origenes.contra-celsum 4.98
Οὐκ οἶδα δ᾿ ὅπως ὁ Κέλσος καὶ ὅρκου ἐλεφάντων ἤκουσε , καὶ ὅτι εἰσὶν οὗτοι πιστότεροι πρὸς τὸ θεῖον ἡμῶν καὶ γνῶσιν ἔχουσι τοῦ θεοῦ . ἐγὼ γὰρ πολλὰ μὲν καὶ θαυμαστὰ οἶδα περὶ τῆς φύσεως τοῦ ζῴου καὶ τῆς ἡμερότητος ἱστορούμενα . οὐ μὴν καὶ περὶ ὅρκων ἐλέφαντος σύνοιδα εἰρῆσθαι παρά τινι · εἰ μὴ ἄρα τὸ ἥμερον καὶ τὴν ὡσπερεὶ πρὸς ἀνθρώπους αὐτῶν συνθήκην ἅπαξ γενομένων ὑπ᾿ αὐτοῖς εὐορκίαν τηρουμένην ὠνόμασεν , ὅπερ καὶ αὐτὸ ψεῦδός ἐστιν . εἰ γὰρ καὶ σπανίως , ἀλλ᾿ οὖν γε ἱστόρηται ὅτι μετὰ τὴν δοκοῦσαν ἡμερότητα ἐξηγριώθησαν ἐλέφαντες κατὰ τῶν ἀνθρώπων ( καὶ φόνους ἐποίησαν ) καὶ διὰ τοῦτο κατεδικάσθησαν ἀναιρεθῆναι ὡς οὐκέτι χρήσιμοι . ἐπεὶ δὲ παραλαμβάνει μετὰ ταῦτα εἰς τὸ κατασκευάσαι , ὡς οἴεται , εὐσεβεστέρους εἶναι τοὺς πελαργοὺς τῶν ἀνθρώπων τὰ περὶ τοῦ ζῴου ἱστορούμενα , ἀντιπελαργοῦντος καὶ τροφὰς φέροντος τοῖς γεγεννηκόσι · λεκτέον ὅτι καὶ τοῦτ᾿ οὐκ ἀπὸ θεωρήματος τοῦ περὶ τοῦ καθήκοντος ποιοῦσιν οἱ πελαργοὶ οὐδ᾿ ἀπὸ λογισμοῦ ἀλλ᾿ ἀπὸ φύσεως . βουληθείσης τῆς κατασκευαζούσης αὐτοὺς φύσεως παράδειγμα ἐν ἀλόγοις ζῴοις δυσωπῆσαι δυνάμενον ἀνθρώπους ἐκθέσθαι περὶ τοῦ χάριτας ἀποτιννύειν τοῖς γεγεννηκόσιν . εἰ δὲ ᾔδει Κέλσος , ὅσῳ διαφέρει λόγῳ ταῦτα ποιεῖν τοῦ ἀλόγως καὶ φυσικῶς αὐτὰ ἐνεργεῖν , οὐκ ἂν εὐσεβεστέρους εἶπε τοὺς πελαργοὺς τῶν ἀνθρώπων . ἔτι δὲ ὡς ὑπὲρ εὐσεβείας τῶν ἀλόγων ζῴων ἱστάμενος ὁ Κέλσος παραλαμβάνει τὸ Ἀράβιον ζῷον , τὸν φοίνικα . διὰ πολλῶν ἐτῶν ἐπιδημοῦν Αἰγύπτῳ καὶ φέρον ἀποθανόντα τὸν πατέρα καὶ ταφέντα ἐν σφαίρᾳ σμύρνης καὶ ἐπιτιθὲν ὅπου τὸ τοῦ ἡλίου τέμενος , καὶ τοῦτο δὲ ἱστόρηται μὲν δύναται δὲ , ἐάνπερ ᾖ ἀληθὲς , καὶ αὐτὸ φυσικὸν τυγχάνειν , ἐπιδαψιλευσαμένης τῆς θείας προνοίας καὶ ἐν ταῖς διαφοραῖς τῶν ζῴων παραστῆσαι τοῖς ἀνθρώποις τὸ ποικίλον τῆς τῶν ἐν τῷ κόσμῳ κατασκευῆς φθάνον καὶ ἐπὶ τὰ ὄρνεα · καὶ ζῷόν τι „ μονογενὲς “ ὑπέστησεν . ἵνα καὶ τοῦτο ποιήσῃ θαυμασθῆναι οὐ τὸ ζῷον ἀλλὰ τὸν πεποιηκότα αὐτό .
