origenes.contra-celsum 8.17
Μετὰ ταῦτα δὲ ὁ Κέλσος φησὶν ἡμᾶς βωμοὺς καὶ ἀγάλματα καὶ νεὼς ἱδρύεσθαι φεύγειν , ἐπεὶ τὸ πιστὸν ἡμῖν ἀφανοῦς καὶ ἀποῤῥήτου κοινωνίας οἴεται εἶναι σύνθημα · οὐχ ὁρῶν ὅτι βωμοὶ μέν εἰσιν ἡμῖν τὸ ἑκάστου τῶν δικαίων ἡγεμονικὸν , ἀφ᾿ οὗ ἀναπέμπεται ἀληθῶς καὶ νοητῶς εὐώδη „ θυμιάματα , “ „ προσευχαὶ “ ἀπὸ συνειδήσεως καθαρᾶς . διὸ λέγεται παρὰ τῷ Ἰωάννῃ ἐν τῇ Ἀποκαλύψει · „ τὰ δὲ θυμιάματά εἰσιν αἱ προσευχαὶ τῶν ἁγίων “ καὶ παρὰ τῷ ὑμνῳδῷ · „ γενηθήτω ἡ προσευχή μου ὡς θυμίαμα ἐνώπιόν δου . “ ἀγάλματα δὲ καὶ πρέποντα θεῷ ἀναθήματα , οὐχ ὑπὸ βαναύσων τεχνιτῶν κατεσκευασμένα · ἀλλ᾿ ὑπὸ λόγου θεοῦ τρανούμενα καὶ μορφούμενα ἐν ἡμῖν . αἱ ἀρεταὶ , μιμήματα τυγχάνουσαι τοῦ πρωτοτόκου „ πάσης κτίσεως . “ ἐν ᾧ ἐστι δικαιοσύνης καὶ σωφροσύνης καὶ ἀνδρείας καὶ σοφίας καὶ εὐσεβείας καὶ τῶν λοιπῶν ἀρετῶν παραδείγματα . ἐν πᾶσιν οὖν ἐστι , τοῖς κατὰ τὸν θεῖον λόγον σωφροσύνην ἑαυτοῖς κατασκευάσασι καὶ δικαιοσύνην καὶ ἀνδρείαν καὶ σοφίαν καὶ εὐσέβειαν καὶ τῶν λοιπῶν ἀρετῶν τὰ κατασκευάσματα , ἀγάλματα · οἷς πρέπον εἶναι πεπείσμεθα τιμᾶσθαι τὸ πρωτότυπον πάντων ἀγαλμάτων . τὴν εἰκόνα „ τοῦ θεοῦ τοῦ ἀοράτου . “ τὸν μονογενῆ θεόν . ἀλλὰ καὶ οἱ ἐκδυόμενοι „ τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον σὺν ταῖς πράξεσιν αὐτοῦ καὶ ἐνδυόμενοι τὸν νέον . τὸν ἀνακαινούμενον εἰς ἐπίγνωσιν κατ᾿ εἰκόνα τοῦ κτίσαντος αὐτὸν , “ τὸ „ κατ᾿ εἰκόνα τοῦ κτίσαντος “ εἶναι ἀναλαμβάνοντες . ἀγάλματα ἐν ἑαυτοῖς ποιοῦσιν , ὁποῖα βούλεται ὁ ἐπὶ πᾶσι θεὸς , ἐκείνου . ὥσπερ δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἀγαλματοποιῶν οἱ μέν τινες εἰσὶ θαυμαστῶς κατορθοῦντες τὸ ἔργον , ὥσπερ εἰπεῖν Φειδίας ἢ Πολύκλειτος ἢ ζωγράφοι Ζεῦξις καὶ Ἀπελλῆς , ἕτεροι δὲ ἔλαττον τούτων ἀγαλματοποιοῦσι , καὶ ἄλλοι ἔτι καὶ τῶν δευτέρων ἔλαττον , καὶ ἁπαξαπλῶς πολλὴ διαφορά ἐστι τῆς τῶν ἀγαλμάτων καὶ εἰκόνων κατασκευῆς · τὸν αὐτὸν τρόπον οἱ μέν τινες εἰσὶ ποιοῦντες ἀγάλματα τοῦ ἐπὶ πᾶσι θεοῦ βέλτιον καὶ κατὰ τελείαν ἐπιστήμην , ὡς μηδεμίαν εἶναι σύγκρισιν τοῦ ὑπὸ Φειδίου κατασκευασθέντος Ὀλυμπίου Διὸς πρὸς τὸν κατασκευασθέντα „ κατ᾿ εἰκόνα τοῦ κτίσαντος “ θεοῦ · πάντων δὲ τῶν ἐν ὅλῃ τῇ κτίσει πολλῷ βέλτιον καὶ ὑπερέχον ἐστὶν ἐν τῷ σωτῆρι ἡμῶν , τῷ λέγοντι · „ ὁ πατὴρ ἐν ἐμοί . “
