origenes.homiliae-in-job-fragmenta-in-catenis-typus-i-e-codd-paris 22
Πότερον οὐ Κύριός ἐστιν δ διδάσκων ; Ὑγιὲς δὲ τὸ δόγμα τοῦτο , ὅτι ἀληθινὸς διδάσκαλος ἀρετῆς οὐ δύναται εἶναι ἄνθρωπος · ὁ διδάσκων γὰρ ἄνθρωπον γνῶσιν , » καὶ ἐν Ψαλμοῖς ἀναγέγραπται , ὅτι οὐκ ἄλλος ἐστὶν ἀλλʼ ἢ Θεός . Διδάσκει δὲ Θεὸς , ἐλλάμπων τῇ ψυχῇ τοῦ μανθάνοντος ὑπʼ αὐτοῦ , καὶ τὴν διάνοιαν φωτίζων τῷ φωτὶ τῷ ἀληθινῷ τῷ ἑαυτοῦ λόγῳ . Οὐκοῦν , κἂν ἄνδρες δίκαιοι ἡμᾶς διδάσκωσι , διδασκαλικὴν εἰληφότες χάριν , πάλιν ὁ Κύριός ἐστιν ὁ διʼ αὐτῶν διδάσκων ἡμᾶς · καὶ αὐτὸ δὲ τὸ συνιέναι καὶ διανοιχθῆναι τὰς καρδίας ἡμῶν εἰς τὴν τῶν θείων μαθημάτων παραδοχὴν , κατὰ τὴν θείαν γίνεται χάριν . Ἢ λόγον σου ποιούμενος ἐλέγξει σε ; Πρὸς τοῦτο εἴποιμεν ἂν , ὅτι οὐ φροντίζων ὁ Θεὸς μήποτε αὐτός τι βλαβῇ , ἐλέγχει τὸν ἀσεβῆ · ἀλλὰ λόγον ποιούμενος τοῦ προνοουμένου καὶ εὐεργετῶν αὐτόν . Ἠνεχύραζες τοὺς ἀδελφούς σου διακενῆς . Ὑπολαμβάνει δὲ τοῦτο περὶ τοῦ Ἰὼβ ἐντεῦθεν , ὅτι ᾔδει αὐτὸν πλούσιον , καὶ ὑπώπτευεν ἀπὸ τοιούτων τινῶν πόρων πλουτεῖν αὐτόν · διό φησιν · « Ἠνεχύραζες διακενῆς · » τουτέστι μηδὲν ἐποφειλόμενος . Προσεπιτείνων δὲ πάλιν ἄλλην αὐτοῦ ἁμαρτίαν φησίν . Ἀμφίασιν δὲ γυμνῶν ἀφείλου . Ἔστι ποτὲ λαβεῖν ἀμφιάσματα , οὐ γυμνοῦ , ἀλλὰ πλουσίου , ἔχοντος ἀποκείμενα ἐνδύματα πολλά . Ἐὰν μέντοιγε χιτῶνα ἔχῃ τις ἔνα , καὶ τοῦτον τὸν χιτῶνα προφάσει τοῦ ἀπαιτεῖν τὸ ἐμὸν ἐκδύσω , μὴ ἐλεήσας ἐκεῖνον τὸν γυμνὸν , ἀμφίασιν τοῦ γυμνοῦ ἀφειλόμην . Πολλὰ δὲ τοιαῦτα ἐν ἡμῖν γίνεται , ὅταν δανείζωμεν , ὅταν προσοφειλέτας ἔχωμεν . Πολλάκις ὁ ὀφειλέτης ἡμῶν εἰς ὑπερβολὴν πένεται , μὴ δυνάμενος ἀποδοῦναι · καὶ ἡμεῖς , τὰ σπλάγχνα ἡμῶν ἀποκλείσαντες , καὶ μὴ βλέποντες , ὅτι γυναῖκα τρέφει , καὶ τέκνα , καὶ μόλις τρέφεται ἀπὸ τῶν ποριζομένων αὐτῷ ὀλίγων ὀβολῶν , ἀπαιτοῦμεν πικρῶς , ἔσθʼ ὅτε καὶ περισσὰ ἔχοντες παῤ ἑαυτοῖς . Ταῦτα οὖν λέγει ἐγκαλῶν τῷ Ἰὼβ , ὅτι , « Ἀμφίασιν γυμνῶν ἀφείλου . » Ἴσως δὲ καὶ τὸ μὴ δοῦναι τῷ γυμνῷ ἱμάτιον ἀφαίρεσιν ὀνομάζτι · ἀποστερητὴς γάρ ἐστι καὶ πλεονέκτης καὶ ὁ μὴ ἐνδύων τὸν γυμνὸν , καὶ ὁ μὴ τρέφων τὸν ἄρτου δεόμενον . Ἐθαύμασας δέ τινων πρόσωπα . Ἄλλο καὶ τοῦτο ἁμάρτημα · ἁμάρτημα γὰρ καὶ τὸ θαυμάζειν πρόσωπον . Ὁ δεῖνα , ὅτι πλούσιός ἐστι , θαυμάζω αὐτοῦ τὸ πρόσωπον · τὸν δὲ πένητα καταπατῶ , ἐπειδήπερ ἀξίωμα οὐκ ἔχει . Ἔσται οὖν σοι ὁ παντοκράτωρ βοηθός . Ὑγιὲς ἐνθάδε δόγμα ὁ Ἐλιφὰζ λέγει · οἴεται γὰρ τὸν Ἰὼβ διὰ τὰ ἁμαρτήματα πάσχειν , καὶ ὅτι ὑπομείνας καθαίρεται διʼ αὐτοῦ τοῦ πάσχειν · καὶ καθαιρόμενος , ὥσπερ χρυσὸς ἐν χωνευτηρίῳ , δόκιμος ἀποφαίνεται , πᾶν τὸ ἀλλότριον ἀποθέμενος , καὶ πάσης κακίας ἀμιγὴς γεγονώς . Φησὶν οὖν , ὅτι , ἑὰν καὶ σὺ ὑπομείνῃς τὰ συμβεβηκότα σοι , ἀποδώσει σε καθαρὸν ὥσπερ ἄργυρον πεπυρωμένον ὁ Θεός · καὶ καθαρὸς γενόμενος , παῤῥησίαν ἕξεις , ὡς ἀποθέμενος τὰ ἁμαρτήματα , καὶ ἱλαρῶς τὸ πρόσωπον ἐπαρεῖς εἰς τὸν οὐρανὸν , ἀκαταγνώστῳ συνειδότι τὰς ἱκετείας ποιούμενος · κἄν τι εὔξῃ καὶ ὑπόσχῃ τῷ Θεῷ , αὐτὸς ἐνισχύσει σε πρὸς πέρας ἀγαγεῖν τὰς πρὸς αὐτὸν ὑποσχέ σεῖς · αὐτὸς γάρ ἐστιν « ὁ ἐνεργῶν ἐν ἡμῖν καὶ τὶ θέλειν καὶ τὸ ἐνεργεῖν ὑπὲρ τῆς εὐδοκίας . » Ἀντὶ μέντοι τοῦ , « Δώσει δέ σοι ἀποδοῦναι τὰς εὐχὰς . Θεοδοτίων , « Καὶ ὁριεῖς ῥῆμα , καὶ σταθήσεταί σοι , » ἐξέδωκε · τουτόστιν , ἅπαν ὅ ἂν συντάξῃ καὶ τυπώσῃς , οὐ διαπεσεῖται · καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν , ἅπασάν σοι τὴν ἁρμόζουσαν δικαίῳ παρέξει διαγωγήν · καὶ πᾶσαι αἱ ὁδοί σου κατευοδωθήσονται ὑπὸ τοῦ θείου ὁδηγούμεναι φωτός · ἢ καὶ αἱ πράξεις σου λαμπραὶ καὶ ἐπίδοξοι ἔσονται . Ὅτί ἐταπείνωσεν ἑαυτόν , καὶ ἐρεῖς · Ὑπερηφανεύσατο . Ὡς μὲν περὶ ἑτέρου δοκεῖ λέγειν · πρὸς δὲ τὸν Ἰὼβ ὁ λόγος . Διὰ τοῦτο , φησὶν , ἔσται ταῦτα τῷ μετανοοῦντι , ὅτι ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν , καὶ εἷπεν , ὅτι ἐνδίκως αὐτὸς ὑπέστη ἃ πέπονθεν , ἐτειδὴ ὑπερηφανεύεατο . Καὶ κύφαστα ὀφθαλμοῖς σώσει . Τουτέστι τὸν ταπεινόφρονα , τὸν κάτω βλέποντα διὰ τὸ δυσσυνείδητεν καὶ ἀπαῤῥησίαστον , καθάπερ ὁ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις δικαιωθεὶς τελώνης .
