origenes.contra-celsum 2.8
Φησὶ δὲ πολλοὺς ἂν καὶ ἄλλους φανῆναι τοιούτους τοῖς ἐξαπατᾶσθαι θέλουσιν , ὁποῖος ἦν ὁ Ἰησοῦς . μὴ πολλοὺς οὖν ἀλλὰ μηδ᾿ ὀλίγους ἀλλὰ κἂν ἕνα δεικνύτω ὁ παρὰ τῷ Κέλσῳ Ἰουδαῖος τοιοῦτον , ὁποῖος ἦν ὁ Ἰησοῦς , λόγον καὶ δόγματα μετὰ τῆς ἐν αὐτῷ δυνάμεως βιωφελῆ ἐπεισάγοντα τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων καὶ ἐπιστρέφοντα ἀπὸ χύσεως ἁμαρτημάτων . φησὶ δὲ τοῦτο ἔγκλημα ἀπὸ τῶν εἰς τὸν Χριστὸν πιστευόντων προσάγεσθαι Ἰουδαίοις , ἐπεὶ μὴ πεπιστεύκασιν ὡς εἰς θεὸν τὸν Ἰησοῦν · καὶ περὶ τούτου δὲ ἐν τοῖς ἀνωτέρω προαπελογησάμεθα , δεικνύντες ἅμα , πῶς μὲν αὐτὸν θεὸν νοοῦμεν , κατὰ τί δὲ ἄνθρωπον λέγομεν . πῶς δὲ , φησὶν , ἡμεῖς οἱ πᾶσιν ἀνθρώποις δηλώσαντες ἥξειν ἀπὸ θεοῦ τὸν κολάσοντα τοὺς ἀδίκους ἐλθόντα ἠτιμάζομεν ; πρὸς τοῦτο δὲ ἀπολογήσασθαι πάνυ εὔηθες ὂν οὐ δοκεῖ μοι εἶναι εὔλογον . ὡς εἰ καὶ ἄλλος τις ἔλεγε · πῶς ἂν ἡμεῖς οἱ διδάξαντες σωφρονεῖν ἀκόλαστον ἄν τι ἐποιήσαμεν , ἢ περὶ δικαιοσύνης πρεσβεύοντες ἠδικήσαμεν ; ὡς γὰρ ἐκεῖνα ἐν ἀνθρώποις εὑρίσκεται , οὕτως φάσκοντας προφήταις πεπιστευκέναι , λέγουσι περὶ ἐπιδημήσοντος Χριστοῦ , ἠπιστηκέναι τῷ ἐληλυθότι κατὰ τὰ προφητευόμενα ἀνθρώπινον ἦν . εἰ δὲ δεῖ προσθεῖναι καὶ ἄλλην αἰτίαν , φήσομεν ὅτι καὶ τοῦτ᾿ αὐτὸ προεῖπον οἱ προφῆται . σαφῶς γοῦν Ἡσαΐας λέγει · „ ἀκοῇ ἀκούσετε καὶ οὐ μὴ συνῆτε , καὶ βλέποντες βλέψετε καὶ οὐ μὴ ἴδητε . ἐπαχύνθη γὰρ ἡ καρδία τοῦ λαοῦ τούτου “ καὶ τὰ ἑξῆς . καὶ λεγέτωσαν ἡμῖν , τί ἀκούουσι [ τοῖς Ἰουδαίοις ] καὶ τί βλέπουσι τοῖς Ἰουδαίοις προφητεύεται μὴ συνήσειν τὰ λεγόμενα καὶ μὴ ὃν δεῖ τρόπον ὄψεσθαι τὸ ὁραθέν . ἀλλὰ μὴν δῆλον ὅτι ἰδόντες τὸν Ἰησοῦν οὐκ εἶδον ὅστις ἦν , καὶ ἀκούοντες αὐτοῦ οὐ συνῆκαν ἐκ τῶν λεγομένων