origenes.fragmenta-in-evangelium-joannis-in-catenis 20
Κἀγὼ οὐκ ᾔδειν αὐτόν . Ὁ διδάσκων , φησίν , ἐγὼ οὐ κατὰ φύσιν οὐδὲ κατὰ κοινὴν ἀνθρώπων ἔννοιαν ταῦτα περὶ χριστοῦ εἶπον · οὐ γὰρ ᾔδειν αὐτόν , ἀλλὰ τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου καὶ τοῦ πατρὸς φανερώσαντός μοι τὰς περὶ αὐτοῦ μαρτυρίας εἶπον . ἐπεστάλην γὰρ μαρτυρῆσαι περὶ τοῦ φωτός , τότε ἀρχὴν τῆς γνώσεως τοῦ μαρτυρουμένου λαβὼν ὅτε ἀπεστάλην . ἐπιχειρητέον δὲ καὶ ἄλλως τι δὲ μὴ εἰδέναι . κἂν λέγῃ οὖν περὶ τοῦ σωτῆρος · » Κἀγὼ » οὐκ ᾔδειν αὐτὸν « οὐκ ἀντικείμενα τοῖς ὑπ᾿ αὐτοῦ μαρτυρηθεῖσι λέγει , δηλοῦται δὲ διὰ τῆς λέξεως τὸ πρότερον μὲν ἀγνοεῖν , νῦν δὲ εἰδέναι αὐτὸν τοῦτον , τοῦ θεοῦ φανερώσαντος αὐτῷ . τοῦτο δὲ παρίσταται ἐκ τῶν εὐθέως λεχθηυσομένων . πάλιν γὰρ αὐτὸς ὁ Ἰωάννης τεθεᾶσθαι λέγει τὸ πνεῦμα ἐν εἴδει περιστερᾶς κατελθὸν ἐπὶ τὸν κύριον . » Κἀγὼ οὐκ ᾔδειν αὐτόν , φησίν , ἀλλ᾿ ὁ πέμψας με » βαπτίζειν ἐν ὕδατι ἐκεῖνός μοι εἶπεν · Ἐφ᾿ ὃν ἂν ἴδῆς τὸ πνεῦμα » καταβαῖνον ἐπ᾿ αὐτόν , οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου . κἀγὼ ἑώρακα καὶ » μεμαρτύρηκα « . εἰ τοίνυν καὶ πρὸ τῆς καθόδου τοῦ πνεύματος ἀμνὸν καὶ ἄνδρα καὶ τὸν προφήτην καὶ τὸν χριστὸν καὶ τὸ φῶς τὸ ἀληθινὸν αὐτὸν ᾔδει , ἀλλ᾿ οὖν ἔλειπεν αὐτῷ ἡ περὶ τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ γνῶσις , καὶ ὅτι αὐτὸς ἐστὶν ὁ βαπτίζων ἐν πνεύματι ἁγίῳ , ἥντινα ἔσχεν ὀφθέντος τοῦ δοθέντος σημείου . τούτων οὖν οὕτως ἐχόντων ζητητέον πῶς λέγει τεθεᾶσθαι τὸ πνεῦμα ὁ Ἰωάννης · οὐ γὰρ θεμιτὸν νομίζειν αἰσθητῶς ὁρᾶσθαι τὸ πνεῦμα νοητὴν ὕπαρξιν ἔχον . τῷ προκειμένῳ οὖν συνεξετασθήσεται , καθόλου τοῦ προβλήματος γινομένου , τὰ ἐν ταῖς προφητείαις ὁμοιοτρόπως λεχθέντα . ποολλοὶ γὰρ τῶν προφητῶν καὶ ἁπαξαπλῶς τῶν ἁγίων ἀνδρῶν ὀπτασίας καὶ ὁράσεις ἑωρακότες ἀνεγράφησαν τεθεωρηκέναι . ἐπειδὴ γὰρ καὶ ἐν ἄλλοις τὸ ἰδεῖν καὶ ὁρᾶς διχῶς ἐτμήθη , εἴς τε τὴν αἴσθησιν καὶ τὴν νόησιν , τὸ μὲν αἰσθητῶς ἑωρακέναι θεὸν τοὺς ἁγίους ἄνδρας ἀδύνατόν ἐστι καὶ συνόλως τὴν τριάδα ἢ τὰ ὑπὸ ταύτην νοητὴν ὕπαρξιν ἔχοντα · λείπεται δὲ κατὰ τὴν νόησιν τεθεωρηκέναι αὐτοὺς τὰς ὀπτασίας οὐχ ὡς ἔχουσιν ὑποστάσεως , ἀλλ᾿ ὡς ὁρᾶς δύνανται δι᾿ ἀναλόγου τινός . ἀμέλει γοῦν τοῦ ἁγίου πνεύματος σχῆμα ἢ μορφὴν ἢ συνόλως εἶδος οὐκ ἔχοντος , ὡς περιστερᾶς νόησιν δέχεται , καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος , μεταβατικῶς οὐ κινουμένου , κάθοδον βλέπει γινομένην ἐπὶ τὸν βαπτιζόμενον Ἰησοῦν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ . καὶ ὅτι οὐδενὸς τούτων αἰσθητικὴ ἡ ἀντίληψις τὸ ἐπιφερόμενον δηλοῖ · » Ἐφ᾿ ὃν γὰρ ἂν ἴδῃς , φησί , καταβαῖνον καὶ μένον ἐπ᾿ αὐτόν « . κατάβασιν μὲν γάρ τινος καὶ αἰσθητικῶς ἔστιν ἰδεῖν , ὅτε σῶμα τυγχάνει . † οὐ μὴν καὶ δι᾿ ὄψεως ἀλλὰ καὶ διὰ νοήσεως ὀρᾶται τὸ κατεληλυθὸς μὲν ἐφ᾿ ὃν κατελήλυθεν · οὐχὶ δὲ καὶ μενόντων ἀντιληπτικὴ μὲν ἐφ᾿ ὃν κατελήλυθεν · οὐχὺ δὲ καὶ μενόντων ἀντιληπτικὴ ἡ αἴσθησις πρὸς τὸ βεβαιῶσαι τὴν θεωρίαν ταύτην . καὶ δι᾿ ἑτέρας δὲ ἀποδείξεως ῥητέον ὡς οἱ ἕτεροι εὐαγγελισταὶ τὴν κατάβασιν τοῦ πνεύματος ἐπὶ τὸν υἱὸν ἑωρᾶσθαι τῷ Ἰωάννῃ λέγουσιν , ἰδόντι καὶ ἀνοιχθέντας ἢ σχισθέντας τοὺς οὐρανούς . ἄνοιξιν δὲ ἢ σχίσιν οὐρανῶν αἰσθητικῶς οὐκ ἔστιν ἰδεῖν , ὁπότε οὐδὲ τῶν παχυτέρων σωμάτων , ὕδατος καὶ ἀέρος λέγω , ἔστω δὲ καὶ αἰθέρος , εἴ γε ἄλλο παρὰ τοὺς οὐρανούς ἐστι . τὰ γὰρ διερχόμενα διὰ τῶν συνεχῶν σωμάτων , ὅτε μὴ σκληρά ἐστι , διαβαίνει διὰ τούτων , οὐ ἄλλοθεν αὐτοῖς τῆς ἀνοίξεως καὶ διόδου γινομένης . αὐτὰ γὰρ τὰ διαβαίνοντα ἀνοίγουσιν αὐτὰ ἑνούμενα μετὰ τὴν δίοδον τῶν διαβεβη - κότων . Διαιρέσεις γοῦν ὕδατος οὐκ ἔστιν ἰδεῖν ἄνευ τοῦ παρεμβεβλῆσθαι στερεώτερον σῶμα . εἰ δὲ τοῦτο , οὐχ ὑποπέσοι ; ἂν ὄψει οὐρανῶν ἄνοιξις , οὐδὲ γὰρ σῶμά ἐστι τὸ ἐκεῖθεν καταβεβκὸς ἅγιον πνεῦμα . νοητῶς ἄρα καὶ ταῦτα τῷ βαπτιστῇ τεθεώρηται . ἐπιστατέον δὲ καὶ τῷ μεμενηκέναι τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐπὶ μόνον τὸν Ἰησοῦν , εἰ γὰρ καὶ ἐπ᾿ ἄλλον ἔμενεν κατελθόν , οὐκ ἦν σημεῖον δεικνύον τὸν βαπτίζοντα ἐν ἁγίῳ πνεύματι . ἀπιδεικτέον δὲ καὶ τοῦτο οὕτως · τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἀχράντοις καὶ καθαραῖς ψυχαῖς ἐνοικίζεται , οὐχ ὑπομένον εἶναι ἔνθα ἁμαρτία . » Ἅγιον γὰρ πνεῦμα » παιδείας φεύξεται δόλον καὶ ἀπαναστήσεται ἀπὸ γογισμῶν ἀσυνέτων « . καὶ ὁ Δαυεὶδ ἐν τινὶ ἁμαρτίᾳ γεγονὼς ἀξιοῖ τὸν θεὸν λέγων · » Τὸ » πνεῦμά σου τὸ ἅγιον μὴ ἀντανέλῃς ἀπ᾿ ἐμοῦ « . ἐπεὶ οὖν Ἰησοῦς Μόνος ἁμαρτίαν οὐκ ἐποίησεν , οὐδὲ δόλον ἔσχεν ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ ( περὶ μόνου γὰρ αὐτοῦ εἴρηται · » Τὸν μὴ γνόντα ἁμαρτίαν « ) . εἰκότως κατελθὸν ἐπ᾿ αὐτὸν τὸ ἅγιον πνεῦμα ἔμεινεν . ταῦτα δὲ πάντα , τὸ κατελθεῖν λέγω ἐξ οὐρανοῦ τὸ πνεῦμα ἐπὶ τὸν Ἰησοῦν καὶ μεῖναι ἐπ᾿ αὐτόν , οἰκονομίας ἕνεκεν γέγραπται , οὐχ ἱστορικὴν διήγησιν ἔχοντα , ἀλλὰ θεωρίαν νοητήν , ὡς ἤδη εἴρηται . ἀχώριστον γὰρ τοῦ υἱοῦ τὸ ἅγιον πνεῦμα · οὐδὲ γὰρ ὁ υἱὸς ἐν τόπῳ οὐδ᾿ αὖ ὁ πατήρ , ἵνα καὶ τὸ ἅγιον πνεῦμα μεταβατικῶς κινούμενον ἐκ τοῦ πατρὸς εἰς τὸν υἱὸν μεταβαίνῃ . καθόλου γὰρ τὰ περὶ τῆς θεότητος νοητῶς ἐκλαμβάνειν προςῆκεν , κἂν ἀνρωπίνως λέγηται , οἷον τὸ ἴστασθαι καὶ τὸ καθῆσθαι καὶ τὸ ἀναβαίνειν [[ καὶ ὅσα ὅμοια τουτοις γέγραπται περὶ τῆς θεότητος ]] .
Lemmas: ἐγώ οὐ οἶδα αὐτός . ὁ διδάσκω , φημί , ἐγώ οὐ κατά φύσις οὐδέ κατά κοινός ἄνθρωπος ἔννοια οὗτος περί Χριστός λέγω · οὐ γάρ οἶδα αὐτός , ἀλλά ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος καί ὁ πατήρ φανερόω ἐγώ ὁ περί αὐτός μαρτυρία λέγω . ἐπιστέλλω γάρ μαρτυρέω περί ὁ φώς , τότε ἀρχή ὁ γνῶσις ὁ μαρτυρέω λαμβάνω ὅτε ἀποστέλλω . ἐπιχειρέω δέ καί ἄλλος τις δέ μή οἶδα . ἐάν λέγω οὖν περί ὁ σωτήρ · » ἐγώ » οὐ οἶδα αὐτός « οὐ ἀντίκειμαι ὁ ὑπό αὐτός μαρτυρέω λέγω , δηλόω δέ διά ὁ λέξις ὁ πρότερος μέν ἀγνοέω , νῦν δέ οἶδα αὐτός