ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
origenes.de-oratione 26.4
ἀντιλέγων δέ τις αὐτῇ παραθήσεται τὸ ἐπὶ τέλει τούτου τοῦ εὐαγγελίου μετὰ τὴν ἀνάστασιν ὑπὸ τοῦ κυρίου εἰρημένον πρὸς τοὺς ἕνδεκα μαθητάς · „ ἐδόθη μοι πᾶσα ἐξουσία ὡς ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς . “ ἔχων γὰρ ἐξουσίαν τῶν „ ἐν οὐρανῷ “ φησι προσειληφέναι τὴν „ ἐπὶ γῆς , “ τῶν μὲν „ ἐν οὐρανῷ “ καὶ πρότερον ὑπὸ τοῦ λόγου πεφωτισμένων , ἐπὶ δὲ „ τῇ συντελείᾳ τοῦ αἰῶνος “ καὶ τῶν „ ἐπὶ γῆς “ διὰ τὴν δεδομένην ἐξουσίαν τῷ υἱῷ τοῦ θεοῦ μιμουμένων τὰ , ὧν ἐξουσίαν ὁ σωτὴρ ἔλαβεν . „ ἐν οὐρανῷ “ κατορθουμένων . μένων . οἱονεὶ οὖν διὰ τῶν εὐχῶν συνεργοὺς πρὸς τὸν πατέρα βούλεται λαβεῖν τοὺς μαθητευομένους αὐτῷ , ἵν᾿ ὁμοίως τοῖς „ ἐν οὐρανῷ “ ὑποτεταγμένοις ἀληθείᾳ καὶ λόγῳ τὰ „ ἐπὶ γῆς “ διορθωθέντα ( διὰ ) τὴν ἐξουσίαν , ἣν ἔλαβεν „ ὡς ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς , “ εἰς τέλος ἀγάγῃ τῶν ἐξουσιαζομένων μακάριον . ὁ δὲ θέλων οὐρανὸν εἶναι τὸν σωτῆρα τὴν δὲ γῆν ἐκκλησίαν , τὸν πρωτότοκον „ πάσης κτίσεως , “ ᾧ ὁ πατὴρ ὡς θρόνῳ ἐπαναπαύεται , φάσκων εἶναι τὸν οὐρανὸν , εὕροι ἂν „ τὸν “ „ ἄνθρωπον , “ ὃν ἐνεδύσατο οἰκειωθέντα ἐκείνῃ τῇ δυνάμει διὰ τὸ τεταπεινωκέναι „ ἑαυτὸν “ καὶ γενόμενον ὑπήκοον „ μέχρι θανάτου . “ λέγειν μετὰ τὴν ἀνάστασιν τό · „ ἐδόθη μοι πᾶσα ἐξουσία ὡς ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς “ · λαβόντος τοῦ κατὰ τὸν σωτῆρα ἀνθρώπου τὴν ἐξουσίαν τῶν „ οὐρανῷ “ oἷον τῶν ἐνυπαρχόντων τῷ μονογενεῖ , ἵνα αὐτῷ κοινωνῇ , ἀνακιρνάμενος ἐκείνου τῇ θεότητι καὶ ἑνούμενος αὐτῷ .
Lemmas: ἀντιλέγω δέ τις αὐτός παρατίθημι ὁ ἐπί τέλος οὗτος ὁ εὐαγγέλιον μετά ὁ ἀνάστασις ὑπό ὁ κύριος λέγω πρός ὁ ἕνδεκα μαθητής · „ δίδωμι ἐγώ πᾶς ἐξουσία ὡς ἐν οὐρανός καί ἐπί γῆ . “ ἔχω γάρ ἐξουσία ὁ „ ἐν οὐρανός “ φημί προσλαμβάνω ὁ „ ἐπί γῆ , “ ὁ μέν „ ἐν οὐρανός “ καί πρότερος ὑπό ὁ λόγος φωτίζω , ἐπί δέ „ ὁ συντέλεια ὁ αἰών “ καί ὁ „ ἐπί γῆ “ διά ὁ δίδωμι ἐξουσία ὁ υἱός ὁ θεός μιμέομαι ὁ , ὅς ἐξουσία ὁ σωτήρ λαμβάνω . „ ἐν οὐρανός “ κατορθόω . μένω . οἱονεί οὖν διά ὁ εὐχή συνεργός πρός ὁ πατήρ βούλομαι λαμβάνω ὁ μαθητεύω αὐτός , ἵνα ὅμοιος ὁ „ ἐν οὐρανός “ ὑποτάσσω ἀλήθεια καί λόγος ὁ „ ἐπί γῆ “ διορθόω ( διά ) ὁ ἐξουσία , ὅς λαμβάνω „ ὡς ἐν οὐρανός καί ἐπί γῆ , “ εἰς τέλος ἄγω ὁ ἐξουσιάζω μακάριος . ὁ δέ ἐθέλω οὐρανός εἰμί ὁ σωτήρ ὁ δέ γῆ ἐκκλησία , ὁ πρωτότοκος „ πᾶς κτίσις , “ ὅς ὁ πατήρ ὡς θρόνος ἐπαναπαύω , φάσκω εἰμί ὁ οὐρανός , εὑρίσκω ἄν „ ὁ “ „ ἄνθρωπος , “ ὅς ἐνδύω οἰκειόω ἐκεῖνος ὁ δύναμις διά ὁ ταπεινόω „ ἑαυτοῦ “ καί γίγνομαι ὑπήκοος „ μέχρι θάνατος . “ λέγω μετά ὁ ἀνάστασις ὁ · „ δίδωμι ἐγώ πᾶς ἐξουσία ὡς ἐν οὐρανός καί ἐπί γῆ “ · λαμβάνω ὁ κατά ὁ σωτήρ ἄνθρωπος ὁ ἐξουσία ὁ „ οὐρανός “ ἵημι ὁ ἐνυπάρχω ὁ μονογενής , ἵνα αὐτός κοινωνέω , ἀνακίρναμαι ἐκεῖνος ὁ θεότης καί ἑνόω αὐτός .
origenes.de-oratione 26.5
μὴ λύοντος δέ πω τοῦ δευτέρου τὰ ἠπορημένα περὶ τοῦ πῶς „ τὸ θέλημα “ τοῦ θεοῦ ἐστιν „ ἐν οὐρανῷ , “ τῶν „ ἐν τοῖς ἐπουρανίοις “ πνευματικῶν „ τῆς πονηρίας “ ἀντιπαλαιόντων τοῖς „ ἐπὶ γῆς , “ ἐκεῖθεν ἐνέσται λύειν οὕτως τὸ ζητούμενον · ὅτι , ὥσπερ οὐ διὰ τὸν τόπον ἀλλὰ διὰ τὴν προαίρεσιν ὁ ἔτι ὢν „ ἐπὶ γῆς , “ „ πολίτευμα “ ἔχων „ ἐν οὐρανοῖς “ καὶ θησαυρίζων „ ἐν οὐρανῷ , “ τὴν καρδίαν ἔχων „ ἐν οὐρανῷ , “ „ τὴν εἰκόνα τοῦ ἐπουρανίου “ φορῶν , οὐκέτι ἐστὶν „ ἐκ τῆς γῆς “ οὐδὲ „ τοῦ “ „ κάτω “ „ κόσμου “ ἀλλ᾿ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ „ τοῦ “ κρείττονος „ τούτου “ οὐρανίου „ κόσμου “ · οὕτως καὶ „ τὰ “ ἔτι „ ἐν τοῖς ( ἐπ)ουρανίοις “ διατρίβοντα „ πνευματικὰ τῆς πονηρίας , “ „ τὸ πολίτευμα “ ἔχοντα „ ἐπὶ γῆς “ καὶ δι᾿ ὧν ἀντιπαλαίει ἐπιβουλεύοντα ἀνθρώποις , θησαυρίζοντα „ ἐπὶ γῆς , “ „ εἰκόνα τοῦ χοϊκοῦ “ φοροῦντα , ὅστις „ ἐστὶν ἀρχὴ πλάσματος κυρίου , πεποιημένος ἐγκαταπαίζεσθαι ὑπὸ τῶν ἀγγέλων , “ οὐκ ἔστιν ἐπουράνια οὐδὲ ἐν τοῖς οὐρανοῖς διὰ τὴν μοχθηρὰν διάθεσιν οἰκεῖ . ἐπὰν οὖν λέγηται · „ γενηθήτω τὸ θέλημά σου ὡς ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς , “ ἐκείνους οὐδὲ „ ἐν οὐρανῷ “ εἶναι λογιστέον , τῷ φρονήματι μετὰ τοῦ πεσόντος ἐξ „ οὐρανοῦ “ δίκην ἀστραπῆς πεπτωκότας .
Lemmas: μή λύω δέ πω ὁ δεύτερος ὁ ἀπορέω περί ὁ πῶς „ ὁ θέλημα “ ὁ θεός εἰμί „ ἐν οὐρανός , “ ὁ „ ἐν ὁ ἐπουράνιος “ πνευματικός „ ὁ πονηρία “ ἀντιπαλαίω ὁ „ ἐπί γῆ , “ ἐκεῖθεν ἔνειμι λύω οὕτως ὁ ζητέω · ὅτι , ὥσπερ οὐ διά ὁ τόπος ἀλλά διά ὁ προαίρεσις ὁ ἔτι εἰμί „ ἐπί γῆ , “ „ πολίτευμα “ ἔχω „ ἐν οὐρανός “ καί θησαυρίζω „ ἐν οὐρανός , “ ὁ καρδία ἔχω „ ἐν οὐρανός , “ „ ὁ εἰκών ὁ ἐπουράνιος “ φορέω , οὐκέτι εἰμί „ ἐκ ὁ γῆ “ οὐδέ „ ὁ “ „ κάτω “ „ κόσμος “ ἀλλά ἐκ ὁ οὐρανός καί „ ὁ “ κρατύς „ οὗτος “ οὐράνιος „ κόσμος “ · οὕτως καί „ ὁ “ ἔτι „ ἐν ὁ ( ἐπουράνιος “ διατρίβω „ πνευματικός ὁ πονηρία , “ „ ὁ πολίτευμα “ ἔχω „ ἐπί γῆ “ καί διά ὅς ἀντιπαλαίω ἐπιβουλεύω ἄνθρωπος , θησαυρίζω „ ἐπί γῆ , “ „ εἰκών ὁ χοϊκός “ φορέω , ὅστις „ εἰμί ἀρχή πλάσμα κύριος , ποιέω ἐγκαταπαίζω ὑπό ὁ ἄγγελος , “ οὐ εἰμί ἐπουράνιος οὐδέ ἐν ὁ οὐρανός διά ὁ μοχθηρός διάθεσις οἰκέω . ἐπάν οὖν λέγω · „ γίγνομαι ὁ θέλημα σύ ὡς ἐν οὐρανός καί ἐπί γῆ , “ ἐκεῖνος οὐδέ „ ἐν οὐρανός “ εἰμί λογίζομαι , ὁ φρόνημα μετά ὁ πίπτω ἐκ „ οὐρανός “ δίκη ἀστραπή πίπτω .
origenes.de-oratione 27.1
„ Τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον δὸς ἡμῖν σήμερον , “ ἢ ὡς ὁ Λουκᾶς · „ τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον δίδου ἡμῖν καθ᾿ ἡμέραν . “ ἐπεί τινες ὑπολαμβάνουσι περὶ τοῦ σωματικοῦ ἄρτου λέγεσθαι εὔχεσθαι ἡμᾶς , ἄξιον αὐτῶν τὴν ψευδοδοξίαν διὰ τούτων περιελόντας παραστῆσαι τὸ ἀληθὲς περὶ τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου . λεκτέον οὖν πρὸς αὐτοὺς ὅτι πῶς ὁ λέγων δεῖν αἰτεῖν ἐπουράνια καὶ μεγάλα , οὔτε ἐπουρανίου ὄντος τοῦ εἰς τὴν σάρκα ἡμῶν ἀναδιδομένου ἄρτου οὔτε μεγάλου αἰτήματος τοῦ περὶ τούτου ἀξιοῦν , ὡσπερεὶ κατ᾿ αὐτοὺς ἐπιλαθόμενος ὧν ἐδίδαξε προστάττει περὶ ἐπιγείου καὶ μικροῦ ἔντευξιν ἀναφέρειν τῷ πατρί ;
Lemmas: „ ὁ ἄρτος ἐγώ ὁ ἐπιούσιος δίδωμι ἐγώ σήμερον , “ ἤ ὡς ὁ Λουκᾶς · „ ὁ ἄρτος ἐγώ ὁ ἐπιούσιος δίδωμι ἐγώ κατά ἡμέρα . “ ἐπεί τις ὑπολαμβάνω περί ὁ σωματικός ἄρτος λέγω εὔχομαι ἐγώ , ἄξιος αὐτός ὁ ψευδοδοξία διά οὗτος περιαιρέω παρίστημι ὁ ἀληθής περί ὁ ἐπιούσιος ἄρτος . λεκτέος οὖν πρός αὐτός ὅτι πῶς ὁ λέγω δέω αἰτέω ἐπουράνιος καί μέγας , οὔτε ἐπουράνιος εἰμί ὁ εἰς ὁ σάρξ ἐγώ ἀναδίδωμι ἄρτος οὔτε μέγας αἴτημα ὁ περί οὗτος ἀξιόω , ὡσπερεί κατά αὐτός ἐπιλανθάνω ὅς διδάσκω προστάσσω περί ἐπίγειος καί μικρός ἔντευξις ἀναφέρω ὁ πατήρ ;
origenes.de-oratione 27.2
ἡμεῖς δὲ ἑπόμενοι αὐτῷ διδασκάλῳ , διδάσκοντι τὰ περὶ τοῦ ἄρτου , διὰ πλειόνων ταῦτα παραθησόμεθα . φησὶν ἐν τῷ κατὰ Ἰωάννην πρὸς ἐληλυθότας εἰς Καφαρναοὺμ ζητεῖν αὐτόν · „ ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν , ζητεῖτέ ( με ) οὐχ ὅτι εἴδετε σημεῖα , ἀλλ᾿ ὅτι ἐφάγετε ἐκ τῶν ἄρτων καὶ ἐχορτάσθητε . “ ὁ γὰρ φαγὼν „ ἐκ τῶν “ ὑπὸ Ἰησοῦ εὐλογηθέντων „ ἄρτων “ καὶ πληρωθεὶς αὐτῶν μᾶλλον ζητεῖ καταλαβεῖν ἀκριβέστερον τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ καὶ σπεύδει πρὸς αὐτόν . διόπερ καλῶς προστάττει λέγων · „ ἐργάζεσθε μὴ τὴν βρῶσιν τὴν ἀπολλυμένην ἀλλὰ τὴν βρῶσιν τὴν μένουσαν εἰς ζωὴν αἰώνιον , ἵν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ὑμῖν δώσει . “ πρὸς ταῦτα δὲ πυθομένων τῶν ἀκουσάντων καὶ λεγόντων · „ τί ποιῶμεν , ἵνα ἐργαζώμεθα τὰ ἔργα τοῦ θεοῦ ; ἀπεκρίθη ὁ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς · τοῦτό ἐστι τὸ ἔργον τοῦ θεοῦ , ἵνα πιστεύητε εἰς ὃν ἀπέστειλεν ἐκεῖνος . “ „ ἀπέστειλε “ δὲ ὁ θεὸς „ τὸν λόγον αὐτοῦ καὶ ἰάσατο αὐτοὺς , “ ὡς ἐν ψαλμοῖς γέγραπται , δηλονότι τοὺς νενοσηκότας · ᾧ λόγῳ οἱ πιστεύοντες ἐργάζονται „ τὰ ἔργα τοῦ θεοῦ , “ ὄντα „ βρῶσιν μένουσαν εἰς ζωὴν αἰώνιον . “ καὶ „ ὁ πατὴρ “ δέ μου , φησὶ , „ δίδωσιν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ τὸν ἀληθινόν · ὁ γὰρ ἄρτος τοῦ θεοῦ ἐστιν ὁ καταβαίνων ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ζωὴν διδοὺς τῷ κόσμῳ . “ „ ἄρτος “ δὲ ἀληθινός ἐστιν ὁ „ τὸν “ „ ἀληθινὸν “ τρέφων „ ἄνθρωπον , “ τὸν „ κατ᾿ εἰκόνα τοῦ θεοῦ “ πεποιημένον , ᾧ ὁ τραφεὶς καὶ „ καθ᾿ ὁμοίωσιν “ „ τοῦ κτίσαντος “ γίνεται . τί δὲ λόγου τῇ ψυχῇ τροφιμώτερον , ἢ τί τῆς σοφίας τοῦ θεοῦ τῷ νῷ τοῦ χωροῦντος αὐτὴν τιμιώτερον ; τί δὲ ἀληθείας τῇ λογικῇ φύσει καταλληλότερον ;
Lemmas: ἐγώ δέ ἕπομαι αὐτός διδάσκαλος , διδάσκω ὁ περί ὁ ἄρτος , διά πολύς οὗτος παρατίθημι . φημί ἐν ὁ κατά Ἰωάννης πρός ἔρχομαι εἰς Καφαρναούμ ζητέω αὐτός · „ ἀμήν ἀμήν λέγω σύ , ζητέω ( ἐγώ ) οὐ ὅτι ὁράω σημεῖον , ἀλλά ὅτι ἐσθίω ἐκ ὁ ἄρτος καί χορτάζω . “ ὁ γάρ ἐσθίω „ ἐκ ὁ “ ὑπό Ἰησοῦς εὐλογέω „ ἄρτος “ καί πληρόω αὐτός μάλα ζητέω καταλαμβάνω ἀκριβής ὁ υἱός ὁ θεός καί σπεύδω πρός αὐτός . διόπερ καλός προστάσσω λέγω · „ ἐργάζομαι μή ὁ βρῶσις ὁ ἀπόλλυμι ἀλλά ὁ βρῶσις ὁ μένω εἰς ζωή αἰώνιος , ἕ ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος σύ δίδωμι . “ πρός οὗτος δέ πυνθάνομαι ὁ ἀκούω καί λέγω · „ τίς ποιέω , ἵνα ἐργάζομαι ὁ ἔργον ὁ θεός ; ἀποκρίνω ὁ Ἰησοῦς καί λέγω αὐτός · οὗτος εἰμί ὁ ἔργον ὁ θεός , ἵνα πιστεύω εἰς ὅς ἀποστέλλω ἐκεῖνος . “ „ ἀποστέλλω “ δέ ὁ θεός „ ὁ λόγος αὐτός καί ἰάομαι αὐτός , “ ὡς ἐν ψαλμός γράφω , δηλονότι ὁ νοσέω · ὅς λόγος ὁ πιστεύω ἐργάζομαι „ ὁ ἔργον ὁ θεός , “ εἰμί „ βρῶσις μένω εἰς ζωή αἰώνιος . “ καί „ ὁ πατήρ “ δέ ἐγώ , φημί , „ δίδωμι σύ ὁ ἄρτος ἐκ ὁ οὐρανός ὁ ἀληθινός · ὁ γάρ ἄρτος ὁ θεός εἰμί ὁ καταβαίνω ἐκ ὁ οὐρανός καί ζωή δίδωμι ὁ κόσμος . “ „ ἄρτος “ δέ ἀληθινός εἰμί ὁ „ ὁ “ „ ἀληθινός “ τρέφω „ ἄνθρωπος , “ ὁ „ κατά εἰκών ὁ θεός “ ποιέω , ὅς ὁ τρέφω καί „ κατά ὁμοίωσις “ „ ὁ κτίζω “ γίγνομαι . τίς δέ λόγος ὁ ψυχή τρόφιμος , ἤ τίς ὁ σοφία ὁ θεός ὁ νόος ὁ χωρέω αὐτός τίμιος ; τίς δέ ἀλήθεια ὁ λογικός φύσις κατάλληλος ;
origenes.de-oratione 27.3
ἐὰν δέ τις πρὸς ταῦτα ἀνθυποφέρῃ λέγων μὴ ἂν αὐτὸν διδάσκειν ὡς περὶ ἑτέρου ὄντος ἄρτου τοῦ ἐπιουσίου αἰτεῖν , ἀκουέτω ὅτι καὶ ἐν τῷ κατὰ Ἰωάννην ὅπου μὲν ὡς περὶ ἑτέρου τινὸς παρ᾿ αὐτὸν διαλέγεται , ὅπου δὲ ὡς αὐτὸς ὁ ἄρτος ὤν · ὡς μὲν περὶ ἑτέρου διὰ τούτων · „ Μωϋσῆς δέδωκεν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ , “ „ οὐ “ „ τὸν ἀληθινὸν , “ „ ἀλλ᾿ ὁ πατήρ μου δίδωσιν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ τὸν ἀληθινόν “ · ὡς δὲ περὶ αὐτοῦ φησι πρὸς εἰπόντας αὐτῷ · „ πάντοτε δὸς ἡμῖν τὸν ἄρτον τοῦτον , “ „ ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς · ὁ ἐρχόμενος πρός με οὐ μὴ πεινάσῃ . καὶ ὀ πιστεύων εἰς ἐμὲ οὐ μὴ διψήσῃ πώποτε . “ καὶ μετ᾿ ὀλίγα · „ ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος ( ὁ ζῶν ) ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς · ἐάν τις φάγῃ ἐκ τούτου τοῦ ἄρτου , ζήσει εἰς τὸν αἰῶνα · καὶ ὁ ἄρτος δὲ , ὃν ἐγὼ δώσω , ἡ σάρξ μου ἐστὶν , ἣν ἐγὼ δώσω ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς . “
Lemmas: ἐάν δέ τις πρός οὗτος ἀνθυποφέρω λέγω μή ἄν αὐτός διδάσκω ὡς περί ἕτερος εἰμί ἄρτος ὁ ἐπιούσιος αἰτέω , ἀκούω ὅτι καί ἐν ὁ κατά Ἰωάννης ὅπου μέν ὡς περί ἕτερος τις παρά αὐτός διαλέγω , ὅπου δέ ὡς αὐτός ὁ ἄρτος εἰμί · ὡς μέν περί ἕτερος διά οὗτος · „ Μωϋσῆς δίδωμι σύ ὁ ἄρτος ἐκ ὁ οὐρανός , “ „ οὐ “ „ ὁ ἀληθινός , “ „ ἀλλά ὁ πατήρ ἐγώ δίδωμι σύ ὁ ἄρτος ἐκ ὁ οὐρανός ὁ ἀληθινός “ · ὡς δέ περί αὐτός φημί πρός λέγω αὐτός · „ πάντοτε δίδωμι ἐγώ ὁ ἄρτος οὗτος , “ „ ἐγώ εἰμί ὁ ἄρτος ὁ ζωή · ὁ ἔρχομαι πρός ἐγώ οὐ μή πεινάω . καί ὁ πιστεύω εἰς ἐγώ οὐ μή διψάω πώποτε . “ καί μετά ὀλίγος · „ ἐγώ εἰμί ὁ ἄρτος ( ὁ ζάω ) ὁ ἐκ ὁ οὐρανός καταβαίνω · ἐάν τις ἐσθίω ἐκ οὗτος ὁ ἄρτος , ζάω εἰς ὁ αἰών · καί ὁ ἄρτος δέ , ὅς ἐγώ δίδωμι , ὁ σάρξ ἐγώ εἰμί , ὅς ἐγώ δίδωμι ὑπέρ ὁ ὁ κόσμος ζωή . “
origenes.de-oratione 27.4