τὴν ἐν αὐτῷ θειότητα , μεταβιβάζουσαν τὴν ἐπὶ Ἰουδαίους τοῦ θεοῦ ἐπισκοπὴν ἐπὶ τοὺς ἀπὸ τῶν ἐθνῶν ἐπ᾿ αὐτὸν πιστεύοντας . ἔστιν οὖν ἰδεῖν μετὰ τὴν Ἰησοῦ ἐπιδημίαν Ἰουδαίους καταλελειμμένους πάντῃ καὶ μηδὲν ἔχοντας τῶν πάλαι νομιζομένων αὐτοῖς εἶναι σεμνῶν ἀλλὰ καὶ μηδὲν σημεῖον τοῦ εἶναί τινα θειότητα παρ᾿ αὐτοῖς . οὐκ ἔτι γὰρ προφῆται οὐδὲ τεράστια , ὧν κἂν ἴχνη ἐπὶ ποσὸν παρὰ Χριστιανοῖς εὑρίσκεται , καί τινα γὲ „ μείζονα “ · καὶ εἰ πιστοί ἐσμεν λέγοντες , καὶ ἡμεῖς ἑωράκαμεν . λέγει δ᾿ ὁ παρὰ τῷ Κέλσῳ Ἰουδαῖος · διὰ τί ἠτιμάζομεν ὃν προεκηρύσσομεν ; ἢ ἴνα πλέον τῶν ἄλλων κολασθῶμεν ; καὶ πρὸς τοῦτο δ᾿ ἔστιν εἰπεῖν ὅτι πλέον τῶν ἄλλων Ἰουδαῖοι διὰ τὴν εἰς Ἰησοῦν ἀπιστίαν καὶ ὅσα ἄλλα αὐτῷ ἐνύβρισαν οὐ μόνον κατὰ τὴν πεπιστευμένην κρίσιν πείσονται ἀλλὰ γὰρ καὶ ἤδη πεπόνθασι . ποῖον γὰρ ἔθνος πεφυγάδευται ἀπὸ τῆς ἰδίας μητροπόλεως καὶ τοῦ οἰκείου τόπου τῇ πατρίῳ θρησκείᾳ ἢ μόνοι Ἰουδαῖοι ; τοῦτο δὲ πεπόνθασιν ὡς ἀγεννέστατοι , εἰ καὶ πολλὰ ἥμαρτον , δι᾿ οὐδὲν οὕτως ἐκείνων . ὡς διὰ τὰ κατὰ τοῦ Ἰησοῦ ἡμῶν τετολμημένα .
Lemmas: φημί δέ πολύς ἄν καί ἄλλος φαίνω τοιοῦτος ὁ ἐξαπατάω ἐθέλω , ὁποῖος εἰμί ὁ Ἰησοῦς . μή πολύς οὖν ἀλλά μηδέ ὀλίγος ἀλλά ἐάν εἷς δείκνυμι ὁ παρά ὁ ξελσυς Ἰουδαῖος τοιοῦτος , ὁποῖος εἰμί ὁ Ἰησοῦς , λόγος καί δόγμα μετά ὁ ἐν αὐτός δύναμις βιωφελής ἐπεισάγω ὁ γένος ὁ ἄνθρωπος καί ἐπιστρέφω ἀπό χύσις ἁμάρτημα . φημί δέ οὗτος ἔγκλημα ἀπό ὁ εἰς ὁ Χριστός πιστεύω προσάγω Ἰουδαῖος , ἐπεί μή πιστεύω ὡς εἰς θεός ὁ Ἰησοῦς · καί περί οὗτος δέ ἐν ὁ ἀνώτερος προαπολογέομαι , δείκνυμι ἅμα , πῶς μέν αὐτός θεός νοέω , κατά τίς δέ ἄνθρωπος λέγω . πῶς δέ , φημί , ἐγώ ὁ πᾶς ἄνθρωπος δηλόω ἥκω ἀπό θεός ὁ κολάζω ὁ ἄδικος ἔρχομαι ἀτιμάζω ; πρός οὗτος