origenes.in-jeremiam-homiliae-12-20 18.2
Ἴδωμεν δὲ ἀπ᾿ αὐτῆς τῆς λέξεως τὰ λεγόμενα περὶ τοῦ πηλίνου ἀγγείου τοῦ ἐν τῇ χειρὶ τοῦ κεραμέως , καὶ πῶς αὐτὸς ὁ ἐν τῷ προφήτῃ λόγος , ὁ κύριος ὁ προφητεύων ἐν αὐτῷ , ἀφορμὰς δίδωσι καὶ ἄλλας οὐ βραχείας τῆς ἑρμηνείας τῶν κατὰ τὸ πλάσμα τὸ ἐν τῇ χειρὶ τοῦ κεραμέως . » ὁ λόγος ὁ γενόμενος πρὸς Ἱερεμίαν παρὰ κυρίου λέγων · ἀνάστηθι καὶ κατάβηθι εἰς οἶκον τοῦ κεραμέως « . ἄνω ἐστὶν ὁ Ἱερεμίας , ὑπεραναβέβηκε τὰ πήλινα σκεύη . κάτω ἐστὶ τὰ πήλινα σκεύη , καὶ ἡ διοικοῦσα φύσις τὰ πήλινα σκεύη συγκαταβαίνουσα διοικουμένοις κάτω ἐστί · διὰ τοῦτο ὁ λεγίμενος λόγος πρὸς Ἱερεμίαν παρὰ κυρίου φησὶν αὐτῷ · » ἀνάστηθι καὶ κατάβηθι εἰς οἶκον τοῦ κεραμέως , καὶ ἐκεῖ ἀκούσῃ τοὺς λόγους μου « . Μωσεῖ λέγεται · >ἀνάβηθι εἰς τὸ ὄρος καὶ ἄκουσον< , Ἱερεμίᾳ λέγεται · >κατάβηθι εἰς τὸν οἶκον τοῦ κεραμέως καὶ ἄκουσον< · ἕκαστος γὰρ τῶν ἀκουόντων λόγον ἤτοι περὶ τῶν ἀνωτέρω διδάσκεται ἢ μανθάνει περὶ τῶν κατωτέρω . εἰ μὲν τὰ κατώτερα διδάσκομαι , καταβαίνω τῷ λόγῳ , ἵνα ἴδω τὰ κατώτερα · εἰ δὲ τὰ ἀνώτερα μανθάνω , ἀναβαίνω τῷ λόγῳ ἐπὶ τὰ ἀνώτερα , ἵνα θεάσωμαι τὰ ἐκεῖ . Ἵνα δὲ πάντες κατὰ τὸ δυνατὸν ἑαυτοῖς παρακολουθήσητε τῷ λεγομένῳ , χρήσομαι παραδείγματα καὶ ἀπὸ τῆς γραφῆς , καὶ πρὸς τῷ παραδείγματι καὶ σαφήνειαν προσάγουσαν τῇ δεδομένῃ ἑρμηνείᾳ παραστήσω . » ἐν τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ πᾶν γόνυ κάμψει ἐπουρανίων καὶ ἐπιγείων καὶ καταχθονίων , καὶ πᾶσα γλῶσσα ἐξομολογήσεται ὅτι κύριος Ἰησοῦ Χριστὸς εἰς δόξαν θεοῦ πατρός « . ἔστι δέ τις σοφία περὶ ἑκάστου τούτων · σοφία περὶ τῶν οὐρανίων , πῶς διατέτακται τὰ οὐράνια · σοφία περὶ τῶν καταχθονίων , ἐπεὶ σοφία θεοῦ ἐστι καὶ περὶ τῆς διατάξεως τῶν καταχθονίων , ὁμομίως καὶ περὶ τὼν ἐπιγείων . ἐὰν μέλλω χωρεῖν τὴν σοφίαν τὴν περὶ τῶν ἐπουρανίων , ἀναβαίνω ἐπὶ τὰ οὐράνια , ὡς Μωσῆς ἀναβέβηκεν ἐπὶ τὴν κορυφὴν τοῦ ὄρους , ἵνα ἀκουστὴ γένηται αὐτῷ ἡ φωνὴ ἡ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ κατὰ τὸ γεγραμμένον . ἔμελλε γὰρ διδάσκεσθαι λατρείας ἐπουρανίους · σκιὰ γὰρ καὶ ὑπόδειγμα ἐπουρανίων μυστηρίων ἐν λατρείας νόμοις