origenes.homiliae-in-lucam 12
Natus est Dominus meus Jesus , et angelus descendit de caelo annuntians nativitatem ejus . Videamus itaque , quem quaesierit , ut ejus nuntiaret adventum . Non venit Hierosolymam , non quaesivit scribas et Pharisaeos , non synagogam ingressus est Judeaorm , sed >pastores < repperit >supergregessuosvigiliasexcubantes < eisque loquitur : > natus est vobis hodie Salvator , qui est Christus Dominus > . Τί δήποτε ὁ ἄγγελος οὐκ ἀπῆλθεν εἰς ’Ιεροοόλυμα , οὐκ ἐζήτησε τοὺς γραμματεῖς καὶ τοὺς Φαρισαί - ους , οὐκ εἰσῆλθεν εἰς τὴν τῶν Ἰουδαίων συναγωγήν , ἀλλὰ >ποιμένας < εὗρεν ἀγραυλοῦντας καὶ φυλάσσοντας τὰς φυλακὰς τῆς νυκτὸς ἐπὶ τὴν ποίμνην αὐτῶν > κἀκείνους ΙΙ Ὅτι ἐκεῖνοι μέν ἦσαν διε - φθαρμένοι καὶ φθόνῳ ἤμελλον ἤμελλον Putasne iiihil aliud divinius scripturarum sernio significat , sed tantum hoc dicit , quod ad pastores venerit angelus et eis locutus sit ? Audite pastores ecclesiarum , pastores Dei , quod semper angelus ejus descendat e caelo et annuntiet vobis , quoniam >natus est vobis hodie Salvator , qui est Christus Dominus Etenim pastores ecclesiarum , nisi ille pastor advenerit , per se bene gregem servare non poterunt : infirma est eorum custodia , nisi Christus cum eis paverit atque servaverit . Dudum in Apostolo lectum est : >Dei cooperatores sumus pastorem bonum , cooperator est Dei et Christi ; et propterea pastor bonus est , qui habet secum pastorem optimum compas sibi . >Posuit enim Deisom ecclesia apostolos , prophetas , evangelistas , pastores , doctores , om - nia in perf ectionem sanctorum δαπρεσθαι , οὗτοι δὲ ἄπλαστοι ἦσαν , τὴν παλαιὰν πολιτείαν ζηλοῦν - τες τῶν πατριαρχῶν καὶ αὐτοῦ Μωύσέως · ποιμένες γὰρ ησαν καὶ οὗτοι . | Ἆρ ὁ λόγος οὐδὲν αἰνίσσεται , ἀλλ’ ὄντως τὸ προκείμενον ἦν , ποι - μέσι προβατίων τοιούτων αἰσθητῶν τὸν ἄγγελον ἐπιστάντα λελαληκέναι , καὶ οὐδὲν ἄλλο ἐμφαίνει παρὰ τοῦτο ; Ἀλλὰ τοῖς τῶν ἐκκλησιῶν ποιμέσιν ὁ ἄγγελος εὐαγγελίζεται τὸν Χριστόν . Οὗτοι γάρ , ἐὰν μὴ ἐκεῖνος ὁ ποιμὴν ἔλθῃ , οὐ δύνανται ποιμαίνειν ἀφ’ ἑαυτῶν καλῶς · ἐλλι - πὴς αὐτῶν ἡ ποιμαντική , ἐὰν μὴ Χριστὸς αὐτοῖς συνεργῆ . >Θεοῦ γάρ Καὶ γὰρ ἔταξεν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ ἀποστόλους , προφήτας , διδασκάλους , εὐαγγελιστὰς , ποιμένας , πάντα[ς ] εἰς τὸν καταρτισμὸν τῶν̔γίων ( ’Ως οὖν τύπον ἐπέχουσι τῶν τὰς ἐκκλησίας μελλόντων ποιμαίνειν αὐτοῖς εὐηγγελίσθην τοῖς ποιμέσιν . Καὶ μάλα εἰκότως . Αὐτοὺς γὰρ ἔδει τὸ < Ἐπὶ γῆς < κατὰ τὴν πρώτην οἵτινες ἤμελλον τὴν εἰρήνην ἐπιφωνεῖν παντὶ τῷ τῆς ἐκκλησίας πληρώματι . Τὸ δὲ τῶν ποιμένων πρόσωπον καὶ ἡ δι’ ἀποκαλύψεως αὐτοῖς γενομένη χαρὰ σημαίνει σαφῶς , ὡς ἐπὶ >τὸ πλανεύμενον πρόβατον< ἦλθεν ὁ ποιμὴν ὁ . Ποιμένας γὰρ οὐδὲν οὕτο,ς εὐφραίνει , ὅς ἡ τοῦ ἀπολωλότος βοσκή - ματος εὕρεσις , ὅπερ οὐκ ἦν ἑτέρου τινὸς εὑρεῖν ἢ τοῦ ἀρχιποίμενος Χριστοῦ< . Et haec quidem sint dicta simplicius . Ceterum si ad secretiorem oportet adscendere intellegentiam , dicam quosdam fuisse pastores angelos , qui res humanas regerent , et , cum horum unusquisque suam custodiam conservaret et diebus ac noctibus vigilans jam laborem ferre non posset et hoc ageret industrie , ut gentes , quae sibi creditae fuerant , gubernaret , venisse angelum nato Domino et annuntiasse pastoribus , quod verus esset pastor exortus . Verbi gratia , ut ad exemplum veniam , erat quidam pastor Macedoniae , hic necessarium habebat auxihum Domini ; propterea apparuit in somnis vir Macedo Paulo , >dicens : Ταῦτα μέν ἐπὶ τὸ εὐχε - ρέστερον . Εἰ δὲ δεῖ ἀναβῆναι καὶ ἐπὶ λόγον μυστικώτερον , λέγω , ὅτι ἦσάν τινες ποιμένες ἅγγελοι Πεπι - στευμένοι , εἰ δεῖεἰπεῖν , τοὺς ἀνθρώπους · καὶ τούτων ἑκάστου ἀγραυλοῦντος ἐπὶ τὴν φυλακὴν τὴν ἑαυτοῦ καὶ κάμνοντος καὶ δεομένων πόντων βοηθείας , ἵνα τὰ ἔθνη τὰ ἐπ’ αὐτοῖς οἰκονομηθῇ καλῶς , ἦλθεν ὁ ἄγγελος ἐπὶ τῇ γενέσει τοῦ Ἰησοῦ iens in Macedoniam adjuva . Quid de Paulo loquar , cum haec non Paulo , sed , qui in Paulo erat , locutus sit Jesu ? Indigent itaque pastores praesentia Christi . Quamobrem angelus descendit de caelo et ait : nolite timere ; ecce enim amiuntio vobis gaudium magnum < . Vere gaudium his , quibus hominum fuerat et provinciarum cura permissa , Christum venisse in mundum . Multum utiUtatis accepit angelus , qui dispensabat Aegyptias res , postquam Dominus descendit e caelo , ut Aegyptii christiani fierent . Profuit cunctis , qui diversas provincias obtinebant , verbi causa praesidi Macedoniae , praesidi Achaiae rehquarumque regionum . Neque enim fas est credere malos angelos singuUs praeesse provinciis et bonos non easdem provincias atque regiones habere permissas . Hoc autem , quod de singuhs provinciis dicit , puto et de universis hominibus generahter debere credi . Unicuique duo assistunt angeh , alter justitiae , alter iniquitatis , Si bonae cogitationes in corde nostro fuerint et in animo justitia pullulaverit , haud dubium , quin nobis loquatur angelus Domini . Si vero malae fuerint in nostro corde versatae , loquitur nobis angelus diaboli . Quomodo igitur per sigulos homines bini sunt angeh , sic opinor et in singuhs dispares λέγων · >Μὴ φοβεῖσθε · εὐαγγελίζομαι γὰρ ὑμῖν . Ἀληθῶς γὰρ χαρὰ μεγάλη τοῖς οἰκονομοῦσι τοὺς ἀνθρώπους γέγονεν , ὅτι Χρι - στὸς Ἰησοῦς ἐπιδεδήμηκεν . Ὡς γὰρ ] ἑκάστῳ τῶν ἀνθρώπων πάρεισι δύο ἄγγελοι , ὁ μέν τῆς δι - καιοσύνης , ὁ δὲ τῆς ἀδικίας , καὶ ἐὰν μὲν ἀνατείλῃ ἡμῶν ἐπὶ τὴν καρδίαν τὰ ἀγαθά , δηλονότι ὁμιλεῖ ἡμῖν ὁ ἄγγελος τοῦ θεοῦ · ὅταν δὲ ἀναβῇ ἡμῶν ἐπὶ τὴν καρδίαν τὰ φαῦλα , ὁμιλεῖ ἡμῖν ὁ ἄγγελος τοῦ διαβόλου . Ὡς οὖν καθ’ ἕκαστον δύο ἄγγελοί εἰσιν , οὕτως οἶμαι , ὅτι καὶ κατὰ ἔθνη ἄγγελοί εἰσιν , οἱ μὲν κρείττονες , οἱ δὲ ἐναντίοι . esse provinciis , ut sint et boni , sint et mali . Verbi gratia , in Epheso propter eos , qui in illa urbe peccatores erant , pessimi angeK praesidebant . Rursum quia multi erant credentes in ea , erat et angelus ecclesiae Ephesiorum utique bonus . Hoc autem , quod de Epheso diximus , super omnibus provinciis cognoscendum . Ante adventum Domini Salvatoris isti angeli parum poterant creditis sibi utiUtatis afferre et conatus eorum sequi non valebat effectus . Quodnam est signum , quia parum poterant prodesse subjectis ? Ausculta , quod dicimus : Quando angelus Aegyptiorum Aegyptios adjuvabat , vix unus proselytus credebat in Deum ; et hoc fiebat Aegyptios angelo dispensante . Denique quia plerique de Aegyptiis et Idumaeis proselyti accipiebant f idem Dei , propterea scriptura dicit : non abominaberis Aegyptium , quoniam advenae eratis in terra Aegypti , et Idumaeum , quia fratcr tuus est . Filii si nati fuerint eis , in generatione tertia intrabunt ecclesiam Dei < . Atque ita fiebat , ut de omnibus gentibus nonnuUi proselyti fierent , et hoc ipsum angeUs , qui gentes habebant subditas , adnitentibus . Nunc autem popuU credentium accedunt ad fidem Jesu , et angeU , quibus creditae fuerant ecclesiae , roborati praesentia Salvatoris multos adducunt proselytos , ut Οἶον ἐν Ἐφέσῳ εἰκός , ὅτι διὰ μὲν τοὺς ἁμαρτάνοντας ἄγγελός τις ἦν ἐγκεχειρισμένος τοὺς ἁμαρτάνοντας , διὰ δὲ τοὺς πιστεύοντας , ὅτι ἄγγελός τις ἦν τῆς Ἐφeσίων ἐκκλησίας , οὕτω δὴ καὶ πανταχοῦ καὶ πρὸ τῆς Χριστοῦ ἐπιδημίας . Οἷον οὖν ἐνδυναμοῦνται οἱ ἄγγελοι συνιστᾶν πανταχοῦ ἐκκλησίας ἀπὸ τῶν ἐθνῶν ἐκ τοῦ εὐαγγελισμοῦ τοῦ ἀγγέλου περὶ τοῦ Χριστοῦ . congregentnr in omni orbe conventicula christianorum . Quapropter consurgentes laudemus Dominum et fiamus jjro carnali Israhel spiritaUs Israhel . Benedicamus omnipotenti Deo opere , cogitatione , sermone , in Christo Jesu : cui est gloria et imperium in saecula saeculorum . Amen .
Lemmas: Natus est Dominus meus Jesus , et angelus descendit de caelo annuntians nativitatem ejus . Videamus itaque , quem quaesierit , ut ejus nuntiaret adventum . Non venit Hierosolymam , non quaesivit scribas et Pharisaeos , non synagogam ingressus est Judeaorm , sed >pastores < repperit >supergregessuosvigiliasexcubantes < eisque loquitur : > natus est vobis hodie Salvator , qui est Christus Dominus > . τίς δήποτε ὁ ἄγγελος οὐ ἀπέρχομαι εἰς ’Ιεροοόλυμα , οὐ ζητέω ὁ γραμματεύς καί ὁ φαρισος - ους , οὐ εἰσέρχομαι εἰς ὁ ὁ Ἰουδαῖος συναγωγή , ἀλλά >ποιμεναι < εὑρίσκω ἀγραυλέω καί φυλάσσω ὁ φυλακή ὁ νύξ ἐπί ὁ ποίμνη αὐτός > ἐκεῖνος ΙΙ Ὅτι ἐκεῖνος μέν ἥδω δῖος - φθαρμένος καί φθόνος μέλλω μέλλω Putasne iiihil aliud divinius scripturarum sernio significat , sed tantum hoc dicit , quod ad pastores venerit angelus et eis locutus sit ? Audite pastores ecclesiarum , pastores Dei , quod semper angelus ejus descendat e caelo et annuntiet vobis , quoniam >natus est vobis hodie Salvator , qui est Christus Dominus Etenim pastores ecclesiarum , nisi ille pastor advenerit , per se bene gregem servare non poterunt : infirma est eorum custodia , nisi Christus cum eis paverit atque servaverit . Dudum in Apostolo lectum est : >Dei cooperatores sumus pastorem bonum , cooperator est Dei et Christi ; et