οὗτος , ὁ θεός φανερόω αὐτός . οὗτος δέ παρίστημι ἐκ ὁ εὐθύς λέγω . πάλιν γάρ αὐτός ὁ Ἰωάννης θεάομαι λέγω ὁ πνεῦμα ἐν εἶδος περιστερά κατέρχομαι ἐπί ὁ κύριος . » ἐγώ οὐ οἶδα αὐτός , φημί , ἀλλά ὁ πέμπω ἐγώ » βαπτίζω ἐν ὕδωρ ἐκεῖνος ἐγώ λέγω · ἐπί ὅς ἄν ὁράω ὁ πνεῦμα » καταβαίνω ἐπί αὐτός , οὗτος εἰμί ὁ υἱός ἐγώ . ἐγώ ὁράω καί » μαρτυρέω « . εἰ τοίνυν καί πρό ὁ κάθοδος ὁ πνεῦμα ἀμνός καί ἀνήρ καί ὁ προφήτης καί ὁ χριστός καί ὁ φάος ὁ ἀληθινός αὐτός οἶδα , ἀλλά οὖν λείπω αὐτός ὁ περί ὁ υἱός ὁ θεός γνῶσις , καί ὅτι αὐτός εἰμί ὁ βαπτίζω ἐν πνεῦμα ἅγιος , ὅστις ἔχω ὁράω ὁ δίδωμι σημεῖον . οὗτος οὖν οὕτως ἔχω ζητέω πῶς λέγω θεάομαι ὁ πνεῦμα ὁ Ἰωάννης · οὐ γάρ θεμιτός νομίζω αἰσθητός ὁράω ὁ πνεῦμα νοητός ὕπαρξις ἔχω . ὁ πρόκειμαι οὖν συνεξετάζω , καθόλου ὁ πρόβλημα γίγνομαι , ὁ ἐν ὁ προφητεία ὁμοιότροπος λέγω . πολλός γάρ ὁ προφήτης καί ἁπαξαπλῶς ὁ ἅγιος ἀνήρ ὀπτασία καί ὅρασις ὁράω ἀναγράφω θεωρέω . ἐπειδή γάρ καί ἐν ἄλλος ὁ ὁράω καί ορώ διχῶς τέμνω , εἰς τε ὁ αἴσθησις καί ὁ νόησις , ὁ μέν αἰσθητός ὁράω θεός ὁ ἅγιος ἀνήρ ἀδύνατος εἰμί καί σύνολος ὁ τριάς ἤ ὁ ὑπό οὗτος νοητός ὕπαρξις ἔχω · λείπω δέ κατά ὁ νόησις θεωρέω αὐτός ὁ ὀπτασία οὐ ὡς ἔχω ὑπόστασις , ἀλλά ὡς ορώ δύναμαι διά ἀνάλογος τις . ἀμέλει γοῦν ὁ ἅγιος πνεῦμα σχῆμα ἤ μορφή ἤ σύνολος εἶδος οὐ ἔχω , ὡς περιστερά νόησις δέχομαι , καί ὁ ἅγιος πνεῦμα , μεταβατικός οὐ κινέω , κάθοδος βλέπω γίγνομαι ἐπί ὁ βαπτίζω Ἰησοῦς ἐκ ὁ οὐρανός . καί ὅτι οὐδείς οὗτος αἰσθητικός ὁ ἀντίληψις ὁ ἐπιφέρω δηλόω · » ἐπί ὅς γάρ ἄν ὁράω , φημί , καταβαίνω καί μένω ἐπί αὐτός « . κατάβασις μέν γάρ τις καί αἰσθητικός εἰμί ὁράω , ὅτε σῶμα τυγχάνω . † οὐ μήν καί διά ὄψις ἀλλά καί διά νόησις ὁράω ὁ κατέρχομαι μέν ἐπί ὅς κατέρχομαι · οὐ δέ καί μένω ἀντιληπτικός μέν ἐπί ὅς κατέρχομαι · οὐχὺ δέ καί μένω ἀντιληπτικός ὁ αἴσθησις πρός ὁ βεβαιόω ὁ θεωρία οὗτος . καί διά ἕτερος δέ ἀπόδειξις λέγω ὡς ὁ ἕτερος εὐαγγελιστής ὁ κατάβασις