origenes.excerpta-in-psalmos-dub 76.31
Στίχ . λα΄ . Ὀργὴ τοῦ Θεοῦ ἀνέβη ἐπʼ αὐτοὺς , καὶ . ἀπέκτεινε τοῖς ( 82 ) πλείοσιν αὐτῶν · καὶ τοὺς ἐκλεκτοὺς τοῦ Ἰσραὴλ συνεπόδισεν . Ἰδόντες τὴν ὀρτυγομήτραν Ἑβραῖοι , οὐκ ἐπίστευσαν τῇ τοῦ Θεοῦ ἐπαγγελίᾳ , ὑποσχομένου μέχρι μηνὸς διαθρέψαι αὐτοὺς εἰς πλησμονήν . Ἀλλὰ , φοβηθέντες μήποτε ἀποπτῇ ἢ ἀναλωθῇ πάλιν , Ἔψυξαν , φησὶ . ἐαυτος ψυγμοὺς κύκλῳ τῆς παρεμβολῆς . Καὶ τὰ κρέα ἔτι ἦν ἐν τοῖς ὀδοῦσιν αὐτῶν , πρὶν ἢ ἐκλι πεῖν · κοὶ Κύριος ἐθυμώθη εἰς τόν λαόν . Καὶ ἐπάταξε Κόριος τὸν λαὸν πληγῇ μεγάλῃ σφόδρα . Πληγὴ δὲ μεγάλη , ὁ πολλῶν θάνατος , κατὰ τὸ εἰρημένον ἐνταῦθα · ὅτι Ἀπέκτεινεν ἐν τοῖς πλείοσι , τουτέστι πολλούς . Ἀλλʼ ὢ τῆς ἀγνωμοσύνης ! Πρὶν ἢ δαπανηθῆναι τὰ ἐν τοῖς ὀδοῦσιν αὐτῶν κρέα , ἠπίστησαν ἐπιλαθόμενοι τῆς τοῦ Θεοῦ δυνάμεως . Διὸ τῆς μὲν ἐπιθυμίας αὐτῶν ἐνεπλήσθησαν εἰς ἔνδειξιν τῆς περὶ αὐτοὺς θείας προνοίας · ἀπέβη δὲ αὐτοῖς , διὰ τὴν ἀπιστίαν καὶ ἀπληστίαν , εἰς νόσον χολέρας , ὑφʼ ἧς πολλοὶ διεφθάρησαν · ὧν τὸ ὑπόδειγμα αὐτοῖς τε ἐκείνοις , καὶ τοῖς πρὸς ἐκείνους ὁρῶσιν , ἱκανὸν πρὸς σωφροσύνην ἐγένετο . Τὸ δὲ , ἐν τοῖς πλείοσιν , Ἀκύλας καὶ Σύμμαχος . ἐν τοῖς πίοσί καὶ λιπαροτέροις , ἐξέδωκαν , τοὺς πλουσιωτέρους τοῦ λαοῦ καὶ ἰσχυροτέρους οὕτως ὀνομάσαντες . Εἰκὸς γὰρ αὐτοὺς διὰ τοῦτο ἀπληστοτέρως ἐμφορεῖσθαι . Κατὰ δὲ τοὺς Ἑβδομήκοντα , ἐν τοῖς πλείοσιν ἀπέκτεινεν , τουτέστι πολλοὺς , οὓς καὶ ἐκλεκτοὺς ἐκάλεσεν ὁ Δαυῒδ , ὡς πολεμιστάς . Οἱ δὲ ἦσαν ἑξακόσιαι χιλιάδες καὶ πεντακόσιοι καὶ πεντήκοντα ἀπὸ εἰκοσαετοῦς καὶ ἀνωτέρω , χωρὶς τῆς κατωτέρας ἡλικίας , καὶ τῶν γυναικῶν , καὶ ὅλης τῆς φυλῆς τοῦ Λευί . Τούτους ἅπαντας ἔθρεψεν ὁ Θεὸς εἰς κόρον ἐπὶ πολύ . Ἔφη γάρ · Ἔως μηνὸς ἡμερῶν φάγεσθε , ἕως ἂν ἐξέλθῃ ἐκ τῶν μυκτήρων ὑμῶν . Ὁρῶν λαὸν ἐπιθυμητὴν , καὶ καθᾶραι αὐτὸν ἀπὸ τῆς ἐπιθυμίας βουλόμενος , ἑώρα ὅτι λόγῳ διδασκαλικῷ οὐ καθαίρεται , ἀλλʼ αὐτῇ τῇ ἐπιθυμίᾳ γενομένῃ προσκορεῖ . Πάντων γὰρ κόρος ἐστὶν , οὐχ ὕπνου μόνον , ἀλλὰ καὶ βρωμάτων . Διὸ ἔπεμψεν αὐτοῖς ὀρτυγομήτραν ἐπὶ τριάκοντα ἡμέρας · οἱ δὲ , τῇ ἀπληστίᾳ χρησάμενοι , χολερικῷ πάθει ἐφθείροντο . Δὶς δὲ εὑρίσκω τὸν λαὸν φαγόντα ὀρτυγομήτραν · ἅπαξ μὲν ἡνίκα εὐθέως ἐξῆλθον ἐκ γῆς Αἰγύπτου · τὸ δὲ δεύτερον , ὡς ἐν τοῖς Ἀριθμοῖς ἀναγέγραπται , ἡνίκα κακῶς εἶπον τὸν ἄρτον τοῦ Θεοῦ , καὶ διάκενον αὐτὸν ὠνόμασαν · ὅτε καὶ ὀργὴ ἀνέβη ἐπʼ αὐτοὺς , ὡς τάχα κάτω που οὖσα πρὶν ἢ ἁμάρτωσιν . Ἐπειδὴ γὰρ , πεῖραν πολλὴν λαβόντες τῆς θείας δυνάμεως , οὐκ ἐπίστευσαν τὸν φιλάνθρωπον δύνασθαι χορηγῆσαι αὐτοῖς τροφὴν , καὶ ταύτην ἔδωκε , καὶ τὴν παιδείαν ἐπήγαγεν , ὡς ἀμφότερα ποιεῖν ἱκανὸς , καὶ τὰ ἀγαθὰ παρέχειν , καὶ τὰς τιμωρίας ἐπάγειν . Φευκτέον τοίνυν