origenes.homiliae-in-lucam 8
De eo , quod scriptum est : Magnificat anima mea Dominum< usque ad illum locum , ubi ait : timentibus se fecit virtutem< . Ante Joannem prophetat Elisabeth , ante ortum Domini Salvatoris prophetat Maria . Et quo - Πρὸ Ἰωάννου ’ Ελισάβετ προφητεύει , πρὸ τῆς γενέσεως τοῦ σω τῆρος ἡμῶν ἡ Μαρία προφητεύει . modo peccatum coepit a muliere et deinceps ad virum usque pervenit , sic et principium salutis a mulieribus habuit exordium , ut ceterae quoque mulieres , sexus fragilitate deposita , imitarentur vitam conversationemque sanctarum earumque vel maxime , quae nunc in evangelio describuntur . Videamus ergo vaticinium vorginale . >Magnificat< , ait , mea Dominum , et exsultavit spiritus meus in Deo salutari . Duae res , >anima< et duplici laude funguntur . Anima Dominum praedicat , spiritus Deum : non quod alia laus Domini , alia Dei sit , sed quia , qui Deus est , idem et Dominus est , Καὶ ὥσπερ ἤρξατο ἡ ἁμαρτία ἀπὸ τῆς γυναικὸς καὶ μετὰ τοῦτο ἔφθασεν ἐπὶ τὸν ἄνδρα , οὕτω καὶ τὰ ἀγαθὰ ἀπὸ τῶν γυναικῶν ἤρξατο , ἶνα προτραπῶσιν αἱ γυναῖκες , τὴν ἀσθένειαν καὶ τὰ γυναικεῖα ἀποθέμεναι , ζηλῶσαι τοὺς βίους τῶν μακαρίων τούτων . Ἴδωμεν λοιπὸν τὴν προφητείαν τὴν παρθενικήν , ἤ φησιν · >Μεγαλύνει ψυχή μου τὸν κύριον< οὐ μόνον σῶμα , ἀλλάκαὶ ἡψυχή . | Ἐπειδὴ τοιαύτης μεγάλης καὶ θαυμασίας χάριτος παρὰ θεοῦ ἠξίωμαι , ἀξιοχρέως >μεγαλύνει ἡ ψυχή τὸν κύριον< · ὅλον γὰρ μεγάλῳ θαύματι καὶ κατορθώματι , τοσοῦτον ὀφείλω πρώτη δοξάζειν τὸν ἐν ἐμοὶ τὰ παράδοξα ἐνεργοῦντα . | et qui Dominus est , idem et Deus est . Quaeritur , quomodo >anima magnificet Dominum Dominus nec augmentum nec detrimentum recipere potest et , quod est , est , qua ratione nunc Maria loquitur : >Magnificat anima mea Dominum ? Si considerem Dominum Salvatorem >imaginem esse invisibilis Dei et videam animam meam factam >ad imaginem conditoris esset imaginis — neque enim anima mea specialiter imago est Dei , sed ad similitudinem imaginis prioris effecta est — tunc videbo , quoniam in exemplum eorum , qui solent imagines pingere , et uno , verbi causa , vultu regis accepto ad principalem similitudinem exprimendam artis industriam commodare , unusquisque nostrum , ad imaginem Christi formans animam suam , aut majorem ei aut minorem ponit imaginem , vel obsoletam vel sordidam , aut claram atque lucentem et respondentem ad effigiem imaginis principalis . Quando igitur Πῶς . ἡ ψυχὴ μεγαλύνει τὸν κύριον κατανοητέον . Ἐρεῖ γάρ τις · ὁ κύριος οὔτε μείζων γίνεται οὔτε ἐλάττων , ἀλλ' ὅ ἐστιν , ἐστίν · πῶς οὖν δύναται ψυχὴ μεγαλῦναι τὸν γύριον ; Ὅτι >εἰκών ἐστι τοῦ θεοῦ τοῦ ἀοράτου ἀλλὰ >κατ' εἰκόνα προυπάρχουσαν αὐτῆς . Ἕκαστος δὲ ἡμῶν τὴν ἑαυτοῦ φυχὴν τελειῶν καὶ προάγων ἐπὶ μακαριότητα οἶον εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ ἀνατίθησιν , ἤτοι μιμουμένην τὸν πρωτότυπον , τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ , τὴν εἰκόνα τοῦ θεοῦ . Ὁταν οὖν μεγάλην ποιήσω τὴν grandeiii fecero imaginem ima - ginis , id est animam meam , et magnificavero illam opere , cogitatione , sermone , tunc imago Dei grandis efficitur , et ipse Dominus , cujus imago est , in nostra anima magnificatur . Et quomodo crescit Dominus in nostra imagine , sic si peccatores fuerimus , minuitur atque decrescit . Vel certe Dominus nec minuitur nec decrescit , sed nos pro imagine Salvatoris alias nobis imagines induimus , pro imagine verbi , sapientiae , justitiae ceterarumque virtutum diaboli forniam assumimus , ut dicatur de nobis : >serpentes , generatio virerarum< . Sed et persona induimur et draconis et vulpium , quando venenati , crudeles , callidi sumus , nec non et hirci , quando ad libidinem proniores . Memini quondam Deuteronomium disserentem in eo loco , ubi scriptum est : >ne faciatis omnem similitudinem maris aut feminae , similitudinem oninis animalis< , dixisse me , quoniam >lex spiritalis< est alios facere imaginem masculi , alios feminae , illum similitudinem habere volucrum , istum reptilium atque serpentium et alium facere similitudinem Dei . Haec quomodo εἰκόνα τῆς εἰκόνος , λέγω δὲ αὐτὴν τὴν φυχήν , μεγαλύνων λόγοις , ἔργοις , νοήμασιν , τότε μεγαλύνειν λέγεται . Ὥσπερ δὲ >μεγαλύνει ἡ ψυχὴ< τοῦ δικαίου >τὸν κύριον< κατὰ τὸ μέγεθος τοῦ βίου καὶ τοῦ λόγου , οὕτω καὶ σμικρύνει τις αὐτὸν ἀναλόγως κατὰ τὴν κακίαν τὴν ἐνυπάρχουσαν αὐτῷ . intellegantur , sciet qui et illa legerit . >Anima< itaque Mariae primum >magnificat Dominum> , et postea <>spiritus> exsultat in Deo< ; nisi enim antea crediderimus , exsultare non possumus . >Quia respexit< , inquit , >in humilitatem ancillae suae< . In quam humilitatem Mariae respexit Dominus ? Quid habebat mater Salvatoris humile atque dejectum , quae Dei Filium gestabat in utero ? Quod ergo dicit : ώrespexit in humilitatem ancillae suae< , tale est , quasi dixerit : >respexit< in justitiam ancillae suae , >respexit< in temperantiam , >respexit< in fortitudinem atque sapientiam . Dignum quippe est , ut virtutes respiciat Deus . Respondeat aliquis et dicat : intellego , quomodo Deus justitiam ancillae suae sapientiamque respiciat ; quomodo autem intendat humili - Τῆς οὖν Μαρίας >ἡ φυχὴ< πρῶτον ἐμεγάλυνεν >τὸν κύριον< , εἶτα >τὸ πνεῦμα< αὐτῆς >ἠγαλλιάσατο ἐπὶ τῷ θεῷ τῷ σωτῆρι · || Καλῶς δὲ ἀναβαίνει ταῖς προκοπαῖς τῶν ἔργων · πρῶτον ἐμεγάλυνεν ἡ ψυχὴ αὐτῆς , εἶτα ἠγαλλιάσατο τὸ πνεῦμα αὐτῆς . Ἀγαλλιᾶ γάρ τις πνεύματι ἐπὶ θεῷ σωτῆρι ἐν προκοπῇ βιῶν , ἀπὸ τοῦ μεγαλύνειν ἐπὶ τοῦτο ἐρχόμενος . Τῆς οὖν Μαρίας ἡ ψυχὴ ἐμεγάλυνεν τὸν κύριον , τὸ δὲ πνεῦμα αὐτῆς ἀγαλλιάσατο ἐπὶ τῷ θεῷ · σωτὴρ γάρ μου ἐστὶν ὁ θεὸς σωτηρίαν ἐξ ἐμοῦ χαριζόμενος τῷ κόσμῳ · τινὲς δὲ >πνεῦμα< καὶ >ψυχὴν< τὸ αὐτό φασιν.