origenes.expositio-in-proverbia-fragmenta-e-catenis 24.9
Ἡ μάχαιρα ( 17 ) δὲ τοῦ πνεύματος , ἥ ἐστι ῥῆμα Θεοῦ , οὐ σαρκίνη , ἀντὶ τοῦ οὐκ αἰσθητή · ὃς δʼ ἂν παραδοθῇ πταίσας αὐτῷ , συντριβήσεται ὀστᾶ ὑπὸ ὑπέρου τυπτόμενα · καὶ ἀφανισθήσεται ὀστᾶ ὑπὸ πυρὸς καυσούμενα · ἢ ὅς δʼ ἂν παραδοθῇ αὐτῷ εἰς μετάνοιαν , συντριβήσεται τῷ λόγῳ τῆς σοφίας αὐτοῦ ὡς σῖτος , εἰς τὸ γενέσθαι αὐτὸν ἡδὺν ἄρτον . — Τοὺς φθειρομένους καὶ παλαιωθέντας ἀνθρώπους κατὰ τὰς ἐπιθυμίας τῆς ἀπάτης , ἀναλίσκει ἡ μάχαιρα τοῦ Θεοῦ εἰς ἀφανισμὸν παντελῆ . Ἤ τοὺς ἐκ κακίας εἰς θεογνωσίαν ἐλθόντας ἀνθρώπους , σὺν νεύροις ἀναλίσκει ἐκ τῶν πράξεων τῶν πονηρῶν · ἵνα ἀποθέμενοι τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον , ἐνδύσωνται τὸν νέον τὸν κατὰ Θεὸν κτισθέντα , ὃς καὶ ἄβρωτός ἐστι δαίμοσιν , ὑπὸ τοῦ Κυρίου καθαρισθεὶς , καὶ ἀπεχόμενος πάσης κακίας · ἐπάγει γὰρ , ὥστε ἄβρωτα εἶναι νεοσσοῖς ἀετῶν · ἢ καὶ ὅτι συγκαέντα καὶ τεφρωθέντα λοιπὸν ἄβρωτα γίνεται τοῖς ἀετοῖς · περιπεφράσθαι γὰρ τοὺς ἐμοὺς λόγους , κ . τ . λ . — Τίς συνήγαγεν ἀνέμους ἐν κόλπῳ ; Τὸν ταχύτερον ἀνέμου νοῦν ἡ πίστις συνήγαγεν ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν καὶ βοῤῥᾶ καὶ θαλάσσης ἐν τῇ γνώσει τοῦ Θεοῦ , καὶ δέδωκεν αὐτοῖς θεωίαν πνευματικὴν ἐναποθεῖναι ταῖς ἀρεταῖς · ἡ γὰρ γνῶσις ἡ τοῦ Θεοῦ , κόλπος τοῦ Θεοῦ ἐστιν , ἐν ᾧ ἐγκολπίζεται καὶ περικρατεῖ πάντας τοὺς θεόφρονας , ὥσπερ τις χρυσὸν ἐν κόλπῳ . — Ὁ ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν καὶ βοῤῥᾶ καὶ θαλάσσης συναγαγὼν πάντα τὰ γηγενῆ ἔθνη , καὶ πυκνώσας αὐτὰ ταῖς ἀρεταῖς ἐν τῇ εἰς αὐτὸν πίστει , Χριστὸς ὁ Θεὸς , καὶ τὸ ἐπουράνιον ὕδωρ ἐναποθέμενος · τὸ ῥέον ἐκ τῆς πηγῆς τῆς ζωῆς , τουτέστι τὴν γνῶσιν καὶ τὴν σοφίαν , καθὼς αὐτὸς ὁ Χριστός φησιν · Ὁ πίνων ἐκ τοῦ ὔδατος τούτου , οὐ μὴ διψήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα · καὶ . Ὁπιστεύων εἰς ἐμὲ , ποταμοὶ ῥεύσουσιν ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ὔδατος ζῶντος . — Οὗτος κλέπτει γνῶσιν , οὐχ ὁ τοῦ προλαβόντος λαμβάνων , ἀλλʼ ὁ ἐκ τῆς ψευδωνύμου ὑφαιρούμενος γνώσεως . Καὶ γὰρ πάντες οἱ πεπιστευκότες Χριστῷ , ἀπὸ τῶν ἀγίων