origenes.fragmenta-in-evangelium-joannis-in-catenis 36
Τὸν τρόπον τοῦ πῶς ἔστι » γεννηθῆναι ἄνωθεν « ἑρμηνεύων ὁ σωτὴρ λέγει · Ἐπεὶ πρόκειται εἰσιέναι εἰς τὴν τοῦ θεοῦ βασιλείαν , τυχεῖν δὲ τούτου ἀδύνατον μὴ γεγεννημένον ἐξ ὕδατος καὶ πνεύματος ἀκολουθεῖ τὸ γεννηθῆναι ἄνωθεν τῷ ἐξ ὕδατος καὶ πνεύματος γεννηθῆναι . γεννᾶται δὲ ἐκ πνεύματος ὁ κατ᾿ αὐτὸ ποιηθείς , ἅγιος καὶ πνευματικὸς ἐξ αὐτοῦ γινόμενος . εἶτ᾿ ἐπεὶ μὴ ἐκ μόνου τοῦ πνεύματος ἀλλὰ καὶ ἐξ ὕδατος γεννᾶται ὁ εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ εἰσερχόμενος , ἀκόλουθόν ἐστι καὶ περὶ τοῦ ὕδατος ἐκ τῆς γραφῆς τι θηρεῦσαι . καὶ ὅρα μὴ ἄρα ἐπινοίας μόνης ἀλλ’ οὐχ ὑποστάσεως διαφορὰν ἔχει Πρὸς τὸ πνεῦμα . φησὶ γὰρ μεθ᾿ ἕτερα ὁ σωτήρ · » Ὁ » πιστεύων εἰς ἐμέ , καθὼς εἶπεν ἡ γραφή , ποταμοὶ ἐκ τῆς κοιλίας » αὐτοῦ ῥεύσουσιν ὕδατος ζῶντος . τοῦτο δὲ ἔλεγε περὶ τοῦ πνεύματος » οὗ ἔμελλον λαμβάνειν οἱ πιστεύοντες εἰς αὐτόν « . εἰ γὰρ περὶ τοῦ πνεύματος εἴρηται ὡς ὕδωρ ζῶν ποταμῶν δίκην ἐκπορευόμενον ἐκ τοῦ πιστεύοντος , ἐπινοίᾳ μόνῃ διοίσει τοῦ πνεύματος τὸ ὕδωρ . ὡς οὐν γεννᾶταί τις ἐκ τοῦ σωτῆρος σοφὸς ἐκ σοφίας , οὕτω καὶ ἐκ τοῦ πνεύματος ἅγιος καὶ πνευματικός · καὶ ἐκ τοῦ ὕδατος καθαιρόμενος καὶ πρὸς καρποφορίαν ποτιζόμενός τις γεννᾶται ἐξ ὕδατος καὶ πνεύματος . ἄλλος δέ τις ἐρεῖ ὕδωρ ἐνταῦθα εἰρῆσθαι τὴν καθαρεύουσαν διδασκαλίαν τὴν ψυχήν , ἥτις καὶ αὐτὴ συντελεῖ πρὸς τὸ γεννηθῆναι ἄνωθεν . περὶ τούτου τοῦ καθαρισμοῦ , γινομένου ἐκ θεϊκῆς παιδεύσεως , ὁ ὑμνῳδὸς ἔλεγε πρὸς τὸν θεόν · » Πλυνεῖς με καὶ ὑπὲρ χιόνα » λευκανθήσομαι « . [[ καὶ πρὸς τὴν τοῦ Ἰσραὴλ πληθὺν ὁ φησίν · » Ἀπόπλυνε ἀπὸ κακίας τὴν καρδίαν σου , Ἱερουσαλήμ , ἵνα » σωθῇς · ἕως πότε ὑπάρξουσιν ἐν σοὶ διαλογισμοὶ πόνων σου ; « διαλογισμοὺς πόνων αὐτῆς λέγων τοὺς κατὰ κακίαν πεποιημένους , δι οὕς κολάζεσθαι μέλλει , εἰ μὴ πλυνεῖ ἑαυτὴν τῇ παιδεύσει τῶν γραφῶν . ]] εἶτ᾿ ἐπεὶ μὴ μόνη ἡ ψυχὴ ἐπὶ σωτηρίαν καλεῖται , ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τὸ σῶμα , ᾧ ὀργάνῳ χρᾶται πρὸς τὰς ἑαυτῆς ἐνεργείας , εἰκότως καὶ τοῦτο αγιασθῆναι δεῖ διὰ τοῦ λεγομένου έν τῇ θείᾳ διδασκαλίᾳ » Λου - » τροῦ παλιγγενεσίας « , ὃ καὶ βάπτισμα θεῖον ὀνομάζεται , οὐκέτι μὲν ψιλὸν ὕδωρ · ἁγιάζεται γὰρ μυστικῇ τινὶ ἐπικλήσει . καὶ ὅρα γε οἴου μεγέθους καὶ δυνάμεως ἐστὶν ἐπιστήσας τῇ γενομένῃ παρὰ τοῦ σωτῆρος τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ μυσταγωγίᾳ . φησὶ γάρ · » Πορευθέντες » μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη , βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς καὶ τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος , διδάσκοντες αὐτοὺς » τηρεῖν « καὶ τὰ ἑξῆς . εἰ γὰρ μαθητευθήναι δεῖ πρότερον παραλαβόντα τὰ δόγματα τῆς ἀληθείας , εἶτα τηρῆσαι ἃ ἐνετείλατο αὐτοῖς περὶ τῶν ἠθικῶν ἀρετῶν , καὶ οὕτω βαπτισθήναι εἰς ὄνομα πατρὸς καὶ υἱοῦ καὶ ἁγίου πνεύματος , πῶς ἔτι ψιλὸν εἶναι δύναται τὸ ἅμα τούτοις παραλαμβανόμενον ὕδωρ , μετεσχηκὸς ὡς οἷόν τε τῆς δυνάμεως τῆς ἁγίας τριάδος καὶ ἀρετῇ ἠθικῇ τε καὶ διανοητικῇ συνεζευγμένον ; σκόπησον δὲ τὸ μέγεθος αὐτοῦ ἐπιστήσας τίνος ἕνεκεν παραλαμβάνεται . εἰ γὰρ τοῦ εἰσελθεῖν χάριν εἰς τὴν τοῦ θεοῦ βασιλείαν , ὑπερβάλλει δ᾿ οὕτη τῇ ὑπεροχῇ , Πῶς οὐ μέγα τὸ αἴτιον τοῦ εἰσιέναι εἰς αὐτὴν ὑπάρχει ; βασιλείαν δὲ θεοῦ λεκτέον τὴν κατάστασιν τῶν κατὰ τοὺς νόμους αὐτοῦ τεταγμένως βιούντων . αὕτη δὲ καὶ ἐν οἰκείῳ χώρῳ φημὶ δὲ τῷ έν τοῖς οὐρανοῖς ) τὴν μονὴν ἕξει · ἀλλ᾿ ἐπεὶ ἐνταῦθα μὲν βασιλεία θεοῦ , παρὰ δὲ Ματθαίῳ βασιλεία οὐρανῶν προσηγόρευται , λεκτέον Ματθαῖον μὲν ἀπὸ τῶν βασιλευομένων , ἢ τῶν τόπων ἐν οἷς εἰσὶν οὗτοι , τὸν δὲ Ἰωάννην καὶ Λουκᾶν ἀπὸ τοῦ βασιλεύοντος θεοῦ ὠνομακέναι · ὡς ὅταν καὶ ἡμεῖς βασιλείαν Ῥωμαίων λέγοντες αὐτὴν διὰ τῶν βασιλευομένων σημαίνωμεν , δηλοῦντες αὐτὴν ἢ ἀπὸ τοῦ τόπου † ὅταν τῆς γῆς αὐτοῦ ] ἢ τῆς οἰκουμένης αὐτὴν ἀπαγγείλωμεν .
Lemmas: ὁ τρόπος ὁ πῶς εἰμί » γεννάω ἄνωθεν « ἑρμηνεύω ὁ σωτήρ λέγω · ἐπεί πρόκειμαι εἰσέρχομαι εἰς ὁ ὁ θεός βασιλεία , τυγχάνω δέ οὗτος ἀδύνατος μή γεννάω ἐκ ὕδωρ καί πνεῦμα ἀκολουθέω ὁ γεννάω ἄνωθεν ὁ ἐκ ὕδωρ καί πνεῦμα γεννάω . γεννάω δέ ἐκ πνεῦμα ὁ κατά αὐτός ποιέω , ἅγιος καί πνευματικός ἐκ αὐτός γίγνομαι . εἶτα ἐπεί μή ἐκ μόνος ὁ πνεῦμα ἀλλά καί ἐκ ὕδωρ γεννάω ὁ εἰς ὁ βασιλεία ὁ θεός εἰσέρχομαι , ἀκόλουθος εἰμί καί περί ὁ ὕδωρ ἐκ ὁ γραφή τις θηρεύω . καί ὁράω μή ἄρα ἐπίνοια μόνος ἀλλά οὐ ὑπόστασις διαφορά ἔχω πρός ὁ πνεῦμα . φημί γάρ μετά ἕτερος ὁ σωτήρ · » ὁ » πιστεύω εἰς ἐγώ , καθώς λέγω ὁ γραφή , ποταμός ἐκ ὁ κοιλία » αὐτός ῥέω ὕδωρ ζάω . οὗτος δέ λέγω περί ὁ πνεῦμα » ὅς μέλλω λαμβάνω ὁ πιστεύω εἰς αὐτός « . εἰ γάρ περί ὁ πνεῦμα λέγω ὡς ὕδωρ ζάω ποταμός δίκη ἐκπορεύω ἐκ ὁ πιστεύω , ἐπίνοια