ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
origenes.contra-celsum 1.19
Ἑξῆς τούτοις ὁ Κέλσος λεληθότως βουλόμενος διαβαλεῖν τὴν κατὰ Μωϋσέα κοσμοποιΐαν , ἐμφαίνοντα μηδέπω μυρίων ἐτῶν ἀριθμὸν ἔχειν τὸν κόσμον ἀλλὰ πολλῷ τούτου λειπόμενον , προστίθεται κλέπτων αὐτοῦ τὸ βούλημα τοῖς λέγουσιν ἀγένητον εἶναι τὸν κόσμον . τὸ γὰρ πολλὰς ἐκ παντὸς αἰῶνος ἐκπυρώσεις γεγονέναι πολλὰς δ᾿ ἐπικλύσεις καὶ νεώτερον εἶναι τὸν ἐπὶ Δευκαλίωνος κατακλυσμὸν ἔναγχος γεγενημένον σαφῶς τοῖς ἀκούειν αὐτοῦ δυναμένοις παρίστησι τὸ κατ᾿ αὐτὸν τοῦ κόσμου ἀγένητον . λεγέτω δὴ ἡμῖν ὁ τῇ πίστει Χριστιανῶν ἐγκαλῶν , ποίοις ἀποδεικτικοῖς κοῖς λόγοις ἠναγκάσθη παραδέξασθαι πολλὰς γεγονέναι ἐκπυρώσεις καὶ πολλοὺς κατακλυσμοὺς , πάντων δὲ νεώτερον εἶναι κατακλυσμὸν μὲν τὸν ἐπὶ Δευκαλίωνος ἐκπύρωσιν δὲ τὴν ἐπὶ Φαέθοντος . ἀλλ᾿ ἐὰν προβάλληται τοὺς Πλάτωνος περὶ τούτων διαλόγους , φήσομεν αὐτῷ καὶ ἡμῖν ἐξεῖναι πιστεύειν ἐν καθαρᾷ καὶ εὐσεβεῖ ψυχῇ Μωϋσέως , πᾶν γενητὸν ὑπεραναβάντος καὶ τοῦ δημιουργοῦ τῶν ὅλων ἑαυτὸν ἐξαρτήσαντος . ἐμπεπολιτεῦσθαι πνεῦμα θεῖον . πολλῷ ἐναργέστερον Πλάτωνος καὶ τῶν παρ᾿ Ἕλλησι καὶ παρὰ βαρβάροις σοφῶν τὰ ( τοῦ ) θεοῦ παραστήσαντος . εἰ δ᾿ ἀπαιτεῖ ἡμᾶς λόγους τῆς τοιαύτης πίστεως , διδότω πρότερος περὶ ὧν αὐτὸς ἀναποδείκτως ἀπεφήνατο , καὶ ἑξῆς κατασκευάσομεν τὰ ἡμέτερα ταῦθ᾿ οὕτως ἔχειν .
Lemmas: ἑξῆς οὗτος ὁ ξελσυς λεληθότως βούλομαι διαβάλλω ὁ κατά Μωϋσῆς κοσμοποιία , ἐμφαίνω μηδέπω μυρίος ἔτος ἀριθμός ἔχω ὁ κόσμος ἀλλά πολύς οὗτος λείπω , προστίθημι κλέπτω αὐτός ὁ βούλημα ὁ λέγω ἀγένητος εἰμί ὁ κόσμος . ὁ γάρ πολύς ἐκ πᾶς αἰών ἐκπύρωσις γίγνομαι πολύς δέ ἐπίκλυσις καί νέος εἰμί ὁ ἐπί Δευκαλίων κατακλυσμός ἔναγχος γίγνομαι σαφής ὁ ἀκούω αὐτός δύναμαι παρίστημι ὁ κατά αὐτός ὁ κόσμος ἀγένητος . λέγω δή ἐγώ ὁ ὁ πίστις Χριστιανός ἐγκαλέω , ποῖος ἀποδεικτικός κέω λόγος ἀναγκάζω παραδέχομαι πολύς γίγνομαι ἐκπύρωσις καί πολύς κατακλυσμός , πᾶς δέ νέος εἰμί κατακλυσμός μέν ὁ ἐπί Δευκαλίων ἐκπύρωσις δέ ὁ ἐπί Φαέθων . ἀλλά ἐάν προβάλλω ὁ Πλάτων περί οὗτος διάλογος , φημί αὐτός καί ἐγώ ἔξεστι πιστεύω ἐν καθαρός καί εὐσεβής ψυχή Μωϋσῆς , πᾶς γενητός ὑπεραναβαίνω καί ὁ δημιουργός ὁ ὅλος ἑαυτοῦ ἐξαρτάω . ἐμπολιτεύω πνεῦμα θεῖος . πολύς ἐναργής Πλάτων καί ὁ παρά Ἕλλην καί παρά βάρβαρος σοφός ὁ ( ὁ ) θεός παρίστημι . εἰ δέ ἀπαιτέω ἐγώ λόγος ὁ τοιοῦτος πίστις , δίδωμι πρότερος περί ὅς αὐτός ἀναπόδεικτος ἀποφαίνω , καί ἑξῆς κατασκευάζω ὁ ἡμέτερος οὗτος οὕτως ἔχω .
origenes.contra-celsum 1.20
Πλὴν καὶ ἄκων ἐνέπεσεν ὁ Κέλσος εἰς τὸ μαρτυρεῖν τῷ νεώτερον εἶναι τὸν κόσμον καὶ οὐδέπω μυρίων ἐτῶν εἰπὼν καὶ Ἕλληνας ταῦτα νομίζειν ἀρχαῖα , ὡς πρεσβύτερα διὰ τοὺς κατακλυσμοὺς καὶ τὰς ἐκπυρώσεις οὐ τεθεωρήκασιν οὐδ᾿ ἀπομνημονεύουσιν . ἔστωσαν δὲ τῷ Κέλσῳ τοῦ περὶ τῶν ἐκπυρώσεων καὶ ἐξυδατώσεων μύθου διδάσκαλοι οἱ κατ᾿ αὐτὸν σοφώτατοι Αἰγύπτιοι , ὧν τῆς σοφίας ἴχνη ἄλογα ζῷα προσκυνούμενα καὶ λόγοι παριστάντες εὔλογον εἶναι καὶ ἀνακεχωρηκυῖάν τινα καὶ μυστικὴν τὴν τοιαύτην τοῦ θεοῦ θεραπείαν . κἂν μὲν Αἰγύπτιοι περὶ τῶν ζῴων σεμνύνοντες ἑαυτῶν τὸν λόγον θεολογίας φέρωσι , σοφοί εἰσιν · ἐὰν δὲ ὁ τῷ Ἰουδαίων συγκαταθέμενος νόμῳ καὶ νομοθέτῃ πάντα ἀναφέρῃ ἐπὶ τὸν τῶν ὅλων δημιουργὸν μόνον θεὸν . ἥττων εἶναι παρὰ Κέλσῳ καὶ τοῖς ὁμοίοις αὐτῷ λογίζεται τοῦ μὴ εἰς λογικὰ μόνον καὶ θνητὰ ζῷα ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλογα κατάγοντος τὴν θεότητα ὑπὲρ τὴν μυθικὴν μετενσωμάτωσιν . τὴν περὶ τῆς πιπτούσης ἀπὸ τῶν ἁψίδων τοῦ οὐρανοῦ ψυχῆς καὶ ἕως τῶν ἀλόγων ζῴων , οὐ μόνον ἡμέρων ἀλλὰ καὶ ἀγριωτάτων . καταβαινούσης . καὶ ἐὰν μὲν Αἰγύπτιοι μυθολογῶσι , πιστεύονται πεφιλοσοφηκέναι δι᾿ αἰνιγμῶν καὶ ἀποῤῥήτων , ἐὰν δὲ Μω(??)σῆς ὅλῳ ἔθνει συγγράφων ἱστορίας καὶ νόμους αὐτοῖς καταλίπῃ . μῦθοι κενοὶ νομίζονται μηδ᾿ ἀλληγορίαν ἐπιδεχόμενοι οἱ λόγοι αὐτοῦ ·
Lemmas: πλήν καί ἄκων ἐμπίπτω ὁ ξελσυς εἰς ὁ μαρτυρέω ὁ νέος εἰμί ὁ κόσμος καί οὐδέπω μυρίος ἔτος λέγω καί Ἕλλην οὗτος νομίζω ἀρχαῖος , ὡς πρέσβυς διά ὁ κατακλυσμός καί ὁ ἐκπύρωσις οὐ θεωρέω οὐδέ ἀπομνημονεύω . εἰμί δέ ὁ ξελσυς ὁ περί ὁ ἐκπύρωσις καί ἐξυδάτωσις μῦθος διδάσκαλος ὁ κατά αὐτός σοφός Αἰγύπτιος , ὅς ὁ σοφία ἴχνος ἄλογος ζῷον προσκυνέω καί λόγος παρίστημι εὔλογος εἰμί καί ἀναχωρέω τις καί μυστικός ὁ τοιοῦτος ὁ θεός θεραπεία . ἐάν μέν Αἰγύπτιος περί ὁ ζῷον σεμνύνω ἑαυτοῦ ὁ λόγος θεολογία φέρω , σοφός εἰμί · ἐάν δέ ὁ ὁ Ἰουδαῖος συγκατατίθημι νόμος καί νομοθέτης πᾶς ἀναφέρω ἐπί ὁ ὁ ὅλος δημιουργός μόνος θεός . ἥσσων εἰμί παρά ξελσυς καί ὁ ὅμοιος αὐτός λογίζομαι ὁ μή εἰς λογικός μόνος καί θνητός ζῷον ἀλλά καί εἰς ἄλογος κατάγω ὁ θεότης ὑπέρ ὁ μυθικός μετενσωμάτωσις . ὁ περί ὁ πίπτω ἀπό ὁ ἁψίς ὁ οὐρανός ψυχή καί ἕως ὁ ἄλογος ζῷον , οὐ μόνος ἥμερος ἀλλά καί ἄγριος . καταβαίνω . καί ἐάν μέν Αἰγύπτιος μυθολογέω , πιστεύω φιλοσοφέω διά αἰνιγμός καί ἀπόρρητος , ἐάν δέ Μω(??)σῆς ὅλος ἔθνος συγγράφω ἱστορία καί νόμος αὐτός καταλείπω . μῦθος κενός νομίζω μηδέ ἀλληγορία ἐπιδέχομαι ὁ λόγος αὐτός ·
origenes.contra-celsum 1.21
τοῦτο γὰρ Κέλσῳ καὶ τοῖς Ἐπικουρείοις δοκεῖ . Τούτου οὖν , φησὶ , τοῦ λόγου τοῦ παρὰ τοῖς σοφοῖς ἔθνεσι καὶ ἐλλογίμοις ἀνδράσιν ἐπακηκοὼς ὄνομα δαιμόνιον ἔσχε Μωϋσῆς . καὶ πρὸς τοῦτο δὲ λεκτέον , ἵν᾿ αὐτῷ συγχωρηθῇ Μω(??)σέα ἀκηκοέναι ἀρχαιοτέρου λόγου καὶ τοῦτον Ἑβραίοις παραδεδωκέναι , ὅτι εἰ μὲν ψευδοῦς λόγου ἀκούσας καὶ μὴ σοφοῦ μηδὲ σεμνοῦ παρεδέξατο αὐτὸν καὶ παρέδωκε τοῖς ὑπ᾿ αὐτὸν , ἔγκλητός ἐστιν · εἰ δ᾿ , ὡς σὺ φῂς , συγκατέθετο δόγμασι σοφοῖς καὶ ἀληθέσι καὶ ἐπαίδευσε τοὺς οἰκείους δι᾿ αὐτῶν , τί κατηγορίας ἄξιον πεποίηκεν ; ὡς εἴθε καὶ Ἐπίκουρος καὶ ὁ ἔλαττον αὐτοῦ εἰς τὴν πρόνοιαν ἀσεβῶν Ἀριστοτέλης καὶ οἱ σῶμα εἰπόντες τὸν θεὸν Στωϊκοὶ τοῦ λόγου τούτου ἤκουσαν · ἵνα μὴ πληρωθῇ ὁ κόσμος λόγου ἀθετοῦντος πρόνοιαν ἢ διακόπτοντος αὐτὴν ἢ ἀρχὴν φθαρτὴν εἰσάγοντος τὴν σωματικὴν , καθ᾿ ἣν καὶ ὁ θεὸς τοῖς Στωϊκοῖς ἐστι σῶμα , οὐκ αἰδουμένοις λέγειν αὐτὸν τρεπτὸν καὶ δι᾿ ὅλων ἀλλοιωτὸν καὶ μεταβλητὸν καὶ ἁπαξαπλῶς δυνάμενον φθαρῆναι , εἰ ἔχει τὸν φθείροντα , εὐτυχοῦντα δὲ μὴ φθαρῆναι παρὰ τὸ μηδὲν εἶναι τὸ φθεῖρον αὐτόν . ἀλλ᾿ ὁ Ἰουδαίων καὶ Χριστιανῶν λόγος , ὁ τὸ ἄτρεπτον καὶ ἀναλλοίωτον τοῦ θεοῦ τηρῶν , ἀσεβὴς εἶναι νενόμισται , ἐπεὶ μὴ συνασεβεῖ τοῖς ἀσεβῆ περὶ θεοῦ φρονοῦσι λέγων ἐν ταῖς πρὸς τὸ θεῖον εὐχαῖς · „ σὺ δὲ ὁ αὐτὸς εἶ . “ πεπίστευται δὲ καὶ ὁ θεὸς εἰρηκέναι τὸ „ οὐκ ἠλλοίωμαι . “