ὀψοφαγίαν , λαιμαργίαν , γαστριμαργίαν · τουτέστι τὴν περὶ χρῆσιν ὄψου ἀμετρίαν , τὴν περὶ τὸν λαιμὸν μανίαν , τὴν περὶ τὴν τροφὴν ἀκολασίαν , καὶ περὶ γαστέρα μανίαν , ἵνα μὴ τὸν νοῦν ἐγκατορύφωμεν τὰ κου . Λυπεῖ δὲ οὐδὲν καὶ κατὰ ἀναγωγὴν τὰς ἱστορίας ταύτας θεωρῆσαι . Ῥύεταί τοι ὁ Θεὸς καὶ ἡμᾶς ἀεὶ ἐκ γῆς Αἰγύπτου , ἐκ τῆς καμίνου τῆς σιδηρᾶς , τῆς κατὰ τὴν ἁμαρτίαν , ἵνα εἰσαγάγῃ διὰ πολλῶν γυμνασίων , διὰ πολλῶν θαυμασίων , διʼ ἄρτου ἐπουρανίου , διʼ ὕδατος ἀπὸ τῆς πέτρας , ἡ πέτρα δὲ ὁ Χριστὸς , ἐπὶ τὴν ἁγίαν ἐπαγγελίαν . Μέγα οὖν ἐμοὶ , ἐὰν , νοήσας τὴν θάλασσαν τοῦ βίου καὶ τὰ κύματα τὰ ἐν τῷ βίῳ , καὶ τὸ πικρὸν καὶ ἁλμυρὸν τῶν βιωτικῶν πραγμάτων κλυδώνιον , δυνηθῶ , εὐεργετηθεὶς ὑπὸ τοῦ Θεοῦ , ἰδεῖν καταποντισθέντας τοὺς νοεροὺς Αἰγυπτίους , καὶ τὸν νοητὸν Φαρσώ · αὐτὸς δὲ ὢν ἐν τῷ φωτὶ τῆς ἡμέρας σκεποίμην ὑπὸ νεφέλης τῆς κούφης , καὶ ὑπὸ φωτισμοῦ πυρὸς , ἐάν ποτέ γε σκοτεινὰ καὶ δύσκολα καὶ ὁ κόσμος μὲν ἐσκότηται , καὶ πάντα ἀγνοίαις πεπλήρωται · ἐγὼ δὲ πρὸς πνευματικὰ τῆς πονηρίας πα ( 83 ) ἐν φωτὶ ὦ διὰ τὸ ἀληθινὸν φῶς τὸν Χριστὸν , διὰ τὴν νεφέλην , ᾗ οὐκ ἐξ ἀτμῶν τινων κατὰ τὴν κοινὴν φύσιν ἡ πτάσις ἦν , βαθυνομένου τοῖς ἀτμοῖς τοῦ ἀέρος διὰ τῆς ὀμιχλώδους συστάσεως , καὶ πρὸς ἑαυτὸν ἐμπιλουμένου τοῖς πνεύμασιν · ἀλλὰ κρεῖττόν τι καὶ ὑψηλότερον τῆς ἀνθρωπίνης καταλήψεως , ὡς , καὶ τῆς ἡλιακῆς ἀκτῖνος θερμῶς ἐπιλαμπούσης , διατείχισμα ἔχειν , σκιάζουσάν τε τὸ ὑποκείμενον , καὶ λεπτῇ δρόσῳ τὸ φλογῶδες τοῦ ἀέρος ὑπονοτίζουσαν · καὶ διὰ τῆς νυπτὸς πῦρ γίνεσθαι ἀφʼ ἐσπέρας εἰς ὄρθρον , τῷ ἰδίῳ φωτὶ τοῖς Ἰσραηλίταις δᾳδουχοῦσαν τὸ φέγγος μέγα . Ἐὰν ἐν τῇ ἐρήμῳ τοῦ βίου , ἔνθα ἐπικρατεῖ πολλὴ ἄνοια τῶν πραγμάτων , διελὼν τὸν στεῤῥότατον , αὐτοῦ λόγον πέτραν ὀνομαζόμενον , ἀφθόνως καὶ εἰς κόρον ποτίσῃ με , ὡς παραβληθῆναι τὸ ῥέον ὕδωρ ἀβύσσῳ , καὶ τοὺς τῆς πνευματικῆς κοιλίας ποταμούς . Ἐγὼ δὲ παραικραίνω τὸν Ὕψιστον ἐν ἀνόδρῳ , ἐὰν μετὰ τὴν διδασκαλίαν πάλιν ἁμαρτάνω , ἐπιλανθανόμενος τῶν λόγων τῶν θρεψάντων με , καὶ τοῦ ὕδατος , τοῦ ἀπὸ τῆς πέτρας , ἥτις ἐστὶν ὁ Χριστός . Πέτρᾳ δὲ ἀπεικάζεται ὁ Χριστὸς διὰ τὸ ἄθραυστον καὶ ἀκλόνητον . Ἐρήρεισται γὰρ ἰδίοις ἀγαθοῖς ἡ θεία τε καὶ ὑπέρτατος φύσις . Οὗ καὶ κατελάλησαν , ὡς ἐν προσώπῳ Μωσέως , ἡ συναγωγὴ , κατηγοροῦντες ἐπὶ Πιλάτου , καὶ τὸ , Αἶρε , σταύρου , ἀνακεκράγασιν . Εἶτα δὲ δυσὶ λελυπήκασι πληγαῖς , ὡς τὴν πέτραν Μωϋσῆς δὶς ἐπάταξεν . Ἀπεκτείνασι , γὰρ τὸν ἀρχηγὸν τῆς ζωῆς , εἶθʼ ὅτι μεμένηκεν ἐν νεκροῖς , ἀναπείθειν ἤθελον . Ἀλλ᾿ ἐκδέδωκεν ἡ πέτρα πλουσίως τὸ νᾶμα , καὶ πεπότικε πᾶσαν τὴν συναγωγήν . Ἐπέκλυσε γὰρ τὴν οἰκουμένην Χριστὸς ἱεροῖς τε καὶ θείοις νάμασιν . Ὁ πηγάζων τὸ θεῖον νᾶμα τοῖς