propterea pastor bonus est , qui habet secum pastorem optimum compas sibi . >Posuit enim Deisom ecclesia apostolos , prophetas , evangelistas , pastores , doctores , om - nia in perf ectionem sanctorum δαπρεσθαι , οὗτος δέ ἄπλαστος ἥδω , ὁ παλαιός πολιτεία ζηλέω - αἱρέω ὁ πατριάρχης καί αὐτός Μωϋσῆς · ποιμήν γάρ ἀείδω καί οὗτος . | ἆρα ὁ λόγος οὐδείς αἰνίσσομαι , ἀλλά ὄντως ὁ πρόκειμαι εἰμί , ποῖ - Μέσι προβάτιον τοιοῦτος αἰσθητός ὁ ἄγγελος ἐφίστημι λαλέω , καί οὐδείς ἄλλος ἐμφαίνω παρά οὗτος ; ἀλλά ὁ ὁ ἐκκλησία ποιμήν ὁ ἄγγελος εὐαγγελίζομαι ὁ Χριστός . οὗτος γάρ , ἐάν μή ἐκεῖνος ὁ ποιμήν ἔρχομαι , οὐ δύναμαι ποιμαίνω ἀπό ἑαυτοῦ καλός · ἐλλι - Πης αὐτός ὁ ποιμαντικός , ἐάν μή Χριστός αὐτός συνεργέω . Θεός γάρ καί γάρ τάσσω ἐν ὁ ἐκκλησία ἀπόστολος , προφήτης , διδάσκαλος , εὐαγγελιστής , ποιμήν , πάντης ] εἰς ὁ καταρτισμός τῶν̔γίων ( ’Ως οὖν τύπος ἐπέχω ὁ ὁ ἐκκλησία μέλλω ποιμαίνω αὐτός εὐαγγελίζω ὁ ποιμήν . καί μάλα ἔοικα . αὐτός γάρ δέω ὁ < ἐπί γῆ < κατά ὁ πρῶτος ὅστις μέλλω ὁ εἰρήνη ἐπιφωνέω πᾶς ὁ ὁ ἐκκλησία πλήρωμα . Τέ δέ ὁ ποιμήν πρόσωπον καί ὁ διά ἀποκάλυψις αὐτός γίγνομαι χαρά σημαίνω σαφής , ὡς ἐπί ὅς πλανάω πρόβατος ἔρχομαι ὁ ποιμήν ὁ . Ποιμένας γάρ οὐδείς οὗτος εὐφραίνω , ὅς ὁ ὁ ἀπόλλυμι βοσκός - μα εὕρεσις , ὅς οὐ εἰμί ἕτερος τις εὑρίσκω ἤ ὁ ἀρχιποίμην Χριστός . Et haec quidem sint dicta simplicius . Ceterum si ad secretiorem oportet adscendere intellegentiam , dicam quosdam fuisse pastores angelos , qui res humanas regerent , et , cum horum unusquisque suam custodiam conservaret et diebus ac noctibus vigilans jam laborem ferre non posset et hoc ageret industrie , ut gentes , quae sibi creditae fuerant , gubernaret , venisse angelum nato Domino et annuntiasse pastoribus , quod verus esset pastor exortus . Verbi gratia , ut ad exemplum veniam , erat quidam pastor Macedoniae , hic necessarium habebat auxihum Domini ; propterea apparuit in somnis vir Macedo Paulo , >dicens : οὗτος μέν ἐπί ὁ αἰγ-όνυξ - ρέστερον . εἰ δέ δέω ἀναβαίνω καί ἐπί λόγος μυστικός , λέγω , ὅτι εἰμί τις ποιμήν ἄγγελος Πεπι - στύω , εἰ εἶδον , ὁ ἄνθρωπος · καί οὗτος ἕκαστος ἀγραυλέω ἐπί ὁ φυλακή ὁ ἑαυτοῦ καί κάμνω καί δέω πόντος βοήθεια , ἵνα ὁ ἔθνος ὁ ἐπί αὐτός οἰκονομέω καλός , ἔρχομαι ὁ ἄγγελος ἐπί ὁ γένεσις ὁ Ἰησοῦς iens in Macedoniam adjuva . Quid de Paulo loquar , cum haec non Paulo , sed , qui in Paulo erat , locutus sit Jesu ? Indigent itaque pastores praesentia Christi . Quamobrem angelus descendit de caelo et ait : nolite timere ; ecce enim amiuntio vobis gaudium magnum < . Vere gaudium his , quibus hominum fuerat et provinciarum cura permissa , Christum venisse in mundum . Multum utiUtatis accepit angelus , qui dispensabat Aegyptias res , postquam Dominus descendit e caelo , ut Aegyptii christiani fierent . Profuit cunctis , qui diversas provincias obtinebant , verbi causa praesidi Macedoniae , praesidi Achaiae rehquarumque regionum . Neque enim fas est credere malos angelos singuUs praeesse