origenes.contra-celsum 6.22
Ἑξῆς δὲ τούτοις βουλόμενος ὁ Κέλσος πολυμάθειαν ἑαυτοῦ ἐπιδείξασθαι ἐν τῷ καθ᾿ ἡμῶν λόγῳ ἐκτίθεταί τινα καὶ Περσικὰ μυστήρια ἐν οἷς φησιν · αἰνίττεται ταῦτα καὶ ὁ Περσῶν λόγος , καὶ ἡ τοῦ Μίθρου τελετὴ , ( ἣ ) παρ᾿ αὐτοῖς ἐστιν . ἔστι γάρ τι ἐν αὐτῇ σύμβολον τῶν δύο τῶν ἐν οὐρανῷ περιόδων , τῆς τε ἀπλανοῦς καὶ τῆς εἰς τοὺς πλανήτας αὖ νενεμημένης , καὶ τῆς δι᾿ αὐτῶν τῆς ψυχῆς διεξόδου . τοιόνδε τὸ σύμβολον · κλῖμαξ ἑπτάπυλος , ἐπὶ δ᾿ αὐτῇ πύλη ὀγδόη . ἡ πρώτη τῶν πυλῶν μολίβδου , ἡ δευτέρα κασσιτέρου , ἡ τρίτη χαλκοῦ , ἡ τετάρτη σιδήρου , ἡ πέμπτη κεραστοῦ νομίσματος , ἡ ἕκτη ἀργύρου , χρυσοῦ δὲ ἡ ἑβδόμη . τὴν πρώτην τίθενται Κρόνου , τῷ μολίβδῳ τεκμηριούμενοι τὴν βραδυτῆτα τοῦ ἀστέρος , τὴν δευτέραν Ἀφροδίτης , παραβάλλοντες αὐτῇ τὸ φαιδρόν τε καὶ μαλακὸν τοῦ κασσιτέρου , τὴν τρίτην τοὺ Διὸς , τὴν χαλκοβατῆ καὶ στεῤῥὰν , τὴν τετάρτην Ἑρμοῦ , τλήμονα γὰρ ἔργων ἁπάντων καὶ χρηματιστὴν καὶ πολύκμητον εἶναι τόν τε σίδηρον καὶ τὸν Ἑρμῆν , τὴν πέμπτην Ἄρεος , τὴν ἐκ τοῦ κράματος ἀνώμαλόν τε καὶ ποικίλην , ἕκτην Σελήνης τὴν ἀργυρᾶν , ἑβδόμην Ἡλίου τὴν χρυσῆν , μιμούμενοι τὰς χρόας αὐτῶν . ἑξῆς ἐξετάζει τὴν αἰτίαν τῆς οὕτω κατειλεγμένης τάξεως τῶν ἀστέρων , δηλουμένης διὰ συμβόλων ἐν τοῖς ὀνόμασι τῆς λοιπῆς ὕλης , καὶ μουσικοὺς λόγους προσάπτει ᾗ ἐκτίθεται Περσῶν θεολογίᾳ · προσφιλοτιμεῖται δὲ τούτοις καὶ δευτέραν ἐκθέσθαι διήγησιν , πάλιν ἐχομένην μουσικῶν θεωρημάτων . ἔδοξε δέ μοι τὸ ἐκθέσθαι τὴν λέξιν ἐν τούτοις τοῦ Κέλσου ἄτοπον εἶναι καὶ ὅμοιον ᾧ αὐτὸς πεποίηκεν , εἰς τὴν περὶ Χριστιανῶν καὶ Ἰουδαίων κατηγορίαν ἀκαίρως παραλαβὼν οὐ μόνον τὰ Πλάτωνος , ὡς ἐκείνοις ἀρκεῖσθαι , ἀλλὰ καὶ τὰ , ὥς φησι , Περσῶν τοῦ Μίθρου μυστήρια καὶ τὴν διήγησιν αὐτῶν . ὅπως ποτὲ γὰρ ἐχέτω ταῦτα , εἴτε ψευδῶς εἴτ᾿ ἀληθῶς , τοῖς τὰ τοῦ Μίθρου πρεσβεύουσι καὶ Πέρσαις · τί δὴ οὖν μᾶλλον ταῦτ᾿ ἐξέθετο ἤ τι τῶν λοιπῶν μυστηρίων μετὰ τῆς διηγήσεως αὐτῶν ; οὐ γὰρ δοκεῖ παρ᾿ Ἕλλησιν εἶναι ἐξαίρετα τὰ τοῦ Μίθρου παρὰ τὰ Ἐλευσίνια ἢ τὰ παραδιδόμενα τοῖς ἐν Αἰγίνῃ μυουμένοις τὰ τῆς Ἑκάτης . τί δὲ μᾶλλον εἴπερ βαρβαρικὰ ἐβούλετο μυστήρια ἐκτίθεσθαι μετὰ τῆς διηγήσεως αὐτῶν , οὐ μᾶλλον τὰ Αἰγυπτίων , ἐν οἷς πολλοὶ σεμνύνονται , ἢ τὰ Καππαδοκῶν περὶ τῆς ἐν Κομάνοις Ἀρτέμιδος ἢ τὰ Θρᾳκῶν ἢ καὶ τὰ Ῥωμαίων αὐτῶν , τελούντων τοὺς εὐγενεστάτους τῶν ἀπὸ τῆς συγκλήτου βουλῆς ; ἀλλ᾿ εἰ ἄκαιρον αὐτῷ ἔδοξεν ἐκείνων τι παραβαλεῖν ὡς μηδαμῶς συμβαλλόμενον εἰς τὴν Ἰουδαίων ἢ Χριστιανῶν κατηγορίαν , πῶς οὐχὶ τὸ αὐτὸ ἄκαιρον καὶ ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως τῶν Μιθραϊκῶν αὐτῷ ἐφαίνετο ;