διψῶσι , καὶ προχέων τὸ ὕδωρ ἐκ τῆς πλευρᾶς , τοῦ σιδήρου τὴν φλέβα ταύτην ἀναστομίσαντος , καὶ τὸ πικρὸν τῆς Μεῤῥᾶς . τοῦ κολαστοῦ νόμου , μετέβαλεν εἰς γλυκύτητα τῇ παραδοχῇ τοῦ ξύλου τοῦ σταυροῦ , καὶ τοῦ ἐπʼ αὐτῷ μυστηρίου . Τὸ γὰρ γράμμα καὶ ὁ νόμος ἀποκτείνει , τὸ δὲ πνεῦμα καὶ ἡ ἐν πνεύματι λατρεία ἡ εὐαγγελικὴ ξωοποιεῖ . Μεγάλην δὲ πρόνοιαν ποιούμενος ὁ Θεὸς τοῦ ἀνθρώπου , καὶ οὐρανὸν αὐτῷ ἀνοίγει , καὶ τροφὴν αὐτῷ δίδωσιν οὐράνιον , καὶ χειραγωγεῖ αὐτὸν αὐτὸς , γινόμενος τοῖς ὁδεύουσι φῶς , καὶ ἄγων ἐπὶ ὀδοὺς , ἂς καθʼ ἑαυτὴν ἡ ἀνθρωπίνη φύσις οὐκ ἐπίσταται . Πλὴν ἑσπέρας μὲν τὴν ὀρτυγομήτραν , ἄμα δὲ τῇ ἕῳ τὸ μάννα καθίησι , πλαγίως ἡμῖν τοῦ παραδείγματος ὑπεμφαίνοντος , ὅτι μή ἐστιν ἐν φωτὶ νοητῷ τῶν γηΐνων ὁ ἐραστής · ἃ διὰ τῆς ὀρτυγομήτρας σημαίνεται , ἣν ὀρέγει ἐπιζητοῦσι Θεὸς , οὐχ ἕλκων αὐτὸς εἰς ἐπιθυμίαν , οὕπω δὲ διδοὺς τὸ κατανεανιεύεσθαι παθῶν . Τὸ δὲ μάννα σκιὰ τῶν διὰ Χριστοῦ παιδευμάτων τε καὶ χαρισμάτων , ἃ ἄνωθέν ἐστι καὶ ἐξ οὐρανοῦ , καὶ τὸ γεῶδες οὐκ ἔχει , ἀμοιρεῖ δὲ μᾶλλον καὶ βδελυρίας σαρκικῆς . Καὶ οὕτως τροφὴ πνευμάτων ἐστὶν ἡ ἐν τούτοις ὀρθὴ καὶ ἀκίβδηλος γνῶσις , ἧς ἡ χορηγία , ὡς ἐν φωτὶ καὶ ἡμέρᾳ γίνεται , ἀνίσχοντος τοῦ Ἡλίου τῆς δικαιοσύνης Κυρίου ( 85 ) , ὃς ἀποτρέφει ἡμᾶς εἰς ζωὴν ἀμήρυτον . Ὁ γὰρ τὸ θεῖον μάννα κατεδηδοκὼς ἀμείνων ἔσται φθορᾶς καὶ ὑπεραλεῖται θανάτου . Συλλέξεται δὲ , φησὶ , τοῖς συσκήνοις , καὶ οὐ καταλείψετε ἀπʼ αὐτοῦ εἰς τὸ πρωῒ . Χρὴ γὰρ ὁμοῦ τοῖς ὁμοπίστοις , τοῖς τὴν οἰκοῦσι σκηνὴν , τὴν Ἐκκλησίαν , τῶν θείων ἡμῶν ἐμφορεῖσθαι λόγων , καὶ μὴ τηρεῖν τὴν σκιὰν μετὰ τὴν τῆς ἀληθείας ἕνδειξιν ( 86 ) Οἵτινες γὰρ , φησὶν , ἐν νόμῳ δικαιοῦσθε , τῆς χάριτος ἐξεπέσετε . Πλὴν ἀφιγμένοι διὰ τῆς πίστεως εἰς τὸν ἐν Χριστῷ νοούμενον σαββατισμὸν , τουτέστιν εἰς ἀργίαν καὶ κατάληξιν τὴν ἐξ ἁμαρτίας , οὐχ ὡς ἄχρηστον παραιτούμεθα τὴν προσωρευθείαν ( 87 ) τοῦ νόμου παίδευσιν , χειραγωγοῦσαν ἡμᾶς εἰς Χριστόν . Περιτυγχάνομεν γὰρ ταῖς διὰ Μωσέως σκιαῖς , ἵνα τὴν ἐν αὐταῖς ζητῶμεν ἀλήθειαν , καινὰ καὶ παλαιὰ ἐκ θησαυροῦ ἐκβάλλοντες . Εἰ δὲ βούλει , ἅπερ ἐνταῦθα συλλέξομεν ἐν παρασκευῇ , ταῦτα ἐκεῖσε σαββατίσαντες εὑρήσομεν καὶ τραφησόμεθα . ( 87 · ) Πάλαι μὲν οὖν ἄρτον ἀπʼ οὐρανοῦ ἔδωκεν ὁ Θεὸς τῷ λαῷ αὐτοῦ , ἀκοπιάστως πρός πᾶσαν ἡδονὴν ἰσχύονεα · πρὸς ὃ γάρ τις ἐβούλετο μετεκρίνατο . Τοιαύτη δὲ ἡ τοῦ τρέφοντος τὴν ψυχὴν λόγου φύσις , πρὸς τὴν δύναμιν τοῦ τρεφομένου μεταβάλλουσα . Ἐὰν νήπιον τρέφῃ ὁ νόμος , γάλα γίνεται · ἐὰν ψυχὴν ἀσθενοῦσαν , λάχανον · ἐὰν τέλειον , στερεὰ τροφή . Οὐ καθεζομένοις δὲ ἡμῖν ἔρχεται τὸ μάννα , ἀλλʼ ἐρχομένοις ἔξω τῆς παρεμβολῆς · λέγω δὴ τοῦ σώματος , ἐν ᾧ ἐνεῖρκται ἡ ψυχή . Δεῖ γὰρ τὴν