μόνος διαφέρω ὁ πνεῦμα ὁ ὕδωρ . ὡς οὖν γεννάω τις ἐκ ὁ σωτήρ σοφός ἐκ σοφία , οὕτως καί ἐκ ὁ πνεῦμα ἅγιος καί πνευματικός · καί ἐκ ὁ ὕδωρ καθαίρω καί πρός καρποφορία ποτίζω τις γεννάω ἐκ ὕδωρ καί πνεῦμα . ἄλλος δέ τις λέγω ὕδωρ ἐνταῦθα λέγω ὁ καθαρεύω διδασκαλία ὁ ψυχή , ὅστις καί αὐτός συντελέω πρός ὁ γεννάω ἄνωθεν . περί οὗτος ὁ καθαρισμός , γίγνομαι ἐκ θεικός παίδευσις , ὁ ὑμνῳδός λέγω πρός ὁ θεός · » πλύνω ἐγώ καί ὑπέρ χιών » λευκαν́ͅζω « . [[ καί πρός ὁ ὁ Ἰσραήλ πληθύς ὁ φημί · » ἀποπλύνω ἀπό κακία ὁ καρδία σύ , Ἱερουσαλήμ , ἵνα » σῴζω · ἠώς πότε ὑπάρχω ἐν σύ διαλογισμός πόνος σύ ; « διαλογισμός πόνος αὐτηες͂ς λέγω ὁ κατά κακία ποιέω , διά ὅς κολάζω μέλλω , εἰ μή πλύνω ἑαυτοῦ ὁ παίδευσις ὁ γραφεύς . ]] εἶτα ἐπεί μή μόνος ὁ ψυχή ἐπί σωτηρία καλέω , ἀλλά καί αὐτός ὁ σῶμα , ὅς ὄργανον χράω πρός ὁ ἑαυτοῦ ἐνέργεια , ἔοικα καί οὗτος ἁγιάζω δέω διά ὁ λέγω ἐν ὁ θεῖος διδασκαλία » Λου - » τρέω παλιγγενεσία « , ὅς καί βάπτισμα θεῖος ὀνομάζω , οὐκέτι μέν ψιλός ὕδωρ · ἁγιάζω γάρ μυστικός τις ἐπίκλησις . καί ὁράω γε οἷος μέγεθος καί δύναμις εἰμί ἐφίστημι ὁ γίγνομαι παρά ὁ σωτήρ ὁ μαθητής αὐτός μυσταγωγία . φημί γάρ · » πορεύω » μαθητεύω πᾶς ὁ ἔθνος , βαπτίζω αὐτός εἰς ὁ ὄνομα ὁ πατήρ καί ὁ υἱός καί ὁ ἅγιος πνεῦμα , διδάσκω αὐτός » τηρέω « καί ὁ ἑξῆς . εἰ γάρ μαθητεύω δέω πρότερος παραλαμβάνω ὁ δόγμα ὁ ἀλήθεια , εἶτα τηρέω ὅς ἐντέλλω αὐτός περί ὁ ἠθικός ἀρετή , καί οὕτως βαπτίζω εἰς ὄνομα πατήρ καί υἱός καί ἅγιος πνεῦμα , πῶς ἔτι ψιλός εἰμί δύναμαι ὁ ἅμα οὗτος παραλαμβάνω ὕδωρ , μετέχω ὡς οἷος τε ὁ δύναμις ὁ ἅγιος τριάς καί ἀρετή ἠθικός τε καί διανοητικός συζεύγνυμι ; σκοπέω δέ ὁ μέγεθος αὐτός ἐφίστημι τίς ἕνεκα παραλαμβάνω . εἰ γάρ ὁ εἰσέρχομαι χάριν εἰς ὁ ὁ θεός βασιλεία , ὑπερβάλλω δέ ἔτος ὁ ὑπεροχή , πῶς οὐ μέγας ὁ αἴτιος ὁ εἰσέρχομαι εἰς αὐτός ὑπάρχω ; βασιλεία δέ θεός λεκτέος ὁ κατάστασις ὁ κατά ὁ νόμος αὐτός τεταγμένως βιάζω . οὗτος δέ καί ἐν οἰκεῖος χῶρος φημί δέ ὁ ἐν ὁ οὐρανός ) ὁ μονή ἔχω · ἀλλά ἐπεί ἐνταῦθα μέν βασιλεία θεός , παρά δέ Ματθαῖος βασιλεία οὐρανός προσαγορεύω , λεκτέος Ματθαῖος μέν ἀπό ὁ βασιλεύω , ἤ ὁ τόπος ἐν ὅς εἰμί οὗτος , ὁ δέ Ἰωάννης καί Λουκᾶς ἀπό ὁ βασιλεύω θεός ὀνομάζω · ὡς ὅταν καί ἐγώ βασιλεία Ῥωμαῖος λέγω αὐτός διά ὁ βασιλεύω σημαίνω , δηλόω αὐτός ἤ ἀπό ὁ τόπος † ὅταν ὁ γῆ αὐτός ] ἤ ὁ οἰκουμένη αὐτός ἀπαγγέλλω .