origenes.contra-celsum 8.68
Εἶθ᾿ ἑξῆς φησιν ὁ Κέλσος ὅτι οὐ χρὴ ἀπιστεῖν ἀνδρὶ ἀρχαίῳ , πάλαι προειπόντι τό · εἷς βασιλεὺς , ᾧ ἔδωκε Κρόνου παῖς ἀγκυλομήτεω . καὶ ἐπιφέρει · ὡς , ἂν τοῦτο λύσῃς τὸ δόγμα , εἰκότως ἀμυνεῖταί σε ὁ βασιλεύς . εἰ γὰρ τὸ αὐτό σοι ποιήσειαν ἅπαντες , οὐδὲν κωλύσει τὸν μὲν καταλειφθῆναι μόνον καὶ ἔρημον , τὰ δ᾿ ἐπὶ γῆς ἐπὶ τοῖς ἀνομωτάτοις τε καὶ ἀγριωτάτοις βαρβάροις γενέσθαι , καὶ μήτε τῆς σῆς θρησκείας μήτε τῆς ἀληθινῆς σοφίας ἐν ἀνθρώποις ἔτι καταλείπεσθαι κλέος . εἷς μὲν οὖν κοίρανος ἔστω , εἷς βασιλεὺς , οὐχ ᾧ ἔδωκε Κρόνου παῖς ἀγκυλομήτεω , ἀλλ᾿ ᾧ ἔδωκεν ὁ καθιστῶν „ βασιλεῖς καὶ “ μεθιστῶν „ καὶ τὸν χρήσιμον “ κατὰ καιρὸν ἐγείρων ἐπὶ τῆς γῆς · καὶ οὐχ ὁ τοῦ καταταρταρωθέντος , ὡς οἱ μῦθοι Ἑλλήνων λέγρυσι , Κρόνου υἱὸς ἀπελάσας τοῦτον τῆς ἀρχῆς καθίστησι βασιλεῖς , οὐδ᾿ ἂν ἀλληγορῇ τις τὰ κατὰ τοὺς τόπους , ἀλλ᾿ ὁ διοικῶν τὰ σύμπαντα θεὸς οἶδεν ὅ τι ποτὲ ποιεῖ κατὰ τὸν τόπον τῆς τῶν βασιλέων καταστάσεως . λύομεν οὖν τὸ δόγμα · ᾧ ἔδωκε Κρόνου παῖς ἀγκυλομήτεω , οὐδὲν ἀγκύλον καὶ σκολιὸν βούλεσθαι πειθόμενοι θεὸν ἢ πατέρα θεοῦ . οὐ λύομεν δὲ τὸ δόγμα τὸ περὶ προνοίας καὶ τῶν εἴτε προηγουμένως ὑπ᾿ αὐτῆς γινομένων εἴτε καὶ ἔκ τινων ἐπακολουθούντων . ἀλλ᾿ οὐδ᾿ εἰκότως ἡμᾶς ἀμύνεται βασιλεὺς , φάσκοντας μὲν ὅτι οὐ Κρόνου παῖς ἀγκυλομήτεω ἔδωκεν αὐτῷ τὸ βασιλεύειν , ὁ δὲ μεθιστῶν „ βασιλεῖς καὶ “ καθιστῶν . καὶ τὸ αὐτό γε ποιείτωσάν μοι ἅπαντες , τὸ μὲν Ὁμηρικὸν καταλύοντες δόγμα τὸ δὲ θεῖον περὶ βασιλέως τηροῦντες καὶ τὸ „ τὸν βασιλέα τιμᾶτε “ φυλάττοντες · καὶ τὸ ὡς ἐν ὑποθέσει γε τοιαύτῃ οὔτε μόνος ὁ βασιλεὺς καταλειφθήσεται οὔτ᾿ ἔρημος ἔσται οὔτε τὰ ἐπὶ γῆς ἐπὶ τοῖς ἀνομωτάτοις καὶ ἀγριωτάτοις βαρβάροις ἔσται . εἰ γὰρ , ὡς λέγει Κέλσος , τὸ αὐτό μοι ποιήσειαν ἅπαντες , δηλονότι καὶ οἱ βάρβαροι τῷ λόγῳ τοῦ θεοῦ προσελθόντες νομιμώτατοι ἔσονται καὶ ἡμερώτατοι · καὶ πᾶσα μὲν θρησκεία καταλυθήσεται μόνη δὲ ἡ Χριστιανῶν κρατήσει , ἥτις καὶ μόνη ποτὲ κρατήσει , τοῦ λόγου ἀεὶ πλείονας νεμομένου ψυχάς .