δέ ἀπολογέομαι πάνυ εὐήθης εἰμί οὐ δοκέω ἐγώ εἰμί εὔλογος . ὡς εἰ καί ἄλλος τις λέγω · πῶς ἄν ἐγώ ὁ διδάσκω σωφρονέω ἀκόλαστος ἄν τις ποιέω , ἤ περί δικαιοσύνη πρεσβεύω ἀδικέω ; ὡς γάρ ἐκεῖνος ἐν ἄνθρωπος εὑρίσκω , οὕτως φάσκω προφήτης πιστεύω , λέγω περί ἐπιδημέω Χριστός , ἀπιστέω ὁ ἔρχομαι κατά ὁ προφητεύω ἀνθρώπινος εἰμί . εἰ δέ δέω προστίθημι καί ἄλλος αἰτία , φημί ὅτι καί οὗτος αὐτός προλέγω ὁ προφήτης . σαφής γοῦν Ἡσαΐας λέγω · „ ἀκοή ἀκούω καί οὐ μή συνίημι , καί βλέπω βλέπω καί οὐ μή ὁράω . παχύνω γάρ ὁ καρδία ὁ λαός οὗτος “ καί ὁ ἑξῆς . καί λέγω ἐγώ , τίς ἀκούω [ ὁ Ἰουδαῖος ] καί τίς βλέπω ὁ Ἰουδαῖος προφητεύω μή συνίημι ὁ λέγω καί μή ὅς δέω τρόπος ὁράω ὁ ὁράω . ἀλλά μήν δῆλος ὅτι ὁράω ὁ Ἰησοῦς οὐ ὁράω ὅστις εἰμί , καί ἀκούω αὐτός οὐ συνίημι ἐκ ὁ λέγω ὁ ἐν αὐτός θειότης , μεταβιβάζω ὁ ἐπί Ἰουδαῖος ὁ θεός ἐπισκοπή ἐπί ὁ ἀπό ὁ ἔθνος ἐπί αὐτός πιστεύω . εἰμί οὖν ὁράω μετά ὁ Ἰησοῦς ἐπιδημία Ἰουδαῖος καταλείπω πάντῃ καί μηδείς ἔχω ὁ πάλαι νομίζω αὐτός εἰμί σεμνός ἀλλά καί μηδείς σημεῖον ὁ εἰμί τις θειότης παρά αὐτός . οὐ ἔτι γάρ προφήτης οὐδέ τεράστιος , ὅς ἐάν ἴχνος ἐπί ποσός παρά Χριστιανός εὑρίσκω , καί τις γε „ μέγας “ · καί εἰ πιστός εἰμί λέγω , καί ἐγώ ὁράω . λέγω δέ ὁ παρά ὁ ξελσυς Ἰουδαῖος · διά τίς ἀτιμάζω ὅς προκηρύσσω ; ἤ ἵνα πολύς ὁ ἄλλος κολάζω ; καί πρός οὗτος δέ εἰμί λέγω ὅτι πολύς ὁ ἄλλος Ἰουδαῖος διά ὁ εἰς Ἰησοῦς ἀπιστία καί ὅσος ἄλλος αὐτός ἐνυβρίζω οὐ μόνος κατά ὁ πιστεύω κρίσις πάσχω ἀλλά γάρ καί ἤδη πάσχω . ποῖος γάρ ἔθνος φυγαδεύω ἀπό ὁ ἴδιος μητρόπολις καί ὁ οἰκεῖος τόπος ὁ πάτριος θρησκεία ἤ μόνος Ἰουδαῖος ; οὗτος δέ πάσχω ὡς ἀγεννής , εἰ καί πολύς ἁμαρτάνω , διά οὐδείς οὕτως ἐκεῖνος . ὡς διά ὁ κατά ὁ Ἰησοῦς ἐγώ τολμάω .