origenes.contra-celsum 1.48
Εἰ καὶ μὴ ἀπολογήσεται οὖν ὁ Ἰουδαῖος περὶ Ἰεζεκιὴλ καὶ Ἡσαΐου , κοινοποιούντων ἡμῶν τὰ περὶ τῆς ἀνοίξεως τῶν οὐρανῶν ἐπὶ Ἰησοῦ καὶ τῆς ἀκουσθείσης αὐτῷ φωνῆς καὶ τὰ ὅμοια εὑρισκόντων ἐν τῷ Ἰεζεκιὴλ ἀναγεγραμμένα καὶ ἐν τῷ Ἡσαΐᾳ ἢ καί τινι ἄλλῳ προφήτῃ . ἡμεῖς γε τὸν λόγον ὅση δύναμις ἡμῖν παραστήσομεν λέγοντες ὅτι , ὥσπερ ὄναρ πεπίστευται πολλοὺς πεφαντασι ῶσθαι τινὰ μὲν θειότερα τινὰ δὲ περὶ μελλόντων βιωτικῶν ἀναγγέλλοντα εἴτε σαφῶς εἴτε καὶ δι᾿ αἰνιγμάτων , καὶ τοῦτ᾿ ἐναργές ἐστι παρὰ πᾶσι τοῖς παραδεξαμένοις πρόνοιαν , οὕτως τί ἄτοπον τὸ τυποῦν τὸ ἡγεμονικὸν ἐν ὀνείρῳ δύνασθαι αὐτὸ τυποῦν καὶ ὕπαρ πρὸς τὸ χρήσιμον τῷ ἐν ᾧ τυποῦται ἢ τοῖς παρ᾿ αὐτοῦ ἀκουσομένοις ; καὶ ὥσπερ φαντασίαν λαμβάνομεν ὄναρ ἀκούειν καὶ πλήσσεσθαι τὴν αἰσθητὴν ἀκοὴν καὶ ὁρᾶν δι᾿ ὀφθαλμῶν , οὔτε τῶν τοῦ σώματος ὀφθαλμῶν οὔτε τῆς ἀκοῆς πλησσομένης ἀλλὰ τοῦ ἡγεμονικοῦ ταῦτα πάσχοντος , οὕτως οὐδὲν ἄτοπον τοιαῦτα γεγονέναι ἐπὶ τῶν προφητῶν , ὅτε ἀναγέγραπται ἑωρακέναι τινὰ αὐτοὺς παραδοξότερα ἢ ἀκηκοέναι λόγους κυρίου ἢ τεθεωρηκέναι οὐρανοὺς ἀνοιγομένους . ἐγὼ γὰρ οὐχ ὑπολαμβάνω τὸν αἰσθητὸν οὐρανὸν ἀνεῷχθαι καὶ τὸ σῶμα αὐτοῦ ἀνοιγνύμενον διῃρῆσθαι , ἵνα ἀναγράψῃ τὸ τοιοῦτον Ἰεζεκιήλ . μή ποτ᾿ οὖν καὶ ἐπὶ τοῦ σωτῆρος τὸν φρονίμως ἀκούοντα τῶν εὐαγγελίων τὸ ὅμοιον ἐκδεκτέον , κἂν προσκόπτῃ τὸ τοιοῦτον τοῖς ἁπλουστέροις , οἳ διὰ πολλὴν ἁπλότητα κινοῦσι τὸν κόσμον , σχίζοντες τὸ τηλικοῦτον σῶμα ἡνωμένον τοῦ παντὸς οὐρανοῦ . ὁ δὲ βαθύτερον τὸ τοιοῦτον ἐξετάζων ἐρεῖ ὅτι οὔσης , ὡς ἡ γραφὴ ὠνόμασε , θείας τινὸς γενικῆς αἰσθήσεως , ἣν μόνος ὁ μακάριος εὑρίσκει ἤδη κατὰ τὸ λεγόμενον καὶ παρὰ τῷ Σολομῶντι · „ ὅτι αἴσθησιν θείαν εὑρήσεις , “ καὶ ὄντων εἰδῶν ταύτης τῆς αἰσθήσεως , ὁράσεως πεφυκυίας βλέπειν τὰ κρείττονα σωμάτων πράγματα , ἐν οἷς δηλοῦται τὰ χερουβὶμ ἢ τὰ σεραφὶμ , καὶ ἀκοῆς ἀντιληπτικῆς φωνῶν οὐχὶ ἐν ἀέρι τὴν οὐσίαν ἐχουσῶν , καὶ γεύσεως χρωμένης ἄρτῳ ζῶντι καὶ ἐξ οὐρανοῦ καταβεβηκότι καὶ ζωὴν διδόντι τῷ κόσμῳ , οὕτω δὲ καὶ ὀσφρήσεως