ἐπεὶ δὲ πᾶσα τροφὴ „ ἄρτος “ λέγεται κατὰ τὴν γραφὴν , ὡς δῆλον ἐκ τοῦ περὶ Μωϋσέως ἀναγεγράφθαι „ ἄρτον οὐκ “ ἔφαγε „ τεσσαράκοντα ἡμέρας καὶ ὕδωρ οὐκ “ ἔπιε , ποικίλος δέ ἐστι καὶ διάφορος ὁ τρόφιμος λόγος , οὐ πάντων δυναμένων τῇ στεῤῥότητι καὶ εὐτονίᾳ τρέφεσθαι τῶν θείων μαθημάτων · διὰ τοῦτο βουλόμενος παραστῆσαι ἀθλητικὴν τελειοτέροις ἁρμόζουσαν τροφήν φησιν · „ ὁ ἄρτος δὲ , ὃν ἐγὼ δώσω , ἡ σάρξ μου ἐστὶν , ἣν ἐγὼ δώσω ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς , “ καὶ μετ᾿ ὀλίγα · „ ἐὰν μὴ φάγητε τὴν σάρκα τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου καὶ πίητε αὐτοῦ τὸ αἷμα , οὐκ ἔχετε ζωὴν ἐν ἑαυτοῖς . ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἔχει ζωὴν αἰώνιον , καὶ ἐγὼ ἀναστήσω αὐτὸν ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ . ἡ γὰρ σάρξ μου ἀληθής ἐστι βρῶσις , καὶ τὸ αἷμά μου ἀληθής ἐστι πόσις . ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει , κἀγὼ ἐν αὐτῷ . καθὼς ἀπέστειλέ με ὁ ζῶν πατὴρ , κἀγὼ ζῶ διὰ τὸν πατέρα · καὶ ὁ τρώγων με κἀκεῖνος ζήσει δι᾿ ἐμέ . “ αὕτη δέ ἐστιν ἡ „ ἀληθὴς “ „ βρῶσις , “ „ σὰρξ “ Χριστοῦ , ἥτις „ λόγος “ οὖσα γέγονε „ σὰρξ “ κατὰ τὸ εἰρημένον · „ καὶ ὁ λόγος σὰρξ ἐγένετο . “ ὅτε δὲ ( φάγοιμεν καὶ ) πίοιμεν αὐτὸν , „ καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν “ · ἐπὰν δὲ ἀναδιδῶται , πληροῦται τὸ „ ἐθεασάμεθα τὴν δόξαν αὐτοῦ . “ „ οὗτός ἐστιν ὁ ἄρτος ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβὰς , οὐ καθὼς ἔφαγον οἱ πατέρες καὶ ἀπέθανον · ὁ τρώγων τοῦτον τὸν ἄρτον ζήσει εἰς τὸν αἰῶνα . “
Lemmas: ἐπεί δέ πᾶς τροφή „ ἄρτος “ λέγω κατά ὁ γραφή , ὡς δῆλος ἐκ ὁ περί Μωϋσῆς ἀναγράφω „ ἄρτος οὐ “ ἐσθίω „ τεσσαράκοντα ἡμέρα καί ὕδωρ οὐ “ πίνω , ποικίλος δέ εἰμί καί διάφορος ὁ τρόφιμος λόγος , οὐ πᾶς δύναμαι ὁ στερρότης καί εὐτονία τρέφω ὁ θεῖος μάθημα · διά οὗτος βούλομαι παρίστημι ἀθλητικός τέλειος ἁρμόζω τροφή φημί · „ ὁ ἄρτος δέ , ὅς ἐγώ δίδωμι , ὁ σάρξ ἐγώ εἰμί , ὅς ἐγώ δίδωμι ὑπέρ ὁ ὁ κόσμος ζωή , “ καί μετά ὀλίγος · „ ἐάν μή ἐσθίω ὁ σάρξ ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος καί πίνω αὐτός ὁ αἷμα , οὐ ἔχω ζωή ἐν ἑαυτοῦ . ὁ τρώγω ἐγώ ὁ σάρξ καί πίνω ἐγώ ὁ αἷμα ἔχω ζωή αἰώνιος , καί ἐγώ ἀνίστημι αὐτός ἐν ὁ ἔσχατος ἡμέρα . ὁ γάρ σάρξ ἐγώ ἀληθής εἰμί βρῶσις , καί ὁ αἷμα ἐγώ ἀληθής εἰμί πόσις . ὁ τρώγω ἐγώ ὁ σάρξ καί πίνω ἐγώ ὁ αἷμα ἐν ἐγώ μένω , ἐγώ ἐν αὐτός . καθώς ἀποστέλλω ἐγώ ὁ ζάω πατήρ , ἐγώ ζάω διά ὁ πατήρ · καί ὁ τρώγω ἐγώ ἐκεῖνος ζάω διά ἐγώ . “ οὗτος δέ εἰμί ὁ „ ἀληθής “ „ βρῶσις , “ „ σάρξ “ Χριστός , ὅστις „ λόγος “ εἰμί γίγνομαι „ σάρξ “ κατά ὁ λέγω · „ καί ὁ λόγος σάρξ γίγνομαι . “ ὅτε δέ ( ἐσθίω καί ) πίνω αὐτός , „ καί σκηνόω ἐν ἐγώ “ · ἐπάν δέ ἀναδίδωμι , πληρόω ὁ „ θεάομαι ὁ δόξα αὐτός . “ „ οὗτος εἰμί ὁ ἄρτος ὁ ἐκ ὁ οὐρανός καταβαίνω , οὐ καθώς ἐσθίω ὁ πατήρ καί ἀποθνῄσκω · ὁ τρώγω οὗτος ὁ ἄρτος ζάω εἰς ὁ αἰών . “
origenes.de-oratione 27.5
ὁ δὲ Παῦλος „ νηπίοις “ διαλεγόμενος καὶ „ κατὰ ἄνθρωπον “ περιπατοῦσι Κορινθίοις φησί · „ γάλα ὑμᾶς ἐπότισα , οὐ βρῶμα · οὔπωγὰρ ἐδύνασθε . ἀλλ᾿ οὐδὲ ἔτι νῦν δύνασθε · ἔτι γάρ ἐστε σάρκινοι “ καὶ ἐν τῇ πρὸς Ἑβραίους · „ καὶ γεγόνατε χρείαν ἔχοντες γάλακτος , οὐ στερεᾶς τροφῆς . πᾶς γὰρ ὁ μετέχων γάλακτος ἄπειρος λόγου δικαιοσύνης , νήπιος γάρ ἐστι · τελείων δέ ἐστιν ἡ στερεὰ τροφὴ , τῶν διὰ τὴν ἕξιν τὰ αἰσθητήρια γεγυμνασμένα ἐχόντων πρὸς διάκρισιν καλοῦ τε καὶ κακοῦ . “ ἐγὼ δὲ ἡγοῦμαι καὶ τὸ „ ὃς μὲν πιστεύει φαγεῖν πάντα , ὁ δὲ ἀσθενῶν λάχανα ἐσθίει “ μὴ περὶ σωματικῶν τροφῶν αὐτῷ προηγουμένως λέγεσθαι ἀλλὰ περὶ τῶν τρεφόντων τὴν ψυχὴν λόγων θεοῦ · τοῦ μὲν πιστοτάτου καὶ τελειοτάτου δυναμένου πάντων μεταλαμβάνειν , ὅνπερ δηλοῖ διὰ τοῦ „ ὃς μὲν πιστεύει φαγεῖν πάντα , “ τοῦ δὲ ἀσθενεστέρου καὶ ἀτελεστέρου ἁπλουστέροις καὶ μὴ πάνυ εὐτονίαν ἐμποιοῦσι μαθήμασιν ἀρκουμένου , ὅντινα αὐτὸς σημῆναι θέλων λέγει · „ ὁ δὲ ἀσθενῶν λάχανα ἐσθίει . “
Lemmas: ὁ δέ Παῦλος „ νήπιος “ διαλέγω καί „ κατά ἄνθρωπος “ περιπατέω Κορίνθιος φημί · „ γάλα σύ ποτίζω , οὐ βρῶμα · οὔπωγαρ δύναμαι . ἀλλά οὐδέ ἔτι νῦν δύναμαι · ἔτι γάρ εἰμί σάρκινος “ καί ἐν ὁ πρός Ἑβραῖος · „ καί γίγνομαι χρεία ἔχω γάλα , οὐ στερεός τροφή . πᾶς γάρ ὁ μετέχω γάλα ἄπειρος λόγος δικαιοσύνη , νήπιος γάρ εἰμί · τέλειος δέ εἰμί ὁ στερεός τροφή , ὁ διά ὁ ἕξις ὁ αἰσθητήριον γυμνάζω ἔχω πρός διάκρισις καλός τε καί κακός . “ ἐγώ δέ ἡγέομαι καί ὁ „ ὅς μέν πιστεύω ἐσθίω πᾶς , ὁ δέ ἀσθενέω λάχανον ἐσθίω “ μή περί σωματικός τροφή αὐτός προηγέομαι λέγω ἀλλά περί ὁ τρέφω ὁ ψυχή λόγος θεός · ὁ μέν πιστός καί τέλειος δύναμαι πᾶς μεταλαμβάνω , ὅς δηλόω διά ὁ „ ὅς μέν πιστεύω ἐσθίω πᾶς , “ ὁ δέ ἀσθενής καί ἀτελής ἁπλόος καί μή πάνυ εὐτονία ἐμποιέω μάθημα ἀρκέω , ὅστις αὐτός σημαίνω ἐθέλω λέγω · „ ὁ δέ ἀσθενέω λάχανον ἐσθίω . “
origenes.de-oratione 27.6
καὶ τὸ παρὰ τῷ Σολομῶντι δὲ ἐν ταῖς Παροιμίαις λεγόμενον ἡγοῦμαι διδάσκειν ὅτι βελτίων ὁ μὴ χωρῶν τὰ εὐτονώτερα καὶ μείζονα τῶν δογμάτων διὰ τὴν ἁπλότητα ( οὐκ ἐσφαλμένα μέντοι γε φρονῶν ) τοῦ ἐντρεχεστέρου μὲν καὶ ὀξυτέρου καὶ μειζόνως ἐπιβάλλοντος τοῖς πράγμασι τὸν δὲ τῆς εἰρήνης καὶ συμφωνίας τῶν ὅλων λόγον μὴ τρανοῦντος . ἔχει δὲ οὕτως αὐτῷ ἡ λέξις · „ κρείσσων ξενισμὸς λαχάνων πρὸς φιλίαν καὶ χάριν ἢ μόσχος ἀπὸ φάτνης μετὰ ἔχθρας . “ πολλάκις γοῦν ἀπεδεξάμεθα ἰδιωτικὴν καὶ ἁπλουστέραν μετὰ εὐσυνειδησίας ἑστίασιν , ξενιζόμενοι παρὰ τοῖς πλέον ἡμῖν παρασχεῖν μὴ δυναμένοις , ἤπερ λόγων ὕψος ἐπαιρομένων „ κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ θεοῦ , “ μετὰ πολλῆς πιθανότητος ἀλλότριον καταγγέλλον τοῦ „ τὸν νόμον καὶ τοὺς προφήτας “ δεδωκότος πατρὸς τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ δόγμα . ἵνα τοίνυν μήτε δἰ ἔνδειαν τροφῶν τὴν ψυχὴν νοσήσωμεν μήτε διὰ „ λιμὸν λόγου κυρίου “ τῷ θεῷ ἀποθάνωμεν , τὸν ζῶντα ἄρτον , ὅστις ὁ αὐτός ἐστι τῷ ἐπιουσίῳ , πειθόμενοι τῷ διδασκάλῳ σωτῆρι ἡμῶν , πιστεύοντες καὶ βιοῦντες δεξιώτερον , αἰτῶμεν παρὰ τοῦ πατρός .
Lemmas: καί ὁ παρά ὁ Σολομών δέ ἐν ὁ Παροιμία λέγω ἡγέομαι διδάσκω ὅτι ἀγαθός ὁ μή χωρέω ὁ εὔτονος καί μέγας ὁ δόγμα διά ὁ ἁπλότης ( οὐ σφάλλω μέντοι γε φρονέω ) ὁ ἐντρεχής μέν καί ὀξύς καί μέγας ἐπιβάλλω ὁ πρᾶγμα ὁ δέ ὁ εἰρήνη καί συμφωνία ὁ ὅλος λόγος μή τρανόω . ἔχω δέ οὕτως αὐτός ὁ λέξις · „ κρατύς ξενισμός λάχανον πρός φιλία καί χάρις ἤ μόσχος ἀπό φάτνη μετά ἔχθρα . “ πολλάκις γοῦν ἀποδέχομαι ἰδιωτικός καί ἁπλόος μετά εὐσυνειδησία ἑστίασις , ξενίζω παρά ὁ πολύς ἐγώ παρέχω μή δύναμαι , ἤ λόγος ὕψος ἐπαίρω „ κατά ὁ γνῶσις ὁ θεός , “ μετά πολύς πιθανότης ἀλλότριος καταγγέλλω ὁ „ ὁ νόμος καί ὁ προφήτης “ δίδωμι πατήρ ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς δόγμα . ἵνα τοίνυν μήτε διά ἔνδεια τροφή ὁ ψυχή νοσέω μήτε διά „ λιμός λόγος κύριος “ ὁ θεός ἀποθνῄσκω , ὁ ζάω ἄρτος , ὅστις ὁ αὐτός εἰμί ὁ ἐπιούσιος , πείθω ὁ διδάσκαλος σωτήρ ἐγώ , πιστεύω καί βιάζω δεξιός , αἰτέω παρά ὁ πατήρ .
origenes.de-oratione 27.7
τί δὲ καὶ τὸ „ ἐπιούσιον , “ ἤδη κατανοητέον . πρῶτον δὲ τοῦτο ἰστέον , ὅτι ἡ λέξις ἡ „ ἐπιούσιον “ παρ᾿ οὐδενὶ τῶν Ἑλλήνων οὔτε τῶν σοφῶν ὠνόμασται οὔτε ἐν τῇ τῶν ἰδιωτῶν συνηθείᾳ τέτριπται , ἀλλ᾿ ἔοικε πεπλάσθαι ὑπὸ τῶν εὐαγγελιστῶν . συνηνέχθησαν γοῦν ὁ Ματθαῖος καὶ ὁ Λουκᾶς περὶ αὐτῆς μηδαμῶς διαφερούσης , αὐτὴν ἐξενηνοχότες . τὸ ὅμοιον δὲ καὶ ἐπ᾿ ἄλλων οἱ ἑρμηνεύοντες τὰ Ἑβραϊκὰ πεποιήκασιν . τίς γάρ ποτε Ἑλλήνων ἐχρήσατο τῇ „ ἐνωτίζου “ προσηγορίᾳ ἢ τῇ „ ἀκουτίσθητι “ ἀντὶ τοῦ „ εἰς τὰ ὦτα δέξαι “ καὶ „ ἀκοῦσαι ποίει σ(ε ) “ ; ἰσομοία τῇ „ ἐπιούσιον “ προσηγορίᾳ ἐστὶ παρὰ Μωϋσεῖ γεγραμμένη , ὑπὸ θεοῦ εἰρημένη · „ ὑμεῖς δὲ ἔσεσθέ μοι “ „ λαὸς περιούσιος . “ καὶ δοκεῖ μοι ἑκατέρα λέξις παρὰ τὴν οὐσίαν πεποιῆσθαι , ἡ μὲν τὸν εἰς τὴν οὐσίαν συμβαλλόμενον ἄρτον δηλοῦσα , ἡ δὲ τὸν περὶ τὴν οὐσίαν καταγινόμενον λαὸν καὶ κοινωνοῦντα αὐτῇ σημαίνουσα .