Lemmas: οὗτος γάρ ξελσυς καί ὁ Ἐπικούρειος δοκέω . οὗτος οὖν , φημί , ὁ λόγος ὁ παρά ὁ σοφός ἔθνος καί ἐλλόγιμος ἀνήρ ἐπακούω ὄνομα δαιμόνιον ἔχω Μωϋσῆς . καί πρός οὗτος δέ λεκτέος , ἵνα αὐτός συγχωρέω Μω(??)σέα ἀκούω ἀρχαῖος λόγος καί οὗτος Ἑβραῖος παραδίδωμι , ὅτι εἰ μέν ψευδής λόγος ἀκούω καί μή σοφός μηδέ σεμνός παραδέχομαι αὐτός καί παραδίδωμι ὁ ὑπό αὐτός , ἔγκλητος εἰμί · εἰ δέ , ὡς σύ φημί , συγκατατίθημι δόγμα σοφός καί ἀληθής καί παιδεύω ὁ οἰκεῖος διά αὐτός , τίς κατηγορία ἄξιος ποιέω ; ὡς εἴθε καί Ἐπίκουρος καί ὁ ἐλαχύς αὐτός εἰς ὁ πρόνοια ἀσεβέω Ἀριστοτέλης καί ὁ σῶμα λέγω ὁ θεός Στωϊκός ὁ λόγος οὗτος ἀκούω · ἵνα μή πληρόω ὁ κόσμος λόγος ἀθετέω πρόνοια ἤ διακόπτω αὐτός ἤ ἀρχή φθαρτός εἰσάγω ὁ σωματικός , κατά ὅς καί ὁ θεός ὁ Στωϊκός εἰμί σῶμα , οὐ αἰδέομαι λέγω αὐτός τρεπτός καί διά ὅλος ἀλλοιωτός καί μεταβλητός καί ἁπαξαπλῶς δύναμαι φθείρω , εἰ ἔχω ὁ φθείρω , εὐτυχέω δέ μή φθείρω παρά ὁ μηδείς εἰμί ὁ φθείρω αὐτός . ἀλλά ὁ Ἰουδαῖος καί Χριστιανός λόγος , ὁ ὁ ἄτρεπτος καί ἀναλλοίωτος ὁ θεός τηρέω , ἀσεβής εἰμί νομίζω , ἐπεί μή συνασεβέω ὁ ἀσεβής περί θεός φρονέω λέγω ἐν ὁ πρός ὁ θεῖος εὐχή · „ σύ δέ ὁ αὐτός εἰμί . “ πιστεύω δέ καί ὁ θεός λέγω ὁ „ οὐ ἀλλοιόω . “
origenes.contra-celsum 1.22
Μετὰ ταῦτα τὸ περιτέμνεσθαι τὰ αἰδοῖα μὴ διαβαλὼν ὁ Κέλσος ὑπὸ Ἰουδαίων γινόμενον , φησὶν ἀπὸ Αἰγυπτίων αὐτὸ ἐληλυθέναι , Αἰγυπτίοις μᾶλλον ἢ Μωϋσεῖ πιστεύσας , λέγοντι πρῶτον ἐν ἀνθρώποις περιτετμῆσθαι τὸν Ἀβραάμ . τοῦ δ᾿ Ἀβραὰμ τὸ ὄνομα οὐ Μωυσῆς ἀναγράφει μόνος οἰκειῶν αὐτὸν θεῷ , ἀλλὰ γὰρ καὶ πολλοὶ τῶν ἐπᾳδόντων δαίμονας χρῶνται ἐν τοῖς λόγοις αὐτῶν τῷ „ ὁ θεὸς Ἀβραὰμ , “ ποιοῦντες μὲν διὰ τὸ ὄνομα καὶ τὴν πρὸς τὸν δίκαιον τοῦ θεοῦ οἰκειότητα , διὸ παραλαμβάνουσι τὴν „ ( ὁ ) θεὸς Ἀβραὰμ “ λέξιν . οὐκ ἐπιστάμενοι δὲ , τίς ἐστιν ὁ Ἀβραάμ . τὰ δ᾿ αὐτὰ λεκτέον καὶ περὶ τοῦ Ἰσαὰκ καὶ περὶ τοῦ Ἰακὼβ καὶ περὶ τοῦ Ἰσραήλ · ἅτινα ὁμολογουμένως Ἑβραῖα ὄντα ὀνόματα πολλαχοῦ τοῖς Αἰγυπτίοις ἐπαγγελλομένοις ἐνέργειάν τινα ἐνέσπαρται μαθήμασι . τὸν δὲ λόγον τῆς περιτομῆς , ἀρξάμενον ἀπὸ τοῦ Ἀβραὰμ καὶ κωλυόμενον ὑπὸ τοῦ Ἰησοῦ , μὴ βουλομένου τοὺς ἑαυτοῦ μαθητὰς τὸ αὐτὸ ποιεῖν . οὐ πρόκειται νῦν ἑρμηνεύειν . οὐ γὰρ τῆς περὶ τούτων διδασκαλίας ὁ παρὼν καιρὸς ἀλλ᾿ ἀγῶνος καθαιροῦντος τὰ φερόμενα ὑπὸ Κέλσου κατὰ τοῦ Ἰουδαίων λόγου ἐγκλήματα , οἰομένου τάχιον ψευδοποιήσειν τὸν χριστιανισμὸν , ἐὰν τῆς ἀρχῆς αὐτοῦ ἐν τοῖς Ἰουδαϊκοῖς οὔσης λόγοις κατηγορῶν παραστήσῃ κἀκεῖνον ψευδῆ .
Lemmas: μετά οὗτος ὁ περιτέμνω ὁ αἰδοῖον μή διαβάλλω ὁ ξελσυς ὑπό Ἰουδαῖος γίγνομαι , φημί ἀπό Αἰγύπτιος αὐτός ἔρχομαι , Αἰγύπτιος μάλα ἤ Μωϋσῆς πιστεύω , λέγω πρῶτος ἐν ἄνθρωπος περιτέμνω ὁ Ἀβραάμ . ὁ δέ Ἀβραάμ ὁ ὄνομα οὐ Μωϋσῆς ἀναγράφω μόνος οἰκειόω αὐτός θεός , ἀλλά γάρ καί πολύς ὁ ἐπαείδω δαίμων χράω ἐν ὁ λόγος αὐτός ὁ „ ὁ θεός Ἀβραάμ , “ ποιέω μέν διά ὁ ὄνομα καί ὁ πρός ὁ δίκαιος ὁ θεός οἰκειότης , διό παραλαμβάνω ὁ „ ( ὁ ) θεός Ἀβραάμ “ λέξις . οὐ ἐπίσταμαι δέ , τίς εἰμί ὁ Ἀβραάμ . ὁ δέ αὐτός λεκτέος καί περί ὁ Ἰσαάκ καί περί ὁ Ἰακώβ καί περί ὁ Ἰσραήλ · ὅστις ὁμολογουμένως Ἑβραῖος εἰμί ὄνομα πολλαχοῦ ὁ Αἰγύπτιος ἐπαγγέλλω ἐνέργεια τις ἐνσπείρω μάθημα . ὁ δέ λόγος ὁ περιτομή , ἄρχω ἀπό ὁ Ἀβραάμ καί κωλύω ὑπό ὁ Ἰησοῦς , μή βούλομαι ὁ ἑαυτοῦ μαθητής ὁ αὐτός ποιέω . οὐ πρόκειμαι νῦν ἑρμηνεύω . οὐ γάρ ὁ περί οὗτος διδασκαλία ὁ πάρειμι καιρός ἀλλά ἀγών καθαιρέω ὁ φέρω ὑπό ξελσυς κατά ὁ Ἰουδαῖος λόγος ἔγκλημα , οἴομαι ταχύς ψευδοποιέω ὁ χριστιανισμός , ἐάν ὁ ἀρχή αὐτός ἐν ὁ Ἰουδαικός εἰμί λόγος κατηγορέω παρίστημι ἐκεῖνος ψευδής .
origenes.contra-celsum 1.23
Ἑξῆς τούτοις φησὶν ὁ Κέλσος ὅτι τῷ ἡγησαμένῳ σφῶν ἑπόμενοι Μωϋσεῖ αἰπόλοι καὶ ποιμένες . ἀγροίκοις ἀπάταις ψυχαγωγηθέντες ἕνα ἐνόμισαν εἶναι θεόν . δεικνύτω τοίνυν πῶς , αἰπόλων καὶ ποιμένων ἀλόγως , ὡς οἴεται , ἀποστάντων τοῦ σέβειν θεοὺς . αὐτὸς δύναται παραστῆσαι τὸ πλῆθος τῶν καθ᾿ Ἕλληνας θεῶν ἢ τοὺς λοιποὺς βαρβάρους . δεικνύτω τοίνυν ὑπόστασιν καὶ οὐσίαν Μνημοσύνης γεννώσης ἀπὸ Διὸς τὰς Μούσας . ἢ Θέμιδος τὰς Ὥρας , ἢ τὰς Χάριτας ἀεὶ γυμνὰς παραστησάτω δύνασθαι κατ᾿ οὐσίαν ὑφεστηκέναι . ἀλλ᾿ οὐ δυνήσεται τὰ Ἑλλήνων ἀναπλάσματα σωματοποιεῖσθαι δοκοῦντα ἀπὸ τῶν πραγμάτων δεικνύναι θεούς . τί γὰρ μᾶλλον οἱ Ἑλλήνων μῦθοι περὶ θεῶν ἀληθεῖς ἢ , φέρ᾿ εἰπεῖν , οἱ Αἰγυπτίων , οὐκ εἰδότων τῇ σφῶν διαλέκτῳ Μνημοσύνην μητέρα Μουσῶν ἐννέα οὐδὲ Θέμιν Ὡρῶν οὐδὲ Εὐρυνόμην μίαν τῶν Χαρίτων οὐδὲ τὰ λοιπὰ ὀνόματα αὐτῶν ; πόσῳ οὖν ἐνεργέστερον καὶ πάντων τούτων τῶν ἀναπλασμάτων βέλτιον τὸ ἐκ τῶν ὁρωμένων πειθόμενον τοῖς κατὰ τὴν εὐταξίαν τοῦ κόσμου σέβειν τὸν δημιουργὸν αὐτοῦ ἑνὸς ὄντος ἕνα καὶ συμπνέοντος αὐτοῦ ὅλῳ ἑαυτῷ καὶ διὰ τοῦτο μὴ δυναμένῳ ὑπὸ πολλῶν δημιουργῶν γεγονέναι , ὡς οὐδ᾿ ὑπὸ πολλῶν ψυχῶν συνέχεσθαι ὅλον τὸν οὐρανὸν κινουσῶν · ἀρκεῖ γὰρ μία ἡ φέρουσα ὅλην τὴν ἀπλανῆ ἀπὸ ἀνατολῶν ἐπὶ δυσμὰς καὶ ἐμπεριλαβοῦσα ἔνδον πάντα . ὧν χρείαν ἔχει ὁ κόσμος , τὰ μὴ αὐτοτελῆ . πάντα γὰρ μέρη κόσμου , οὐδὲν δὲ μέρος ὅλου θεός · δεῖ γὰρ εἶναι τὸν θεὸν μὴ ἀτελῆ . ὥσπερ ἐστὶ τὸ μέρος ἀτελές . τάχα δὲ βαθύτερος λόγος δείξει ὅτι κυρίως θεὸς ὥσπερ οὐκ ἔστι μέρος οὕτως οὐδὲ ὅλον , ἐπεὶ τὸ ὅλον ἐκ μερῶν ἐστι · καὶ οὐχ αἱρεῖ λόγος παραδέξασθαι τὸν ἐπὶ πᾶσι θεὸν εἶναι ἐκ μερῶν . ὧν ἕκαστον οὐ δύναται ὅπερ τὰ ἄλλα μέρη .