ψυχὴν μηκέτʼ εἶναι ἐν σαρκὶ , ἀλλʼ ἐν πνεύματι . Οὐδεὶς δὲ , φορῶν τὴν εἰκόνα τοῦ χοϊκοῦ , δύναται ἄρτον οὐράνιον φαγεῖν · διότι ψυχικὸς ἄνθρωπος φθέγμα τῷ ἄρτῳ ὅνομα · εὔξασθε ἵνα ἡμῖν ὁ Θεὸς ἐπισιτισμὸν ἀποστείλῃ εἰς πλησμονήν · οὐχ ὥστε γεύεσθαι μόνον , ἀλλὰ καὶ πληρωθῆναι τῶν λόγων τῆς ζωῆς , καὶ ἰσχυροποιηθῆναι ἐν αὐτοῖς . Πλὴν ἡ προηγουμένη τροφὴ αὔτη ἐστίν . ( 88 ) Ἐσθιόντων δέ ποτε τὸ μάννα Ἑβραῖοι ἔλεγον · Οὐδὲν , πλὴν εἰς τὸ μάννα οἱ ὀφθαλμοὶ ἡμῶν . Ἐμνήσθημεν γὰρ , ὅτι ἐκαθέσθημεν ἐπὶ τῶν λεβήτων τῶν κρεῶν ἐν Αἰγύπτῳ · καὶ ἡμεῖς ταλανίζομεν ἐκείνους , ὡς τότε ἡμαρτηκότας · οὐχ ὁρῶντες , ὅτι καὶ ἐν ἡμῖν ταῦτα τὰ ἁμαρτήματα γίνεται · ἀντὶ τῆς πνευματικῆς Γραφῆς τὰ πράσα τὰ δυσώδη , καὶ τὰ κρόμμυα τὰ βλάπτοντα τοὺς ὁφθαλμοὺς τῆς ψυχῆς , καὶ τὰ πληροῦντα δυσωδίαν ἁμαρτήματα σκόροδα ἐπιθυμοῦμεν φαγεῖν , καὶ ἐμφορηθῆναι ἡδονῶν δυσοσμίας . Καὶ τὴν ἔκλυτον τοῦ κόσμου καὶ τῶν σωματικῶν φύσιν ποθοῦντες , πεπόνων ἐπιθυμοῦμεν , καὶ τὸ μὴ ἀναδιδόμενον εἰς τὴν τῆς ψυχῆς οὐσίαν ἀνελόντες , σικύων θέλομεν μεταλαμβάνειν . Καὶ ἐπειδὴ οὐ θέλομεν τὸν ἄρτον , τὸν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ , οὗ προφῆται κήρυκες καὶ δίκαιοι , νεφέλαι καλούμενοι διὰ τὸ ὑψοῦ φέρεσθαι αὐτῶν τὸν νοῦν · καὶ διὰ τὸ ἐντέξειν ( 89 ) νεφελῶν τοῖς νοητοῖς ὑετοῖς κατάρδειν , ἑτέρους ἐξαποστελεῖ ἡμῖν ὁ Θεὸς , κρέας ὡσεὶ χοῦν , ἕως οὗ ἐξέλθῃ ἐκ τῶν μυκτήρων ἡμῶν , καὶ ἕως πληρώσῃ ἡμᾶς νόσου καὶ μαλακίας , ὡς τὴν δυσώδη καὶ πολύδακρυν ἁμαρτίαν ζητοῦντες . Οἱ γὰρ τῶν κοσμικῶν πραγμάτων ἀπολαύοντες νοσοῦσι τὴν ψυχὴν , διὰ ταῦτα καὶ ἐν χολέρᾳ καὶ νόσῳ εἰσὶ , καὶ πᾶσι κακοῖς διὰ τὴν διψυχίαν αὐτῶν . Ἀλλʼ ἡμᾶς γένοιτο νηστεύειν νηστείαν δεκτὴν , τὸ φρόημα τῆς σαρκὸς μὴ τρέφοντας , μηδὲ γενοίμεθα ἐν ἀνύδρῳ , στερήσει τῶν πνευματικῶν ὑδάτων , διὰ τὸ μηδὲν δρᾷν τῶν γλυκαινόντων τὴν τοῦ Ὑψίστου χρηστότητα . Γλυκαίνει δὲ αὐτὴν τὰ κατʼ ἀρετὴν καὶ σοφίαν ἐνεργούμενα καὶ θεωρούμενα . Μηδὲ ἐκπειράσαι αὐτὸν ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν · ἤγουν οὐκ ἐξ ἐπιπολῆς , ἀλλʼ ἐκ βάθους τοῦ ἡγεμονικοῦ ἀμφιβάλλοντες περὶ τῆς θείας δυνάμεως · μηδʼ αἰτήσαιμεν βρώματα ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν · οὐ ταῖς κατʼ εἰκόνα λέγω , αἲ τρέφονται ἐκ τῶν ζωῆς ἄρτων , ἀλλὰ ταῖς εἰς σάρκα μεταβαλλούσαις , διὰ τὸ τοῖς ὑλικοῖς προσπεπονθέναι , ὀρεγομέναις οὐκ ὠφελίμων καὶ ὑγιῶν τροφῶν , ἀλλʼ ἡδέων καὶ νοσοποιῶν . Ἀλλʼ ἑτοιμασθείη ἡμῖν τράπεζα , ἐφʼ ἢν ἡ σοφία τὰ ἑαυτῆς θύματα ἐπιτίθησι , καὶ τὸν ἑαυτῆς οἶνον εἰς κρατῆρα κιρνᾷ . Μηδὲ ὀργὴ ἐφʼ ἡμᾶς ἀναβαίη , τὸ πνεῦμα τοῦ ἐξουσιάζοντος τὸ ἀπατηλὸν , τὸ δίκην προδρόμου ἢ κατασκόπου ἐκ τοῦ σκότου ἐν ᾧ ἐκέκρυπτο , εἰς τὴν