origenes.homiliae-in-lucam 7
De eo , quod scriptum est ; >Exsurgens autem Maria cum festinatione venit in montana< , usque ad eum locum , ubi ait : >erit consummatio eorum , quae dicta sunt< . Ἐπειδὴ παρὰ προσδοκίαν συνειλήφει , εἰς πάντα δὲ οὖσα ἐπιεικὴς ἡ παρθένος οὐ μόνον ἀπῆλθεν πρὸς τὴν Ἐλισάβετ , μὴ τυφωθεῖσα ἐκ τῶν λόγων τοῦ ἀγγέλου , ἀλλὰ καὶ προλαμβάνει ἐν τῷ ἀσπασμῶ̣ τὴν Ἐλισάβετ , τὸ σέβας αὐτῇ ὡς παλαιοτέρᾳ καὶ τάξιν ἐπεχούσῃ μητρὸς ἀπονέμουσα . Οὐ γὰρ ἡ Ἐλισάβετ πρώτη , ἀλλ' ἡ Μαρία τὴν Ἐλισάβετ< . Meliores ad deteriores veniunt , ut eis ex adventu suo aliquid tribuant emolumenti . Sic et Salvator venit ad Joannem , ut sanctificaret baptisma illius ; et Maria statim ut audivit angelum nuntiantem , quod conceperit Salvatorem et quod cognata illius Elisabeth haberet in utero , >consurgens cum festinatione venit in montana , et ingressa est domum Elisabeth< . Jesus enim , in utero illius erat , festinabat adhuc in ventre matris Joannem positum sanctificare . Denique antequam veniret Maria et salutaret Elisabeth , non >exsultavit infans in utero< ; sed statim Maria locuta est verbum , quod Filius Dei in ventre matris suggesserat , >exsultavit infans in gaudio< , et tunc primum praecursorem suum prophetam fecit Jesus . Οἱ κρείττονες πρὸς τοὺς ἐλάττονας ἔρχονται , ἵνα αὐτοὺς εὐεργετήσωσιν . Οὕτω καὶ ὁ σωτὴρ ἦλθεν πρὸς τὸν Ἰωάννην , ἵνα τὸ βάπτισμα αὐτοῦ ἁγιάσῃ · οὕτως ἡ Μαριὰμ ἀκούσασα τοῦ ἀγγέλου τέξεσθαι τὸν σωτῆρα καὶ μεμαθηκυῖα , ὅτι ἡ συγγενὴς αὐτῆς συνέλαβεν Ἐλισάβετ , ἦλθεν πρὸς αὐτήν . Ὁ γὰρ ἐν αὐτῇ ’ Ιησοῦς ἤδη ἤμελλεν εὐεργετεῖν τὸν ἤδη ἐν τῇ Ἐλισάβετ Ἰωάννην . Καὶ τοῦτο δῆλον ἐκ τοῦ μὴ σκιρτᾶν μὲν τὸν Ἰωάννην , πρὶν ἔλθῃ Μαριὰμ καὶ τὴν Ἐλισάβετ ἀσπάσηται , ἅμα δέ τῷ λόγῳ τοῦ ἀσπασμοῦ Μαρίας , ὅν ὑπέλαβεν ὁ λόγος τοῦ θεοῦ ὁ Χριστός , ἤκουσεν ὁ πρόδρομος τῇ ἐνεργείᾳ τοῦ ἁγίου πνεύματος κινούμενος τὸν ἀσπασμὸν τῆς Oportebat quoque Mariam Dei prole dignissimam post alloquium angeli ad montana conscendere et in sublimioribus commorari . Unde scriptum est : >Consurgens Maria in diebus illis , venit in montana< . Debuerat etiam , esset sollicitudine non pigra , properare sollicite et Spiritu sancto plena ad sublimiora perduci et virtute Dei protegi , a qua jam fuerat obumbrata . Venit ergo >in civitatem Juda et in domum Zachariae , et salutavit Elisabeth . Et factum est , cum audisset salutationem Mariae Elisabeth , exultavit infans in utero ejus , et repleta est Spiritu sancto< . Μαρίας καὶ >ἐσκίρτησεν ἐν τὸ βρέφος ἐν τῇ κοιλίᾳ< οἱονεὶ ἤτξατο ἔκτοτε προφήτην αὐτὸν ποιεῖν ὁ Ἰησοῦς . Ἔδει δὲ τὴν μακαρίαν ταύτην Μαρίαν μετὰ τὴν τοῦ Γαβριὴλ πρὸς αὐτὴν ἐπιδημίαν καὶ τὸν εὐαγγελισμὸν ἀναβαίνουσαν ἀναβῆναι ἐπὶ τὴν ὀρεινήν< — δὲ ἐκάλεσεν ὁ εὐαγγελιστὴς τοὺς περὶ τὴν Ἱερουσαλὴμ τόπους τῆς Γαλιλαιάς ἐπὶ πεδίῳ κειμένης , ἐν ᾗπερ ἡ Ναζαρὲτ ἵδρυται — , ἅτε δὲ τῇ σπουδῇ μὴ ὀκνηρὰν σπουδαίως πορευθῆναι · μετὰ σπουδῆς δὲ ἐπορεύετο ἀγομένη ὑπὸ τοῦ ἁγίου πνεύματος τοῦ ἐπελθόντος αὐτῇ καὶ ὑπὸ τῆς δυνάμεως τοῦ ὑψίστου τῆς ἐπισκιασάσης αὐτῇ . >Πόλιν< δὲ >Ἰούδα< <ἐκάλεσε> τὴν Ἱερουσαλήμ , ἐν ὁ Ζαχαρίας κατῴκει διὰ τὸ πλησιάζειν τῷ ἱερῷ . >Εἰσῆλθεν δὲ εἰς τὸν οἶκον Ζαχαρίου< , τὰ κατὰ τὴν Ἐλισάβετ μαθεῖν ἐπειγομένη τὴν <τῶν> πρὸς αὐτὴν εὐαγγελίων βεβαιωθῆναι πίστωσιν . Τί δὲ τό · >ἠσπάσατο τὴν Ἐλισάβετ< Ἰστέον , ὅτι οὐ φιλήματι , ἀλλὰ φωνῇ · δῆλον , ὅτι τῇ συνήθει τοῖς φίλοις προσεφθέγξατο τὴν εἰρήνην ἐπιφωνήσασα τῇ συγγενίδι , ὅπερ ἔθος Ἑβραίοις ἀνέκαθεν , ἢ χαριέστερόν τινα λόγον ἐπιφθεγξαμένη , ὡς εἰώθει τῇ τῶν συνήθων φίλων θέᾳ χαριέντως ἐπιλέγεσθαι . Non est itaque dubium , quin quae tunc >repleta est Spiritu propter filium sit >repleta< ! Neque enim mater primum Spiritum sanctum meruit , sed cum Joannes adhuc clausus in utero Spiritum sanctum recepisset , tunc et illa post sanctificationem filii >repleta est Spiritu sancto< . Poteris hoc credere , si simile quid etiam de Salvatore cognoveris . Invenitur beata Maria , sicut in aliquantis exemplaribus repperimus , Οὐκοῦν ἐν τῷ ἀσπασμῷ >ἐπλήσθη< διὰ τὸν υἱὸν >πνεύματος ἁγίου ἡ Ἐλισάβετ< · οὐ γὰρ ἡ μήτηρ ἐπλήσθη πνεύματος ἁγίου<πρῶτον , ἀλλὰπρονγουμένως πλησθέντος Ἰωάννου δευτέρως ἡ μήτηρ , ἅτε ἔχουσα τὸν πλησθέντα >πνεύματος ἁγίου< . Ὑπῆρξε δἐ τοῦτο Ἰωάννῃ , ὅπερ οὐδενὶ τῶν προφητῶν , διὰ τὸ πλησιάζειν αὐτὸν τῇ Χριστοῦ παρουσίᾳ καὶ προτρέχειν αὐτῆς · οὐ γὰρ πρότερον τοῦ> ἁγίου πνεύματος ἐπλήσθη< , πρὶν ἐπιστῆναι τὴν κυοφοροῦσαν τὸν Χριστόν . prophetare . Non enim ignoramus , quod secundum alios codices et haec verba Elisabeth vaticinetur . Spiritu itaque sancto tunc repleta est Maria , quando coepit in utero habere Salvatorem . Statim enim ut Spiritum sanctum accepit Dominici corporis conditorem , et Filius Dei esse coepit in utero , etiam ipsa completa est Spiritu sancto . |Πρῶτον δὲ τὸ βρέφος ἐπλήροῦτο πνεύματος καὶ ἐσκίρτα καὶ οὕτως τῇ μητρὶ μετεδίδου , καὶ ἀνεβόα προφητικὰ ἡ Ἐλισόβετ διὰ τὸ κυοφορούμενον ἐν αὑτὴ βρέφος — ἡ ὄντως γὰρ τεκνογονία καὶ ταύτην ἐποίει τιμίαν , ὥσπερ ἡ θεία τεκνογονία τὴν Μαρέαν καὶ τὸ σύμπαν δι' ἐκείνην γυναικῶν γένος , ὡς λέγει καθ’ ὅλου περὶ γυναικῶν ὁ Παῦλος , ὅτι >σωθήσεται ἡ διὰ τῆς τεκνογονίας< τοῦτ’ γυνὴ τὸν Χριστὸν ἐπεκνογόνησεν — καὶ ἔλεγε τῇ παρθένῳ · εὐλογημένη σὺ ἐν · οὐδεμία γὰρ τῆς τοιαύτης χάριτος κοινωνὸς οὔτε γέγονεν οὔτε γενέσθαι δύναται . Ἒν γὰρ τὸ θεῖον κύημα , εἷς ὁ θεῖος τοκετός , καὶ μία ἡ γεννήσασα τὸν θεάνθρωπον . Τί μοι τοίνυν πρώτη προσαγορεύεις ; Μὴ γὰρ ἐγώ εἰμι ἡ τὸν σωτῆρα τίκτουσα ; Ἐμὲ ἐχρῆν ἐλθεῖν πρὸς σέ · σὺ γὰρ ὑπὲρ πάσας τὰς γυναῖκας εὐλογημένη · σὺ μήτηρ τοῦ κυρίου μου , σὺ ἐμὴ κυρία ἡ τῆς κατάρας τὴν λύσιν βαστάζουσα.| >Exsultavit< ergo >infans in utero Elisabeth , et repleta est Spiritu sancto et clamavit voce magna et dixit : Benedicta tu inter mulieres< . Debemus in hoc loco , ne simplices quique decipiantur , ea , quae solent haeretici opponere , confutare . In tantum quippe nescio quis prorupit insaniae , ut assereret negatam fuisse Mariam a Salvatore , eo quod post nativitatem illius juncta fuerit Joseph , et locutus est , quae , quali mente dixerit , ipse noverit , qui locutus est . Si quando igitur haeretici vobis tale quid objecerint , respondete eis et dicite : Certe >Spiritu sancto< plena Elisabeth ait : >benedicta tu inter mulieres< . Si a Spiritu sancto benedicta canitur Maria , quomodo eam Salvator negavit ? Porro quod asserunt eam nupsisse post partum , unde approbent , non habent ; hi enim filii , qui Joseph dicebantur , non erant orti de Maria , neque est ulla scriptura , quae ista commemoret . Οὐκ ὀκνητέον δὲ εἰπεῖν , ἵνα μὴ ἐπαπατηθῇ τις ὑπὸ τῶν πιθανόθητι χρωμένων καὶ διδασκόντων ψευδῶς , ὅτι