Lemmas: τίς δέ καί ὁ „ ἐπιούσιος , “ ἤδη κατανοητέον . πρῶτος δέ οὗτος οἶδα , ὅτι ὁ λέξις ὁ „ ἐπιούσιος “ παρά οὐδείς ὁ Ἕλλην οὔτε ὁ σοφός ὀνομάζω οὔτε ἐν ὁ ὁ ἰδιώτης συνήθεια τρίβω , ἀλλά ἔοικα πλάσσω ὑπό ὁ εὐαγγελιστής . συμφέρω γοῦν ὁ Ματθαῖος καί ὁ Λουκᾶς περί αὐτός μηδαμῶς διαφέρω , αὐτός ἐκφέρω . ὁ ὅμοιος δέ καί ἐπί ἄλλος ὁ ἑρμηνεύω ὁ Ἑβραικός ποιέω . τίς γάρ ποτέ Ἕλλην χράω ὁ „ ἐνωτίζομαι “ προσηγορία ἤ ὁ „ ἀκουτίζω “ ἀντί ὁ „ εἰς ὁ οὖς δέχομαι “ καί „ ἀκούω ποιέω σε ) “ ; ἰσομοῖος ὁ „ ἐπιούσιος “ προσηγορία εἰμί παρά Μωϋσῆς γράφω , ὑπό θεός λέγω · „ σύ δέ εἰμί ἐγώ “ „ λαός περιούσιος . “ καί δοκέω ἐγώ ἑκάτερος λέξις παρά ὁ οὐσία ποιέω , ὁ μέν ὁ εἰς ὁ οὐσία συμβάλλω ἄρτος δηλόω , ὁ δέ ὁ περί ὁ οὐσία καταγίγνομαι λαός καί κοινωνέω αὐτός σημαίνω .
origenes.de-oratione 27.9
ἐπεὶ δὲ περὶ τῆς οὐσίας ζητοῦντες διὰ „ τὸν ἐπιούσιον “ „ ἄρτον “ καὶ τὸν περιούσιον λαὸν εἰς τὸ τὰ σημαίνοντα διακριθῆναι τῆς οὐσίας ταῦτ᾿ εἰρήκαμεν , ἄρτος δὲ ἐν τοῖς πρὸ τούτων νοητὸς ἦν , ὃν αἰτεῖν ἡμᾶς ἐχρῆν , ἀναγκαῖον συγγενῆ τῷ ἄρτῳ τὴν οὐσίαν εἶναι νοεῖν · ἵν᾿ ὥσπερ ὁ σωματικὸς ἄρτος ἀναδιδόμενος εἰς τὸ τοῦ τρεφομένου σῶμα χωρεῖ αὐτοῦ εἰς τὴν οὐσίαν , οὕτως „ ὁ ζῶν “ καὶ „ ἐξ οὐρανοῦ “ καταβεβηκὼς „ ἄρτος “ ἀναδιδόμενος εἰς τὸν νοῦν καὶ τὴν ψυχὴν μεταδῷ τῆς ἰδίας δυνάμεως τῷ ἐμπαρεσχηκότι ἑαυτὸν τῇ ἀπ᾿ αὐτοῦ τροφῇ · καὶ οὕτως ἔσται ὃν αἰτοῦμεν „ ἄρτον “ „ ἐπιούσιον . “ καὶ πάλιν ὃν τρόπον κατὰ τὴν ποιότητα τῆς „ τροφῆς . “ „ στερεᾶς “ οὔσης καὶ ἀθληταῖς ἁρμοζούσης ἢ γαλακτώδους τινὸς καὶ λαχανώδους , ἐν διαφόρῳ δυνάμει ὁ τρεφόμενος γίνεται , οὕτως ἀκόλουθόν ἐστι , τοῦ λόγου τοῦ θεοῦ ἤτοι ὡς γάλακτος παιδίοις ἁρμοζόντως διδομένου ἢ ὡς λαχάνου ἀσθενοῦσιν ἐπιτηδείως ἢ ὡς σαρκὸς ἀγωνιζομένοις προσ(καίρως ) , ἕκαστον τῶν τρεφομένων κατὰ τὴν ἀναλογίαν , ᾧ ἐμπαρέσχεν ἑαυτὸν λόγῳ , τόδε τι ἢ τόδε δύνασθαι καὶ τοιόνδε ἢ τοιόνδε γίνεσθαι . ἔστι μέντοι γε τὶς νομιζομένη τροφὴ , οὖσα δηλητήριος , καὶ ἑτέρα νοσοποιὸς καὶ ἄλλη μηδὲ ἀναδοθῆναι δυναμένη · ἅπερ πάντα κατ᾿ ἀναλογίαν μετενεκτέον ἐστὶ καὶ ἐπὶ τὰς διαφορὰς τῶν νομιζομένων τροφίμων μαθημάτων . ἐπιούσιος τοίνυν ἄρτος ὁ τῇ φύσει τῇ λογικῇ καταλληλότατος καὶ τῇ οὐσίᾳ αὐτῇ συγγενὴς . ὑγείαν ἅμα καὶ εὐεξίαν καὶ ἰσχὺν περιποιῶν τῇ ψυχῇ καὶ τῆς ἰδίας ἀθανασίας ( ἀθάνατος γὰρ ὁ λόγος τοῦ θεοῦ ) μεταδιδοὺς τῷ ἐσθίοντι αὐτοῦ .
Lemmas: ἐπεί δέ περί ὁ οὐσία ζητέω διά „ ὁ ἐπιούσιος “ „ ἄρτος “ καί ὁ περιούσιος λαός εἰς ὁ ὁ σημαίνω διακρίνω ὁ οὐσία οὗτος λέγω , ἄρτος δέ ἐν ὁ πρό οὗτος νοητός εἰμί , ὅς αἰτέω ἐγώ χρή , ἀναγκαῖος συγγενής ὁ ἄρτος ὁ οὐσία εἰμί νοέω · ἵνα ὥσπερ ὁ σωματικός ἄρτος ἀναδίδωμι εἰς ὁ ὁ τρέφω σῶμα χωρέω αὐτός εἰς ὁ οὐσία , οὕτως „ ὁ ζάω “ καί „ ἐκ οὐρανός “ καταβαίνω „ ἄρτος “ ἀναδίδωμι εἰς ὁ νόος καί ὁ ψυχή μεταδίδωμι ὁ ἴδιος δύναμις ὁ ἐμπαρέχω ἑαυτοῦ ὁ ἀπό αὐτός τροφή · καί οὕτως εἰμί ὅς αἰτέω „ ἄρτος “ „ ἐπιούσιος . “ καί πάλιν ὅς τρόπος κατά ὁ ποιότης ὁ „ τροφή . “ „ στερεός “ εἰμί καί ἀθλητής ἁρμόζω ἤ γαλακτώδης τις καί λαχανώδης , ἐν διάφορος δύναμις ὁ τρέφω γίγνομαι , οὕτως ἀκόλουθος εἰμί , ὁ λόγος ὁ θεός ἤτοι ὡς γάλα παιδίον ἁρμόζω δίδωμι ἤ ὡς λάχανον ἀσθενέω ἐπιτήδειος ἤ ὡς σάρξ ἀγωνίζομαι προσκαίρως ) , ἕκαστος ὁ τρέφω κατά ὁ ἀναλογία , ὅς ἐμπαρέχω ἑαυτοῦ λόγος , ὅδε τις ἤ ὅδε δύναμαι καί τοιόσδε ἤ τοιόσδε γίγνομαι . εἰμί μέντοι γε τίς νομίζω τροφή , εἰμί δηλητήριος , καί ἕτερος νοσοποιός καί ἄλλος μηδέ ἀναδίδωμι δύναμαι · ὅς πᾶς κατά ἀναλογία μετενεκτέον εἰμί καί ἐπί ὁ διαφορά ὁ νομίζω τρόφιμος μάθημα . ἐπιούσιος τοίνυν ἄρτος ὁ ὁ φύσις ὁ λογικός κατάλληλος καί ὁ οὐσία αὐτός συγγενής . ὑγεία ἅμα καί εὐεξία καί ἰσχύς περιποιέω ὁ ψυχή καί ὁ ἴδιος ἀθανασία ( ἀθάνατος γάρ ὁ λόγος ὁ θεός ) μεταδίδωμι ὁ ἐσθίω αὐτός .
origenes.de-oratione 27.10
οὗτος δὴ ὁ ἐπιούσιος ἄρτος ἄλλῳ ὀνόματι δοκεῖ μοι ἐν τῇ γραφῇ „ ξύλον ζωῆς “ ὠνομάσθαι , ἐφ᾿ ὅπερ ὁ ἐκτείνας „ τὴν χεῖρα “ καὶ λαβὼν ἀπ᾿ αὐτοῦ „ ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα . “ καὶ τρίτῳ ὀνόματι τοῦτο τὸ „ ξύλον “ „ σοφία “ τοῦ θεοῦ ὀνομάζεται παρὰ τῷ Σολομῶντι διὰ τούτων · „ ξύλον ζωῆς ἐστι πᾶσι τοῖς ἀντεχομένοις αὐτῆς , καὶ τοῖς ἐπερειδομένοις ὡς ἐπὶ κύριον ἀσφαλής . “ ἐπεὶ δὲ καὶ οἱ ἄγγελοι σοφίᾳ τρέφονται θεοῦ , ἀπὸ τῆς κατὰ τὴν ἀλήθειαν μετὰ σοφίας θεωρίας δυναμούμενοι πρὸς τὸ τὰ ἴδια ἔργα ἐπιτελεῖν , λέγεται ἐν ψαλμοῖς καὶ τοὺς ἀγγέλους τρέφεσθαι . κοινωνούντων τῶν ἀνθρώπων τοῦ θεοῦ , οἵτινες Ἑβραῖοι προσαγορεύονται , τοῖς ἀγγέλοις καὶ οἱονεὶ καὶ συνεστίων αὐτοῖς γινομένων . τοιοῦτον δέ ἐστι τὸ „ ἄρτον ἀγγέλων ἔφαγεν ἄνθρωπος . “ μὴ γὰρ ἐπὶ τοσοῦτον πτωχεύσαι ὁ νοῦς ἡμῶν , ὡς οἰηθῆναι σωματικοῦ τινος ἄρτου , τοῦ ἱστορουμένου οὐρανόθεν ἐπὶ τοὺς ἐξεληλυθότας τὴν Αἴγυπτον καταβεβηκέναι , τοὺς ἀγγέλους ἀεὶ μεταλαμβάνοντας τρέφεσθαι , τούτου αὐτοῦ κεκοινωνηκότων τῶν Ἑβραίων τοῖς ἀγγέλοις , τοῖς λειτουργικοῖς τοῦ θεοῦ πνεύμασιν .
Lemmas: οὗτος δή ὁ ἐπιούσιος ἄρτος ἄλλος ὄνομα δοκέω ἐγώ ἐν ὁ γραφή „ ξύλον ζωή “ ὀνομάζω , ἐπί ὅς ὁ ἐκτείνω „ ὁ χείρ “ καί λαμβάνω ἀπό αὐτός „ ζάω εἰς ὁ αἰών . “ καί τρίτος ὄνομα οὗτος ὁ „ ξύλον “ „ σοφία “ ὁ θεός ὀνομάζω παρά ὁ Σολομών διά οὗτος · „ ξύλον ζωή εἰμί πᾶς ὁ ἀντέχω αὐτός , καί ὁ ἐπερείδω ὡς ἐπί κύριος ἀσφαλής . “ ἐπεί δέ καί ὁ ἄγγελος σοφία τρέφω θεός , ἀπό ὁ κατά ὁ ἀλήθεια μετά σοφία θεωρία δυναμόω πρός ὁ ὁ ἴδιος ἔργον ἐπιτελέω , λέγω ἐν ψαλμός καί ὁ ἄγγελος τρέφω . κοινωνέω ὁ ἄνθρωπος ὁ θεός , ὅστις Ἑβραῖος προσαγορεύω , ὁ ἄγγελος καί οἱονεί καί συνέστιος αὐτός γίγνομαι . τοιοῦτος δέ εἰμί ὁ „ ἄρτος ἄγγελος ἐσθίω ἄνθρωπος . “ μή γάρ ἐπί τοσοῦτος πτωχεύω ὁ νόος ἐγώ , ὡς οἴομαι σωματικός τις ἄρτος , ὁ ἱστορέω οὐρανόθεν ἐπί ὁ ἐξέρχομαι ὁ Αἴγυπτος καταβαίνω , ὁ ἄγγελος ἀεί μεταλαμβάνω τρέφω , οὗτος αὐτός κοινωνέω ὁ Ἑβραῖος ὁ ἄγγελος , ὁ λειτουργικός ὁ θεός πνεῦμα .
origenes.de-oratione 27.11
οὐκ ἄκαιρον δὲ ζητοῦσιν ἡμῖν „ τὸν ἐπιούσιον “ „ ἄρτον “ καὶ τὸ „ ξύλον τῆς ζωῆς “ καὶ τὴν σοφίαν τοῦ θεοῦ τήν τε κοινὴν ἁγίων ἀνθρώπων καὶ ἀγγέλων τροφὴν ἐπιστῆσαι καὶ περὶ τῶν ἐν Γενέσει γεγραμμένων τριῶν ἀνδρῶν , καταχθέντων παρὰ τῷ Ἀβραὰμ καὶ μεταλαβόντων πεφυραμένων τριῶν μέτρων „ σεμιδάλεως “ εἰς ἐγκρυφιῶν ποίησιν , μή ποτε γυμνῶς τροπικῶς ταῦτα εἴρηται , δυναμένων τῶν ἁγίων μεταδοῦναί ποτε τροφῆς νοητῆς καὶ λογικῆς οὐ μόνον ἀνθρώποις ἀλλὰ καὶ θειοτέραις δυνάμεσιν ἤτοι εἰς ὠφέλειαν αὐτῶν ἢ εἰς ἐπίδειξιν ὧν δεδύνηνται περιποιῆσαι ἑαυτοῖς τροφιμωτάτων , εὐφραινομένων καὶ τρεφομένων ἐν τῇ τοιαύτῃ ἐπιδείξει τῶν ἀγγέλων καὶ ἑτοιμοτέρων γινομένων πρὸς τὸ παντὶ τρόπῳ συνεργῆσαι καὶ πρὸς τὸ ἑξῆς συμπνεῦσαι τῇ πλειόνων καὶ μειζόνων καταλήψει τοῦ ἐπὶ προτέροις παρεσκευασμένου τροφίμοις μαθήμασιν , εὐφράναντος καὶ , ἵν᾿ οὕτως εἴπω , ἀναθρέψαντος αὐτούς . οὐ θαυμαστὸν δὲ εἰ ἀγγέλους τρέφει ἄνθρωπος , ὅπου γε καὶ Χριστὸς ὁμολογεῖ ἑστὼς παρὰ „ τὴν θύραν “ κρούειν , ἵν᾿ εἰσελθὼν παρὰ τὸν ἀνοίξαντα αὐτῷ δειπνήσῃ „ μετ᾿ αὐτοῦ “ ἐκ τῶν ἐκείνου , μετὰ ταῦτα καὶ αὐτὸς μεταδώσων τῶν ἰδίων τῷ πρότερον ἑστιάσαντι κατὰ τὴν ἰδίαν δύναμιν τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ .
Lemmas: οὐ ἄκαιρος δέ ζητέω ἐγώ „ ὁ ἐπιούσιος “ „ ἄρτος “ καί ὁ „ ξύλον ὁ ζωή “ καί ὁ σοφία ὁ θεός ὁ τε κοινός ἅγιος ἄνθρωπος καί ἄγγελος τροφή ἐφίστημι καί περί ὁ ἐν Γένεσις γράφω τρεῖς ἀνήρ , κατάγω παρά ὁ Ἀβραάμ καί μεταλαμβάνω φυράω τρεῖς μέτρον „ σεμίδαλις “ εἰς ἐγκρυφίας ποίησις , μή ποτέ γυμνός τροπικός οὗτος λέγω , δύναμαι ὁ ἅγιος μεταδίδωμι ποτέ τροφή νοητός καί λογικός οὐ μόνος ἄνθρωπος ἀλλά καί θεῖος δύναμις ἤτοι εἰς ὠφέλεια αὐτός ἤ εἰς ἐπίδειξις ὅς δύναμαι περιποιέω ἑαυτοῦ τρόφιμος , εὐφραίνω καί τρέφω ἐν τῇ τοιοῦτος ἐπίδειξις ὁ ἄγγελος καί ἑτοῖμος γίγνομαι πρός ὁ πᾶς τρόπος συνεργέω καί πρός ὁ ἑξῆς συμπνέω ὁ πολύς καί μέγας κατάληψις ὁ ἐπί πρότερος παρασκευάζω τρόφιμος μάθημα , εὐφραίνω καί , ἵνα οὕτως λέγω , ἀνατρέφω αὐτός . οὐ θαυμαστός δέ εἰ ἄγγελος τρέφω ἄνθρωπος , ὅπου γε καί Χριστός ὁμολογέω ἵστημι παρά „ ὁ θύρα “ κρούω , ἵνα εἰσέρχομαι παρά ὁ ἀνοίγνυμι αὐτός δειπνέω „ μετά αὐτός “ ἐκ ὁ ἐκεῖνος , μετά οὗτος καί αὐτός μεταδίδωμι ὁ ἴδιος ὁ πρότερος ἑστιάω κατά ὁ ἴδιος δύναμις ὁ υἱός ὁ θεός .
origenes.de-oratione 27.14
καὶ ἐξεταστέον εἰ ἐπὶ αἰῶνας ἀναφέρονται οἱ λόγοι τῶν κατὰ τὰς „ ἡμέρας “ ἢ „ μῆνας “ ἢ „ καιροὺς “ ἢ „ ἐνιαυτοὺς “ ἀναγεγραμμένων ἑορτῶν ἢ πανηγύρεων . εἰ γὰρ „ σκιὰν “ ἔχει „ ὁ νόμος τῶν μελλόντων , “ ἀνάγκη τὰ πολλὰ σάββατα πολλῶν τινων ἡμερῶν εἶναι „ σκιὰν “ καὶ τὰς νουμηνίας διὰ χρονικῶν διαστημάτων ἐνίστασθαι . οὐκ οἶδα ὑπὸ ποίας σελήνης συνοδευούσης τινὶ ἡλίῳ ἐπιτελουμένας . εἰ δὲ καὶ „ πρῶτος “ „ μὴν “ καὶ δεκάτη ἡμέρα „ ἕως τεσσαρεσκαιδεκάτης “ καὶ τῶν ἀζύμων ἑορτὴ ἀπὸ τεσσαρεσκαιδεκάτης „ ἕως μιᾶς καὶ εἰκάδος “ „ σκιὰν “ περιέχει „ μελλόντων , “ „ τίς σοφὸς καὶ “ ἐπὶ τοσοῦτον θεῷ „ φίλος , “ ὡς πλειόνων μηνῶν τὸν πρῶτον ἰδεῖν καὶ τὴν δεκάτην αὐτοῦ ἡμέραν καὶ τὰ ἑξῆς ; τί δέ με δεῖ λέγειν περὶ τῆς ἑορτῆς τῶν ἑπτὰ ἑβδομάδων ἡμερῶν καὶ περὶ τοῦ ἑβδόμου μηνὸς ( οὗ ἡ νεομηνία ἡμέρα „ σαλπίγγων “ ἐστὶ , „ τῇ “ δὲ „ δεκάτῃ “ „ ἡμέρα ἱλασμοῦ “ ) , τῷ μόνῳ νομοθετήσαντι αὐτὰ θεῷ ἐγνωσμένων ; τίς δὲ ἐπὶ τοσοῦτον τὸν Χριστοῦ κεχώρηκε νοῦν . ὡς τοὺς ἑβδόμους ἐνιαυτοὺς τῆς ἐλευθερίας τῶν Ἑβραίων οἰκετῶν καὶ „ τῆς ἀφέσεως “ τῶν χρεῶν ἀνέσεώς τε ἀπὸ γεωργίας τῆς ἁγίας γῆς ἐκλαβεῖν ; ἔστι δέ τις καὶ ἀνωτέρω τῆς διὰ ἑπτὰ ἐτῶν ἑορτῆς ὁ καλούμενος Ἰωβηλαῖος , ὅντινα κἂν ἐπὶ ποσὸν φαντασθῆναι εἶναί τι τρανῶς ἢ τοὺς ἐν αὐτῷ νόμους πληρωθησομένους ἀληθινοὺς οὐδενός ἐστι ( πλὴν ) τοῦ τὴν πατρικὴν βουλὴν περὶ τῆς ἐν ἅπασι τοῖς αἰῶσι διατάξεως κατὰ „ τὰ “ „ ἀνεξερεύνητα “ „ αὐτοῦ “ „ κρίματα “ καὶ τὰς ἀνεξιχνιάστους αὐτοῦ ὁδοὺς τεθεωρηκότος .
Lemmas: καί ἐξεταστέον εἰ ἐπί αἰών ἀναφέρω ὁ λόγος ὁ κατά ὁ „ ἡμέρα “ ἤ „ μείς “ ἤ „ καιρός “ ἤ „ ἐνιαυτός “ ἀναγράφω ἑορτή ἤ πανήγυρις . εἰ γάρ „ σκιά “ ἔχω „ ὁ νόμος ὁ μέλλω , “ ἀνάγκη ὁ πολύς σάββατον πολύς τις ἡμέρα εἰμί „ σκιά “ καί ὁ νεομηνία διά χρονικός διάστημα ἐνίστημι . οὐ οἶδα ὑπό ποῖος σελήνη συνοδεύω τις ἥλιος ἐπιτελέω . εἰ δέ καί „ πρῶτος “ „ μήν “ καί δέκατος ἡμέρα „ ἕως τεσσαρεσκαιδέκατος “ καί ὁ ἄζυμος ἑορτή ἀπό τεσσαρεσκαιδέκατος „ ἕως εἷς καί εἰκάς “ „ σκιά “ περιέχω „ μέλλω , “ „ τίς σοφός καί “ ἐπί τοσοῦτος θεός „ φίλος , “ ὡς πολύς μείς ὁ πρῶτος ὁράω καί ὁ δέκατος αὐτός ἡμέρα καί ὁ ἑξῆς ; τίς δέ ἐγώ δέω λέγω περί ὁ ἑορτή ὁ ἑπτά ἑβδομάς ἡμέρα καί περί ὁ ἕβδομος μείς ( ὅς ὁ νεομηνία ἡμέρα „ σάλπιγξ “ εἰμί , „ ὁ “ δέ „ δέκατος “ „ ἡμέρα ἱλασμός “ ) , ὁ μόνος νομοθετέω αὐτός θεός γιγνώσκω ; τίς δέ ἐπί τοσοῦτος ὁ Χριστός χωρέω νόος . ὡς ὁ ἕβδομος ἐνιαυτός ὁ ἐλευθερία ὁ Ἑβραῖος οἰκέτης καί „ ὁ ἄφεσις “ ὁ χρέος ἄνεσις τε ἀπό γεωργία ὁ ἅγιος γῆ ἐκλαμβάνω ; εἰμί δέ τις καί ἀνώτερος ὁ διά ἑπτά ἔτος ἑορτή ὁ καλέω Ἰωβηλαῖος , ὅστις ἄν ἐπί ποσός φαντάζω εἰμί τις τρανής ἤ ὁ ἐν αὐτός νόμος πληρόω ἀληθινός οὐδείς εἰμί ( πλήν ) ὁ ὁ πατρικός βουλή περί ὁ ἐν ἅπας ὁ αἰών διάταξις κατά „ ὁ “ „ ἀνεξερεύνητος “ „ αὐτός “ „ κρίμα “ καί ὁ ἀνεξιχνίαστος αὐτός ὁδός θεωρέω .
origenes.de-oratione 27.15
πολλάκις δέ μοι ἐπῆλθεν ἀπορεῖν , συγκρούοντι δύο λέξεις ἀποστολικὰς , πῶς συντέλεια „ αἰώνων “ ἐστὶν , ἐφ᾿ ῃ „ ἅπαξ “ „ εἰς ἀθέτησιν τῶν ἁμαρτιῶν “ Ἰησοῦς „ πεφανέρωται , “ εἰ μέλλουσιν εἶναι αἰῶνες μετὰ τοῦτον ἐπερχόμενοι . ἔχουσι δὲ αἱ λέξεις αὐτοῦ οὕτως , ἐν μὲν τῇ πρὸς Ἑβραίους · „ νυνὶ δὲ ἅπαξ ἐπὶ συντελείᾳ τῶν αἰώνων εἰς ἀθέτησιν τῶν · ἁμαρτιῶν διὰ τῆς θυσίας αὐτοῦ πεφανέρωται , “ ἐν δὲ τῇ πρὸς Ἐφεσίους · „ ἵνα ἐνδείξηται ἐν τοῖς αἰῶσι τοῖς ἐπερχομένοις τὸ ὑπερβάλλον πλοῦτος τῆς χάριτος αὐτοῦ ἐν χρηστότητι ἐφ᾿ ἡμᾶς . “ καὶ περὶ τηλικούτων στοχαζόμενος νομίζω ὅτι , ὥσπερ συντέλεια τοῦ ἐνιαυτοῦ ὁ τελευταῖός ἐστι μὴν , μεθ᾿ ὃν ἀρχὴ μηνὸς ἑτέρου ἐνίσταται · οὕτω μή ποτε , πλειόνων αἰώνων οἱονεὶ ἐνιαυτὸν αἰώνων συμπληρούντων , συντέλειά ἐστιν ὁ ἐνεστὼς αἰὼν , μεθ᾿ ὃν μέλλοντές τινες αἰῶνες ἐνστήσονται , ὧν ἀρχή ἐστιν ὁ μέλλων , καὶ ἐν ἐκείνοις τοῖς μέλλουσιν ἐνδείξεται ὁ θεὸς τὸν πλοῦτον „ τῆς χάριτος αὐτοῦ ἐν χρηστότητι “ · τοῦ ἁμαρτωλοτάτου καὶ εἰς τὸ ἅγιον πνεῦμα δυσφημήσαντος κρατουμένου παρὰ τῆς ἁμαρτίας ἐν ὅλῳ τῷ ἐνεστῶτι αἰῶνι καὶ ἀρχῆθεν μέχρι τέλους τῷ μέλλοντι μετὰ ταῦτα οὐκ οἶδ᾿ ὅπως οἰκονομησομένου .
