origenes.contra-celsum 3.25
Ἵνα δὲ καὶ δῶ ἰατρόν τινα δαίμονα θεραπεύειν σώματα τὸν καλούμενον Ἀσκληπιὸν , εἴποιμ᾿ ἂν πρὸς τοὺς θαυμάζοντας τὸ τοιοῦτο ἢ τὴν Ἀπόλλωνος μαντείαν ὅτι . εἴπερ μέσον ἐστὶν ἡ τῶν σωμάτων ἰατρικὴ καὶ πρᾶγμα πίπτον οὐκ εἰς ἀστείους μόνον ἀλλὰ καὶ φαύλους . μέσον δὲ καὶ ἡ περὶ τῶν μελλόντων πρόγνωσις ( οὐ γὰρ πάντως ἐμφαίνει τὸ ἀστεῖον ὁ προγινώσκων ) , παραστήσατε πῶς οὐδαμῶς μέν εἰσι φαῦλοι οἱ θεραπεύοντες ἢ οἱ προγινώσκοντες παντὶ δὲ τρόπῳ ἀποδείκνυνται ἀστεῖοί τινες καὶ οὐ μακρὰν τοῦ ὑποληφθῆναι εἶναι θεοί . ἀλλ᾿ οὐ δυνήσονται ἀστείους ἀποδεῖξαι τοὺς θεραπεύοντας ἢ τοὺς προγινώσκοντας . πολλῶν καὶ ἀναξίων τοῦ ζῆν θεραπεύεσθαι λεγομένων , οὓς οὐκ ἂν οὐδ᾿ ὁ σοφὸς ἰατρὸς ὢν θεραπεῦσαι ἠθέλησεν ἀκαθηκόντως ζῶντας . καὶ ἐν τοῖς χρησμοῖς δὲ τοῦ Πυθίου εὕροις ἂν προστασσόμενά τινα οὐκ εὔλογα . ὧν δύο ἐπὶ τοῦ παρόντος παραθήσομαι , ὅτι Κλεομήδην μὲν , οἶμαι τὸν πύκτην , ἰσοθέοις τιμαῖς ἐκέλευε τιμᾶσθαι . οὐκ οἶδ᾿ ὅ τι ποτὲ σεμνὸν ἰδὼν ἐν τῇ πυκτικῇ αὐτοῦ , οὔτε δὲ Πυθαγόραν οὔτε Σωκράτην ἐτίμησε ταῖς τιμαῖς τοῦ πύκτου . ἀλλὰ καὶ „ Μουσῶν θεράποντα “ εἰπὼν τὸν Ἀρχίλοχον . ἄνδρα ἐν κακίστῃ καὶ ἀσελγεστάτῃ ὑποθέσει ἐπιδειξάμενον τὴν ἑαυτοῦ ποιητικὴν καὶ ἦθος ἀσελγὲς καὶ ἀκάθαρτον παραστήσαντα . ὅσον ἐπὶ τῷ „ θεράποντα “ εἶναι „ Μουσῶν , “ νομιζομένων εἶναι θεῶν . εὐσεβῆ τινα ἀνηγόρευσεν . οὐκ οἶδα δὲ εἰ καὶ ὁ τυχὼν τὸν εὐσεβῆ φήσει μὴ πάσῃ κεκοσμῆσθαι μετριότητι καὶ ἀρετῇ , καὶ κόσμιος τοιαῦτα λέγοι ἂν , ὁποῖα περιέχουσιν οἱ μὴ σεμνοὶ τοῦ Ἀρχιλόχου ἴαμβοι . εἰ δὲ μηδὲν θεῖον αὐτόθεν ἐμφαίνεται ἀπὸ τῆς Ἀσκληπιοῦ ἰατρικῆς καὶ Ἀπόλλωνος μαντικῆς , πῶς εὐλόγως ἄν τις . ἵνα καὶ δῶ ταῦθ᾿ οὕτως ἔχειν . ὡς θεοὺς αὐτοὺς σέβοι ἂν καθαρούς τινας ; καὶ μάλισθ᾿ ὅτε διὰ τοῦ Πυθίου στομίου περικαθεζομένῃ τῇ καλουμένῃ προφήτιδι πνεῦμα διὰ τῶν γυναικείων ὑπεισέρχεται τὸ μαντικὸν , ὁ Ἀπόλλων , τὸ καθαρὸν ἀπὸ γηΐνου σώματος . οὐδὲν δὲ τοιοῦτον ἡμεῖς περὶ τοῦ Ἰησοῦ καὶ τῆς δυνάμεως αὐτοῦ δοξάζομεν . τὸ γὰρ γεγεννημένον ἀπὸ τῆς παρθένου σῶμα ἦν ἀπὸ τῆς ἀνθρωπίνης ὕλης συνεστηκὸς , δεκτικὸν τῶν ἀνθρωπίνων τραυμάτων καὶ θανάτου .