ὁ πνεῦμα ἐπί ὁ υἱός ὁράω ὁ Ἰωάννης λέγω , ὁράω καί ἀνοίγνυμι ἤ σχίζω ὁ οὐρανός . ἄνοιξις δέ ἤ σχίσις οὐρανός αἰσθητικός οὐ εἰμί ὁράω , ὁπότε οὐδέ ὁ παχύς σῶμα , ὕδωρ καί ἀήρ λέγω , εἰμί δέ καί αἰθήρ , εἰ γε ἄλλος παρά ὁ οὐρανός εἰμί . ὁ γάρ διέρχομαι διά ὁ συνεχής σῶμα , ὅτε μή σκληρός εἰμί , διαβαίνω διά οὗτος , οὐ ἄλλοθεν αὐτός ὁ ἄνοιξις καί δίοδος γίγνομαι . αὐτός γάρ ὁ διαβαίνω ἀνοίγνυμι αὐτός ἑνόω μετά ὁ δίοδος ὁ διαβαίνω - κότος . διαίρεσις γοῦν ὕδωρ οὐ εἰμί ὁράω ἄνευ ὁ παρεμβάλλω στερεός σῶμα . εἰ δέ οὗτος , οὐ ὑποπίπτω ; ἄν ὄψις οὐρανός ἄνοιξις , οὐδέ γάρ σῶμα εἰμί ὁ ἐκεῖθεν καταβαίνω ἅγιος πνεῦμα . νοητός ἄρα καί οὗτος ὁ βαπτιστής θεωρέω . ἐπιστατέον δέ καί ὁ μένω ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ἐπί μόνος ὁ Ἰησοῦς , εἰ γάρ καί ἐπί ἄλλος μένω κατέρχομαι , οὐ εἰμί σημεῖον δείκνυμι ὁ βαπτίζω ἐν ἅγιος πνεῦμα . απιδεικτεω δέ καί οὗτος οὕτως · ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ἄχραντος καί καθαρός ψυχή ἐνοικίζω , οὐ ὑπομένω εἰμί ἔνθα ἁμαρτία . » ἅγιος γάρ πνεῦμα » παιδεία φεύγω δόλος καί ἀπανίστημι ἀπό γογισμαω ἀσύνετος « . καί ὁ Δαυίδ ἐν τις ἁμαρτία γίγνομαι ἀξιόω ὁ θεός λέγω · » ὁ » πνεῦμα σύ ὁ ἅγιος μή ἀνταναιρέω ἀπό ἐγώ « . ἐπεί οὖν Ἰησοῦς μόνος ἁμαρτία οὐ ποιέω , οὐδέ δόλος ἔχω ἐν ὁ στόμα αὐτός ( περί μόνος γάρ αὐτός λέγω · » ὁ μή γιγνώσκω ἁμαρτία « ) . ἔοικα κατέρχομαι ἐπί αὐτός ὁ ἅγιος πνεῦμα μένω . οὗτος δέ πᾶς , ὁ κατέρχομαι λέγω ἐκ οὐρανός ὁ πνεῦμα ἐπί ὁ Ἰησοῦς καί μένω ἐπί αὐτός , οἰκονομία ἕνεκα γράφω , οὐ ἱστορικός διήγησις ἔχω , ἀλλά θεωρία νοητός , ὡς ἤδη λέγω . ἀχώριστος γάρ ὁ υἱός ὁ ἅγιος πνεῦμα · οὐδέ γάρ ὁ υἱός ἐν τόπος οὐδέ αὖ ὁ πατήρ , ἵνα καί ὁ ἅγιος πνεῦμα μεταβατικός κινέω ἐκ ὁ πατήρ εἰς ὁ υἱός μεταβαίνω . καθόλου γάρ ὁ περί ὁ θεότης νοητός ἐκλαμβάνω προσήκω , ἐάν ανρωπιναω λέγω , οἷος ὁ ἵστημι καί ὁ κάθημαι καί ὁ ἀναβαίνω [[ καί ὅσος ὅμοιος οὗτος γράφω περί ὁ θεότης ]] .