ψυχὴν ἀνιὸν διὰ τῆς ἐνθυμήσεως · μηδὲ ὡς πῦρ ἐξαφθείη ἐκ τῶν πεπυρωμένων βελῶν τοῦ ἐχθροῦ . Ἀλλʼ οὐρανοῦ θυρίδες ἡμῖν ἀνοιγεῖεν , αἱ τῶν νοητῶν καὶ πνευματικῶν ἐξαπλω ( 90 ) ἀρεταὶ κακίαι ἅδου καὶ θανάτου , αἵτινες οὐ κατισχύουσι τῶν , κατὰ Πέτρεν , ἀνελθόντων ἐπὶ πύλας τῆς θυγατέρος Σιών . Καὶ ὁ ἐν τῷ κρυπτῷ τῆς καρδίας ἄνθρωπος , κατʼ εἰκόνα Θεοῦ , ὁμοέστιος ἀγγέλοις γένοιτο , τοῦ ἀληθινοῦ μάννα μεταλαμβάνων , καὶ ἀπὸ οὐρανοῦ τροφὴν , ἀλλʼ οὐκ ἀπὸ τῆς ἐπικαταράτου γῆς , ἢν ὁ ἁμαρτάνων ἐν λύπαις ἐσθίει . Οἱ τούτων ἀκούοντες πτερούσθωσαν , ἐπαιρέσθωσαν , μηκέτι ἔστωσαν ἐν σαρκί · γενέσθωσαν ἐν πνεύματι · Οἱ γὰρ ἐν σαρκὶ ὄντες Θεῷ ἀρέσαι οὐ δύνανται . Ἀλλʼ ἐπὶ τὴν ἱστορίαν ἀνιτέον .
Lemmas: Στίχ . ὅς . ὀργή ὁ θεός ἀναβαίνω ἐπί αὐτός , καί . ἀποκτείνω ὁ ( 82 ) πολύς αὐτός · καί ὁ ἐκλεκτός ὁ Ἰσραήλ συμποδίζω . ὁράω ὁ ὀρτυγομήτρα Ἑβραῖος , οὐ πιστεύω ὁ ὁ θεός ἐπαγγελία , ὑπισχνέομαι μέχρι μείς διατρέφω αὐτός εἰς πλησμονή . ἀλλά , φοβέω μήποτε ἀποπτάω ἤ ἀναλίσκω πάλιν , ψύχω , φημί . εαυτός ψυγμός κύκλος ὁ παρεμβολή . καί ὁ κρέας ἔτι εἰμί ἐν ὁ ὀδούς αὐτός , πρίν ἤ ἐκλι πίνω · κοί κύριος θυμόω εἰς ὁ λαός . καί πατάσσω κόρις ὁ λαός πληγή μέγας σφόδρα . πληγή δέ μέγας , ὁ πολύς θάνατος , κατά ὁ λέγω ἐνταῦθα · ὅτι ἀποκτείνω ἐν ὁ πολύς , τουτέστι πολύς . ἀλλά ὦ ὁ ἀγνωμοσύνη ! πρίν ἤ δαπανάω ὁ ἐν ὁ ὀδούς αὐτός κρέας , ἀπιστέω ἐπιλανθάνομαι ὁ ὁ θεός δύναμις . διό ὁ μέν ἐπιθυμία αὐτός ἐμπίμπλημι εἰς ἔνδειξις ὁ περί αὐτός θεῖος πρόνοια · ἀποβαίνω δέ αὐτός , διά ὁ ἀπιστία καί ἀπληστία , εἰς νόσος χολέρα , ὑπό ὅς πολύς διαφθείρω · ὅς ὁ ὑπόδειγμα αὐτός τε ἐκεῖνος , καί ὁ πρός ἐκεῖνος ὁράω , ἱκανός πρός σωφροσύνη γίγνομαι . ὁ δέ , ἐν ὁ πολύς , Ἀκύλας καί Σύμμαχος . ἐν ὁ πίων καί λιπαρός , ἐκδίδωμι , ὁ πλούσιος ὁ λαός καί ἰσχυρός οὕτως ὀνομάζω . ἔοικα γάρ αὐτός διά οὗτος ἄπληστος ἐμφορέω . κατά δέ ὁ Ἑβδομήκοντα , ἐν ὁ πολύς ἀποκτείνω , τουτέστι πολύς , ὅς καί ἐκλεκτός καλέω ὁ Δαυΐδ , ὡς πολεμιστής . ὁ δέ εἰμί ἑξακόσιοι χιλιάς καί πεντακόσιοι καί πεντήκοντα ἀπό εἰκοσαετής καί ἀνώτερος , χωρίς ὁ κατώτερος ἡλικία , καί ὁ γυνή , καί ὅλος ὁ φυλή ὁ Λευί . οὗτος ἅπας τρέφω ὁ θεός εἰς κόρος ἐπί πολύς . φημί γάρ · ἕως μείς ἡμέρα ἐσθίω , ἕως ἄν ἐξέρχομαι ἐκ ὁ μυκτήρ σύ . ὁράω λαός ἐπιθυμητής , καί καθαίρω αὐτός ἀπό ὁ ἐπιθυμία βούλομαι , ὁράω ὅτι λόγος διδασκαλικός οὐ καθαίρω , ἀλλά αὐτός ὁ ἐπιθυμία γίγνομαι προσκορέω . πᾶς γάρ κόρος εἰμί , οὐ ὕπνος μόνος , ἀλλά καί βρῶμα . διό πέμπω αὐτός ὀρτυγομήτρα ἐπί τριάκοντα ἡμέρα · ὁ δέ , ὁ ἀπληστία χράω , χολερικός πάθος φθείρω . δίς δέ εὑρίσκω ὁ λαός ἐσθίω ὀρτυγομήτρα · ἅπαξ μέν ἡνίκα εὐθύς ἐξέρχομαι ἐκ γῆ Αἴγυπτος · ὁ δέ δεύτερος , ὡς ἐν ὁ Ἀριθμός