origenes.homiliae-in-lucam 31
Scrutaniini scriptiiras , ut et in his , quae ’ esse simplicia , reperiatis non minima sacramenta . Scrutemur principium evangelicae lectionis , quod hodie audivimus , et id , quod latebat , procedat in medium . >Adduxit < , ait , diabolus Jesum > in Hoc incredibile est , ut diabolus duceret Filium Dei et ille sequeretur . Sequebatur plane quasi athleta ad tentationem sponte proficiscens . Non formidabat tentantem neque insidias callidissimi pertimescebat inimici , et quodammodo loquebatur : duc quo vis , tenta ut placet , ad tentandum sponte me tribuo , sustineo quae suggesseris , praebeo me in quibuscunque tentaveris : invenies meinomnibusfortiorem . >Adduxit ergo eum et posuit super pinnam templi et dixit ei : si filius Dei es , mitte te hinc doeorsum < > . Adduxit eum in culmen ad summitatem templi hortatur , ut se inde praecipitet . Quod cum ille fraudulenter proroneret et sub ostentatione gloriae ahud niteretur , dicebat Salvator ; >Scriptum est : non tentabis Dominum Deum Simulque considera , quomodo tentet diabolus , Non aliunde tentare audet , nisi de divinis libris , et de Psalmis sumens testimo - nium ait : > Si fihus Dei es , mitte te deorsum . Scriptum est enim : quia angelis suis mandavit de te , et in manibus tollent te , ne forte offendas ad lapidem pedem tuum < . Unde tibi , diabole , quod ista scripta sunt ? Nunquid legisti prophetas vel divina eloquia cognovisti ? Licet tu taceas , ego pro te respondebo . Legisti , non ut ipse ex lectione sanctorum melior fieres , sed ut de simplici littera eos , qui amici sunt litterae , interficias . Scis , quia , si cle aliis ei voluminibus loqui volueris , non decipies , neque habere poterunt auctoritatem assertiones tuae , Sic legit scripturas Marcion ut diabolus , sic Basilides , sic Valentinus , ut cum diabolo dicerent Salvatori : >Scriptum est , quia angelis suis de te , et in manibus tollent te , ne forte offendas ad lapidem pedem tuum < . Si quando testimonia de scripturis audieris , ne statim loquenti adquiescas , sed considera illum , cujus vitae , cujus sententiae , cujus sit voluntatis , ne forte simulet sanctum se esse , quod non est , et venenis infectus haereseos sub ovis pelle lupus latitet . ne forte loquatur in co diabolus dc scripturis . Quomodo autem diabolus pro occasione tcm]>orum dc scripturis loquitur , sic c contrario Paulus pro corum utilitatc , qui audiunt , non solum dc scripturis , scd ctiain dc saccularibus libris assumit tcsti - monium et ait : >Crctcnscs semper mendaccs , malac bestiae , ven - 1res pigri< , et rursum de alio : >ipsius cnim et genus sumus< - , nec non et de comico : >corrumpunt mores lionos colloquia mala' . Sed neque si diabolus dc scripturis locutus fuerit , poterit me hac occasione dccipere , neque si Paulus de gcntilibus litteris aliquod cxcmplum sumpserit , a suo me eloquio deterrebit . ldco enim assumit Paulus verba etiam dc his , quae foris sunt , ut sanctificet ea . \ idcamus orgo , quid de scripturis diabolus loqua - tur ad Dominum : >Scriptum est enirn , quia angclis suis inandavit de te , et in manibus tollent tc , ne forte offcndas ad lapidcm [ >Γ*γοαπτ<ζι γαρ , οτι τοί * άγγέλοις α « τον ίττελεΐχαι τηοι αο ν , χαι ότι άτι γ/ιοωψ άηοϋοί σε , μήτπ/τε . τοοσ - κόψης . τρο ; / ή?