provinciis et bonos non easdem provincias atque regiones habere permissas . Hoc autem , quod de singuhs provinciis dicit , puto et de universis hominibus generahter debere credi . Unicuique duo assistunt angeh , alter justitiae , alter iniquitatis , Si bonae cogitationes in corde nostro fuerint et in animo justitia pullulaverit , haud dubium , quin nobis loquatur angelus Domini . Si vero malae fuerint in nostro corde versatae , loquitur nobis angelus diaboli . Quomodo igitur per sigulos homines bini sunt angeh , sic opinor et in singuhs dispares λέγω · Μή φοβέω · εὐαγγελίζομαι γάρ σύ . ἀληθής γάρ χαρά μέγας ὁ οἰκονομέω ὁ ἄνθρωπος γίγνομαι , ὅτι Χρις - Στος Ἰησοῦς ἐπιδημέω . ὡς γάρ ] ἕκαστος ὁ ἄνθρωπος πάρειμι δύο ἄγγελος , ὁ μέν ὁ διά - καίω , ὁ δέ ὁ ἀδικία , καί ἐάν μέν ἀνατέλλω ἐγώ ἐπί ὁ καρδία ὁ ἀγαθός , δηλονότι ὁμιλέω ἐγώ ὁ ἄγγελος ὁ θεός · ὅταν δέ ἀναβαίνω ἐγώ ἐπί ὁ καρδία ὁ φαῦλος , ὁμιλέω ἐγώ ὁ ἄγγελος ὁ διάβολος . ὡς οὖν κατά ἕκαστος δύο ἄγγελος εἰμί , οὕτως οἴομαι , ὅτι καί κατά ἔθνος ἄγγελος εἰμί , ὁ μέν κρατύς , ὁ δέ ἐναντίος . esse provinciis , ut sint et boni , sint et mali . Verbi gratia , in Epheso propter eos , qui in illa urbe peccatores erant , pessimi angeK praesidebant . Rursum quia multi erant credentes in ea , erat et angelus ecclesiae Ephesiorum utique bonus . Hoc autem , quod de Epheso diximus , super omnibus provinciis cognoscendum . Ante adventum Domini Salvatoris isti angeli parum poterant creditis sibi utiUtatis afferre et conatus eorum sequi non valebat effectus . Quodnam est signum , quia parum poterant prodesse subjectis ? Ausculta , quod dicimus : Quando angelus Aegyptiorum Aegyptios adjuvabat , vix unus proselytus credebat in Deum ; et hoc fiebat Aegyptios angelo dispensante . Denique quia plerique de Aegyptiis et Idumaeis proselyti accipiebant f idem Dei , propterea scriptura dicit : non abominaberis Aegyptium , quoniam advenae eratis in terra Aegypti , et Idumaeum , quia fratcr tuus est . Filii si nati fuerint eis , in generatione tertia intrabunt ecclesiam Dei < . Atque ita fiebat , ut de omnibus gentibus nonnuUi proselyti fierent , et hoc ipsum angeUs , qui gentes habebant subditas , adnitentibus . Nunc autem popuU credentium accedunt ad fidem Jesu , et angeU , quibus creditae fuerant ecclesiae , roborati praesentia Salvatoris multos adducunt proselytos , ut οἷος ἐν Ἔφεσος ἔοικα , ὅτι διά μέν ὁ ἁμαρτάνω ἄγγελος τις εἰμί ἐγχειρίζω ὁ ἁμαρτάνω , διά δέ ὁ πιστεύω , ὅτι ἄγγελος τις εἰμί ὁ Ἐφeσίων ἐκκλησία , οὕτως δή καί πανταχοῦ καί πρό ὁ Χριστός ἐπιδημία . οἷος οὖν ἐνδυναμόω ὁ ἄγγελος συνίστημι πανταχοῦ ἐκκλησία ἀπό ὁ ἔθνος ἐκ ὁ εὐαγγελισμός ὁ ἄγγελος περί ὁ Χριστός . congregentnr in omni orbe conventicula christianorum . Quapropter consurgentes laudemus Dominum et fiamus jjro carnali Israhel spiritaUs Israhel . Benedicamus omnipotenti Deo opere , cogitatione , sermone , in Christo Jesu : cui est gloria et imperium in saecula saeculorum . Amen .