τοῖς ἀναγεγραμμένοις , ὡς ἐδίδασκεν ὁ ἀπόστολος εἰπών · » οἵτινες ὑποδείγματι καὶ σκιᾷ λατρεύουσι τῶν ἐπουρανίων « . ὥσπερ οὖν μέλλων διδάσκεσθαι περὶ τῶν ἐπουρανίων ἀναβαίνω , οὕτως ἐὰν χρεία μοι ᾖ μανθάνειν περὶ τῶν καταχθονίων , κἂν προφήτης γένωμαί , καταβαίνω . καὶ τάχα διὰ τοῦτο Σαμουήλ , ἡνίκα ἐδιδάχθη τὰ καταχθόνια , καταβέβηκε κάτω καὶ γέγονεν ἐν ᾅδου , οὐ δικαζόμενος ἵνα ἐν ᾅδου γένηται , ἀλλ᾿ ἵνα γένηται κατάσκοπος καὶ θεωρητὴς τῶν μυστηρίων τῶν καταχθονίων . δύναται τοιαῦτα εἶναι κακὶ τὰ παρὰ τῷ ἀποστόλῳ περὶ τῆς σοφίας λεγόμενα , διαστελλόμενα τῷ γνῶναι » τί τὸ πλάτος καὶ μῆκος καὶ βάθος καὶ ὕψος « . μέλλεις γινώσκειν τὸ ὕψος , ἀναβαίνεις τῷ λόγῳ ἐπὶ τὸ ὕψος · μέλλεις γινώσκειν τὰ μεταξὺ τοῦ ὕψους καὶ τοῦ βάθους , γινώσκεις τὸ πλάτος καὶ τὸ μῆκος . πανταχοῦ φθάνει ὑπὸ τοῦ λόγου ὁδηγούμενος τοῦ διδάσκοντος περὶ πάντων ὁ δυνάμενος ἀκολουθεῖν νοῦς τῷ υἱῷ τοῦ θεοῦ . ἀκολουθεῖ δὲ ἀποταξάμενος τῷ κόσμῳ καὶ αἴρων τὸν σταυρόν · οὗτος γὰρ δύναται ἀκολουθεῖν τῷ Ἰησοῦ ὁ δυνάμενος εἰπεῖν · » ἐμοὶ κόσμος ἐσταύρωται , κἀγὼ κόσμῳ « . Ἔδει παραμυθήσασθαι τὸ » κατάβηθι εἰς οἶκον τοῦ κεραμέως , κἀκεῖ ἀκούσεις τοὺς λόγους μου « . ἔδει γὰρ αὐτὸ συγκρῖναι τῷ >ἀνάβηθι καὶ ἀκούσεις τοὺς λόγους μου< . τῶν γὰρ ἀκουόντων οἱ μὲν ἀναβαίνουσιν ἵνα διδαχθῶσιν , ἀναβαίνουσιν δὲ οὐ πάντως σωματικῶς · οἱ δὲ καταβαίνουσι καὶ τὴν ψυχὴν ἔχουσιν ἄνω , ὑπὲρ τοῦ ἰδεῖν τὸν λόγον τὸν ἀνωτάτω περὶ τῶν κατωτάτω . αὐτὸς ὁ κύριός μου Ἰησοῦς Χριστὸς ἀναβέβηκε καὶ καταβέβηκεν · >ὁ γὰρ ἀναβὰς αὐτός ἐστι καὶ ὁ καταβὰς αὐτός ἐστιν ὑπεράνω πάντων τῶν οὐρανῶν< . ἐάνπερ οὖν καὶ σὺ μέλλῃς τὸν ἀναβάντα ἀνωτάτω νοεῖν τὸν λόγον τὸν περὶ τῶν ἀνωτάτω , τὸν καταβάντα εἰς τὰ κατώτατα συνιέναι τὸν περὶ τῶν κατωτάτω διδάσκοντα , » μὴ εἴπῃς · τίς ἀναβήσεται εἰς τὸν οὐρανόν ; τουτέστι Χριστὸν καταγαγεῖν · ἤ · τίς καταβήσεται εἰς τὴν ἄβυσσον ; τουτέστι Χριστὸν [ ἀναγαγεῖν . ἢ τίς καταβήσεται εἰς τὴν ἄβυσσον ; | τουτέστι Χριστὸν ] ἐκ νεκρῶν ἀναγαγεῖν . ἀλλὰ τί λέγει ἡ γραφή ; ἐγγύς σου τὸ ῥῆμα ἐν τῷ στόματί σου καὶ ἐν τῇ καρδίᾳ σου « , δι᾿ οὗ ἀναβαίνεις εἰς τὸν οὐρανόν . καὶ περὶ τῆς ἀνόδου » ἐγγύς σού ἐστι τὸ ῥῆμα « , καὶ περὶ τῶν κατωτάτω » ἐγγύς σού ἐστι τὸ ῥῆμα « · καὶ τί γὰρ ἀλλ᾿ ἢ τὸν λόγον τὸν πανταχοῦ ὁ ἅγιος δύναται ἔχειν ἐν ἑαυτῷ ; » ἡ « γὰρ » βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἐντὸς ὑμῶν ἐστι « .