οι · τώ · Γτοόα σοι * . ] pedem tuum < . Vide quomodo iii ipsis testimoniis versipellis est . Vult enim imminuere gloriam Salvatoris , quasi angelorum indigeat auxilio offensurus pedem , nisi eorum manibus sublevetur . Assumit testimonium et inter - pretatur illud de Christo , quod non de Christo , sed de sanctis generaliter scriptum est . Libere quippe et tota confidentia contradico diabolo super Christi persona hoc non posse intellegi . Neque enim indiget angelorum auxiho , qui major angehs et melius ipsis haereditate consecutus est nomen . NuUi unquam angelorum dixit Deus : ,, Filius meus es tu , ego hodie genui te < . nuhum eorum quasi ad fihum locutus est , >qui facit angelos spiritus , et ministros suos ignem urentem < , sed ad fihum suum , de quo innumerabilia loquitur in prophetis . Non indiget , inquam , angelorum auxiho Fihus Dei . Ὅρα δέ , πῶς κακούργως πειρᾶται διὰ τῆς χρήσεως τῶν γραφῶν . Θέλει καθελεῖν τὴν δόξαν τοῦ κυρίου , ὡς δεομένου ἀγγελικῆς βοηθείας , ὡς μέλλοντος προσκόπτειν , εἰ μὴ ἄγγελοι αὐτῷ βοηθοῖεν . Οὐ γὰρ περὶ τοῦ Χριστοῦ εἴρηται ἡ χρῆσις τοῦ φαλμοῦ , οὐδὲ γὰρ δεῖται ἀγγέλων ὁ τῶν ἀγγέλων δεσπότης . Ι Νομίζω δὲ αὐτόθεν καθαίρεσιν μᾶλλον εἶναι τῆς δόξης τοῦ Ἰησοῦ ἤπερ σύστασιν τῆς ἐν αὐτῷ θεότητος , τὸ δεῖσθαι αὐτὸν ἀγγέλων θεοῦ αἰρόντων αὐτὸν ἐπὶ τῶν χειρῶν ὑπὲρ τοῦ μὴ προσκόψαι πρὸς λίθον τὸν πόδα αὐτοῦ · ἐπεὶ δὲ εἰκός τινας πιστεύοντας τῷ διαβόλῳ κακῶς ἐξειληφότι τὴν προ - φητείαν οὐκ εἰς ἄλλον τινὰ ἢ εἰς Χριστὸν προφητευομένην ἀπειθήσειν τοῖς εἰρημένοις , γινωσκέτωσαν , ὅτι πάντα τὰ κατὰ τὸν ψαλμὸν εἰς ἀνθρώπου φύσιν ἀναφέρεται δεομένου πολλῆς βοηθείας καὶ σκέπης τοῦ θεοῦ καὶ τῆς ἀπ' αὐτοῦ ἀντιλήψεως , ἵνα ῥυσθῇ ἀπὸ πόσης τῆς τῶν θηρευόντων παγίδος καὶ παντὸς ταραχώδους καὶ ψευδοῦς λόγου . || Quin potius disce , diabole , quod , nisi Jesiis adjuverit angelos , offendunt pedem suum . Et si quis angelorum visus est offendere , de quibus dudum lectum est : >quia angelos judicabimus < , ideo quia non extendfb manum suam ad Jesum , ut apprehensus ab eo non offenderet . Quando enim aliquis in propria virtute confidens non invocat praesidium Jesu , offendit et corruit . Et tu , diabole , propterea >quais fulgur de caelo < cecidisti , quia credere in Christum Filium Dei noluisti . Ut autem scias , quod male interpretatus es , et non de Christo , sed de sanctis intellegi , quae sequuntur , ausculta . >A ruina et daemonio x < non Jesum Christum liberat Deus , sed sanctos . Lege