|| tatem , iion satis liquet . Consideret , qui quaerit talia , quoniam proprie in scripturis una de virtutibus . humilitas praedicetur . Ait quippe Salvator : >discite a me , quia mansuetus sum et humilis corde , et invenietis requiem animabus vestris nomen hujus audire virtutis , quomodo etiam a philosophis appelletur , ausculta eandem esse >humilitatem quam respiciat Deus , quae ab illis ἀτυφία sive μετριότης dicitur . Sed et nos quodam eam possumus appellare circuitu , cum aUquis non est inflatus , sed ipse se dejicit . Qui enim inflatur , cadit secundum Apostolum >in judicium diaboli — siquidem et iUe ab inflatione coepit atque superbia — ; ut non >inflatus in judicium incidat diaboli >Respexit super humilitatem ancillae suae et mansuetudinis sectantem dejectionisque virtutem respexit Deus . Ecce enim amodo beatam me >Ὅτι ἐπέβλεψεἐπὶ τὴν ταπείνωσιν τῆς δούλης αὐτοῦ ( · ἡ >ταπείνωσις οὐδὲν διαφέρει τῆς ατυφίας · ἐπεὶ οὖν πρέπον θεῷ ἐπιβλέπειν ἐπὶ ταῖς ἀρεταῖς , ἀρετὴ δὲ ἡ ταπεινοφροσύνη , >ἐπέβλεψεν ἐπὶ τὴν ταπείνωσιν τῆς δούλης αυτου Εἶτα καὶ τὴν αἰτίαν λέγει τοῦ δεῖν μεγαλύνειν τὸν κύριον καὶ τοῦ ἀγαλλιᾶσθαι ἐπ' αὐτῷ , ἐπαγαγοῦσα , ὅτι · >ἐπέβλεψεν δέ τὴν ταπείνωσιν τῆς δούλης αὐτοῦ γαρ ειμι εγω προς τοσουτον εργον ; αὐτὸς ἐπέβλεψεν , οὐκ ἐγὼ προσεδόκησα · ταπεινὴ γὰρ ἤμην καὶ ἀπεῤῥιμμένη , καὶ νῦν ἀπὸ γῆς εἰς dicent omnes gemeratopmes< simpliciter intellegam >omnes super credentibus illud intcrpretor . Si autem altius aliquid fuero perscrutatus , animadvertam , quanti profectus sit dicere : >quia fecit mihi qui potens est< ; quoniam omnis qui se humiliat , , tur< autem Deus humilitatem< beataeMariae , >fecot< illi magna is , qui est , et sanctum nomen ejus . Et misericordia ejus generationes rationes Dei non in unam generationem , nec in duas , neque in tres , sed nec in quinque , verum in οὐρανὸν μεταβαίνω καὶ εἰς ἄῤῥητον οἰκονομίαν ἕλκομαι . > Ἴδοὺ ἀπὸ τοῦ νῦν μακαριοῦσί με< , >πᾶσαι αἱ γενεαί ( · δηλονότι αἱ πιστευόντων , οὐ δὺ μόνη ἡ Ἑλισάβετ . Οὐκ ἀπὸ γλώττης δὲ λέγει , ὅτι μακαρισθήσεται , ἀλλὰ τοῦ ἁγίου πνεύματος ἐπελθόντος αὐτῇ · προέλαβεν οὖν ἡ προφητεία , ἠλήθευσε δὲ ἡ ἔκβασις τοῦ λόγου . Ποῖα γὰρ γενεὰ ἐξ ἐκείνου τὴν μαρίαν οὐ μακαρίζει ; sempiternum extenditui a generatione in generationem< . eum fecit virtutem in brachio suo , . Licet infirmus ad Dominum accesseris , si timueris eum , audire poteris repromissionem , quam tibi ob timorem suum Dominus pollicetur . Quae est ista repromissio ? >Timentibus< , inquit , se fecit virtutem< . sive imperium potestas est regia . Etenim κρότος , quod nos >imperium< possumus appellare , ab eo dicitur , quod imperet , sive sub se universa contineat . Si ergo timueris Dominum , dat tibi forti tudinem sive imperium , dat regnum , ut factus sub >rege regum< possideas regnum Christo Jesu : cui est gloria et imperium in saecula saeculorum . Amen . | >Ἐποίησε δὲ κράτος κτἑξ< , τῆς τοῦ θεοῦ χειρός , οὐκ ἀνθρώπου τὸ ἔργον · καὶ βραχίων τοῦ πατρὸς ὁ υἱὸς κατὰ τό · ἐλυτρώσω ἐν τῷ βραχίονί σου τὸν λαόν . Ἐνταῦθακαὶπρὸς τὸν >κατὰ Ἰσραὴλ< ἁρμόζει · πολλαὶ γὰρ ἐξ τῶν μυριάδες πιστεύσασαι τῷ κυρίῳ ἐσώθησαν · δύναται δὲ καὶ πρὸς τὸν νοητὸν ’ Ισραὴλ νοηθῆναι , τὸν ἐν τῷ νοΐ ὁρῶντα θεόν — τοῦτο γὰρ >Ἰσραὴλ< ἑρμηνεύεται — , οἵτινές ἐσμεν οἱ ἐξ ἐθνῶν πιστεύσαντες . Ι
