origenes.fragmenta-in-evangelium-joannis-in-catenis 45
Ἡ λογικὴ οὐσία , ἧς μέρος ἐστὶ καὶ ἡ ἀνθρώπου ψυχή , ἐξ ἑαυτῆς οὐδενός ἐστι τῶν ἀγαθῶν γεννητική , εἰ καὶ δεκτική ἐστι τούτων . αὕτη τοιγαροῦν γυναικὸς τρόπῳ ἐξ ἄλλου γεννᾶν πέφυκεν ἃς δύναται τίκτειν ἀρετὰς πρακτικάς τε καὶ διανοητικάς . διὸ νύμφην αὐτὴν ἐρῶ , οὐ τοῦ τυχόντος ἀλλὰ μόνου τοῦ σπορέως τῶν ἀγαθῶν . οὐκ ἄλλος δ᾿ ἐστὶ τοῦ Ἰησοῦ , οὑ εἰρήκατε βαπτίζειν , ὑπ᾿ ἐμοῦ με μεμαρτυρημένου , πρὸς ὃν ἔρχεσθαι πάντας φατέ . εἰ θέλετε οὖν καὶ ὑμεῖς ἀγαθὰ τεκεῖν , πρὸς αὐτὸν ἀπέλθετε . μέρος γὰρ τῆς νύμφης ἐστέ , ὄντες τῆς οὐσίας τῶν λογικῶν . πλὴν εἰ καὶ νυμφίος ἐκεῖνος , ἀλλ’ ἐγὼ φίλος ὑπάρχων αὐτοῦ , ὑπηρέτης ὢν τοῦ βουλήματος αὐτοῦ , οὓς παιδεύω αὐτῷ παραστῆσαι σκοπὸν ἔχω . κἂν τοίνυν γεγόνατέ μου μαθηταί , οὐκ εἰμὶ ὁ νυμφίος , τουτέστιν οὐχ ὁ τέλειος διδάσκαλος . διὸ καὶ ὑμῖν παραινῶ ὤχραν ἔχουσι συναρμοσθῆναι τῷ τελείῳ διδασκάλῳ πρὸς ἐκεῖνον γενέσθαι . ὡς καὶ ἐγὼ αὐτὸς ἀκροατὴς αὐτοῦ εὔχομαι εἲναι · χαίρω γὰρ ἀκούων τῆς φωνῆς αὐτοῦ . διὸ καὶ χαρὰ ἐστιν ἡμετέρα ὅταν οἱ παρ᾿ ἐμοὶ φοιτήσαντες πρότερον τοσαύτην νοητικὴν ἕξιν ἀναλάβωσιν ὡς χωρεῖν τὴν παρ᾿ ἐκείνου διδασκομένην τοῖς ἀξίοις σοφίαν . ἴστε γὰρ ἐκεῖνον ἄνωθεν ἐρχόμενον ἐπάνω πάντων εἶναι βασιλέα τε καὶ παντοκράτορα τυγχάνοντα . εἰ δὲ πάντων ἐπάνω ἐστίν , δῆλον ὅτι καὶ αὐτοῦ ἐμοῦ · ὅθεν αὐξάνειν ἐκεῖνον προσήκει , ἐμὲ δὲ ἐλαττοῦσθαι . εἰς ταύτην τὴν διάνοιαν ληπτέα καὶ τὰ Παύλῳ Κορινθίοις γραφέντα , σύνταξιν ἔχοντα τοιαύτην · » Ἡρμοσάμην ὑμᾶς » ἑνὶ ἀνδρί , παρθένον ἁγνὴν παραστῆσαι τῷ χριστῷ « , νύμφην λέγων τὴν ὅλην ἐκκλησίαν , τυγχάνουσαν ἁγνὴν παρθένον διὰ τὴν τῶν δογμάτων καὶ ἠθῶν ὀρθότητα . καί ἑτέρᾳ δὲ ἐκκλησίᾳ γράφων ὁ αὐτὸς ἀπόστολος μνημονεύσας τοῦ Ἀδὰμ καὶ τῆς γυναικὸς ἐπιφέρει · Τὸ » μυστήριον τοῦτο μέγα ἐστιν · ἐγὼ δὲ λέγω εἰς χριστὸν καὶ τὴν ἐκ - » κλησίαν « , ἕνα ὡς ἐκεῖνοι γονεῖς ἐγένοντο πάντων ἀνθρώπων , οὕτως ὁ χριστὸς καὶ ἡ ἐκκλησία πάντων τῶν ἀγαθῶν ἔργων , νοημάτων τε καὶ λόγων , γεννήτορες ὦσιν . ]] τοῦ τοίνυν