ἀναγράφω , ἡνίκα κακός λέγω ὁ ἄρτος ὁ θεός , καί διάκενος αὐτός ὀνομάζω · ὅτε καί ὀργή ἀναβαίνω ἐπί αὐτός , ὡς τάχα κάτω που εἰμί πρίν ἤ ἁμαρτάνω . ἐπειδή γάρ , πεῖρα πολύς λαμβάνω ὁ θεῖος δύναμις , οὐ πιστεύω ὁ φιλάνθρωπος δύναμαι χορηγέω αὐτός τροφή , καί οὗτος δίδωμι , καί ὁ παιδεία ἐπάγω , ὡς ἀμφότερος ποιέω ἱκανός , καί ὁ ἀγαθός παρέχω , καί ὁ τιμωρία ἐπάγω . φεύγω τοίνυν ὀψοφαγία , λαιμαργία , γαστριμαργία · τουτέστι ὁ περί χρῆσις ὄψον ἀμετρία , ὁ περί ὁ λαιμός μανία , ὁ περί ὁ τροφή ἀκολασία , καί περί γαστήρ μανία , ἵνα μή ὁ νόος εγκατορυφω ὁ ποῦ . λυπέω δέ οὐδείς καί κατά ἀναγωγή ὁ ἱστορία οὗτος θεωρέω . ἐρύω τοι ὁ θεός καί ἐγώ ἀεί ἐκ γῆ Αἴγυπτος , ἐκ ὁ κάμινος ὁ σιδήρεος , ὁ κατά ὁ ἁμαρτία , ἵνα εἰσάγω διά πολύς γυμνάσιον , διά πολύς θαυμάσιος , διά ἄρτος ἐπουράνιος , διά ὕδωρ ἀπό ὁ πέτρα , ὁ πέτρα δέ ὁ Χριστός , ἐπί ὁ ἅγιος ἐπαγγελία . μέγας οὖν ἐγώ , ἐάν , νοέω ὁ θάλασσα ὁ βίος καί ὁ κῦμα ὁ ἐν ὁ βίος , καί ὁ πικρός καί ἁλμυρός ὁ βιωτικός πρᾶγμα κλυδώνιον , δύναμαι , εὐεργετέω ὑπό ὁ θεός , ὁράω καταποντίζω ὁ νοερός Αἰγύπτιος , καί ὁ νοητός φαρσόω · αὐτός δέ εἰμί ἐν ὁ φώς ὁ ἡμέρα σκέπω ὑπό νεφέλη ὁ κοῦφος , καί ὑπό φωτισμός πῦρ , ἐάν ποτέ γε σκοτεινός καί δύσκολος καί ὁ κόσμος μέν σκοτάω , καί πᾶς ἄγνοια πληρόω · ἐγώ δέ πρός πνευματικός ὁ πονηρία πῃ ( 83 ) ἐν φώς ὦ διά ὁ ἀληθινός φάος ὁ Χριστός , διά ὁ νεφέλη , ὅς οὐ ἐκ ἀτμός τις κατά ὁ κοινός φύσις ὁ πέτασις εἰμί , βαθύνω ὁ ἀτμός ὁ ἀήρ διά ὁ ὁμιχλωδής σύστασις , καί πρός ἑαυτοῦ ἐμπιλέομαι ὁ πνεῦμα · ἀλλά κρατύς τις καί ὑψηλός ὁ ἀνθρώπινος κατάληψις , ὡς , καί ὁ ἡλιακός ἀκτίς θερμός ἐπιλάμπω , διατείχισμα ἔχω , σκιάζω τε ὁ ὑπόκειμαι , καί λεπτός δρόσος ὁ φλογώδης ὁ ἀήρ ὑπονοτίζω · καί διά ὁ νυπτὸς πῦρ γίγνομαι ἀπό ἑσπέρα εἰς ὄρθρος , ὁ ἴδιος φώς ὁ Ἰσραηλίτης δᾳδουχέω ὁ φέγγος μέγας . ἐάν ἐν ὁ ἐρῆμος ὁ βίος , ἔνθα ἐπικρατέω πολύς ἄνοια ὁ πρᾶγμα , διαιρέω ὁ στερρός , αὐτός λόγος πέτρα ὀνομάζω , ἄφθονος καί εἰς κόρος ποτίζω ἐγώ , ὡς παραβάλλω ὁ ῥέω ὕδωρ ἄβυσσος , καί ὁ ὁ πνευματικός κοιλία ποταμός . ἐγώ δέ παραικραίνω ὁ Ὕψιστος ἐν ανοδραω , ἐάν μετά ὁ διδασκαλία πάλιν ἁμαρτάνω , ἐπιλανθάνω ὁ λόγος ὁ τρέφω ἐγώ , καί ὁ ὕδωρ , ὁ ἀπό ὁ πέτρα , ὅστις εἰμί ὁ Χριστός . πέτρα δέ ἀπεικάζω ὁ Χριστός διά ὁ ἄθραυστος καί ἀκλόνητος . ἐρείδω γάρ ἴδιος ἀγαθός ὁ θεῖος τε καί ὑπέρ φύσις . ὅς καί καταλαλέω , ὡς ἐν πρόσωπον Μωϋσῆς , ὁ συναγωγή , κατηγορέω ἐπί Πιλᾶτος , καί ὁ , ἀείρω , σταυρόω , ἀνακράζω . εἶτα δέ δύο λυπέω πληγή , ὡς ὁ πέτρα Μωϋσῆς δίς πατάσσω . ἀπεκτείνω , γάρ ὁ ἀρχηγός ὁ ζωή , εἶτα ὅτι μένω ἐν νεκρός , ἀναπείθω ἐθέλω . ἀλλά ἐκδίδωμι ὁ πέτρα πλούσιος ὁ νᾶμα , καί ποτίζω πᾶς ὁ συναγωγή . ἐπικλύζω γάρ ὁ οἰκουμένη