nonagesimum psalmum , cujus principium est : >Qui habitat in adjutorio in protectione Dei caeli commorabitur < , et invenies magis justo viro , quam Dei Filio convenire : cadent a latere tuo mille , et decem miha a dextris tuis , ad te autem non appropinquabit ; verum - Ἐγὼ δὲ τὸ ἀνάπαλίν φημι πρὸς σέ , ὦ διάβολε · εἰ μὴ Ἰησοῦς βοηθήσῃ τοῖς ἀγγέλοις , προσκόπτουσι . Καὶ σὺ διὰ τοῦτο πέπτωκας ἐξ οὐρανοῦ < , ἐπειδήπερ αὐτάρκη ἐνόμισας εἶναι καὶ μὴ δεῖσθαι τῆς τοῦ Ἰησοῦ βοηθείας . Ἵνα δὲ γνῷς μὴ περὶ τοῦ Ἰησοῦ λελέχθαι τὰ ἀναγεγραμμένα , ἀλλ’ εἰς δίκαιον ἄνδρα ταῦτα ἀναφέρεσθαι , ἄκουε · ταῦτα δὲ τὰ ῥήματα ἐν ψαλμῷ ζ΄ · λέγεΤαι δὲ οὐ περὶ Χριστοῦ , ἀλλὰ περὶ δικαίων . Γέγραπται γάρ · > Ὁ κατοικῶν ἐν βοηθείᾳ τοῦ ὑψίστου ἐν σκέπη τοῦ θεοῦ τοῦ οὐρανοῦ αὐλισθήσεται < . Τοῦτο δικαίῳ μᾶλλον ἁρμόζει ἢ τῷ υἱῷ τοῦ θεοῦ . Καὶ αὖθις · >πεσεῖται τοῦ κλίτους σου χιλιὰς καὶ μυρίας ἐκ τῆς δεξιᾶς σου < · tamen oculis tuis videbis , et retributionem peccatorum adspicies < et reliqua , super personam justi interpretans . Sed et sic quoque perverse assumens diabolus testimonia , ut assereret ea , quae de justis dicebantur , super Salvatore intellegi , silet et transit versiculos , qui contra se scripti sunt . Cum enim dixisset : >angelis suis mandavit de te , et in manibus toUent te , ne forte offendas ad lapidem pedem tuum < , illud , quod sequitur : >super et basiliscum ambulabis , et conculcabis leonem et draconem < . Quare ista , diabole , siles . nisi quod tu es >basiliscus < , tu omnium serpentium regulus , nocentiora habens venena quam ceteri , qui statim ut videris aliquem interficis ? Scis et aliam fortitudinem esse contrariam sociam tui , quae >aspis < et viro justo subjecta est , et idcirco omnia taces . Tu es >draco < tu es >leo < , de quibus scribitur : >super aspidem et et conculcabis leonem et draconem < . Sed licet tu taceas , qui scripturas rectius legimus , scimus habere nos potestatem conculcandi te et datam nobis hanc ditionem , dico enim non solum in veteri testamento , sicut nunc cantatur in psalmo , sed etiam in ἃ καὶ αὐτὰ ἐπὶ τὸν δίκαιον ἀνάγεται . Οὐ γὰρ Χριστὸς φοβεῖται δαιμόνιον μεσημβρινὸν οὐδὲ νυκτερινόν , οὐδὲ δεῖται βοηθείας ἀγγέλων , αὐτὸς τηρῶν αὐτοὺς ἀπροσκόπους θεῷ · εἰ δὲ καὶ περὶ Χριστοῦ λέγοιτο , πανούργως παρῆκε τὰ με - ταξύ · ἐπάγει γάρ · >ἐπὶ ἀσπίδα βασιλίσκον ἐπιβήσῃ καὶ καταπατή - σεις λέοντα καὶ δράκοντα < · γὰρ αὐτὸς ἦν . novo , Salratore dicente : >ecce do vobis potestatem super serpentes et scorpiones et omnem virtutem inimici , et nihil vobis nocebit < . Sumamus arma tanta potestate firmati et versa faciamus , ut per conversationem nostram leonem conculcemus et draconem . Porro ut scias , quomodo >conculcetur et >conteratur draco < , Pauli epistolam lege , in qua a peccatore Filium Dei . Sicut ergo , qui peccator est , conculcat Filium Dei , sic e contrario , qui justus est , >conculcat leonem draconem < , >omnem virtutem inimici < conculcat Christi : cui est gloria et imperium in saecula saeculorum . Amen .