ὀσφραινομένης τοιῶνδε , καθὸ „ Χριστοῦ εὐωδία “ λέγει εἶναι „ τῷ θεῷ “ Παῦλος , καὶ ἁφῆς , καθ᾿ ἣν Ἰωάννης φησὶ ταῖς χερσὶν ἐψηλαφηκέναι „ περὶ τοῦ λόγου τῆς ζωῆς “ · οἱ μακάριοι προφῆται τὴν θείαν αἴσθησιν εὑρόντες καὶ βλέποντες θείως καὶ ἀκούοντες θείως καὶ γευόμενοι ὁμοίως καὶ ὀσφραινόμενοι , ἵν᾿ οὕτως ὀνομάσω , αἰσθήσει οὐκ αἰσθητῇ καὶ ἁπτόμενοι τοῦ λόγου μετὰ πίστεως , ὥστ᾿ ἀποῤῥοὴν αὐτοῦ ἥκειν εἰς αὐτοὺς θεραπεύσουσαν αὐτοὺς , οὕτως ἑώρων ἃ ἀναγράφουσιν ἑωρακέναι καὶ ἤκουον ἃ λέγουσιν ἀκηκοέναι καὶ τὰ παραπλήσια ἔπασχον , ὡς ἀνέγραφον , ἐσθίοντες „ κεφαλίδα “ διδομένην αὐτοῖς βιβλίου . οὕτω δὲ καὶ Ἰσαὰκ „ ὠσφράνθη τῆς ὀσμῆς τῶν “ τοῦ υἱοῦ θειοτέρων „ ἱματίων “ καὶ ἐπεῖπε πνευματικῇ εὐλογίᾳ τό · „ ἰδοὺ ὀσμὴ τοῦ υἱοῦ μου ὡς ὀσμὴ ἀγροῦ πλήρους , ὃν εὐλόγησεν ὁ κύριος . “ παραπλησίως δὲ τούτοις καὶ νοητῶς μᾶλλον ἢ αἰσθητῶς Ἰησοῦς „ ηψατο “ τοῦ λεπροῦ , ἵν᾿ αὐτὸν καθαρίσῃ , ὡς ἐγὼ οἶμαι , διχῶς , ἀπαλλάττων αὐτὸν οὐ μόνον , ὡς οἱ πολλοὶ ἀκούουσι , λέπρας αἰσθητῆς δι᾿ αἰσθητῆς ἁφῆς ἀλλὰ καὶ τῆς ἄλλης διὰ τῆς ὡς ἀληθῶς θείας αὐτοῦ ἁφῆς , οὕτως οὖν „ ἐμαρτύρησεν Ἰωάννης λέγων ὅτι τεθέαμαι τὸ πνεῦμα καταβαῖνον ὡς περιστερὰν ἐξ οὐρανοῦ , καὶ ἔμεινεν ἐπ᾿ αὐτόν . κἀγὼ οὐκ ᾔδειν αὐτὸν , ἀλλ᾿ ὁ πέμψας με βαπτίζειν ἐν τῷ ὕδατι , ἐκεῖνός μοι εἶπεν · ἐφ᾿ ὃν ἂν ἴδῃς τὸ πνεῦμα καταβαῖνον καὶ μένον ἐπ᾿ αὐτὸν , οὗτός ἐστιν ὁ βαπτίζων ἐν πνεύματι ἁγίῳ , κἀγὼ ἑώρακα , καὶ μεμαρτύρηκα ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ . “ καὶ τῷ Ἰησοῦ γε ἠνοίχθησαν οἱ οὐρανοί · καὶ τότε μὲν πλὴν Ἰωάννου οὐδεὶς ἀναγέγραπται ἑωρακέναι ἀνοιχθέντας τοὺς οὐρανούς . τοῦτο δὲ τὸ ἀνοιχθῆναι τοὺς οὐρανοὺς προλέγων τοῖς μαθηταῖς ὁ σωτὴρ ἐσόμενον ὀψομένοις αὐτό φησιν · „ ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν , ὄψεσθε τὸν οὐρανὸν ἀνεῳγότα καὶ τοὺς ἀγγέλους τοῦ θεοῦ ἀναβαίνοντας καὶ καταβαίνοντας ἐπὶ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου . “ καὶ οὕτως Παῦλος ἡρπάγη εἰς τρίτον οὐρανὸν , πρότερον ἰδὼν αὐτὸν ἀνοιχθέντα , ἐπεὶ μαθητὴς