Lemmas: ἑξῆς οὗτος φημί ὁ ξελσυς ὅτι ὁ ἡγέομαι σφεῖς ἕπομαι Μωϋσῆς αἰπόλος καί ποιμήν . ἄγροικος ἀπάτη ψυχαγωγέω εἷς νομίζω εἰμί θεός . δείκνυμι τοίνυν πῶς , αἴπολος καί ποιμήν ἄλογος , ὡς οἴομαι , ἀφίστημι ὁ σέβω θεός . αὐτός δύναμαι παρίστημι ὁ πλῆθος ὁ κατά Ἕλλην θεός ἤ ὁ λοιπός βάρβαρος . δείκνυμι τοίνυν ὑπόστασις καί οὐσία Μνημοσύνη γεννάω ἀπό Ζεύς ὁ Μοῦσα . ἤ Θέμις ὁ Ὥρα , ἤ ὁ Χάρις ἀεί γυμνός παρίστημι δύναμαι κατά οὐσία ὑφίστημι . ἀλλά οὐ δύναμαι ὁ Ἕλλην ἀνάπλασμα σωματοποιέω δοκέω ἀπό ὁ πρᾶγμα δείκνυμι θεός . τίς γάρ μάλα ὁ Ἕλλην μῦθος περί θεός ἀληθής ἤ , φέρω λέγω , ὁ Αἰγύπτιος , οὐ οἶδα ὁ σφεῖς διάλεκτος Μνημοσύνη μήτηρ Μοῦσα ἐννέα οὐδέ Θέμις Ὥρα οὐδέ Εὐρυνόμη εἷς ὁ Χάρις οὐδέ ὁ λοιπός ὄνομα αὐτός ; πόσος οὖν ἐνεργός καί πᾶς οὗτος ὁ ἀνάπλασμα ἀγαθός ὁ ἐκ ὁ ὁράω πείθω ὁ κατά ὁ εὐταξία ὁ κόσμος σέβω ὁ δημιουργός αὐτός εἷς εἰμί εἷς καί συμπνέω αὐτός ὅλος ἑαυτοῦ καί διά οὗτος μή δύναμαι ὑπό πολύς δημιουργός γίγνομαι , ὡς οὐδέ ὑπό πολύς ψυχή συνέχω ὅλος ὁ οὐρανός κινέω · ἀρκέω γάρ εἷς ὁ φέρω ὅλος ὁ ἀπλανής ἀπό ἀνατολή ἐπί δυσμή καί ἐμπεριλαμβάνω ἔνδον πᾶς . ὅς χρεία ἔχω ὁ κόσμος , ὁ μή αὐτοτελής . πᾶς γάρ μέρος κόσμος , οὐδείς δέ μέρος ὅλος θεός · δέω γάρ εἰμί ὁ θεός μή ἀτελής . ὥσπερ εἰμί ὁ μέρος ἀτελής . τάχα δέ βαθύς λόγος δείκνυμι ὅτι κύριος θεός ὥσπερ οὐ εἰμί μέρος οὕτως οὐδέ ὅλος , ἐπεί ὁ ὅλος ἐκ μέρος εἰμί · καί οὐ αἱρέω λόγος παραδέχομαι ὁ ἐπί πᾶς θεός εἰμί ἐκ μέρος . ὅς ἕκαστος οὐ δύναμαι ὅς ὁ ἄλλος μέρος .
origenes.contra-celsum 1.27
Ἐξετάζων δέ τις τὰ πράγματα ὄψεται ὅτι μείζω τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως ἐτόλμησεν ὁ Ἰησοῦς καὶ τολμήσας ἤνυσε . πάντων γὰρ ἀρχῆθεν ἀντιπραττόντων τῷ σπαρῆναι τὸν λόγον αὐτοῦ ἐπὶ τὴν ὅλην οἰκουμένην , τῶν τε κατὰ καιροὺς βασιλέων καὶ τῶν ὑπ᾿ αὐτοῖς ἀρχιστρατήγων καὶ ἡγεμόνων πάντων τε ὡς ἔπος εἰπεῖν τῶν ἡντινοῦν ἐξουσίαν ἐγκεχειρισμένων ἔτι δὲ καὶ τῶν κατὰ πόλεις ἀρχόντων καὶ στρατικῶν καὶ δήμων , ἐνίκησε μὴ πεφυκὼς κωλύεσθαι ὡς λόγος θεοῦ . καὶ γενόμενος τοσούτων ἀνταγωνιστῶν ἰσχυρότερος πάσης μὲν Ἑλλάδος ἐπὶ πλεῖον δὲ τῆς βαρβάρου ἐκράτησε καὶ μετεποίησε μυρίας ὅσας ψυχὰς ἐπὶ τὴν κατ᾿ αὐτὸν θεοσέβειαν . ἀναγκαῖον δ᾿ ἦν ἐν πλήθει κρατουμένων ὑπὸ τοῦ λόγου , ὧν πολλαπλασίους οἱ ἰδιῶται καὶ ἀγροικότεροι τῶν ἐν λόγοις γεγυμνασμένων , πολλαπλασίους γενέσθαι τοὺς ἰδιώτας καὶ ἀγροικοτέρους τῶν συνετωτέρων . ἀλλὰ μὴ βουληθεὶς ταῦτα ὁ Κέλσος κατανοῆσαι , τὴν τοῦ λόγου φιλανθρωπίαν καὶ φθάνουσαν ἐπὶ πᾶσαν ψυχὴν ( „ ἀπὸ ) ἀνατολῆς ἡλίου “ οἴεται εἶναι ἰδιωτικὴν . διὰ τὸ ἰδιωτικὸν καὶ οὐδαμῶς ἐν λόγοις δυνατὸν ἰδιωτῶν μόνων κρατήσασαν , καίτοι οὐδ᾿ αὐτὸς ἰδιώτας μόνους φησὶν ὑπὸ τοῦ λόγου προσῆχθαι τῇ κατὰ Ἰησοῦν θεοσεβείᾳ · ὁμολογεῖ γὰρ καὶ μετρίους καὶ ἐπιεικεῖς καὶ συνετούς τινας καὶ ἐπ᾿ ἀλληγορίαν ἑτοίμους εἶναι ἐν αὐτοῖς .
Lemmas: ἐξετάζω δέ τις ὁ πρᾶγμα ὁράω ὅτι μέγας ὁ ἀνθρώπινος φύσις τολμάω ὁ Ἰησοῦς καί τολμάω ἀνύω . πᾶς γάρ ἀρχῆθεν ἀντιπράσσω ὁ σπείρω ὁ λόγος αὐτός ἐπί ὁ ὅλος οἰκουμένη , ὁ τε κατά καιρός βασιλεύς καί ὁ ὑπό αὐτός ἀρχιστράτηγος καί ἡγεμών πᾶς τε ὡς ἔπος λέγω ὁ ὅστις ἐξουσία ἐγχειρίζω ἔτι δέ καί ὁ κατά πόλις ἄρχων καί στρατικός καί δῆμος , νικάω μή φύω κωλύω ὡς λόγος θεός . καί γίγνομαι τοσοῦτος ἀνταγωνιστής ἰσχυρός πᾶς μέν Ἑλλάς ἐπί πολύς δέ ὁ βάρβαρος κρατέω καί μεταποιέω μυρίος ὅσος ψυχή ἐπί ὁ κατά αὐτός θεοσέβεια . ἀναγκαῖος δέ εἰμί ἐν πλῆθος κρατέω ὑπό ὁ λόγος , ὅς πολλαπλάσιος ὁ ἰδιώτης καί ἄγροικος ὁ ἐν λόγος γυμνάζω , πολλαπλάσιος γίγνομαι ὁ ἰδιώτης καί ἄγροικος ὁ συνετός . ἀλλά μή βούλομαι οὗτος ὁ ξελσυς κατανοέω , ὁ ὁ λόγος φιλανθρωπία καί φθάνω ἐπί πᾶς ψυχή ( „ ἀπό ) ἀνατολή ἥλιος “ οἴομαι εἰμί ἰδιωτικός . διά ὁ ἰδιωτικός καί οὐδαμῶς ἐν λόγος δυνατός ἰδιώτης μόνος κρατέω , καίτοι οὐδέ αὐτός ἰδιώτης μόνος φημί ὑπό ὁ λόγος προσάγω ὁ κατά Ἰησοῦς θεοσέβεια · ὁμολογέω γάρ καί μέτριος καί ἐπιεικής καί συνετός τις καί ἐπί ἀλληγορία ἑτοῖμος εἰμί ἐν αὐτός .
origenes.contra-celsum 1.28
Ἐπεὶ δὲ καὶ προσωποποιεῖ , τρόπον τινὰ μιμησάμενος ἓν ῥήτορος εἰσαγόμενον παιδίον , καὶ εἰσάγει Ἰουδαῖον πρὸς τὸν Ἰησοῦν λέγοντά τινα μειρακιωδῶς καὶ οὐδὲν φιλοσόφου πολιᾶς ἄξιον · φέρε κατὰ δύναμιν καὶ ταῦτα ἐξετάσαντες ἐξελέγξωμεν ὅτι οὐδὲ τὸ ἁρμόζον πάντῃ τῷ Ἰουδαίῳ πρόσωπον ἐν τοῖς λεγομένοις τετήρηκε . μετὰ ταῦτα προσωποποιεῖ Ἰουδαῖον αὐτῷ διαλεγόμενον τῷ Ἰησοῦ καὶ ἐλέγχοντα αὐτὸν περὶ πολλῶν μὲν , ὡς οἴεται , πρῶτον δὲ ὡς πλασαμένου αὐτοῦ τὴν ἐκ παρθένου γένεσιν · ὀνειδίζει δ᾿ αὐτῷ καὶ ἐπὶ τῷ ἐκ κώμης αὐτὸν γεγονέναι Ἰουδαϊκῆς καὶ ἀπὸ γυναικὸς ἐγχωρίου καὶ πενιχρᾶς καὶ χερνήτιδος . φησὶ δ᾿ αὐτὴν καὶ ὑπὸ τοῦ γήμαντος , τέκτονος τὴν τέχνην ὄντος , ἐξεῶσθαι ἐλεγχθεῖσαν ὡς μεμοιχευμένην . εἶτα λέγει ὡς ἐκβληθεῖσα ὑπὸ τοῦ ἀνδρὸς καὶ πλανωμένη ἀτίμως σκότιον ἐγέννησε τὸν Ἰησοῦν · καὶ ὅτι οὗτος διὰ πενίαν εἰς Αἴγυπτον μισθαρνήσας κἀκεῖ δυνάμεών τινων πειραθεὶς , ἐφ᾿ αἷς Αἰγύπτιοι σεμνύνονται . ἐπανῆλθεν ἐν ταῖς δυνάμεσι μέγα φρονῶν , καὶ δι᾿ αὐτὰς θεὸν αὑτὸν ἀνηγόρευσε . ταῦτα δὲ πάντα τῷ μηδὲν δυναμένῳ ἀβασάνιστον ἐᾶν τῶν λεγομένων ὑπὸ τῶν ἀπιστούντων ἀλλὰ τὴν ἀρχὴν τῶν πραγμάτων ἐξετάζοντι δοκεῖ μοι συμπνεῖν τῷ ἄξιον γεγονέναι τῆς προῤῥήσεως περὶ τοῦ θεοῦ υἱὸν εἶναι τὸν Ἰησοῦν .
Lemmas: ἐπεί δέ καί προσωποποιέω , τρόπος τις μιμέομαι εἷς ῥήτωρ εἰσάγω παιδίον , καί εἰσάγω Ἰουδαῖος πρός ὁ Ἰησοῦς λέγω τις μειρακιώδης καί οὐδείς φιλόσοφος πολιός ἄξιος · φέρω κατά δύναμις καί οὗτος ἐξετάζω ἐξελέγχω ὅτι οὐδέ ὁ ἁρμόζω πάντῃ ὁ Ἰουδαῖος πρόσωπον ἐν ὁ λέγω τηρέω . μετά οὗτος προσωποποιέω Ἰουδαῖος αὐτός διαλέγω ὁ Ἰησοῦς καί ἐλέγχω αὐτός περί πολύς μέν , ὡς οἴομαι , πρῶτος δέ ὡς πλάσσω αὐτός ὁ ἐκ παρθένος γένεσις · ὀνειδίζω δέ αὐτός καί ἐπί ὁ ἐκ κώμη αὐτός γίγνομαι Ἰουδαικός καί ἀπό γυνή ἐγχώριος καί πενιχρός καί χερνῆτις . φημί δέ αὐτός καί ὑπό ὁ γαμέω , τέκτων ὁ τέχνη εἰμί , ἐξίημι ἐλέγχω ὡς μοιχεύω . εἶτα λέγω ὡς ἐκβάλλω ὑπό ὁ ἀνήρ καί πλανάω ἄτιμος σκότιος γεννάω ὁ Ἰησοῦς · καί ὅτι οὗτος διά πενία εἰς Αἴγυπτος μισθαρνέω ἐκεῖ δύναμις τις πειράω , ἐπί ὅς Αἰγύπτιος σεμνύνω . ἐπανέρχομαι ἐν ὁ δύναμις μέγας φρονέω , καί διά αὐτός θεός ἑαυτοῦ ἀναγορεύω . οὗτος δέ πᾶς ὁ μηδείς δύναμαι ἀβασάνιστος ἐάω ὁ λέγω ὑπό ὁ ἀπιστέω ἀλλά ὁ ἀρχή ὁ πρᾶγμα ἐξετάζω δοκέω ἐγώ συμπνέω ὁ ἄξιος γίγνομαι ὁ πρόρρησις περί ὁ θεός υἱός εἰμί ὁ Ἰησοῦς .
origenes.contra-celsum 1.30
Τίς οὖν μὴ παρέργως ἀνερευνῶν τὴν τῶν πραγμάτων φύσιν οὐκ ἂν αὐτὸν καταπλαγείη νικήσαντα καὶ ὑπεραναβῆναι δυνηθέντα τῇ δόξῃ τὰ ποιητικὰ ἀδοξίας πάντα ( καὶ ) πάντας τοὺς πώποτ᾿ ἐνδόξους ; καίτοι γε οἱ ἐν ἀνθρώποις ἔνδοξοι σπάνιον εἰ ἐπὶ πλείονα ἅμα τὴν δόξαν ἀναλαβεῖν δεδύνηνται . ὁ μὲν γὰρ ἐπὶ σοφίᾳ ἄλλος δ᾿ ἐπὶ στρατηγίᾳ βαρβάρων δέ τινες ἐπὶ ταῖς παραδόξοις ἐξ ἐπῳδῶν δυνάμεσι καὶ ἄλλοι ἐπ᾿ ἄλλοις οὐ πολλοῖς ἅμα ἐθαυμάσθησαν καὶ ἔνδοξοι γεγένηνται · οὗτος δὲ πρὸς τοῖς ἄλλοις θαυμάζεται καὶ ἐπὶ σοφίᾳ καὶ ἐπὶ δυνάμεσι καὶ ἐπὶ τῷ ἀρχικῷ . ἔπεισε γὰρ οὔθ᾿ ὡς τύραννος συναποστῆναι αὐτῷ τινας τῶν νόμων οὔθ᾿ ὡς λῃστὴς κατ᾿ ἀνθρώπων ἀλείφων τοὺς ἑπομένους οὔθ᾿ ὡς πλούσιος χορηγῶν τοῖς προσιοῦσιν οὔθ᾿ ὥς τις τῶν ὁμολογουμένως ψεκτῶν . ἀλλ᾿ ὡς διδάσκαλος τοῦ περὶ τοῦ θεοῦ τῶν ὅλων λόγου καὶ τῆς εἰς αὐτὸν θρησκείας καὶ παντὸς ἠθικοῦ τρόπου , δυναμένου οἰκειῶσαι τῷ ἐπὶ πᾶσι θεῷ τὸν κατ᾿ αὐτὸν βιώσαντα . καὶ Θεμιστοκλεῖ μὲν ἤ τινι τῶν ἐνδόξων οὐδὲν γέγονε τὸ ἐναντιούμενον τῇ δόξῃ · τούτῳ δὲ πρὸς τοῖς εἰρημένοις , ἱκανῶς δυναμένοις ἐν ἀδοξίᾳ καλύψαι ἀνθρώπου ψυχὴν καὶ πάνυ εὐφυοῦς , καὶ ὁ δοκῶν ἄτιμος εἶναι θάνατος σταυρωθέντι ἱκανὸς ἦν καὶ τὴν φθάσασαν δόξαν καὶ προκαταλαβοῦσαν ἐξαφανίσαι καὶ τοὺς , ὡς οἴονται οἱ μὴ συγκατατιθέμενοι αὐτοῦ τῇ διδασκαλίᾳ , προεξαπατηθέντας ποιῆσαι τῆς μὲν ἀπάτης ἀποστῆναι καταγνῶναι δὲ τοῦ ἀπατήσαντος .
