origenes.exhortatio-ad-martyrium 18
Μέγα θέατρον συγκροτεῖται ἐφ᾿ ὑμῖν ἀγωνιζομένοις καὶ ἐπὶ τὸ μαρτύριον καλουμένοις · ὡς εἰ τὸ τοιοῦτον ἐλέγομεν γίνεσθαι ἐπί τινων νομιζομένων παραδόξων ἀγωνιστῶν † συναγωνιζομένων ἐπὶ τὴν θέαν τοῦ ἀγῶνος μυρίων ὅσων . καὶ οὐκ ἔλαττόν γε τοῦ Παύλου ἐρεῖτε , ὅταν ἀγωνίζησθε · „ θέατρον ἐγενήθημεν τῷ κόσμῳ καὶ ἀγγέλοις καὶ ἀνθρώποις . “ ὅλος οὖν ὁ κόσμος καὶ πάντες οἱ ἄγγελοι δεξιοὶ καὶ ἀριστεροὶ καὶ πάντες ἄνθρωποι , οἵ τε ἀπὸ τῆς τοῦ θεοῦ μερίδος καὶ οἱ ἀπὸ τῶν λοιπῶν , ἀκούσονται ἡμῶν ἀγωνιζομένων τὸν περὶ χριστιανισμοῦ ἀγῶνα . καὶ ἤτοι οἱ ἐν οὐρανοῖς ἄγγελοι ἐφ᾿ ἡμῖν εὐφρανθήσονται , καὶ „ ποταμοὶ κροτήσουσι χειρὶ ἐπὶ τὸ αὐτὸ , καὶ τὰ ὄρη ἀγαλλιάσονται “ , „ καὶ πάντα τὰ ξύλα τοῦ πεδίου ἐπικροτήσει τοῖς κλάδοις · “ ἢ , ὃ μὴ εἴη , καὶ κάτω δυνάμεις αἱ ἐπιχαιρεσίκακοι εὐφρανθήσονται . οὐδὲν δὲ ἄτοπον ἰδεῖν ἐκ τῶν τῷ Ἡσαΐᾳ γεγραμμένων τὰ λεχθησόμενα ὑπὸ τῶν ἐν ᾅδου τοῖς νενικημένοις καὶ ἀπὸ τοῦ οὐρανίου μαρτυρίου καταπεπτωκόσιν , ἵν᾿ ἔτι φρίξωμεν τὴν ἐν τῷ ἀρνεῖσθαι ἀσέβειαν . λεχθήσεσθαι γὰρ οἶμαι πρὸς τὸν ἀρνησάμενον τοιαῦτα · „ ὁ ᾅδης κάτωθεν ἐπικράνθη συναντήσας σοι · συνηγέρθησάν σοι πάντες οἱ γίγαντες οἱ ἄρξαντες τῆς γῆς , οἱ ἐγείραντες ἐκ τῶν θρόνων αὐτῶν πάντας βασιλεῖς ἐθνῶν . πάντες ἀποκριθήσονται καὶ ἐροῦσί σοι “ . τίνα δὲ ἐροῦσιν αἱ νενικημέναι δυνάμεις τοῖς νενικημένοις καὶ οἱ ὑπὸ τοῦ διαβόλου ἑαλωκότες τοῖς ἐν ἀρνήσει ἑαλωκόσι , τίνα οὖν ταῦτα ; „ καὶ σὺ ἑάλως ὥσπερ καὶ ἡμεῖς , ἐν ἡμῖν δὲ κατελογίσθης “ . ἐὰν δὲ καὶ μεγάλης τις ἐλπίδος τυγχάνων καὶ ἐνδόξου τῆς ἐν θεῷ ὑπὸ δειλίας ἢ πόνων προσαγομένων ἡττηθῇ ἐν θεῷ , ἀκούσεται · „ κατέβη εἰς ᾅδου ἡ δόξα σου , ἡ πολλὴ εὐφροσύνη σου · ὑποκάτω σου στρώσουσι σῆψιν , καὶ τὸ κατακάλυμμά σου σκώληξ . “ εἰ δὲ καὶ ἔλαμψέ τις ἐν ταῖς ἐκκλησίαις πολλάκις ὡς „ ὁ ἑωσφόρος “ ἐπιφαινόμενος αὐταῖς λαμψάντων αὐτοῦ τῶν καλῶν ἔργων „ ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων “ καὶ μετὰ ταῦτα τὸν μέγαν ἀγῶνα ἀγωνιζόμενος τὸν στέφανον ἀπολώλεκε τοιούτου θρόνου , ἀκούσεται · „ πῶς ἐξέπεσεν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ὁ ἑωσφόρος ὁ πρωῒ ἀνατέλλων ; συνετρίβη ἐπὶ τὴν γῆν . “ καὶ τοῦτο δὲ πρὸς αὐτὸν λεχθήσεται τῷ διαβόλῳ διὰ τῆς ἀρνήσεως ὡμοιωμένον · „ ῥιφήσῃ ἐν τοῖς ὄρεσιν ὡς νεκρὸς ἐβδελυγμένος μετὰ πολλῶν τεθνηκότων ἐκκεκεντημένων μαχαίραις καταβαινόντων εἰς ᾅδου . ὅν τρόπον ἱμάτιον ἐν αἵματι πεφυρμένον οὐκ ἔσται καθαρὸν , οὕτως οὐδὲ σὺ ἔσῃ καθαρός . “ πῶς γὰρ ἔσται καθαρὸς αἵματι καὶ φόνῳ τῷ βδελυκτῷ τῆς ἀρνήσεως πταίσματι μεμιασμένος καὶ ἐμπεφυρμένος τηλικούτῳ κακῷ ; νῦν δείξωμεν ὅτι ἠκούσαμεν τοῦ · „ ὁ φιλῶν υἱὸν ἢ θυγατέρα ὑπὲρ ἐμὲ οὐκ ἔστι μου ἄξιος “ , πρόσχωμεν , μή ποτε κἂν δισταγμὸς περὶ τοῦ , πότερόν ποτε ἀρνητέον ἢ ὁμολογητέον , γένηται ἐν ἡμῖν · ἵνα μὴ καὶ πρὸς ἡμᾶς ὁ τοῦ Ἠλίου λεχθῇ λόγος οὕτως ἔχων · „ ἕως πότε ὑμεῖς χωλανεῖτε ἐπ᾿ ἀμφοτέραις ταῖς ἰγνύαις ; εἰ ἔστι κύριος ὁ θεὸς , πορεύεσθε ὀπίσω αὐτοῦ . “
Lemmas: μέγας θέατρον συγκροτέω ἐπί σύ ἀγωνίζομαι καί ἐπί ὁ μαρτύριον καλέω · ὡς εἰ ὁ τοιοῦτος λέγω γίγνομαι ἐπί τις νομίζω παράδοξος ἀγωνιστής † συναγωνίζομαι ἐπί ὁ θέα ὁ ἀγών μυρίος ὅσος . καί οὐ ἐλαχύς γε ὁ Παῦλος λέγω , ὅταν ἀγωνίζομαι · „ θέατρον γίγνομαι ὁ κόσμος καί ἄγγελος καί ἄνθρωπος . “ ὅλος οὖν ὁ κόσμος καί πᾶς ὁ ἄγγελος δεξιός καί ἀριστερός καί πᾶς ἄνθρωπος , ὁ τε ἀπό ὁ ὁ θεός μερίς καί ὁ ἀπό ὁ λοιπός , ἀκούω ἐγώ ἀγωνίζομαι ὁ περί χριστιανισμός ἀγών . καί ἤτοι ὁ ἐν οὐρανός ἄγγελος ἐπί ἐγώ εὐφραίνω , καί „ ποταμός κροτέω χείρ ἐπί ὁ αὐτός , καί ὁ ὄρος ἀγαλλιάω “ , „ καί πᾶς ὁ ξύλον ὁ πεδίον ἐπικροτέω ὁ κλάδος · “ ἤ , ὅς μή