origenes.exhortatio-ad-martyrium 29
Ἀλλὰ εἰκός τινα διὰ τό · „ πάτερ , εἰ δυνατόν ἐστι , παρελθέτω ἀπ᾿ ἐμοῦ τὸ ποτήριον τοῦτο “ μὴ ἀκριβώσαντα τὸ βούλημα τῆς γραφῆς νομίζειν ὅτι οἱονεὶ καὶ ὁ σωτὴρ ἐδειλίασε παρὰ τὸν τοῦ πάθους καιρόν · ἐκείνου δὲ δειλιάσαντος , εἴποι τις ἂν , ὅτι τίς γενναῖος εἰς ἀεί ; πρῶτον δὲ πευσόμεθα τῶν ταῦτα περὶ τοῦ σωτῆρος ὑπολαμβανόντων , εἰ ἐλάττων ἦν τοῦ λέγοντος · „ κύριος φωτισμός μου καὶ σωτήρ μου , τίνα φοβηθήσομαι ; κύριος ὑπερασπιστὴς τῆς ζωῆς μου , ἀπὸ τίνος δειλιάσω ; ἐν τῷ ἐγγίζειν ἐπ᾿ ἐμὲ κακοῦντας τοῦ φαγεῖν τὰς σάρκας μου οἱ θλίβοντές με καὶ οἱ ἐχθροί μου αὐτοὶ ἠσθένησαν καὶ ἔπεσον . ἐὰν παρατάξηται ἐπ᾿ ἐμὲ παρεμβολὴ , οὐ φοβηθήσεται ἡ καρδία μου . ἐὰν ἐπαναστῇ ἐπ᾿ ἐμὲ πόλεμος , ἐν ταύτῃ ἐγὼ ἐλπιῶ . “ τάχα δὲ οὐδὲ ἄλλου τινός ἐστι ταῦτα ἐν τῷ προφήτῃ λεγόμενα τὰ ῥήματα ἢ τοῦ σωτῆρος διὰ τὸν ἀπὸ τοῦ πατρὸς φωτισμὸν καὶ τὴν ἀπ᾿ αὐτοῦ σωτηρίαν οὐδένα φοβουμένου καὶ διὰ τὸν ὑπερασπισμὸν , ὃν ὑπερήσπιζεν αὐτοῦ ὁ θεὸς , ἀπὸ μηδενὸς δειλιῶντος . τούτου δὲ καὶ ἡ καρδία οὐδαμῶς ἐφοβεῖτο παρατασσομένης ἐπ᾿ αὐτὸν ὅλης τῆς τοῦ σατανᾶ παρεμβο λῆς · ἤλπιζε δὲ καὶ ἐπὶ θεῷ πεπληρωμένη ἱερῶν δογμάτων αὐτοῦ καρδία ἐπανισταμένου αὐτῷ πολέμου . οὐ κατὰ τὸν αὐτὸν τοίνυν ἔστι καὶ κατὰ δειλίαν λέγειν τό · „ πάτερ , εἰ δυνατόν ἐστι , παρελθέτω ἀπ᾿ ἐμοῦ τὸ ποτήριον τοῦτο “ καὶ ἀπὸ ἀνδρείας φάσκειν · „ ἐὰν παρατάξηται ἐπ᾿ ἐμὲ παρεμβολὴ , οὐ φοβηθήσεται ἡ καρδία μου . “ μή ποτ᾿ οὖν λανθάνῃ τι ἡμᾶς ἐν τῷ τόπῳ , καὶ ἐπιστήσεις τῷ παρὰ τοῖς τρισὶν εἰρημένῳ τῷ δεικτικῷ τοῦ ποτηρίου . ὁ μὲν γὰρ Ματθαῖος ἀνέγραψε λέγοντα τὸν κύριον · „ πάτερ , εἰ δυνατόν ἐστι , παρελθέτω ἀπ᾿ ἐμοῦ τὸ ποτήριον τοῦτο “ , ὁ δὲ Λουκᾶς · „ πάτερ , εἰ βούλει , παρένεγκε τὸ ποτήριον τοῦτο ἀπ᾿ ἐμοῦ “ , ὁ δὲ Μάρκος · „ ἀββᾶ ὁ πατὴρ , δυνατά σοι πάντα · παρένεγκε τὸ ποτήριον τοῦτο ἀπ᾿ ἐμοῦ “ . ὅρα τοίνυν εἰ δύνασαι , παντὸς μαρτυρίου τοῦ καθ᾿ ὁποιανοῦν πρόφασιν ἐξόδου ἀποτελουμένου ποτηρίου καλουμένου , φάσκειν ὅτι οὐ τὸ γένος τοῦ μαρτυρίου παρῃτεῖτο ὁ λέγων · „ παρελθέτω ἀπ᾿ ἐμοῦ τὸ ποτήριον τοῦτο “ ( ἔφασκε γὰρ ἄν · παρελθέτω ἀπ᾿ ἐμοῦ τὸ ποτήριον ) ἀλλὰ τάχα τὸ εἶδος τόδε . καὶ πρόσχες εἰ δυνατὸν ἐνορῶντα τὸν σωτῆρα τοῖς εἴδεσιν , ἵν᾿ οὕτως ὀνομάσω , τῶν ποτηρίων καὶ τοῖς δι᾿ ἕκαστον γενομένοις ἂν , καὶ καταλαμβάνοντα μετά τινος βαθυτάτης σοφίας τὰς διαφορὰς τόδε τὸ εἶδος τῆς ἐξόδου παραιτεῖσθαι τοῦ μαρτυρίου ἄλλο δὲ τάχα βαρύτερον αἰτεῖν λεληθότως , ἵνα καθολικώτερόν τι καὶ ἐπὶ πλείους φθάνον εὐεργέτημα ἀνυσθῇ δι᾿ ἑτέρου ποτηρίου · ὅπερ οὐδέπω ἦν θέλημα τοῦ πατρὸς γενέσθαι , σοφώτερον παρὰ τὸ βούλημα τοῦ υἱοῦ καὶ παρ᾿ ὃ ἑώρα ὁ σωτὴρ ὁδῷ καὶ τάξει οἰκονομοῦντος τὰ πράγματα . σαφῶς δὲ ἐν Ψαλμοῖς τὸ τοῦ „ σωτηρίου “ „ ποτήριον “ ὁ τῶν μαρτύρων ἐστὶ θάνατος . διόπερ τῷ · „ ποτήριον σωτηρίου λήψομαι καὶ τὸ ὄνομα κυρίου ἐπικαλέσομαι “ ἐπιφέρεται τό · „ τίμιος ἐναντίον κυρίου ὁ θάνατος τῶν ὁσίων αὐτοῦ “ . „ τίμιος “ τοίνυν ἡμῖν ἐπέρχεται „ θάνατος “ ὡς ὁσίοις τοῦ θεοῦ καὶ οὐκ ἀναξίοις οὐκ ἐν τῷ κοινὸν , ἵν᾿ οὕτως ὀνομάσω , καὶ ἀργὸν θεοσεβείας θάνατον ἀποθανεῖν ἀλλά τινα ἐξαίρετον , τὸν διὰ χριστιανισμὸν καὶ εὐσέβειαν καὶ ὁσιότητα .
Lemmas: ἀλλά ἔοικα τις διά ὁ · „ πατήρ , εἰ δυνατός εἰμί , παρέρχομαι ἀπό ἐγώ ὁ ποτήριον οὗτος “ μή ἀκριβόω ὁ βούλημα ὁ γραφή νομίζω ὅτι οἱονεί καί ὁ σωτήρ δειλιάω παρά ὁ ὁ πάθος καιρός · ἐκεῖνος δέ δειλιάω , λέγω τις ἄν , ὅτι τίς γενναῖος εἰς ἀεί ; πρῶτος δέ πυνθάνομαι ὁ οὗτος περί ὁ σωτήρ ὑπολαμβάνω , εἰ ἐλαχύς εἰμί ὁ λέγω · „ κύριος φωτισμός ἐγώ καί σωτήρ ἐγώ , τίς φοβέω ; κύριος ὑπερασπιστής ὁ ζωή ἐγώ , ἀπό τίς δειλιάω ; ἐν ὁ ἐγγίζω ἐπί ἐγώ κακόω ὁ ἐσθίω ὁ σάρξ ἐγώ ὁ θλίβω ἐγώ καί ὁ ἐχθρός ἐγώ αὐτός ἀσθενέω καί πίπτω . ἐάν παρατάσσω ἐπί ἐγώ παρεμβολή , οὐ φοβέω ὁ καρδία ἐγώ . ἐάν ἐπανίστημι ἐπί ἐγώ πόλεμος , ἐν οὗτος ἐγώ ἐλπίζω . “ τάχα δέ οὐδέ ἄλλος τις εἰμί οὗτος ἐν ὁ προφήτης λέγω ὁ ῥῆμα ἤ ὁ σωτήρ διά ὁ ἀπό ὁ πατήρ φωτισμός καί ὁ ἀπό αὐτός σωτηρία οὐδείς φοβέω καί διά ὁ ὑπερασπισμός , ὅς ὑπερασπίζω αὐτός ὁ θεός , ἀπό μηδείς δειλιάω . οὗτος δέ καί ὁ καρδία οὐδαμῶς φοβέω παρατάσσω ἐπί αὐτός ὅλος ὁ ὁ σατανᾶς πηρεμβο λάω · ἐλπίζω δέ καί ἐπί θεός πληρόω ἱερός δόγμα αὐτός καρδία ἐπανίστημι αὐτός πόλεμος . οὐ κατά ὁ αὐτός τοίνυν εἰμί καί κατά δειλία λέγω ὁ · „ πατήρ , εἰ δυνατός εἰμί , παρέρχομαι ἀπό ἐγώ ὁ ποτήριον οὗτος “ καί ἀπό ἀνδρεία φάσκω · „ ἐάν παρατάσσω ἐπί ἐγώ παρεμβολή , οὐ φοβέω ὁ καρδία ἐγώ . “ μή ποτέ οὖν λανθάνω τις ἐγώ ἐν ὁ τόπος , καί ἐφίστημι ὁ παρά ὁ τρεῖς λέγω ὁ δεικτικός ὁ ποτήριον . ὁ μέν γάρ Ματθαῖος ἀναγράφω λέγω ὁ κύριος · „ πατήρ , εἰ δυνατός εἰμί , παρέρχομαι ἀπό ἐγώ ὁ ποτήριον οὗτος “ , ὁ δέ Λουκᾶς · „ πατήρ , εἰ βούλομαι , παραφέρω ὁ ποτήριον οὗτος ἀπό ἐγώ “ , ὁ δέ Μάρκος · „ ἀββᾶ ὁ πατήρ , δυνατός σύ πᾶς · παραφέρω ὁ ποτήριον οὗτος ἀπό ἐγώ “ . ὁράω τοίνυν εἰ δύναμαι , πᾶς μαρτύριον ὁ κατά ὁποῖος πρόφασις ἔξοδος ἀποτελέω ποτήριον καλέω , φάσκω ὅτι οὐ ὁ γένος ὁ μαρτύριον παραιτέομαι ὁ λέγω · „ παρέρχομαι ἀπό ἐγώ ὁ ποτήριον οὗτος “ ( φάσκω γάρ ἄν · παρέρχομαι ἀπό ἐγώ ὁ ποτήριον ) ἀλλά τάχα ὁ εἶδος ὅδε . καί προέχω εἰ δυνατός ἐνοράω ὁ σωτήρ ὁ εἶδος , ἵνα οὕτως ὀνομάζω , ὁ ποτήριον καί ὁ διά ἕκαστος γίγνομαι ἄν , καί καταλαμβάνω μετά τις βαθύς σοφία ὁ διαφορά ὅδε ὁ εἶδος ὁ ἔξοδος παραιτέομαι ὁ μαρτύριον ἄλλος δέ τάχα βαρύς αἰτέω λεληθότως , ἵνα καθολικός τις καί ἐπί πολύς φθάνω εὐεργέτημα ἀνύω διά ἕτερος ποτήριον · ὅς οὐδέπω εἰμί θέλημα ὁ πατήρ γίγνομαι , σοφός παρά ὁ βούλημα ὁ υἱός καί παρά ὅς ὁράω ὁ σωτήρ ὁδός καί τάξις οἰκονομέω ὁ πρᾶγμα . σαφής δέ ἐν Ψαλμός ὁ ὁ „ σωτήριος “ „ ποτήριον “ ὁ ὁ μάρτυς εἰμί θάνατος . διόπερ ὁ · „ ποτήριον σωτήριος λαμβάνω καί ὁ ὄνομα κύριος ἐπικαλέω “ ἐπιφέρω ὁ · „ τίμιος ἐναντίον κύριος ὁ θάνατος ὁ ὅσιος αὐτός “ . „ τίμιος “ τοίνυν ἐγώ ἐπέρχομαι „ θάνατος “ ὡς ὅσιος ὁ θεός καί οὐ ἀνάξιος οὐ ἐν ὁ κοινός , ἵνα οὕτως ὀνομάζω , καί ἀργός θεοσέβεια θάνατος ἀποθνῄσκω ἀλλά τις ἐξαιρετός , ὁ διά χριστιανισμός καί εὐσέβεια καί ὁσιότης .