Lemmas: τίς οὖν μή πάρεργος ἀνερευνάω ὁ ὁ πρᾶγμα φύσις οὐ ἄν αὐτός καταπλάσσω νικάω καί ὑπεραναβαίνω δύναμαι ὁ δόξα ὁ ποιητικός ἀδοξία πᾶς ( καί ) πᾶς ὁ πώποτε ἔνδοξος ; καίτοι γε ὁ ἐν ἄνθρωπος ἔνδοξος σπάνιος εἰ ἐπί πολύς ἅμα ὁ δόξα ἀναλαμβάνω δύναμαι . ὁ μέν γάρ ἐπί σοφία ἄλλος δέ ἐπί στρατηγία βάρβαρος δέ τις ἐπί ὁ παράδοξος ἐκ ἐπῳδή δύναμις καί ἄλλος ἐπί ἄλλος οὐ πολύς ἅμα θαυμάζω καί ἔνδοξος γίγνομαι · οὗτος δέ πρός ὁ ἄλλος θαυμάζω καί ἐπί σοφία καί ἐπί δύναμις καί ἐπί ὁ ἀρχικός . πείθω γάρ οὔτε ὡς τύραννος συναφίστημι αὐτός τις ὁ νόμος οὔτε ὡς λῃστής κατά ἄνθρωπος ἀλείφω ὁ ἕπομαι οὔτε ὡς πλούσιος χορηγέω ὁ προσέρχομαι οὔτε ὡς τις ὁ ὁμολογουμένως ψεκτός . ἀλλά ὡς διδάσκαλος ὁ περί ὁ θεός ὁ ὅλος λόγος καί ὁ εἰς αὐτός θρησκεία καί πᾶς ἠθικός τρόπος , δύναμαι οἰκειόω ὁ ἐπί πᾶς θεός ὁ κατά αὐτός βιόω . καί Θεμιστοκλῆς μέν ἤ τις ὁ ἔνδοξος οὐδείς γίγνομαι ὁ ἐναντιόομαι ὁ δόξα · οὗτος δέ πρός ὁ λέγω , ἱκανός δύναμαι ἐν ἀδοξία καλύπτω ἄνθρωπος ψυχή καί πάνυ εὐφυής , καί ὁ δοκέω ἄτιμος εἰμί θάνατος σταυρόω ἱκανός εἰμί καί ὁ φθάνω δόξα καί προκαταλαμβάνω ἐξαφανίζω καί ὁ , ὡς οἴομαι ὁ μή συγκατατίθημι αὐτός ὁ διδασκαλία , προεξαπατάω ποιέω ὁ μέν ἀπάτη ἀφίστημι καταγιγνώσκω δέ ὁ ἀπατάω .
origenes.contra-celsum 1.33
Εἰ γὰρ ἥδε μὲν ἡ ψυχὴ , κατά τινας ἀποῤῥήτους λόγους ἀξία γενομένη μὴ πάντῃ μὲν ἐν ἀλόγου γενέσθαι σώματι οὐ μὴν καὶ καθαρῶς ἐν λογικοῦ , ἐνδύεται σῶμα τερατῶδες , ὡς μηδὲ τὸν λόγον συμπληρωθῆναι δύνασθαι τῷ οὑτωσὶ γεγενημένῳ καὶ ἀσύμμετρον ἔχοντι τὴν κεφαλὴν τῷ λοιπῷ σώματι καὶ πάνυ βραχυτέραν , ἑτέρα δὲ τοιόνδε σῶμα ἀναλαμβάνει , ὡς ὀλίγῳ ἐκείνου γενέσθαι λογικωτέρα , καὶ ἄλλη ἔτι μᾶλλον , τῆς φύσεως τοῦ σώματος ἐπὶ πλεῖον ἢ ἐπ᾿ ἔλαττον ἀντιπραττούσης τῇ τοῦ λόγου ἀντιλήψει · διὰ τί οὐχὶ καὶ ψυχή τις ἔσται πάντῃ παράδοξον ἀναλαμβάνουσα σῶμα , ἔχον μέν τι κοινὸν πρὸς τοὺς ἀνθρώπους , ἵνα καὶ συνδιατρῖψαι αὐτοῖς δυνηθῇ , ἔχον δέ τι καὶ ἐξαίρετον , ἵνα τῆς κακίας ἄγευστος ἡ ψυχὴ διαμεῖναι δυνηθῇ ; ἐὰν δὲ καὶ τὰ τῶν φυσιογνωμονούντων κρατῇ . εἴτε Ζωπύρου εἴτε Λόξου εἴτε Πολέμωνος εἴτε οὕτινός ποτ᾿ οὖν τοιαῦτα γράψαντος καὶ ἐπαγγειλαμένου εἰδέναι τι θαυμαστὸν , οἰκεῖα τοῖς ἤθεσι τῶν ψυχῶν πάντ᾿ εἶναι τὰ σώματα , τῇ οὖν μελλούσῃ παραδόξως ἐπιδημεῖν τῷ βίῳ καὶ μεγαλοποιεῖν ἔδει γενέσθαι σῶμα ( οὐχ ) ὡς οἴεται Κέλσος , ἀπὸ Πανθήρα μοιχεύσαντος καὶ παρθένου μοιχευ θείσης ( ἐκ γὰρ τοιούτων ἀνάγνων μίξεων ἔδει μᾶλλον ἀνόητόν τινα καὶ ἐπιβλαβῆ τοῖς ἀνθρώποις διδάσκαλον ἀκολασίας καὶ ἀδικίας καὶ τῶν λοιπῶν κακῶν γενέσθαι οὐχὶ δὲ σωφροσύνης καὶ δικαιοσύνης καὶ τῶν λοιπῶν ἀρετῶν ) .
Lemmas: εἰ γάρ ὅδε μέν ὁ ψυχή , κατά τις ἀπόρρητος λόγος ἄξιος γίγνομαι μή πάντῃ μέν ἐν ἄλογος γίγνομαι σῶμα οὐ μήν καί καθαρός ἐν λογικός , ἐνδύω σῶμα τερατώδης , ὡς μηδέ ὁ λόγος συμπληρόω δύναμαι ὁ οὕτως γίγνομαι καί ἀσύμμετρος ἔχω ὁ κεφαλή ὁ λοιπός σῶμα καί πάνυ βραχύς , ἕτερος δέ τοιόσδε σῶμα ἀναλαμβάνω , ὡς ὀλίγος ἐκεῖνος γίγνομαι λογικός , καί ἄλλος ἔτι μάλα , ὁ φύσις ὁ σῶμα ἐπί πολύς ἤ ἐπί ἐλαχύς ἀντιπράσσω ὁ ὁ λόγος ἀντίληψις · διά τίς οὐ καί ψυχή τις εἰμί πάντῃ παράδοξος ἀναλαμβάνω σῶμα , ἔχω μέν τις κοινός πρός ὁ ἄνθρωπος , ἵνα καί συνδιατρίβω αὐτός δύναμαι , ἔχω δέ τις καί ἐξαιρετός , ἵνα ὁ κακία ἄγευστος ὁ ψυχή διαμένω δύναμαι ; ἐάν δέ καί ὁ ὁ φυσιογνωμονέω κρατέω . εἴτε Ζώπυρος εἴτε Λόξος εἴτε Πολέμων εἴτε ὅτινος ποτέ οὖν τοιοῦτος γράφω καί ἐπαγγέλλω οἶδα τις θαυμαστός , οἰκεῖος ὁ ἦθος ὁ ψυχή πᾶς εἰμί ὁ σῶμα , ὁ οὖν μέλλω παράδοξος ἐπιδημέω ὁ βίος καί μεγαλοποιέω δέω γίγνομαι σῶμα ( οὐ ) ὡς οἴομαι ξελσυς , ἀπό Πανθήρα μοιχεύω καί παρθένος μοιχεύω τίθημι ( ἐκ γάρ τοιοῦτος ἄναγνος μίξις δέω μάλα ἀνόητος τις καί ἐπιβλαβής ὁ ἄνθρωπος διδάσκαλος ἀκολασία καί ἀδικία καί ὁ λοιπός κακός γίγνομαι οὐ δέ σωφροσύνη καί δικαιοσύνη καί ὁ λοιπός ἀρετή ) .
origenes.contra-celsum 1.38
Ἔτι δὲ λαβὼν ἀπὸ τῆς γεγραμμένης ἐν τῷ κατὰ Ματθαῖον εὐαγγελίῳ ἱστορίας περὶ τοῦ εἰς Αἴγυπτον ἀποδεδημηκέναι τὸν Ἰησοῦν τοῖς μὲν παραδόξοις εἰς τοῦτο οὐκ ἐπίστευσεν , οὔθ᾿ ὅτι ἄγγελος τοῦτο ἔχρησεν , οὔτε εἴ τι ᾐνίσσετο ὁ καταλιπὼν τὴν Ἰουδαίαν Ἰησοῦς καὶ Αἰγύπτῳ ἐπιδημῶν · ἀνέπλασε δέ τι ἕτερον . συγκατατιθέμενος μέν πως ταῖς παραδόξοις δυνάμεσιν , ἃς Ἰησοῦς ἐποίησεν , ἐν αἷς τοὺς πολλοὺς ἔπεισεν ἀκολουθεῖν αὐτῷ ὡς Χριστῷ , διαβάλλειν δ᾿ αὐτὰς βουλόμενος ὡς ἀπὸ μαγείας καὶ οὐ θείᾳ δυνάμει γεγενημένας · φησὶ γὰρ αὐτὸν σκότιον τραφέντα , μισθαρνήσαντα εἰς Αἴγυπτον , δυνάμεών τινων πειραθέντα ἐκεῖθεν ἐπανελθεῖν , θεὸν δι᾿ ἐκείνας τὰς δυνάμεις ἑαυτὸν ἀναγορεύοντα . ἐγὼ δ᾿ οὐκ οἶδ᾿ ὅπως ἂν μάγος ἠγωνίσατο διδάξαι λόγον , πείθοντα πάντα πράττειν , ὡς θεοῦ κρίνοντος ἕκαστον ἐπὶ πᾶσι τοῖς πεπραγμένοις , καὶ ουτω διατιθέντα τοὺς ἑαυτοῦ μαθητὰς , οἷς ἔμελλε χρήσασθαι διακόνοις τῆς ἑαυτοῦ διδασκαλίας . ἆρα γὰρ κἀκεῖνοι οὕτω διδαχθέντες ποιεῖν δυνάμεις ᾕρουν τοὺς ἀκούοντας ἢ οὐδὲ δυνάμεις ἐποίουν ; τὸ μὲν οὖν λέγειν ὅτι οὐδαμῶς δυνάμεις ἐποίουν ἀλλὰ πιστεύσαντες οὐδεμιᾷ λόγων ἱκανότητι παραπλησίως τῇ ἐν διαλεκτικῇ Ἑλλήνων σοφίᾳ ἐπέδωκαν ἑαυτοὺς τῷ καινὸν διδάσκειν λόγον οἷς ἂν ἐπιδημήσωσι πάνυ ἐστὶν ἄλογον · τίνι γὰρ θαῤῥοῦντες ἐδίδασκον τὸν λόγον καὶ ἐκαινοτόμουν ; εἰ δὲ δυνάμεις ἐτέλουν κἀκεῖνοι , τίνα ἔχει πιθανότητα τὸ μάγους τοσούτοις κινδύνοις ἑαυτοὺς παραβεβληκέναι ( διὰ ) διδασκαλίαν μαγείας ἀπαγορεύουσαν ;
Lemmas: ἔτι δέ λαμβάνω ἀπό ὁ γράφω ἐν ὁ κατά Ματθαῖος εὐαγγέλιον ἱστορία περί ὁ εἰς Αἴγυπτος ἀποδημέω ὁ Ἰησοῦς ὁ μέν παράδοξος εἰς οὗτος οὐ πιστεύω , οὔτε ὅτι ἄγγελος οὗτος χράω , οὔτε εἰ τις αἰνίσσομαι ὁ καταλείπω ὁ Ἰουδαία Ἰησοῦς καί Αἴγυπτος ἐπιδημέω · ἀναπλάσσω δέ τις ἕτερος . συγκατατίθημι μέν πως ὁ παράδοξος δύναμις , ὅς Ἰησοῦς ποιέω , ἐν ὅς ὁ πολύς πείθω ἀκολουθέω αὐτός ὡς Χριστός , διαβάλλω δέ αὐτός βούλομαι ὡς ἀπό μαγεία καί οὐ θεῖος δύναμις γίγνομαι · φημί γάρ αὐτός σκότιος τρέφω , μισθαρνέω εἰς Αἴγυπτος , δύναμις τις πειράω ἐκεῖθεν ἐπανέρχομαι , θεός διά ἐκεῖνος ὁ δύναμις ἑαυτοῦ ἀναγορεύω . ἐγώ δέ οὐ οἶδα ὅπως ἄν μάγος ἀγωνίζομαι διδάσκω λόγος , πείθω πᾶς πράσσω , ὡς θεός κρίνω ἕκαστος ἐπί πᾶς ὁ πράσσω , καί οὕτως διατίθημι ὁ ἑαυτοῦ μαθητής , ὅς μέλλω χράω διάκονος ὁ ἑαυτοῦ διδασκαλία . ἆρα γάρ ἐκεῖνος οὕτως διδάσκω ποιέω δύναμις αἱρέω ὁ ἀκούω ἤ οὐδέ δύναμις ποιέω ; ὁ μέν οὖν λέγω ὅτι οὐδαμῶς δύναμις ποιέω ἀλλά πιστεύω οὐδείς λόγος ἱκανότης παραπλήσιος ὁ ἐν διαλεκτικός Ἕλλην σοφία ἐπιδίδωμι ἑαυτοῦ ὁ καινός διδάσκω λόγος ὅς ἄν ἐπιδημέω πάνυ εἰμί ἄλογος · τίς γάρ θαρσέω διδάσκω ὁ λόγος καί καινοτομέω ; εἰ δέ δύναμις τελέω ἐκεῖνος , τίς ἔχω πιθανότης ὁ μάγος τοσοῦτος κίνδυνος ἑαυτοῦ παραβάλλω ( διά ) διδασκαλία μαγεία ἀπαγορεύω ;
origenes.contra-celsum 1.39
Οὐ δοκεῖ μοι ἀγωνίσασθαι πρὸς λόγον , μὴ μετὰ σπουδῆς ἀλλὰ μετὰ χλεύης εἰρημένον · εἰ ἄρα καλὴ ἦν ἡ μήτηρ τοῦ Ἰησοῦ , καὶ ὡς καλῇ αὐτῇ ἐμίγνυτο ὁ θεὸς , οὐ πεφυκὼς ἐρᾶν φθαρτοῦ σώματος ; ἢ ὅτι οὐδ᾿ εἰκὸς ἦν ἐρασθήσεσθαι αὐτῆς τὸν θεὸν , οὔσης οὔτ᾿ εὐδαίμονος οὔτε βασιλικῆς , ἐπεὶ μηδεὶς αὐτὴν ᾔδει μηδὲ τῶν γειτόνων · παίζει δὲ λέγων καὶ ὅτι μισουμένην αὐτὴν ὑπὸ τοῦ τέκτονος καὶ ἐκβαλλομένην οὐκ ἔσωσε θεία δύναμις οὐδὲ λόγος πιστικός . οὐδὲν οὖν , φησὶ , ταῦτα πρὸς τὴν τοῦ θεοῦ βασιλείαν . τί οὖν ταῦτα διαφέροι ἂν τῶν ἐν ταῖς τριόδοις λοιδορουμένων τισὶ καὶ οὐδὲν σπουδῆς ἄξιον λεγόντων ;
Lemmas: οὐ δοκέω ἐγώ ἀγωνίζομαι πρός λόγος , μή μετά σπουδή ἀλλά μετά χλεύη λέγω · εἰ ἄρα καλός εἰμί ὁ μήτηρ ὁ Ἰησοῦς , καί ὡς καλός αὐτός μείγνυμι ὁ θεός , οὐ φύω ἐράω φθαρτός σῶμα ; ἤ ὅτι οὐδέ ἔοικα εἰμί ἔραμαι αὐτός ὁ θεός , εἰμί οὔτε εὐδαίμων οὔτε βασιλικός , ἐπεί μηδείς αὐτός οἶδα μηδέ ὁ γείτων · παίζω δέ λέγω καί ὅτι μισέω αὐτός ὑπό ὁ τέκτων καί ἐκβάλλω οὐ σῴζω θεῖος δύναμις οὐδέ λόγος πιστικός . οὐδείς οὖν , φημί , οὗτος πρός ὁ ὁ θεός βασιλεία . τίς οὖν οὗτος διαφέρω ἄν ὁ ἐν ὁ τρίοδος λοιδορέω τις καί οὐδείς σπουδή ἄξιος λέγω ;
origenes.contra-celsum 1.41
Ἵνα δὲ μὴ δοκῶμεν ἑκόντες διὰ τὸ ἀπορεῖν ἀπαντήσεως ὑπερβαίνειν αὐτοῦ τὰ κεφάλαια , ἐκρίναμεν ἕκαστον κατὰ δύναμιν λῦσαι τῶν ὑπ᾿ αὐτοῦ προτιθεμένων . φροντίσαντες οὐ τοῦ ἐν τῇ φύσει τῶν πραγμάτων εἱρμοῦ καὶ ἀκολουθίας ἀλλὰ τῆς τάξεως τῶν ἐν τῇ βίβλῳ αὐτοῦ ἀναγεγραμμένων . φέρ᾿ οὖν ἴδωμεν , τί ποτε καὶ λέγει διαβάλλων τὸ οἷον σωματικῶς ἑωραμένον ὑπὸ τοῦ σωτῆρος πνεῦμα ἅγιον εἴδει περιστερᾶς · ἔστι δ᾿ ὁ Ἰουδαῖος αὐτῷ ἔτι ταῦτα λέγων , πρὸς ὃν ὁμολογοῦμεν εἶναι κύριον ἡμῶν τὸν Ἰησοῦν · λουομένῳ , φησὶ , σοὶ παρὰ τῷ Ἰωάννῃ φάσμα ὄρνιθος ἐξ ἀέρος λέγεις ἐπιπτῆναι . εἶτα πυνθανόμενος ὁ παρ᾿ αὐτῷ Ἰουδαῖός φησι · τίς τοῦτο εἶδεν ἀξιόχρεως μάρτυς τὸ φάσμα , ἢ τίς ἤκουσεν ἐξ οὐρανοῦ φωνῆς εἰσποιούσης σε υἱὸν τῷ θεῷ ; πλὴν ὅτι σὺ φῂς καί τινα ἕνα ἐπάγῃ τῶν μετὰ σοῦ κεκολασμένων .
Lemmas: ἵνα δέ μή δοκέω ἑκών διά ὁ ἀπορέω ἀπάντησις ὑπερβαίνω αὐτός ὁ κεφάλαιος , κρίνω ἕκαστος κατά δύναμις λύω ὁ ὑπό αὐτός προτίθημι . φροντίζω οὐ ὁ ἐν ὁ φύσις ὁ πρᾶγμα εἱρμός καί ἀκολουθία ἀλλά ὁ τάξις ὁ ἐν ὁ βίβλος αὐτός ἀναγράφω . φέρω οὖν ὁράω , τίς ποτέ καί λέγω διαβάλλω ὁ οἷος σωματικός ὁράω ὑπό ὁ σωτήρ πνεῦμα ἅγιος εἶδος περιστερά · εἰμί δέ ὁ Ἰουδαῖος αὐτός ἔτι οὗτος λέγω , πρός ὅς ὁμολογέω εἰμί κύριος ἐγώ ὁ Ἰησοῦς · λούω , φημί , σύ παρά ὁ Ἰωάννης φάσμα ὄρνις ἐκ ἀήρ λέγω ἐφίπταμαι . εἶτα πυνθάνομαι ὁ παρά αὐτός Ἰουδαῖος φημί · τίς οὗτος ὁράω ἀξιόχρεως μάρτυς ὁ φάσμα , ἤ τίς ἀκούω ἐκ οὐρανός φωνή εἰσποιέω σύ υἱός ὁ θεός ; πλήν ὅτι σύ φημί καί τις εἷς ἐπάγω ὁ μετά σύ κολάζω .
origenes.contra-celsum 1.42
Πρὶν ἀρξώμεθα τῆς ἀπολογίας . λεκτέον ὅτι σχεδὸν πᾶσαν ἱστορίαν , κἂν ἀληθὴς ᾖ , βούλεσθαι κατασκευάζειν ὡς γεγενημένην καὶ καταληπτικὴν ἐμποιῆσαι περὶ αὐτῆς φαντασίαν τῶν σφόδρα ἐστὶ χαλεπωτάτων καὶ ( ἐν ) ἐνίοις ἀδύνατον . φέρε γάρ τινα λέγειν μὴ γεγονέναι τὸν Ἰλιακὸν πόλεμον μάλιστα διὰ τὸ ἀδύνατον προσπεπλέχθαι λόγον περὶ τοῦ γεγενῆσθαί τινα Ἀχιλλέα θαλασσίας θεᾶς ( Θέτιδος ) υἱὸν καὶ ἀνθρώπου Πηλέως , ἢ Σαρπηδόνα Διὸς , ἢ Ἀσκάλαφον καὶ Ἰάλμενον Ἄρεος , ἢ Αἰνείαν Ἀφροδίτης · πῶς ἂν κατασκευάσαιμεν τὸ τοιοῦτον , μάλιστα θλιβόμενοι ὑπὸ τοῦ οὐκ οἶδ᾿ ὅπως παρυφανθέντος πλάσματος τῇ κεκρατηκυίᾳ παρὰ πᾶσι δόξῃ περὶ τοῦ ἀληθῶς γεγονέναι τὸν ἐν Ἰλίῳ πόλεμον Ἑλλήνων καὶ Τρώων ; φέρε δὲ ( καί ) τινα ἀπιστεῖν περὶ Οἰδίποδος καὶ Ἰοκάστης καὶ τῶν γεννηθέντων ἀπὸ ἀμφοτέρων Ἐτεοκλέους καὶ Πολυνείκους διὰ τὸ προσπεπλέχθαι τῷ λόγῳ τὴν Σφίγγα μιξοπάρθενόν τινα · πῶς ἂν τὸ τοιοῦτον ἀποδείξαιμεν ; οὕτω δὲ καὶ τὰ περὶ τῶν Ἐπιγόνων , κἂν μηδὲν τοιοῦτον ἐπιπεπλεγμένον ᾖ τῷ λόγῳ , ἢ περὶ τῆς Ἡρακλειδῶν καθόδου ἢ περὶ ἄλλων μυρίων . ἀλλ᾿ ὁ εὐγνωμόνως ἐντυγχάνων ταῖς ἱστορίαις καὶ βουλόμενος ἑαυτὸν τηρεῖν καὶ ἐν ἐκείναις ἀνεξαπάτητον κρινεῖ , τίσι μὲν συγκαταθήσεται τίνα δὲ τροπολογήσει , τὸ βούλημα ἐρευνῶν τῶν ἀναπλασαμένων τὰ τοιάδε , καὶ τίσιν ἀπιστήσει ὡς διὰ τὴν πρός τινας χάριν ἀναγεγραμμένοις . καὶ τοῦτο προλαβόντες δι᾿ ὅλην τὴν φερομένην ἐν τοῖς εὐαγγελίοις περὶ τοῦ Ἰησοῦ ἱστορίαν εἰρήκαμεν , οὐκ ἐπὶ ψιλὴν πίστιν καὶ ἄλογον τοὺς ἐντρεχεστέρους ἐκκαλούμενοι , ἀλλὰ βουλόμενοι παραστῆσαι ὅτι εὐγνωμοσύνης χρεία τοῖς ἐντευξομένοις καὶ πολλῆς ἐξετάσεως καὶ , ἵν᾿ οὕτως ὀνομάσω , εἰσόδου εἰς τὸ βούλημα τῶν γραψάντων , ἵν᾿ εὑρεθῇ , ποίᾳ διανοίᾳ ἕκαστον γέγραπται .