Lemmas: πότερος οὐ κύριος εἰμί δ διδάσκω ; ὑγιής δέ ὁ δόγμα οὗτος , ὅτι ἀληθινός διδάσκαλος ἀρετή οὐ δύναμαι εἰμί ἄνθρωπος · ὁ διδάσκω γάρ ἄνθρωπος γνῶσις , » καί ἐν Ψαλμός ἀναγράφω , ὅτι οὐ ἄλλος εἰμί ἀλλά ἤ θεός . διδάσκω δέ θεός , ἐλλάμπω ὁ ψυχή ὁ μανθάνω ὑπό αὐτός , καί ὁ διάνοια φωτίζω ὁ φώς ὁ ἀληθινός ὁ ἑαυτοῦ λόγος . οὐκοῦν , ἐάν ἀνήρ δίκαιος ἐγώ διδάσκω , διδασκαλικός λαμβάνω χάρις , πάλιν ὁ κύριος εἰμί ὁ διά αὐτός διδάσκω ἐγώ · καί αὐτός δέ ὁ συνίημι καί διανοίγω ὁ καρδία ἐγώ εἰς ὁ ὁ θεῖος μάθημα παραδοχή , κατά ὁ θεῖος γίγνομαι χάρις . ἤ λόγος σύ ποιέω ἐλέγχω σύ ; πρός οὗτος λέγω ἄν , ὅτι οὐ φροντίζω ὁ θεός μήποτε αὐτός τις βλάπτω , ἐλέγχω ὁ ἀσεβής · ἀλλά λόγος ποιέω ὁ προνοέω καί εὐεργετέω αὐτός . ἐνεχυράζω ὁ ἀδελφός σύ διακενῆς . ὑπολαμβάνω δέ οὗτος περί ὁ Ἰώβ ἐντεῦθεν , ὅτι οἶδα αὐτός πλούσιος , καί ὑποπτεύω ἀπό τοιοῦτος τις πόρος πλουτέω αὐτός · διό φημί · « ἐνεχυράζω διακενῆς · » τουτέστι μηδείς ἐποφείλω . προσεπιτείνω δέ πάλιν ἄλλος αὐτός ἁμαρτία φημί . ἀμφίασις δέ γυμνός ἀφαιρέω . εἰμί ποτέ λαμβάνω ἀμφίασμα , οὐ γυμνός , ἀλλά πλούσιος , ἔχω ἀπόκειμαι ἔνδυμα πολύς . ἐάν μέντοι χιτών ἔχω τις εἷς , καί οὗτος ὁ χιτών πρόφασις ὁ ἀπαιτέω ὁ ἐμός ἐκδύω , μή ἐλεέω ἐκεῖνος ὁ γυμνός , ἀμφίασις ὁ γυμνός ἀφαιρέω . πολύς δέ τοιοῦτος ἐν ἐγώ γίγνομαι , ὅταν δανείζω , ὅταν προσοφειλέτης ἔχω . πολλάκις ὁ ὀφειλέτης ἐγώ εἰς ὑπερβολή πένομαι , μή δύναμαι ἀποδίδωμι · καί ἐγώ , ὁ σπλάγχνον ἐγώ ἀποκλείω , καί μή βλέπω , ὅτι γυνή τρέφω , καί τέκνον , καί μόλις τρέφω ἀπό ὁ πορίζω αὐτός ὀλίγος ὀβολός , ἀπαιτέω πικρός , εἰμί ὅτε καί περισσός ἔχω παρά