προφητῶν καὶ ἀποστόλων λαμβάνοντες θεωρήματα , οὐ λέγονται κλέπται ἀλλοτρίων θεωρημάτων · κλέπτει γάρ τις ἀλλότρια θεωρήματα , ἵνα νοῦν ἐμπλήσῃ πεινῶντα · ἀλλὰ τοῦτο μὲν πρὸ τῆς ἐπιδημίας τοῦ Σωτῆρος ἐγένετο · νυνὶ δὲ Παῦλός φησιν · Ὁ κλέπτων , μηκέτικλεπτέτω , μᾶλλον δὲ ἐργαζέσθω δικαιοσύνην , ἵνα γνῶσιν πτησάμενος , μεταδῷ κοὶ τῷ χρείαν ἔχοντι · τί γὰρ ὅμή ἐστι καὶ ἔστιν ἡμέτερον , ἵνα κλέψωμενοἱ πεπιστευκότες Χριστῷ ; πάντα γὰρ ἡμῶν ἐστιν · ἡμεῖς δὲ Χριστοῦ , διʼ οὗ τὰ πάντα ἐγένετο · Χριστὸς δὲ , Θεοῦ · — Φυ – γόντα νοῦν τὴν κακίαν , μὴ πάλιν παραδῷς τῇ κακίᾳ · εἴπερ πᾶς ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν , δοῦλός ἐστι τῆς ἁμαρτίας · ἁμαρτία δὲ νῦν ὀνομάζεται ὁ ἐνεργῶν τὴν ἁμαρτίαν διάβολος · — Ἔκγονον κακὸν , κ . τ . λ . Ἡ βλασφημία τὸν αὐτὴν ἐκφέροντα νοῦν καταρᾶται · τὴν δὲ τούτου μητέρα , ἤγουν τὴν ψυχὴν , οὐκ εὐλογεῖ . — Ἡ κενοδοξία τὸν αὐτὴν ἔχοντα ὑποβάλλει καὶ χλευάζει , δίκαιον ἑαυτὸν λογίζεσθαι , μὴ ἐννοῶν τὰ κακά · ἀλλὰ πολλάκις μόνον καλὰ ποιεῖν . Ἡ ὑπερηφανία τὸν κεκτημένον αὐτὴν ποιεῖ παρορᾷν φίλους πτωχοὺς , γονεῖς ὡσαύτως βρώματα οἰκτρὰ ἀποσείεσθαι , τοὺς δικαίους καὶ εὐσεβεῖς βδελύττεσθαι , τοὺς ὑπὸ χεῖρα ὑποσκελίσαι , καὶ αὐτὸς ὑπεραναβῆναι . Ὁ θυμὸς πάντα τὸν ἔχοντα αὐτὸν , οὐδὲν ἄλλο , ἢ ὅτι κακοποιεῖν καὶ ποιναλίζειν βιάζεται , καταλαλεῖν τε καὶ ὑβρίζειν , καὶ συκοφαντεῖν οὐ παύεται .
Lemmas: ὁ μάχαιρα ( 17 ) δέ ὁ πνεῦμα , ὅς εἰμί ῥῆμα θεός , οὐ σάρκινος , ἀντί ὁ οὐ αἰσθητός · ὅς δέ ἄν παραδίδωμι πταίω αὐτός , συντρίβω ὀστέον ὑπό ὕπερον τύπτω · καί ἀφανίζω ὀστέον ὑπό πῦρ καυσόω · ἤ ὅς δέ ἄν παραδίδωμι αὐτός εἰς μετάνοια , συντρίβω ὁ λόγος ὁ σοφία αὐτός ὡς σῖτος , εἰς ὁ γίγνομαι αὐτός ἡδύς ἄρτος . — ὁ φθείρω καί παλαιόω ἄνθρωπος κατά ὁ ἐπιθυμία ὁ ἀπάτη , ἀναλίσκω ὁ μάχαιρα ὁ θεός εἰς ἀφανισμός παντελής . ἤ ὁ ἐκ κακία εἰς θεογνωσία ἔρχομαι ἄνθρωπος , σύν νεῦρον ἀναλίσκω ἐκ ὁ πρᾶξις ὁ πονηρός · ἵνα ἀποτίθημι ὁ παλαιός ἄνθρωπος , ἐνδύω ὁ νέος ὁ κατά θεός κτίζω , ὅς καί ἄβρωτος εἰμί δαίμων , ὑπό ὁ κύριος καθαρίζω , καί ἀπέχω πᾶς κακία · ἐπάγω γάρ , ὥστε ἄβρωτος εἰμί νεοσσός ἀετός · ἤ καί ὅτι συγκαίω καί τεφρόω λοιπός ἄβρωτος