Lemmas: πρίν ἄρχω ὁ ἀπολογία . λεκτέος ὅτι σχεδόν πᾶς ἱστορία , ἐάν ἀληθής εἰμί , βούλομαι κατασκευάζω ὡς γίγνομαι καί καταληπτικός ἐμποιέω περί αὐτός φαντασία ὁ σφόδρα εἰμί χαλεπός καί ( ἐν ) ἔνιοι ἀδύνατος . φέρω γάρ τις λέγω μή γίγνομαι ὁ Ἰλιακός πόλεμος μάλα διά ὁ ἀδύνατος προσπλέκω λόγος περί ὁ γίγνομαι τις Ἀχιλλεύς θαλάσσιος θεά ( Θέτις ) υἱός καί ἄνθρωπος Πηλεύς , ἤ Σαρπηδών Ζεύς , ἤ Ἀσκάλαφος καί Ἰάλμενος Ἄρης , ἤ Αἰνείας Ἀφροδίτη · πῶς ἄν κατασκευάζω ὁ τοιοῦτος , μάλα θλίβω ὑπό ὁ οὐ οἶδα ὅπως παρυφαίνω πλάσμα ὁ κρατέω παρά πᾶς δόξα περί ὁ ἀληθής γίγνομαι ὁ ἐν Ἴλιον πόλεμος Ἕλλην καί Τρώς ; φέρω δέ ( καί ) τις ἀπιστέω περί Οἰδίπους καί Ἰοκάστη καί ὁ γεννάω ἀπό ἀμφότερος Ἐτεοκλῆς καί Πολυνείκης διά ὁ προσπλέκω ὁ λόγος ὁ Σφίγξ μιξοπάρθενος τις · πῶς ἄν ὁ τοιοῦτος ἀποδείκνυμι ; οὕτως δέ καί ὁ περί ὁ Ἐπίγονος , ἐάν μηδείς τοιοῦτος ἐπιπλέκω εἰμί ὁ λόγος , ἤ περί ὁ Ἡρακλείδαι κάθοδος ἤ περί ἄλλος μυρίος . ἀλλά ὁ εὐγνώμων ἐντυγχάνω ὁ ἱστορία καί βούλομαι ἑαυτοῦ τηρέω καί ἐν ἐκεῖνος ἀνεξαπάτητος κρίνω , τίς μέν συγκατατίθημι τίς δέ τροπολογέω , ὁ βούλημα ἐρευνάω ὁ ἀναπλάσσω ὁ τοιόσδε , καί τίς ἀπιστέω ὡς διά ὁ πρός τις χάρις ἀναγράφω . καί οὗτος προλαμβάνω διά ὅλος ὁ φέρω ἐν ὁ εὐαγγέλιον περί ὁ Ἰησοῦς ἱστορία λέγω , οὐ ἐπί ψιλός πίστις καί ἄλογος ὁ ἐντρεχής ἐκκαλέω , ἀλλά βούλομαι παρίστημι ὅτι εὐγνωμοσύνη χρεία ὁ ἐντυγχάνω καί πολύς ἐξέτασις καί , ἵνα οὕτως ὀνομάζω , εἴσοδος εἰς ὁ βούλημα ὁ γράφω , ἵνα εὑρίσκω , ποῖος διάνοια ἕκαστος γράφω .
origenes.contra-celsum 1.44
Καὶ ταῦτα πρὸς τὸν Ἰουδαῖον λέγω , οὐκ ἀπιστῶν ὁ Χριστιανὸς τῷ Ἰεζεκιὴλ καὶ τῷ Ἡσαΐᾳ , ἀλλὰ δυσωπῶν ἐκ τῶν κοινῇ ἡμῖν πεπιστευμένων ὅτι πολλῷ οὗτος ἐκείνων ἄξιός ἐστι τοῦ πιστεύεσθαι τοιαῦτα λέγων ἑωρακέναι καὶ ὡς εἰκὸς παραδοὺς τοῖς μαθηταῖς ἣν εἶδεν ὄψιν καὶ τὴν φωνὴν ἧς ἤκουσεν . ἄλλος δ᾿ ἄν τις εἴποι ὅτι οὐ πάντες τοῦ Ἰησοῦ ἤκουσαν ταῦτα διηγουμένου οἱ ἀναγράψαντες τὰ περὶ τοῦ εἴδους τῆς περιστερᾶς καὶ τῆς ἐξ οὐρανοῦ φωνῆς · ἀλλὰ τὸ διδάξαν Μωϋσέα πνεῦμα τὴν πρεσβυτέραν αὐτοῦ ἱστορίαν , ἀρξαμένην ἀπὸ τῆς κοσμογενείας μέχρι τῆς κατὰ τὸν Ἀβραὰμ τὸν πατέρα αὐτοῦ , τοῦτ᾿ ἐδίδαξε καὶ τοὺς γράψαντας τὸ εὐαγγέλιον τὸ γενόμενον παράδοξον κατὰ τὸν χρόνον τοῦ βαπτίσματος Ἰησοῦ . ὁ δὲ κοσμηθεὶς χαρίσματι καλουμένῳ „ λόγῳ σοφίας “ καὶ τὴν αἰτίαν διηγήσεται τῆς ἀνοίξεως τῶν οὐρανῶν καὶ τοῦ εἴδους τῆς περιστερᾶς , καὶ ὅτι οὐκ ἄλλου τινὸς ζῴου εἴδει ἢ τούτου ἐφάνη τὸ ἅγιον πνεῦμα τῷ Ἰησοῦ . περὶ τούτου δὲ οὐκ ἀπαιτεῖ νῦν ἡμᾶς ὁ λόγος διηγήσασθαι · τὸ γὰρ προκείμενόν ἐστιν ἐλέγξαι τὸν Κέλσον οὐχ ὑγιῶς Ἰουδαίῳ περιθέντα μετὰ τοιῶνδε λόγων ἀπιστίαν περὶ πράγματος , κατὰ τὸ εἰκὸς γενομένου μᾶλλον παρὰ τὰ πεπιστευμένα ὑπ᾿ ἐκείνου .
Lemmas: καί οὗτος πρός ὁ Ἰουδαῖος λέγω , οὐ ἀπιστέω ὁ Χριστιανός ὁ Ἰεζεκιήλ καί ὁ Ἠσαΐας , ἀλλά δυσωπέω ἐκ ὁ κοινῇ ἐγώ πιστεύω ὅτι πολύς οὗτος ἐκεῖνος ἄξιος εἰμί ὁ πιστεύω τοιοῦτος λέγω ὁράω καί ὡς ἔοικα παραδίδωμι ὁ μαθητής ὅς ὁράω ὄψις καί ὁ φωνή ὅς ἀκούω . ἄλλος δέ ἄν τις λέγω ὅτι οὐ πᾶς ὁ Ἰησοῦς ἀκούω οὗτος διηγέομαι ὁ ἀναγράφω ὁ περί ὁ εἶδος ὁ περιστερά καί ὁ ἐκ οὐρανός φωνή · ἀλλά ὁ διδάσκω Μωϋσῆς πνεῦμα ὁ πρέσβυς αὐτός ἱστορία , ἄρχω ἀπό ὁ κοσμογένεια μέχρι ὁ κατά ὁ Ἀβραάμ ὁ πατήρ αὐτός , οὗτος διδάσκω καί ὁ γράφω ὁ εὐαγγέλιον ὁ γίγνομαι παράδοξος κατά ὁ χρόνος ὁ βάπτισμα Ἰησοῦς . ὁ δέ κοσμέω χάρισμα καλέω „ λόγος σοφία “ καί ὁ αἰτία διηγέομαι ὁ ἄνοιξις ὁ οὐρανός καί ὁ εἶδος ὁ περιστερά , καί ὅτι οὐ ἄλλος τις ζῷον εἶδος ἤ οὗτος φαίνω ὁ ἅγιος πνεῦμα ὁ Ἰησοῦς . περί οὗτος δέ οὐ ἀπαιτέω νῦν ἐγώ ὁ λόγος διηγέομαι · ὁ γάρ πρόκειμαι εἰμί ἐλέγχω ὁ ξελσυς οὐ ὑγιής Ἰουδαῖος περιτίθημι μετά τοιόσδε λόγος ἀπιστία περί πρᾶγμα , κατά ὁ ἔοικα γίγνομαι μάλα παρά ὁ πιστεύω ὑπό ἐκεῖνος .
origenes.contra-celsum 1.45
Μέμνημαι δέ ποτε ἔν τινι πρὸς Ἰουδαίων λεγομένους σοφοὺς διαλέξει χρησάμενος τοιούτῳ λόγῳ . πλειόνων κρινόντων τὸ λεγόμενον · „ εἴπατέ μοι , ὦ οὗτοι , δύο τινῶν ἐπιδημησάντων τῷ τῶν ἀνθρώπων γένει , περὶ ὧν παράδοξα καὶ ὑπὲρ τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν ἀναγέγραπται , Μωὑσέως λέγω , τοῦ ὑμῶν νομοθέτου περὶ ἑαυτοῦ ἀναγράψαντος , καὶ Ἰησοῦ , τοῦ ἡμετέρου διδασκάλου μηδὲν περὶ ἑαυτοῦ τοῦ σύγγραμμα καταλελοιπότος ἀλλ᾿ ὑπὸ τῶν μαθητῶν ἐν τοῖς εὐαγγελίοις μεμαρτυρημένου · τίς ἡ ἀποκλήρωσις πιστεύεσθαι μὲν Μωϋσέα ὡς ἀληθεύοντα , καίτοι γε Αἰγυπτίων διαβαλλόντων αὐτὸν ὡς γόητα καὶ μαγγανείᾳ τὰς δυνάμεις πεποιηκέναι δοκοῦντα , Ἰησοῦν δὲ ἀπιστεῖσθαι , ἐπεὶ ὑμεῖς αὐτοῦ κατηγορεῖτε ; ἔθνη γὰρ ἀμφοτέροις μαρτυρεῖ . Ἰουδαῖοι μὲν Μωϋσεῖ , Χριστιανοὶ δὲ μὴ ἀρνούμενοι τὴν Μω(??)σέως προφητείαν ἀλλὰ κἀκεῖθεν ἀποδεικνύντες τὰ περὶ τοῦ Ἰησοῦ παραδέχονται τὰ περὶ αὐτοῦ ἀληθῆ εἶναι παράδοξα ὑπὸ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ἀναγεγραμμένα . εἴτε γὰρ λόγον ἀπαιτεῖτε ἡμᾶς περὶ τοῦ Ἰησοῦ , ἀπόδοτε περὶ Μω(??)σέως τοῦ πρὸ αὐτοῦ γενομένου πρότερον . εἶθ᾿ ἑξῆς ἡμεῖς ἀποδώσομεν τὸν περὶ τούτου · ὑμῶν δ᾿ ἀναδυομένων καὶ φευγόντων τὰς περὶ ἐκείνου ἀποδείξεις , ὡς μὲν πρὸς τὸ παρὸν τὸ ὅμοιον ὑμῖν ποιοῦντες οὐκ ἀποδεικνύομεν . οὐδὲν δὲ ἧττον ὁμολογήσατε τὸ μὴ ἔχειν δεῖξιν περὶ Μω(??)σέως καὶ ἀκούσατε τὰς περὶ Ἰησοῦ ἀποδείξεις ἀπὸ τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν . καὶ τὸ παράδοξόν γε ἐκ τῶν περὶ Ἰησοῦ ἀποδείξεων ἐν νόμῳ καὶ προφήταις ἀποδείκνυται ὅτι καὶ Μωϋσῆς καὶ οἱ προφῆται ἦσαν προφῆται τοῦ θεοῦ . “
Lemmas: μιμνῄσκω δέ ποτέ ἐν τις πρός Ἰουδαῖος λέγω σοφός διάλεξις χράω τοιοῦτος λόγος . πολύς κρίνω ὁ λέγω · „ λέγω ἐγώ , ὦ οὗτος , δύο τις ἐπιδημέω ὁ ὁ ἄνθρωπος γένος , περί ὅς παράδοξος καί ὑπέρ ὁ ἀνθρώπινος φύσις ἀναγράφω , Μωϋσῆς λέγω , ὁ σύ νομοθέτης περί ἑαυτοῦ ἀναγράφω , καί Ἰησοῦς , ὁ ἡμέτερος διδάσκαλος μηδείς περί ἑαυτοῦ ὁ σύγγραμμα καταλείπω ἀλλά ὑπό ὁ μαθητής ἐν ὁ εὐαγγέλιον μαρτυρέω · τίς ὁ ἀποκλήρωσις πιστεύω μέν Μωϋσῆς ὡς ἀληθεύω , καίτοι γε Αἰγύπτιος διαβάλλω αὐτός ὡς γόης καί μαγγανεία ὁ δύναμις ποιέω δοκέω , Ἰησοῦς δέ ἀπιστέω , ἐπεί σύ αὐτός κατηγορέω ; ἔθνος γάρ ἀμφότερος μαρτυρέω . Ἰουδαῖος μέν Μωϋσῆς , Χριστιανός δέ μή ἀρνέομαι ὁ Μω(??)σέως προφητεία ἀλλά ἐκεῖθεν ἀποδείκνυμι ὁ περί ὁ Ἰησοῦς παραδέχομαι ὁ περί αὐτός ἀληθής εἰμί παράδοξος ὑπό ὁ μαθητής αὐτός ἀναγράφω . εἴτε γάρ λόγος ἀπαιτέω ἐγώ περί ὁ Ἰησοῦς , ἀποδίδωμι περί Μω(??)σέως ὁ πρό αὐτός γίγνομαι πρότερος . εἶτα ἑξῆς ἐγώ ἀποδίδωμι ὁ περί οὗτος · σύ δέ ἀναδύνω καί φεύγω ὁ περί ἐκεῖνος ἀπόδειξις , ὡς μέν πρός ὁ πάρειμι ὁ ὅμοιος σύ ποιέω οὐ ἀποδείκνυμι . οὐδείς δέ ἥσσων ὁμολογέω ὁ μή ἔχω δεῖξις περί Μω(??)σέως καί ἀκούω ὁ περί Ἰησοῦς ἀπόδειξις ἀπό ὁ νόμος καί ὁ προφήτης . καί ὁ παράδοξος γε ἐκ ὁ περί Ἰησοῦς ἀπόδειξις ἐν νόμος καί προφήτης ἀποδείκνυμι ὅτι καί Μωϋσῆς καί ὁ προφήτης εἰμί προφήτης ὁ θεός . “
origenes.contra-celsum 1.47
Ἐβουλόμην δ᾿ ἂν Κέλσῳ , προσωποποιήσαντι τὸν Ἰουδαῖον παραδεξάμενόν πως Ἰωάννην ὡς βαπτιστὴν βαπτίζοντα τὸν Ἰησοῦν , εἰπεῖν ὅτι τὸ Ἰωάννην γεγονέναι βαπτιστὴν , εἰς ἄφεσιν ἁμαρτημάτων βαπτίζοντα , ἀνέγραψέ τις τῶν μετ᾿ οὐ πολὺ τοῦ Ἰωάννου καὶ τοῦ Ἰησοῦ γεγενημένων . ἐν γὰρ τῷ ὀκτωκαιδεκάτῳ τῆς Ἰουδαϊκῆς ἀρχαιολογίας ὁ Ἰώσηπος μαρτυρεῖ τῷ Ἰωάννῃ ὡς βαπτιστῇ γεγενημένῳ καὶ καθάρσιον τοῖς βαπτισαμένοις ἐπαγγελλομένῳ . ὁ δ᾿ αὐτὸς , καίτοι γε ἀπιστῶν τῷ Ἰησοῦ ὡς Χριστῷ . ζητῶν τὴν αἰτίαν τῆς τῶν Ἱεροσολύμων πτώσεως καὶ τῆς τοῦ ναοῦ καθαιρέσεως , δέον αὐτὸν εἰπεῖν ὅτι ἡ κατὰ τοῦ Ἰησοῦ ἐπιβουλὴ τούτων αἰτία γέγονε τῷ λαῷ , ἐπεὶ ἀπέκτειναν τὸν προφητευόμενον Χριστόν · ὁ δὲ καὶ ὥσπερ ἄκων οὐ μακρὰν τῆς ἀληθείας γενόμενός φησι ταῦτα συμβε βηκέναι τοῖς Ἰουδαίοις κατ᾿ ἐκδίκησιν Ἰακώβου τοῦ δικαίου , ὃς ἦν ἀδελφὸς „ Ἰησοῦ τοῦ λεγομένου Χριστοῦ , “ ἐπειδήπερ δικαιότατον αὐτὸν ὄντα ἀπέκτειναν . τὸν δὲ Ἰάκωβον τοῦτον ὁ Ἰησοῦ γνήσιος μαθητὴς Παῦλός φησιν ἑωρακέναι ὡς „ ἀδελφὸν τοῦ κυρίου . “ οὐ τοσοῦτον διὰ τὸ πρὸς αἵματος συγγενὲς ἢ τὴν κοινὴν αὐτῶν ἀνατροφὴν ὅσον διὰ τὸ ἦθος καὶ τὸν λόγον . εἴπερ οὖν διὰ Ἰάκωβον λέγει συμβεβηκέναι τοῖς Ἰουδαίοις τὰ κατὰ τὴν ἐρήμωσιν τῆς Ἱερουσαλὴμ , πῶς οὐχὶ εὐλογώτερον διὰ Ἰησοῦν τὸν Χριστὸν τοῦτο φάσκειν γεγονέναι ; οὗ τῆς θειότητος μάρτυρες αἱ τοσαῦται τῶν μεταβαλόντων ἀπὸ τῆς χύσεως τῶν κακῶν ἐκκλησίαι καὶ ἠρτημένων τοῦ δημιουργοῦ καὶ πάντ᾿ ἀναφερόντων ἐπὶ τὴν πρὸς ἐκεῖνον ἀρέσκειαν .