Lemmas: εἶδον δέ ἀπό αὐτός ὁ λέξις ὁ λέγω περί ὁ πήλινος ἀγγεῖον ὁ ἐν ὁ χείρ ὁ κεραμεύς , καί πῶς αὐτός ὁ ἐν ὁ προφήτης λόγος , ὁ κύριος ὁ προφητεύω ἐν αὐτός , ἀφορμή δίδωμι καί ἄλλος οὖον βραχύς ὁ ἑρμηνεία ὁ κατά ὁ πλάσμα ὁ ἐν ὁ χείρ ὁ κεραμεύς . » ὁ λόγος ὁ γίγνομαι πρός Ἱερεμίας παρά κύριος λέγω · ἀνίστημι καί καταβαίνω εἰς οἶκος ὁ κεραμεύς « . ἄνω εἰμί ὁ Ἱερεμίας , ὑπεραναβαίνω ὁ πήλινος σκεῦος . κάτω εἰμί ὁ πήλινος σκεῦος , καί ὁ διοικέω φύσις ὁ πήλινος σκεῦος συγκαταβαίνω διοικέω κάτω εἰμί · διά οὗτος ὁ λέγω λόγος πρός Ἱερεμίας παρά κύριος φημί αὐτός · » ἀνίστημι καί καταβαίνω εἰς οἶκος ὁ κεραμεύς , καί ἐκεῖ ἀκούω ὁ λόγος ἐγώ « . Μωσῆς λέγω · ἀναβαίνω εἰς ὁ ὄρος καί ἄκων , Ἱερεμίας λέγω · καταβαίνω εἰς ὁ οἶκος ὁ κεραμεύς καί ἄκων · ἕκαστος γάρ ὁ ἀκούω λόγος ἤτοι περί ὁ ἀνωτέρω διδάσκω ἢ μανθάνω περί ὁ κατωτέρω . εἰμί μέν ὁ κατώτερος διδάσκω , καταβαίνω ὁ λόγος , ἵνα ὁράω ὁ κατώτερος · εἰμί δέ ὁ ἀνώτερος μανθάνω , ἀναβαίνω ὁ λόγος ἐπί ὁ ἀνώτερος , ἵνα θεάομαι ὁ ἐκεῖ . ἵνα δέ πᾶς κατά ὁ δυνατός ἑαυτοῦ παρακολουθέω ὁ λέγω , χράω παράδειγμα καί ἀπό ὁ γραφεύς , καί πρός ὁ παράδειγμα καί σαφήνεια προσάγω ὁ δίδωμι ἑρμηνεία παρίστημι . » ἐν ὁ ὄνομα Ἰησοῦς πᾶς γόνυ κάμπτω ἐπουράνιος καί ἐπίγειος καί καταχθόνιος , καί πᾶς γλῶσσα ἐξομολογέω ὅτι κύριος Ἰησοῦς Χριστός εἰς δόξα θεός πατήρ « . εἰμί δέ τις σοφία περί ἕκαστος οὗτος · σοφία περί ὁ οὐράνιος , πῶς διατάσσω ὁ οὐράνιος · σοφία περί ὁ καταχθόνιος , ἐπεί σοφία θεός εἰμί καί περί ὁ διάταξις ὁ καταχθόνιος , ὁμομίως καί περί ὅς ἐπίγειος . ἐάν μέλλω χωρέω ὁ σοφία ὁ περί ὁ ἐπουράνιος , ἀναβαίνω ἐπί ὁ οὐράνιος , ὡς Μωσῆς ἀναβαίνω ἐπί ὁ κορυφή ὁ ὄρος , ἵνα ἀκουστός γίγνομαι αὐτός ὁ φωνή ὁ ἐκ ὁ οὐρανός κατά ὁ γράφω . μέλλω γάρ διδάσκω λατρεία ἐπουράνιος · σκιά γάρ καί ὑπόδειγμα ἐπουράνιος μυστήριον ἐν λατρεία νόμος ὁ ἀναγράφω , ὡς διδάσκω ὁ ἀπόστολος