Lemmas: ἑξῆς δέ οὗτος βούλομαι ὁ ξελσυς πολυμάθεια ἑαυτοῦ ἐπιδείκνυμι ἐν ὁ κατά ἐγώ λόγος ἐκτίθημι τις καί Περσικός μυστήριον ἐν ὅς φημί · αἰνίσσομαι οὗτος καί ὁ Πέρσης λόγος , καί ὁ ὁ Μίθρας τελετή , ( ὅς ) παρά αὐτός εἰμί . εἰμί γάρ τις ἐν αὐτός σύμβολον ὁ δύο ὁ ἐν οὐρανός περίοδος , ὁ τε ἀπλανής καί ὁ εἰς ὁ πλανήτης αὖ νέμω , καί ὁ διά αὐτός ὁ ψυχή διέξοδος . τοιόσδε ὁ σύμβολον · κλῖμαξ ἑπτάπυλος , ἐπί δέ αὐτός πύλη ὄγδοος . ὁ πρῶτος ὁ πύλη μόλυβδος , ὁ δεύτερος κασσίτερος , ὁ τρίτος χαλκός , ὁ τέταρτος σίδηρος , ὁ πέμπτος κεραστής νόμισμα , ὁ ἕκτος ἄργυρος , χρυσός δέ ὁ ἕβδομος . ὁ πρῶτος τίθημι Κρόνος , ὁ μόλυβδος τεκμηριόω ὁ βραδυτής ὁ ἀστήρ , ὁ δεύτερος Ἀφροδίτη , παραβάλλω αὐτός ὁ φαιδρός τε καί μαλακός ὁ κασσίτερος , ὁ τρίτος ὁ Ζεύς , ὁ χαλκοβατής καί στερρός , ὁ τέταρτος Ἑρμῆς , τλήμων γάρ ἔργον ἅπας καί χρηματιστής καί πολύκμητος εἰμί ὁ τε σίδηρος καί ὁ Ἑρμῆς , ὁ πέμπτος Ἄρης , ὁ ἐκ ὁ κρᾶμα ἀνώμαλος τε καί ποικίλος , ἕκτος Σελήνη ὁ ἀργύρεος , ἕβδομος Ἥλιος ὁ χρύσεος , μιμέομαι ὁ χροιά αὐτός . ἑξῆς ἐξετάζω ὁ αἰτία ὁ οὕτως καταλέγω τάξις ὁ ἀστήρ , δηλέομαι διά σύμβολος ἐν ὁ ὄνομα ὁ λοιπός ὕλη , καί μουσικός λόγος προσάπτω ὅς ἐκτίθημι Πέρσης θεολογία · προσφιλοτιμέομαι δέ οὗτος καί δεύτερος ἐκτίθημι διήγησις , πάλιν ἔχω μουσικός θεώρημα . δοκέω δέ ἐγώ ὁ ἐκτίθημι ὁ λέξις ἐν οὗτος ὁ ξελσυς ἄτοπος εἰμί καί ὅμοιος ὅς αὐτός ποιέω , εἰς ὁ περί Χριστιανός καί Ἰουδαῖος κατηγορία ἄκαιρος παραλαμβάνω οὐ μόνος ὁ Πλάτων , ὡς ἐκεῖνος ἀρκέω , ἀλλά καί ὁ , ὡς φημί , Πέρσης ὁ Μίθρας μυστήριον καί ὁ διήγησις αὐτός . ὅπως ποτέ γάρ ἔχω οὗτος , εἴτε ψευδής εἴτε ἀληθής , ὁ ὁ ὁ Μίθρας πρεσβεύω καί Πέρσης · τίς δή οὖν μάλα οὗτος ἐκτίθημι ἤ τις ὁ λοιπός μυστήριον μετά ὁ διήγησις αὐτός ; οὐ γάρ δοκέω παρά Ἕλλην εἰμί ἐξαιρετός ὁ ὁ Μίθρας παρά ὁ Ἐλευσίνιος ἤ ὁ παραδίδωμι ὁ ἐν Αἰγίνη μυέω ὁ ὁ Ἑκάτη . τίς δέ μάλα εἴπερ βαρβαρικός βούλομαι μυστήριον ἐκτίθημι μετά ὁ διήγησις αὐτός , οὐ μάλα ὁ Αἰγύπτιος , ἐν ὅς πολύς σεμνύνω , ἤ ὁ Καππαδόκαι περί ὁ ἐν Κόμανος Ἄρτεμις ἤ ὁ Θρᾷξ ἤ καί ὁ Ῥωμαῖος αὐτός , τελέω ὁ εὐγενής ὁ ἀπό ὁ σύγκλητος βουλή ; ἀλλά εἰ ἄκαιρος αὐτός δοκέω ἐκεῖνος τις παραβάλλω ὡς μηδαμῶς συμβάλλω εἰς ὁ Ἰουδαῖος ἤ Χριστιανός κατηγορία , πῶς οὐ ὁ αὐτός ἄκαιρος καί ἐπί ὁ ἔκθεσις ὁ Μιθραικός αὐτός φαίνω ;