Lemmas: βούλομαι δέ ἄν ξελσυς , προσωποποιέω ὁ Ἰουδαῖος παραδέχομαι πως Ἰωάννης ὡς βαπτιστής βαπτίζω ὁ Ἰησοῦς , λέγω ὅτι ὁ Ἰωάννης γίγνομαι βαπτιστής , εἰς ἄφεσις ἁμάρτημα βαπτίζω , ἀναγράφω τις ὁ μετά οὐ πολύς ὁ Ἰωάννης καί ὁ Ἰησοῦς γίγνομαι . ἐν γάρ ὁ ὀκτωκαιδέκατος ὁ Ἰουδαικός ἀρχαιολογία ὁ Ἰώσηπος μαρτυρέω ὁ Ἰωάννης ὡς βαπτιστής γίγνομαι καί καθάρσιος ὁ βαπτίζω ἐπαγγέλλω . ὁ δέ αὐτός , καίτοι γε ἀπιστέω ὁ Ἰησοῦς ὡς Χριστός . ζητέω ὁ αἰτία ὁ ὁ Ἱεροσόλυμα πτῶσις καί ὁ ὁ ναός καθαίρεσις , δέω αὐτός λέγω ὅτι ὁ κατά ὁ Ἰησοῦς ἐπιβουλή οὗτος αἴτιος γίγνομαι ὁ λαός , ἐπεί ἀποκτείνω ὁ προφητεύω Χριστός · ὁ δέ καί ὥσπερ ἄκων οὐ μακρός ὁ ἀλήθεια γίγνομαι φημί οὗτος συμβαίνω βαίνω ὁ Ἰουδαῖος κατά ἐκδίκησις Ἰάκωβος ὁ δίκαιος , ὅς εἰμί ἀδελφός „ Ἰησοῦς ὁ λέγω Χριστός , “ ἐπειδή δίκαιος αὐτός εἰμί ἀποκτείνω . ὁ δέ Ἰάκωβος οὗτος ὁ Ἰησοῦς γνήσιος μαθητής Παῦλος φημί ὁράω ὡς „ ἀδελφός ὁ κύριος . “ οὐ τοσοῦτος διά ὁ πρός αἷμα συγγενής ἤ ὁ κοινός αὐτός ἀνατροφή ὅσος διά ὁ ἦθος καί ὁ λόγος . εἴπερ οὖν διά Ἰάκωβος λέγω συμβαίνω ὁ Ἰουδαῖος ὁ κατά ὁ ἐρήμωσις ὁ Ἱεροσόλυμα , πῶς οὐ εὔλογος διά Ἰησοῦς ὁ Χριστός οὗτος φάσκω γίγνομαι ; ὅς ὁ θειότης μάρτυς ὁ τοσοῦτος ὁ μεταβάλλω ἀπό ὁ χύσις ὁ κακός ἐκκλησία καί ἀρτάω ὁ δημιουργός καί πᾶς ἀναφέρω ἐπί ὁ πρός ἐκεῖνος ἀρέσκεια .
origenes.contra-celsum 1.50
Εἶτα , ὡς [ οὐ ] μόνου προφητευθέντος τούτου , ὁσίων αὐτὸν εἶναι κριτὴν καὶ τῶν ἀδίκων κολαστὴν , καὶ μήτε τόπου γενέσεως αὐτοῦ μήτε πάθους αὐτοῦ οὗ ὑπὸ Ἰουδαίων πείσεται μήτ᾿ ἀναστάσεως αὐτοῦ μήτε τεραστίων δὲ ὧν ποιήσει δυνάμεων προειρημένων , φησί · τί μᾶλλον σὺ ἢ ἄλλοι μυρίοι οἱ μετὰ τὴν προφητείαν γε νόμενοί εἰσι . περὶ ὧν ταῦτα ἐπροφητεύετο ; καὶ οὐκ οἶδ᾿ ὅπως βουλόμενος καὶ ἑτέροις περιθεῖναι τὸ δύνασθαι ὑπονοεῖσθαι ὅτι αὐτοὶ ἦσαν οἱ προφητευθέντες φησὶν ὅτι οἱ μὲν ἐνθουσιῶντες οἱ δὲ ἀγείροντές φασιν ἥκειν ἄνωθεν υἱὸν θεοῦ · οὐ γὰρ ἱστορήσαμεν ταῦθ᾿ ὁμολογεῖσθαι παρὰ τοῖς Ἰουδαίοις γεγονέναι . λεκτέον οὖν πρῶτον ὅτι πολλοὶ προφῆται παντοδαπῶς προεῖπον τὰ περὶ Χριστοῦ , οἱ μὲν δι᾿ αἰνιγμάτων οἱ δὲ δι᾿ ἀλληγορίας ἢ ἄλλῳ τρόπῳ τινὲς δὲ καὶ αὐτολεξεί . καὶ ἐπεὶ ἐν τοῖς ἑξῆς φησιν ἐν τῇ τοῦ Ἰουδαίου πρὸς τοὺς ἀπὸ τοῦ λαοῦ πιστεύοντας προσωποποιΐᾳ τὰς εἰς τὰ περὶ τούτου ἀναφερομένας προφητείας δύνασθαι καὶ ἄλλοις ἐφαρμόζειν πράγμασι , δεινῶς καὶ κακούργως τοῦτο λέγων , ὀλίγας ἀπὸ πλειόνων ἐκθησόμεθα · περὶ ὧν ὁ βουλόμενος ἀναγκαστικόν τι εἰς ἀνατροπὴν αὐτῶν εἰπάτω καὶ δυνάμενον ἐντρεχῶς πιστεύοντας μεταστῆσαι ἀπὸ τῆς πίστεως .
Lemmas: εἶτα , ὡς [ οὐ ] μόνος προφητεύω οὗτος , ὅσιος αὐτός εἰμί κριτής καί ὁ ἄδικος κολαστής , καί μήτε τόπος γένεσις αὐτός μήτε πάθος αὐτός ὅς ὑπό Ἰουδαῖος πάσχω μήτε ἀνάστασις αὐτός μήτε τεράστιος δέ ὅς ποιέω δύναμις προλέγω , φημί · τίς μάλα σύ ἤ ἄλλος μυρίος ὁ μετά ὁ προφητεία γε νομενω εἰμί . περί ὅς οὗτος προφητεύω ; καί οὐ οἶδα ὅπως βούλομαι καί ἕτερος περιτίθημι ὁ δύναμαι ὑπονοέω ὅτι αὐτός εἰμί ὁ προφητεύω φημί ὅτι ὁ μέν ἐνθουσιάω ὁ δέ ἀγείρω φημί ἥκω ἄνωθεν υἱός θεός · οὐ γάρ ἱστορέω οὗτος ὁμολογέω παρά ὁ Ἰουδαῖος γίγνομαι . λεκτέος οὖν πρῶτος ὅτι πολύς προφήτης παντοδαπής προλέγω ὁ περί Χριστός , ὁ μέν διά αἴνιγμα ὁ δέ διά ἀλληγορία ἤ ἄλλος τρόπος τις δέ καί αὐτολεξεί . καί ἐπεί ἐν ὁ ἑξῆς φημί ἐν ὁ ὁ Ἰουδαῖος πρός ὁ ἀπό ὁ λαός πιστεύω προσωποποιία ὁ εἰς ὁ περί οὗτος ἀναφέρω προφητεία δύναμαι καί ἄλλος ἐφαρμόζω πρᾶγμα , δεινός καί κακοῦργος οὗτος λέγω , ὀλίγος ἀπό πολύς ἐκτίθημι · περί ὅς ὁ βούλομαι ἀναγκαστικός τις εἰς ἀνατροπή αὐτός λέγω καί δύναμαι ἐντρεχής πιστεύω μεθίστημι ἀπό ὁ πίστις .
origenes.contra-celsum 1.52
Χαλεπὸν γὰρ φιλονεικία καὶ πρόληψις πρὸς τὸ ποιῆσαι καὶ τοῖς ἐναργέσιν ἀντιβλέψαι , ἵνα μὴ κα ταλείψωσι δόγματα δευσοποιήσαντα , οἷς συνήθεις ἐγένοντό πως , καὶ ποιώσαντα αὐτῶν τὴν ψυχήν . καὶ εὐχερέστερόν γε ἄνθρωπος τὰς περὶ ἄλλα συνηθείας , κἂν δυσαποσπάστως αὐτῶν ἔχῃ , καταλείψαι ἂν ἢ τὰς περὶ τὰ δόγματα . πλὴν οὐδ᾿ ἐκεῖνα εὐχερῶς οἱ συνήθεις παρορῶσιν · οὕτως οὐδ᾿ οἰκίας οὐδὲ πόλεις ἢ κώμας οὐδὲ συνήθεις ἀνθρώπους εὐχερῶς βούλονται καταλιπεῖν οἱ προληφθέντες αὐτοῖς . τοῦτ᾿ οὖν αἴτιον γεγένηται καὶ Ἰουδαίων πολλοῖς τότε τοῦ ἀντιβλέψαι ταῖς ἐναργείαις τῶν τε προφητειῶν καὶ τῶν τεραστίων . ὧν ἐποίησε καὶ πεπονθέναι ἀναγέγραπται ὁ Ἰησοῦς . ὅτι δὲ τοιοῦτόν τι πέπονθεν ἡ ἀνθρωπίνη φύσις , δῆλον ἔσται τοῖς κατανοοῦσιν ὅτι οἱ ἅπαξ προληφθέντες καὶ ἐν αἰσχίσταις καὶ εἰκαίαις παραδόσεσι πατέρων καὶ πολιτῶν οὐκ εὐχερῶς μετατίθενται · οὐ ταχέως γοῦν Αἰγύπτιον πείσαι ἄν τις καταφρονῆσαι ὧν ἐκ πατέρων παρείληφεν , ὥστε μὴ νομίσαι θεὸν τόδε τὸ ἄλογον ζῷον ἢ μέχρι θανάτου φυλάξασθαι ἀπὸ τοῦδε τοῦ ζῴου κρεῶν γεύσασθαι . εἰ καὶ ἐπὶ πλεῖον οὖν τὸν τοιοῦτον λόγον ἐξετάζοντες τὰ περὶ Βηθλεὲμ καὶ τῆς περὶ αὐτῆς προφητείας διεξεληλύθαμεν , νομίζομεν ἀναγκαίως τοῦτο πεποιηκέναι , ἀπολογούμενοι πρὸς τοὺς φήσαντας ἂν ὅτι , εἰ οὕτως ἐναργεῖς ἦσαν αἱ περὶ τοῦ Ἰησοῦ παρὰ Ἰουδαίοις προφητεῖαι , τί δή ποτε ἐλθόντος αὐτοῦ οὐ συγκατέθεντο τῇ διδασκαλίᾳ αὐτοῦ καὶ μετέθεντο ἐπὶ τὰ ὑπὸ τοῦ Ἰησοῦ δεικνύμενα κρείττονα . μηδεὶς δ᾿ ἡμῶν τοῖς πιστεύουσι τὸ παραπλήσιον ὀνειδιζέτω . ὁρῶν ὅτι οὐκ εὐκαταφρόνητοι λόγοι ὑπὸ τῶν μεμαθηκότων αὐτοὺς πρεσβεύειν φέρονται περὶ τῆς εἰς τὸν Ἰησοῦν πίστεως .