ἐτόλμησέ τις εἰπεῖν κατὰ τῆς Μαρίας , ὡς ἄρα ὁ σωτὴρ αὐτὴν ἠρνήσατο , ἐπεί , φησίν , συνήφθη μετὰ τὴν τὴν ἀπότεξιν τοῦ σωτῆρος τῷ Ἰωσήφ . Εἴ ποτε οὖν τοιοῦτοι λόγοι ὑπὸ αἱρετικῶν προαχθῶσιν , οὕτως ἀποκριτέον , ὅτι >πνεύματος ἀγίου πλησθεῖσα ἡ Ἐλισάβετ φησίν · >εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξίν< . Εἰ δὲ εὐλόγηται ὑπὸ τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου , πῶς ἠρνήσατο αὐτὴν ὁ σωτήρ ; Ἀλλ' οὐδὲ ἔχουσιν αὐτὴν ἀποδεῖξαι , ὅτι συνουσίᾳ ἐχρήσατο μετὰ τὴν ἀπότεξιν τοῦ σωτῆρος · οἱ γὰρ υἱοὶ Ἰωσὴφ οὐκ ἦσαν ἄπὸ τῆς Μαρίας . οὐδὲ ἔχει τις τοῦτο παραστῆσαι ἀπὸ τῆς γραφῆς . >Καρπὸν< δὲ >κοιλίας< εἶπεν κατὰ τὴν παρὰ τοῦ θεοῦ πρὸς τὸν Δαβὶδ ἐπαγγελιάν τὴν λέγουσαν · >ἐκ καρποῦ τῆς κοιλίας σου θήσομαι ἐπὶ τὸν θρόνον σου< · καλῶς δὲ >καρπὸν κοιλίας< τῆς παωαγίας παρθένου ἡ Ἐλισάβετ ὠνόμασε διὰ τὸ μὴ ἐξ ἀνδρὸς εἶναι τὸ κυοφορούμενον , ἀλλ' ἐκ μόνης τῆς Μαρίας πνεύματος ἁγίου ἐνοικήσαντος ἐν αὐτῇ καὶ τῆς τοῦ ὑψίστου δυνάμεως ἐπισκιασάσης αὐτῇ · οἱ γὰρ ἐκ τῶν πατέρων τὴν σπορὰν ἔχοντες ἐκείνων εἰσὶ καρποί , καθὼς καὶ τῷ Δαβὶδ ἐρρήθη · ἐκ καρποῦ τῆς κοιλίας σου< , τοῦτ’ ἔστιν οἱ πρόγονοι τῆς παναγίας θεοτόκου καὶ αὐτοὶ ἐκ σπορᾶς ἀνδρῶν γεννηθέντες . >Benedicta tu inter mulieres , et benedictus fructus ventris tui . Et unde mihi hoc , ut veniat mater Domini mei ad me?< Hoc , ait : >unde mihi hoc?< non ignorans dicit , et maxime Spiritu sancto plena , quasi nesciat , quod juxta Dei voluntatem mater Domini venerit ad eam ; sed isto sensu loquitur : quid boni feci ? quae opera mea tanta sunt , ut mater Domini ad me veniat ? per quam Τὸ δέ · >πόθεν μοι τοῦτο;< οὐκ ἀγνοοῦσα λέγει ἡ Ἐλισάβετ ἡ πνεύματος πλησθεῖσα ἁγίου , ὅτι · οὐκ οἶδα , ὅτι ἀπὸ θεοῦ γεγένηται τὸ ἐλθεῖν τὴν μητέρα >τοῦ κυρίου μου πρός με< , ἀλλὰ τό · >πόθεν μοι τοῦτο< τοιοῦτόν ἐστιν · τί γάρ μοι , φησίν , τηλικοῦτον πέπρακται ἀγαθόν , >ἵνα justitiam , ex quibus bonis , de qua fidelitate mentis hoc merui , ut mater Domini mei veniat ad me ? >Ecce enim ut facta est tua in aures meas , exsultavit in exsultatione infans in utero< . Sancta erat anima beati Joannis , et adhuc in matris utero clausa venturaque in mundum sciebat , quem Israhel ignorabat ; unde >exsilivit< , et non simpliciter >exsilivit< sed >in gaudio< . Senserat enim venisse Dominum suum , ut sanctificaret servum , antequam de matris ventre procederet . Utinam mihi eveniat , ut ab infidelibus stultus dicar , qui talibus credidi . Ipsum opus ostendit et veritas non me stultitiae , sed sapientiae credidisse , quia hoc , quod stultum apud illos putatur , mihi salutis occasio fit . Nisi enim fuisset caelestis et beata nativitas Salvatoris , nisi habuisset divini aliquid et humanitatem hominum supergredientis , nunquam in toto orbe illius doctrina penetrasset . Si tantum homo fuisset in Mariae utero et non Dei Filius , quomodo poterat fieri , ἡ μήτηρ τοῦ κυρίου μου ἔλθῃ πρός με< ; πόθεν , ἀπὸ ποίας δικαιοσύνης ἢ πράξεων ἀγαθῶν ἐπέτυχον τούτου ; ἰδοὺ γὰρ ἐσκίρτησε τὸ βρέφος ἐν τῇ κοιλίᾳ μου< . Τεράστιος ἦν ἡ ψυχὴ τοῦ Ἰωάννου , καὶ ἔτι ἐν τῇ μήτρᾳ τῆς μητρὸς ὑπάρχουσα καὶ μέλλουσα εἰς γένεσιν ἥκειν ἔγνω , ὅν οὐκ ἔγνω Ἰσραήλ . Οὐχ απλῶς δὲ >ἐσκίρτησεν< , ἐν ἀγαλλιάσει< · ἤσθετο γάρ , κύριος ἦλθεν ἐν τῇ μητρί , ἵνα αὐτὸν παραλαβὼν ἁγιάσῃ . | Σύμφωνα δὲ φθέγγεται τῷ υἱῷ ἡ Ἐλισάβετ · κἀκεῖνος γὰρ ἀντάξιον ἑαυτὸν τῆς πρὸς τὸν Χριστὸν παραστάσεως ut et illo tempore et nunc non solum corporum , sed etiam animarum morbi multiplices curarentur ? Quis nostrum non insipiens fuit , qui nunc propter misericordiam Dei habemus intellegentiam et scimus Deum ? Quis non incredulus justitiae , qui nunc propter Christum justitiam habemus sequimurque justitiam ? Quis nostrum non errabundus et vagus , qui nunc propter adventum Salvatoris non fluctuamus atque turbamur , sed sumus in via , in illo videlicet , qui ait : Ego sum via< ? Possumus et congregantes videre , quoniam omnia , quae scripta sunt de eo , ἔλεγεν , οὕτως καὶ αὐτὴ ἀναξίαν ἑαυτὴν τῆς παρουσία τῆς πάρθένου . >Μμητέρα< δὲ καλεῖ τὴν ἔτι παρθένον , φθάνουσα προφητικῷ λόγῳ τὴν ἔκβασιν . Θεία μὲν οὖν οἰκονομία τὴν Μαρίαν ἤγαγε πρὸς τὴν Ἐλισάβετ , ἶνα ἡ μαρτυρία Ἰωάννου ἐκ μήτρας εἰς τὸν κύριον πληρωθῇ διὰ τῆς ἰδίας μητρός . | | Εἶχε δὲ καὶ ἡ πορεία τῆς παρθένου τὴν οἰκείαν αὐτῆς σπουδήν · ἦλθε γὰρ ὀψομένη τὴν Ἐλισάβετ καὶ τὸ ἐν ἀυτῇ παράδοδον κύημα καὶ ἰδεῖν καὶ πιστεύσασθαι , κατὰ τὴν τοῦ ἀγγέλου φωνήν , ἵνα διὰ divina admiratione digna referantur , quod et nativitas illius et nutrimenta et virtus et passio et resurrectio non solum illo tempore , sed etiam nunc operentur in nobis . Quis vos , Ο catechumeni , in ecclesiam congregavit ? quis stimulus impulit , ut relictis domibus in hunc coetum coeatis ? Neque enim nos domus vestras singillatim circuimus , sed omnipotens Pater virtute invisibili subjicit cordibus vestris , quos scit esse dignos , hunc ardorem , ut quasi inviti et retractantes veniatis ad fidem , maxime in exordio religionis , cum veluti trepidi et paventes salutis fidem cum timore suscipitis . Obsecro vos , Ο catechumeni : nolite retractare , nemo vestrum formidet et paveat , sed sequimini praeeuntem Jesum . Ille vos trahit ad salutem , tem , congregat in ecclesiam nunc quidem super terram , si autem τούτου ὁ κατ' αὐτὴν μείζων πιστευθῇ τοκετός , ὁ ἐξ αὐτῆς , φημί , τῆς παρθένου · καὶ συντρέχει πρὸς τὴν πίστιν ταύτην ὁ λόγος τῆς Ἐλισάβετ λεγούσης · >καὶ μακαρία ἡ πιστεύσασα , ὅτι ἔσται τελείωσις τοῖς λελαλημένοις αὐτῇ παρὰ κυρίου<.| Ι Βεβαιοτέρα γὰρ πρὸς τὴν πίστιν ταύτην ἐκ τούτων ἐγίνετο τῶν ῥημάτων ἡ παρθένος μακαριζομένη , ὅτι ἐπίστευσεν ἀγγέλου τε προσημαίνοντος καὶ τῆς συγγενίδος τὰ παραπλήσια προφητευούσας . [ >Μακαρία ἡ πιστεύσασα κτλ..< ] Ὁ λόγος οὗτος τὴν τοῦ Ζαχαρίου αἰνίττεται σιωπήν , ὅτι ἀπιστήσας τοῖς λελαλημένοις ἔλαβε Ποινὴν τὴν σιγήν · μακαρία , ὅτι τοιούτου ἐξέφυγες πόθους · καὶ ἄλλως · ἐπειδὴ >τοῖς λελαλημένοις< μακαρία εἶ . Διὰ τι ; Ἔσται γὰρ τελείωσις , καὶ οὐ μάτην παρὰ τοῦ ἀγγέλου λελάληται . | dignos fructus feceritis , in >ecclesiam primitivorum , qui scripti sunt in caelestibus< . >Beata credidit< , et beatus qui credidit , quia erit perfectio his , >quae dicta sunt< ei >a Domino< . Super quibus et Maria >magnificat< Dominum Jesum . >Magnificat< autem Dominum , spiritus Deum< . Quae quam habeant interpretationem , si concesserit Dominus , ut rursus in ecclesiam congregemur , ut festivi veniatis ad domum Dei , et divinae lectioni praebeatis aures , quaeremus , ventilabimus , disseremus in Christo Jesu : cui est gloria , et imperium in saecula saeculorum . Amen . | Πρῶτον δείκνυσιν , ὅτι πιστεύει τοῖς λεχθῶσιν αὐτῇ διὰ τοῦ·>μακαρία ἡ πιστεύσασα , ὅτι ἔσται τελείωσις τοῖς λαληθεῖσιν αὐτῇ παρὰ κυρίου< , φάσκουσα · >μεγαλύνει ἡ ψυχή μου τὸν κύριον< . Ἐπειδὴ γὰρ παρθένος οὖσα ἐν γαστρὶ σωματικῶς παρὰ τὴν κοινὴν συνελάμβανε φύσιν , σωματικῶς μὲν ὡς ἐν σώματι , πνευματικῶς δὲ ὅτι ἄνευ κοινωνίας , ὅμως ἐπειδὴ ἐν σώματι ἐγένετο τὸ παραδόξως οἰκονομούμενον , φησίν · >μεγαλύνει ἡ ψυχή μου κύριον< .
Lemmas: De eo , quod scriptum est ; >Exsurgens autem Maria cum festinatione venit in montana< , usque ad eum locum , ubi ait : >erit consummatio eorum , quae dicta sunt< . Ἐπειδή παρά προσδοκία συλλαμβάνω , εἰς πᾶς δέ εἰμί ἐπιεικής ὁ παρθένος οὐ μόνος ἀπέρχομαι πρός ὁ Ἐλισάβετ , μή τύπτω ἐκ ὁ λόγος ὁ ἄγγελος , ἀλλά καί προλαμβάνω ἐν ὁ ἀσπασμός ὁ Ἐλισάβετ , ὁ σέβας αὐτός ὡς παλαιός καί τάξις ἐπέχω μήτηρ ἀπονέμω . οὐ γάρ ὁ Ἐλισάβετ πρῶτος , ἀλλά ὁ μαριεύς ὁ Ἐλισάβετ . Meliores ad deteriores veniunt , ut eis ex adventu suo aliquid tribuant emolumenti . Sic et Salvator venit ad Joannem , ut sanctificaret baptisma illius ; et Maria statim ut audivit angelum nuntiantem , quod conceperit Salvatorem et quod cognata illius Elisabeth haberet in utero , >consurgens cum festinatione venit in montana , et ingressa est domum Elisabeth< . Jesus enim , in utero illius erat , festinabat adhuc in ventre matris Joannem positum sanctificare . Denique antequam veniret Maria et salutaret Elisabeth , non >exsultavit infans in utero< ; sed statim Maria locuta est verbum , quod Filius Dei in ventre matris suggesserat , >exsultavit infans in gaudio< , et tunc primum praecursorem suum prophetam fecit Jesus . ὁ κρατύς πρός ὁ ἐλαχύς ἔρχομαι , ἵνα αὐτός εὐεργετέω . οὕτως καί ὁ σωτήρ ἔρχομαι πρός ὁ Ἰωάννης , ἵνα ὁ βάπτισμα αὐτός ἁγιάζω · οὕτως ὁ Μαρία ἀκούω ὁ ἄγγελος τίκτω ὁ σωτήρ καί μανθάνω , ὅτι ὁ συγγενής αὐτός συλλαμβάνω Ἐλισαβέτ , ἔρχομαι πρός αὐτός . ὁ γάρ ἐν αὐτός ’ Ἰησοῦς ἤδη μέλλω εὐεργετέω ὁ ἤδη ἐν ὁ Ἐλισαβέτ Ἰωάννης . καί οὗτος δῆλος ἐκ ὁ μή σκιρτάω μέν ὁ Ἰωάννης , πρίν ἔρχομαι Μαρία καί ὁ Ἐλισαβέτ ἀσπάζομαι , ἅμα δέ ὁ λόγος ὁ ἀσπασμός Μαρία , ὅς ὑπολαμβάνω ὁ λόγος ὁ θεός ὁ Χριστός , ἀκούω ὁ πρόδρομος ὁ ἐνέργεια ὁ ἅγιος πνεῦμα κινέω ὁ ἀσπασμός ὁ Oportebat quoque Mariam Dei prole dignissimam post alloquium angeli ad montana conscendere et in sublimioribus commorari . Unde scriptum est : >Consurgens Maria in diebus illis , venit in montana< . Debuerat etiam , esset sollicitudine non pigra , properare sollicite et Spiritu sancto plena ad sublimiora perduci et virtute Dei protegi , a qua jam fuerat obumbrata . Venit ergo >in civitatem Juda et in domum Zachariae , et salutavit Elisabeth . Et factum est , cum audisset salutationem Mariae Elisabeth , exultavit infans in utero ejus , et repleta est Spiritu sancto< . Μαρία καί >ἐσκίρτησεν ἐν ὁ βρέφος ἐν ὁ κοιλία οἱονεί τάσσω ἔκτοτε προφήτης αὐτός ποιέω ὁ Ἰησοῦς . δέω δέ ὁ μακάριος οὗτος Μηρία μετά ὁ ὁ Γαβριήλ πρός αὐτός ἐπιδημία καί ὁ εὐαγγελισμός ἀναβαίνω ἀναβαίνω ἐπί ὁ ὀρεινή — δέ καλέω ὁ εὐαγγελιστής ὁ περί ὁ Ἱεροσόλυμα τόπος ὁ Γαλιλαία ἐπί πεδίον κεῖμαι , ἐν ὅς ὁ Ναζαρά ἱδρύω — , ἅτε δέ ὁ σπουδή μή ὀκνηρός σπουδαῖος πορεύω · μετά σπουδή δέ πορεύω ἄγω ὑπό ὁ ἅγιος πνεῦμα ὁ ἐπέρχομαι αὐτός καί ὑπό ὁ δύναμις ὁ ὕψιστος ὁ ἐπισκιάζω αὐτός . Πόλις δέ Ἰούδας ἐκκαλέω ὁ Ἱερουσαλήμ , ἐν ὁ Ζαχαρίας κατοικέω διά ὁ πλησιάζω ὁ ἱερός . Εἰσέρχομαι δέ εἰς ὁ οἶκος Ζαχαρίος , ὁ κατά ὁ Ἐλισάβετ μανθάνω ἐπείγω ὁ ὅς πρός αὐτός εὐαγγέλιον βεβαιόω πίστωσις . τίς δέ ὁ · ἀσπάζομαι ὁ Ἐλισάβετ οἶδα , ὅτι οὐ φίλημα , ἀλλά φωνή · δῆλος , ὅτι ὁ συνήθης ὁ φίλος προσφθέγγομαι ὁ εἰρήνη ἐπιφωνέω ὁ συγγενίς , ὅς ἔθος Ἑβραῖος ἀνέκαθεν , ἤ χαρίεις τις λόγος ἐπιφθέγγομαι , ὡς εἴωθα ὁ ὁ συνήθης φίλος θέα χαρίεις ἐπιλέγω . Non est itaque dubium , quin quae tunc >repleta est Spiritu propter filium sit >repleta< ! Neque enim mater primum Spiritum sanctum meruit , sed cum Joannes adhuc clausus in utero Spiritum sanctum recepisset , tunc et illa post sanctificationem filii >repleta est Spiritu sancto< . Poteris hoc credere , si simile quid etiam de Salvatore cognoveris . Invenitur beata Maria , sicut in aliquantis exemplaribus repperimus , οὐκοῦν ἐν ὁ ἀσπασμός ἐπέρχομαι διά ὁ υἱός >πνευμα ἅγιος ὁ Ἐλισάβετ · οὐ γάρ ὁ μήτηρ πίμπλημι πνεῦμα ἁγίου<πρῶτον , ἀλλὰπρονγουμένως πίμπλημι Ἰωάννης δεύτερος ὁ μήτηρ , ἅτε ἔχω ὁ πίμπλημι >πνευμα ἁγία . ὑπάρχω δήω οὗτος Ἰωάννης , ὅς οὐδείς ὁ προφήτης , διά ὁ πλησιάζω αὐτός ὁ Χριστός παρουσία καί προτρέχω αὐτηες͂ς · οὐ γάρ πρότερος τοῦ ἅγιος πνεῦμα πίμπλημι , πρίν ἐφίστημι ὁ κυοφορώ ὁ Χριστός . prophetare . Non enim ignoramus , quod secundum alios codices et haec verba Elisabeth vaticinetur . Spiritu itaque sancto tunc repleta est Maria , quando coepit in utero habere Salvatorem . Statim enim ut Spiritum sanctum accepit Dominici corporis conditorem , et Filius Dei esse coepit in utero , etiam ipsa completa est Spiritu sancto . Πῶρος δέ ὁ βρέφος πληρόω πνεῦμα καί σκιρτάω καί οὕτως ὁ μήτηρ μεταδίδωμι , καί ἀναβοάω προφητικός ὁ Ἐλισόβετ διά ὁ κυοφορέω ἐν αὑτός βρέφος — ὁ ὄντως γάρ τεκνογονία καί οὗτος ποιέω τίμιος , ὥσπερ ὁ θεῖος τεκνογονία ὁ Μαρέαν καί ὁ σύμπας διά ἐκεῖνος γυνή γένος , ὡς λέγω κατά ὅλος περί γυνή ὁ Παῦλος , ὅτι σῴζω ὁ διά ὁ τεκνογονία οὗτος γυνή ὁ Χριστός επεκνογονεος — καί λέγω ὁ παρθένος · εὐλογέω σύ ἐν · οὐδείς γάρ ὁ τοιοῦτος χάρις κοινωνός οὔτε γίγνομαι οὔτε γίγνομαι δύναμαι . Εἷς γάρ ὁ θεῖος κύημα , εἷς ὁ θεῖος τοκετός , καί εἷς ὁ γεννάω ὁ θεάνθρωπος . τίς ἐγώ τοίνυν πρῶτος προσαγορεύω ; μή γάρ ἐγώ εἰμί ὁ ὁ σωτήρ τίκτω ; ἐγώ χρή ἔρχομαι πρός σύ · σύ γάρ ὑπέρ πᾶς ὁ γυνή εὐλογέω · σύ μήτηρ ὁ κύριος ἐγώ , σύ ἐμός κυρία ὁ ὁ κατάρα ὁ λύσις βαστάζω >Exsultavit< ergo >infans in utero Elisabeth , et repleta est Spiritu sancto et clamavit voce magna et dixit : Benedicta tu inter mulieres< . Debemus in hoc loco , ne simplices quique decipiantur , ea , quae solent haeretici opponere , confutare . In tantum quippe nescio quis prorupit insaniae , ut assereret negatam fuisse Mariam a Salvatore , eo quod post nativitatem illius juncta fuerit Joseph , et locutus est , quae , quali mente dixerit , ipse noverit , qui locutus est . Si quando igitur haeretici vobis tale quid objecerint , respondete eis et dicite : Certe >Spiritu sancto< plena Elisabeth ait : >benedicta tu inter mulieres< . Si a Spiritu sancto benedicta canitur Maria , quomodo eam Salvator negavit ? Porro quod asserunt eam nupsisse post partum , unde approbent , non habent ; hi enim filii , qui Joseph dicebantur , non erant orti de Maria , neque est ulla scriptura , quae ista commemoret . οὐ ὀκνέω δέ λέγω , ἵνα μή ἐπαπατηθῇ τις ὑπό ὁ πιθανόω χράω καί διδάσκω