origenes.contra-celsum 3.75
Ἐπεὶ δὲ καὶ μετὰ ταῦτα παραπλήσιόν φησι ποιεῖν τὸν τὰ χριστιανισμοῦ διδάσκοντα τῷ ὑπισχνουμένῳ μὲν ὑγιῆ ποιεῖν τὰ σώματα , ἀποτρέποντι δὲ τοῦ προσέχειν τοῖς ἐπιστήμοσιν ἰατροῖς τῷ ἐλέγχεσθαι ὑπ᾿ αὐτῶν τὴν ἰδιωτείαν αὐτοῦ , καὶ πρὸς ταῦτα ἐροῦμεν · τίνας φῂς ἰατροὺς , ἀφ᾿ ὧν ἀποτρέπομεν τοὺς ἰδιώτας ; οὐ γὰρ δὴ ὑπολαμβάνεις τοῖς φιλοσοφοῦσι προσάγειν ἡμᾶς τὴν εἰς τὸν λόγον προτροπὴν , ἵν᾿ ἐκείνους νομίσῃς εἶναι ἰατροὺς , ἀφ᾿ ὧν ἀποτρέπομεν οὓς ἐπὶ τὸν θεῖον καλοῦμεν λόγον . ἤτοι οὖν οὐκ ἀποκρίνεται μὴ ἔχων λέγειν τοὺς ἰατροὺς . ἢ ἀνάγκη αὐτὸν καταφεύγειν ἐπὶ τοὺς ἰδιώτας , οἳ καὶ αὐτοὶ περιηχοῦσιν ἀνδραποδωδῶς τὰ περὶ πολλῶν θεῶν καὶ ὅσα ἄλλα λέγοιεν ἂν ἰδιῶται . ἑκατέρως οὖν ἐλεγχθήσεται μάτην παραλαβὼν ἐν τῷ λόγῳ τὸν ἀποτρέποντα τῶν ἐπιστημόνων ἰατρῶν . ἵνα δὲ καὶ ἀπὸ τῆς Ἐπικούρου φιλοσοφίας καὶ τῶν κατ᾿ Ἐπίκουρον νομιζομένων Ἐπικουρείων ἰατρῶν ἀποτρέπωμεν τοὺς ἐν ἐκείνοις ἀπατωμένους , πῶς οὐχὶ εὐλογώτατα ποιήσομεν ἀφιστάντες νόσου χαλεπῆς , ἣν ἐνεποίησαν οἱ Κέλσου ἰατροὶ . τῆς κατὰ τὴν ἀναίρεσιν τῆς προνοίας καὶ εἰσαγωγὴν τῆς ἡδονῆς ὡς ἀγαθοῦ ; ἀλλ᾿ ἔστω ἰατρῶν ἡμᾶς ἄλλων φιλοσόφων ἀφιστάνειν τούτους , οὓς προτρέπομεν ἐπὶ τὸν ἡμέτερον λόγον . τῶν ἀπὸ τοῦ Περιπάτου . ἀναιρούντων τὴν πρὸς ἡμᾶς πρόνοιαν καὶ τὴν σχέσιν πρὸς ἀνθρώπους τοῦ θείου · πῶς οὐχὶ εὐσεβεῖς μὲν ἡμεῖς κατασκευάσομεν καὶ θεραπεύσομεν τοὺς προτετραμμένους , πείθοντες αὐτοὺς ἀνακεῖσθαι τῷ ἐπὶ πᾶσι θεῷ , μεγάλων δὲ τραυμάτων , τῶν ἀπὸ λόγων νομιζομένων φιλοσόφων , ἀπαλλάσσομεν τοὺς πειθομένους ἡμῖν ; ἀλλὰ καὶ ἄλλους δεδόσθω ἡμᾶς ἀποτρέπειν ἀπὸ ἰατρῶν Στωϊκῶν θεὸν φθαρτὸν εἰσαγόντων καὶ τὴν οὐσίαν αὐτοῦ λεγόντων σῶμα τρεπτὸν δι᾿ ὅλων καὶ ἀλλοιωτὸν καὶ μεταβλητὸν . καί ποτε πάντα φθειρόντων καὶ μόνον τὸν θεὸν καταλειπόντων · πῶς οὐχὶ καὶ οὕτως κακῶν μὲν ἀπαλλάξομεν τοὺς πειθομένους . προσάξομεν δ᾿ εὐσεβεῖ λόγῳ τῷ περὶ τοῦ ἀνακεῖσθαι τῷ δημιουργῷ καὶ θαυμάζειν τὸν πατέρα τῆς Χριστιανῶν διδασκαλίας . φιλανθρωπότατα ἐπιστρεπτικὸν καὶ ψυχῶν μαθήματα οἰκονομήσαντα ἐπισπαρῆναι ὅλῳ τῷ τῶν ἀνθρώπων γένει ; ἀλλὰ κἂν τοὺς πεπονθότας