origenes.in-jeremiam-homiliae-12-20 20.1
( 19 , ) πάντα τὰ ἀναγεγραμμένα περὶ τοῦ θεοῦ κἂν ἐπεμφαίνοντα αὐτόθεν ᾖ , χρὴ ἄξια νοῆσαι εἶναι θεοῦ ἀγαθοῦ . τίς γὰρ οὐκ ἐρεῖ ἀπεμφαίνοντα εἶναι ἀναφερόμενα ἐπὶ θεὸν τὸ ἔχειν αὐτὸν ὀργήν , τὸ χρῆσθαι αὐτὸν θυμῷ , τὸ μεταμελεῖσθαι αὐτόν , ἤδν δὲ καὶ τὸ ὑπνοῦν αὐτόν ; ἀλλ᾿ ἕκαστον τούτων παρὰ τῷ εἰδότι >ἀκούειν σκοτεινῶν λόγων< εὑρεθήσεται ἔξιον θεοῦ . ἡ γὰρ ὀργὴ μὲν αὐτοῦ οὐκ ἄκαρπός ἐστιν , ἀλλ’ ὡς ὁ λόγος αὐτοῦ παιδεύει , οὕτως καὶ ἡ ὀργὴ αὐτοῦ παι - δεύει · τοὺς γὰρ μὴ παιδευθέντας λόγῳ παιδεύει ὀργῇ . καὶ ἀναγκαῖόν ἐστι τὸν θεὸν χρῆσθαι τῇ καλουμένῃ ὀργῇ , ὡς χρῆται τῷ ὀνομαζο - μένῳ λόγῳ · οὐδὲ γὰρ ὁ λόγος αὐτοῦ τοιοῦτός ἐστιν , ὁποῖος ὁ πάντων λόγος . οὐδενὸς γὰρ ὁ λόγος » ζῶον « , οὐδενὸς ὁ λόγος » θεός « , οὐδενὸς [ γὰρ ] ὁ λόγος » ἐν ἀρχῇ « πρὸς ἐκεῖνον ἠν , οὑ ὁ λόγος ἠν , κἂν εἰ μόνος † ἀπό τινος ᾖ ἀρχῆς . οὕτω δὲ καὶ ἡ ὀργὴ τοῦ θεοῦ ὀργὴ λέγεται οὐχὶ ὡς ἡ οὑτινοσοῦν τινος ] ὀργή . καὶ ὥσπερ ξένον τι ἔχει ὁ λόγος τοῦ θεοῦ παρὰ πάντα τὸν οὑτινοσοῦν λόγον , καὶ ἔχει ξένον τὸ εἶναι θεὸς καὶ τὸ εἶναι λόγος ὢν ] ζῶον , τὸ ὑφεστηκέναι καθ’ ἑαυτό , τὸ ὑπηρετεῖν τῷ πατρί , οὕτως ἐπεὶ ἅπαξ ὠνομάσθη θεοῦ ἡ καλουμένη αὐτοῦ ὀργή , ξένον τι ἔχει καὶ ἀλλότριον πάσης τῆς τοῦ ὁριζομένου ὀργῆς . οὕτως καὶ ὁ θυμὸς αὐτοῦ ἴδιόν τι ἔχει · ἒστι γὰρ ὁ τῆς προθέσεως τῆς τοῦ θυμῷ ἐλέγχοντος , βουλομένης τὸν ἐλεγχόμε - νον διὰ τοῦ ἐλέγχου ἐπιστρέφειν . ἐλέγχει καὶ λόγος , ὡς παιδεύει λόγος · ἀλλ’ οὐχ οὕτως ἐλέγχει λόγος , ὡς ἐλέγχει θυμός . οἱ γὰρ τῷ ἀπὸ τοῦ λόγου ἐλέγχῳ μὴ ὠφεληθέντες δεήσονται ἐλέγχου τοῦ ἀπὸ τοῦ θυμοῦ . Ἐλέγομέν τινα εἶναι καὶ μεταμέλειαν θεοῦ αὐτόθεν ἀπεμφαί - νουσαν , ἐπεὶ γέγραπται · » μεταμεμέλημαι ὅτι ἔχρισα τὸν Σαοὺλ εἰς βασιλέα . « . ἀξίως δὲ ζητήσεις καὶ τὴν