origenes.contra-celsum 7.34
Ἀλλ᾿ οὐδ᾿ ὡς ἐν τόπῳ ὄντος τοῦ θεοῦ πευσόμεθά τινος καὶ ἐροῦμεν · πῶς ἴωμεν πρὸς αὐτόν ; κρείττων γὰρ ὁ θεὸς παντὸς τόπου καὶ περιεκτικὸς παντὸς οὑτινοσοῦν , καὶ οὐδέν ἐστι τὸ περιέχον τὸν θεόν . τὸ ἰέναι οὖν πρὸς τὸν θεὸν οὐ σωματικῶς προστέτακται ἡμῖν , τὸ „ ὀπίσω κυρίου τοῦ θεοῦ σου πορεύσῃ , “ οὐδὲ σωματικῶς ὁ προφήτης κολληθεὶς τῷ θεῷ φησιν ἐν τῇ εὐχῇ · „ ἐκολλήθη ὀπίσω σου ἡ ψυχή μου . “ καταψεύδεται οὖν ἡμῶν Κέλσος λέγων προσδέχεσθαι ἡμᾶς ὀφθαλμοῖς σώματος θεὸν ὄψεσθαι καὶ ὠσὶ τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούεσθαι καὶ χερσὶν αἰσθηταῖς ψαύειν αὐτοῦ . οἴδαμεν δὲ ὁμωνύμως τοῖς σώματος ὀφθαλμοῖς λεγομένους ὑπὸ τῶν θείων λόγων ὀφθαλμοὺς , ὁμοίως δὲ καὶ τὰ ὦτα καὶ τὰς χεῖρας καὶ τὸ τούτων παραδοξότερον , αἴσθησιν θειοτέραν καὶ ἑτεροίαν παρὰ τὴν συνήθως ὑπὸ τῶν πολλῶν ὀνομαζομένην . ἐπὰν γὰρ λέγῃ ὁ προφήτης · „ ἀποκάλυψον τοὺς ὀφθαλμούς μου , καὶ κατανοήσω τὰ θαυμάσιά σου ἐκ τοῦ νόμου ( σου “ ἤ · ) „ ἡ ἐντολὴ κυρίου τηλαυγὴς , φωτίζουσα ὀφθαλμοὺς , “ ἤ · „ φώτισον τοὺς ὀφθαλμούς μου , μή ποτε ὑπνώσω εἰς θάνατον , “ οὐχ οὕτως τις ἐμβρόντητός ἐστιν , ὡς νομίζειν ὀφθαλμοῖς σώματος κατανοεῖσθαι „ τὰ θαυμάσια “ τοῦ θείου „ νόμου , “ ἢ τὴν τοῦ κυρίου ἐντολὴν φωτιστικὴν εἶναι τῶν τοῦ σώματος ὀφθαλμῶν , ἢ ὕπνον θανάτου ἐποιστικὸν συμβαίνειν περὶ τοὺς τοῦ σώματος ὀφθαλμούς . ἀλλὰ καὶ ἐπὰν λέγῃ ὁ σωτὴρ ἡμῶν · „ ὁ ἔχων ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω , “ καὶ ὁ τυχὼν συνίησι περὶ θειοτέρων ταῦτα λέγεσθαι ὤτων , κἂν λέγηται „ λόγος κυρίου “ γεγονέναι ἐν χειρὶ Ἱερεμίου τοῦ προφήτου ἢ ἄλλου τινὸς , ἢ νόμος „ ἐν χειρὶ “ Μωϋσέως , ἢ ὅτι „ ταῖς χερσί μου ἐζήτησα τὸν θεὸν καὶ οὐκ ἠπατήθην , “ οὐχ οὕτως ἐστί τις ἀνόητος , ὡς μὴ ἐκλαμβάνειν χεῖράς τινας εἶναι τροπικῶς καλουμένας , περὶ ὧν καὶ Ἰωάννης λέγει · „ αἱ χεῖρες ἡμῶν ἐψηλάφησαν περὶ τοῦ λόγου τῆς ζωῆς , “ εἰ δὲ καὶ περὶ τῆς κρείττονος αἰσθήσεως καὶ οὐ σωματικῆς βούλει ἀπὸ τῶν ἱερῶν γραμμάτων μαθεῖν , ἄκουσον Σολομῶντος ἐν ταῖς Παροιμίαις λέγοντος · „ αἴσθησιν θείαν εὑρήσεις . “
