origenes.epistula-ad-africanum 1.12
Πρὸς τούτοις ἕφασκες , ὅτι ὁ Δανιὴλ ὑπὸ μὲν τῆς Γραφῆς ταύτης λέγεται Πνεύματι ληφθεὶς ἐκβεβοηκέναι , ὡς ἀδίκως ἡ ἀπόφασις ἔχοι ( 72 ) , ἡ δὲ φερομένη ὁμολογουμένως ὑπʼ αὐτοῦ Γραφὴ ἄλλῳ τρόπῳ περιέχει αὐτὸν προφητεύοντα , τουτέστιν ὁράμασι , καὶ ὀνείροις , καὶ ἀγγέλου ἐπιφανείᾳ · οὐδαμοῦ δὲ ἐπιπνοίᾳ προφητικῇ . Σὺ δέ μοι ἔοικας μὴ πάνυ τετηρηκέναι τὸ , « Πολυμερῶς καὶ πολυτρόπως πάλαι τὸν Θεὸν λελαληκέναι τοῖς πατράσιν ἐν τοῖς προφήταις , » οὐ μόνον ἐν τοῖς πᾶσιν , ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς καθʼ ἕνα . Παρατηρήσας δὲ εὑρήσεις τοῖς αὐτοῖς ἁγίοις καὶ ἐνύπνια γενόμενα θεῖα καὶ ἐπιφανείας ἀγγελικὰς , καὶ ἐπιπνοίας . Ἀρκεῖ δὲ ἐπὶ τοῦ παρόντος μαρτυρίαις χρήσασθαι τοῖς περὶ τοῦ Ἰακὼβ ( 73 ) γεγραμμένοις · ὅς περὶ μὲν θείων ἐνυπνίων τοιαῦτα διηγεῖται · « Καὶ ἐγένετο , ἡνίκα ἐνεκίσσων τὰ πρόβατα ( 74 ) , καὶ εἶδον ἐν τοῖς ὀφθαλμοῖς μου αὐτὰ ἐν ὕπνῳ , καὶ ἰδοὺ οἱ τράγοι καὶ οἱ κριοὶ ἀναβαίνοντες ἦσαν ἐπὶ τὰ πρόβατα καὶ τὰς αἶγας , διάλευκοι , καὶ ποικίλοι , καὶ σποδοειδεῖς ῥαντοί . Καὶ εἶπέ μοι ὁ ἅνγελος τοῦ Θεοῦ καθʼ ὕπνον · Ἰακώβ . Ἐγὼ δὲ εἶπον · Τί ἐστι ; καὶ εἶπεν · Ἀνάβλεψον τοῖς ὀφθαλμοῖς σου , καὶ ἵδε τοὺς τράγους καὶ τοὺς κριοὺς ἀναβαίνοντας ἐπὶ τὰ πρόβατα καὶ τὰς αἶγας , διαλεύκους , καὶ ποικίλους , καὶ σποδοειδεῖς ῥαντούς · ἑώρακα γὰρ ὅσα σοι Λάβαν ποιεῖ . Ἐγώ εἰμι ὁ Θεὸς ὁ ὀφθείς σοι ἐν τόπῳ Θεοῦ οὗ ἤλειψάς μοι ἐκεῖ στήλην , καὶ ηὕξω μοι ἐκεῖ εὐχήν . Νῦν οὖν ἀνάστηθι καὶ ἔξελθε ἐκ τῆς γῆς ταύτης , καὶ ἄπελθε εἰς τὴν γῆν τῆς γεννήσεώς σου . » Περὶ δὲ ἐπιφανείας ὕπαρ κρείττονος , ταῦτα περὶ αὐτοῦ εἵρηται · « ῾Υπελείφθη δὲ Ἰακὼβ μόνος · καὶ ἐπάλαιεν ἅνθρωπος μετʼ αὐτοῦ ἕως πρωΐ . Εἶδε δὲ , ὅτι οὐ δύναται πρὸς αὐτὸν , καὶ ἥψατο τοῦ πλάτους τοῦ μηροῦ αὐτοῦ , καὶ ἐνάρκησε τὸ πλάτος τοῦ μηροῦ Ἰακὼβ , ἐν τῷ παλαίειν αὐτὸν μετʼ αὐτοῦ , καὶ εἶπεν αὐτῷ · Ἀπόστειλόν με · ἀνέβη γὰρ ὁ ὅρθρος . Ὁ δὲ εἶπεν · Οὐ μή σε ἀποστείλω , ἐὰν μή με εὐλογήσῃς . Εἶπε δὲ αὐτῷ · Τί τὸ ὅνομά σου ; Ὁ δὲ εἶπεν · Ἰακώβ · εἶπε δὲ αὐτῷ · Οὐ κληθήσεται ἔτι τὸ ὅνομά σου Ἰακὼβ , ἀλλʼ Ἰσραὴλ ἕσται τὸ ὄνομά σου , ὅτι ἐνίσχυσας μετὰ Θεοῦ , καὶ μετὰ ἀνθρώπων δυνατός Ἠρώτησε δὲ Ἰακὼβ , καὶ εἶπεν · Ἀνάγγειλόν μοι τὸ ὅνομά σου · καὶ εἶπεν · Ἵνα τί τοῦτο ἐρωτᾶς τὸ ὄνομά μου ; Καὶ εὐλόγησεν αὐτὸν ἐκεῖ . Καὶ ἐκάλεσεν Ἰακὼβ τὸ ὅνομα τοῦ τόπου ἐκείνου Εἶδος Θεοῦ · Εἶδον γὰρ Θεὸν πρόσωπον πρὸς πρόσωπον , καὶ ἕσώθη μου ἡ ψυχή . Ἀνέτειλε δὲ ὁ ἥλιος , ἡνίκα παρῆλθε τὸ εἶδος τοῦ Θεοῦ . Ὅτι δὲ καὶ ἐξ ἐπιπνοίας προφητεύει , δῆλον ἐκ τούτων · « Ἐκάλεσε δὲ Ἰακὼβ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ καὶ εἶπε · Συνάχθητε , ἵνα ἀπαγγείλω ὑμῖν τί ἀποβήσεται ὑμῖν ἐπʼ ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν · ἀθροίσθητε καὶ ἀκούσατε υἱοὶ Ἰακὼβ , ἀκούσατε Ἰσραὴλ τοῦ πατρὸς ὑμῶν · Ῥουβὶμ πρωτότοκός μου , σὺ ἰσχύς μου , καὶ ἀρχὴ τέκνων μου , σκληρὸς φέρεσθαι καὶ σκληρὸς αὐθάδης · ἐξύβρισας , ὡς ὕδωρ μὴ ἐκζέσῃς · ἀνέβης γὰρ ἐπὶ τὴν κοίτην τοῦ πατρός σου · τότε ἐμίανας τὴν στρωμνὴν , οὗ ἀνέδης . » Ὁμοίως δὲ καὶ πρὸς τοὺς λοιποὺς αἱ εὐλογίαι προφητεῖαι οὖσαι ἐξ ἐπιπνοίας εἵρηνται . Οὐδὲν τοίνυν θαυμαστὸν καὶ τὸν Δανιὴλ , ὁτὲ μὲν ἐξ ἐπιπνοίας λελαληκέναι ( 75 ) τὸν κατὰ τῶν πρεσβυτέρων ἕλεγχον , ὁτὲ δὲ ἐνυπνίοις , ὡς καὶ σὺ φὴς , ἢ ὁράσει τε , καὶ ἅλλοτε γεγονέναι αὐτῷ ἀγγέλου ἐπιφάνειαν .
Lemmas: πρός οὗτος φάσκω , ὅτι ὁ Δανιήλ ὑπό μέν ὁ Γραφή οὗτος λέγω Πνεῦμα λαμβάνω ἐκβοάω , ὡς ἄδικος ὁ ἀπόφασις ἔχω ( 72 ) , ὁ δέ φέρω ὁμολογουμένως ὑπό αὐτός Γραφή ἄλλος τρόπος περιέχω αὐτός προφητεύω , τουτέστι ὅραμα , καί ὄνειρος , καί ἄγγελος ἐπιφάνεια · οὐδαμοῦ δέ ἐπίπνοια προφητικός . σύ δέ ἐγώ ἔοικα μή πάνυ τηρέω ὁ , « πολυμερῶς καί πολύτροπος πάλαι ὁ θεός λαλέω ὁ πατήρ ἐν ὁ προφήτης , » οὐ μόνος ἐν ὁ πᾶς , ἀλλά καί ἐν ὁ κατά εἷς . παρατηρέω δέ εὑρίσκω ὁ αὐτός ἅγιος καί ἐνύπνιον γίγνομαι θεῖος καί ἐπιφάνεια ἀγγελικός , καί ἐπίπνοια . ἀρκέω δέ ἐπί ὁ πάρειμι μαρτυρία χράω ὁ περί ὁ Ἰακώβ ( 73 ) γράφω · ὅς περί μέν θεῖος ἐνύπνιον τοιοῦτος διηγέομαι · « καί γίγνομαι , ἡνίκα ἐγκισσάω ὁ πρόβατον ( 74 ) , καί ὁράω ἐν ὁ ὀφθαλμός ἐγώ αὐτός ἐν ὕπνος , καί ἰδού ὁ τράγος καί ὁ κριός ἀναβαίνω εἰμί ἐπί ὁ πρόβατον