origenes.contra-celsum 5.6
Μετὰ ταῦτα δὲ τοιαύτην ἐκτίθεται περὶ Ἰουδαίων λέξιν · πρῶτον οὖν τῶν Ἰουδαίων θαυμάζειν ἄξιον , εἰ τὸν μὲν οὐρανὸν καὶ τοὺς ἐν τῷδε ἀγγέλους σέβουσι , τὰ σεμνότατα δὲ αὐτοῦ μέρη καὶ δυνατώτατα , ἥλιον καὶ σελήνην καὶ τοὺς ἄλλους ἀστέρας ἀπλανεῖς τε καὶ πλανήτας , ταῦτα παραπέμπουσιν · ὡς ἐνδεχόμε νον τὸ μὲν ὅλον εἶναι θεὸν , τὰ δὲ μέρη αὐτοῦ μὴ θεῖα . ἢ τοὺς μὲν ἐν σκότῳ που ἐκ γοητείας οὐκ ὀρθῆς τυφλώττουσιν ἢ δι᾿ ἀμυδρῶν φασμάτων ὀνειρώττουσιν ἐγχρίμπτειν λεγομένους εὖ μάλα θρησκεύειν , τοὺς δ᾿ ἐναργῶς οὕτως καὶ λαμπρῶς ἅπασι προφητεύοντας , δι᾿ ὧν ὑετούς τε καὶ θάλπη καὶ νέφη καὶ βροντὰς , ἃς προσκυνοῦσι , καὶ ἀστραπὰς καὶ καρποὺς καὶ γονὰς ἁπάσας ταμιεύεσθαι , δι᾿ ὧν αὐτοῖς ἀνακαλύπτεσθαι τὸν θεὸν , τοὺς φανερωτάτους τῶν ἄνω κήρυκας , τοὺς ὡς ἀληθῶς οὐρανίους ἀγγέλους , τούτους ἡγεῖσθαι τὸ μηδέν , ἐν τούτοις δὲ δοκεῖ μοι συγκεχύσθαι ὁ Κέλσος καὶ ἀπὸ παρακουσμάτων ἃ μὴ ᾔδει γεγραφέναι · σαφὲς γὰρ τοῖς τὰ Ἰουδαίων ἐξετάζουσι καὶ τὰ Χριστιανῶν ἐκείνοις συνάπτουσιν ὅτι τῷ μὲν νόμῳ ἀκολουθοῦντες Ἰουδαῖοι , λέγοντι ἐκ προσώπου θεοῦ · „ οὐκ ἔσονταί σοι ( θεοὶ ) ἕτεροι πλὴν ἐμοῦ , οὐ ποιήσεις σεαυτῷ εἴδωλον οὐδὲ παντὸς ὁμοίωμα , ὅσα ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω καὶ ὅσα ἐν τῇ γῇ κάτω καὶ ὅσα ἐν τοῖς ὕδασιν ὑποκάτω τῆς γῆς · οὐ προσκυνήσεις αὐτοῖς οὐδὲ μὴ λατρεύσῃς αὐτοῖς , “ οὐδὲν ἄλλο σέβουσιν ἢ τὸν ἐπὶ πᾶσι θεὸν , ὃς ἐποίησε τὸν οὐρανὸν καὶ τὰ λοιπὰ πάντα , δῆλον δ᾿ ὅτι οἱ κατὰ τὸν νόμον βιοῦντες σέβοντες τὸν ποιήσαντα τὸν οὐρανὸν οὐ συσσέβουσι τῷ θεῷ τὸν οὐρανόν , ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐν τῷ οὐρανῷ ἀγγέλους οὐδεὶς τῶν δουλευόντων τῷ Μωϋσέως νόμῳ προσκυνεῖ · ὁμοίως δὲ τῷ μὴ προσκυνεῖν ἥλιον καὶ σελήνην καὶ τοὺς ἀστέρας , „ τὸν κόσμον τοῦ οὐρανοῦ “ , ἀπέχονται τοῦ προσκυνεῖν οὐρανὸν καὶ τοὺς ἐν αὐτῷ ἀγγέλους , πειθόμενοι τῷ λέγοντι νόμῳ · „ καὶ μὴ ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἰδὼν τὸν ἥλιον καὶ τὴν σελήνην καὶ τοὺς ἀστέρας , πάντα τὸν κόσμον τοῦ οὐρανοῦ , πλανηθεὶς προσκυνήσῃς αὐτοῖς καὶ λατρεύσῃς αὐτοῖς , ἃ ἀπένειμε κύριος ὁ θεός σου αὐτὰ πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν . “
Lemmas: μετά οὗτος δέ τοιοῦτος ἐκτίθημι περί Ἰουδαῖος λέξις · πρῶτος οὖν ὁ Ἰουδαῖος θαυμάζω ἄξιος , εἰ ὁ μέν οὐρανός καί ὁ ἐν ὅδε ἄγγελος σέβω , ὁ σεμνός δέ αὐτός μέρος καί δυνατός , ἥλιος καί σελήνη καί ὁ ἄλλος ἀστήρ ἀπλανής τε καί πλανήτης , οὗτος παραπέμπω · ὡς ἐνδέχομαι νος ὁ μέν ὅλος εἰμί θεός , ὁ δέ μέρος αὐτός μή θεῖος . ἤ ὁ μέν ἐν σκότος που ἐκ γοητεία οὐ ὀρθός τυφλώττω ἤ διά ἀμυδρός φάσμα ὀνειρώσσω ἐγχρίμπτω λέγω εὖ μάλα θρησκεύω , ὁ δέ ἐναργής οὕτως καί λαμπρός ἅπας προφητεύω , διά ὅς ὑετός τε καί θάλπος καί νέφος καί βροντή , ὅς προσκυνέω , καί ἀστραπή καί καρπός καί γονή ἅπας ταμιεύω , διά ὅς αὐτός ἀνακαλύπτω ὁ θεός , ὁ φανερός ὁ ἄνω κῆρυξ , ὁ ὡς ἀληθής οὐράνιος ἄγγελος , οὗτος ἡγέομαι ὁ μηδείς , ἐν οὗτος δέ δοκέω ἐγώ συγχέω ὁ ξελσυς καί ἀπό παράκουσμα ὅς μή οἶδα γράφω · σαφής γάρ ὁ ὁ Ἰουδαῖος ἐξετάζω καί ὁ Χριστιανός ἐκεῖνος συνάπτω ὅτι ὁ μέν νόμος ἀκολουθέω Ἰουδαῖος , λέγω ἐκ πρόσωπον θεός · „ οὐ εἰμί σύ ( θεός ) ἕτερος πλήν ἐγώ , οὐ ποιέω σεαυτοῦ εἴδωλον οὐδέ πᾶς ὁμοίωμα , ὅσος ἐν ὁ οὐρανός ἄνω καί ὅσος ἐν ὁ γῆ κάτω καί ὅσος ἐν ὁ ὕδωρ ὑποκάτω ὁ γῆ · οὐ προσκυνέω αὐτός οὐδέ μή λατρεύω αὐτός , “ οὐδείς ἄλλος σέβω ἤ ὁ ἐπί πᾶς θεός , ὅς ποιέω ὁ οὐρανός καί ὁ λοιπός πᾶς , δῆλος δέ ὅτι ὁ κατά ὁ νόμος βιάζω σέβω ὁ ποιέω ὁ οὐρανός οὐ συσέβω ὁ θεός ὁ οὐρανός , ἀλλά καί ὁ ἐν ὁ οὐρανός ἄγγελος οὐδείς ὁ δουλεύω ὁ Μωϋσῆς νόμος προσκυνέω · ὅμοιος δέ ὁ μή προσκυνέω ἥλιος καί σελήνη καί ὁ ἀστήρ , „ ὁ κόσμος ὁ οὐρανός “ , ἀπέχω ὁ προσκυνέω οὐρανός καί ὁ ἐν αὐτός ἄγγελος , πείθω ὁ λέγω νόμος · „ καί μή ἀναβλέπω εἰς ὁ οὐρανός καί ὁράω ὁ ἥλιος καί ὁ σελήνη καί ὁ ἀστήρ , πᾶς ὁ κόσμος ὁ οὐρανός , πλανάω προσκυνέω αὐτός καί λατρεύω αὐτός , ὅς ἀπονέμω κύριος ὁ θεός σύ αὐτός πᾶς ὁ ἔθνος . “