Lemmas: ἵνα δέ καί δίδωμι ἰατρός τις δαίμων θεραπεύω σῶμα ὁ καλέω Ἀσκληπιός , λέγω ἄν πρός ὁ θαυμάζω ὁ τοιοῦτος ἤ ὁ Ἀπόλλων μαντεία ὅτι . εἴπερ μέσος εἰμί ὁ ὁ σῶμα ἰατρικός καί πρᾶγμα πίπτω οὐ εἰς ἀστεῖος μόνος ἀλλά καί φαῦλος . μέσος δέ καί ὁ περί ὁ μέλλω πρόγνωσις ( οὐ γάρ πάντως ἐμφαίνω ὁ ἀστεῖος ὁ προγιγνώσκω ) , παρίστημι πῶς οὐδαμῶς μέν εἰμί φαῦλος ὁ θεραπεύω ἤ ὁ προγιγνώσκω πᾶς δέ τρόπος ἀποδείκνυμι ἀστεῖος τις καί οὐ μακρός ὁ ὑπολαμβάνω εἰμί θεός . ἀλλά οὐ δύναμαι ἀστεῖος ἀποδείκνυμι ὁ θεραπεύω ἤ ὁ προγιγνώσκω . πολύς καί ἀνάξιος ὁ ζάω θεραπεύω λέγω , ὅς οὐ ἄν οὐδέ ὁ σοφός ἰατρός εἰμί θεραπεύω ἐθέλω ἄκαθηκοντος ζάω . καί ἐν ὁ χρησμός δέ ὁ Πύθιος εὑρίσκω ἄν προστάσσω τις οὐ εὔλογος . ὅς δύο ἐπί ὁ πάρειμι παρατίθημι , ὅτι Κλεομήδης μέν , οἴομαι ὁ πύκτης , ἰσόθεος τιμή κελεύω τιμάω . οὐ οἶδα ὅς τις ποτέ σεμνός ὁράω ἐν ὁ πυκτικός αὐτός , οὔτε δέ Πυθαγόρας οὔτε Σωκράτης τιμάω ὁ τιμή ὁ πύκτης . ἀλλά καί „ Μοῦσα θεράπων “ λέγω ὁ Ἀρχίλοχος . ἀνήρ ἐν κακός καί ἀσελγής ὑπόθεσις ἐπιδείκνυμι ὁ ἑαυτοῦ ποιητικός καί ἦθος ἀσελγής καί ἀκάθαρτος παρίστημι . ὅσος ἐπί ὁ „ θεράπων “ εἰμί „ Μοῦσα , “ νομίζω εἰμί θεός . εὐσεβής τις ἀναγορεύω . οὐ οἶδα δέ εἰ καί ὁ τυγχάνω ὁ εὐσεβής φημί μή πᾶς κοσμέω μετριότης καί ἀρετή , καί κόσμιος τοιοῦτος λέγω ἄν , ὁποῖος περιέχω ὁ μή σεμνός ὁ Ἀρχίλοχος ἴαμβος . εἰ δέ μηδείς θεῖος αὐτόθεν ἐμφαίνω ἀπό ὁ Ἀσκληπιός ἰατρικός καί Ἀπόλλων μαντικός , πῶς εὔλογος ἄν τις . ἵνα καί δίδωμι οὗτος οὕτως ἔχω . ὡς θεός αὐτός σέβω ἄν καθαρός τις ; καί μάλα ὅτε διά ὁ Πύθιος στόμιον περικαθέζομαι ὁ καλέω προφῆτις πνεῦμα διά ὁ γυναικεῖος ὑπεισέρχομαι ὁ μαντικός , ὁ Ἀπόλλων , ὁ καθαρός ἀπό γήϊνος σῶμα . οὐδείς δέ τοιοῦτος ἐγώ περί ὁ Ἰησοῦς καί ὁ δύναμις αὐτός δοξάζω . ὁ γάρ γεννάω ἀπό ὁ παρθένος σῶμα εἰμί ἀπό ὁ ἀνθρώπινος ὕλη συνίστημι , δεκτικός ὁ ἀνθρώπινος τραῦμα καί θάνατος .