ἑαυτοῦ . οὗτος οὖν λέγω ἐγκαλέω ὁ Ἰώβ , ὅτι , « ἀμφίασις γυμνός ἀφαιρέω . » ἴσως δέ καί ὁ μή δίδωμι ὁ γυμνός ἱμάτιον ἀφαίρεσις ὄνομα · ἀποστερητής γάρ εἰμί καί πλεονέκτης καί ὁ μή ἐνδύω ὁ γυμνός , καί ὁ μή τρέφω ὁ ἄρτος δέω . θαυμάζω δέ τις πρόσωπον . ἄλλος καί οὗτος ἁμάρτημα · ἁμάρτημα γάρ καί ὁ θαυμάζω πρόσωπον . ὁ δεῖνα , ὅτι πλούσιος εἰμί , θαυμάζω αὐτός ὁ πρόσωπον · ὁ δέ πένης καταπατέω , ἐπειδή ἀξίωμα οὐ ἔχω . εἰμί οὖν σύ ὁ παντοκράτωρ βοηθός . ὑγιής ἐνθάδε δόγμα ὁ Ἐλιφάζ λέγω · οἴομαι γάρ ὁ Ἰώβ διά ὁ ἁμάρτημα πάσχω , καί ὅτι ὑπομένω καθαίρω διά αὐτός ὁ πάσχω · καί καθαίρω , ὥσπερ χρυσός ἐν χωνευτήριον , δόκιμος ἀποφαίνω , πᾶς ὁ ἀλλότριος ἀποτίθημι , καί πᾶς κακία ἀμιγής γίγνομαι . φημί οὖν , ὅτι , ἐάν καί σύ ὑπομένω ὁ συμβαίνω σύ , ἀποδίδωμι σύ καθαρός ὥσπερ ἄργυρος πυρόω ὁ θεός · καί καθαρός γίγνομαι , παρρησία ἔχω , ὡς ἀποτίθημι ὁ ἁμάρτημα , καί ἱλαρός ὁ πρόσωπον ἐπαίρω εἰς ὁ οὐρανός , ἀκατάγνωστος σύνοιδα ὁ ἱκετεία ποιέω · ἐάν τις εὔχομαι καί ὑπέχω ὁ θεός , αὐτός ἐνισχύω σύ πρός πέρας ἄγω ὁ πρός αὐτός ὑπισχνέομαι σείω · αὐτός γάρ εἰμί « ὁ ἐνεργέω ἐν ἐγώ καί τίς ἐθέλω καί ὁ ἐνεργέω ὑπέρ ὁ εὐδοκία . » ἀντί μέντοι ὁ , « δίδωμι δέ σύ ἀποδίδωμι ὁ εὐχή . Θεοδότιος , « καί ὁρίζω ῥῆμα , καί ἵστημι σύ , » ἐκδίδωμι · τουτός , ἅπας ὅς ἄν συντάσσω καί τυπόω , οὐ διαπίπτω · καί ἁπλῶς λέγω , ἅπας σύ ὁ ἁρμόζω δίκαιος παρέχω διαγωγή · καί πᾶς ὁ ὁδός σύ κατευοδόω ὑπό ὁ θεῖος ὁδηγέω φώς · ἤ καί ὁ πρᾶξις σύ λαμπρός καί ἐπίδοξος εἰμί . ὅτι ταπεινόω ἑαυτοῦ , καί λέγω · ὑπερηφανεύω . ὡς μέν περί ἕτερος δοκέω λέγω · πρός δέ ὁ Ἰώβ ὁ λόγος . διά οὗτος , φημί , εἰμί οὗτος ὁ μετανοέω , ὅτι ταπεινόω ἑαυτοῦ , καί λέγω , ὅτι ἔνδικος αὐτός ὑφίστημι ὅς πάσχω , ἐτειδὴ ὑπερηφανεύω . καί κύφαστα ὀφθαλμός σῴζω . τουτέστι ὁ ταπεινόφρων , ὁ κάτω βλέπω διά ὁ δυσσυνείδητος καί ἀπαρρησίαστος , καθά ὁ ἐν ὁ Εὐαγγέλιος δικαιόω τελώνης .