origenes.homiliae-in-lucam 16
Et erant pater illius et mater admirantes super his , quae dicebantur de eo ortu Jesu dicta scriptaque sunt de eo , et tunc scire poterimus singula quaeque digna esse miraculo . Quamobrem mirabatur et pater — sic enim appellatus est et Josepli , quia nutricius fuit — , mirabatur et mater super omnibus , >quae dicebantur de eo < . ergo sunt , quae de parvulo Jesu fama disperserat ? Pastores erant in regione illa , vigilantes et observantes custodias noctis super gregem suum . < Venit angelus sub ipsa hora nativitatis Jesu et ad eos : Annuntio Annuntio vobis gaudium magnum : ite et invenietis in - fantem involutum pannis et positum in . Necdum angelus verba finierat , et ecce > multitudo caelestis exercitus < laudare coepit et benedicere Deum . Cum hoc pastores trepidi perspexissent et angelus recessisset ab eis , dixerunt ad se invicem : Eamus Bethleem et videamus factum , quod Dominus ostendit nobis < . Venerunt et invenerunt parvulum . Tam iUi quam parentes super haec , quae facta fuerant , mirabantur . Et de Simeone scribitur , quod rumorem auxerit et miraculi vel magna pars fuerit . Tenuit enim puerum in brachiis suis et ait : >Nunc Domine , servum tuum in pace , secundum verbum tuum , quia viderunt oculi mei salutare tuum < . Fastigium et , ut ita dicam , culmen super his , quae jactabantur de Jesu et pater et mater ilUus mirabantur , sermo Simeonis fuit . Non enim suffecit ei tenere parvulum et ea , quae de semetipso scripta sunt , pro - loqui , sed >benedixit < patri illius et matri , et de ipso quoque infante dicens : Ecce , hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israhel , et in signuni , cui contradicetur . Tuam quoque ipsius animam pertransibit gladius , ut revelentur Ἐπὶ ποίοις δὲ λαλουμένοις περὶ α'υτο[υ < ἐθαύμαζον Ἰωσὴφ καὶ ἡ μήτηρ αὐτοῦ ; Ἐπὶ τοῖς ὑπὸ τῶν ποι - μένων , ὑφ’ ὧν ἡ φήμη διέτρεχεν , ὅτι ὁ Χριστὸς γεγέννηται , <κα]ι > ὑπὸ Συμεῶνος ἀπ’ αὐτῷ τῷ εἰπεῖν · νῦν ἀπολύεις , ὃ ἦν ἡ κορωνὶς τῶν λαλου - μένων περὶ αὐτοῦ . Ἐἰς π·ατέρα δὲ τὸν Ἰωσὴφ θαυ - <μαστῶς τίθησι , οὐ πατέρα > τοῦτο εἰπ > ών , φητεύει περὶ τοῦ παιδίου , εὐλογήσας τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα , καὶ φησιν · Ἰδοὺ οὗτος κεῖται εἰς πτῶ - σιν καὶ ἀνάστασιν < . de multis cordibus cogitationes < . Quid sibi vult hoc quodait : ecce , hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Is - rahel < ? Huic quid simile in evangelio secundum Joannem scriptum repperi : >in judicium ego mundum istum veni , ut qui non vident , videant et , qui vident , caeci fiant < . Quomodo ergo in judicium venit . ut non videntes < de nationibus >viderent < et , prius videbant de Israhel , caeci fierent < , sic venit in ruinam et resurrectionem multorum < . In adventu enim Domini Salvatoris , qui prius steterant , corruerunt et , qui ceciderant , surrexerunt . Una haec est interpretatio de eo , quod dictum est : ecce , hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israhek . Est autem et altius quid intellegendum adversus eos vel maxime , qui contra Conditorem latrant , et hinc inde de veteri testamento , quae non intellegunt , testimonia congregantes simplicium corda decipiunt < . Aiunt enim : ecce , Deus legis et prophetarum , videte qualis sit . >Ego < , inquit , occidam , et ego vivificabo , percutiam et sanabo , et non est , qui eruat de manibus . Audiunt : <occidam > , et non audiunt : >vivificabo < , audiunt : >percutiam < et audire contemnunt : ego . Istiusmodi occasionibus Creatorem calumniantur . Igitur antequam interpreter , quem sensum habeat : egointerficiam et vivificabo , percutiam et , opponam eis testimonium evangelii dicamque adversus haereticos — innumerabiles quippe haereses sunt , quae evangeUum secundum Lucam recipiimt — : Si propterea cruentus et tantum judex et cru - Ὁμοιον de αὐτῷ ἐστιν ἐν τῷ , κατὰ Ἰωάννην τό · εἰς κρίμα ἐγὼ εἰς τὸν κόσμον τοῦτον ἦλθον , ἵνα οἱ μὴ βλέποντες βλέπωσι καὶ οἱ βλέπον - τες τυφλοὶ γένωνται< · ὥσπερ οὖν >οἱ μὴ βλέποντες< ἀπὸ τῶν Μνῶν >βλέπουσι < , καὶ οἱ ἀπὸ τοῦ Ἰσραὴλ >τυφλοὶ γίνονται < , οὕτως ἦλθεν εἰς πτῶσιν καὶ άνάστασιν < ἡμῶν . Οἱ ἑστηκότες πεπτώκασι καὶ οἱ πεπτω - κότες ἀνέστησαν Χριστοῦ ἐπιδημήσαντος . Ἐχει δὲ τοῦτο καὶ βαθυτέραν διήγησιν · delis est Conditor , quia dicit : >ego interficiam et vivificabo , percutiam et sanabo< , manifestissimum est et Jesum ipsius esse filium ; eadem siquidem de eo scripta sunt : >ecce , hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israhel< , non >in resurrectionem< tantum , sed et >in ruinam< . Si malum est interficere , malum sit et >in ruinam< venire . Quid respondebunt ? Utrumne recedent a cultu ejus , an quaerent aliquam interpretationem et ad tropologias confugient , ut , quod >in ruinam< venerit , benignitatem magis quam austeritatem sonnet ? Et quomodo justum erit , quando quid in evangelio tale reperitur , ad allegorias et novas intellegentias confugere , quando vero in veteri instrument , statim accure et nullam explanationem , quamvis probabilis sit , recipere ? Sed et hoc , quod sequitur : >in judicium ego veni in mundum istum , ut non videntes videant et , qui vident , caeca fiant< , quamvis quaerant , ut edisserant , implore non poterunt . Ego vero , qui opto esse ecclesiasticus et non ab haeresiarchae aliquot , sed a Christi vocabulo nuncupari et habere nomen , quod benedicitur super terram , et cupio tam opera , quam sensu et esse et dici christianus , aequalem et in veteri et in nova lege quaero rationem . Loquitur Deus : >ego interficiam< ; libenter habeo , ut interficiat Deus . Quando enim vetus in me homo est et vivo adhuc quasi homo , cupio , ut occidat in me Deus veterem hominem et vivificet me ex mortuis . >Primus< enim , ait , >homo de terra terrenus , secundus homo de caelo caelestis . Sicut portavimus imagem terreni , portemus et imaginem caelestis< . Secundum hunc sensum intellegitur et illud : >in judicium ego veni in mundum istum , ut qui non vident , videant et , qui vident , caeca fiant< . Habemus in nobis omnes homines et adspectum et caecitatem . Adam et videbat , et non videbat . Eva quoque , antequam aperirentur oculi ejus , vidisse describitur : <vidit> , inquit , >mulier lignum , quia bonum ad comedendum et optimum oculis ad videdum ; et tollens de fructu ligni comedit et dedit viro suo , et comederunt< Igitur non erant caecik sed videbant . Deinde sequitur : et aperti sunt oculi eorum< . Ergo caeci fuerant nec videbant , quorum oculi postea sunt aperti ; sed qui bene ante viderant , postquam mandatum Domini praetergressi sunt , coeperunt videre male et adspectum oboedientiae subrepente delicto postea perdiderunt . Ego sic intellego et illud , quod dicit Deus : > Quis fecit mutuni et surdum , videntem et caecum ? Xonne ego . Dominus Deus ? Est oculus corporis , quo terrena ista conspicilomus . oculus secundum sensum camis , de quo scriptura