Lemmas: De eo , quod scriptum est : Magnificat anima mea Dominum< usque ad illum locum , ubi ait : timentibus se fecit virtutem< . Ante Joannem prophetat Elisabeth , ante ortum Domini Salvatoris prophetat Maria . Et quo - πρό Ἰωάννης ’ Ἐλισαβέτ προφητεύω , πρό ὁ γένεσις ὁ σός Τήρος ἐγώ ὁ Μαρία προφητεύω . modo peccatum coepit a muliere et deinceps ad virum usque pervenit , sic et principium salutis a mulieribus habuit exordium , ut ceterae quoque mulieres , sexus fragilitate deposita , imitarentur vitam conversationemque sanctarum earumque vel maxime , quae nunc in evangelio describuntur . Videamus ergo vaticinium vorginale . >Magnificat< , ait , mea Dominum , et exsultavit spiritus meus in Deo salutari . Duae res , >anima< et duplici laude funguntur . Anima Dominum praedicat , spiritus Deum : non quod alia laus Domini , alia Dei sit , sed quia , qui Deus est , idem et Dominus est , καί ὥσπερ ἄρχω ὁ ἁμαρτία ἀπό ὁ γυνή καί μετά οὗτος φθάνω ἐπί ὁ ἀνήρ , οὕτως καί ὁ ἀγαθός ἀπό ὁ γυνή ἄρχω , ἵνα προσράπτω ὁ γυνή , ὁ ἀσθένεια καί ὁ γυναικεῖος ἀποτίθημι , ζηλόω ὁ βίος ὁ μακάριος οὗτος . ὁράω λοιπός ὁ προφητεία ὁ παρθενικός , ὅς φημί · Μεγαλύνω ψυχή ἐγώ ὁ κύριος οὐ μόνος σῶμα , ἀλλάξ ψύχω . | Ἐπειδή τοιοῦτος μέγας καί θαυμάσιος χάρις παρά θεός ἀξιόω , ἀξιοχρέως μεγαλύνω ὁ ψυχή ὁ κύριος · ὅλος γάρ μέγας θαῦμα καί κατόρθωμα , τοσοῦτος ὀφείλω πρῶτος δοξάζω ὁ ἐν ἐγώ ὁ παράδοξος ἐνεργέω . | et qui Dominus est , idem et Deus est . Quaeritur , quomodo >anima magnificet Dominum Dominus nec augmentum nec detrimentum recipere potest et , quod est , est , qua ratione nunc Maria loquitur : >Magnificat anima mea Dominum ? Si considerem Dominum Salvatorem >imaginem esse invisibilis Dei et videam animam meam factam >ad imaginem conditoris esset imaginis — neque enim anima mea specialiter imago est Dei , sed ad similitudinem imaginis prioris effecta est — tunc videbo , quoniam in exemplum eorum , qui solent imagines pingere , et uno , verbi causa , vultu regis accepto ad principalem similitudinem exprimendam artis industriam commodare , unusquisque nostrum , ad imaginem Christi formans animam suam , aut majorem ei aut minorem ponit imaginem , vel obsoletam vel sordidam , aut claram atque lucentem et respondentem ad effigiem imaginis principalis . Quando igitur πῶς . ὁ ψυχή μεγαλύνω ὁ κύριος κατανοητέον . λέγω γάρ τις · ὁ κύριος οὔτε μέγας γίγνομαι οὔτε ἐλαχύς , ἀλλά ὅς εἰμί , εἰμί · πῶς οὖν δύναμαι ψυχή μεγαλύνω ὁ γύριος ; ὅτι εἰκών εἰμί ὁ θεός ὁ ἀόρατος ἀλλά >κατ' εἰκών προυπάρχω αὐτός . ἕκαστος δέ ἐγώ ὁ ἑαυτοῦ φυχὴν τελειόω καί προάγω ἐπί μακαριότης οἷος εἰκών ὁ Χριστός ἀνατίθημι , ἤτοι μιμέομαι ὁ πρωτότυπος , ὁ υἱός