ἦν Ἰησοῦ . διηγήσασθαι δὲ νῦν , διὰ τί ὁ Παῦλος λέγει τό · „ εἴτε ἐν σώματι οὐκ οἶδα , εἴτε ἐκτὸς τοῦ σώματος οὐκ οἶδα , ὁ θεὸς οἶδεν , “ οὐ τοῦ παρόντος ἐστὶ καιροῦ . ἔτι δὲ προσθήσω τῷ λόγῳ καὶ αὐτὰ , ἃ οἴεται ὁ Κέλσος , ὅτι αὐτὸς Ἰησοῦς εἶπε τὰ περὶ τὴν ἄνοιξιν τῶν οὐρανῶν καὶ τὸ καταβὰν πνεῦμα ἅγιον ἐπ᾿ αὐτὸν ( ἐν ) εἴδει περιστερᾶς παρὰ τῷ Ἰορδάνῃ · τῆς γραφῆς τοῦτο οὐ παραστησάσης , ὅτι αὐτὸς εἶπε τοῦτο ἑωρακέναι . οὐ συνεῖδε δ᾿ ὁ γενναιότατος ὅτι οὐκ ἔστι κατὰ τὸν εἰπόντα τοῖς μαθηταῖς ἐπὶ τῇ ἐν τῷ ὄρει ὀπτασίᾳ · „ μηδενὶ εἴπητε τὸ ὅραμα , ἕως ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐκ νεκρῶν ἀναστῇ , “ εἰρηκέναι τοῖς μαθηταῖς τὸ παρὰ τῷ Ἰορδάνῃ ὀφθὲν ὑπὸ τοῦ Ἰωάννου καὶ ἀκουσθέν , ἐνιδεῖν δὲ ἔστι καὶ τῷ τοῦ Ἰησοῦ ἤθει πανταχοῦ περιϊσταμένου τὴν περιαυτολογίαν καὶ διὰ τοῦτο λέγοντος „ κἂν ἐγὼ εἴπω περὶ ἐμαυτοῦ , ἡ μαρτυρία μου οὐκ ἔστιν ἀληθής . “ καὶ ἐπὶ περιΐστατο τὴν περιαυτολογίαν καὶ τοῖς ἔργοις μᾶλλον ἐβούλετο δηλοῦν εἶναι Χριστὸς ἤπερ τῇ λέξει , διὰ τοῦτό φασιν οἱ Ἰουδαῖοι πρὸς αὐτόν · „ εἰ σὺ εἶ ὁ Χριστὸς , εἰπὲ ἡμῖν παῤῥησίᾳ . “ ἐπεὶ δὲ Ἰουδαῖός ἐστιν ὁ παρὰ τῷ Κέλσῳ λέγων τῷ Ἰησοῦ περὶ τῶν κατὰ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐν εἴδει περιστρᾶς τό · πλὴν ὅτι σὺ φῂς καί τινα ἕνα ἐπάγῃ τῶν μετὰ σοῦ κεκολασμένων , ἀναγκαῖον αὐτῷ παραστῆσαι ὅτι καὶ τοῦτο οὐκ οἰκείως τῷ Ἰουδαϊκῷ προσώπῳ περιέθηκεν . οὐδὲ γὰρ συνάπτουσι τὸν Ἰωάννην οἱ Ἰουδαῖοι τῷ Ἰησοῦ καὶ τὴν Ἰωάννου τῇ τοῦ Ἰησοῦ κολάσει . καὶ ἐν τούτῳ οὖν ἐλέγχεται ὁ πάντ᾿ ἀλαζονευσάμενος εἰδέναι μὴ ἐγνωκὼς , τίνα προσάψῃ ῥήματα τῷ Ἰουδαϊκῷ πρὸς τὸν Ἰησοῦν προσώπῳ .
Lemmas: εἰ καί μή ἀπολογέομαι οὖν ὁ Ἰουδαῖος περί Ἰεζεκιήλ καί Ἠσαΐας , κοινοποιέω ἐγώ ὁ περί ὁ ἄνοιξις ὁ οὐρανός ἐπί Ἰησοῦς καί ὁ ἀκούω αὐτός φωνή καί ὁ ὅμοιος εὑρίσκω ἐν ὁ Ἰεζεκιήλ ἀναγράφω καί ἐν ὁ Ἠσαΐας ἤ καί τις ἄλλος προφήτης . ἐγώ γε ὁ λόγος ὅσος δύναμις ἐγώ παρίστημι λέγω ὅτι , ὥσπερ ὄναρ πιστεύω πολύς φαντάζω ὠθέω τις μέν θεῖος τις δέ περί μέλλω βιωτικός ἀναγγέλλω εἴτε σαφής