origenes.fragmenta-in-evangelium-joannis-in-catenis 1
Δημιουργὸν τῶν πάντων τιθέμενος αὐτὸν τὸ τοῦ Λόγου ὄνομα κατηγορεῖ αὐτοῦ . ἐπεὶ γὰρ ὡς ἐπίπαν πᾶσα δημιουργία ἤρτηται λόγου , οὐκ ἄλλως ἔδει αὐτὸν τῶν πάντων δηλῶσαι ὄντα ποιητὴν ἔχουσιν ( αὕτη δέ ἐστιν ἕξις μετὰ ἀδόλου λόγου ποιητική ) , ὁ δὲ τοῦ θεοῦ υἱός , οὐκ ἄλλος ὢς ἢ σοφίας καὶ τέχνης δημιουργός , εἰκότως λόγος ὀνομάζεται . οὐ γὰρ ἄλλη τις ὢν οὐσία παρὰ τὸν λόγου δι᾿ αὐτοῦ ποιεὶ τὰ ὄντα , ἀλλ᾿ αὐτός ἐστιν ὁ ποιῶν , θεὸς ὢν λόγος . εἶτ᾿ ἐπεὶ ὁ λόγος οὗτος , θεὸς ὢν κατ’ οὐσίαν καὶ αὐτὸ τοῦτο θεοῦ υἱὸς ὑπάρχων , τῆς τῶν ἀνθρώπων σωτηρίας χάριν ἄνθρωπος γεγένηται , » Σὰρξ « ὁ λόγος ὠνομάσθη . καὶ ἐπεί τινες τῆς ὀρθῆς πίστεως ἐκπεσόντες οἴονται ἀπὸ τότε αὐτὸν μόνον εἶναι ἀφ’ οὑ ἐκ τῆς παρθένου ἄνθρωπος γεγονὼς προῆλθεν , ὀρθότατα πρὸς τοὺς τοιούτους ὁ θεολόγος γράφει τὸ » Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος « καὶ καταλλήλως τοῖς ῥήμασι χρησάμενος , τῷ μὲν » Ἐγένετο « ἐπὶ τῆς σαρκὸς , τῷ δὲ » Ἦν « ἐπὶ τῆς θεότητος αὐτοῦ σημαίνει ] . καὶ ἦν μὲν κυριώτερον ἐπὶ τοῦ θεοῦ λόγου τὸ » Ἔστιν « εἰπεῖν · ἀλλ᾿ ἐπεὶ πρὸς διαφορὰν τῆς ἐνανθρωπήσεως γενομένης ἔν τινι καιρῷ ἐδήλου τὴν ὓπαρξιν τοῦ λόγου , ἀντὶ τοῦ » Ἔστιν « τῷ » Ἦν « ὁ εὐαγγελιστὴς κέχρηται . τῶν δὲ ῥημάτων τὰς κυρίας σημασίας ἐκλαμβάνειν οὐ δεῖ ἐπὶ τῶν ἀιδίων · ὅτε μὲν γὰρ τὰ σημαινόμενα ὑπὸ τούτων χρόνῳ συμμετρουμένην ἔχει τὴν ὕπαρξιν , ὡς τὸ Ἦν τὸ μηκέτ’ ὄν , ἀλλά ποτε ὁμοίως τὸ Ἔστι δηλοῖ τὸ νῦν ὑπάρχον , ὡς τὸ Ἔσται τὸ μέλλον ὑπάρξαι ]] . ἀλλ᾿ ἐπεὶ ὁ λόγος τοῦ θεοῦ ἀίδιός ἐστι , τυγχάνων θεός , τὰ ῥήματα ἐπ᾿ αὐτοῦ οὐ μετὰ τοῦ προσσημαίνειν χρόνον ἐκλαμβάνειν δεῖ , τοῦ σημαινομένου ὑπ᾿ αὐτῶν οὐχ ὑπὸ χρόνον ὄντος . ἔστι δὲ ἀπ᾿ αὐτῶν τῶν τοῦ θεολόγου φωνῶν θηρεῦσαι