origenes.homiliae-in-lucam 19
Quia nonnulh , qui sanctae scripturae videntur credere , quasi in gloriam omnipotentis Dei divinitatem Salvatoris negant , justum mihi videtur , ut ipsarum scripturarum auctoritate doceantur in humanum corpus quiddam venisse divinum , et non solum in humanum corpus , sed in humanam quoque animam . Quamquam , si dihgenter sensum intendimus scripturarum , plus aliquid anima illa habuit , quam ceterae hominum animae . Omnis quippe anima hominis , antequam ad virtutem veniat , vitiis sordidatur . Porro anima Jesu nunquam peccati sorde maculata est . Siquidem antequam ad duodecimum aetatis pervenerit annum , Spiritus sanctus de eo in Lucae scribit evangelio : x >Puer autem crescebat et confortabatur et replebatur sapientia < . Hoc hominum natura non recipit , ut ante duodecim annos sapientia compleatur . Ahud est partem habere sapientiae , aliud sapientia esse completum . Non ambigamus ergo divinum aliquid in Jesu carne apparuisse , et non solum super hominem , sed super omnem quoque rationabilem creaturam . Et >crescebat < inquit . enim x >se formam servi accipens < , et eadem virtute , qua x >se x < , crescit . Apparuerat infirmus , quia infirmum corpus assumpserat , et ob id iterum confortatur . x >Evacuaverat x < Filius Dei , et propterea rursum completur sapientia , x >Et gratia Dei erat super eum < . Xon quando venit ad adolescentiam , non quando manifeste docebat , sed adhuc cum esset parvulus , habebat gratiam Dei ; et quomodo omnia in illo mirabiHa fuerant , ita et pueritia mirabilis fuit , ut Dei sapientia compleretur . x >Ibant itaque parentes ejus juxtacon - in Hierusalem ad sollemnem diem Paschae . Et cum factus esset annorum duodecim < . Dihgenter observa , quia , priusquam duodecim esset annorum , sapientia Dei et ceteris , quae de eo scripta sunt , complebatur . Cum ergo , ut diximus , duodecim esset annorum et juxta morem dies , sollemnitatis expleti essent et reverterentur parentes , x >remansit puer in Hierusalem et nesciebant parentes ejus < . Et hic subhmius quiddam , quam humana natura patitur , intellege . Non enim simpUciter x < et parentes ejus , ubi esset , ignorabant , sed quomodo in Joannis evangeUo scriptum est , quando insidiabantur ei Judaei et elapsus est de medio eorimi et non apparuit , sic et nunc puto remansisse puerum in Hierusalem et parentes ejus , ubi remanserit , ignorasse . Xec miremur parentes vocatos , quorum Ομως , ὅτε δώδεκα x < γεγονὼς ἐν , ἄνεισιν μὲν ἅμα τοῖς γονεῦσιν εἰς Ἱερουσαλήμ , τὴν ἑορτὴν τοῦ Πάσχα τελεσόμενος . Ὡς δὲ ἐκείνη πέρας εἶχεν ἐν ἡμέραις ἑπτὰ τελουμένη , αὐτοὶ μὲν ὑπέστρεφον , Ἰησοῦς δὲ ὑπομένει , τούτους λαθών · καὶ οἱ μὲν ἐζήτουν , ὁ δὲ τριῶν ἡμερῶν ἄδηλος ἦν . alter ob partum , alter ob obse - qiiium matris et patris meru - erunt vocabula . Sequitur : > dolentes quaerebamus