origenes.contra-celsum 8.20
Εἰσὶν οὖν τινες τῶν δικαίων ἄνθραξ λίθος καὶ ἄλλοι σάπφειρος καὶ ἄλλοι ἴασπις καὶ ἄλλοι κρύσταλλος · καὶ οὕτω πᾶν γένος ἐκλεκτῶν καὶ τιμίων λίθων εἰσὶν οἱ δίκαιοι . τὸν δὲ περὶ λίθων νοῦν καὶ τῆς φύσεως αὐτῶν λόγον . καὶ εἰς ποδαπὰς ψυχὰς ἀναφέρεσθαι δύναται ἐκ τοῦ τιμίου λίθου τὸ ὄνομα , οὐ κατὰ τὸν παρόντα καιρόν ἐστι διηγήσασθαι · μόνον δ᾿ ἐχρῆν ὑπομνησθῆναι ἐπ᾿ ὀλίγον τοῦ βουλήματος τῶν καθ᾿ ἡμᾶς ναῶν καὶ ἑνὸς τοῦ ἐκ λίθων τιμίων νεὼ τοῦ θεοῦ . ὥσπερ γὰρ , εἰ ἐπὶ τοῖς νομιζομένοις ναοῖς ἕκαστοι κατὰ τὰς σφῶν πόλεις ἐσεμνύνοντο πρὸς τοὺς ἑτέρους , ἔλεγον ἂν οἱ ἐπὶ τοῖς τιμιωτέροις ναοῖς μέγα φρονοῦντες τὰ ἐξαίρετα τῶν ἰδίων εἰς ἔλεγχον τῶν ὑποδεεστέρων · οὕτως πρὸς τοὺς ἐγκαλοῦντας ἡμῖν , ἐπεὶ μὴ νομίζομεν δεῖν σέβειν τὸ θεῖον παρ᾿ ἀναισθήτοις ναοῖς , ἀντιπαραλαμβάνομεν τοὺς καθ᾿ ἡμᾶς ναοὺς καὶ δείκνυμεν τοῖς γε μὴ ἀναισθήτοις μηδὲ παραπλησίοις τοῖς ἀναισθήτοις θεοῖς αὐτῶν ὅτι οὐδεμία σύγκρισίς ἐστιν οὔτε τῶν παρ᾿ ἡμῖν ἀγαλμάτων πρὸς τὰ ἀγάλματα τῶν ἐθνῶν οὔτε τῶν παρ᾿ ἡμῖν βωμῶν καὶ τῶν παρ᾿ αὐτοῖς , ἵν᾿ οὕτως ὀνομάσω , θυμιαμάτων πρὸς τοὺς ἐκείνων βωμοὺς καὶ τὰς παρ᾿ αὐτοῖς κνίσσας καὶ αἵματα ἀλλ᾿ οὐδὲ τῶν ἀποδεδομένων ναῶν πρὸς τοὺς ναοὺς τῶν ἀναισθήτων , ὑπὸ αναισθήτων ἀνθρώπων θαυμαζομένων καὶ μηδὲ φαντασιωθέντων τὴν θείαν αἴσθησιν , ᾗ αἰσθάνεταί τις θεοῦ καὶ τῶν τούτου ἀγαλμάτων καὶ ναῶν καὶ βωμῶν , πρεπόντων θεῷ . οὐκ εἰς τὸ πιστὸν οὖν ἀφανοῦς καὶ ἀποῤῥήτου κοινωνίας καὶ τὸ τοιοῦτο σύνθημα φεύγομεν βωμοὺς καὶ ἀγάλματα καὶ νεὼς ἱδρύεσθαι , ἀλλ᾿ ὅτι εὑρόντες διὰ τὴν Ἰησοῦ διδασκαλίαν τὸν τρόπον τῆς εἰς τὸ θεῖον εὐσεβείας φεύγομεν τὰ φαντασίᾳ εὐσεβείας ἀσεβεῖς ποιοῦντα τοὺς ἐσφαλμένους ἀπὸ τῆς διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ εὐσεβείας · ὅς ἐστι μόνος „ ὁδὸς “ εὐσεβείας , ἀληθῶς λέγων τό · „ ἐγώ εἰμι ἡ ὁδὸς καὶ ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ ζωή . “