Χριστός ἱερός τε καί θεῖος νᾶμα . ὁ πηγάζω ὁ θεῖος νᾶμα ὁ διψάω , καί προχέω ὁ ὕδωρ ἐκ ὁ πλευρά , ὁ σίδηρος ὁ φλέψ οὗτος ἀναστομίζω , καί ὁ πικρός ὁ Μερρή . ὁ κολαστής νόμος , μεταβάλλω εἰς γλυκύτης ὁ παραδοχή ὁ ξύλον ὁ σταυρός , καί ὁ ἐπί αὐτός μυστήριον . ὁ γάρ γράμμα καί ὁ νόμος ἀποκτείνω , ὁ δέ πνεῦμα καί ὁ ἐν πνεῦμα λατρεία ὁ εὐαγγελικός ξωοποιεω . μέγας δέ πρόνοια ποιέω ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος , καί οὐρανός αὐτός ἀνοίγνυμι , καί τροφή αὐτός δίδωμι οὐράνιος , καί χειραγωγέω αὐτός αὐτός , γίγνομαι ὁ ὁδεύω φάος , καί ἄγω ἐπί ὁδός , ὅς κατά ἑαυτοῦ ὁ ἀνθρώπινος φύσις οὐ ἐπίσταμαι . πλήν ἑσπέρα μέν ὁ ὀρτυγομήτρα , ἅμα δέ ὁ ἠώς ὁ μάννα καθίημι , πλάγιος ἐγώ ὁ παράδειγμα ὑπεμφαίνω , ὅτι μή εἰμί ἐν φώς νοητός ὁ γήϊνος ὁ ἐραστής · ὅς διά ὁ ὀρτυγομήτρα σημαίνω , ὅς ὀρέγω ἐπιζητέω θεός , οὐ ἕλκω αὐτός εἰς ἐπιθυμία , οὔπω δέ δίδωμι ὁ κατανεανιεύομαι πάθος . ὁ δέ μάννα σκιά ὁ διά Χριστός παίδευμα τε καί χάρισμα , ὅς ἄνωθεν εἰμί καί ἐκ οὐρανός , καί ὁ γεώδης οὐ ἔχω , ἀμοιρέω δέ μάλα καί βδελυρία σαρκικός . καί οὕτως τροφή πνεῦμα εἰμί ὁ ἐν οὗτος ὀρθός καί ἀκίβδηλος γνῶσις , ὅς ὁ χορηγία , ὡς ἐν φώς καί ἡμέρα γίγνομαι , ἀνίσχω ὁ Ἥλιος ὁ δικαιοσύνη κύριος ( 85 ) , ὅς ἀποτρέφω ἐγώ εἰς ζωή ἀμήρυτος . ὁ γάρ ὁ θεῖος μάννα κατεσθίω ἀγαθός εἰμί φθορά καί ὑπεράλλομαι θάνατος . συλλέγω δέ , φημί , ὁ σύσκηνος , καί οὐ καταλείβω ἀπό αὐτός εἰς ὁ πρωΐ . χρή γάρ ὁμοῦ ὁ ὁμοπύς , ὁ ὁ οἰκέω σκηνή , ὁ Ἐκκλησία , ὁ θεῖος ἐγώ ἐμφορέω λόγος , καί μή τηρέω ὁ σκιά μετά ὁ ὁ ἀλήθεια ἔνδειξις ( 86 ) ὅστις γάρ , φημί , ἐν νόμος δικαιόω , ὁ χάρις ἐξεπιέννυμι . πλήν ἀφικνέομαι διά ὁ πίστις εἰς ὁ ἐν Χριστός νοέω σαββατισμός , τουτέστι εἰς ἀργία καί κατάληξις ὁ ἐκ ἁμαρτία , οὐ ὡς ἄχρηστος παραιτέομαι ὁ προσωρευθεία ( 87 ) ὁ νόμος παίδευσις , χειραγωγέω ἐγώ εἰς Χριστός . περιτυγχάνω γάρ ὁ διά Μωϋσῆς σκιά , ἵνα ὁ ἐν αὐτός ζητέω ἀλήθεια , καινός καί παλαιός ἐκ θησαυρός ἐκβάλλω . εἰ δέ βούλομαι , ὅς ἐνταῦθα συλλέγω ἐν παρασκευή , οὗτος ἐκεῖσε σαββατίζω εὑρίσκω καί τρέφω . ( 87 · ) πάλαι μέν οὖν ἄρτος ἀπό οὐρανός δίδωμι ὁ θεός ὁ λαός αὐτός , ἀκοπίαστος πρός πᾶς ἡδονή ἰσχύω · πρός ὅς γάρ τις βούλομαι μετακρίνω . τοιοῦτος δέ ὁ ὁ τρέφω ὁ ψυχή λόγος φύσις , πρός ὁ δύναμις ὁ τρέφω μεταβάλλω . ἐάν νήπιος τρέφω ὁ νόμος , γάλα γίγνομαι · ἐάν ψυχή ἀσθενέω , λάχανον · ἐάν τέλειος , στερεός τροφή . οὐ καθέζομαι δέ ἐγώ ἔρχομαι ὁ μάννα , ἀλλά ἔρχομαι ἔξω ὁ παρεμβολή · λέγω δή ὁ σῶμα , ἐν ὅς ἐνέργω ὁ ψυχή . δέω γάρ ὁ ψυχή μηκέτι εἰμί ἐν σάρξ , ἀλλά ἐν πνεῦμα . οὐδείς δέ , φορέω ὁ εἰκών ὁ χοϊκός , δύναμαι ἄρτος οὐράνιος ἐσθίω · διότι ψυχικός ἄνθρωπος φθέγμα ὁ ἄρτος ὄνομα · εὔχομαι ἵνα ἐγώ ὁ θεός ἐπισιτισμός ἀποστέλλω εἰς πλησμονή · οὐ ὥστε γεύω μόνος , ἀλλά καί πληρόω ὁ λόγος ὁ ζωή , καί ἰσχυροποιέω ἐν αὐτός . πλήν ὁ προηγέομαι τροφή οὗτος εἰμί . ( 88 ) ἐσθίω δέ ποτέ ὁ μάννα Ἑβραῖος λέγω · οὐδείς , πλήν εἰς ὁ μάννα ὁ ὀφθαλμός ἐγώ . μιμνῄσκω γάρ , ὅτι καθέζομαι ἐπί ὁ λέβης ὁ κρέας ἐν Αἴγυπτος · καί ἐγώ ταλανίζω ἐκεῖνος , ὡς τότε ἁμαρτάνω · οὐ ὁράω , ὅτι καί ἐν ἐγώ οὗτος ὁ ἁμάρτημα γίγνομαι · ἀντί ὁ πνευματικός Γραφή ὁ πράσον ὁ δυσώδης , καί ὁ κρόμμυον ὁ βλάπτω ὁ ὀφθαλμός ὁ ψυχή , καί ὁ πληρόω δυσωδία ἁμάρτημα σκόροδον ἐπιθυμέω ἐσθίω , καί ἐμφορέω ἡδονή δυσοσμία . καί ὁ ἔκλυτος ὁ κόσμος καί ὁ σωματικός φύσις ποθέω , πέπων ἐπιθυμέω , καί ὁ μή ἀναδίδωμι εἰς ὁ ὁ ψυχή οὐσία ἀναιρέω , σίκυος ἐθέλω μεταλαμβάνω . καί ἐπειδή οὐ ἐθέλω ὁ ἄρτος , ὁ ἐκ ὁ οὐρανός , ὅς προφήτης κῆρυξ καί δίκαιος , νεφέλη καλέω διά ὁ ὑψοῦ φέρω αὐτός ὁ νόος · καί διά ὁ ἐντίκτω ( 89 ) νεφέλη ὁ νοητός ὑετός κατάρδω , ἕτερος ἐξαποστέλλω ἐγώ ὁ θεός , κρέας ὡσεί χοῦς , ἕως ὅς ἐξέρχομαι ἐκ ὁ μυκτήρ ἐγώ , καί ἕως πληρόω ἐγώ νόσος καί μαλακία , ὡς ὁ δυσώδης καί πολύδακρυς ἁμαρτία ζητέω . ὁ γάρ ὁ κοσμικός πρᾶγμα ἀπολαύω νοσέω ὁ ψυχή , διά οὗτος καί ἐν χολέρα καί νόσος εἰμί , καί πᾶς κακός διά ὁ διψυχία αὐτός . ἀλλά ἐγώ γίγνομαι νηστεύω νηστεία δεκτός , ὁ φροαμαω ὁ σάρξ μή τρέφω , μηδέ γίγνομαι ἐν ἄνυδρος , στέρησις ὁ πνευματικός ὕδωρ , διά ὁ μηδείς δράω ὁ γλυκαίνω ὁ ὁ Ὕψιστος χρηστότης . γλυκαίνω δέ αὐτός ὁ κατά ἀρετή καί σοφία ἐνεργέω καί θεωρέω . Μήδος ἐκπειράζω αὐτός ἐν ὁ καρδία ἐγώ · ἤγουν οὐ ἐκ ἐπιπολή , ἀλλά ἐκ βάθος ὁ ἡγεμονικός ἀμφιβάλλω περί ὁ θεῖος δύναμις · μηδέ αἰτέω βρῶμα ὁ ψυχή ἐγώ · οὐ ὁ κατά εἰκών λέγω , ὅς τρέφω ἐκ ὁ ζωή ἄρτος , ἀλλά ὁ εἰς σάρξ μεταβάλλω , διά ὁ ὁ ὑλικός προσπάσχω , ὀρέγω οὐ ὠφέλιμος καί ὑγιής τροφή , ἀλλά ἡδύς καί νοσοποιός . ἀλλά ἑτοιμάζω ἐγώ τράπεζα , ἐπί ὅς ὁ σοφία ὁ ἑαυτοῦ θῦμα ἐπιτίθημι , καί ὁ ἑαυτοῦ οἶνος εἰς κρατήρ κιρνάω . Μήδος ὀργή ἐπί ἐγώ ἀναβαίνω , ὁ πνεῦμα ὁ ἐξουσιάζω ὁ ἀπατηλός , ὁ δίκη πρόδρομος ἤ κατάσκοπος ἐκ ὁ σκότος ἐν ὅς κρύπτω , εἰς ὁ ψυχή ἀνέρχομαι διά ὁ ἐνθύμησις · μηδέ ὡς πῦρ ἐξάπτω ἐκ ὁ πυρόω βέλος ὁ ἐχθρός . ἀλλά οὐρανός θυρίς ἐγώ ἀνοίγνυμι , ὁ ὁ νοητός καί πνευματικός ἐξαπλῶ ( 90 ) ἀρετή κακία ἅδος καί θάνατος , ὅστις οὐ κατισχύω ὁ , κατά Πέτρος , ἀνέρχομαι ἐπί πύλη ὁ θυγάτηρ Σιών . καί ὁ ἐν ὁ κρυπτός ὁ καρδία ἄνθρωπος , κατά εἰκών θεός , ὁμοέστιος ἄγγελος γίγνομαι , ὁ ἀληθινός μάννα μεταλαμβάνω , καί ἀπό οὐρανός τροφή , ἀλλά οὐ ἀπό ὁ ἐπικατάρατος γῆ , ὅς ὁ ἁμαρτάνω ἐν λύπη ἐσθίω . ὁ οὗτος ἀκούω πτερόω , ἐπαίρω , μηκέτι εἰμί ἐν σάρξ · γίγνομαι ἐν πνεῦμα · ὁ γάρ ἐν σάρξ εἰμί θεός ἀρέσκω οὐ δύναμαι . ἀλλά ἐπί ὁ ἱστορία ἀνιτέον .