τὴν διάνοιαν . εὐθὺς γὰρ ἀρχόμενος τῆς κατ’ αὐτὸν συντάξεως , γράφει · » Ἐν » Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος ( ἦν γὰρ ἐν ἀρχῇ ποιῶν τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν . εἰ γὰρ » Πάντα δι’ αὐτοῦ ἐγένετο « , τῶν πάντων δὲ ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ ὑπῆρχεν , ἐν τῇ τούτων οὐσιώσει αὐτὸς ἠν κτίστης αὐτῶν . εἶτ᾿ ἐπεὶ μὴ εἶπεν έν τῇ τινὸς ἀρχῇ ὁ λόγος ἦν , καθόλου ληπτέον αὐτό , ἕν’ ᾖ τὸ δηλούμενον τοιοῦτον · έν ἀρχῇ τῶν ἀγγέλων , καὶ ἐν ἀρχῇ τῶν ἀρχαγγέλων ἦν ὁ λόγος · καὶ συνελόντι εἰπεῖν , ἐν ἀρχῇ τῶν ὁρατῶν τε καὶ ἀοράτων κτισμάτων ἦν ὁ λόγος , πάντων αὐτῶν ὢν ἀρχὴ τε καὶ ποιητής . ἐν Χριστῷ γὰρ » ἐκτίσθη τὰ πάντα « , τά τε » ἐν τοῖς οὐρανοῖς καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς , τά τε ὀρατὰ καὶ τὰ ἀόρατα , » εἴτε ἀρχαὶ εἴτε ἐξουσίαι εἴτε θρόνοι εἴτε κυριότητες · πάντα δι᾿ αὐτοῦ καὶ εἰς αὐτὸν ἐκτισται · καὶ αὐτός ἐστι πρὸ πάντων καὶ τὰ πάντα έν αὐτῷ συνέστηκεν , ὅς ἐστιν ἀρχὴ , πρωτότοκος ἐκ τῶν νεκρῶν ( εἰ γὰρ τὰ πάντα έν αὐτῷ συνέστηκεν , καὶ πρὸ αὐτῶν ἐστιν , ἀρχὴ αὐτῶν κατὰ τὸ εἶναι αἴτιος ὑπάρχων , ἀκολούθως ῥητέον εἶναι αὐτὸν ἐν τῇ πάντων οὐσιώσει . πῶς γὰρ οὐκ ἔδει αὐτὸν εἶναι πρὸ αὐτῶν καὶ ἐν ἀρχῇ τῆς ὑπάρξεως αὐτῶν κτίστην ὄντα ; εἶτ᾿ ἐπεὶ ἐν ἀρχῇ αὐτὸν εἶπεν εἶναι ἔδει δηλῶσαι καὶ πῶς καὶ πρὸς τίνα ὄντα ποιεῖν αὐτὸν ἐχρῆν . διὸ ἐπήγαγεν τῷ » Ἐν τῇ ἀρχῇ ἦν » Ὁ λόγος « καὶ τὸ » Ἧν ὁ λόγος πρὸς τὸν θεόν « · πρὸς ἡμᾶς μὲν γὰρ ἐλθών , ὅτε ἐκ παρθένου ἐτέχθη , ἀπέσταλτο ὑπὸ τοῦ πατρός · διὸ καὶ » Ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν « καὶ ὄνομα ἔοχεν αὐτὸ δὴ τοῦτο » Μεθ᾿ » ἡμῶν ὁ θεός « ὅτε δὲ ἐδημιούργησεν , ἐπεὶ μὴ ὡς ἄνθρωπος ἀποσταλεὶς ὑπὸ τοῦ πατρὸς εἰς οὐσίαν ἔφερε τὰ πάντα , καὶ πρὸς τὸν θεὸν ἦν καὶ θεὸς ἦν · λέγεται δὲ καὶ σοφία ὁ τοῦ θεοῦ υἱός , ἀρχὴ ὁδῶν τοῦ θεοῦ κτισθεῖσα κατὰ τὴν τῶν Παροιμιῶν γραφήν , ὅτι ἡ τοῦ θεοῦ σοφία , πρὸς τὸν οὗ ἐστι σοφία ὑπάρχουαα , οὐδεμίαν σχέοιν πρὸς ἕτερόν τινα εἶχεν , ἀλλ᾿ εὐδοκία θεοῦγενόμενος τὰ κτίοματα ὑπάρξαι ἠβονλήθη . ἠθέλησεν οὖν ἀναλαβεῖν αὕτη ἡ σοφία σχέσιν δημιουργικὴν πρὸς τὰ ἐσόμενα καὶ τοῦτό ἐστι τὸ δηλούμενον διὰ τοῦ ἐκτίσθαι αὐτὴν ἀρχὴν ὁδῶν τοῦ θεοῦ , καθ᾿ ἃς ὁδοὺς διαπορεύεται οὐσιῶν διακοσμῶν προνοούμενος , εὐεργετῶν , χαριζόμενος ἐν ταύτῃ τῇ σοφίᾳ κτισθείσῃ . ἀρχὴν οὖν εἶναι τὸν λόγον φασὶν οὐχ ἕτερον ὄντα αὐτῆς κατ᾿ οὐσίαν ἀλλ᾿ ἐπινοίᾳ καὶ σγέσει , ἵν᾿ ᾖ ἡ αὐτὴ ὕπαρξις ἣν νῦν καλοῦσιν κατ᾿ οὐσίαν αἱ γραφαί , ᾗ μὲν ᾠκείωται τῷ θεῷ σοφία , ᾗ δὲ νένευκεν , ἵν᾿ οὕτως εἴπω , πρὸς τὰ δημιουργήματα ὁ δημιονργικὸς λόγος , οὐκ ἐντανῦθα δὲ μόνον ὁ τοῦ θεοῦ υἱὸς λόγος εἴρηται · ἔστι δὲ παραθέσθαι ἡητὰ οὐκ ἐκ τῆς καινῆς μόνον ἀλλὰ καὶ ἐκ τῆς παλαιᾶς · » Τῷ λόγῳ γὰρ κυρίου οὐρανοὶ ἐστερεώθησαν « . καὶ τὸ » Ἀπέστειλεν τὸν λόγον αὐτοῦ καὶ ἰάσατο αὐτούς « . καὶ ὁ Λουκᾶς φησιν · » Καθὼς παρέδοσαν ἡμῖν οἱ ἀπ᾿ ἀρχῆς αὐτόπται καὶ » ὑπηρέται γενόμενοι τοῦ λόγου « .
Lemmas: δημιουργός ὁ πᾶς τίθημι αὐτός ὁ ὁ Λόγος ὄνομα κατηγορέω αὐτός . ἐπεί γάρ ὡς ἐπίπαν πᾶς δημιουργία ἀρτέομαι λόγος , οὐ ἄλλος δέω αὐτός ὁ πᾶς δηλόω εἰμί ποιητής ἔχω ( οὗτος δέ εἰμί ἕξις μετά ἄδολος λόγος ποιητικός ) , ὁ δέ ὁ θεός υἱός , οὐ ἄλλος ὡς ἤ σοφία καί τέχνη δημιουργός , ἔοικα λόγος ὀνομάζω . οὐ γάρ ἄλλος τις εἰμί οὐσία παρά ὁ λόγος διά αὐτός ποιέω ὁ εἰμί , ἀλλά αὐτός εἰμί ὁ ποιέω , θεός εἰμί λόγος . εἶτα ἐπεί ὁ λόγος οὗτος , θεός εἰμί κατά οὐσία καί αὐτός οὗτος θεός υἱός ὑπάρχω , ὁ ὁ ἄνθρωπος σωτηρία χάριν ἄνθρωπος γίγνομαι , » σάρξ « ὁ λόγος ὀνομάζω . καί ἐπεί τις ὁ ὀρθός πίστις ἐκπίπτω οἴομαι ἀπό τότε αὐτός μόνος εἰμί ἀπό ὅς ἐκ ὁ παρθένος ἄνθρωπος γίγνομαι προέρχομαι , ὀρθός πρός ὁ τοιοῦτος ὁ θεόλογος γράφω ὁ » ἐν ἀρχή εἰμί ὁ λόγος « καί κατάλληλος ὁ ῥῆμα χράω , ὁ μέν » γίγνομαι « ἐπί ὁ σάρξ , ὁ δέ » εἰμί « ἐπί ὁ θεότης αὐτός σημαίνω ] . καί εἰμί μέν κύριος ἐπί ὁ θεός λόγος ὁ » εἰμί « λέγω · ἀλλά ἐπεί πρός διαφορά ὁ ἐνανθρώπησις γίγνομαι ἐν τις καιρός δηλόω ὁ ὕπαρξις ὁ λόγος , ἀντί ὁ » εἰμί « ὁ » εἰμί « ὁ εὐαγγελιστής χράω . ὁ δέ ῥῆμα ὁ κύριος σημασία ἐκλαμβάνω οὐ δέω ἐπί ὁ ἀίδιος · ὅτε μέν γάρ ὁ σημαίνω ὑπό οὗτος χρόνος συμμετρέω ἔχω ὁ ὕπαρξις , ὡς ὁ εἰμί ὁ μηκέτι εἰμί , ἀλλά ποτέ ὅμοιος ὁ εἰμί δηλόω ὁ νῦν ὑπάρχω , ὡς ὁ εἰμί ὁ μέλλω ὑπάρχω ]] . ἀλλά ἐπεί ὁ λόγος ὁ θεός ἀίδιος εἰμί , τυγχάνω θεός , ὁ ῥῆμα ἐπί αὐτός οὐ μετά ὁ προσσημαίνω χρόνος ἐκλαμβάνω δέω , ὁ σημαίνω ὑπό αὐτός οὐ ὑπό χρόνος εἰμί . εἰμί δέ ἀπό αὐτός ὁ ὁ θεόλογος φωνή θηρεύω ὁ διάνοια . εὐθύς γάρ ἄρχω ὁ κατά αὐτός σύνταξις , γράφω · » ἐν » ἐν ἀρχή εἰμί ὁ λόγος ( εἰμί γάρ ἐν ἀρχή ποιέω ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ . εἰ γάρ » πᾶς διά αὐτός γίγνομαι « , ὁ πᾶς δέ ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ ὑπάρχω , ἐν ὁ οὗτος οὐσίωσις αὐτός εἰμί κτίστης αὐτός . εἶτα ἐπεί μή λέγω ἐν ὁ τις ἀρχή ὁ λόγος εἰμί , καθόλου λαμβάνω αὐτός , εἷς εἰμί ὁ δηλέομαι τοιοῦτος · ἐν ἀρχή ὁ ἄγγελος , καί ἐν ἀρχή ὁ ἀρχάγγελος εἰμί ὁ λόγος · καί συναιρέω λέγω , ἐν ἀρχή ὁ ὁρατός τε καί ἀόρατος κτίσμα εἰμί ὁ λόγος , πᾶς αὐτός εἰμί ἀρχή τε καί ποιητής . ἐν Χριστός γάρ » κτίζω ὁ πᾶς « , ὁ τε » ἐν ὁ οὐρανός καί ὁ ἐπί ὁ γῆ , ὁ τε ὁρατός καί ὁ ἀόρατος , » εἴτε ἀρχή εἴτε ἐξουσία εἴτε θρόνος εἴτε κυριότης · πᾶς διά αὐτός καί εἰς αὐτός κτίζω · καί αὐτός εἰμί πρό πᾶς καί ὁ πᾶς ἐν αὐτός συνίστημι , ὅς εἰμί ἀρχή , πρωτότοκος ἐκ ὁ νεκρός ( εἰ γάρ ὁ πᾶς ἐν αὐτός συνίστημι , καί πρό αὐτός εἰμί , ἀρχή αὐτός κατά ὁ εἰμί αἴτιος ὑπάρχω , ἀκόλουθος λέγω εἰμί αὐτός ἐν ὁ πᾶς οὐσίωσις . πῶς γάρ οὐ δέω αὐτός εἰμί πρό αὐτός καί ἐν ἀρχή ὁ ὕπαρξις αὐτός κτίστης εἰμί ; εἶτα ἐπεί ἐν ἀρχή αὐτός λέγω εἰμί δέω δηλόω καί πῶς καί πρός τίς εἰμί ποιέω αὐτός χρή . διό ἐπάγω ὁ » ἐν ὁ ἀρχή εἰμί » ὁ λόγος « καί ὁ » εἰμί ὁ λόγος πρός ὁ θεός « · πρός ἐγώ μέν γάρ ἔρχομαι , ὅτε ἐκ παρθένος τίκτω , ἀποστέλλω ὑπό ὁ πατήρ · διό καί » σκηνόω ἐν ἐγώ « καί ὄνομα ἔχω αὐτός δή οὗτος » μετά » ἐγώ ὁ θεός « ὅτε δέ δημιουργέω , ἐπεί μή ὡς ἄνθρωπος ἀποστέλλω ὑπό ὁ πατήρ εἰς οὐσία φέρω ὁ πᾶς , καί πρός ὁ θεός εἰμί καί θεός εἰμί · λέγω δέ καί σοφία ὁ ὁ θεός υἱός , ἀρχή ὁδός ὁ θεός κτίζω κατά ὁ ὁ Παροιμία γραφή , ὅτι ὁ ὁ θεός σοφία , πρός ὁ ὅς εἰμί σοφία ὑπάρχω , οὐδείς ἔχω πρός ἕτερος τις ἔχω , ἀλλά εὐδοκία θεουγιγνομαι ὁ κτιοματη ὑπάρχω ἠβονλήθη . ἐθέλω οὖν ἀναλαμβάνω οὗτος ὁ σοφία σχέσις δημιουργικός πρός ὁ εἰμί καί οὗτος εἰμί ὁ δηλέομαι διά ὁ κτίζω αὐτός ἀρχή ὁδός ὁ θεός , κατά ὅς ὁδός διαπορεύω οὐσία διακοσμέω προνοέω , εὐεργετέω , χαρίζω ἐν οὗτος ὁ σοφία κτίζω . ἀρχή οὖν εἰμί ὁ λόγος φημί οὐ ἕτερος εἰμί αὐτός κατά οὐσία ἀλλά ἐπίνοια καί σγέσει , ἵνα εἰμί ὁ αὐτός ὕπαρξις ὅς νῦν καλέω κατά οὐσία ὁ γραφή , ᾗ μέν οἰκειόω ὁ θεός σοφία , ᾗ δέ νεύω , ἵνα οὕτως λέγω , πρός ὁ δημιούργημα ὁ δημιονργικὸς λόγος , οὐ ἐντανύω δέ μόνος ὁ ὁ θεός υἱός λόγος λέγω · εἰμί δέ παρατίθημι ἀήτης οὐ ἐκ ὁ καινός μόνος ἀλλά καί ἐκ ὁ παλαιός · » ὁ λόγος γάρ κύριος οὐρανός στερεόω « . καί ὁ » ἀποστέλλω ὁ λόγος αὐτός καί ἰάομαι αὐτός « . καί ὁ Λουκᾶς φημί · » καθώς παραδίδωμι ἐγώ ὁ ἀπό ἀρχή αὐτόπτης καί » ὑπηρέτης γίγνομαι ὁ λόγος « .