μεταμέλειαν , καὶ μὴ νομίσῃς συγγένειάν τινα ἔχειν τὴν μεταμέλειαν αὐτοῦ τῇ μεταμελείᾳ τῶν μεταμελουμένων . ὡς γὰρ ἐξαίρετόν τι εἶχεν ὁ λόγος αὐτοῦ , τι ἡ ὀργὴ αὐτοῦ , ὑπερέχον τι ὁ θυμὸς αὐτοῦ , καὶ οὐδὲν τούτοις συγγενὲς ἦν τοῖς ὁμωνύμοις , τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἡ με - ταμέλεια αὐτοῦ ὁμώνυμόν ἐστι τῇ ἡμετέρᾳ μεταμελείᾳ · ὁμώνυμα δέ ἐστιν , ὧν ὄνομα μόνον κοινόν , ὁ δὲ κατὰ τοὔνομα τῆς οὐσίας λόγος ἕτερος . μόνον οὖν ὄνομα κοινὸν θυμοῦ θεοῦ καὶ θυμοῦ οὑτινοσοῦν , καὶ μόνον ὄνομα κοινὸν ὀργῆς οὑτινοσοῦν καὶ ὀργῆς θεοῦ . οὕτως καὶ ἐπὶ μεταμελείας νοητέον . καὶ ζητήσει ὁ δυνάμενος , τί μεταμέλεια ἐργάζεται θεοῦ , τί ἐργάσατο . τὸν Σαοὺλ καθεῖλε βασιλεύοντα παρα - νόμως , ἀνέστησε βασιλέα τῷ λαῷ τὸν κατὰ τὴν καρδίαν τοῦ θεοῦ · εἶπε γὰρ διὰ τὴν ἀγαθὴν ἐκείνην μεταμέλειαν · » εὗρον ἄνδρα κατὰ τὴν καρδίαν μου , Δαβὶδ υἱὸν Ἰεσσαί « . ἀλλὰ ταῦτά μοι προοίμια πάντα ἐστὶ διὰ τὸ τὴν ἀρχὴν τῆς ἀπὸ τοῦ Ἱερεμίου ἀναγνώσεως οὕτως ἔχειν · » ἠπάτησάς με , κύριε , καὶ ἠπατήθην « .
Lemmas: ( 19 , ) πᾶς ὁ ἀναγράφω περί ὁ θεός κἀν επεμφαιμιαινω αὐτόθεν εἰμί , χρή ἄξιος νοέω εἰμί θεός ἀγαθός . τίς γάρ οὐ εἴρω ἀπεμφαίνω εἰμί ἀναφέρω ἐπί θεός ὁ ἔχω αὐτός ὀργή , ὁ χράω αὐτός θυμός , ὁ μεταμελέομαι αὐτός , ἀείδω δέ καί ὁ ὑπνόω αὐτός ; ἀλλά ἕκαστος οὗτος παρά ὁ οἶδα ἀκούω σκοτεινός λόγων εὑρίσκω ξέω θεός . ὁ γάρ ὀργή μέν αὐτός οὐ ἄκαρπος εἰμί , ἀλλά ὡς ὁ λόγος αὐτός παιδεύω , οὕτως καί ὁ ὀργή αὐτός παῖς - δήω · ὁ γάρ μή παιδεύω λόγος παιδεύω ὀργή . καί ἀναγκαῖον εἰμί ὁ θεός χράω ὁ καλέω ὀργή , ὡς χράω ὁ ὀομαζο - μένος λόγος · οὐδέ γάρ ὁ λόγος αὐτός τοιοῦτος εἰμί , ὁποῖος ὁ πᾶς λόγος . οὐδείς γάρ ὁ λόγος » ζῷον « , οὐδείς ὁ λόγος » θεός « , οὐδείς [ γάρ ] ὁ λόγος » ἐν ἀρχή « πρός ἐκεῖνος ἐάν , ὅς ὁ λόγος ἐάν , κἀν εἰμί μόνος † ἀπό τις εἰμί ἀρχή . οὗτος δέ καί ὁ ὀργή ὁ θεός ὀργή λέγω οὐ ὡς ὁ ὅστις τις ] ὀργή . καί ὥσπερ ξένος τίς ἔχω ὁ λόγος ὁ θεός παρά πᾶς ὁ ὅστις λόγος , καί ἔχω ξένος ὁ εἰμί θεός καί ὁ εἰμί λόγος εἰμί ] ζῷον , ὁ ὑφίστημι κατά ἑαυτοῦ , ὁ ὑπηρετέω ὁ πατήρ , οὕτως ἐπεί ἅπαξ ὀνομάζω θεός ὁ καλέω αὐτός ὀργή , ξένος τίς ἔχω καί ἀλλότριος πᾶς ὁ ὁ ὁρίζω ὀργή . οὕτως καί ὁ θυμός αὐτός ἴδιος τίς ἔχω · εἰμί γάρ ὁ ὁ πρόθεσις ὁ ὁ θυμός ἐλέγχω , βούλομαι ὁ ελέγχω - νοῦς διά ὁ ἐλέγχω ἐπιστρέφω . ἔλεγχος καί λόγος , ὡς παιδεύω λόγος · ἀλλά οὐ οὕτως ἔλεγχος λόγος , ὡς ἔλεγχος θυμός . ὁ γάρ ὁ ἀπό ὁ λόγος ἔλεγχος μή ὠφελέω δήω ἐλέγχω ὁ ἀπό ὁ θυμός . λέγω τις εἰμί καί μεταμέλεια θεός αὐτόθεν ἀπεμφαί - νουω , ἐπεί γράφω · » μεταμέλομαι ὅτι χρίω ὁ Σαῦλος εἰς βασιλεύς . « . ἀξίως δέ ζητέω καί ὁ μεταμέλεια , καί μή νομίζω συγγένεια τις ἔχω ὁ μεταμέλεια αὐτός ὁ μεταμέλεια ὁ μετεπιμελέομαι . ὡς γάρ ἐξαιρετός τίς ἔχω ὁ λόγος αὐτός , τίς ὁ ὀργή αὐτός , ὑπερέχω τίς ὁ θυμός αὐτός , καί οὐδείς οὗτος συγγενής εἰμί ὁ ὁμώνυμος , ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ ἐγώ - ταμέλεια αὐτός ὁμώνυμος εἰμί ὁ ἡμέτερος μεταμέλεια · ὁμώνυμος δέ εἰμί , ὅς ὄνομα μόνος κοινός , ὁ δέ κατά ὄνομα ὁ οὐσία λόγος ἕτερος . μόνος οὖν ὄνομα κοινός θυμός θεός καί θυμός ὅστις , καί μόνος ὄνομα κοινός ὀργή ὅστις καί ὀργή θεός . οὕτως καί ἐπί μεταμέλεια νοητέον . καί ζητέω ὁ δύναμαι , τίς μεταμέλεια ἐργάζομαι θεός , τίς ἐργάζομαι . ὁ Σαῦλος καθαιρέω βασιλεύω παρά - νόμος , ἀνίστημι βασιλεύς ὁ λαός ὁ κατά ὁ Καρδία ὁ θεός · εἶπον γάρ διά ὁ ἀγαθός ἐκεῖνος μεταμέλεια · » εὑρίσκω ἀνήρ κατά ὁ Καρδία ἐγώ , Δαυίδ υἱός Ἰεσσαί « . ἀλλά οὗτος ἐγώ προοίμιον πᾶς εἰμί διά ὁ ὁ ἀρχή ὁ ἀπό ὁ Ἱερεμίας ἀνάγνωσις οὕτως ἔχω · » ἀπατάω ἐγώ , κύριος , καί ἀπατάω « .