τὴν περὶ μετενσωματώσεως ἄνοιαν ἀπὸ ἰατρῶν , τῶν καταβιβαζόντων τὴν λογικὴν φύσιν ὁτὲ μὲν ἐπὶ τὴν ἄλογον πᾶσαν ὁτὲ δὲ καὶ ἐπὶ τὴν ἀφάνταστον . θεραπεύωμεν · πῶς οὐ βελτίονας ταῖς ψυχαῖς κατασκευάσομεν τοὺς πειθομένους λόγῳ . οὐ διδάσκοντι μὲν ἐν κολάσεως μοίρᾳ τῷ φαύλῳ ἀποδίδοσθαι ἀναισθησίαν ἢ ἀλογίαν , παριστάντι δὲ εἶναί τινα φάρμακα ἐπιστρεπτικὰ τοὺς ἀπὸ θεοῦ τοῖς φαύλοις προσαγομένους πόνους καὶ τὰς κολάσεις ; τοῦτο γὰρ οἱ φρονίμως Χριστιανοὶ ζῶντες φρονοῦντες οἰκονομοῦσι τοὺς ἁπλουστέρους . ὡς καὶ οἱ πατέρες τοὺς κομιδῇ νηπίους . οὐ γὰρ καταφεύγομεν οὖν ἐπὶ νηπίους καὶ ἠλιθίους ἀγροίκους λέγοντες αὐτοῖς · φεύγετε τοὺς ἰατροὺς . οὐδὲ λέγομεν · ὁρᾶτε μή ποτε τὶς ὑμῶν ἐπιστήμης ἐπιλάβηται . οὐδὲ φάσκομεν ὅτι κακόν ἐστιν ἐπιστήμη , οὐδὲ μεμήναμεν , ἵν᾿ εἴπωμεν ὅτι γνῶσις σφάλλει τοὺς ἀνθρώπους ἀπὸ τῆς κατὰ ψυχὴν ὑγείας . ἀλλ᾿ οὐδ᾿ ἀπόλλυσθαι ἀπὸ σοφίας εἴποιμεν ἄν τινα πώποτε , οἵτινες οὐδὲ τὸ ἐμοὶ προσέχετε . κἂν διδάσκωμεν . φαμὲν . ἀλλά · τῷ θεῷ τῶν ὅλων προσέχετε καὶ διδασκάλῳ τῶν περὶ αὐτοῦ μαθημάτων τῷ Ἰησοῦ . οὐδεὶς δ᾿ ἡμῶν οὕτως ἐστὶν ἀλαζὼν , ἵν᾿ ὅπερ Κέλσος περιέθηκε τῷ τοῦ διδάσκοντος προσώπῳ εἴποι πρὸς τοὺς γνωρίμους . τὸ ἐγὼ ὑμᾶς σώσω μόνος . ὅρα οὖν . πόσα ἡμῶν καταψεύδεται . ἀλλ᾿ οὐδέ φαμεν ὅτι οἱ ἀληθῶς ἰατροὶ φθείρουσιν ους ἐπαγγέλλονται θεραπεύειν .
Lemmas: ἐπεί δέ καί μετά οὗτος παραπλήσιος φημί ποιέω ὁ ὁ χριστιανισμός διδάσκω ὁ ὑπισχνέομαι μέν ὑγιής ποιέω ὁ σῶμα , ἀποτρέπω δέ ὁ προσέχω ὁ ἐπιστήμων ἰατρός ὁ ἐλέγχω ὑπό αὐτός ὁ ἰδιωτεία αὐτός , καί πρός οὗτος λέγω · τίς φημί ἰατρός , ἀπό ὅς ἀποτρέπω ὁ ἰδιώτης ; οὐ γάρ δή ὑπολαμβάνω ὁ φιλοσοφέω προσάγω ἐγώ ὁ εἰς ὁ λόγος προτροπή , ἵνα ἐκεῖνος νομίζω εἰμί ἰατρός , ἀπό ὅς ἀποτρέπω ὅς ἐπί ὁ θεῖος καλέω λόγος . ἤτοι οὖν οὐ ἀποκρίνω μή ἔχω λέγω ὁ ἰατρός . ἤ ἀνάγκη αὐτός καταφεύγω ἐπί ὁ ἰδιώτης , ὅς καί αὐτός περιηχέω ἀνδραποδώδης ὁ περί πολύς θεός καί ὅσος ἄλλος λέγω ἄν ἰδιώτης . ἑκάτερος οὖν ἐλέγχω μάτην παραλαμβάνω ἐν ὁ λόγος ὁ ἀποτρέπω ὁ ἐπιστήμων ἰατρός . ἵνα δέ καί ἀπό ὁ Ἐπίκουρος φιλοσοφία καί ὁ κατά Ἐπίκουρος νομίζω Ἐπικούρειος ἰατρός ἀποτρέπω ὁ ἐν