dicit : >frustra incedens inflatus sensu carnis trarium meliorem et divina sapientem ; qui quia caecus in nobis erat , venit Jesus , ut faceret eumvidere , ut , qui non videbant , viderent , qui autem videbant , caeci fierent . Juxta hunc ergo sensum et hoc , quod nunc habemus in manibus , intellegendum : >ecce , iste positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Is rahek . Habeo aUquid in me , quod male stat et peccati superbia se erigit : hoc cadat , hoc subruatur , quod si ceciderit , id quod ante corruerat , surgens stabit . >Inerior homo meus quondam jacebat elisus , et exterior stabat erectus . Antequam crederem in Jesum , j διε - bonum in me jacebat , | stabat . Postquam ille venit , tunc I quod in me malum fuit , corruit , et expletum est illud : >semper mortificationem Jesu in corpore circumferentesmortificate membra vestra super ter - εχω τι εστος εν εμοι · τουτο πεσετω , >ὁ ἔσω ἄνθρωπος πεπτωκώς μου χειρον · ἦν , ὁ ἔξω ἄνθρωπός μου εἱστήκει . Πρὸ τῆς πίστεως τίνα εἴχομεν ; τὸ κρεῖττον πεπτωκός , τὸ χεῖρον γηγερμένον . δὲ ἦλθεν Χριστός , τότε τὸ ἑστηκὸς πέπτωκέ μου τὸ >χεῖρον · νεκρώσατε , φησίν , τὰ μέλη τὰ ἐπὶ τῆς γῆς πορνείαν , ἀκαθαρσίαν καὶ τὰ ἑξῆς . tiam , luxuriam , idolatriam , veneficia utilis ruina facta est . Et fuerit cadaver , illuc congregabuntur aquilae casu nomen accepit . Bona est haec ruina , ad quam primuni venit Jesus , nec potest facere resurrectionem , nisi ruina praecesserit . Veniat ante destruere , quod in me malum fuit , ut illo destructo et mortificato consurgat in me et vivificetur id , quod bonum est , ut consequatur in eo regnum caelorum : cui est gloria et imperium in saecula saeculorum . Amen . Ἐπεὶ δὲ πτῶμα γέγονεν — ὅπου γὰρ πτῶμα , ἐκεῖ καὶ οἱ ἀετοί — , καλὸν τοῦτο τὸ πτῶμα , ἐφ᾿ ὂ ἦλθεν πρῶτος ὁ Ἰησοῦς .
Lemmas: Et erant pater illius et mater admirantes super his , quae dicebantur de eo ortu Jesu dicta scriptaque sunt de eo , et tunc scire poterimus singula quaeque digna esse miraculo . Quamobrem mirabatur et pater — sic enim appellatus est et Josepli , quia nutricius fuit — , mirabatur et mater super omnibus , >quae dicebantur de eo < . ergo sunt , quae de parvulo Jesu fama disperserat ? Pastores erant in regione illa , vigilantes et observantes custodias noctis super gregem suum . < Venit angelus sub ipsa hora nativitatis Jesu et ad eos : Annuntio Annuntio vobis gaudium magnum : ite et invenietis in - fantem involutum pannis et positum in . Necdum angelus verba finierat , et ecce > multitudo caelestis exercitus < laudare coepit et benedicere Deum . Cum hoc pastores trepidi perspexissent et angelus recessisset ab eis , dixerunt ad se invicem : Eamus Bethleem et videamus factum , quod Dominus ostendit nobis < . Venerunt et invenerunt parvulum . Tam iUi quam parentes super haec , quae facta fuerant , mirabantur . Et de Simeone scribitur , quod rumorem auxerit et miraculi vel magna pars fuerit . Tenuit enim puerum in brachiis suis et ait : >Nunc Domine , servum tuum in pace , secundum verbum tuum , quia viderunt oculi mei salutare tuum < . Fastigium et , ut ita dicam , culmen super his , quae jactabantur de Jesu et pater et mater ilUus mirabantur , sermo Simeonis fuit . Non enim suffecit ei tenere parvulum et ea , quae de semetipso scripta sunt , pro - loqui , sed >benedixit < patri illius et matri , et de ipso quoque infante dicens : Ecce , hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israhel , et in signuni , cui contradicetur . Tuam quoque ipsius animam pertransibit gladius , ut revelentur ἐπί ποῖος δέ λαλέω περί α'υτο[υ < θαυμάζω Ἰωσήφ καί ὁ μήτηρ αὐτός ; ἐπί ὁ ὑπό ὁ ποῖ - μένω , ὑπό ὅς ὁ φήμη διατρέχω , ὅτι ὁ Χριστός γεννάω , <κα]ι > ὑπό Συμεών ἀπό αὐτός ὁ λέγω · νῦν ἀπολύω , ὅς εἰμί ὁ κορωνίς ὁ λαλέω - μένω περί αὐτός . εἰς πατέρας δέ ὁ Ἰωσήφ θαυ - μαστός τίθημι , οὐ πατήρ > οὗτος ΕΙΠ > ων , φητεύει περί ὁ παιδίον , εὐλογέω ὁ πατήρ καί ὁ μήτηρ , καί φημί · ἰδού οὗτος κεῖμαι εἰς πέτομαι - βρόχος καί ἀνάστασις < . de multis cordibus cogitationes < . Quid sibi vult hoc quodait : ecce , hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Is - rahel < ? Huic quid simile in evangelio secundum Joannem scriptum repperi : >in judicium ego mundum istum veni , ut qui non vident , videant et , qui vident , caeci fiant < . Quomodo ergo in judicium venit . ut non videntes < de nationibus >viderent < et , prius videbant de Israhel , caeci fierent < , sic venit in ruinam et resurrectionem multorum < . In adventu enim Domini Salvatoris , qui prius steterant , corruerunt et , qui ceciderant , surrexerunt . Una haec est interpretatio de eo , quod dictum est : ecce , hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israhek . Est autem et altius quid intellegendum adversus eos vel maxime , qui contra Conditorem latrant , et hinc inde de veteri testamento , quae non intellegunt , testimonia congregantes simplicium corda decipiunt < . Aiunt enim : ecce , Deus legis et prophetarum , videte qualis sit . >Ego < , inquit , occidam , et ego vivificabo , percutiam et sanabo , et non est , qui eruat de manibus . Audiunt : <occidam > , et non audiunt : >vivificabo < , audiunt : >percutiam < et audire contemnunt : ego . Istiusmodi occasionibus Creatorem calumniantur . Igitur antequam interpreter , quem sensum habeat : egointerficiam et vivificabo , percutiam et , opponam eis testimonium evangelii dicamque adversus haereticos — innumerabiles quippe haereses sunt , quae evangeUum secundum Lucam recipiimt — : Si propterea cruentus et tantum judex et cru - ὅμοιος de αὐτός εἰμί ἐν ὁ , κατά Ἰωάννης ὁ · εἰς κρίμα ἐγώ εἰς ὁ κόσμος οὗτος ἔρχομαι , ἵνα ὁ μή βλέπω βλέπω καί ὁ βλέπω - αἱρέω τυφλός γίγνομαι · ὥσπερ οὖν ὅς μή βλέπω ἀπό ὁ μνᾶ βλέπω < , καί ὁ ἀπό ὁ Ἰσραήλ >τυφλεω γίγνομαι < , οὕτως ἔρχομαι εἰς πτῶσις καί ἀνάστασις < ἐγώ . ὁ ἵστημι πίπτω καί ὁ πέσσω - Κότες ἀνίστημι Χριστός ἐπιδημέω . ἔχω δέ οὗτος καί βαθύς διήγησις · delis est Conditor , quia dicit : >ego interficiam et vivificabo , percutiam et sanabo< , manifestissimum est et Jesum ipsius esse filium ; eadem siquidem de eo scripta sunt : >ecce , hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israhel< , non >in resurrectionem< tantum , sed et >in ruinam< . Si malum est interficere , malum sit et >in ruinam< venire . Quid respondebunt ? Utrumne recedent a cultu ejus , an quaerent aliquam interpretationem et ad tropologias confugient , ut , quod >in ruinam< venerit , benignitatem magis quam austeritatem sonnet ? Et quomodo justum erit , quando quid in evangelio tale reperitur , ad allegorias et novas intellegentias confugere , quando vero in veteri instrument , statim accure et nullam explanationem , quamvis probabilis sit , recipere ? Sed et hoc , quod sequitur : >in judicium ego veni in mundum istum , ut non videntes videant et , qui vident , caeca fiant< , quamvis quaerant , ut edisserant , implore non poterunt . Ego vero , qui opto esse ecclesiasticus et non ab haeresiarchae aliquot , sed a Christi vocabulo nuncupari et habere nomen , quod benedicitur super terram , et cupio tam opera , quam sensu et esse et dici christianus , aequalem et in veteri et in nova lege quaero rationem . Loquitur Deus : >ego interficiam< ; libenter habeo , ut interficiat Deus . Quando enim vetus in me homo est et vivo adhuc quasi homo , cupio , ut occidat in me Deus veterem hominem et vivificet me ex mortuis . >Primus< enim , ait , >homo de terra terrenus , secundus homo de caelo caelestis . Sicut portavimus imagem terreni , portemus et imaginem caelestis< . Secundum hunc sensum intellegitur et illud : >in judicium ego veni in mundum istum , ut qui non vident , videant et , qui vident , caeca fiant< . Habemus in nobis omnes homines et adspectum et caecitatem . Adam et videbat , et non videbat . Eva quoque , antequam aperirentur oculi ejus , vidisse describitur : <vidit> , inquit , >mulier lignum , quia bonum ad comedendum et optimum oculis ad videdum ; et tollens de fructu ligni comedit et dedit viro suo , et comederunt< Igitur non erant caecik sed videbant . Deinde sequitur : et aperti sunt oculi eorum< . Ergo caeci fuerant nec videbant , quorum oculi postea sunt aperti ; sed qui bene ante viderant , postquam mandatum Domini praetergressi sunt , coeperunt videre male et adspectum oboedientiae subrepente delicto postea perdiderunt . Ego sic intellego et illud , quod dicit Deus : > Quis fecit mutuni et surdum , videntem et caecum ? Xonne ego . Dominus Deus ? Est oculus corporis , quo terrena ista conspicilomus . oculus secundum sensum camis , de quo scriptura dicit : >frustra incedens inflatus sensu carnis trarium meliorem et divina sapientem ; qui quia caecus in nobis erat , venit Jesus , ut faceret eumvidere , ut , qui non videbant , viderent , qui autem videbant , caeci fierent . Juxta hunc ergo sensum et hoc , quod nunc habemus in manibus , intellegendum : >ecce , iste positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Is rahek . Habeo aUquid in me , quod male stat et peccati superbia se erigit : hoc cadat , hoc subruatur , quod si ceciderit , id quod ante corruerat , surgens stabit . >Inerior homo meus quondam jacebat elisus , et exterior stabat erectus . Antequam crederem in Jesum , j δῖος - bonum in me jacebat , | stabat . Postquam ille venit , tunc I quod in me malum fuit , corruit , et expletum est illud : >semper mortificationem Jesu in corpore circumferentesmortificate membra vestra super ter - ἔχω τις ἵστημι ἐν ἐγώ · οὗτος πίπτω , ὁ ἔσω ἄνθρωπος πίπτω ἐγώ χείρων · εἰμί , ὁ ἔξω ἄνθρωπος ἐγώ ἵστημι . πρό ὁ πίστις τίς ἔχω ; ὁ κρατύς πίπτω , ὁ κακός γηγερμένον . δέ ἔρχομαι Χριστός , τότε ὁ ἵστημι πίπτω ἐγώ ὁ >χεῖρον · νεκρόω , φημί , ὁ μέλος ὁ ἐπί ὁ γῆ πορνεία , ἀκαθαρσία καί ὁ ἑξῆς . tiam , luxuriam , idolatriam , veneficia utilis ruina facta est . Et fuerit cadaver , illuc congregabuntur aquilae casu nomen accepit . Bona est haec ruina , ad quam primuni venit Jesus , nec potest facere resurrectionem , nisi ruina praecesserit . Veniat ante destruere , quod in me malum fuit , ut illo destructo et mortificato consurgat in me et vivificetur id , quod bonum est , ut consequatur in eo regnum caelorum : cui est gloria et imperium in saecula saeculorum . Amen . ἐπεί δέ πτῶμα γίγνομαι — ὅπου γάρ πτῶμα , ἐκεῖ καί ὁ ἀετός — , καλός οὗτος ὁ πτῶμα , ἐπί ὅς ἔρχομαι πρῶτος ὁ Ἰησοῦς .