Lemmas: οὐ οἶδα δέ ὅπως ὁ ξελσυς καί ὅρκος ἐλέφας ἀκούω , καί ὅτι εἰμί οὗτος πιστός πρός ὁ θεῖος ἐγώ καί γνῶσις ἔχω ὁ θεός . ἐγώ γάρ πολύς μέν καί θαυμαστός οἶδα περί ὁ φύσις ὁ ζῷον καί ὁ ἡμερότης ἱστορέω . οὐ μήν καί περί ὅρκος ἐλέφας σύνοιδα λέγω παρά τις · εἰ μή ἄρα ὁ ἥμερος καί ὁ ὡσπερεί πρός ἄνθρωπος αὐτός συνθήκη ἅπαξ γίγνομαι ὑπό αὐτός εὐορκία τηρέω ὀνομάζω , ὅς καί αὐτός ψεῦδος εἰμί . εἰ γάρ καί σπάνιος , ἀλλά οὖν γε ἱστορέω ὅτι μετά ὁ δοκέω ἡμερότης ἐξαγριόω ἐλέφας κατά ὁ ἄνθρωπος ( καί φόνος ποιέω ) καί διά οὗτος καταδικάζω ἀναιρέω ὡς οὐκέτι χρήσιμος . ἐπεί δέ παραλαμβάνω μετά οὗτος εἰς ὁ κατασκευάζω , ὡς οἴομαι , εὐσεβής εἰμί ὁ πελαργός ὁ ἄνθρωπος ὁ περί ὁ ζῷον ἱστορέω , ἀντιπελαργέω καί τροφή φέρω ὁ γεννάω · λεκτέος ὅτι καί οὗτος οὐ ἀπό θεώρημα ὁ περί ὁ καθήκω ποιέω ὁ πελαργός οὐδέ ἀπό λογισμός ἀλλά ἀπό φύσις . βούλομαι ὁ κατασκευάζω αὐτός φύσις παράδειγμα ἐν ἄλογος ζῷον δυσωπέω δύναμαι ἄνθρωπος ἐκτίθημι περί ὁ χάρις ἀποτίννυμι ὁ γεννάω . εἰ δέ οἶδα ξελσυς , ὅσος διαφέρω λόγος οὗτος ποιέω ὁ ἄλογος καί φυσικός αὐτός ἐνεργέω , οὐ ἄν εὐσεβής λέγω ὁ πελαργός ὁ ἄνθρωπος . ἔτι δέ ὡς ὑπέρ εὐσέβεια ὁ ἄλογος ζῷον ἵστημι ὁ ξελσυς παραλαμβάνω ὁ Ἄραψ ζῷον , ὁ φοῖνιξ . διά πολύς ἔτος ἐπιδημέω Αἴγυπτος καί φέρω ἀποθνῄσκω ὁ πατήρ καί θάπτω ἐν σφαῖρα σμύρνα καί ἐπιτίθημι ὅπου ὁ ὁ ἥλιος τέμενος , καί οὗτος δέ ἱστορέω μέν δύναμαι δέ , ἐάν εἰμί ἀληθής , καί αὐτός φυσικός τυγχάνω , ἐπιδαψιλεύω ὁ θεῖος πρόνοια καί ἐν ὁ διαφορά ὁ ζῷον παρίστημι ὁ ἄνθρωπος ὁ ποικίλος ὁ ὁ ἐν ὁ κόσμος κατασκευή φθάνω καί ἐπί ὁ ὄρνεον · καί ζῷον τις „ μονογενής “ ὑφίστημι . ἵνα καί οὗτος ποιέω θαυμάζω οὐ ὁ ζῷον ἀλλά ὁ ποιέω αὐτός .