ἐκεῖνος ἀπατάω , πῶς οὐ εὔλογος ποιέω ἀφίστημι νόσος χαλεπός , ὅς ἐμποιέω ὁ ξελσυς ἰατρός . ὁ κατά ὁ ἀναίρεσις ὁ πρόνοια καί εἰσαγωγή ὁ ἡδονή ὡς ἀγαθός ; ἀλλά εἰμί ἰατρός ἐγώ ἄλλος φιλόσοφος ἀφίστημι οὗτος , ὅς προτρέπω ἐπί ὁ ἡμέτερος λόγος . ὁ ἀπό ὁ Περίπατος . ἀναιρέω ὁ πρός ἐγώ πρόνοια καί ὁ σχέσις πρός ἄνθρωπος ὁ θεῖος · πῶς οὐ εὐσεβής μέν ἐγώ κατασκευάζω καί θεραπεύω ὁ προτρέπω , πείθω αὐτός ἀνακέομαι ὁ ἐπί πᾶς θεός , μέγας δέ τραῦμα , ὁ ἀπό λόγος νομίζω φιλόσοφος , ἀπαλλάσσω ὁ πείθω ἐγώ ; ἀλλά καί ἄλλος δίδωμι ἐγώ ἀποτρέπω ἀπό ἰατρός Στωϊκός θεός φθαρτός εἰσάγω καί ὁ οὐσία αὐτός λέγω σῶμα τρεπτός διά ὅλος καί ἀλλοιωτός καί μεταβλητός . καί ποτέ πᾶς φθείρω καί μόνος ὁ θεός καταλείπω · πῶς οὐ καί οὕτως κακός μέν ἀπαλλάσσω ὁ πείθω . προσάσσω δέ εὐσεβής λόγος ὁ περί ὁ ἀνακέομαι ὁ δημιουργός καί θαυμάζω ὁ πατήρ ὁ Χριστιανός διδασκαλία . φιλάνθρωπος ἐπιστρεπτικός καί ψυχή μάθημα οἰκονομέω ἐπισπείρω ὅλος ὁ ὁ ἄνθρωπος γένος ; ἀλλά ἐάν ὁ πάσχω ὁ περί μετενσωμάτωσις ἄνοια ἀπό ἰατρός , ὁ καταβιβάζω ὁ λογικός φύσις ὅτε μέν ἐπί ὁ ἄλογος πᾶς ὅτε δέ καί ἐπί ὁ ἀφάνταστος . θεραπεύω · πῶς οὐ ἀγαθός ὁ ψυχή κατασκευάζω ὁ πείθω λόγος . οὐ διδάσκω μέν ἐν κόλασις μοῖρα ὁ φαῦλος ἀποδίδωμι ἀναισθησία ἤ ἀλογία , παρίστημι δέ εἰμί τις φάρμακον ἐπιστρεπτικός ὁ ἀπό θεός ὁ φαῦλος προσάγω πόνος καί ὁ κόλασις ; οὗτος γάρ ὁ φρόνιμος Χριστιανός ζάω φρονέω οἰκονομέω ὁ ἁπλόος . ὡς καί ὁ πατήρ ὁ κομιδῇ νήπιος . οὐ γάρ καταφεύγω οὖν ἐπί νήπιος καί ἠλίθιος ἄγροικος λέγω αὐτός · φεύγω ὁ ἰατρός . οὐδέ λέγω · ὁράω μή ποτέ τίς σύ ἐπιστήμη ἐπιλαμβάνω . οὐδέ φάσκω ὅτι κακός εἰμί ἐπιστήμη , οὐδέ μαίνομαι , ἵνα λέγω ὅτι γνῶσις σφάλλω ὁ ἄνθρωπος ἀπό ὁ κατά ψυχή ὑγεία . ἀλλά οὐδέ ἀπόλλυμι ἀπό σοφία λέγω ἄν τις πώποτε , ὅστις οὐδέ ὁ ἐγώ προσέχω . ἐάν διδάσκω . φημί . ἀλλά · ὁ θεός ὁ ὅλος προσέχω καί διδάσκαλος ὁ περί αὐτός μάθημα ὁ Ἰησοῦς . οὐδείς δέ ἐγώ οὕτως εἰμί ἀλαζών , ἵνα ὅς ξελσυς περιτίθημι ὁ ὁ διδάσκω πρόσωπον λέγω πρός ὁ γνώριμος . ὁ ἐγώ σύ σῴζω μόνος . ὁράω οὖν . πόσος ἐγώ καταψεύδομαι . ἀλλά οὐδέ φημί ὅτι ὁ ἀληθής ἰατρός φθείρω ὅς ἐπαγγέλλω θεραπεύω .