτω . καὶ ἐπεὶ παρέχω ἐμαυτόν , πειθόμενος θεὸς εἶναι τὸν λέγοντα , καὶ ἀπατᾶσθαι , καὶ οὐ περιεργάζομαι , θέλων ἀπατώμενος μὴ ὑπ᾿ ἄλλου , ἀλλ᾿ ὑπὸ τοῦ θεοῦ ἀπατηθῆναι , διὰ τοῦτο λέγω ὅτι οὐ μόνον σὺ ἐνήργησας τὸ ἀπατᾶν , ἀλλ᾿ ὅτι κἀγὼ πέπονθα τὸ ὑπὸ σοῦ ἀπατᾶσθαι , καὶ κατὰ τοῦτο λέγω ὅτι » ἠπάτησάς με , κύριε , καὶ ἠπατήθην « . τί δὲ ἀκολουθεῖ τῷ τὸν θεὸν εἶναι ἀπατῶντα καὶ ἄνθρωπον εἶναι τὸν ἀπατώμενον ; » ἐκράτησας καὶ ἠδυνάσθης « . καὶ κρατήσας δύναται . ἐὰν δὲ μὴ κρατήσῃ , τότε μοι χρεία πόνων . » ἐκράησας καὶ ἠδυνάσθης « .
Lemmas: ( 19 , ) παρακινδυνεύω ἐθέλω καί παράδειγμα δίδωμι ὠφελέω ἀπατάω . εἰμί τις ὁ διά οὗτος ἀσκέω ὁ ἁγνεία καί ὁ καθαρότης , καί ἄλλος ὁ διά οὗτος ἀσκέω ὁ μονογαμία , ἐπεί προσδοκάω ἀπόλλυμι ὁ συνουσιάζω γαμικός , ἀπόλλυμι ὁ διγαμέω . συγκρίνω κατά ἑαυτοῦ , τίς λυσιτελής ὁ μονόγαμος , ἀπατάω καί οἴομαι κολάζω καί αἰώνιος κολάζω παραδίδωμι ὁ δίγαμος , ἵνα μένω μονόγαμος καί καθαρός , ἢ γιγνώσκω ὁ ἀληθής καί διγαμέω ; νομίζω , πᾶς ὅστις βλέπω ὁ ἀκόλουθος εἰμί εἶπον , ὅτι μακάριος μέν εἰμί ὁ καθαρεύω καί μή διγαμέω μή ἀπατάω καί ὁράω ὅτι μετέχω μέν σωτηρία τις καί ὁ δίγαμος , οὖον μήv τοσοῦτος μακαριότης , ὅσος πάρειμι διγαμέω καθαρεύω · εἰμί δέ μή δύναμαι οὗτος , ἀγαθός ὁ ἀπατάω ὡς ἀπόλλυμι δίγαμος καί διά ὁ ἀπάτη καθαρεύω , ἢ ὁ ἀληθής γιγνώσκω καί ἐν μικρός γίγνομαι ὁ ὁ δίγαμος τάγμα . τοιοῦτος τίς εὑρίσκω καί ἐπί τίνω ἀσκέω ὁ ἁγνεία καί ὁ καθαρότης ὁ παντελής . πολύς δέ εἄν καί ἄλλος εὑρίσκω κατά ἀπάτη ὑπό ἐγώ γίγνομαι καί ὠφελέω ἐμαός . πόσος δέ νομίζω σοφός , εὑρίσκω ὁ περί κόλασις ἀληθής καί διέρχομαι δῆθεν ὁ ὁ ἀπάτη , ἐν χείρων γίγνομαι βίος ; λυσιτελέω αὐτός φρονέω , ὡς φρονέω προτρος περί ὁ » ὁ σκώληξ αὐτός οὖον τελευτάω « καί ὅτι » ὁ πῦρ αὐτός οὖον σβέννυμι « καί ὅτι » εἰμί εἰς ὅρασις πᾶς σάρξ « καί ὅτι ὅς ἄχυρον κατακαίω πῦρ ἄσβεστος ἐάν δέ ἄλλος τίς φαντάζω παρά ὁ πρῶτος αὐτός ἔννοια μέλλω ὁ πλοῦτος ὁ χρηστότης ὁ θεός καί ὁ ἀνοχή καί ὁ μακρουεις καταφρονέω , ὁράω εἰμί μή ἀληθής διά οὗτος , ἐπεί μή δοκέω ἀπατάω , θησαυρίζω ἑαυτοῦ » ὀργή ἐν ἡμέρα ὀργή καί ἀποκάλυψις καί δικαιοκρισία ὁ θεός « , οὐ εἄν θησαυρίζω εἰμί ἀπατάω . οὗτος διά ὁ ἀπό θεός ἀπάτη , ἐπεί εἶπον ὁ προφήτης · » ἀπατάω ἐγώ , κύριος , καί ἀπατάω « . παρέρχομαι δέ ἴδιος καί εἰς ὁ » ἀπατάω « . διά τίς οὐ εἶπον μόνος ὁ » ἀπατάω ἐγώ , κύριος « , ἀλλά προστίθημι καί ὁ » ἀπατάω « ; εἰμί ἐνίοτε ἐπινοέω [ τίς ] ἐνεργέω τις ὁ ἀπάτη , ἄλλος δέ φυλάσσω ἀπατάω καί οὐ ἀπατάω . ὅταν δέ ὁ μέν ἐνεργέω ὁ ἀπατάω , ὁ δέ μή φυλάσσω ὁ ἀπατάω ἀλλά ἐμπίπτω εἰς ὁ ἀπάτη , εἶπον ἄν · » ἀπατάω ἐγώ , κύριος , καί ἀπατάω « . ἐγώ δέ γίγνομαι κατά ὁ τόπος καί τοιοῦτος τις εἶπον εἄν ὅς ἐάν λέγω ἐγώ ὁ ὄφις , κἀν ἀληθής ἐγώ λέγω κἀν ἀπατάω ἐγώ ἐθέλω , ὑφοράω αὐτός ὁ λόγος πείθω ὅτι , εἴτε ἀπατάω ἐγώ εἴτε ἀληθεύω , βλάπτω ἐγώ . καί ὁ ἀλήθεια γάρ αὐτός βλάπτω · οὐδείς ὠφέλιμος ἀπό ὁ ὄφις γίγνομαι , ἐπεί ὅς δύναμαι δένδρον πονηρός καρπός1 , ἀγαθός φέρω . ὅς ἐάν δέ λέγω ἐγώ ὁ θεός καί πείθω ὅτι θεός εἰμί ὁ λέγω , ἑτοῖμος εἰμί παρέχω ἐμαυτοῦ . ἀληθεύω , δέχομαι · ἀπατάω ἐγώ βοῦς - λεται , ἑκών ἀπατάω , θεός , ἐγώ μόνος ἀπατάω . καί ἐπεί παρέχω ἐμαυτοῦ , πείθω θεός εἰμί ὁ λέγω , καί ἀπατάω , καί οὖον περιεργάζομαι , ἐθέλω ἀπατάω μή ὑπό ἄλλος , ἀλλά ὑπό ὁ θεός ἀπατάω , διά οὗτος λέγω ὅτι οὖον μόνος σύ ἐνεργέω ὁ ἀπατάω , ἀλλά ὅτι ἐγώ πάσχω ὁ ὑπό σύ ἀπατάω , καί κατά οὗτος λέγω ὅτι » ἀπατάω ἐγώ , κύριος , καί ἀπατάω « . τίς δέ ἀκολουθέω ὁ ὁ θεός εἰμί ἀπατάω καί ἄνθρωπος εἰμί ὁ ἀπατάω ; » κρατέω καί δύναμαι « . καί κρατέω δύναμαι . ἐάν δέ μή κρατέω , τότε ἐγώ χρεία πόνος . » κραίνω καί δύναμαι « .