ὁ θεός , ὁ εἰκών ὁ θεός . ὅταν οὖν μέγας ποιέω ὁ grandeiii fecero imaginem ima - ginis , id est animam meam , et magnificavero illam opere , cogitatione , sermone , tunc imago Dei grandis efficitur , et ipse Dominus , cujus imago est , in nostra anima magnificatur . Et quomodo crescit Dominus in nostra imagine , sic si peccatores fuerimus , minuitur atque decrescit . Vel certe Dominus nec minuitur nec decrescit , sed nos pro imagine Salvatoris alias nobis imagines induimus , pro imagine verbi , sapientiae , justitiae ceterarumque virtutum diaboli forniam assumimus , ut dicatur de nobis : >serpentes , generatio virerarum< . Sed et persona induimur et draconis et vulpium , quando venenati , crudeles , callidi sumus , nec non et hirci , quando ad libidinem proniores . Memini quondam Deuteronomium disserentem in eo loco , ubi scriptum est : >ne faciatis omnem similitudinem maris aut feminae , similitudinem oninis animalis< , dixisse me , quoniam >lex spiritalis< est alios facere imaginem masculi , alios feminae , illum similitudinem habere volucrum , istum reptilium atque serpentium et alium facere similitudinem Dei . Haec quomodo εἰκών ὁ εἰκών , λέγω δέ αὐτός ὁ φυχήν , μεγαλύνω λόγος , ἔργον , νόημα , τότε μεγαλύνω λέγω . ὥσπερ δέ μεγαλύνω ὁ ψυχή ὁ δίκαιος ὅς κύριος κατά ὁ μέγεθος ὁ βίος καί ὁ λόγος , οὕτως καί σμικρύνω τις αὐτός ἀνάλογος κατά ὁ κακία ὁ ἐνυπάρχω αὐτός . intellegantur , sciet qui et illa legerit . >Anima< itaque Mariae primum >magnificat Dominum> , et postea <>spiritus> exsultat in Deo< ; nisi enim antea crediderimus , exsultare non possumus . >Quia respexit< , inquit , >in humilitatem ancillae suae< . In quam humilitatem Mariae respexit Dominus ? Quid habebat mater Salvatoris humile atque dejectum , quae Dei Filium gestabat in utero ? Quod ergo dicit : ὁράω in humilitatem ancillae suae< , tale est , quasi dixerit : >respexit< in justitiam ancillae suae , >respexit< in temperantiam , >respexit< in fortitudinem atque sapientiam . Dignum quippe est , ut virtutes respiciat Deus . Respondeat aliquis et dicat : intellego , quomodo Deus justitiam ancillae suae sapientiamque respiciat ; quomodo autem intendat humili - ὁ οὖν Μαρία ὅς φυχὴ< πρῶτος μεγαλύνω ὅς κύριος , εἶτα ὅς πνεῦμα αὐτός ἀγαλλιάω ἐπί ὁ θεός ὁ σωτήρ · || καλός δέ ἀναβαίνω ὁ προκοπή ὁ ἔργον · πρῶτος μεγαλύνω ὁ ψυχή αὐτός , εἶτα ἀγαλλιάω ὁ πνεῦμα αὐτός . ἀγαλλιάω γάρ τις πνεῦμα ἐπί θεός σωτήρ ἐν προκοπή βιόω , ἀπό ὁ μεγαλύνω ἐπί οὗτος ἔρχομαι . Τά οὖν Μαρία ὁ ψυχή μεγαλύνω ὁ κύριος , ὁ δέ πνεῦμα αὐτηες͂ς ἀγαλλιάω ἐπί ὁ θεός · σωτήρ γάρ ἐγώ εἰμί ὁ θεός σωτηρία ἐκ ἐγώ χαρίζω ὁ κόσμος · τις δέ >πνεῦμα< καί >ψυχὴν< ὁ αὐτός ὅς tatem , iion satis liquet . Consideret , qui quaerit talia , quoniam proprie in scripturis una de virtutibus . humilitas praedicetur . Ait quippe Salvator : >discite a me , quia mansuetus sum et humilis corde , et invenietis requiem animabus