origenes.de-oratione 17.1
Οὐ θαυμαστὸν δὲ εἰ μὲν πᾶσιν ὁμοίως τοῖς λαμβάνουσιν , ἵν᾿ οὕτως εἴπω , τὰ ποιητικὰ τῶν τοιούτων σκιῶν σώματα ἡ ὁμοία οὐ δίδοται σκιὰ , τισὶ δ᾿ ὁμοίως δίδοται σκιά . τοῦτο γὰρ τοῖς θεωροῦσι τὰ γνωμονικὰ προβλήματα καὶ τὸν τῶν σκιῶν πρὸς τὸ φωτίζον σῶμα λόγον σαφῶς . παρίσταται συμβαῖνον καὶ κατὰ τὰ σώματα · τισὶ γοῦν ἄσκιοί εἰσιν οἱ γνώμονες καιρῷ τινι , ἑτέροις δὲ . ἵν᾿ οὕτως εἴπω , βραχύσκιοι καὶ ἑτέροις παρ᾿ ἑτέρους μακροσκιώτεροι . οὐ μέγα τοίνυν εἰ , τῆς προθέσεως τοῦ δωρουμένου τὰ προηγούμενα χαριζομένης κατά τινας ἀναλογίας ἀποῤῥήτους καὶ μυστικὰς ἁρμοζόντως τοῖς λαμβάνουσι καὶ τοῖς χρόνοις , ὅτε δίδοται τὰ προηγούμενα , ὁτὲ μὲν οὐδ᾿ ὅλως αἱ σκιαὶ τοῖς λαμβάνουσιν ἕπονται ὁτὲ δὲ οὐ πάντων ἀλλὰ ὀλίγων ὁτὲ δὲ ἐλάττους συγκρίσει ἑτέρων , μειζόνων ἄλλοις ἐπακολουθουσῶν . ὥσπερ οὖν τὸν ζητοῦντα τὰς ἡλιακὰς ἀκτῖνας οὔτε παροῦσα οὔτε ἀποῦσα ἡ τῶν σωμάτων σκιὰ εὐφραίνει ἢ λυπεῖ , ἔχοντα τὸ ἀναγκαιότατον , ἐπὰν πεφωτισμένος ἤτοι ἐστερημένος ῃ τῆς σκιᾶς ἢ πλεῖον ἢ ἔλαττον ἔχῃ τῆς σκιᾶς · οὕτως ἂν παρῇ ἡμῖν τὰ πνευματικὰ καὶ φωτιζώμεθα ὑπὸ τοῦ θεοῦ πρὸς τὴν παντελῆ κτῆσιν τῶν ἀληθινῶν ἀγαθῶν , οὐ μικρολογήσομεν περὶ εὐτελοῦς πράγματος τοῦ κατὰ τὴν σκιάν . πάντα γὰρ τὰ ὑλικὰ καὶ τὰ σωματικὰ , ὁποῖά ποτε ἂν τυγχάνῃ , σκιᾶς ἀμενηνοῦ καὶ ἀδρανοῦς ἔχει λόγον , οὐδαμῶς δυνάμενα παραβάλλεσθαι πρὸς τὰς σωτηρίους τοῦ θεοῦ τῶν ὅλων καὶ ἁγίας δωρεάς . ποία γὰρ σύγκρισις σωματικοῦ πλούτου πρὸς τὸν „ ἐν παντὶ λόγῳ “ πλοῦτον „ καὶ πάσῃ “ σοφίᾳ ; τίς δ᾿ ἂν μὴ μαινόμενος παραβάλοι ὑγείαν σαρκῶν καὶ ὀστέων πρὸς ὑγιαίνοντα νοῦν καὶ ἐῤῥωμένην ψυχὴν καὶ συμμέτρους λογισμούς ; ἅτινα πάντα λόγῳ ῥυθμιζόμενα θεοῦ εὐτελῆ τινα ἀμυχὴν , καὶ εἴ τι ἀμυχῆς βραχύτερον νομίζομεν . ποιεῖ τὰ σωματικὰ παθήματα .
Lemmas: οὐ θαυμαστός δέ εἰ μέν πᾶς ὅμοιος ὁ λαμβάνω , ἵνα οὕτως λέγω , ὁ ποιητικός ὁ τοιοῦτος σκιά σῶμα ὁ ὅμοιος οὐ δίδωμι σκιά , τις δέ ὅμοιος δίδωμι σκιά . οὗτος γάρ ὁ θεωρέω ὁ γνωμονικός πρόβλημα καί ὁ ὁ σκιά πρός ὁ φωτίζω σῶμα λόγος σαφής . παρίστημι συμβαίνω καί κατά ὁ σῶμα · τις γοῦν ἄσκιος εἰμί ὁ γνώμων καιρός τις , ἕτερος δέ . ἵνα οὕτως λέγω , βραχύσκιος καί ἕτερος παρά ἕτερος μακρόσκιος . οὐ μέγας τοίνυν εἰ , ὁ πρόθεσις ὁ δωρέω ὁ προηγέομαι χαρίζω κατά τις ἀναλογία ἀπόρρητος καί μυστικός ἁρμόζω ὁ λαμβάνω καί ὁ χρόνος , ὅτε δίδωμι ὁ προηγέομαι , ὅτε μέν οὐδέ ὅλος ὁ σκιά ὁ λαμβάνω ἕπομαι ὅτε δέ οὐ πᾶς ἀλλά ὀλίγος ὅτε δέ ἐλαχύς σύγκρισις ἕτερος , μέγας ἄλλος ἐπακολουθέω . ὥσπερ οὖν ὁ ζητέω ὁ ἡλιακός ἀκτίς οὔτε πάρειμι οὔτε ἄπειμι ὁ ὁ σῶμα σκιά εὐφραίνω ἤ λυπέω , ἔχω ὁ ἀναγκαῖος , ἐπάν φωτίζω ἤτοι στερέω εἰμί ὁ σκιά ἤ πολύς ἤ ἐλαχύς ἔχω ὁ σκιά · οὕτως ἐάν παρέρχομαι ἐγώ ὁ πνευματικός καί φωτίζω ὑπό ὁ θεός πρός ὁ παντελής κτῆσις ὁ ἀληθινός ἀγαθός , οὐ μικρολογέω περί εὐτελής πρᾶγμα ὁ κατά ὁ σκιά . πᾶς γάρ ὁ ὑλικός καί ὁ σωματικός , ὁποῖος ποτέ ἄν τυγχάνω , σκιά ἀμενηνός καί ἀδρανής ἔχω λόγος , οὐδαμῶς δύναμαι παραβάλλω πρός ὁ σωτήριος ὁ θεός ὁ ὅλος καί ἅγιος δωρεά . ποῖος γάρ σύγκρισις σωματικός πλοῦτος πρός ὁ „ ἐν πᾶς λόγος “ πλοῦτος „ καί πᾶς “ σοφία ; τίς δέ ἄν μή μαίνομαι παραβάλλω ὑγεία σάρξ καί ὀστέον πρός ὑγιαίνω νόος καί ῥώννυμι ψυχή καί σύμμετρος λογισμός ; ὅστις πᾶς λόγος ῥυθμίζω θεός εὐτελής τις ἀμυχή , καί εἰ τις ἀμυχή βραχύς νομίζω . ποιέω ὁ σωματικός πάθημα .