Lemmas: εἶτα ἑξῆς φημί ὁ ξελσυς ὅτι οὐ χρή ἀπιστέω ἀνήρ ἀρχαῖος , πάλαι προλέγω ὁ · εἷς βασιλεύς , ὅς δίδωμι Κρόνος παῖς ἀγκυλομήτης . καί ἐπιφέρω · ὡς , ἐάν οὗτος λύω ὁ δόγμα , ἔοικα ἀμύνω σύ ὁ βασιλεύς . εἰ γάρ ὁ αὐτός σύ ποιέω ἅπας , οὐδείς κωλύω ὁ μέν καταλείπω μόνος καί ἐρῆμος , ὁ δέ ἐπί γῆ ἐπί ὁ ἄνομος τε καί ἄγριος βάρβαρος γίγνομαι , καί μήτε ὁ σός θρησκεία μήτε ὁ ἀληθινός σοφία ἐν ἄνθρωπος ἔτι καταλείπω κλέος . εἷς μέν οὖν κοίρανος εἰμί , εἷς βασιλεύς , οὐ ὅς δίδωμι Κρόνος παῖς ἀγκυλομήτης , ἀλλά ὅς δίδωμι ὁ καθιστάω „ βασιλεύς καί “ μεθίστημι „ καί ὁ χρήσιμος “ κατά καιρός ἐγείρω ἐπί ὁ γῆ · καί οὐ ὁ ὁ καταταρταρόω , ὡς ὁ μῦθος Ἕλλην λέγρυσι , Κρόνος υἱός ἀπελαύνω οὗτος ὁ ἀρχή καθίστημι βασιλεύς , οὐδέ ἐάν ἀλληγορέω τις ὁ κατά ὁ τόπος , ἀλλά ὁ διοικέω ὁ σύμπας θεός οἶδα ὅς τις ποτέ ποιέω κατά ὁ τόπος ὁ ὁ βασιλεύς κατάστασις . λύω οὖν ὁ δόγμα · ὅς δίδωμι Κρόνος παῖς ἀγκυλομήτης , οὐδείς ἀγκύλος καί σκολιός βούλομαι πείθω θεός ἤ πατήρ θεός . οὐ λύω δέ ὁ δόγμα ὁ περί πρόνοια καί ὁ εἴτε προηγέομαι ὑπό αὐτός γίγνομαι εἴτε καί ἐκ τις ἐπακολουθέω . ἀλλά οὐδέ ἔοικα ἐγώ ἀμύνω βασιλεύς , φάσκω μέν ὅτι οὐ Κρόνος παῖς ἀγκυλομήτης δίδωμι αὐτός ὁ βασιλεύω , ὁ δέ μεθίστημι „ βασιλεύς καί “ καθιστάω . καί ὁ αὐτός γε ποιέω ἐγώ ἅπας , ὁ μέν Ὁμηρικός καταλύω δόγμα ὁ δέ θεῖος περί βασιλεύς τηρέω καί ὁ „ ὁ βασιλεύς τιμάω “ φυλάσσω · καί ὁ ὡς ἐν ὑπόθεσις γε τοιοῦτος οὔτε μόνος ὁ βασιλεύς καταλείπω οὔτε ἐρῆμος εἰμί οὔτε ὁ ἐπί γῆ ἐπί ὁ ἄνομος καί ἄγριος βάρβαρος εἰμί . εἰ γάρ , ὡς λέγω ξελσυς , ὁ αὐτός ἐγώ ποιέω ἅπας , δηλονότι καί ὁ βάρβαρος ὁ λόγος ὁ θεός προσέρχομαι νόμιμος εἰμί καί ἥμερος · καί πᾶς μέν θρησκεία καταλύω μόνος δέ ὁ Χριστιανός κρατέω , ὅστις καί μόνος ποτέ κρατέω , ὁ λόγος ἀεί πολύς νέμω ψυχή .