Lemmas: εἰμί οὖν τις ὁ δίκαιος ἄνθραξ λίθος καί ἄλλος σάπφειρος καί ἄλλος ἴασπις καί ἄλλος κρύσταλλος · καί οὕτως πᾶς γένος ἐκλεκτός καί τίμιος λίθος εἰμί ὁ δίκαιος . ὁ δέ περί λίθος νόος καί ὁ φύσις αὐτός λόγος . καί εἰς ποδαπός ψυχή ἀναφέρω δύναμαι ἐκ ὁ τίμιος λίθος ὁ ὄνομα , οὐ κατά ὁ πάρειμι καιρός εἰμί διηγέομαι · μόνος δέ χρή ὑπομιμνῄσκω ἐπί ὀλίγος ὁ βούλημα ὁ κατά ἐγώ ναῦς καί εἷς ὁ ἐκ λίθος τίμιος ναός ὁ θεός . ὥσπερ γάρ , εἰ ἐπί ὁ νομίζω ναός ἕκαστος κατά ὁ σφεῖς πόλις ἐνσεμνύνομαι πρός ὁ ἕτερος , λέγω ἄν ὁ ἐπί ὁ τίμιος ναός μέγας φρονέω ὁ ἐξαιρετός ὁ ἴδιος εἰς ἔλεγχος ὁ ὑποδεής · οὕτως πρός ὁ ἐγκαλέω ἐγώ , ἐπεί μή νομίζω δέω σέβω ὁ θεῖος παρά ἀναίσθητος ναός , ἀντιπαραλαμβάνω ὁ κατά ἐγώ ναός καί δείκνυμι ὁ γε μή ἀναίσθητος μηδέ παραπλήσιος ὁ ἀναίσθητος θεός αὐτός ὅτι οὐδείς σύγκρισις εἰμί οὔτε ὁ παρά ἐγώ ἄγαλμα πρός ὁ ἄγαλμα ὁ ἔθνος οὔτε ὁ παρά ἐγώ βωμός καί ὁ παρά αὐτός , ἵνα οὕτως ὀνομάζω , θυμίαμα πρός ὁ ἐκεῖνος βωμός καί ὁ παρά αὐτός κνῖσα καί αἷμα ἀλλά οὐδέ ὁ ἀποδίδωμι ναῦς πρός ὁ ναός ὁ ἀναίσθητος , ὑπό ἀναίσθητος ἄνθρωπος θαυμάζω καί μηδέ φαντασιόω ὁ θεῖος αἴσθησις , ὅς αἰσθάνομαι τις θεός καί ὁ οὗτος ἄγαλμα καί ναῦς καί βωμός , πρέπω θεός . οὐ εἰς ὁ πιστός οὖν ἀφανής καί ἀπόρρητος κοινωνία καί ὁ τοιοῦτος σύνθημα φεύγω βωμός καί ἄγαλμα καί ναῦς ἱδρύω , ἀλλά ὅτι εὑρίσκω διά ὁ Ἰησοῦς διδασκαλία ὁ τρόπος ὁ εἰς ὁ θεῖος εὐσέβεια φεύγω ὁ φαντασία εὐσέβεια ἀσεβής ποιέω ὁ σφάλλω ἀπό ὁ διά Ἰησοῦς Χριστός εὐσέβεια · ὅς εἰμί μόνος „ ὁδός “ εὐσέβεια , ἀληθής λέγω ὁ · „ ἐγώ εἰμί ὁ ὁδός καί ὁ ἀλήθεια καί ὁ ζωή . “