ψευδής , ὅτι τολμάω τις λέγω κατά ὁ Μαρία , ὡς ἄρα ὁ σωτήρ αὐτός ἀρνέομαι , ἐπεί , φημί , συνάπτω μετά ὁ ὁ ἀπότεξις ὁ σωτήρ ὁ Ἰωσήφ . εἰ ποτέ οὖν τοιοῦτος λόγος ὑπό αἱρετικός προάγω , οὕτως ἀποκριτέον , ὅτι >πνευμα ἅγιος πίμπλημι ὁ Ἐλισαβέτ φημί · εὐλογέω σύ ἐν γυναιξίν< . εἰ δέ εὐλογέω ὑπό ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , πῶς ἀρνέομαι αὐτός ὁ σωτήρ ; ἀλλά οὐδέ ἔχω αὐτός ἀποδείκνυμι , ὅτι συνουσία χράω μετά ὁ ἀπότεξις ὁ σωτήρ · ὁ γάρ υἱός Ἰωσήφ οὐ εἰμί ἀπό ὁ Μαρία . οὐδέ ἔχω τις οὗτος παρίστημι ἀπό ὁ γραφή . Κόρπα δέ >κοιλίας< λέγω κατά ὁ παρά ὁ θεός πρός ὁ Δαυίδ ἐπαγγελία ὁ λέγω · ἐκ καρπός ὁ κοιλία σύ τίθημι ἐπί ὁ θρόνος σου · καλός δέ καρπός κοιλίας ὁ παωαγίας παρθένος ὁ Ἐλισάβετ ὀνομάζω διά ὁ μή ἐκ ἀνήρ ἔρχομαι ὁ κυοφορέω , ἀλλά ἐκ μόνος ὁ Μαρία πνεῦμα ἅγιος ἐνοικέω ἐν αὐτός καί ὁ ὁ ὕψιστος δύναμις ἐπισκιάζω αὐτός · ὁ γάρ ἐκ ὁ πατήρ ὁ σπορά ἔχω ἐκεῖνος εἰμί καρπός , καθώς καί ὁ Δαυίδ λέγω · ἐκ καρπός ὁ κοιλία σου , οὗτος εἰμί ὁ πρόγονος ὁ παναγία θεοτόκος καί αὐτός ἐκ σπορά ἀνήρ γεννάω . >Benedicta tu inter mulieres , et benedictus fructus ventris tui . Et unde mihi hoc , ut veniat mater Domini mei ad me?< Hoc , ait : >unde mihi hoc?< non ignorans dicit , et maxime Spiritu sancto plena , quasi nesciat , quod juxta Dei voluntatem mater Domini venerit ad eam ; sed isto sensu loquitur : quid boni feci ? quae opera mea tanta sunt , ut mater Domini ad me veniat ? per quam ὁ δέ · ὁπόθεν ἐγώ τοῦτος οὐ ἀγνοέω λέγω ὁ Ἐλισαβέτ ὁ πνεῦμα πίμπλημι ἅγιος , ὅτι · οὐ οἶδα , ὅτι ἀπό θεός γίγνομαι ὁ ἔρχομαι ὁ μήτηρ ὅς κύριος ἐγώ πρός μετά , ἀλλά ὁ · ὁπόθεν ἐγώ τοῦτος τοιοῦτος εἰμί · τίς γάρ ἐγώ , φημί , τηλικοῦτος πράσσω ἀγαθός , ἵημι justitiam , ex quibus bonis , de qua fidelitate mentis hoc merui , ut mater Domini mei veniat ad me ? >Ecce enim ut facta est tua in aures meas , exsultavit in exsultatione infans in utero< . Sancta erat anima beati Joannis , et adhuc in matris utero clausa venturaque in mundum sciebat , quem Israhel ignorabat ; unde >exsilivit< , et non simpliciter >exsilivit< sed >in gaudio< . Senserat enim venisse Dominum suum , ut sanctificaret servum , antequam de matris ventre procederet . Utinam mihi eveniat , ut ab infidelibus stultus dicar , qui talibus credidi . Ipsum opus ostendit et veritas non me stultitiae , sed sapientiae credidisse , quia hoc , quod stultum apud illos putatur , mihi salutis occasio fit . Nisi enim fuisset caelestis et beata nativitas Salvatoris , nisi habuisset divini aliquid et humanitatem hominum supergredientis , nunquam in toto orbe illius doctrina penetrasset . Si tantum homo fuisset in Mariae utero et non Dei Filius , quomodo poterat fieri , ὁ μήτηρ ὁ κύριος ἐγώ ἔρχομαι πρός μετά ; πόθεν , ἀπό ποῖος δικαιοσύνη ἤ πρᾶξις ἀγαθός ἐπιτυγχάνω οὗτος ; ἰδού γάρ σκιρτάω ὁ βρέφος ἐν ὁ κοιλία μου . τεράστιος εἰμί ὁ ψυχή ὁ Ἰωάννης , καί ἔτι ἐν ὁ μήτρα ὁ μήτηρ ὑπάρχω καί μέλλω εἰς γένεσις ἥκω γιγνώσκω , ὅς οὐ γιγνώσκω Ἰσραήλ . οὐ ἁπλῶς δέ >ἐσκίρτησεν< , ἐν ἀγαλλιάω · ἔσθω γάρ , κύριος ἔρχομαι ἐν ὁ μήτηρ , ἵνα αὐτός παραλαμβάνω ἁγιάζω . | Σύμφωνος δέ φθέγγομαι ὁ υἱός ὁ Ἐλισάβετ · ἐκεῖνος γάρ ἀντάξιος ἑαυτοῦ ὁ πρός ὁ Χριστός παράστασις ut et illo tempore et nunc non solum corporum , sed etiam animarum morbi multiplices curarentur ? Quis nostrum non insipiens fuit , qui