origenes.de-oratione 27.8
ἡ μέντοι κυρίως οὐσία τοῖς μὲν προηγουμένην τὴν τῶν ἀσωμάτων ὑπόστασιν εἶναι φάσκουσι νενόμισται κατὰ τὰ ἀσώματα . τὸ εἶναι βεβαίως ἔχοντα καὶ οὔτε προσθήκην χωροῦντα οὔτε ἀφαίρεσιν πάσχοντα ( τοῦτο γὰρ ἴδιον σωμάτων , περὶ ἃ γίνεται ἡ αὔξη καὶ ἡ φθίσις παρὰ τὸ εἶναι αὐτὰ ῥευστὰ , δεόμενα τοῦ ὑποστηρίζοντος ἐπεισιόντος καὶ τρέφοντος · ὅπερ ἐὰν πλεῖον ἐν καιρῷ ἐπεισίῃ τοῦ ἀποῤῥέοντος , αὔξησις γίνεται , ἐὰν δὲ ἔλαττον , μείωσις · τάχα δέ τινα οὐδ᾿ ὅλως τὸ ἐπεισιὸν λαμβάνοντα ἐν ἀκράτῳ . ἵν᾿ οὕτως εἴπω , μειώσει γίνεται ) . τοῖς δὲ ἐπακολουθητικὴν αὐτὴν εἶναι νομίζουσι προηγουμένην δὲ τὴν τῶν σωμάτων ὅροι αὐτῆς ουτοί εἰσιν · οὐσία ἐστὶν ἢ πρώτη τῶν ὄντων ὕλη , καὶ ἐξ ἧς τὰ ὄντα , ἢ τῶν σωμάτων ὕλη , καὶ ἐξ ἧς τὰ σώματα , ἢ τῶν ὀνομαζομένων , καὶ ἐξ ἧς τὰ ὀνομαζόμενα , ἢ τὸ πρῶτον ὑπόστατον ἄποιον ἢ τὸ προϋφιστάμενον τοῖς οὖσιν ἢ τὸ πάσας δεχόμενον τὰς μεταβολάς τε καὶ ἀλλοιώσεις , αὐτὸ δὲ ἀναλλοίωτον κατὰ τὸν ἴδιον λόγον , ἢ τὸ ὑπομένον πᾶσαν ἀλλοίωσιν καὶ μεταβολήν . κατὰ τούτους δὲ ἡ οὐσία ἐστὶν ἄποιός τε καὶ ἀσχημάτιστος κατὰ τὸν ἴδιον λόγον ἀλλ᾿ οὐδὲ μέγεθος ἀποτεταγμένον ἔχουσα , πάσῃ δὲ ἔγκειται ποιότητι καθάπερ ἕτοιμόν τι χωρίον . ποιότητας δὲ διατακτικῶς λέγουσι τὰς ἐνεργείας καὶ τὰς ποιήσεις κοινῶς , ἐν αἷς εἶναι τὰς κινήσεις καὶ σχέσεις συμβέβηκεν · οὐδέ τινος γὰρ τούτων κατὰ τὸν ἴδιον λόγον μετέχειν φασὶ τὴν οὐσίαν , ἀεὶ δέ τινος αὐτῶν ἀχώριστον εἶναι πάθει τήνδε , οὐδὲν ἧττον καὶ ἐπιδεκτὴν πασῶν τῶν τοῦ ποιοῦντος ἐνεργειῶν , ὡς ἂν ἐκεῖνο ποιῇ καὶ μεταβάλλῃ · ὁ γὰρ συνὼν αὐτῇ τόνος καὶ δι᾿ ὅλων κεχωρηκὼς πάσης τε ποιότητος καὶ τῶν περὶ αὐτὴν αἴτιος ἂν οἰκονομιῶν · δι᾿ ὅλων τε μεταβλητὴν καὶ δι᾿ ὅλων διαιρετὴν λέγουσιν εἶναι , καὶ πᾶσαν οὐσίαν πάσῃ συγχεῖσθαι δύνασθαι , ἡνωμένην μέντοι .
Lemmas: ὁ μέντοι κύριος οὐσία ὁ μέν προηγέομαι ὁ ὁ ἀσώματος ὑπόστασις εἰμί φάσκω νομίζω κατά ὁ ἀσώματος . ὁ εἰμί βέβαιος ἔχω καί οὔτε προσθήκη χωρέω οὔτε ἀφαίρεσις πάσχω ( οὗτος γάρ ἴδιος σῶμα , περί ὅς γίγνομαι ὁ αὔξη καί ὁ φθίσις παρά ὁ εἰμί αὐτός ῥευστός , δέω ὁ ὑποστηρίζω ἐπεισέρχομαι καί τρέφω · ὅς ἐάν πολύς ἐν καιρός ἐπεισέρχομαι ὁ ἀπορρέω , αὔξησις γίγνομαι , ἐάν δέ ἐλαχύς , μείωσις · τάχα δέ τις οὐδέ ὅλος ὁ ἐπείσειμι λαμβάνω ἐν ἄκρατος . ἵνα οὕτως λέγω , μείωσις γίγνομαι ) . ὁ δέ ἐπακολουθητικός αὐτός εἰμί νομίζω προηγέομαι δέ ὁ ὁ σῶμα ὅρος αὐτός οὗτος εἰμί · οὐσία εἰμί ἤ πρῶτος ὁ εἰμί ὕλη , καί ἐκ ὅς ὁ εἰμί , ἤ ὁ σῶμα ὕλη , καί ἐκ ὅς ὁ σῶμα , ἤ ὁ ὀνομάζω , καί ἐκ ὅς ὁ ὀνομάζω , ἤ ὁ πρῶτος ὑπόστατος ἄποιος ἤ ὁ προυφίστημι ὁ εἰμί ἤ ὁ πᾶς δέχομαι ὁ μεταβολή τε καί ἀλλοίωσις , αὐτός δέ ἀναλλοίωτος κατά ὁ ἴδιος λόγος , ἤ ὁ ὑπομένω πᾶς ἀλλοίωσις καί μεταβολή . κατά οὗτος δέ ὁ οὐσία εἰμί ἄποιος τε καί ἀσχημάτιστος κατά ὁ ἴδιος λόγος ἀλλά οὐδέ μέγεθος ἀποτάσσω ἔχω , πᾶς δέ ἔγκειμαι ποιότης καθά ἑτοῖμος τις χωρίον . ποιότης δέ διατακτικός λέγω ὁ ἐνέργεια καί ὁ ποίησις κοινός , ἐν ὅς εἰμί ὁ κίνησις καί σχέσις συμβαίνω · οὐδέ τις γάρ οὗτος κατά ὁ ἴδιος λόγος μετέχω φημί ὁ οὐσία , ἀεί δέ τις αὐτός ἀχώριστος εἰμί πάθος ὅδε , οὐδείς ἥσσων καί ἐπιδεκτός πᾶς ὁ ὁ ποιέω ἐνέργεια , ὡς ἄν ἐκεῖνος ποιέω καί μεταβάλλω · ὁ γάρ σύνειμι αὐτός τόνος καί διά ὅλος χωρέω πᾶς τε ποιότης καί ὁ περί αὐτός αἴτιος ἄν οἰκονομία · διά ὅλος τε μεταβλητός καί διά ὅλος διαιρετός λέγω εἰμί , καί πᾶς οὐσία πᾶς συγχέω δύναμαι , ἑνόω μέντοι .