ἑρμηνευομένου νυμφίου φίλος ἐστὶν ὁ Ἰωάννης , ἑστηκὼς παρ᾿ αὐτῷ βεβαίᾳ συγκαταθέσει τῷ παγίαν ἔχειν εἰς αὐτὸν τὴν πίστιν , καὶ οὕτως ἑστηκὼς χαρᾷ χαίρει διὰ τὴν τοῦ νυμφίου λαλἰάν . ὅθεν ἑξῆς ἐπιφέρει τὸ » Αὕτη οὐν ἡ » ἐμὴ χαρὰ πεπλήρωται « πάντων πρὸς τὸν Ἰησοῦν ἀπιόντων . ἐλήλυθα γὰρ μαρτυρῆσαι αὐτῷ , ἵνα πάντες πιστεύσωσιν αὐτῷ δι᾿ ἐμοῦ · ὅθεν ἐκεῖνον δεῖ αὐξάνειν , ἐμὲ δὲ ἐλαττοῦσθαι . καὶ τοῦτο δὲ φρονί - μως ἐπιστῆσαι δεῖ οὐ γὰρ προσλαβάνων τι αὐξάνει ὁ σωτήρ , οὐδὲ ἀποβάλλων τι ὁ Ἰωάννης ἐλαττοῦται , μένει γὰρ ὁ αὐτὸς ἑκάτερος . νοεῖται δὲ τὸ λεγόμενον οὕτως · ὁ ἑωσφόρος πρὸ τοῦ ἡλίου ἀνατέλλων ἐπὶ τῷ συνεθίσαι τὰς ὄψεις προσβάλλειν καὶ μείζονι φωτὶ μέγεθος ἔχει ὡρισμένον . οὑτος μείζων φαίνεται τοῦ ἡλίου πρώτῃ ὄψεως προσβολῇ · κατ’ ὀλίγον δὲ τοῦ ἡλίου φανερουμένου ὁ ἑωσφόρος ἐλαττοῦται , οὐκ ἀποβάλλων τι τοῦ ἰδίου μεγέθους , ἀλλὰ συγκρινόμενος τῷ ἡλιακῷ φωτὶ φανερωθέντι . οὕτως καὶ Ἰωάννης μέγας τις ὑπάρχει πληρότητι ἁγιότητος . ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς ὀπίσω αὐτοῦ κατὰ τὰ προειρημένα , ἐβαπτίσθη , ἐμαρτυρήθη ὑπ᾿ αὐτοῦ . μετὰ τὴν περὶ τούτων οἰκονομίαν ἀναδειχθείσης τῆς Ἰησοῦ θεότητος , ὁ μὲν δοῦλος , ὁ δὲ δεσπότης ἀποδέδεικται .
Lemmas: ὁ λογικός οὐσία , ὅς μέρος εἰμί καί ὁ ἄνθρωπος ψυχή , ἐκ ἑαυτοῦ οὐδείς εἰμί ὁ ἀγαθός γεννητικός , εἰ καί δεκτικός εἰμί οὗτος . οὗτος τοιγαροῦν γυνή τρόπος ἐκ ἄλλος γεννάω φύω ὅς δύναμαι τίκτω ἀρετή πρακτικός τε καί διανοητικός . διό νύμφη αὐτός λέγω , οὐ ὁ τυγχάνω ἀλλά μόνος ὁ σπορεύς ὁ ἀγαθός . οὐ ἄλλος δέ εἰμί ὁ Ἰησοῦς , ὅς λέγω βαπτίζω , ὑπό ἐγώ ἐγώ μαρτυρέω , πρός ὅς ἔρχομαι πᾶς φημί . εἰ ἐθέλω οὖν καί σύ ἀγαθός τίκτω , πρός αὐτός ἀπέρχομαι . μέρος γάρ ὁ νύμφη εἰμί , εἰμί ὁ οὐσία ὁ λογικός . πλήν εἰ καί νυμφίος ἐκεῖνος , ἀλλά ἐγώ φίλος ὑπάρχω αὐτός , ὑπηρέτης εἰμί ὁ βούλημα αὐτός , ὅς παιδεύω αὐτός παρίστημι σκοπός ἔχω . ἐάν τοίνυν γίγνομαι ἐγώ μαθητής , οὐ εἰμί ὁ νυμφίος , τουτέστι οὐ ὁ τέλειος διδάσκαλος . διό καί σύ παραινέω ὤχρα ἔχω συναρμόζω ὁ τέλειος διδάσκαλος πρός ἐκεῖνος