nunc propter misericordiam Dei habemus intellegentiam et scimus Deum ? Quis non incredulus justitiae , qui nunc propter Christum justitiam habemus sequimurque justitiam ? Quis nostrum non errabundus et vagus , qui nunc propter adventum Salvatoris non fluctuamus atque turbamur , sed sumus in via , in illo videlicet , qui ait : Ego sum via< ? Possumus et congregantes videre , quoniam omnia , quae scripta sunt de eo , λέγω , οὕτως καί αὐτός ἀνάξιος ἑαυτοῦ ὁ παρουσία ὁ παρθένος . >Μμητέρα< δέ καλέω ὁ ἔτι παρθένος , φθάνω προφητικός λόγος ὁ ἔκβασις . Θεία μέν οὖν οἰκονομία ὁ Μαρία ἄγω πρός ὁ Ἐλισάβετ , ἴς ὁ μαρτυρία Ἰωάννης ἐκ μήτρα εἰς ὁ κύριος πληρόω διά ὁ ἴδιος μήτηρ . | | ἔχω δέ καί ὁ πορεία ὁ παρθένος ὁ οἰκεῖος αὐτηες͂ς σπουδή · ἔρχομαι γάρ ὁράω ὁ Ἐλισάβετ καί ὁ ἐν ἀυτή παραδώδω κύημα καί ὁράω καί πιστεύω , κατά ὁ ὁ ἄγγελος φωνή , ἵνα διά divina admiratione digna referantur , quod et nativitas illius et nutrimenta et virtus et passio et resurrectio non solum illo tempore , sed etiam nunc operentur in nobis . Quis vos , ὁ catechumeni , in ecclesiam congregavit ? quis stimulus impulit , ut relictis domibus in hunc coetum coeatis ? Neque enim nos domus vestras singillatim circuimus , sed omnipotens Pater virtute invisibili subjicit cordibus vestris , quos scit esse dignos , hunc ardorem , ut quasi inviti et retractantes veniatis ad fidem , maxime in exordio religionis , cum veluti trepidi et paventes salutis fidem cum timore suscipitis . Obsecro vos , ὁ catechumeni : nolite retractare , nemo vestrum formidet et paveat , sed sequimini praeeuntem Jesum . Ille vos trahit ad salutem , tem , congregat in ecclesiam nunc quidem super terram , si autem οὗτος ὁ κατά αὐτός μέγας πιστεύω τοκετός , ὁ ἐκ αὐτηες͂ς , φημί , ὁ παρθένος · καί συντρέχω πρός ὁ πίστις οὗτος ὁ λόγος ὁ Ἐλισάβετ λέγω · >καὶ μακάριος ὁ πιστεύω , ὅτι εἰμί τελείωσις ὁ λαλέω αὐτός παρά κυρίος Ι βέβαιος γάρ πρός ὁ πίστις οὗτος ἐκ οὗτος γίνομαι ὁ ῥῆμα ὁ παρθένος μακαρίζω , ὅτι πιστεύω ἄγγελος τε προσημαίνω καί ὁ συγγενίς ὁ παραπλήσιος προφητεύω . [ Μακαρία ὁ πιστεύω κτλ..< ] ὁ λόγος οὗτος ὁ ὁ Ζαχαρίας αἰνίσσομαι σιωπή , ὅτι ἀπιστέω ὁ λαλέω λαμβάνω Ποινή ὁ σιγή · μακάριος , ὅτι τοιοῦτος ἐκφεύγω πόθος · καί ἄλλως · ἐπεί ἵημι λαλέω μακάριος εἰμί . διά τίς ; εἰμί γάρ τελείωσις , καί οὐ μάτην παρά ὁ ἄγγελος λαλέω . | dignos fructus feceritis , in >ecclesiam primitivorum , qui scripti sunt in caelestibus< . >Beata credidit< , et beatus qui credidit , quia erit perfectio his , >quae dicta sunt< ei >a Domino< . Super quibus et Maria >magnificat< Dominum Jesum . >Magnificat< autem Dominum , spiritus Deum< . Quae quam habeant interpretationem , si concesserit Dominus , ut rursus in ecclesiam congregemur , ut festivi veniatis ad domum Dei , et divinae lectioni praebeatis aures , quaeremus , ventilabimus , disseremus in Christo Jesu : cui est gloria , et imperium in saecula saeculorum . Amen . | Πρῶτος δείκνυμι , ὅτι πιστεύω ὁ λέγω αὐτός διά τοῦ·>μακαρία ὁ πιστεύω , ὅτι εἰμί τελείωσις ὁ λαλέω αὐτός παρά κυρίος , φάσκω · μεγαλύνω ὁ Ψυχή ἐγώ ὁ κύριος . Ἐπειδή γάρ παρθένος εἰμί ἐν γαστήρ σωματικός παρά ὁ κοινός συλλαμβάνω φύσις , σωματικός μέν ὡς ἐν σῶμα , πνευματικός δέ ὅτι ἄνευ κοινωνία , ὅμως ἐπεί ἐν σῶμα γίνομαι ὁ παράδοξος οἰκονομέω , φημί · μεγαλύνω ὁ Ψυχή ἐγώ κύριος .