origenes.contra-celsum 2.34
Παίζων δ᾿ , ὡς οἴεται , τὸν Ἰησοῦν ὁ παρὰ τῷ Κέλσῳ Ἰουδαῖος εἰδέναι ἀναγέγραπται τὸν Εὐριπίδου Βάκχον λέγοντα · λύσει μ᾿ ὁ δαίμων αὐτὸς , ὅταν ἐγὼ θέλω . οὐ πάνυ μὲν οὖν Ἰουδαῖοι τὰ Ἑλλήνων φιλολογοῦσιν . ἀλλ᾿ ἔστω τινὰ τῶν Ἰουδαίων καὶ φιλόλογον οὕτω γεγονέναι · πῶς οὖν ὁ Ἰησοῦς , ἐπεὶ μὴ ἔλυσεν αὑτὸν δεδεμένον . οὐδὲ ἐδύνατο λῦσαι ; ἦ γὰρ ἐκ τῶν ἐμῶν γραφῶν πιστευέτω ὅτι καὶ Πέτρος δεδεμένος ἐν φυλακῇ ἀγγέλου λύσαντος τοὺς δεσμοὺς ἐξῆλθε , καὶ Παῦλος μετὰ τοῦ Σίλα ἐν Φιλίπποις τῆς Μακεδονίας ὑπὸ „ ξύλον “ δεδεμένος ἐλύθη θείᾳ δυνάμει , ὅτε καὶ „ θύραι “ τῆς φυλακῆς „ ἠνοίχθησαν “ . ἀλλ᾿ εἰκὸς ὅτι ταῦτα γελᾷ ὁ Κέλσος ἢ καὶ οὐδαμῶς ἀνέγνω τὴν ἱστορίαν · ἔδοξε γὰρ ἂν λέγειν πρὸς αὐτὴν ὅτι καὶ γόητές τινες ἐπῳδαῖς δεσμοὺς λύουσι καὶ θύρας ἀνοίγουσιν , ἵνα κοινοποιήσῃ τὰ τῶν γοήτων πρὸς τὰ παρ᾿ ἡμῖν ἱστορούμενα . ἀλλ᾿ οὐδ᾿ ὁ καταδικάσας . φησὶν . αὐτὸν ἔπαθέ τι . οἷον ὁ Πενθεὺς μανεὶς ἢ σπαραχθείς . οὐκ εἶδε δ᾿ ὅτι οὐχ οὕτω Πιλᾶτος ἦν καταδικάσας αὐτὸν , ὅς γε „ ᾔδει ὅτι διὰ φθόνον παρέδωκαν αὐτὸν “ οἱ Ἰουδαῖοι , ὡς τὸ Ἰουδαίων ἔθνος · ὅπερ καταδεδίκασται ὑπὸ θεοῦ σπαραχθὲν καὶ εἰς πᾶσαν τὴν γῆν ὑπὲρ τὸν Πενθέως σπαραγμὸν διασπαρέν . διὰ τί δὲ καὶ ἑκὼν παρεπέμψατο τὰ περὶ τῆς γυναικὸς Πιλάτου . ἑωρακυίας ὄναρ καὶ οὕτω κεκινημένης ὑπ᾿ αὐτοῦ , ὡς προσπέμψαι τῷ ἀνδρὶ καὶ λέγειν · „ μηδέν σοι καὶ τῷ ἀνθρώπῳ τούτῳ τῷ δικαίῳ · σήμερον γὰρ κατ᾿ ὄναρ πολλὰ ἔπαθον δι᾿ αὐτόν “ ; πάλιν τε αὖ σιωπῶν τὰ ἐμφαίνοντα τὴν τοῦ Ἰησοῦ θειότητα ὁ Κέλσος ὀνειδίζει ἐκ τῶν γεγραμμένων ἐν τῷ εὐαγγελίῳ περὶ τοῦ Ἰησοῦ . παρατιθέμενος τοὺς ἐμπαίξαντας αὐτῷ καὶ φοινικίδα περιθέντας καὶ τὸν ἐξ ἀκανθῶν στέφανον καὶ τὸν ἐν τῇ χειρὶ κάλαμον . πόθεν οὖν . ὦ Κέλσε . ταῦτα μεμάθηκας ἢ ἀπὸ τῶν εὐαγγελίων ; ἆρ᾿ οὖν σὺ μὲν ἑώρας ταῦτα ὀνειδισμοῦ ἄξια , οἱ δ᾿ ἀναγράφοντες αὐτὰ οὐ κατενόουν ὅτι σὺ μὲν καταγελάσῃ καὶ οἱ σοὶ παραπλήσιοι ἄλλοι δὲ παράδειγμα λήψονται τοῦ καταφρονεῖν γελώντων καὶ χλευαζόντων ἐπὶ εὐσεβείᾳ τὸν δι᾿ αὐτὴν ἑτοίμως ἀποθανόντα ; μᾶλλον οὖν θαύμαζε αὐτῶν τὸ φιλάληθες καὶ τοῦ ταῦτα ἑκουσίως παθόντος ὑπὲρ ἀνθρώπων καὶ μετὰ πάσης ἀνεξικακίας καὶ μακροθυμίας αὐτὰ ὑπομείναντος · οὐ γὰρ ἀνεγέγραπτο ὅτι ὠδύρατο ἤ τι ἀγεννὲς ἐκ τοῦ καταδεδικάσθαι ἐνομίσθη ( ἢ ) ἀνεφθέγξατο .
