origenes.contra-celsum 4.89
Ἐχρῆν οὖν τὸν Κέλσον , διὰ τῶν προκειμένων βουλόμενον θειότερα καὶ σοφώτερα ἀποδεῖξαι τὰ ἄλογα ζῷα τῶν ἀνθρώπων , κατασκευάσαι διὰ πλειόνων ὡς ὑπάρχουσαν τὴν τοιάνδε μαντικὴν καὶ τὴν ἀπολογίαν μετὰ τοῦτ᾿ ἐναργεστέρως ἀποδεῖξαι καὶ ἀποδεικτικῶς ἀποδοκιμάσαι μὲν τοὺς λόγους τῶν ἀναιρούντων τὰς τοιασδὶ μαντείας ἀποδεικτικῶς δ᾿ ἀνατρέψαι καὶ τοὺς λόγους τῶν εἰπόντων ἀπὸ δαιμόνων ἢ θεῶν γίνεσθαι τὰς κινήσεις τοῖς ζῴοις πρὸς τὸ μαντεύσασθαι καὶ μετὰ ταῦτα κατασκευάσαι περὶ τῆς τῶν ἀλόγων ζῴων ψυχῆς ὡς θειοτέρας . οὕτω γὰρ ἂν πρὸς τὰ πιθανὰ αὐτοῦ , ἐπιδειξαμένου φιλόσοφον περὶ τῶν τηλικούτων ἕξιν , κατὰ τὸ δυνατὸν ἡμῖν ἐνέστημεν · ἀνατρέποντες μὲν τὸ ὅτι σοφώτερα τὰ ἄλογα ζῷα τῶν ἀνθρώπων , ψευδοποιοῦντες δὲ καὶ ὅτι ἐννοίας ἔχει τοῦ θείου ἱερωτέρας ἡμῶν καὶ ὅτι ὁμιλίας ἔχει πρὸς ἄλληλα ἱεράς τινας . νυνὶ δ᾿ ὁ ἐγκαλῶν ἡμῖν ὅτι πιστεύομεν τῷ ἐπὶ πᾶσι θεῷ ἀξιοῖ ἡμᾶς πιστεύειν ὅτι αἱ ψυχαὶ τῶν ὀρνίθων θειοτέρας ἔχουσιν ἐννοίας καὶ τρανοτέρας ἀνθρώπων . ὅπερ εἰ ἀληθές ἐστιν . ὄρνιθες μᾶλλον τρανοτέρας Κέλσου ἔχουσι περὶ θεοῦ ἐννοίας · καὶ οὐ θαυμαστὸν εἰ Κέλσου . τοῦ ἐπὶ τοσοῦτον τὸν ἄνθρωπον ἐξευτελίζοντος . ἀλλὰ γὰρ ὅσον ἐπὶ Κέλσῳ οἱ ὄρνιθες μείζονας καὶ θειοτέρας ἔχουσιν ἐννοίας οὐ λέγω ἡμῶν Χριστιανῶν ἢ τῶν ταῖς αὐταῖς ἡμῖν γραφαῖς χρωμένων Ἰουδαίων ἀλλὰ γὰρ καὶ τῶν παρ᾿ Ἕλλησι θεολόγων · ἄνθρωποι γὰρ ἦσαν . μᾶλλον οὖν κατὰ Κέλσον κατείληφε τὴν τοῦ θείου φύσιν τὸ τῶν δῆθεν μαντικῶν ὀρνίθων γένος ἢ Φερεκύδης καὶ Πυθαγόρας καὶ Σωκράτης καὶ Πλάτων . καὶ ἐχρῆν γε ἡμᾶς πρὸς τοὺς ὄρνιθας φοιτᾶν διδασκάλους · ἵν᾿ . ὥσπερ κατὰ τὴν Κέλσου ὑπόληψιν διδάσκουσιν ἡμᾶς μαντικῶς τὰ ἐσόμενα . οὕτω καὶ [ περὶ ] τοῦ ἀμφιβάλλειν περὶ τοῦ θείου ἀπαλλάξωσι τοὺς ἀνθρώπους . ἣν κατειλήφασι τρανὴν περὶ αὐτοῦ ἔννοιαν παραδιδόντες . Κέλσῳ μὲν οὖν ἀκολουθεῖ , τῷ διαφέρειν ἡγουμένῳ τῶν ἀνθρώπων τοὺς ὄρνιθας , διδασκάλοις αὐτὸν χρᾶσθαι ὄρνισι καὶ μηδενὶ οὕτως τῶν φιλοσοφησάντων παρ᾿ Ἕλλησιν ·