γίγνομαι . ὡς καί ἐγώ αὐτός ἀκροατής αὐτός εὔχομαι εἰμί · χαίρω γάρ ἀκούω ὁ φωνή αὐτός . διό καί χαρά εἰμί ἡμέτερος ὅταν ὁ παρά ἐγώ φοιτάω πρότερος τοσοῦτος νοητικός ἕξις ἀναλαμβάνω ὡς χωρέω ὁ παρά ἐκεῖνος διδάσκω ὁ ἄξιος σοφία . οἶδα γάρ ἐκεῖνος ἄνωθεν ἔρχομαι ἐπάνω πᾶς εἰμί βασιλεύς τε καί παντοκράτωρ τυγχάνω . εἰ δέ πᾶς ἐπάνω εἰμί , δῆλος ὅτι καί αὐτός ἐγώ · ὅθεν αὐξάνω ἐκεῖνος προσήκω , ἐγώ δέ ἐλασσόω . εἰς οὗτος ὁ διάνοια ληπτέος καί ὁ Παῦλος Κορίνθιος γράφω , σύνταξις ἔχω τοιοῦτος · » ἁρμόζω σύ » εἷς ἀνήρ , παρθένος ἁγνός παρίστημι ὁ χριστός « , νύμφη λέγω ὁ ὅλος ἐκκλησία , τυγχάνω ἁγνός παρθένος διά ὁ ὁ δόγμα καί ἦθος ὀρθότης . εἰ ἕτερος δέ ἐκκλησία γράφω ὁ αὐτός ἀπόστολος μνημονεύω ὁ Ἀδάμ καί ὁ γυνή ἐπιφέρω · Τέ » μυστήριον οὗτος μέγας εἰμί · ἐγώ δέ λέγω εἰς χριστός καί ὁ ἐκ - » κλήσιος « , εἷς ὡς ἐκεῖνος γονεύς γίνομαι πᾶς ἄνθρωπος , οὕτως ὁ χριστός καί ὁ ἐκκλησία πᾶς ὁ ἀγαθός ἔργον , νόημα τε καί λόγος , γεννήτωρ εἰμί . ]] ὁ τοίνυν ἑρμηνεύω νυμφίος φίλος εἰμί ὁ Ἰωάννης , ἵστημι παρά αὐτός βέβαιος συγκατάθεσις ὁ πάγιος ἔχω εἰς αὐτός ὁ πίστις , καί οὕτως ἵστημι χαρά χαίρω διά ὁ ὁ νυμφίος λαλιά . ὅθεν ἑξῆς ἐπιφέρω ὁ » οὗτος οὖν ὁ » ἐμός χαρά πληρόω « πᾶς πρός ὁ Ἰησοῦς ἀπέρχομαι . ἔρχομαι γάρ μαρτυρέω αὐτός , ἵνα πᾶς πιστεύω αὐτός διά ἐγώ · ὅθεν ἐκεῖνος δέω αὐξάνω , ἐγώ δέ ἐλασσόω . καί οὗτος δέ φρόνις - μάω ἐφίστημι δέω οὐ γάρ προσλαμβάνω τις αὐξάνω ὁ σωτήρ , οὐδέ ἀποβάλλω τις ὁ Ἰωάννης ἐλασσόω , μένω γάρ ὁ αὐτός ἑκάτερος . νοέω δέ ὁ λέγω οὕτως · ὁ ἑωσφόρος πρό ὁ ἥλιος ἀνατέλλω ἐπί ὁ συνεθίζω ὁ ὄψις προσβάλλω καί μέγας φώς μέγεθος ἔχω ὁρίζω . οὗτος μέγας φαίνω ὁ ἥλιος πρῶτος ὄψις προσβολή · κατά ὀλίγος δέ ὁ ἥλιος φανερόω ὁ ἑωσφόρος ἐλασσόω , οὐ ἀποβάλλω τις ὁ ἴδιος μέγεθος , ἀλλά συγκρίνω ὁ ἡλιακός φώς φανερόω . οὕτως καί Ἰωάννης μέγας τις ὑπάρχω πληρότης ἁγιότης . ἔρχομαι ὁ Ἰησοῦς ὀπίσω αὐτός κατά ὁ προλέγω , βαπτίζω , μαρτυρέω ὑπό αὐτός . μετά ὁ περί οὗτος οἰκονομία ἀναδείκνυμι ὁ Ἰησοῦς θεότης , ὁ μέν δοῦλος , ὁ δέ δεσπότης ἀποδείκνυμι .