εἶπον · » ὅστις ὑπόδειγμα καί σκιά λατρεύω ὁ ἐπουράνιος « . ὥσπερ οὖν μέλλω διδάσκω περί ὁ ἐπουράνιος ἀναβαίνω , οὕτως ἐάν χρεία ἐγώ εἰμί μανθάνω περί ὁ καταχθόνιος , κἀν προφήτης γίγνομαι , καταβαίνω . καί τάχα διά οὗτος Σαμουήλ , ἡνίκα διδάσκω ὁ καταχθόνιος , καταβαίνω κάτω καί γίγνομαι ἐν ᾍδης , οὖον δικάζω ἵνα ἐν ᾍδης γίγνομαι , ἀλλά ἵνα γίγνομαι κατάσκοπος καί θεωρητής ὁ μυστήριον ὁ καταχθόνιος . δύναμαι τοιοῦτος εἰμί κακί ὁ παρά ὁ ἀπόστολος περί ὁ σοφία λέγω , διαστέλλω ὁ γιγνώσκω » τίς ὁ πλάτος καί μῆκος καί βάθος καί ὕψος « . μέλλω γιγνώσκω ὁ ὕψος , ἀναβαίνω ὁ λόγος ἐπί ὁ ὕψος · μέλλω γιγνώσκω ὁ μεταξύ ὁ ὕψος καί ὁ βάθος , γιγνώσκω ὁ πλάτος καί ὁ μῆκος . πανταχοῦ φθάνω ὑπό ὁ λόγος ὁδηγέω ὁ διδάσκω περί πᾶς ὁ δύναμαι ἀκολουθέω νόος ὁ υἱός ὁ θεός . ἀκολουθέω δέ ἀποτάσσω ὁ κόσμος καί ἀείρω ὁ σταυρός · οὗτος γάρ δύναμαι ἀκολουθέω ὁ Ἰησοῦς ὁ δύναμαι εἶπον · » ἐγώ κόσμος σταυρόω , ἐγώ κόσμος « . δέω παραμυθέομαι ὁ » καταβαίνω εἰς οἶκος ὁ κεραμεύς , ἐκεῖ ἀκούω ὁ λόγος ἐγώ « . ἐσθίω γάρ αὐτός συγκρίνω ὁ ἀναβαίνω καί ἀκούω ὁ λόγος μου . ὁ γάρ ἀκούω ὁ μέν ἀναβαίνω ἵνα διδάσκω , ἀναβαίνω δέ οὖον πάντως σωματικός · ὁ δέ καταβαίνω καί ὁ ψυχή ἔχω ἄνω , ὑπέρ ὁ ὁράω ὁ λόγος ὁ ἄνω2 περί ὁ κατωτάτω . αὐτός ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός ἀναβαίνω καί καταβαίνω · ὅς γάρ ἀναβαίνω αὐτός εἰμί καί ὁ καταβαίνω αὐτός εἰμί ὑπεράνω πᾶς ὁ οὐρανός . ἐάν οὖν καί σύ μέλλω ὁ ἀναβαίνω ἄνω2 νοέω ὁ λόγος ὁ περί ὁ ἄνω2 , ὁ καταβαίνω εἰς ὁ κάτος συνίημι ὁ περί ὁ κατωτάτω διδάσκω , » μή εἶπον · τίς ἀναβαίνω εἰς ὁ οὐρανός ; τουτέστι Χριστός κατάγω · ἤ · τίς καταβαίνω εἰς ὁ ἄβυσσος ; τουτέστι Χριστός [ ἀνάγω . ἢ τίς καταβαίνω εἰς ὁ ἄβυσσος ; | τουτέστι Χριστός ] ἐκ νεκρός ἀνάγω . ἀλλά τίς λέγω ὁ γραφεύς ; ἐγγύς σύ ὁ ῥῆμα ἐν ὁ στόμα σύ καί ἐν ὁ Καρδία σύ « , διά ὅς ἀναβαίνω εἰς ὁ οὐρανός . καί περί ὁ ἄνοδος » ἐγγύς σῦς εἰμί ὁ ῥῆμα « , καί περί ὁ κατωτάτω » ἐγγύς σῦς εἰμί ὁ ῥῆμα « · καί τίς γάρ ἀλλά ἢ ὁ λόγος ὁ πανταχοῦ ὁ ἅγιος δύναμαι ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ; » ὁ « γάρ » βασίλειος ὁ οὐρανός ἐντός σύ εἰμί « .