origenes.contra-celsum 8.57
Κέλσος μὲν οὖν οἴεται τῷ βίῳ λειτουργεῖν τὰ πρέποντα . μέχρι ἂν τῶν δεσμῶν ἀπολυθῶσιν ἄνθρωποι , ἐπὰν κατὰ τὰ νενομισμένα τοῖς πολλοῖς τὰς θυσίας τις ἀποδιδῷ ἑκάστῳ τῶν κατὰ πόλιν νομιζομένων θεῶν , οὐ νοήσας τὸ ἀληθῶς πρέπον ὑπὸ τῆς ἀκριβοῦς εὐσεβείας ὑπολαμβανόμενον · ἡμεῖς δέ φαμεν τῷ βίῳ λειτουργεῖν μετὰ τῶν πρεπόντων τὸν μεμνημένον , τίς τε ὁ δημιουργήσας καὶ τίνα τὰ ἐκείνῳ φίλα , καὶ πάντα πράττοντα πρὸς τὸ φίλον τῷ θεῷ . καὶ πάλιν Κέλσος μὲν οὐ θέλει ἡμᾶς ἀχαρίστους εἶναι πρὸς τοὺς τῇδε δαίμονας , οἰόμενος ἡμᾶς ὀφείλειν αὐτοῖς χαριστήρια · καὶ ἡμεῖς δὲ τρανοῦντες τὸν περὶ εὐχαριστίας λόγον φαμὲν πρὸς τοὺς μηδὲν εὐεργετοῦντας ἀλλὰ καὶ ἐκ τοῦ ἐναντίου ἱσταμένους μηδὲν ἀχάριστον ἡμᾶς ποιεῖν , ὅταν αὐτοῖς μὴ θύωμεν ἀλλὰ μηδὲ θεραπεύωμεν αὐτούς . ἀλλὰ τὸ ἀχάριστοι εἶναι πρὸς τὸν θεὸν περιϊστάμεθα , οὗ τῶν εὐεργεσιῶν πλήρεις ἐσμὲν , καὶ δημιουργήματα ὄντες αὐτοῦ καὶ προνοούμενοι ὑπ᾿ αὐτοῦ κριθέντες ὅπως ποτὲ εἶναι καὶ ἔξω τοῦ βίου τὰς παρ᾿ αὐτοῦ ἐλπίδας ἐκδεχόμενοι . ἔστι δὲ καὶ σύμβολον ἡμῖν τῆς πρὸς θεὸν εὐχαριστίας ἄρτος „ εὐχαριστία “ καλούμενος . ἀλλ᾿ οὐδὲ δαίμονες ἔχουσιν , ὡς καὶ ἐν τοῖς ἀνωτέρω ἐλέγομεν , τὴν οἰκονομίαν τῶν πρὸς τὰς ἡμετέρας χρείας δεδημιουργημένων · διὸ οὐδ᾿ ἄδικόν τι πράττομεν μετέχοντες τῶν δημιουργημάτων καὶ τοῖς μὴ προσήκουσιν αὐτοῖς μὴ θύοντες . κἂν ἴδωμεν δὲ μὴ δαίμονάς τινας ἀγγέλους δὲ τεταγμένους ἐπὶ τῶν τῆς γῆς καρπῶν καὶ ἐπὶ τῆς τῶν ζῴων γενέσεως , εὐφημοῦμεν αὐτοὺς καὶ μακαρίζομεν , ἐγχειρισθέντας ὑπὸ τοῦ θεοῦ τὰ χρήσιμα τῷ γένει ἡμῶν · οὐ μὴν τὴν ὀφειλομένην πρὸς θεὸν τιμὴν τούτοις ἀπονέμομεν , οὔτε γὰρ ὁ θεὸς τοῦτο βούλεται οὔτ᾿ αὐτοὶ οἱ τὰ τοιάδε ἐγκεχειρισμένοι . καὶ ἀποδέχονταί γε ἡμᾶς φυλασσομένους αὐτοῖς θύειν ἢ θύοντας · οὐδὲ γὰρ χρῄζουσιν ἐκεῖνοι τῶν ἀπὸ γῆς ἀναθυμιωμένων .
Lemmas: ξελσυς μέν οὖν οἴομαι ὁ βίος λειτουργέω ὁ πρέπω . μέχρι ἄν ὁ δεσμός ἀπολύω ἄνθρωπος , ἐπάν κατά ὁ νομίζω ὁ πολύς ὁ θυσία τις ἀποδίδωμι ἕκαστος ὁ κατά πόλις νομίζω θεός , οὐ νοέω ὁ ἀληθής πρέπω ὑπό ὁ ἀκριβής εὐσέβεια ὑπολαμβάνω · ἐγώ δέ φημί ὁ βίος λειτουργέω μετά ὁ πρέπω ὁ μιμνῄσκω , τίς τε ὁ δημιουργέω καί τίς ὁ ἐκεῖνος φίλος , καί πᾶς πράσσω πρός ὁ φίλος ὁ θεός . καί πάλιν ξελσυς μέν οὐ ἐθέλω ἐγώ ἀχάριστος εἰμί πρός ὁ τῇδε δαίμων , οἴομαι ἐγώ ὀφείλω αὐτός χαριστήριος · καί ἐγώ δέ τρανόω ὁ περί εὐχαριστία λόγος φημί πρός ὁ μηδείς εὐεργετέω ἀλλά καί ἐκ ὁ ἐναντίος ἵστημι μηδείς ἀχάριστος ἐγώ ποιέω , ὅταν αὐτός μή θύω ἀλλά μηδέ θεραπεύω αὐτός . ἀλλά ὁ ἀχάριστος εἰμί πρός ὁ θεός περιίστημι , ὅς ὁ εὐεργεσία πλήρης εἰμί , καί δημιούργημα εἰμί αὐτός καί προνοέω ὑπό αὐτός κρίνω ὅπως ποτέ εἰμί καί ἔξω ὁ βίος ὁ παρά αὐτός ἐλπίς ἐκδέχομαι . εἰμί δέ καί σύμβολον ἐγώ ὁ πρός θεός εὐχαριστία ἄρτος „ εὐχαριστία “ καλέω . ἀλλά οὐδέ δαίμων ἔχω , ὡς καί ἐν ὁ ἀνώτερος λέγω , ὁ οἰκονομία ὁ πρός ὁ ἡμέτερος χρεία δημιουργέω · διό οὐδέ ἄδικος τις πράσσω μετέχω ὁ δημιούργημα καί ὁ μή προσήκω αὐτός μή θύω . ἐάν ὁράω δέ μή δαίμων τις ἄγγελος δέ τάσσω ἐπί ὁ ὁ γῆ καρπός καί ἐπί ὁ ὁ ζῷον γένεσις , εὐφημέω αὐτός καί μακαρίζω , ἐγχειρίζω ὑπό ὁ θεός ὁ χρήσιμος ὁ γένος ἐγώ · οὐ μήν ὁ ὀφείλω πρός θεός τιμή οὗτος ἀπονέμω , οὔτε γάρ ὁ θεός οὗτος βούλομαι οὔτε αὐτός ὁ ὁ τοιόσδε ἐγχειρίζω . καί ἀποδέχομαι γε ἐγώ φυλάσσω αὐτός θύω ἤ θύω · οὐδέ γάρ χρῄζω ἐκεῖνος ὁ ἀπό γῆ ἀναθυμιάω .