καί ὁ αἴξ , διάλευκος , καί ποικίλος , καί σποδοειδής ῥαντός . καί λέγω ἐγώ ὁ ἅνγελος ὁ θεός κατά ὕπνος · Ἰακώβ . ἐγώ δέ λέγω · τίς εἰμί ; καί λέγω · ἀναβλέπω ὁ ὀφθαλμός σύ , καί ὁράω ὁ τράγος καί ὁ κριός ἀναβαίνω ἐπί ὁ πρόβατον καί ὁ αἴξ , διάλευκος , καί ποικίλος , καί σποδοειδής ῥαντός · ὁράω γάρ ὅσος σύ Λάβαν ποιέω . ἐγώ εἰμί ὁ θεός ὁ ὁράω σύ ἐν τόπος θεός οὗ ἀλείφω ἐγώ ἐκεῖ στήλη , καί εὔχομαι ἐγώ ἐκεῖ εὐχή . νῦν οὖν ἀνίστημι καί ἐξέρχομαι ἐκ ὁ γῆ οὗτος , καί ἀπέρχομαι εἰς ὁ γῆ ὁ γέννησις σύ . » περί δέ ἐπιφάνεια ὕπαρ κρατύς , οὗτος περί αὐτός λέγω · « ῾υπελειφθανω δέ Ἰακώβ μόνος · καί παλαίω ἄνθρωπος μετά αὐτός ἕως πρωΐ . ὁράω δέ , ὅτι οὐ δύναμαι πρός αὐτός , καί ἅπτω ὁ πλάτος ὁ μηρός αὐτός , καί ναρκάω ὁ πλάτος ὁ μηρός Ἰακώβ , ἐν ὁ παλαίω αὐτός μετά αὐτός , καί λέγω αὐτός · ἀποστέλλω ἐγώ · ἀναβαίνω γάρ ὁ ὄρθρος . ὁ δέ λέγω · οὐ μή σύ ἀποστέλλω , ἐάν μή ἐγώ εὐλογέω . λέγω δέ αὐτός · τίς ὁ ὄνομα σύ ; ὁ δέ λέγω · Ἰακώβ · λέγω δέ αὐτός · οὐ καλέω ἔτι ὁ ὄνομα σύ Ἰακώβ , ἀλλά Ἰσραήλ εἰμί ὁ ὄνομα σύ , ὅτι ἐνισχύω μετά θεός , καί μετά ἄνθρωπος δυνατός ἐρωτάω δέ Ἰακώβ , καί λέγω · ἀναγγέλλω ἐγώ ὁ ὄνομα σύ · καί λέγω · ἵνα τίς οὗτος ἐρωτάω ὁ ὄνομα ἐγώ ; καί εὐλογέω αὐτός ἐκεῖ . καί καλέω Ἰακώβ ὁ ὄνομα ὁ τόπος ἐκεῖνος Εἶδος θεός · ὁράω γάρ θεός πρόσωπον πρός πρόσωπον , καί σῴζω ἐγώ ὁ ψυχή . ἀνατέλλω δέ ὁ ἥλιος , ἡνίκα παρέρχομαι ὁ εἶδος ὁ θεός . ὅτι δέ καί ἐκ ἐπίπνοια προφητεύω , δῆλος ἐκ οὗτος · « καλέω δέ Ἰακώβ ὁ υἱός αὐτός καί λέγω · συνάγω , ἵνα ἀπαγγέλλω σύ τίς ἀποβαίνω σύ ἐπί ἔσχατος ὁ ἡμέρα · ἀθροίζω καί ἀκούω υἱός Ἰακώβ , ἀκούω Ἰσραήλ ὁ πατήρ σύ · Ῥουβίμ πρωτότοκος ἐγώ , σύ ἰσχύς ἐγώ , καί ἀρχή τέκνον ἐγώ , σκληρός φέρω καί σκληρός αὐθάδης · ἐξυβρίζω , ὡς ὕδωρ μή ἐκζέω · ἀναβαίνω γάρ ἐπί ὁ κοίτη ὁ πατήρ σύ · τότε μιαίνω ὁ στρωμνή , οὗ ἀναδέω . » ὅμοιος δέ καί πρός ὁ λοιπός ὁ εὐλογία προφητεία εἰμί ἐκ ἐπίπνοια λέγω . οὐδείς τοίνυν θαυμαστός καί ὁ Δανιήλ , ὅτε μέν ἐκ ἐπίπνοια λαλέω ( 75 ) ὁ κατά ὁ πρέσβυς ἔλεγχος , ὅτε δέ ἐνύπνιον , ὡς καί σύ φημί , ἤ ὅρασις τε , καί ἄλλοτε γίγνομαι αὐτός ἄγγελος ἐπιφάνεια .