Lemmas: Scrutaniini scriptiiras , ut et in his , quae ’ esse simplicia , reperiatis non minima sacramenta . Scrutemur principium evangelicae lectionis , quod hodie audivimus , et id , quod latebat , procedat in medium . >Adduxit < , ait , diabolus Jesum > in Hoc incredibile est , ut diabolus duceret Filium Dei et ille sequeretur . Sequebatur plane quasi athleta ad tentationem sponte proficiscens . Non formidabat tentantem neque insidias callidissimi pertimescebat inimici , et quodammodo loquebatur : duc quo vis , tenta ut placet , ad tentandum sponte me tribuo , sustineo quae suggesseris , praebeo me in quibuscunque tentaveris : invenies meinomnibusfortiorem . >Adduxit ergo eum et posuit super pinnam templi et dixit ei : si filius Dei es , mitte te hinc doeorsum < > . Adduxit eum in culmen ad summitatem templi hortatur , ut se inde praecipitet . Quod cum ille fraudulenter proroneret et sub ostentatione gloriae ahud niteretur , dicebat Salvator ; >Scriptum est : non tentabis Dominum Deum Simulque considera , quomodo tentet diabolus , Non aliunde tentare audet , nisi de divinis libris , et de Psalmis sumens testimo - nium ait : > Si fihus Dei es , mitte te deorsum . Scriptum est enim : quia angelis suis mandavit de te , et in manibus tollent te , ne forte offendas ad lapidem pedem tuum < . Unde tibi , diabole , quod ista scripta sunt ? Nunquid legisti prophetas vel divina eloquia cognovisti ? Licet tu taceas , ego pro te respondebo . Legisti , non ut ipse ex lectione sanctorum melior fieres , sed ut de simplici littera eos , qui amici sunt litterae , interficias . Scis , quia , si cle aliis ei voluminibus loqui volueris , non decipies , neque habere poterunt auctoritatem assertiones tuae , Sic legit scripturas Marcion ut diabolus , sic Basilides , sic Valentinus , ut cum diabolo dicerent Salvatori : >Scriptum est , quia angelis suis de te , et in manibus tollent te , ne forte offendas ad lapidem pedem tuum < . Si quando testimonia de scripturis audieris , ne statim loquenti adquiescas , sed considera illum , cujus vitae , cujus sententiae , cujus sit voluntatis , ne forte simulet sanctum se esse , quod non est , et venenis infectus haereseos sub ovis pelle lupus latitet . ne forte loquatur in co diabolus dc scripturis . Quomodo autem diabolus pro occasione tcm]>orum dc scripturis loquitur , sic c contrario Paulus pro corum utilitatc , qui audiunt , non solum dc scripturis , scd ctiain dc saccularibus libris assumit tcsti - monium et ait : >Crctcnscs semper mendaccs , malac bestiae , ven - 1res pigri< , et rursum de alio : >ipsius cnim et genus sumus< - , nec non et de comico : >corrumpunt mores lionos colloquia mala' . Sed neque si diabolus dc scripturis locutus fuerit , poterit me hac occasione