vestris nomen hujus audire virtutis , quomodo etiam a philosophis appelletur , ausculta eandem esse >humilitatem quam respiciat Deus , quae ab illis ἀτυφία sive μετριότης dicitur . Sed et nos quodam eam possumus appellare circuitu , cum aUquis non est inflatus , sed ipse se dejicit . Qui enim inflatur , cadit secundum Apostolum >in judicium diaboli — siquidem et iUe ab inflatione coepit atque superbia — ; ut non >inflatus in judicium incidat diaboli >Respexit super humilitatem ancillae suae et mansuetudinis sectantem dejectionisque virtutem respexit Deus . Ecce enim amodo beatam me Ὅτι ἐπιβλέπω ὁ ταπείνωσις ὁ δούλη αὐτός ( · ὁ ταπείνωσις οὐδείς διαφέρω ὁ ἀτυφία · ἐπεί οὖν πρέπω θεός ἐπιβλέπω ἐπί ὁ ἀρετή , ἀρετή δέ ὁ ταπεινοφροσύνη , ἐπιβλέπω ἐπί ὁ ταπείνωσις ὁ δούλη αὐτός εἶτα καί ὁ αἰτία λέγω ὁ δεῖ μεγαλύνω ὁ κύριος καί ὁ ἀγαλλιάω ἐπί αὐτός , ἐπάγω , ὅτι · ἐπιβλέπω δέομαι ὁ ταπείνωσις ὁ δοῦλος αὐτός γαρ εἰμί ἐγώ προς τοσοῦτος ἔργον ; αὐτός ἐπιβλέπω , οὐ ἐγώ προσδοκέω · ταπεινός γάρ ἀείδω καί ἀπορρίπτω , καί νῦν ἀπό γῆ εἰς dicent omnes gemeratopmes< simpliciter intellegam >omnes super credentibus illud intcrpretor . Si autem altius aliquid fuero perscrutatus , animadvertam , quanti profectus sit dicere : >quia fecit mihi qui potens est< ; quoniam omnis qui se humiliat , , tur< autem Deus humilitatem< beataeMariae , >fecot< illi magna is , qui est , et sanctum nomen ejus . Et misericordia ejus generationes rationes Dei non in unam generationem , nec in duas , neque in tres , sed nec in quinque , verum in οὐρανός μεταβαίνω καί εἰς ἄρρητος οἰκονομία ἕλκω . > ἰδού ἀπό ὁ νῦν μακαρίζω μετά , ἐφίημι ὁ γενεά ( · δηλονότι ὁ πιστεύω , οὐ δύο μόνος ὁ Ἐλισάβετ . οὐ ἀπό γλῶττα δέ λέγω , ὅτι μακαρίζω , ἀλλά ὁ ἅγιος πνεῦμα ἐπέρχομαι αὐτός · προλαμβάνω οὖν ὁ προφητεία , ἀληθεύω δέ ὁ ἔκβασις ὁ λόγος . ποίας γάρ γενεά ἐκ ἐκεῖνος ὁ Μαρία οὐ μακαρίζω ; sempiternum extenditui a generatione in generationem< . eum fecit virtutem in brachio suo , . Licet infirmus ad Dominum accesseris , si timueris eum , audire poteris repromissionem , quam tibi ob timorem suum Dominus pollicetur . Quae est ista repromissio ? >Timentibus< , inquit , se fecit virtutem< . sive imperium potestas est regia . Etenim κρότος , quod nos >imperium< possumus appellare , ab eo dicitur , quod imperet , sive sub se universa contineat . Si ergo timueris Dominum , dat tibi forti tudinem sive imperium , dat regnum , ut factus sub >rege regum< possideas regnum Christo Jesu : cui est gloria et imperium in saecula saeculorum . Amen . | >εποιαειδω δέ κράτος κτἑξ< , ὁ ὁ θεός χείρ , οὐ ἄνθρωπος ὁ ἔργον · καί βραχίων ὁ πατήρ ὁ γιός κατά ὁ · ἐλυτρόω ἐν ὁ βραχίων σύ ὁ λαός . Ἐνταῦθακαὶπρὸς ὁ ἄκατος Ἰσραήλ ἁρμόζω · πολύς γάρ ἐκ ὁ μυριάς πιστεύω ὁ κύριος σῴζω · δύναμαι δέ καί πρός ὁ νοητός ’ Ἰσραήλ νοέω , ὁ ἐν ὁ νοῦς ὁράω θεός — οὗτος γάρ Ἰσραήλ ἑρμηνεύω — , ὅστις εἰμί ὁ ἐκ ἔθνος πιστεύω . Ι