Lemmas: μετά οὗτος δέ ὁ ξελσυς φημί ἐγώ βωμός καί ἄγαλμα καί ναῦς ἱδρύω φεύγω , ἐπεί ὁ πιστός ἐγώ ἀφανής καί ἀπόρρητος κοινωνία οἴομαι εἰμί σύνθημα · οὐ ὁράω ὅτι βωμός μέν εἰμί ἐγώ ὁ ἕκαστος ὁ δίκαιος ἡγεμονικός , ἀπό ὅς ἀναπέμπω ἀληθής καί νοητός εὐώδης „ θυμίαμα , “ „ προσευχή “ ἀπό συνείδησις καθαρός . διό λέγω παρά ὁ Ἰωάννης ἐν ὁ Ἀποκάλυψις · „ ὁ δέ θυμίαμα εἰμί ὁ προσευχή ὁ ἅγιος “ καί παρά ὁ ὑμνῳδός · „ γίγνομαι ὁ προσευχή ἐγώ ὡς θυμίαμα ἐνώπιον δήω . “ ἄγαλμα δέ καί πρέπω θεός ἀνάθημα , οὐ ὑπό βάναυσος τεχνίτης κατασκευάζω · ἀλλά ὑπό λόγος θεός τρανόω καί μορφόω ἐν ἐγώ . ὁ ἀρετή , μίμημα τυγχάνω ὁ πρωτότοκος „ πᾶς κτίσις . “ ἐν ὅς εἰμί δικαιοσύνη καί σωφροσύνη καί ἀνδρεία καί σοφία καί εὐσέβεια καί ὁ λοιπός ἀρετή παράδειγμα . ἐν πᾶς οὖν εἰμί , ὁ κατά ὁ θεῖος λόγος σωφροσύνη ἑαυτοῦ κατασκευάζω καί δικαιοσύνη καί ἀνδρεία καί σοφία καί εὐσέβεια καί ὁ λοιπός ἀρετή ὁ κατασκεύασμα , ἄγαλμα · ὅς πρέπω εἰμί πείθω τιμάω ὁ πρωτότυπος πᾶς ἄγαλμα . ὁ εἰκών „ ὁ θεός ὁ ἀόρατος . “ ὁ μονογενής θεός . ἀλλά καί ὁ ἐκδύω „ ὁ παλαιός ἄνθρωπος σύν ὁ πρᾶξις αὐτός καί ἐνδύω ὁ νέος . ὁ ἀνακαινόω εἰς ἐπίγνωσις κατά εἰκών ὁ κτίζω αὐτός , “ ὁ „ κατά εἰκών ὁ κτίζω “ εἰμί ἀναλαμβάνω . ἄγαλμα ἐν ἑαυτοῦ ποιέω , ὁποῖος βούλομαι ὁ ἐπί πᾶς θεός , ἐκεῖνος . ὥσπερ δέ καί ἐπί ὁ ἀγαλματοποιός ὁ μέν τις εἰμί θαυμαστός κατορθόω ὁ ἔργον , ὥσπερ λέγω Φειδίας ἤ Πολύκλειτος ἤ ζωγράφος Ζεῦξις καί Ἀπελλῆς , ἕτερος δέ ἐλαχύς οὗτος ἀγαλματοποιέω , καί ἄλλος ἔτι καί ὁ δεύτερος ἐλαχύς , καί ἁπαξαπλῶς πολύς διαφορά εἰμί ὁ ὁ ἄγαλμα καί εἰκών κατασκευή · ὁ αὐτός τρόπος ὁ μέν τις εἰμί ποιέω ἄγαλμα ὁ ἐπί πᾶς θεός ἀγαθός καί κατά τέλειος ἐπιστήμη , ὡς μηδείς εἰμί σύγκρισις ὁ ὑπό Φειδίας κατασκευάζω Ὀλύμπιος Ζεύς πρός ὁ κατασκευάζω „ κατά εἰκών ὁ κτίζω “ θεός · πᾶς δέ ὁ ἐν ὅλος ὁ κτίσις πολύς ἀγαθός καί ὑπερέχω εἰμί ἐν ὁ σωτήρ ἐγώ , ὁ λέγω · „ ὁ πατήρ ἐν ἐγώ . “