εἰμί , καί κάτω δύναμις ὁ ἐπιχαιρεσίκακος εὐφραίνω . οὐδείς δέ ἄτοπος ὁράω ἐκ ὁ ὁ Ἠσαΐας γράφω ὁ λέγω ὑπό ὁ ἐν ᾅδης ὁ νικάω καί ἀπό ὁ οὐράνιος μαρτύριον καταπίπτω , ἵνα ἔτι φρίσσω ὁ ἐν ὁ ἀρνέομαι ἀσέβεια . λέγω γάρ οἴομαι πρός ὁ ἀρνέομαι τοιοῦτος · „ ὁ ᾅδης κάτωθεν πικραίνω συναντάω σύ · συναγείρω σύ πᾶς ὁ γίγας ὁ ἄρχω ὁ γῆ , ὁ ἐγείρω ἐκ ὁ θρόνος ἀυτή πᾶς βασιλεύς ἔθνος . πᾶς ἀποκρίνω καί λέγω σύ “ . τίς δέ λέγω ὁ νικάω δύναμις ὁ νικάω καί ὁ ὑπό ὁ διάβολος ἁλίσκομαι ὁ ἐν ἄρνησις ἁλίσκομαι , τίς οὖν οὗτος ; „ καί σύ ἁλίσκομαι ὥσπερ καί ἐγώ , ἐν ἐγώ δέ καταλογίζομαι “ . ἐάν δέ καί μέγας τις ἐλπίς τυγχάνω καί ἔνδοξος ὁ ἐν θεός ὑπό δειλία ἤ πόνος προσάγω ἡσσάομαι ἐν θεός , ἀκούω · „ καταβαίνω εἰς ᾅδης ὁ δόξα σύ , ὁ πολύς εὐφροσύνη σύ · ὑποκάτω σύ στόρεννυμι σῆψις , καί ὁ κατακάλυμμα σύ σκώληξ . “ εἰ δέ καί λάμπω τις ἐν ὁ ἐκκλησία πολλάκις ὡς „ ὁ ἑωσφόρος “ ἐπιφαίνω αὐτός λάμπω αὐτός ὁ καλός ἔργον „ ἔμπροσθεν ὁ ἄνθρωπος “ καί μετά οὗτος ὁ μέγας ἀγών ἀγωνίζομαι ὁ στέφανος ἀπόλλυμι τοιοῦτος θρόνος , ἀκούω · „ πῶς ἐκπίπτω ἐκ ὁ οὐρανός ὁ ἑωσφόρος ὁ πρωΐ ἀνατέλλω ; συντρίβω ἐπί ὁ γῆ . “ καί οὗτος δέ πρός αὐτός λέγω ὁ διάβολος διά ὁ ἄρνησις ὁμοιόω · „ ῥίπτω ἐν ὁ ὄρος ὡς νεκρός βδελύσσομαι μετά πολύς θνῄσκω ἐκκεντέω μάχαιρα καταβαίνω εἰς ᾅδης . ὅς τρόπος ἱμάτιον ἐν αἷμα φύρω οὐ εἰμί καθαρός , οὕτως οὐδέ σύ εἰμί καθαρός . “ πῶς γάρ εἰμί καθαρός αἷμα καί φόνος ὁ βδελυκτός ὁ ἄρνησις πταῖσμα μιαίνω καί ἐμφύρω τηλικοῦτος κακός ; νῦν δείκνυμι ὅτι ἀκούω ὁ · „ ὁ φιλέω υἱός ἤ θυγάτηρ ὑπέρ ἐγώ οὐ εἰμί ἐγώ ἄξιος “ , προέχω , μή ποτέ ἐάν δισταγμός περί ὁ , πότερος ποτέ ἀρνητέον ἤ ὁμολογητέον , γίγνομαι ἐν ἐγώ · ἵνα μή καί πρός ἐγώ ὁ ὁ Ἠλίας λέγω λόγος οὕτως ἔχω · „ ἕως πότε σύ χωλαίνω ἐπί ἀμφότερος ὁ ἰγνύα ; εἰ εἰμί κύριος ὁ θεός , πορεύω ὀπίσω αὐτός . “