origenes.in-jeremiam-homiliae-12-20 20.3
( 19 , ) Ἐγὼ δὲ εὔχομαι , ἃ λαμβάνω ἀπὸ τῶν διδόντων μὴ τηρῆσαι μόνον μηδὲ κατορύξαι τὸ τάλαντον τῶν λεγόντων μοι εἰς τὴν γῆν< μηδὲ >τὴν μνᾶν τῶν διδασκόντων τι χρήσιμον ἀποδῆσαι ἐν σουδαρίῳ< , ἀλλὰ πλεονασμὸν ποιῆσαι τῶν μαθημάτων ὧν λαμβάνω ἀπὸ τοῦ παραδιδόντος καὶ δυναμένου παραδοῦναι χρήσιμα . εὔχομαι τὴν μνᾶν εἴτε εὐαγγελίου εἴτε ἀποστόλου εἴτε προφήτου εἴτε νόμου ποιῆσαι πολλαπλασίονα . ταῦτ᾿ οὖν ἀκούσας ἐσκόπουν κατ᾿ ἐμαυτὸν περὶ τοῦ » ἠπάτησάς με , κύριε , καὶ ἠπατήθην « . καὶ σκοπῶν εὔχομαι εὑρίσκειν τι εἰς τὸν τόπον ἀληθές . μήποτε οὖν , ὡς πατὴρ υἱὸν ἔτι νήπιον ὄντα ἀπατᾶν ἐπὶ συμφέροντι βούλεται , οὖν ἄλλως δυνάμενον ὠφεληθῆναι ἐὰν μὴ ὁ παῖς ἀπατηθῇ , ὡς ἰατρὸς ἀπατᾶν τὸν κάμνοντα πραγματεύεται , μὴ δυνάμενον θεραπευθῆναι ἐὰν μὴ ἀπάτης παραδέξηται λόγους , οὕτω καὶ ὁ τῶν ὅλων θεός , ἐπεὶ προκείμενον ἔχει ὠφελῆσαι τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος . λεγέτω ὁ ἰατρὸς τῷ κάμνοντι · τμηθῆναί σε δεῖ , καυτηριασθῆναί σε δεῖ , ἄλλα χαλεπώτερα παθεῖν σε δεῖ · οὐκ ἂν παράσχοι ἑαυτὸν ἐκείνος . ἀλλ᾿ ἐνίοτε ἄλλο λέγει , καὶ ἔκρυψεν ὑπὸ τὸν σπόγγον ἐκεῖνο τὸ τέμνον , τὸ διαιροῦν σιδήριον , καὶ πάλιν κρύπτει , ἵν᾿ οὕτως ὀνομάσω , ὑπὸ τὸ μέλι τὴν τοῦ πικροῦ φύσιν καὶ τὸ ἀηδὲς φάρμακον , βουλόμενος οὐ βλάψαι ἀλλ᾿ ἰάσασθαι τὸν θεραπευόμενον . τοιούτων φαρμάκων πεπλήρωται ὅλη ἡ θεία γραφή . καὶ τινὰ μέν ἐστι χρηστὰ κρυπτόμενα , τινὰ δέ ἐστι πικρὰ κρυπτόμενα . ἐὰν ἴδῃς πατέρα ἀπειλοῦντα ὡς μισοῦντα τὸν υἱὸν καὶ λέγοντα τῷ υἱῷ φοβερὰ καὶ μὴ ἐπιδεικνύμενον τὴν φιλοστοργίαν , ἀλλὰ κρύπτοντα τὴν ἀγάπην τὴν πρὸς τὸν υἱόν , ὄψει ὅτι ἀπατᾶν βούλεται τὸ νήπιον · οὐ γὰρ συμφέρει τῷ υἱῷ τὸ ἐπίστασθαι τὴν ἀγάπην τοῦ πατρός , τὴν προαίρεσιν τὴν φιλικήν · ἐκλυθήσεται γὰρ καὶ οὐ παιδευθήσεται . διὰ τοῦτο κρύπτει μὲν τὸ γλυκὺ τῆς φιλοστοργίας , δείκνυσι δὲ τὸ πικρὸν τῆς ἀπειλῆς . Τοιοῦτόν τι ποιεῖ ἐκ τοῦ ἀνὰ λόγον πατρὶ καὶ ἰατρῷ ὁ θεός . ἔστι πικρά τινα , ἅ καὶ τὸν δικαιότατον μὲν ἰᾶται καὶ τὸν σοφώτατον . . . πάντα γὰρ τὸν ἁμαρτήσαντα ἐπὶ ταῖς ἁμαρτίαις κολασθῆναι δεῖ . » μὴ πλανᾶσθε , θεὸς οὐ μυκτηρίζεται « . >εἴτε πόρνος εἴτε μοιχὸς εἴτε μαλακὸς εἴτε αρσενοκοίτης εἴτε κλέπτης εἴτε μέθυσος εἴτε λοίδορος εἴτε ἅρπαξ , βασιλείαν θεοῦ οὐ κληρονομήσουσι< . τοῦτο ἐὰν νοηθῇ καὶ ἀκριβωθῇ ὑπὸ τῶν μὴ δυναμένων ἰδεῖν τὸ ἰατρικὸν σιδήριον ὑπὸ τὸν σπόγγον , ὑπὸ τῶν μὴ δυναμένων νοῆσαι τὸ κικρὸν φάρμακον ὑπὸ τὸ μέλι , ἐκκακήσει τις . τίς γὰρ ἡμῶν οὐ σύνοιδεν ἑαυτῷ πιόντι οὐ μετὰ βουλῆς καὶ μεθυσθέντι ; τίς ἡμῶν καθαρεύει ἀπὸ κλοπῆς καὶ ἀπὸ τοῦ μὴ πεπορικέναι τὰ ἐπιτήδεια δεόντως ; ἀλλ᾿ ὅρα τί λέγει ὁ λόγος · >μὴ πλανᾶσθε , ὅτι οὗτοι βασιλείαν θεοῦ οὐ κληρονομήσουσι< . τὸ κατὰ τὸν τόπον μυστήριον κεκρύφθαι δεῖ , ἵνα μὴ ἐκκακήσῃ ὁ πολύς , ἵνα μὴ μαθὼν τὰ πράγματα προσδοκήσῃ τὴν ἔξοδον οὐχ ὡς ἀνάπαυσιν , ἀλλ᾿ ὡς κόλασιν . ἢ τίς εὑρεθήσεται Παῦλος ὁ δυνάμενος λέγειν · >κάλλιον γὰρ ἀναλῦσαι καὶ σὺν Χριστῷ εἶναι< ; ἐμὰ ξύλα καυθῆναι ἐν ἐμοὶ δεῖ . οἶδα γὰρ ὅτι ἐὰν ἐξέλθω , τὰ ἐμὰ ξύλα καυθῆναι ἐν ἐμοὶ δεῖ . ξύλα δὲ ἔχω τὰς λοιδορίας , ξύλα ἔχω τὰς μέθας , ξύλα τὰς κλοπάς , καὶ ἄλλα μυρία ξύλα ἐπῳκοδόμησά μου τῇ οἰκοδομῇ . ὁρᾷς ὅτι ταῦτα πάντα λανθάνει τοὺς πολλοὺς τῶν πεπιστευκότων , καὶ καλῶς λανθάνει · καὶ ἕκαστος ἡμῶν οἴεται , ἐπεὶ μὴ εἰδωλολάτρησεν , ἐπεὶ μὴ πεπόρνευκεν ( εἴθε κἂν ἐπὶ τῶν τοιούτων καθαρεύοιμεν ) , ὅτι ἀπαλλαγεὶς