te < Non puto eos idcirco doluisse , quia putarent errasse puerum vel periisse ; nec poterat accidere , ut Maria , quae sciebat se de Spiritu sancto concepisse , quae et angelum loquentem et currentes pastores et Simeonem audierat prophetantem , timeret , ne pvierum perderet oberrantem . Amove hanc opinionem maxime de Joseph , cui ab angelo praeceptum fuerat , ut toUeret puerum et Aegyptum pergeret , qui audierat : > timeas timeas toUere Mariam uxorem tuam ; quod enim in ea natum est , de Spiritu sancto est < Nunquam fieri poterat , ut perditum formidaret infantem , quem divinum esse cognoverat . AHud quid - dam dolor et quaestio parentum , quam simplex lector intellegit , sonat . Quomodo tu , si quando scripturas legis , quaeris in eis sensum cum dolore quodam atque tormento , non quo scrip - Τέ δέ καὶ > ἐζήτουν αὐτόν < Ἆρα ὅτι ἀπόλωνλεν ὡς παῖς ἢ ὅτι πεπλάνηται ; Ἄπαγε · οὔτε γὰρ τῆς πανσόφου Μαρίας ἦν τοῦτο , τῆς μυρίας περὶ αὐτοῦ δεξαμένης θείας ἀποκαλύψεις , οὔτε τοῦ Ἰωσήφ . Ἀλλ᾿ ὥσπερ σὺ ἐὰν ζητῇς γραφήν , ὀδυνώμενος αὐτὴν ζητεῖς , οὐχ ὡς πεπλανημένην οὐδὲ ὡς ἐοφα>-λ turas errasse aut perperam quid habere arbitreris , sed quod illae intrinsecus habeant veritatis sermonem atque rationem , et tu nequeas invenire , quod verum est : ita et illi quaerebant Jesum , ne forte recessisset ab eis , ne relinquens eos ad alia transmigrasset et , quod magis puto , ne revertisset ad caelos , cum illi placuisset , iterum descensurus . > Dolentes < ergo quaerebant Filium Dei . Et cum quaererent , non invenerunt > inter cognatos < Neque enim poterat humana cognatio Dei FiUum continere . Non inve - nerunt > inter notos > , quia divina virtus major erat notitia scientiaque mortali . Ubi igitur inveniunt eum ? < In templo < ; ; ibi enim invenitur Filius Dei . Si quando et tu quaesieris Filium Dei , quaere primum templum , illuc propera , ibi Christum , sermonem atque sapientiam , id est μένην , ἀλλ᾿ ὡς ἔχουσαν μὲν τὸν ἀληθῆ καὶ μυστικὸν λόγον , μήπω δέ σοι πεφανερωμένην , οὕτως κἀκεῖνοι ἐζήτουν τὸν κύριον ἡμῶν Ιησοῦν Χριστόν , μήπως ἀπέστη ἀπ᾿ αὐτῶν , μήπως καταλέλοιπεν αὐτούς . Διὸ καὶ αὐτὴ ὡς ἐκείνου πατέρα τὸν Ἰωσὴφ ὠνόμασε διὰ τοὺς Ἰουδαίους . Αὐτὸς τὴν ὑπόνοιαν ἐκκόπτων ταύτην πόλιν ἔλεγεν · > οὐκ ᾔδειτε ὅτι ἐν τοῖς τοῦ πατρός μου δεῖ εἶναί με < , πατέρα αὐτοῦ δηλῶν τὸν θεόν , ἀλλ᾿ οὐ τὸν Ἰωσήφ · > ἐν τοῖς τοῦ x < δὲ εἶπεν διὰ τὸν ναόν , ἐν ᾧ ἦν , ὅπου καὶ εὑρέθη ζητοςυμενος . Πῶς λέγει ἡ παναγία παρθένος · > ἰδοὺ ἐγὼ καὶ ὁ πατήρ σου ὀδυνώμενοι ἐζητοῦμέν σε < , ἐπιστα - μένη , ὅτι ἐκ παρθενίας ἐστὶν ἀμολύντου ; Διὰτοὺς ἀκούοντας διδασκάλους , ἐπειδὴ ἐνόμιζον αὐτὸν ἐκ πορνείας εἶναι.