Lemmas: ἀλλά οὐδέ ὡς ἐν τόπος εἰμί ὁ θεός πυνθάνομαι τις καί λέγω · πῶς ἔρχομαι πρός αὐτός ; κρατύς γάρ ὁ θεός πᾶς τόπος καί περιεκτικός πᾶς ὅστις , καί οὐδείς εἰμί ὁ περιέχω ὁ θεός . ὁ ἔρχομαι οὖν πρός ὁ θεός οὐ σωματικός προστάσσω ἐγώ , ὁ „ ὀπίσω κύριος ὁ θεός σύ πορεύω , “ οὐδέ σωματικός ὁ προφήτης κολλάω ὁ θεός φημί ἐν ὁ εὐχή · „ κολλάω ὀπίσω σύ ὁ ψυχή ἐγώ . “ καταψεύδομαι οὖν ἐγώ ξελσυς λέγω προσδέχομαι ἐγώ ὀφθαλμός σῶμα θεός ὁράω καί οὖς ὁ φωνή αὐτός ἀκούω καί χείρ αἰσθητός ψαύω αὐτός . οἶδα δέ ὁμώνυμος ὁ σῶμα ὀφθαλμός λέγω ὑπό ὁ θεῖος λόγος ὀφθαλμός , ὅμοιος δέ καί ὁ οὖς καί ὁ χείρ καί ὁ οὗτος παράδοξος , αἴσθησις θεῖος καί ἑτεροῖος παρά ὁ συνήθης ὑπό ὁ πολύς ὀνομάζω . ἐπάν γάρ λέγω ὁ προφήτης · „ ἀποκαλύπτω ὁ ὀφθαλμός ἐγώ , καί κατανοέω ὁ θαυμάσιος σύ ἐκ ὁ νόμος ( σύ “ ἤ · ) „ ὁ ἐντολή κύριος τηλαυγής , φωτίζω ὀφθαλμός , “ ἤ · „ φωτίζω ὁ ὀφθαλμός ἐγώ , μή ποτέ ὑπνόω εἰς θάνατος , “ οὐ οὕτως τις ἐμβρόντητος εἰμί , ὡς νομίζω ὀφθαλμός σῶμα κατανοέω „ ὁ θαυμάσιος “ ὁ θεῖος „ νόμος , “ ἤ ὁ ὁ κύριος ἐντολή φωτιστικός εἰμί ὁ ὁ σῶμα ὀφθαλμός , ἤ ὕπνος θάνατος ἐποιστικός συμβαίνω περί ὁ ὁ σῶμα ὀφθαλμός . ἀλλά καί ἐπάν λέγω ὁ σωτήρ ἐγώ · „ ὁ ἔχω οὖς ἀκούω ἀκούω , “ καί ὁ τυγχάνω συνίημι περί θεῖος οὗτος λέγω οὖς , ἐάν λέγω „ λόγος κύριος “ γίγνομαι ἐν χείρ Ἱερεμίας ὁ προφήτης ἤ ἄλλος τις , ἤ νόμος „ ἐν χείρ “ Μωϋσῆς , ἤ ὅτι „ ὁ χείρ ἐγώ ζητέω ὁ θεός καί οὐ ἀπατάω , “ οὐ οὕτως εἰμί τις ἀνόητος , ὡς μή ἐκλαμβάνω χείρ τις εἰμί τροπικός καλέω , περί ὅς καί Ἰωάννης λέγω · „ ὁ χείρ ἐγώ ψηλαφάω περί ὁ λόγος ὁ ζωή , “ εἰ δέ καί περί ὁ κρατύς αἴσθησις καί οὐ σωματικός βούλομαι ἀπό ὁ ἱερός γράμμα μανθάνω , ἀκούω Σολομών ἐν ὁ Παροιμία λέγω · „ αἴσθησις θεῖος εὑρίσκω . “