dccipere , neque si Paulus de gcntilibus litteris aliquod cxcmplum sumpserit , a suo me eloquio deterrebit . ldco enim assumit Paulus verba etiam dc his , quae foris sunt , ut sanctificet ea . \ idcamus orgo , quid de scripturis diabolus loqua - tur ad Dominum : >Scriptum est enirn , quia angclis suis inandavit de te , et in manibus tollent tc , ne forte offcndas ad lapidcm [ >Γ*γοαπτ<ζι γαρ , ὅτι ὁ * ἄγγελος α « τον ίττελεΐχαι τηοι ΑΟ ν , ὁ ότι άτι γ/ιοωψ αηουω σύ , μεταπίπτω . του - κόψη . τρος ; / Ὦος · ὁ · Γτοόα σύ * . ] pedem tuum < . Vide quomodo iii ipsis testimoniis versipellis est . Vult enim imminuere gloriam Salvatoris , quasi angelorum indigeat auxilio offensurus pedem , nisi eorum manibus sublevetur . Assumit testimonium et inter - pretatur illud de Christo , quod non de Christo , sed de sanctis generaliter scriptum est . Libere quippe et tota confidentia contradico diabolo super Christi persona hoc non posse intellegi . Neque enim indiget angelorum auxiho , qui major angehs et melius ipsis haereditate consecutus est nomen . NuUi unquam angelorum dixit Deus : ,, Filius meus es tu , ego hodie genui te < . nuhum eorum quasi ad fihum locutus est , >qui facit angelos spiritus , et ministros suos ignem urentem < , sed ad fihum suum , de quo innumerabilia loquitur in prophetis . Non indiget , inquam , angelorum auxiho Fihus Dei . ὁράω δέ , πῶς κακοῦργος πειράω διά ὁ χρῆσις ὁ γραφή . ἐθέλω καθαιρέω ὁ δόξα ὁ κύριος , ὡς δέω ἀγγελικός βοήθεια , ὡς μέλλω προσκόπτω , εἰ μή ἄγγελος αὐτός βοηθέω . οὐ γάρ περί ὁ Χριστός λέγω ὁ χρῆσις ὁ παλμός , οὐδέ γάρ δέω ἄγγελος ὁ ὁ ἄγγελος δεσπότης . Ι νομίζω δέ αὐτόθεν καθαίρεσις μᾶλλον ἔρχομαι ὁ δόξα ὁ Ἰησοῦς ἤ σύστασις ὁ ἐν αὐτός θεότης , ὁ δέω αὐτός ἄγγελος θεός ἀείρω αὐτός ἐπί ὁ χείρ ὑπέρ ὁ μή προσκόπτω πρός λίθος ὁ πόδας αὐτός · ἐπεί δέ ἔοικα τις πιστεύω ὁ διάβολος κακῶς ἐκλαμβάνω ὁ προ - φητείαν οὐ εἰς ἄλλος τις ἤ εἰς Χριστός προφητεύω ἀπειθέω ὁ λέγω , γιγνώσκω , ὅτι πᾶς ὁ κατά ὁ ψαλμός εἰς ἄνθρωπος φύσις ἀναφέρω δέω πολύς βοήθεια καί σκέπη ὁ θεός καί ὁ ἀπό αὐτός ἀντίληψις , ἵνα ἐρύω ἀπό πόσος ὁ ὁ θηρεύω παγίς καί πᾶς ταραχώδης καί ψευδής λόγος . || Quin potius disce , diabole , quod , nisi Jesiis adjuverit angelos , offendunt pedem suum . Et si quis angelorum visus est offendere , de quibus dudum lectum est : >quia angelos judicabimus < , ideo quia non extendfb manum suam ad Jesum , ut apprehensus ab eo non offenderet . Quando enim aliquis in propria virtute confidens non invocat praesidium Jesu , offendit et corruit . Et tu , diabole , propterea >quais fulgur de caelo < cecidisti , quia credere in Christum Filium Dei noluisti . Ut autem scias , quod male interpretatus es , et non de Christo , sed de sanctis intellegi , quae sequuntur , ausculta . >A ruina et daemonio x < non Jesum Christum liberat Deus , sed sanctos . Lege nonagesimum psalmum , cujus principium est : >Qui habitat in adjutorio in protectione Dei caeli commorabitur < , et invenies magis justo viro , quam Dei Filio convenire : cadent a latere tuo mille , et decem miha a dextris tuis , ad te autem non appropinquabit ; verum - ἐγώ δέ ὁ ἀνάπαλιν φημί πρός σύ , ὦ διάβολος · εἰ μή Ἰησοῦς βοηθέω ὁ ἄγγελος , προσκόπτω . καί σύ διά οὗτος πίπτω ἐκ οὐρανός < , ἐπειδή αὐτάρκης νομίζω εἰμί καί μή δέω ὁ ὁ Ἰησοῦς βοήθεια . ἵνα δέ γιγνώσκω μή περί ὁ Ἰησοῦς λέγω ὁ ἀναγράφω , ἀλλά εἰς δίκαιος ἀνήρ οὗτος ἀναφέρω , ἀκούω · οὗτος δέ ὁ ῥῆμα ἐν ψαλμός Ζ΄ · λέγω δέ οὐ περί Χριστός , ἀλλά περί δίκαιος . γράφω γάρ · > ὁ κατοικέω ἐν βοήθεια ὁ ὕψιστος ἐν σκέπη ὁ θεός ὁ οὐρανός αὐλίζομαι < . οὗτος δίκαιος μάλα ἁρμόζω ἤ ὁ υἱός ὁ θεός . καί αὖθις · πίπτω ὁ κλίτος σύ χιλιάς καί μυριάς ἐκ ὁ δεξιός σύ < · tamen oculis tuis videbis , et retributionem peccatorum adspicies < et reliqua , super personam justi interpretans . Sed et sic quoque perverse assumens diabolus testimonia , ut assereret ea , quae de justis dicebantur , super Salvatore intellegi , silet et transit versiculos , qui contra se scripti sunt . Cum enim dixisset : >angelis suis mandavit de te , et in manibus toUent te , ne forte offendas ad lapidem pedem tuum < , illud , quod sequitur : >super et basiliscum ambulabis , et conculcabis leonem et draconem < . Quare ista , diabole , siles . nisi quod tu es >basiliscus < , tu omnium serpentium regulus , nocentiora habens venena quam ceteri , qui statim ut videris aliquem interficis ? Scis et aliam fortitudinem esse contrariam sociam tui , quae >aspis < et viro justo subjecta est , et idcirco omnia taces . Tu es >draco < tu es >leo < , de quibus scribitur : >super aspidem et et conculcabis leonem et draconem < . Sed licet tu taceas , qui scripturas rectius legimus , scimus habere nos potestatem conculcandi te et datam nobis hanc ditionem , dico enim non solum in veteri testamento , sicut nunc cantatur in psalmo , sed etiam in ὅς καί αὐτός ἐπί ὁ δίκαιος ἀνάγω . οὐ γάρ Χριστός φοβέω δαιμόνιον μεσημβρινός οὐδέ νυκτερινός , οὐδέ δέω βοήθεια ἄγγελος , αὐτός τηρέω αὐτός ἀπρόσκεπτος θεός · εἰ δέ καί περί Χριστός λέγω , πανοῦργος παρήκω ὁ ἐγώ - τάξ · ἐπάγω γάρ · ἐπί ἀσπίς βασιλίσκος ἐπιβαίνω καί καταπατέω - Σέις λέων καί δράκων < · γάρ αὐτός εἰμί . novo , Salratore dicente : >ecce do vobis potestatem super serpentes et scorpiones et omnem virtutem inimici , et nihil vobis nocebit < . Sumamus arma tanta potestate firmati et versa faciamus , ut per conversationem nostram leonem conculcemus et draconem . Porro ut scias , quomodo >conculcetur et >conteratur draco < , Pauli epistolam lege , in qua a peccatore Filium Dei . Sicut ergo , qui peccator est , conculcat Filium Dei , sic e contrario , qui justus est , >conculcat leonem draconem < , >omnem virtutem inimici < conculcat Christi : cui est gloria et imperium in saecula saeculorum . Amen .