| > Ὀδυνώμενοι < οὖν ἐζήτουν τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ , καὶ ζητοῦντες αὐτὸν οὐχ ευρον > εν τοις συγ - Filium Dei , reperies . Quoniam vero parvulus erat , invenitur > in medio praeceptorum < sanctificans et erudiens eos . Quia parvulus erat , invenitur > in non eos docens , sed < interrogans > , et hoc pro aetatis officio , ut nos doceret , quid pueris , quamvis sapientes et eruditi sint , conveniret , ut sudiant potius magistros , quam docere desiderent , et se vana ostemtatione non jactent . Interrogabat , inquam , magistros , non ut aliquid disceret , sed ut interrogans · γὰρ τὴν συγγένειαν αὐτῶν ἦν . | Ἤιδει μὲν ἡ παναγία παρθένος μὴ τέκνον αὐτὸν εἶναι τοῦ Ἰωσήφ , ἀλλ᾿ εἰς πατέρα τούτῳ τὸν ἑαυτῆς ἐγκρίνει μνηστῆρα <καὶ > διὰ τὴν τῶν Ιουδαίων ὑποψίαν , οἰομένων αὐτὸν ἐκ πορνείας γεγεννῆσθαι , τοῦτό φησιν . Καὶ ἐπειδὴ εἶπεν , ὅτι · > ὁ πατήρ σου κἀγὼ ὀδυνώμενοι ἐζητοῦμέν x > , ὁ κύριος , ἀφεὶς ἀνθρωπίνην δοῦναι ἀπόκρισιν , θείαν δίδωσι παρεμφαίνων , ὅτι θεὸς εἴη σεσαρκωμένος . Διὰ τοῦτο καί φησιν · τί ὅτι erudiret . Ex uno quippe doctrinae fonte manat et interrogare et respondere sapienter ; et ejusdem scientiae est scire , quid interroges quidve respondeas . Oportuit primum Salvatorem eruditae interrogationis magistrum fieri , ut postea interrogationibus responderet juxta rationem Dei atque sermonem : cui est gloria et imperium in saecula seaculorum Amen . ἐζητεῖτέ με ; οὐκ ᾔδειτε ὅτι ἐν τοῖς τοῦ πατρός μου δεῖ εἶναί < Πρετόντως δὲ παιδίῳ , ὅτε < διδασκάλων ἐν μέσῳ < Ἰησοῦς · οὐκ ἐδίδασκε μέν , ἀλλ᾿ > ἤκουεν καὶ ἐπηρώται < ρώτα ( , ὅπερ καὶ ὁ Ἰησοῦς ἐποίει τοῖς νέοις τύπον διδοὺς καὶ ὑπο - γραμμὸν μὴ προπετεύεσθαι , καλῶς διεγείρων πρὸς ἐπαπορήσεις .
Lemmas: Quia nonnulh , qui sanctae scripturae videntur credere , quasi in gloriam omnipotentis Dei divinitatem Salvatoris negant , justum mihi videtur , ut ipsarum scripturarum auctoritate doceantur in humanum corpus quiddam venisse divinum , et non solum in humanum corpus , sed in humanam quoque animam . Quamquam , si dihgenter sensum intendimus scripturarum , plus aliquid anima illa habuit , quam ceterae hominum animae . Omnis quippe anima hominis , antequam ad virtutem veniat , vitiis sordidatur . Porro anima Jesu nunquam peccati sorde maculata est . Siquidem antequam ad duodecimum aetatis pervenerit annum , Spiritus sanctus de eo in Lucae scribit evangelio : x >Puer autem crescebat et confortabatur et replebatur sapientia < . Hoc hominum natura non recipit , ut ante duodecim annos sapientia compleatur . Ahud est partem habere sapientiae , aliud sapientia esse completum . Non ambigamus ergo divinum aliquid in Jesu carne apparuisse , et non solum super hominem , sed super omnem quoque rationabilem creaturam . Et >crescebat < inquit . enim x >se formam servi accipens < , et eadem virtute , qua x >se x < , crescit . Apparuerat infirmus , quia infirmum corpus assumpserat , et ob id iterum confortatur . x >Evacuaverat x < Filius Dei , et propterea rursum completur sapientia , x >Et gratia Dei erat super eum < . Xon quando venit ad adolescentiam , non quando manifeste docebat , sed adhuc cum esset parvulus , habebat gratiam Dei ; et quomodo omnia in illo mirabiHa fuerant , ita et pueritia mirabilis fuit , ut Dei sapientia compleretur . x >Ibant itaque parentes ejus juxtacon - in Hierusalem ad sollemnem diem Paschae . Et cum factus esset annorum duodecim < . Dihgenter observa , quia , priusquam duodecim esset annorum , sapientia Dei et ceteris , quae de eo scripta sunt , complebatur . Cum ergo , ut diximus , duodecim esset annorum et juxta morem dies , sollemnitatis expleti essent et reverterentur parentes , x >remansit puer in Hierusalem et nesciebant parentes ejus < . Et hic subhmius quiddam , quam humana natura patitur , intellege . Non enim simpUciter x < et parentes ejus , ubi esset , ignorabant , sed quomodo in Joannis evangeUo scriptum est , quando insidiabantur ei Judaei et elapsus est de medio eorimi et non apparuit , sic et nunc puto remansisse puerum in Hierusalem et parentes ejus , ubi remanserit , ignorasse . Xec miremur parentes vocatos , quorum ὁμῶς , ὅτε δώδεκα x < γίγνομαι ἐν , ἀνέρχομαι μέν ἅμα ὁ γονεύς εἰς Ἱερουσαλήμ , ὁ ἑορτή ὁ Πάσχα τελέω . ὡς δέ ἐκεῖνος πέρας ἔχω ἐν ἡμέρα ἑπτά τελέω , αὐτός μέν ὑποστρέφω , Ἰησοῦς δέ ὑπομένω , οὗτος λανθάνω · καί ὁ μέν ζητέω , ὁ δέ τρεῖς ἡμέρα ἄδηλος εἰμί . alter ob partum , alter ob obse - qiiium matris et patris meru - erunt vocabula . Sequitur : > dolentes quaerebamus te < Non puto eos idcirco doluisse , quia putarent errasse puerum vel periisse ; nec poterat accidere , ut Maria , quae sciebat se de Spiritu sancto concepisse , quae et angelum loquentem et currentes pastores et Simeonem audierat prophetantem , timeret , ne pvierum perderet oberrantem . Amove hanc opinionem maxime de Joseph , cui ab angelo praeceptum fuerat , ut toUeret puerum et Aegyptum pergeret , qui audierat : > timeas timeas toUere Mariam uxorem tuam ; quod enim in ea natum est , de Spiritu sancto est < Nunquam fieri poterat , ut perditum formidaret infantem , quem divinum esse cognoverat . AHud quid - dam dolor et quaestio parentum , quam simplex lector intellegit , sonat . Quomodo tu , si quando scripturas legis , quaeris in eis sensum cum dolore quodam atque tormento , non quo scrip - τε δέ καί > ζητέω αὐτός < ἆρα ὅτι ἀπόλλυμι ὡς παῖς ἤ ὅτι πλανάω ; ἀπάγω · οὔτε γάρ ὁ πάνσοφος Μαρία εἰμί οὗτος , ὁ μυρίος περί αὐτός δέχομαι θεῖος ἀποκάλυψις , οὔτε ὁ Ἰωσήφ . ἀλλά ὥσπερ σύ ἐάν ζητέω γραφή , ὀδυνάω αὐτός ζητέω , οὐ ὡς πλανάω οὐδέ ὡς ἐοφα>-λ turas errasse aut perperam quid habere arbitreris , sed quod illae intrinsecus habeant veritatis sermonem atque rationem , et tu nequeas invenire , quod verum est : ita et illi quaerebant Jesum , ne forte recessisset ab eis , ne relinquens eos ad alia transmigrasset