Lemmas: χρή οὖν ὁ ξελσυς , διά ὁ πρόκειμαι βούλομαι θεῖος καί σοφός ἀποδείκνυμι ὁ ἄλογος ζῷον ὁ ἄνθρωπος , κατασκευάζω διά πολύς ὡς ὑπάρχω ὁ τοιόσδε μαντικός καί ὁ ἀπολογία μετά οὗτος ἐναργής ἀποδείκνυμι καί ἀποδεικτικός ἀποδοκιμάζω μέν ὁ λόγος ὁ ἀναιρέω ὁ τοασδ́ς μαντεία ἀποδεικτικός δέ ἀνατρέπω καί ὁ λόγος ὁ λέγω ἀπό δαίμων ἤ θεός γίγνομαι ὁ κίνησις ὁ ζῷον πρός ὁ μαντεύομαι καί μετά οὗτος κατασκευάζω περί ὁ ὁ ἄλογος ζῷον ψυχή ὡς θεῖος . οὕτως γάρ ἄν πρός ὁ πιθανός αὐτός , ἐπιδείκνυμι φιλόσοφος περί ὁ τηλικοῦτος ἕξις , κατά ὁ δυνατός ἐγώ ἐνίστημι · ἀνατρέπω μέν ὁ ὅτι σοφός ὁ ἄλογος ζῷον ὁ ἄνθρωπος , ψευδοποιέω δέ καί ὅτι ἔννοια ἔχω ὁ θεῖος ἱερός ἐγώ καί ὅτι ὁμιλία ἔχω πρός ἀλλήλων ἱερός τις . νυνί δέ ὁ ἐγκαλέω ἐγώ ὅτι πιστεύω ὁ ἐπί πᾶς θεός ἀξιόω ἐγώ πιστεύω ὅτι ὁ ψυχή ὁ ὄρνις θεῖος ἔχω ἔννοια καί τρανής ἄνθρωπος . ὅς εἰ ἀληθής εἰμί . ὄρνις μάλα τρανής ξελσυς ἔχω περί θεός ἔννοια · καί οὐ θαυμαστός εἰ ξελσυς . ὁ ἐπί τοσοῦτος ὁ ἄνθρωπος ἐξευτελίζω . ἀλλά γάρ ὅσος ἐπί ξελσυς ὁ ὄρνις μέγας καί θεῖος ἔχω ἔννοια οὐ λέγω ἐγώ Χριστιανός ἤ ὁ ὁ αὐτός ἐγώ γραφή χράω Ἰουδαῖος ἀλλά γάρ καί ὁ παρά Ἕλλην θεόλογος · ἄνθρωπος γάρ εἰμί . μάλα οὖν κατά ξελσυς καταλαμβάνω ὁ ὁ θεῖος φύσις ὁ ὁ δῆθεν μαντικός ὄρνις γένος ἤ Φερεκύδης καί Πυθαγόρας καί Σωκράτης καί Πλάτων . καί χρή γε ἐγώ πρός ὁ ὄρνις φοιτάω διδάσκαλος · ἵνα . ὥσπερ κατά ὁ ξελσυς ὑπόληψις διδάσκω ἐγώ μαντικός ὁ εἰμί . οὕτως καί [ περί ] ὁ ἀμφιβάλλω περί ὁ θεῖος ἀπαλλάσσω ὁ ἄνθρωπος . ὅς καταλαμβάνω τρανός περί αὐτός ἔννοια παραδίδωμι . ξελσυς μέν οὖν ἀκολουθέω , ὁ διαφέρω ἡγέομαι ὁ ἄνθρωπος ὁ ὄρνις , διδάσκαλος αὐτός χράω ὄρνις καί μηδείς οὕτως ὁ φιλοσοφέω παρά Ἕλλην ·