γίγνομαι ὁ ἀετός · περιφράζομαι γάρ ὁ ἐμός λόγος , κ . τ . λ . — τίς συνάγω ἄνεμος ἐν κόλπος ; ὁ ταχύς ἄνεμος νόος ὁ πίστις συνάγω ἀπό ἀνατολή καί δυσμή καί βορέας καί θάλασσα ἐν ὁ γνῶσις ὁ θεός , καί δίδωμι αὐτός θεωίαν πνευματικός ἐναποτίθημι ὁ ἀρετή · ὁ γάρ γνῶσις ὁ ὁ θεός , κόλπος ὁ θεός εἰμί , ἐν ὅς ἐγκολπίζω καί περικρατέω πᾶς ὁ θεόφρων , ὥσπερ τις χρυσός ἐν κόλπος . — ὁ ἀπό ἀνατολή καί δυσμή καί βορέας καί θάλασσα συνάγω πᾶς ὁ γηγενής ἔθνος , καί πυκνόω αὐτός ὁ ἀρετή ἐν ὁ εἰς αὐτός πίστις , Χριστός ὁ θεός , καί ὁ ἐπουράνιος ὕδωρ ἐναποτίθημι · ὁ ῥέω ἐκ ὁ πηγή ὁ ζωή , τουτέστι ὁ γνῶσις καί ὁ σοφία , καθώς αὐτός ὁ Χριστός φημί · ὁ πίνω ἐκ ὁ ὕδωρ οὗτος , οὐ μή διψάω εἰς ὁ αἰών · καί . οπιστευμαι εἰς ἐγώ , ποταμός ῥέω ἐκ ὁ κοιλία αὐτός ὕδωρ ζάω . — οὗτος κλέπτω γνῶσις , οὐ ὁ ὁ προλαμβάνω λαμβάνω , ἀλλά ὁ ἐκ ὁ ψευδώνυμος ὑφαιρέω γνῶσις . καί γάρ πᾶς ὁ πιστεύω Χριστός , ἀπό ὁ ἅγιος προφήτης καί ἀπόστολος λαμβάνω θεώρημα , οὐ λέγω κλέπτης ἀλλότριος θεώρημα · κλέπτω γάρ τις ἀλλότριος θεώρημα , ἵνα νόος ἐμπίμπλημι πεινάω · ἀλλά οὗτος μέν πρό ὁ ἐπιδημία ὁ Σωτήρ γίγνομαι · νυνί δέ Παῦλος φημί · ὁ κλέπτω , μηκετικλεπτω , μάλα δέ ἐργάζομαι δικαιοσύνη , ἵνα γνῶσις πτήσσω , μεταδίδωμι κοί ὁ χρεία ἔχω · τίς γάρ ὁμός εἰμί καί εἰμί ἡμέτερος , ἵνα κλέπτω πιστεύω Χριστός ; πᾶς γάρ ἐγώ εἰμί · ἐγώ δέ Χριστός , διά ὅς ὁ πᾶς γίγνομαι · Χριστός δέ , θεός · — φύω – Γόντα νόος ὁ κακία , μή πάλιν παραδίδωμι ὁ κακία · εἴπερ πᾶς ὁ ποιέω ὁ ἁμαρτία , δοῦλος εἰμί ὁ ἁμαρτία · ἁμαρτία δέ νῦν ὀνομάζω ὁ ἐνεργέω ὁ ἁμαρτία διάβολος · — ἔκγονος κακός , κ . τ . λ . ὁ βλασφημία ὁ αὐτός ἐκφέρω νόος καταράομαι · ὁ δέ οὗτος μήτηρ , ἤγουν ὁ ψυχή , οὐ εὐλογέω . — ὁ κενοδοξία ὁ αὐτός ἔχω ὑποβάλλω καί χλευάζω , δίκαιος ἑαυτοῦ λογίζομαι , μή ἐννοέω ὁ κακός · ἀλλά πολλάκις μόνος καλός ποιέω . ὁ ὑπερηφανία ὁ κτάομαι αὐτός ποιέω παροράω φίλος πτωχός , γονεύς ὡσαύτως βρῶμα οἰκτρός ἀποσείω , ὁ δίκαιος καί εὐσεβής βδελύσσομαι , ὁ ὑπό χείρ ὑποσκελίζω , καί αὐτός ὑπεραναβαίνω . ὁ θυμός πᾶς ὁ ἔχω αὐτός , οὐδείς ἄλλος , ἤ ὅτι κακοποιέω καί ποιναλίζω βιάζω , καταλαλέω τε καί ὑβρίζω , καί συκοφαντέω οὐ παύω .