et , quod magis puto , ne revertisset ad caelos , cum illi placuisset , iterum descensurus . > Dolentes < ergo quaerebant Filium Dei . Et cum quaererent , non invenerunt > inter cognatos < Neque enim poterat humana cognatio Dei FiUum continere . Non inve - nerunt > inter notos > , quia divina virtus major erat notitia scientiaque mortali . Ubi igitur inveniunt eum ? < In templo < ; ; ibi enim invenitur Filius Dei . Si quando et tu quaesieris Filium Dei , quaere primum templum , illuc propera , ibi Christum , sermonem atque sapientiam , id est μένω , ἀλλά ὡς ἔχω μέν ὁ ἀληθής καί μυστικός λόγος , μήπω δέ σύ φανερόω , οὕτως ἐκεῖνος ζητέω ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , μήπως ἀφίστημι ἀπό αὐτός , μήπως καταλείπω αὐτός . διό καί αὐτός ὡς ἐκεῖνος πατέρας ὁ Ἰωσήφ ὀνομάζω διά ὁ Ἰουδαῖος . αὐτός ὁ ὑπόνοια ἐκκόπτω οὗτος πόλις λέγω · > οὐ οἶδα ὅτι ἐν ὁ ὁ πατέρας ἐγώ δέω εἰμί ἐγώ < , πατέρας αὐτός δηλόω ὁ θεός , ἀλλά οὐ ὁ Ἰωσήφ · > ἐν ὁ ὁ x < δέ λέγω διά ὁ ναός , ἐν ὅς εἰμί , ὅπου καί εὑρίσκω ζητέω . Πῶς λέγω ὁ παναγία παρθένος · > ἰδού ἐγώ καί ὁ πατήρ σύ ὀδυνάω ζητέω σύ < , ἐπίσταμαι - μένω , ὅτι ἐκ παρθενία εἰμί ἀμόλυντος ; διαατος ἀκούω διδάσκαλος , ἐπεί νομίζω αὐτός ἐκ πορνεία εἶμαι > ὀδυνάω < οὖν ζητέω ὁ υἱός ὁ θεός , καί ζητέω αὐτός οὐ εὑρίσκω > ἐν ὁ συγ - Filium Dei , reperies . Quoniam vero parvulus erat , invenitur > in medio praeceptorum < sanctificans et erudiens eos . Quia parvulus erat , invenitur > in non eos docens , sed < interrogans > , et hoc pro aetatis officio , ut nos doceret , quid pueris , quamvis sapientes et eruditi sint , conveniret , ut sudiant potius magistros , quam docere desiderent , et se vana ostemtatione non jactent . Interrogabat , inquam , magistros , non ut aliquid disceret , sed ut interrogans · γάρ ὁ συγγένεια αὐτός εἰμί . | ἀιδέω μέν ὁ παναγία παρθένος μή τέκνον αὐτός ἔρχομαι ὁ Ἰωσήφ , ἀλλά εἰς πατέρας οὗτος ὁ ἑαυτοῦ ἐγκρίνω μνηστήρ καί > διά ὁ ὁ Ἰουδαῖος ὑποψία , οἴομαι αὐτός ἐκ πορνεία γεννάω , τούτος φημί . καί ἐπεί λέγω , ὅτι · > ὁ πατήρ σύ ἐγώ ὀδυνάω ζητέω x > , ὁ κύριος , ἀφίημι ἀνθρώπινος δίδωμι ἀπόκρισις , θεῖος δίδωμι παρεμφαίνω , ὅτι θεός εἰμί σαρκόω . Ζεύς οὗτος εἰ φημί · τίς ὅτι erudiret . Ex uno quippe doctrinae fonte manat et interrogare et respondere sapienter ; et ejusdem scientiae est scire , quid interroges quidve respondeas . Oportuit primum Salvatorem eruditae interrogationis magistrum fieri , ut postea interrogationibus responderet juxta rationem Dei atque sermonem : cui est gloria et imperium in saecula seaculorum Amen . ζητέω ἐγώ ; οὐ οἶδα ὅτι ἐν ὁ ὁ πατέρας ἐγώ δέω εἰμί < Πρετόντως δέ παιδίον , ὅτε < διδάσκαλος ἐν μέσος < Ἰησοῦς · οὐ διδάσκω μέν , ἀλλά > ἀκούω καί πηρόω < ρωτώ ( , ὅς καί ὁ Ἰησοῦς ποιέω ὁ νέος τύπος δίδωμι καί ὑπο - γραμμός μή προπετεύομαι , καλός διεγείρω πρός ἐπαπόρησις .