Lemmas: χαλεπός γάρ φιλονικία καί πρόληψις πρός ὁ ποιέω καί ὁ ἐναργής ἀντιβλέπω , ἵνα μή ἄν ταλειψαω δόγμα δευσοποιέω , ὅς συνήθης γίγνομαι πως , καί ποιόω αὐτός ὁ ψυχή . καί εὐχερής γε ἄνθρωπος ὁ περί ἄλλος συνήθεια , ἐάν δυσαπόσπαστος αὐτός ἔχω , καταλείβω ἄν ἤ ὁ περί ὁ δόγμα . πλήν οὐδέ ἐκεῖνος εὐχερής ὁ συνήθης παροράω · οὕτως οὐδέ οἰκία οὐδέ πόλις ἤ κώμη οὐδέ συνήθης ἄνθρωπος εὐχερής βούλομαι καταλείπω ὁ προλαμβάνω αὐτός . οὗτος οὖν αἴτιος γίγνομαι καί Ἰουδαῖος πολύς τότε ὁ ἀντιβλέπω ὁ ἐνάργεια ὁ τε προφητεία καί ὁ τεράστιος . ὅς ποιέω καί πάσχω ἀναγράφω ὁ Ἰησοῦς . ὅτι δέ τοιοῦτος τις πάσχω ὁ ἀνθρώπινος φύσις , δῆλος εἰμί ὁ κατανοέω ὅτι ὁ ἅπαξ προλαμβάνω καί ἐν αἰσχρός καί εἰκαῖος παράδοσις πατήρ καί πολίτης οὐ εὐχερής μετατίθημι · οὐ ταχύς γοῦν Αἰγύπτιος πείθω ἄν τις καταφρονέω ὅς ἐκ πατήρ παραλαμβάνω , ὥστε μή νομίζω θεός ὅδε ὁ ἄλογος ζῷον ἤ μέχρι θάνατος φυλάσσω ἀπό ὅδε ὁ ζῷον κρέας γεύω . εἰ καί ἐπί πολύς οὖν ὁ τοιοῦτος λόγος ἐξετάζω ὁ περί Βηθλεέμ καί ὁ περί αὐτός προφητεία διεξέρχομαι , νομίζω ἀναγκαῖος οὗτος ποιέω , ἀπολογέομαι πρός ὁ φημί ἄν ὅτι , εἰ οὕτως ἐναργής εἰμί ὁ περί ὁ Ἰησοῦς παρά Ἰουδαῖος προφητεία , τίς δή ποτέ ἔρχομαι αὐτός οὐ συγκατατίθημι ὁ διδασκαλία αὐτός καί μετατίθημι ἐπί ὁ ὑπό ὁ Ἰησοῦς δείκνυμι κρατύς . μηδείς δέ ἐγώ ὁ πιστεύω ὁ παραπλήσιος ὀνειδίζω . ὁράω ὅτι οὐ εὐκαταφρόνητος λόγος ὑπό ὁ μανθάνω αὐτός πρεσβεύω φέρω περί ὁ εἰς ὁ Ἰησοῦς πίστις .
origenes.contra-celsum 1.58
Μετὰ ταῦτα ὁ παρὰ τῷ Κέλσῳ Ἰουδαῖος ἀντὶ τῶν ἐν τῷ εὐαγγελίῳ μάγων Χαλδαίους φησὶν ὑπὸ τοῦ Ἰησοῦ λελέχθαι κινηθέντας ἐπὶ τῇ γενέσει αὐτοῦ ἐληλυθέναι . προσκυνήσοντας αὐτὸν ἔτι νήπιον ὡς θεόν · καὶ Ἡρώδῃ τῷ τετράρχῃ τοῦτο δεδηλωκέναι · τὸν δὲ πέμψαντα ἀποκτεῖναι τοὺς ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ γεγεννημένους , οἰόμενον καὶ τοῦτον ἀνελεῖν σὺν αὐτοῖς , μή πως τὸν αὐτάρκη ἐπιβιώσας χρόνον βασιλεύσῃ . ὅρα οὖν ἐν τούτῳ τὸ παράκουσμα τοῦ μὴ διακρίνοντος μάγους Χαλδαίων μηδὲ τὰς ἐπαγγελίας διαφόρους οὔσας αὐτῶν θεωρήσαντος καὶ διὰ τοῦτο καταψευσαμένου τῆς εὐαγγελικῆς γραφῆς . οὐκ οἶδα δ᾿ ὅπως καὶ τὸ κινῆσαν τοὺς μάγους σεσιώπηκε καὶ οὐκ εἶπεν αὐτὸ εἶναι „ ἀστέρα “ ὀφθέντα ὑπ᾿ αὐτῶν „ ἐν τῇ ἀνατολῇ “ κατὰ τὸ γεγραμμένον . ἴδωμεν οὖν καὶ πρὸς ταῦτα τί λεκτέον . τὸν ὀφθέντα „ ἀστέρα ἐν τῇ ἀνατολῇ “ καινὸν εἶναι νομίζομεν καὶ μηδενὶ τῶν συνήθων παραπλήσιον , οὔτε τῶν ἐν τῇ ἀπλανεῖ οὔτε τῶν ἐν ταῖς κατωτέρω σφαίραις , ἀλλὰ τῷ γένει τοιοῦτον γεγονέναι , ὁποῖοι κατὰ καιρὸν γινόμενοι κομῆται ἢ δοκίδες ἢ πωγωνίαι ἢ πίθοι ἢ ὅπως ποτὲ φίλον Ἕλλησιν ὀνομάζειν τὰς διαφορὰς αὐτῶν . κατασκευάζομεν δὲ τοῦτον τὸν τρόπον τὸ τοιοῦτον .
Lemmas: μετά οὗτος ὁ παρά ὁ ξελσυς Ἰουδαῖος ἀντί ὁ ἐν ὁ εὐαγγέλιον μάγος Χαλδαῖος φημί ὑπό ὁ Ἰησοῦς λέγω κινέω ἐπί ὁ γένεσις αὐτός ἔρχομαι . προσκυνέω αὐτός ἔτι νήπιος ὡς θεός · καί Ἡρώδης ὁ τετράρχης οὗτος δηλόω · ὁ δέ πέμπω ἀποκτείνω ὁ ἐν ὁ αὐτός χρόνος γεννάω , οἴομαι καί οὗτος ἀναιρέω σύν αὐτός , μή πως ὁ αὐτάρκης ἐπιβιόω χρόνος βασιλεύω . ὁράω οὖν ἐν οὗτος ὁ παράκουσμα ὁ μή διακρίνω μάγος Χαλδαῖος μηδέ ὁ ἐπαγγελία διάφορος εἰμί αὐτός θεωρέω καί διά οὗτος καταψεύδομαι ὁ εὐαγγελικός γραφή . οὐ οἶδα δέ ὅπως καί ὁ κινέω ὁ μάγος σιωπάω καί οὐ λέγω αὐτός εἰμί „ ἀστήρ “ ὁράω ὑπό αὐτός „ ἐν ὁ ἀνατολή “ κατά ὁ γράφω . ὁράω οὖν καί πρός οὗτος τίς λεκτέος . ὁ ὁράω „ ἀστήρ ἐν ὁ ἀνατολή “ καινός εἰμί νομίζω καί μηδείς ὁ συνήθης παραπλήσιος , οὔτε ὁ ἐν ὁ ἀπλανής οὔτε ὁ ἐν ὁ κάτω σφαῖρα , ἀλλά ὁ γένος τοιοῦτος γίγνομαι , ὁποῖος κατά καιρός γίγνομαι κομήτης ἤ δοκίς ἤ πωγωνίας ἤ πίθος ἤ ὅπως ποτέ φίλος Ἕλλην ὀνομάζω ὁ διαφορά αὐτός . κατασκευάζω δέ οὗτος ὁ τρόπος ὁ τοιοῦτος .
origenes.contra-celsum 1.59
Ἐπὶ μεγάλοις τετήρηται πράγμασι καὶ μεγίσταις μεταβολαῖς τῶν ἐπὶ γῆς ἀνατέλλειν τοὺς τοιούτους ἀστέρας , σημαίνοντας ἢ μεταστάσεις βασιλειῶν ἢ πολέμους ἢ ὅσα δύναται ἐν ἀνθρώποις συμβῆναι , σεῖσαι τὰ ἐπὶ γῆς δυνάμενα . ἀνέγνωμεν δ᾿ ἐν τῷ περὶ κομητῶν Χαιρήμονος τοῦ Στωϊκοῦ συγγράμματι , τίνα τρόπον ἔσθ᾿ ὅτε καὶ ἐπὶ Χρηστοῖς ἐσομένοις κομῆται ἀνέτειλαν , καὶ ἐκτίθεται τὴν περὶ τούτων ἱστορίαν . εἴπερ οὖν ἐπὶ βασιλείαις καιναῖς ἢ ἄλλοις μεγάλοις συμπτώμασιν ἐπὶ γῆς ἀνατέλλει ὁ καλούμενος κομήτης ἤ τις τῶν παραπλησίων ἀστὴρ , τί θαυμαστὸν ἐπὶ τῇ γενέσει τοῦ καινοτομεῖν μέλλοντος ἐν τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων καὶ διδασκαλίαν ἐπεισάγειν οὐ μόνον Ἰουδαίοις ἀλλὰ καὶ Ἕλλησι πολλοῖς δὲ καὶ τοῖς βαρβάρων ἔθνεσιν ἀστέρα ἀνατεταλκέναι ; ἐγὼ δ᾿ εἴποιμ᾿ ἂν ὅτι περὶ μὲν τῶν κομητῶν οὐδεμία προφητεία φέρεται , ὡς ὅτι κατὰ τήνδε τὴν βασιλείαν ἢ τούσδε τοὺς χρόνους ἀνατελεῖ τοιόσδε κομήτης · περὶ δὲ τοῦ ἐπὶ τῇ γενέσει τοῦ Ἰησοῦ ἀνατείλαντος ἐπροφήτευσε Βαλαὰμ λέγων , ὡς ἀνέγραψε Μωϋσῆς · „ ἀνατελεῖ ἄστρον ἐξ Ἰακὼβ . καὶ ἀναστήσεται ἄνθρωπος ἐξ Ἰσραήλ . “ εἰ δὲ δεήσει καὶ τὰ περὶ τῶν μάγων ἀναγραφέντα ἐπὶ τῇ γενέσει τοῦ Ἰησοῦ καὶ τοῦ ὦφθαι τὸν ἀστέρα ἐξετάσαι , τοιαῦτα ἂν εἴποιμεν , τινὰ μὲν πρὸς Ἕλληνας ἄλλα δὲ πρὸς Ἰουδαίους .
Lemmas: ἐπί μέγας τηρέω πρᾶγμα καί μέγας μεταβολή ὁ ἐπί γῆ ἀνατέλλω ὁ τοιοῦτος ἀστήρ , σημαίνω ἤ μετάστασις βασίλεια ἤ πόλεμος ἤ ὅσος δύναμαι ἐν ἄνθρωπος συμβαίνω , σείω ὁ ἐπί γῆ δύναμαι . ἀναγιγνώσκω δέ ἐν ὁ περί κομήτης Χαιρήμων ὁ Στωϊκός σύγγραμμα , τίς τρόπος εἰμί ὅτε καί ἐπί χρηστός εἰμί κομήτης ἀνατέλλω , καί ἐκτίθημι ὁ περί οὗτος ἱστορία . εἴπερ οὖν ἐπί βασίλεια καινός ἤ ἄλλος μέγας σύμπτωμα ἐπί γῆ ἀνατέλλω ὁ καλέω κομήτης ἤ τις ὁ παραπλήσιος ἀστήρ , τίς θαυμαστός ἐπί ὁ γένεσις ὁ καινοτομέω μέλλω ἐν ὁ γένος ὁ ἄνθρωπος καί διδασκαλία ἐπεισάγω οὐ μόνος Ἰουδαῖος ἀλλά καί Ἕλλην πολύς δέ καί ὁ βάρβαρος ἔθνος ἀστήρ ἀνατέλλω ; ἐγώ δέ λέγω ἄν ὅτι περί μέν ὁ κομήτης οὐδείς προφητεία φέρω , ὡς ὅτι κατά ὅδε ὁ βασιλεία ἤ ὅδε ὁ χρόνος ἀνατέλλω τοιόσδε κομήτης · περί δέ ὁ ἐπί ὁ γένεσις ὁ Ἰησοῦς ἀνατέλλω προφητεύω Βαλαάμ λέγω , ὡς ἀναγράφω Μωϋσῆς · „ ἀνατέλλω ἄστρον ἐκ Ἰακώβ . καί ἀνίστημι ἄνθρωπος ἐκ Ἰσραήλ . “ εἰ δέ δέω καί ὁ περί ὁ μάγος ἀναγράφω ἐπί ὁ γένεσις ὁ Ἰησοῦς καί ὁ ὁράω ὁ ἀστήρ ἐξετάζω , τοιοῦτος ἄν λέγω , τις μέν πρός Ἕλλην ἄλλος δέ πρός Ἰουδαῖος .