τοῦ βίου σωθήσεται . οὐ βλέπομεν ὅτι » τοὺς πάντας ἡμᾶς παρασταθῆναι δεῖ ἔμπροσθαν τοῦ βήματος τοῦ Χριστοῦ , ἵνα κομίσηται ἕκαστος τὰ διὰ τοῦ σώματος πρὸς ἃ ἔπραξεν , εἴτε ἀγαθὸν εἴτε φαῦλον « . οὐ βλέπομεν τὸν εἰρηκότα · » πλὴν ὑμᾶς ἔγνων ἐκ πάντων , τῶν φυλῶν τῆς γῆς · διὰ τοῦτο ἐκδικήσω ἐφ᾿ ὑμᾶς ἐπὶ πάντα τὰ ἐπιτηδεύματα ὑμῶν « , οὐχὶ τινὰ μὲν τινὰ δὲ οὔ . Ἐπεὶ τοίνυν ὁ ἰατρὸς ἐνίοτε ἀποκρύπτει τὸν ἰατρικὸν σίδηρον ὑπὸ τὸν ἁπαλὸν καὶ τρυφερὸν σπόγγον , κρύπτει δὲ καὶ ὁ πατὴρ τὴν φιλοστοργίαν διὰ τῆς ἐμφάσεως τῆς ἀπειλῆς , καὶ αἱ ἀπάται αἱ μὲν ἀφαιρῦσι τὰ στεατώματα καὶ τοὺς κιρσοὺς καὶ εἴ τι ἄλλο βλάπτει τὴν τοῦ σώματος κατασκευήν , ἡ δὲ περιαιρεῖ τὴν ἀπαιδευσίαν καὶ τὴν χαύνωσιν · τοιοῦτον δή τι νενόηκε ποιεῖν τὸν θεὸν ὁ προφήτης μυστικῶς καὶ λέγει ἰδὼν ἅ ἠπάτηται ὑπὸ τοῦ θεοῦ ἐπὶ καλῷ [ καὶ λέγει ] · » ἠπάτησάς με , κύριε , καὶ ἠπατήθην « . ἤγαγεν αὐτὸν ἐπὶ τὴν τηλικαύτην χάριν , ἐπὶ τὸ εὔξασθαι καὶ εἰπεῖν τῷ θεῷ · ἀπάτησόν με , εἰ τοῦτο συμφέρει . ἄλλη γὰρ ἡ ἀπάτη ἡ ἀπὸ τοῦ θεοῦ , ἄλλη ἡ ἀπάτη ἡ ἀπὸ τοῦ ὄφεως . ὅρα τί λέγει ἡ γυνὴ τῷ θεῷ · » ὁ ὄφις ἠπάτησέ με , καὶ ἔφαγον « . καὶ ἡ μὲν ἀπάτη ἡ ἀπὸ τοῦ ὄφεως ἐξεῖλε τὸν Ἀδὰμ καὶ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ παραδείσου τοῦ θεοῦ · ἡ δὲ ἀπάτη ἡ γενομένη τῷ προφήτῃ τῷ εἰπόντι · » ἠπάτησάς με , κύριε , καὶ ἠπατήθην « ἤγαγεν αὐτὸν ἐπὶ τὴν τηλικαύτην τῆς προφητείας φητείας χάριν , ἐπὶ τὸ αὐξῆσαι ἐν αὐτῷ τὴν δύναμιν , ἐπὶ τὸ τελειωθῆναι αὐτὸν καὶ δυνηθῆναι ὑπηρετήσασθαι μετὰ τοῦ μὴ φοβεῖσθαι ἄνθρωπον τῷ βουλήματι τοῦ λόγου τοῦ θεοῦ . ταῦτα μὲν οὖν καὶ ἡμεῖς νοοῦντες καὶ ἐπὶ τοῦ παρόντος καὶ εἰς τὸ μέλλον εὐξώμεθα ἀπατᾶσθαι ὑπὸ τοῦ θεοῦ . μόνον μὴ ὁ ὄφις