Lemmas: παίζω δέ , ὡς οἴομαι , ὁ Ἰησοῦς ὁ παρά ὁ ξελσυς Ἰουδαῖος οἶδα ἀναγράφω ὁ Εὐριπίδης Βάκχος λέγω · λύω ἐγώ ὁ δαίμων αὐτός , ὅταν ἐγώ ἐθέλω . οὐ πάνυ μέν οὖν Ἰουδαῖος ὁ Ἕλλην φιλολογέω . ἀλλά εἰμί τις ὁ Ἰουδαῖος καί φιλόλογος οὕτως γίγνομαι · πῶς οὖν ὁ Ἰησοῦς , ἐπεί μή λύω ἑαυτοῦ δέω . οὐδέ δύναμαι λύω ; ἦ γάρ ἐκ ὁ ἐμός γραφή πιστεύω ὅτι καί Πέτρος δέω ἐν φυλακή ἄγγελος λύω ὁ δεσμός ἐξέρχομαι , καί Παῦλος μετά ὁ Σίλα ἐν Φίλιππος ὁ Μακεδονία ὑπό „ ξύλον “ δέω λύω θεῖος δύναμις , ὅτε καί „ θύρα “ ὁ φυλακή „ ἀνοίγνυμι “ . ἀλλά ἔοικα ὅτι οὗτος γελάω ὁ ξελσυς ἤ καί οὐδαμῶς ἀναγιγνώσκω ὁ ἱστορία · δοκέω γάρ ἄν λέγω πρός αὐτός ὅτι καί γόης τις ἐπῳδή δεσμός λύω καί θύρα ἀνοίγνυμι , ἵνα κοινοποιέω ὁ ὁ γόης πρός ὁ παρά ἐγώ ἱστορέω . ἀλλά οὐδέ ὁ καταδικάζω . φημί . αὐτός πάσχω τις . οἷος ὁ Πενθεύς μαίνομαι ἤ σπαράσσω . οὐ ὁράω δέ ὅτι οὐ οὕτως Πιλᾶτος εἰμί καταδικάζω αὐτός , ὅς γε „ οἶδα ὅτι διά φθόνος παραδίδωμι αὐτός “ ὁ Ἰουδαῖος , ὡς ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος · ὅς καταδικάζω ὑπό θεός σπαράσσω καί εἰς πᾶς ὁ γῆ ὑπέρ ὁ Πενθεύς σπαραγμός διασπείρω . διά τίς δέ καί ἑκών παραπέμπω ὁ περί ὁ γυνή Πιλᾶτος . ὁράω ὄναρ καί οὕτως κινέω ὑπό αὐτός , ὡς προσπέμπω ὁ ἀνήρ καί λέγω · „ μηδείς σύ καί ὁ ἄνθρωπος οὗτος ὁ δίκαιος · σήμερον γάρ κατά ὄναρ πολύς πάσχω διά αὐτός “ ; πάλιν τε αὖ σιωπάω ὁ ἐμφαίνω ὁ ὁ Ἰησοῦς θειότης ὁ ξελσυς ὀνειδίζω ἐκ ὁ γράφω ἐν ὁ εὐαγγέλιον περί ὁ Ἰησοῦς . παρατίθημι ὁ ἐμπαίζω αὐτός καί φοινικίς περιτίθημι καί ὁ ἐκ ἄκανθα στέφανος καί ὁ ἐν ὁ χείρ κάλαμος . πόθεν οὖν . ὦ ξελσυς . οὗτος μανθάνω ἤ ἀπό ὁ εὐαγγέλιον ; ἆρα οὖν σύ μέν ὁράω οὗτος ὀνειδισμός ἄξιος , ὁ δέ ἀναγράφω αὐτός οὐ κατανοέω ὅτι σύ μέν καταγελάω καί ὁ σύ παραπλήσιος ἄλλος δέ παράδειγμα λαμβάνω ὁ καταφρονέω γελάω καί χλευάζω ἐπί εὐσέβεια ὁ διά αὐτός ἑτοῖμος ἀποθνῄσκω ; μάλα οὖν θαυμάζω αὐτός ὁ φιλαλήθης καί ὁ οὗτος ἑκούσιος πάσχω ὑπέρ ἄνθρωπος καί μετά πᾶς ἀνεξικακία καί μακροθυμία αὐτός ὑπομένω · οὐ γάρ ἀναγράφω ὅτι ὀδύρομαι ἤ τις ἀγεννής ἐκ ὁ καταδικάζω νομίζω ( ἤ ) ἀναφθέγγομαι .