Lemmas: πολλάκις δέ ἐγώ ἐπέρχομαι ἀπορέω , συγκρούω δύο λέξις ἀποστολικός , πῶς συντέλεια „ αἰών “ εἰμί , ἐπί ὅς „ ἅπαξ “ „ εἰς ἀθέτησις ὁ ἁμαρτία “ Ἰησοῦς „ φανερόω , “ εἰ μέλλω εἰμί αἰών μετά οὗτος ἐπέρχομαι . ἔχω δέ ὁ λέξις αὐτός οὕτως , ἐν μέν ὁ πρός Ἑβραῖος · „ νυνί δέ ἅπαξ ἐπί συντέλεια ὁ αἰών εἰς ἀθέτησις ὁ · ἁμαρτία διά ὁ θυσία αὐτός φανερόω , “ ἐν δέ ὁ πρός Ἐφέσιος · „ ἵνα ἐνδείκνυμι ἐν ὁ αἰών ὁ ἐπέρχομαι ὁ ὑπερβάλλω πλοῦτος ὁ χάρις αὐτός ἐν χρηστότης ἐπί ἐγώ . “ καί περί τηλικοῦτος στοχάζομαι νομίζω ὅτι , ὥσπερ συντέλεια ὁ ἐνιαυτός ὁ τελευταῖος εἰμί μείς , μετά ὅς ἀρχή μείς ἕτερος ἐνίστημι · οὕτως μή ποτέ , πολύς αἰών οἱονεί ἐνιαυτός αἰών συμπληρόω , συντέλεια εἰμί ὁ ἐνίστημι αἰών , μετά ὅς μέλλω τις αἰών ἐνίστημι , ὅς ἀρχή εἰμί ὁ μέλλω , καί ἐν ἐκεῖνος ὁ μέλλω ἐνδείκνυμι ὁ θεός ὁ πλοῦτος „ ὁ χάρις αὐτός ἐν χρηστότης “ · ὁ ἁμαρτωλός καί εἰς ὁ ἅγιος πνεῦμα δυσφημέω κρατέω παρά ὁ ἁμαρτία ἐν ὅλος ὁ ἐνίστημι αἰών καί ἀρχῆθεν μέχρι τέλος ὁ μέλλω μετά οὗτος οὐ οἶδα ὅπως οἰκονομέω .
origenes.de-oratione 27.16
ταῦτα τοίνυν ὁ ἰδὼν καὶ τῇ διανοίᾳ αἰώνων ἑβδομάδα , ἵνα σαββατισμόν τινα ἅγιον θεωρήσῃ , ἐννοήσας καὶ αἰώνων μῆνα , ἵνα τὴν ἁγίαν τοῦ θεοῦ ἴδῃ νουμηνίαν , καὶ αἰώνων ἐνιαυτὸν , ἵνα συνίδῃ τὰς τοῦ ἐνιαυτοῦ γε ἑορτὰς , ὅτε δεῖ „ πᾶν ἀρσενικὸν “ ἐνώπιον φαίνεσθαι „ κυρίου θεοῦ , “ καὶ τηλικούτων αἰώνων τοὺς ἀνάλογον ἐνιαυτοὺς , ἵνα τὸ ἕβδομον ἅγιον ἔτος καταλαμβάνῃ , καὶ αἰώνων ἑβδοματικοὺς ἑπτὰ , ὅπως ὑμνήσῃ τὸν τηλικαῦτα νομοθετήσαντα , ἐξετάσας · πῶς δύναται μικρολογῆσαι περὶ τοῦ ἐλαχίστου μορίου ὥρας τῆς τοῦ τηλικούτου αἰῶνος ἡμέρας καὶ οὐχὶ πάντα ποιήσει , ἵνα ἀπὸ τῆς ἐνταῦθα παρασκευῆς ἄξιος γενόμενος τοῦ τυχεῖν τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου ἐν τῇ „ σήμερον “ ἡμέρᾳ λάβῃ αὐτὸν καὶ „ καθ᾿ ἡμέραν , “ ἤδη σαφοῦς ἐκ τῶν προειρημένων γινομένου τοῦ „ καθ᾿ ἡμέραν “ ; τῷ γὰρ ἐξ ἀπείρων ἐπ᾿ ἄπειρον ὄντι θεῷ οὐ μόνον περὶ τῆς „ σήμερον “ ἀλλὰ καί πως τοῦ „ καθ᾿ ἡμέραν “ ὁ „ σήμερον “ εὐχόμενος , ἀπὸ τοῦ δυνατοῦ δωρήσασθαι „ ὑπὲρ ἐκ περισσοῦ ὧν αἰτούμεθα ἢ νοοῦμεν “ λαβεῖν οἷός τε ἔσται , ἵν᾿ οὕτως ὑπερβολικῶς εἴπω , καὶ τὰ ὑπὲρ „ ἃ ὀφθαλμὸς οὐκ εἶδε καὶ “ τὰ ὑπὲρ ἃ „ οὖς οὐκ ἤκουσε καὶ “ τὰ ὑπὲρ ἃ „ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη . “
Lemmas: οὗτος τοίνυν ὁ ὁράω καί ὁ διάνοια αἰών ἑβδομάς , ἵνα σαββατισμός τις ἅγιος θεωρέω , ἐννοέω καί αἰών μείς , ἵνα ὁ ἅγιος ὁ θεός ὁράω νουμηνία , καί αἰών ἐνιαυτός , ἵνα συνοράω ὁ ὁ ἐνιαυτός γε ἑορτή , ὅτε δέω „ πᾶς ἀρσενικός “ ἐνώπιον φαίνω „ κύριος θεός , “ καί τηλικοῦτος αἰών ὁ ἀνάλογος ἐνιαυτός , ἵνα ὁ ἕβδομος ἅγιος ἔτος καταλαμβάνω , καί αἰών ἑβδοματικός ἑπτά , ὅπως ὑμνέω ὁ τηλικοῦτος νομοθετέω , ἐξετάζω · πῶς δύναμαι μικρολογέομαι περί ὁ ἐλαχύς μόριον ὥρα ὁ ὁ τηλικοῦτος αἰών ἡμέρα καί οὐ πᾶς ποιέω , ἵνα ἀπό ὁ ἐνταῦθα παρασκευή ἄξιος γίγνομαι ὁ τυγχάνω ὁ ἐπιούσιος ἄρτος ἐν ὁ „ σήμερον “ ἡμέρα λαμβάνω αὐτός καί „ κατά ἡμέρα , “ ἤδη σαφής ἐκ ὁ προλέγω γίγνομαι ὁ „ κατά ἡμέρα “ ; ὁ γάρ ἐκ ἄπειρος ἐπί ἄπειρος εἰμί θεός οὐ μόνος περί ὁ „ σήμερον “ ἀλλά καί πως ὁ „ κατά ἡμέρα “ ὁ „ σήμερον “ εὔχομαι , ἀπό ὁ δυνατός δωρέω „ ὑπέρ ἐκ περισσός ὅς αἰτέω ἤ νοέω “ λαμβάνω οἷος τε εἰμί , ἵνα οὕτως ὑπερβολικός λέγω , καί ὁ ὑπέρ „ ὅς ὀφθαλμός οὐ ὁράω καί “ ὁ ὑπέρ ὅς „ οὖς οὐ ἀκούω καί “ ὁ ὑπέρ ὅς „ ἐπί καρδία ἄνθρωπος οὐ ἀναβαίνω . “
origenes.de-oratione 27.17
καὶ ταῦτα δέ μοι δοκεῖ ἀναγκαιότατα ἐξητάσθαι , ἵνα τό τε „ σήμερον “ νοηθῇ καὶ τὸ „ καθ᾿ ἡμέραν , “ ὅτε „ τὸν · ἐπιούσιον “ „ ἄρτον “ δοθῆναι „ ἡμῖν “ ἀπὸ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ εὐχόμεθα . εἰ κατὰ τελευταῖον δὲ βιβλίον πρότερον ἐξετάζομεν τὸ „ ἡμῶν , “ ἐπεὶ λέγεται οὐχί · „ τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον δὸς ἡμῖν σήμερον “ ἀλλὰ „ τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον δίδου ἡμῖν καθ᾿ ἡμέραν , “ ὅμως γε ἐξεταστέον , πῶς „ ἡμῶν “ ἐστιν ὁ ἄρτος οὗτος . διδάσκει δὴ ὁ ἀπόστολος ὅτι „ εἴτε ζωὴ εἴτε θάνατος εἴτε ἐνεστῶτα εἴτε μέλλοντα , πάντα “ τῶν ἁγίων ἐστί · ( περὶ οὗ ) οὐκ ἀναγκαῖον ἐπὶ τοῦ παρόντος λέγειν .
Lemmas: καί οὗτος δέ ἐγώ δοκέω ἀναγκαῖος ἐξετάζω , ἵνα ὁ τε „ σήμερον “ νοέω καί ὁ „ κατά ἡμέρα , “ ὅτε „ ὁ · ἐπιούσιος “ „ ἄρτος “ δίδωμι „ ἐγώ “ ἀπό ὁ πατήρ αὐτός εὔχομαι . εἰ κατά τελευταῖος δέ βιβλίον πρότερος ἐξετάζω ὁ „ ἐγώ , “ ἐπεί λέγω οὐ · „ ὁ ἄρτος ἐγώ ὁ ἐπιούσιος δίδωμι ἐγώ σήμερον “ ἀλλά „ ὁ ἄρτος ἐγώ ὁ ἐπιούσιος δίδωμι ἐγώ κατά ἡμέρα , “ ὅμως γε ἐξεταστέον , πῶς „ ἐγώ “ εἰμί ὁ ἄρτος οὗτος . διδάσκω δή ὁ ἀπόστολος ὅτι „ εἴτε ζωή εἴτε θάνατος εἴτε ἐνίστημι εἴτε μέλλω , πᾶς “ ὁ ἅγιος εἰμί · ( περί ὅς ) οὐ ἀναγκαῖος ἐπί ὁ πάρειμι λέγω .
origenes.de-oratione 28.1
„ Καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν , ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφήκαμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν , “ ἢ ὡς Λουκᾶς · „ καὶ ἄφες ἡμῖν τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν , καὶ γὰρ αὐτοὶ ἀφήκαμεν παντὶ ὀφείλοντι ἡμῖν . “ περὶ τῶν ὀφειλημάτων καὶ ὁ ἀπόστολος λέγει · „ ἀπόδοτε πᾶσι τὰς ὀφειλὰς . τῷ τὸν φόρον τὸν φόρον , τῷ τὸν φόβον τὸν φόβον , τῷ τὸ τέλος τὸ τέλος , τῷ τὴν τιμὴν τὴν τιμήν · μηδενὶ μηδὲν ὀφείλετε εἰ μὴ τὸ ἀλλήλους ἀγαπᾶν . “ ὀφείλομεν τοιγαροῦν ἔχοντές τινα καθήκοντα οὐ μόνον ἐν τῇ δόσει ἀλλὰ καὶ λόγῳ προσηνεῖ καὶ τοῖσδέ τισι τοῖς ἔργοις , ἀλλὰ καὶ διάθεσίν τινα τοιάνδε ὀφείλομεν ἔχειν πρὸς αὐτούς . ταῦτα δὴ ὀφείλοντες ἤτοι ἀποδίδομεν διὰ τοῦ ἐπιτελεῖν τὰ προστασσόμενα ὑπὸ τοῦ θείου νόμου , ἢ τῷ καταφρονεῖν τοῦ ὑγιοῦς λόγου μὴ ἀποδιδόντες μένομεν ἐν τῷ ὀφείλειν .
Lemmas: „ καί ἀφίημι ἐγώ ὁ ὀφείλημα ἐγώ , ὡς καί ἐγώ ἀφίημι ὁ ὀφειλέτης ἐγώ , “ ἤ ὡς Λουκᾶς · „ καί ἀφίημι ἐγώ ὁ ἁμαρτία ἐγώ , καί γάρ αὐτός ἀφίημι πᾶς ὀφείλω ἐγώ . “ περί ὁ ὀφείλημα καί ὁ ἀπόστολος λέγω · „ ἀποδίδωμι πᾶς ὁ ὀφειλή . ὁ ὁ φόρος ὁ φόρος , ὁ ὁ φόβος ὁ φόβος , ὁ ὁ τέλος ὁ τέλος , ὁ ὁ τιμή ὁ τιμή · μηδείς μηδείς ὀφείλω εἰ μή ὁ ἀλλήλων ἀγαπάω . “ ὀφείλω τοιγαροῦν ἔχω τις καθήκω οὐ μόνος ἐν ὁ δόσις ἀλλά καί λόγος προσηνής καί ὅδε τις ὁ ἔργον , ἀλλά καί διάθεσις τις τοιόσδε ὀφείλω ἔχω πρός αὐτός . οὗτος δή ὀφείλω ἤτοι ἀποδίδωμι διά ὁ ἐπιτελέω ὁ προστάσσω ὑπό ὁ θεῖος νόμος , ἤ ὁ καταφρονέω ὁ ὑγιής λόγος μή ἀποδίδωμι μένω ἐν ὁ ὀφείλω .
origenes.de-oratione 28.2
τὸ παραπλήσιον δὲ νοητέον ἐν τοῖς πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς ὀφειλήμασι , τούς τε κατὰ τὸν τῆς θεοσεβείας λόγον ἐν Χριστῷ ἡμῖν συναναγεγεννηένους καὶ τοὺς ὁμομητρίους ἢ ὁμοπατρίους ἡμῖν . ἔστι τις καὶ πρὸς πολίτας ὀφειλὴ καὶ ἄλλη κοινὴ πρὸς πάντας ἀνθρώπους , ἰδίᾳ μὲν ξένους ἰδίᾳ δὲ καὶ ἡλικίαν πατέρων ἔχοντας , καὶ ἄλλη πρός τινας , οὓς εὔλογον ὡς υἱοὺς ἢ ὡς ἀδελφοὺς τιμᾶν . ὁ οὖν τὰ ὀφειλόμενα ἀδελφοῖς ἐπιτελεῖσθαι μὴ ποιῶν μένει ὀφειλέτης ὧν μὴ πεποίηκεν . οὕτως δὲ , εἰ καὶ ἀνθρώποις ἀπὸ τοῦ φιλανθρώπου τῆς σοφίας πνεύματος ἐπιβαλλόντων τινῶν ἀφ᾿ ἡμῶν ἐλλείποιμεν , πλείων γίνεται ἡ ὀφειλή . ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς εἰς ἡμᾶς αὐτοὺς ὀφείλομεν τῷ μὲν σώματι οὑτωσὶ χρῆσθαι , οὐχὶ εἰς τὸ κατατρίβειν σάρκας σώματος διὰ τῆς φιληδονίας · ὀφείλομεν δὲ καὶ τῇ ψυχῇ τήνδε τὴν ἐπιμέλειαν προσάγειν καὶ τοῦ νοῦ τῆς ὀξύτητος πρόνοιαν ποιεῖσθαι τοῦ τε λόγου , ἵν᾿ ἄκεντρος καὶ ὠφέλιμος ᾖ καὶ μηδαμῶς ἀργός . ἐπὰν δὴ καὶ τὰ εἰς ἡμᾶς ὑφ᾿ ἡμῶν αὐτῶν ὀφειλόμενα μὴ πράττωμεν , βαρύτερον ἡμῖν τὸ ὄφλημα γίνεται .