ἀπατησάτω ἡμᾶς . καὶ ἀλλαχοῦ τούῳ συγγενὲς γέγραπται , ὅτι εἴρηται ἐν τῷ Ἡσαΐᾳ · » κύριος γὰρ ἐκέρασεν αὐτοῖς πνεῦμα πλανήσεως « . ἐπιστήσεις κἀκεῖ τί ποιεῖ τὸ πνεῦμα τῆς πλανήσεως κιρνάμενον ἀπὸ τοῦ θεοῦ . καλῶς δέ , ὅτι οὐκ ἄκρατον δέδωκεν ὁ θεὸς τὸ πνεῦμα τῆς πλανήσεως , ἀλλ᾿ , ὡς ὠνόμασεν ὁ προφήτης , ἐκέρασεν αὐτό .
Lemmas: ( 19 , ) ἐγώ δέ εὔχομαι , ὁ λαμβάνω ἀπό ὁ δίδωμι μή τηρέω μόνος μηδέ κατορύσσω ὁ τάλαντον ὁ λέγω ἐγώ εἰς ὁ γῆν< μηδέ ὅς μνᾶ ὁ διδάσκω τίς χρήσιμος ἀποδέω ἐν σουδάριον , ἀλλά πλεονασμός ποιέω ὁ μάθημα ὅς λαμβάνω ἀπό ὁ παραδίδωμι καί δύναμαι παραδίδωμι χρήσιμος . εὔχομαι ὁ μνᾶ εἴτε εὐαγγέλιον εἴτε ἀπόστολος εἴτε προφήτης εἴτε νόμος ποιέω πολλαπλασίων . αὐτός οὖν ἀκούω σκοπέω κατά ἐμαυτοῦ περί ὁ » ἀπατάω ἐγώ , κύριος , καί ἀπατάω « . καί σκοπός εὔχομαι εὑρίσκω τίς εἰς ὁ τόπος ἀληθής . μήποτε οὖν , ὡς πατήρ υἱός ἔτι νήπιος εἰμί ἀπατάω ἐπί συμφέρω βούλομαι , οὖν ἄλλως δύναμαι ὠφελέω ἐάν μή ὁ παῖς ἀπατάω , ὡς ἰατρός ἀπατάω ὁ κάμνω πραγματεύομαι , μή δύναμαι θεραπεύω ἐάν μή ἀπάτη παραδείκνυμι λόγος , οὗτος καί ὁ ὁ ὅλος θεός , ἐπεί πρόκειμαι ἔχω ὠφελέω ὁ ὁ ἄνθρωπος γένος . λέγω ὁ ἰατρός ὁ κάμνω · τέμνω σύ δεῖ , καυτηριάζω σύ δεῖ , ἄλλος χαλεπός πάσχω σύ δεῖ · οὐ εἄν παρέχω ἑαυτοῦ ἐκείνος . ἀλλά ἐνίοτε ἄλλος λέγω , καί κρύπτω ὑπό ὁ σπόγγος ἐκεῖνος ὁ τέμνω , ὁ διαιρέω σιδήριον , καί πάλιν κρύπτω , ἵνα οὕτως ὀνομάζω , ὑπό ὁ μέλι ὁ ὁ πικρός φύσις καί ὁ ἀηδής φάρμακον , βούλομαι οὖον βλάπτω ἀλλά ἰάομαι ὁ θεραπεύω . τοιοῦτος φάρμακον πληρόω ὅλος ὁ θεῖος γραφεύς . καί τις μέν εἰμί χρηστός κρύπτω , τις δέ εἰμί πικρός κρύπτω . ἐάν ὁράω πατήρ ἀπειλέω ὡς μισέω ὁ υἱός καί λέγω ὁ υἱός φοβερός καί μή ἐπιδείκνυμι ὁ φιλοστοργία , ἀλλά κρύπτω ὁ ἀγάπη ὁ πρός ὁ υἱός , ὁράω ὅτι ἀπατάω βούλομαι ὁ νήπιος · οὖον γάρ συμφέρω ὁ υἱός ὁ ἐφίστημι ὁ ἀγάπη ὁ πατήρ , ὁ προαίρεσις ὁ φιλικός · ἐκλύω γάρ καί οὖον παιδεύω . διά οὗτος κρύπτω μέν ὁ γλυκύς ὁ φιλοστοργία , δείκνυμι δέ ὁ πικρός ὁ ἀπειλή . τοιοῦτος τίς ποιέω ἐκ ὁ ἀνά λόγος πατήρ καί ἰατρός ὁ θεός . εἰμί πικρός τις , ὅς καί ὁ Δίκαιος μέν ἰάομαι καί ὁ σοφός . . . πᾶς γάρ ὁ ἁμαρτάνω ἐπί ὁ ἁμαρτία κολάζω δεῖ . » μή πλανάω , θεός οὖον μυκτηρίζω « . εἶμι πόρνος εἴτε μοιχός εἴτε μαλακός εἴτε αρσενοκοίτης εἴτε κλέπτης εἴτε μέθυσος εἴτε λοίδορος εἴτε ἅρπαξ , βασίλειος θεός οὖον κληρονομέω . οὗτος ἐάν νοέω καί ἀκριβόω ὑπό ὁ μή δύναμαι ὁράω ὁ ἰατρικός σιδήριον ὑπό ὁ σπόγγος , ὑπό ὁ μή δύναμαι νοέω ὁ κικρὸν φάρμακον ὑπό ὁ μέλι , ἐκκακέω τις . τίς γάρ ἐγώ οὖον σύνοιδα ἑαυτοῦ πίνω οὖον μετά βουλή καί μεθύσκω ; τίς ἐγώ καθαρεύω ἀπό κλοπή καί ἀπό ὁ μή πορίζω ὁ ἐπιτήδειος δήω ; ἀλλά ὁράω τίς λέγω ὁ λόγος · ὅς πλανάω , ὅτι οὗτος βασίλειος θεός οὖον κληρονομέω . ὁ κατά ὁ τόπος μυστήριον κρύπτω δεῖ , ἵνα μή ἐκκακέω ὁ πολύς , ἵνα μή μανθάνω ὁ πρᾶγμα προσδοκάω ὁ ἔξοδος οὐ ὡς ἀνάπαυσις , ἀλλά ὡς κόλασις . ἢ τίς εὑρίσκω Παῦλος ὁ δύναμαι λέγω · >κάλλιον γάρ ἀναλύω καί σύν Χριστός εἶναι< ; ἐμός ξύλον καίω ἐν ἐγώ δεῖ . οἶδα γάρ ὅτι ἐάν ἐξέρχομαι , ὁ ἐμός ξύλον καίω ἐν ἐγώ δεῖ . ξύλον δέ ἔχω ὁ λοιδορία , ξύλον ἔχω ὁ μέθη , ξύλον ὁ κλοπή , καί ἄλλος μυρίος ξύλον ἐποικοδομέω ἐγώ ὁ οἰκοδομέω . ὁράω ὅτι οὗτος πᾶς λανθάνω ὁ πολύς ὁ πιστεύω , καί καλῶς λανθάνω · καί ἕκαστος ἐγώ οἴομαι , ἐπεί μή εἰδωλολατρέω , ἐπεί μή πορνεύω ( εἴθε κἀν ἐπί ὁ τοιοῦτος καθαρεύω ) , ὅτι ἀπαλλάσσω ὁ βίος σῴζω . οὖον βλέπω ὅτι » ὁ πᾶς ἐγώ παρίστημι δεῖ ἐμπίμπρημι ὁ βῆμα ὁ Χριστός , ἵνα κομίζω ἕκαστος ὁ διά ὁ σῶμα πρός ὁ πράσσω , εἴτε ἀγαθός εἴτε φαῦλος « . οὖον βλέπω ὁ ἐρῶ · » πλήν σύ γιγνώσκω ἐκ πᾶς , ὁ Φυλή ὁ γῆ · διά οὗτος ἐκδικέω ἐπί σύ ἐπί πᾶς ὁ ἐπιτήδευμα σύ « , οὐ τις μέν τις δέ οὖον . ἐπεί τοίνυν ὁ ἰατρός ἐνίοτε ἀποκρύπτω ὁ ἰατρικός σίδηρος ὑπό ὁ ἁπαλός καί τρυφερός σπόγγος , κρύπτω δέ καί ὁ πατήρ ὁ φιλοστοργία διά ὁ ἔμφασις ὁ ἀπειλή , καί ὁ ἀπάτη ὁ μέν ἀφαιρέω ὁ στεάτωμα καί ὁ κιρσός καί εἰμί τίς ἄλλος βλάπτω ὁ ὁ σῶμα κατασκευή , ὁ δέ περιαιρέω ὁ ἀπαιδευσία καί ὁ χαύνωσις · τοιοῦτος δή τίς νοέω ποιέω ὁ θεός ὁ προφήτης μυστικός καί λέγω εἶδον ὅς ἀπατάω ὑπό ὁ θεός ἐπί καλός [ καί λέγω ] · » ἀπατάω ἐγώ , κύριος , καί ἀπατάω « . ἄγω αὐτός ἐπί ὁ τηλικόσδε χάρις , ἐπί ὁ εὔχομαι καί εἶπον ὁ θεός · ἀπατάω ἐγώ , εἰμί οὗτος συμφέρω . ἄλλος γάρ ὁ ἀπάτη ὁ ἀπό ὁ θεός , ἄλλος ὁ ἀπάτη ὁ ἀπό ὁ ὄφις . ὁράω τίς λέγω ὁ γυνή ὁ θεός · » ὁ ὄφις ἀπατάω ἐγώ , καί ἔφαγον « . καί ὁ μέν ἀπάτη ὁ ἀπό ὁ ὄφις ἐξαιρέω ὁ Ἀδάμ καί ὁ γυνή αὐτός ἀπό ὁ παράδεισος ὁ θεός · ὁ δέ ἀπάτη ὁ γίγνομαι ὁ προφήτης ὁ εἶπον · » ἀπατάω ἐγώ , κύριος , καί ἀπατάω « ἄγω αὐτός ἐπί ὁ τηλικόσδε ὁ προφητεία φητείας χάρις , ἐπί ὁ αὐξάνω ἐν αὐτός ὁ δύναμις , ἐπί ὁ τελειόω αὐτός καί δύναμαι ὑπηρετέω μετά ὁ μή φοβέω ἄνθρωπος ὁ βούλημα ὁ λόγος ὁ θεός . οὗτος μέν οὖν καί ἐγώ νοέω καί ἐπί ὁ πάρειμι καί εἰς ὁ μέλλω εὔχομαι ἀπατάω ὑπό ὁ θεός . μόνος μή ὁ ὄφις ἀπατάω ἐγώ . καί ἀλλαχοῦ τούῳ συγγενής γράφω , ὅτι εἴρω ἐν ὁ Ἠσαΐας · » κύριος γάρ κεράννυμι αὐτός πνεῦμα πλάνησις « . ἐφίστημι ἐκεῖ τίς ποιέω ὁ πνεῦμα ὁ πλάνησις κιρνάω ἀπό ὁ θεός . καλῶς δέ , ὅτι οὐ ἄκρατος δίδωμι ὁ θεός ὁ πνεῦμα ὁ πλάνησις , ἀλλά , ὡς ὀνομάζω ὁ προφήτης , κεράννυμι αὐτός .