Lemmas: ὁ παραπλήσιος δέ νοέω ἐν ὁ πρός ὁ ἀδελφός ὀφείλημα , ὁ τε κατά ὁ ὁ θεοσέβεια λόγος ἐν Χριστός ἐγώ συναναγεγίγννηαι καί ὁ ὁμομήτριος ἤ ὁμοπάτριος ἐγώ . εἰμί τις καί πρός πολίτης ὀφειλή καί ἄλλος κοινός πρός πᾶς ἄνθρωπος , ἴδιος μέν ξένος ἴδιος δέ καί ἡλικία πατήρ ἔχω , καί ἄλλος πρός τις , ὅς εὔλογος ὡς υἱός ἤ ὡς ἀδελφός τιμάω . ὁ οὖν ὁ ὀφείλω ἀδελφός ἐπιτελέω μή ποιέω μένω ὀφειλέτης ὅς μή ποιέω . οὕτως δέ , εἰ καί ἄνθρωπος ἀπό ὁ φιλάνθρωπος ὁ σοφία πνεῦμα ἐπιβάλλω τις ἀπό ἐγώ ἐλλείπω , πολύς γίγνομαι ὁ ὀφειλή . ἀλλά καί ἐν ὁ εἰς ἐγώ αὐτός ὀφείλω ὁ μέν σῶμα οὕτως χράω , οὐ εἰς ὁ κατατρίβω σάρξ σῶμα διά ὁ φιληδονία · ὀφείλω δέ καί ὁ ψυχή ὅδε ὁ ἐπιμέλεια προσάγω καί ὁ νόος ὁ ὀξύτης πρόνοια ποιέω ὁ τε λόγος , ἵνα ἄκεντρος καί ὠφέλιμος εἰμί καί μηδαμῶς ἀργός . ἐπάν δή καί ὁ εἰς ἐγώ ὑπό ἐγώ αὐτός ὀφείλω μή πράσσω , βαρύς ἐγώ ὁ ὄφλημα γίγνομαι .
origenes.de-oratione 28.3
καὶ ἐπὶ τούτοις πᾶσι τὸ ὑπὲρ πάντα „ ποίημα “ καὶ πλάσμα ὄντες τοῦ θεοῦ ὀφείλομέν τινα διάθεσιν σῴζειν πρὸς αὐτὸν καὶ ἀγάπην τὴν „ ἐξ ὅλης καρδίας “ „ καὶ ἐξ ὅλης ἰσχύος “ „ καὶ ἐξ ὅλης διανοίας “ · ἅτινα ἐὰν μὴ κατορθώσωμεν , ὀφειλέται μένομεν θεοῦ , ἁμαρτάνοντες εἰς κύριον . καὶ τίς ἐπὶ τούτοις εὔξεται περὶ ἡμῶν ; „ ἐὰν “ γὰρ „ ἁμαρτάνων ἁμάρτῃ ἀνὴρ εἰς ἄνδρα , καὶ προσεύξονται περὶ αὐτοῦ · ἐὰν ( δὲ ) εἰς κύριον ἁμάρτῃ , τίς προσεύξεται περὶ αὐτοῦ ; “ ὥς φησιν ἐν τῇ πρώτῃ τῶν Βασιλειῶν ὁ Ἠλεί . ἀλλὰ καὶ Χριστοῦ ὠνησαμένου ἡμᾶς τῷ ἰδίῳ αἵματι ὀφειλέται ἐσμὲν , ὥσπερ καὶ πᾶς οἰκέτης τοῦ ὠνησαμένου ἐστὶν ὀφειλέτης τοῦ τοσοῦδε δοθέντος ὑπὲρ αὐτοῦ χρήματος . ἔστι τις ἡμῖν καὶ πρὸς „ τὸ ἅγιον πνεῦμα “ ὀφειλὴ , ἀποδιδομένη , ὅτε οὐ λυποῦμεν αὐτὸ , „ ἐν ᾧ “ ἐσφραγίσθημεν „ εἰς ἡμέραν ἀπολυτρώσεως , “ καὶ μὴ λυποῦντες αὐτὸ φέρομεν τοὺς καρποὺς , οὓς ἀπαιτούμεθα , συνόντος αὐτοῦ ἡμῖν καὶ ζῳοποιοῦντος ἡμῶν τὴν ψυχήν . εἰ καὶ μὴ ἴσμεν δὲ ἐπιμελῶς , τίς ὁ ἑκάστου ἡμῶν ἄγγελος βλέπων „ τοῦ ἐν οὐρανοῖς “ „ πατρὸς “ „ τὸ πρόσωπον , “ ἀλλὰ φανερόν γε ἐπισκοπήσαντι ἑκάστῳ ἡμῶν γίνεται ὅτι κἀκείνῳ ὀφειλέται τινῶν ἐσμεν . εἰ δὲ καὶ ἐν θεάτρῳ ἐσμὲν κόσμου καὶ ἀγγέλων καὶ ἀνθρώπων . ἰστέον ὅτι , ὥσπερ ὁ ἐν θεάτρῳ ὀφειλέτης ἐστὶ τοῦ τάδε τινὰ εἰπεῖν ἢ ποιῆσαι ἐν ὄψει τῶν θεατῶν , ἅπερ μὴ πράξας τις ὡς τὸ πᾶν ὑβρίσας θέατρον κολάζεται · οὕτως καὶ ἡμεῖς „ τῷ “ ὅλῳ „ κόσμῳ “ „ καὶ “ τοῖς πᾶσιν „ ἀγγέλοις “ τῷ τε τῶν ἀνθρώπων γένει ὀφείλομεν ταῦτα , ἃ βουληθέντες ἀπὸ τῆς σοφίας μαθησόμεθα .
Lemmas: καί ἐπί οὗτος πᾶς ὁ ὑπέρ πᾶς „ ποίημα “ καί πλάσμα εἰμί ὁ θεός ὀφείλω τις διάθεσις σῴζω πρός αὐτός καί ἀγάπη ὁ „ ἐκ ὅλος καρδία “ „ καί ἐκ ὅλος ἰσχύς “ „ καί ἐκ ὅλος διάνοια “ · ὅστις ἐάν μή κατορθόω , ὀφειλέτης μένω θεός , ἁμαρτάνω εἰς κύριος . καί τίς ἐπί οὗτος εὔχομαι περί ἐγώ ; „ ἐάν “ γάρ „ ἁμαρτάνω ἁμαρτάνω ἀνήρ εἰς ἀνήρ , καί προσεύχομαι περί αὐτός · ἐάν ( δέ ) εἰς κύριος ἁμαρτάνω , τίς προσεύχομαι περί αὐτός ; “ ὡς φημί ἐν ὁ πρῶτος ὁ Βασίλεια ὁ Ἠλεί . ἀλλά καί Χριστός ὠνέομαι ἐγώ ὁ ἴδιος αἷμα ὀφειλέτης εἰμί , ὥσπερ καί πᾶς οἰκέτης ὁ ὠνέομαι εἰμί ὀφειλέτης ὁ τοσόσδε δίδωμι ὑπέρ αὐτός χρῆμα . εἰμί τις ἐγώ καί πρός „ ὁ ἅγιος πνεῦμα “ ὀφειλή , ἀποδίδωμι , ὅτε οὐ λυπέω αὐτός , „ ἐν ὅς “ σφραγίζω „ εἰς ἡμέρα ἀπολύτρωσις , “ καί μή λυπέω αὐτός φέρω ὁ καρπός , ὅς ἀπαιτέω , σύνειμι αὐτός ἐγώ καί ζῳοποιέω ἐγώ ὁ ψυχή . εἰ καί μή οἶδα δέ ἐπιμελής , τίς ὁ ἕκαστος ἐγώ ἄγγελος βλέπω „ ὁ ἐν οὐρανός “ „ πατήρ “ „ ὁ πρόσωπον , “ ἀλλά φανερός γε ἐπισκοπέω ἕκαστος ἐγώ γίγνομαι ὅτι ἐκεῖνος ὀφειλέτης τις εἰμί . εἰ δέ καί ἐν θέατρον εἰμί κόσμος καί ἄγγελος καί ἄνθρωπος . οἶδα ὅτι , ὥσπερ ὁ ἐν θέατρον ὀφειλέτης εἰμί ὁ ὅδε τις λέγω ἤ ποιέω ἐν ὄψις ὁ θεατής , ὅς μή πράσσω τις ὡς ὁ πᾶς ὑβρίζω θέατρον κολάζω · οὕτως καί ἐγώ „ ὁ “ ὅλος „ κόσμος “ „ καί “ ὁ πᾶς „ ἄγγελος “ ὁ τε ὁ ἄνθρωπος γένος ὀφείλω οὗτος , ὅς βούλομαι ἀπό ὁ σοφία μανθάνω .
origenes.de-oratione 28.4
χωρὶς δὲ τούτων καθολικωτέρων ὄντων ἔστι τις χήρας προνοουμένης ὑπὸ τῆς ἐκκλησίας ὀφειλὴ καὶ ἑτέρα διακόνου καὶ ἄλλη πρεσβυτέρου . καὶ ἐπισκόπου δὲ ὀφειλὴ βαρυτάτη ἐστὶν , ἀπαιτουμένη ὑπὸ τοῦ τῆς ὅλης ἐκκλησίας σωτῆρος καὶ ἐκδικουμένη , εἰ μὴ ἀποδιδοῖτο . ἤδη δὲ ὁ ἀπόστολος ὀφειλήν τινα κοινὴν ὠνόμασεν ἀνδρὸς καὶ γυναικὸς λέγων · „ τῇ γυναικὶ ὁ ἀνὴρ τὴν ὀφειλὴν ἀποδιδότω , ὁμοίως καὶ ἡ γυνὴ τῷ ἀνδρί “ · καὶ ἐπιφέρει · „ μὴ ἀποστερεῖτε ἀλλήλους . “ καὶ τί με δεῖ λέγειν , παρὸν τὰ ἑαυτῶν ἀναλέγεσθαι ἐκ τῶν εἰρημένων τοὺς ἐντυγχάνοντας τῇδε τῇ γραφῇ , ὅσα ὀφείλοντες ἤτοι μὴ ἀποδιδόντες κατασχεθησόμεθα ἢ ἀποδιδόντες ἐλευθερωθησόμεθα ; πλὴν οὐκ ἔστιν ἐν τῷ βίῳ ὄντα πάσης ὥρας νυκτὸς καὶ ἡμέρας μὴ ὀφείλειν .
Lemmas: χωρίς δέ οὗτος καθολικός εἰμί εἰμί τις χήρα προνοέω ὑπό ὁ ἐκκλησία ὀφειλή καί ἕτερος διάκονος καί ἄλλος πρέσβυς . καί ἐπισκοπός δέ ὀφειλή βαρύς εἰμί , ἀπαιτέω ὑπό ὁ ὁ ὅλος ἐκκλησία σωτήρ καί ἐκδικέω , εἰ μή ἀποδίδωμι . ἤδη δέ ὁ ἀπόστολος ὀφειλή τις κοινός ὀνομάζω ἀνήρ καί γυνή λέγω · „ ὁ γυνή ὁ ἀνήρ ὁ ὀφειλή ἀποδίδωμι , ὅμοιος καί ὁ γυνή ὁ ἀνήρ “ · καί ἐπιφέρω · „ μή ἀποστερέω ἀλλήλων . “ καί τίς ἐγώ δέω λέγω , πάρειμι ὁ ἑαυτοῦ ἀναλέγω ἐκ ὁ λέγω ὁ ἐντυγχάνω ὅδε ὁ γραφή , ὅσος ὀφείλω ἤτοι μή ἀποδίδωμι κατέχω ἤ ἀποδίδωμι ἐλευθερόω ; πλήν οὐ εἰμί ἐν ὁ βίος εἰμί πᾶς ὥρα νύξ καί ἡμέρα μή ὀφείλω .
origenes.de-oratione 28.5
ἀλλ᾿ ἐν τῷ ὀφείλειν ἤτοι ἀποδίδωσί τις ἢ ἀποστερεῖ τὴν ὀφειλήν · καὶ δυνατόν γε ἐν τῷ βίῳ ἀποδιδόναι . δυνατὸν δὲ καὶ ἀποστερεῖν . καὶ τινὲς μὲν οὐδενὶ ὀφείλουσιν οὐδέν · τινὲς δὲ τὰ πλεῖστα ἀποτιννύντες ( ὀλίγα ὀφείλουσι , τινὲς δὲ ) ὀλίγα ἀποδιδόντες τὰ πλείονα ὀφείλουσι · καὶ τάχα ἔστιν ὁ μηδὲν ἀποδιδοὺς ἀλλὰ πάντα ὀφείλων . καὶ ὁ ἀποδιδοὺς μέντοι γε πάντα , ὥστε μηδὲν ὀφείλειν , χρόνῳ ποτὲ τοῦτο κατορθοῖ , δεόμενος ἀφέσεως περὶ τῶν προτέρων ὀφειλῶν · ἧστινος ἀφέσεως εὐλόγως δύναται τυχεῖν ὁ φιλοτιμησάμενος ἀπό τινος χρόνου τοιοῦτος γενέσθαι , ὥστε μηδὲν ὀφείλειν τῶν ἐπιβαλλόντων ὡς οὐκ ἀποδιδομένων . αὗται δὲ αἱ παράνομοι ἐνέργειαι , ἐν τῷ ἡγεμονικῷ τυπούμεναι , „ τὸ καθ᾿ ἡμῶν “ γίνονται „ χειρόγραφον , “ ἀφ᾿ οὗ δικασθησόμεθα , δίκην βίβλων τῶν ὑπὸ πάντων , ἵν᾿ οὕτως εἴπω , κεχειρογραφημένων προαχθησομένων , ὅτε „ πάντες παραστησόμεθα τῷ βήματι “ „ τοῦ Χριστοῦ , ἵνα κομίσηται ἕκαστος τὰ διὰ τοῦ σώματος πρὸς ἅ ἔπραξεν , εἴτε ἀγαθὸν εἴτε φαῦλον . “ κατὰ ταύτας τὰς ὀφειλὰς καὶ τὸ ἐν ταῖς Παροιμίαις λέγεται · „ μὴ δίδου σεαυτὸν εἰς ἐγγύην ὁ αἰσχυνόμενος πρόσωπον · εἰ γὰρ οὐχ ἕξει πόθεν ἀποδώσει , λήψονται τὸ σὸν στρῶμα τὸ ὑπὸ τὰς πλευράς σου . “
Lemmas: ἀλλά ἐν ὁ ὀφείλω ἤτοι ἀποδίδωμι τις ἤ ἀποστερέω ὁ ὀφειλή · καί δυνατός γε ἐν ὁ βίος ἀποδίδωμι . δυνατός δέ καί ἀποστερέω . καί τις μέν οὐδείς ὀφείλω οὐδείς · τις δέ ὁ πολύς ἀποτινιδνύσκω ( ὀλίγος ὀφείλω , τις δέ ) ὀλίγος ἀποδίδωμι ὁ πολύς ὀφείλω · καί τάχα εἰμί ὁ μηδείς ἀποδίδωμι ἀλλά πᾶς ὀφείλω . καί ὁ ἀποδίδωμι μέντοι γε πᾶς , ὥστε μηδείς ὀφείλω , χρόνος ποτέ οὗτος κατορθόω , δέω ἄφεσις περί ὁ πρότερος ὀφειλή · ὅστις ἄφεσις εὔλογος δύναμαι τυγχάνω ὁ φιλοτιμέομαι ἀπό τις χρόνος τοιοῦτος γίγνομαι , ὥστε μηδείς ὀφείλω ὁ ἐπιβάλλω ὡς οὐ ἀποδίδωμι . οὗτος δέ ὁ παράνομος ἐνέργεια , ἐν ὁ ἡγεμονικός τυπόω , „ ὁ κατά ἐγώ “ γίγνομαι „ χειρόγραφον , “ ἀπό ὅς δικάζω , δίκη βίβλος ὁ ὑπό πᾶς , ἵνα οὕτως λέγω , χειρογραφάω προάγω , ὅτε „ πᾶς παρίστημι ὁ βῆμα “ „ ὁ Χριστός , ἵνα κομίζω ἕκαστος ὁ διά ὁ σῶμα πρός ὅς πράσσω , εἴτε ἀγαθός εἴτε φαῦλος . “ κατά οὗτος ὁ ὀφειλή καί ὁ ἐν ὁ Παροιμία λέγω · „ μή δίδωμι σεαυτοῦ εἰς ἐγγύη ὁ αἰσχύνω πρόσωπον · εἰ γάρ οὐ ἔχω πόθεν ἀποδίδωμι , λαμβάνω ὁ σός στρῶμα ὁ ὑπό ὁ πλευρά σύ . “
origenes.de-oratione 28.6
εἰ δὲ τοσούτοις ὀφείλομεν , πάντως καὶ ἡμῖν τινες ὀφείλουσιν · οἱ μὲν γὰρ ὀφείλουσιν ἡμῖν ὡς ἀνθρώποις οἱ δὲ ὡς πολίταις , ἄλλοι δὲ ὡς πατράσι καί τινες ὡς υἱοῖς , καὶ μετὰ τούτους ὡς ἀνδράσι γυναῖκες ἢ ὡς φίλοις φίλοι . ἐπὰν οὖν ἀπὸ τῶν πλείστων ἡμῖν ὀφειλετῶν ἀσθενέστερόν τινες περὶ τὴν ἀπόδοσιν τῶν πρὸς ἡμᾶς καθηκόντων ἀναστραφῶσι , φιλανθρωπότερον ποιήσομεν ἀμνησικάκως ἐνεχθέντες πρὸς αὐτοὺς καὶ ἰδίων μεμνημένοι ὀφειλῶν , ὅσας πολλάκις παραλελοίπαμεν οὐ μόνον πρὸς ἀνθρώπους ἀλλὰ καὶ πρὸς αὐτὸν τὸν θεόν . μεμνημένοι γὰρ ὧν ὀφειλέται ὄντες οὐκ ἀποδεδώκαμεν ἀλλὰ ἀπεστερήσαμεν παραδραμόντος τοῦ χρόνου , ἐν ᾧ ἐχρῆν ἡμᾶς τάδε τινὰ πρὸς τὸν πλησίον πεποιηκέναι , πρᾳότεροι ἐσόμεθα πρὸς τοὺς καὶ ἡμῖν ὀφλήσαντας καὶ μὴ ἀποδεδωκότας τὴν ὀφειλήν · καὶ μάλιστα ἐὰν μὴ ἐπιλανθανώμεθα τῶν εἰς τὸ θεῖον ἡμῖν παρανενομημένων καὶ τῆς „ εἰς τὸ ὕψος “ ἀδικίας ἡμῖν λελαλημένης ἤτοι κατὰ ἄγνοιαν τῆς ἀληθείας ἢ κατὰ δυσαρέστησιν τὴν πρὸς τὰ συμβάντα ἡμῖν περιστατικά .
Lemmas: εἰ δέ τοσοῦτος ὀφείλω , πάντως καί ἐγώ τις ὀφείλω · ὁ μέν γάρ ὀφείλω ἐγώ ὡς ἄνθρωπος ὁ δέ ὡς πολίτης , ἄλλος δέ ὡς πατήρ καί τις ὡς υἱός , καί μετά οὗτος ὡς ἀνήρ γυνή ἤ ὡς φίλος φίλος . ἐπάν οὖν ἀπό ὁ πολύς ἐγώ ὀφειλέτης ἀσθενής τις περί ὁ ἀπόδοσις ὁ πρός ἐγώ καθήκω ἀναστρέφω , φιλάνθρωπος ποιέω ἀμνησίκακος φέρω πρός αὐτός καί ἴδιος μιμνῄσκω ὀφειλή , ὅσος πολλάκις παραλείπω οὐ μόνος πρός ἄνθρωπος ἀλλά καί πρός αὐτός ὁ θεός . μιμνῄσκω γάρ ὅς ὀφειλέτης εἰμί οὐ ἀποδίδωμι ἀλλά ἀποστερέω παρατρέχω ὁ χρόνος , ἐν ὅς χρή ἐγώ ὅδε τις πρός ὁ πλησίος ποιέω , πρᾶος εἰμί πρός ὁ καί ἐγώ ὀφλέω καί μή ἀποδίδωμι ὁ ὀφειλή · καί μάλα ἐάν μή ἐπιλανθάνομαι ὁ εἰς ὁ θεῖος ἐγώ παρανομέω καί ὁ „ εἰς ὁ ὕψος “ ἀδικία ἐγώ λαλέω ἤτοι κατά ἄγνοια ὁ ἀλήθεια ἤ κατά δυσαρέστησις ὁ πρός ὁ συμβαίνω ἐγώ περιστατικός .
origenes.de-oratione 28.7
εἰ δὲ μὴ βουλόμεθα πρᾳότεροι γίνεσθαι πρὸς τοὺς ἡμῖν ὀφλήσαντας , πεισόμεθα τὰ τοῦ τὰ „ ἑκατὸν δηνάρια “ τῷ ὁμοδούλῳ μὴ συγχωρήσαντος . ὅντινα προσυγχωρηθέντα κατὰ τὴν κειμένην ἐν τῷ εὐαγγελίῳ παραβολὴν ἐνειλήσας ἐκπράσσει ὁ δεσπότης τὰ προσυγκεχωρημένα , λέγων αὐτῷ · „ πονηρὲ δοῦλε καὶ ὀκνηρὲ , “ „ οὐκ ἔδει ἐλεῆσαί σε τὸν σύνδουλόν σου , ὡς κἀγώ σε ἠλέησα ; “ βάλετε αὐτὸν „ εἰς “ τὴν „ φυλακὴν , “ „ ἕως ἀποδῷ πᾶν τὸ ὀφειλόμενον . “ ἐπιφέρει δὲ τούτοις ὁ κύριος · „ οὕτως καὶ ὑμῖν ὁ πατὴρ ὁ οὐράνιος ποιήσει , ἐὰν μὴ ἀφῆτε ἕκαστος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ ἀπὸ τῶν καρδιῶν ὑμῶν . “ λέγουσι μέντοι γε μετανοεῖν τοῖς εἰς ἡμᾶς ἡμαρτηκόσιν ἀφετέον , κἂν πολλάκις τοῦτο ὁ ὀφειλέτης ἡμῶν ποιῇ · „ ἐὰν “ γὰρ „ ἑπτάκις τῆς ἡμέρας ἁμάρτῃ , “ φησὶν , „ εἰς δὲ “ „ ὁ ἀδελφός σου “ „ καὶ ἑπτάκις ἐπιστρέψῃ λέγων · μετανοῶ , ἀφήσεις αὐτῷ . “ οὐχ ἡμεῖς δὲ χαλεποὶ πρὸς τοὺς μὴ μετανοοῦντας , ἀλλ᾿ ἑαυτοῖς οἱ τοιοῦτοί εἰσι πονηροί · „ ὁ “ γὰρ „ ἀπωθούμενος παιδείαν μισεῖ ἑαυτόν “ · πλὴν καὶ ἐπὶ τῶν τοιούτων τὴν θεραπείαν παντὶ τρόπῳ ζητητέον ἐγγενέσθαι τῷ τὰ πάντα διαστραφέντι , ὡς μηδὲ συναισθέσθαι τῶν ἰδίων κακῶν μεθύειν δὲ μέθην ὀλεθριωτέραν τῆς „ ἀπὸ οἴνου , “ τὴν ἀπὸ τοῦ σκοτισμοῦ τῆς κακίας .
Lemmas: εἰ δέ μή βούλομαι πρᾶος γίγνομαι πρός ὁ ἐγώ ὀφλέω , πείθω ὁ ὁ ὁ „ ἑκατόν δηνάριον “ ὁ ὁμόδουλος μή συγχωρέω . ὅστις προσυγχωρέω κατά ὁ κεῖμαι ἐν ὁ εὐαγγέλιον παραβολή ἐνειλέω ἐκπράσσω ὁ δεσπότης ὁ προσυγχωρέω , λέγω αὐτός · „ πονηρός δοῦλος καί ὀκνηρός , “ „ οὐ δέω ἐλεέω σύ ὁ σύνδουλος σύ , ὡς ἐγώ σύ ἐλεέω ; “ βάλλω αὐτός „ εἰς “ ὁ „ φυλακή , “ „ ἕως ἀποδίδωμι πᾶς ὁ ὀφείλω . “ ἐπιφέρω δέ οὗτος ὁ κύριος · „ οὕτως καί σύ ὁ πατήρ ὁ οὐράνιος ποιέω , ἐάν μή ἀφίημι ἕκαστος ὁ ἀδελφός αὐτός ἀπό ὁ καρδία σύ . “ λέγω μέντοι γε μετανοέω ὁ εἰς ἐγώ ἁμαρτάνω ἀφετέος , ἐάν πολλάκις οὗτος ὁ ὀφειλέτης ἐγώ ποιέω · „ ἐάν “ γάρ „ ἑπτάκις ὁ ἡμέρα ἁμαρτάνω , “ φημί , „ εἰς δέ “ „ ὁ ἀδελφός σύ “ „ καί ἑπτάκις ἐπιστρέφω λέγω · μετανοέω , ἀφίημι αὐτός . “ οὐ ἐγώ δέ χαλεπός πρός ὁ μή μετανοέω , ἀλλά ἑαυτοῦ ὁ τοιοῦτος εἰμί πονηρός · „ ὁ “ γάρ „ ἀπωθέω παιδεία μισέω ἑαυτοῦ “ · πλήν καί ἐπί ὁ τοιοῦτος ὁ θεραπεία πᾶς τρόπος ζητέω ἐγγίγνομαι ὁ ὁ πᾶς διαστρέφω , ὡς μηδέ συναισθάνομαι ὁ ἴδιος κακός μεθύω δέ μέθη ὀλέθριος ὁ „ ἀπό οἶνος , “ ὁ ἀπό ὁ σκοτισμός ὁ κακία .