εἴτε καί διά αἴνιγμα , καί οὗτος ἐναργής εἰμί παρά πᾶς ὁ παραδέχομαι πρόνοια , οὕτως τίς ἄτοπος ὁ τυπόω ὁ ἡγεμονικός ἐν ὄνειρος δύναμαι αὐτός τυπόω καί ὕπαρ πρός ὁ χρήσιμος ὁ ἐν ὅς τυπόω ἤ ὁ παρά αὐτός ἀκούω ; καί ὥσπερ φαντασία λαμβάνω ὄναρ ἀκούω καί πλήσσω ὁ αἰσθητός ἀκοή καί ὁράω διά ὀφθαλμός , οὔτε ὁ ὁ σῶμα ὀφθαλμός οὔτε ὁ ἀκοή πλήσσω ἀλλά ὁ ἡγεμονικός οὗτος πάσχω , οὕτως οὐδείς ἄτοπος τοιοῦτος γίγνομαι ἐπί ὁ προφήτης , ὅτε ἀναγράφω ὁράω τις αὐτός παράδοξος ἤ ἀκούω λόγος κύριος ἤ θεωρέω οὐρανός ἀνοίγνυμι . ἐγώ γάρ οὐ ὑπολαμβάνω ὁ αἰσθητός οὐρανός ἀνοίγνυμι καί ὁ σῶμα αὐτός ἀνοίγνυμι διαιρέω , ἵνα ἀναγράφω ὁ τοιοῦτος Ἰεζεκιήλ . μή ποτέ οὖν καί ἐπί ὁ σωτήρ ὁ φρόνιμος ἀκούω ὁ εὐαγγέλιον ὁ ὅμοιος ἐκδεκτέον , ἐάν προσκόπτω ὁ τοιοῦτος ὁ ἁπλόος , ὅς διά πολύς ἁπλότης κινέω ὁ κόσμος , σχίζω ὁ τηλικοῦτος σῶμα ἑνόω ὁ πᾶς οὐρανός . ὁ δέ βαθύς ὁ τοιοῦτος ἐξετάζω λέγω ὅτι εἰμί , ὡς ὁ γραφή ὀνομάζω , θεῖος τις γενικός αἴσθησις , ὅς μόνος ὁ μακάριος εὑρίσκω ἤδη κατά ὁ λέγω καί παρά ὁ Σολομών · „ ὅτι αἴσθησις θεῖος εὑρίσκω , “ καί εἰμί εἶδος οὗτος ὁ αἴσθησις , ὅρασις φύω βλέπω ὁ κρατύς σῶμα πρᾶγμα , ἐν ὅς δηλόω ὁ χερουβίν ἤ ὁ σεραφίμ , καί ἀκοή ἀντιληπτικός φωνή οὐ ἐν ἀήρ ὁ οὐσία ἔχω , καί γεῦσις χράω ἄρτος ζάω καί ἐκ οὐρανός καταβαίνω καί ζωή δίδωμι ὁ κόσμος , οὕτως δέ καί ὄσφρησις ὀσφραίνομαι τοιόσδε , καθό „ Χριστός εὐωδία “ λέγω εἰμί „ ὁ θεός “ Παῦλος , καί ἁφή , κατά ὅς Ἰωάννης φημί ὁ χείρ ψηλαφάω „ περί ὁ λόγος ὁ ζωή “ · ὁ μακάριος προφήτης ὁ θεῖος αἴσθησις εὑρίσκω καί βλέπω θεῖος καί ἀκούω θεῖος καί γεύω ὅμοιος καί ὀσφραίνομαι , ἵνα οὕτως ὀνομάζω , αἴσθησις οὐ αἰσθητός καί ἅπτω ὁ λόγος μετά πίστις , ὥστε ἀπορροή αὐτός ἥκω εἰς αὐτός θεραπεύω αὐτός , οὕτως ὁράω ὅς ἀναγράφω ὁράω καί ἀκούω ὅς λέγω ἀκούω καί ὁ παραπλήσιος πάσχω , ὡς ἀναγράφω , ἐσθίω „ κεφαλίς “ δίδωμι αὐτός βιβλίον . οὕτως δέ καί Ἰσαάκ „ ὀσφραίνομαι ὁ ὀσμή ὁ “ ὁ υἱός θεῖος „ ἱμάτιον “ καί ἐπιλέγω πνευματικός εὐλογία ὁ · „ ἰδού ὀσμή ὁ υἱός ἐγώ ὡς ὀσμή ἀγρός πλήρης , ὅς εὐλογέω ὁ κύριος . “ παραπλήσιος δέ οὗτος καί νοητός μάλα ἤ αἰσθητός Ἰησοῦς „ αψκω “ ὁ λεπρός , ἵνα αὐτός καθαρίζω , ὡς ἐγώ οἴομαι , διχῶς , ἀπαλλάσσω αὐτός οὐ μόνος , ὡς ὁ πολύς ἀκούω , λέπρα αἰσθητός διά αἰσθητός ἁφή ἀλλά καί ὁ ἄλλος διά ὁ ὡς ἀληθής θεῖος αὐτός ἁφή , οὕτως οὖν „ μαρτυρέω Ἰωάννης λέγω ὅτι θεάομαι ὁ πνεῦμα καταβαίνω ὡς περιστερά ἐκ οὐρανός , καί μένω ἐπί αὐτός . ἐγώ οὐ οἶδα αὐτός , ἀλλά ὁ πέμπω ἐγώ βαπτίζω ἐν ὁ ὕδωρ , ἐκεῖνος ἐγώ λέγω · ἐπί ὅς ἄν ὁράω ὁ πνεῦμα καταβαίνω καί μένω ἐπί αὐτός , οὗτος εἰμί ὁ βαπτίζω ἐν πνεῦμα ἅγιος , ἐγώ ὁράω , καί μαρτυρέω ὅτι οὗτος εἰμί ὁ υἱός ὁ θεός . “ καί ὁ Ἰησοῦς γε ἀνοίγνυμι ὁ οὐρανός · καί τότε μέν πλήν Ἰωάννης οὐδείς ἀναγράφω ὁράω ἀνοίγνυμι ὁ οὐρανός . οὗτος δέ ὁ ἀνοίγνυμι ὁ οὐρανός προλέγω ὁ μαθητής ὁ σωτήρ εἰμί ὁράω αὐτός φημί · „ ἀμήν ἀμήν λέγω σύ , ὁράω ὁ οὐρανός ἀνοίγνυμι καί ὁ ἄγγελος ὁ θεός ἀναβαίνω καί καταβαίνω ἐπί ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος . “ καί οὕτως Παῦλος ἁρπάζω εἰς τρίτος οὐρανός , πρότερος ὁράω αὐτός ἀνοίγνυμι , ἐπεί μαθητής εἰμί Ἰησοῦς . διηγέομαι δέ νῦν , διά τίς ὁ Παῦλος λέγω ὁ · „ εἴτε ἐν σῶμα οὐ οἶδα , εἴτε ἐκτός ὁ σῶμα οὐ οἶδα , ὁ θεός οἶδα , “ οὐ ὁ πάρειμι εἰμί καιρός . ἔτι δέ προστίθημι ὁ λόγος καί αὐτός , ὅς οἴομαι ὁ ξελσυς , ὅτι αὐτός Ἰησοῦς λέγω ὁ περί ὁ ἄνοιξις ὁ οὐρανός καί ὁ καταβαίνω πνεῦμα ἅγιος ἐπί αὐτός ( ἐν ) εἶδος περιστερά παρά ὁ Ἰορδάνης · ὁ γραφή οὗτος οὐ παρίστημι , ὅτι αὐτός λέγω οὗτος ὁράω . οὐ συνοράω δέ ὁ γενναῖος ὅτι οὐ εἰμί κατά ὁ λέγω ὁ μαθητής ἐπί ὁ ἐν ὁ ὄρος ὀπτασία · „ μηδείς λέγω ὁ ὅραμα , ἕως ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος ἐκ νεκρός ἀνίστημι , “ λέγω ὁ μαθητής ὁ παρά ὁ Ἰορδάνης ὁράω ὑπό ὁ Ἰωάννης καί ἀκούω , ἐνοράω δέ εἰμί καί ὁ ὁ Ἰησοῦς ἦθος πανταχοῦ περιίστημι ὁ περιαυτολογία καί διά οὗτος λέγω „ ἐάν ἐγώ λέγω περί ἐμαυτοῦ , ὁ μαρτυρία ἐγώ οὐ εἰμί ἀληθής . “ καί ἐπί περιίστημι ὁ περιαυτολογία καί ὁ ἔργον μάλα βούλομαι δηλόω εἰμί Χριστός ἤ ὁ λέξις , διά οὗτος φημί ὁ Ἰουδαῖος πρός αὐτός · „ εἰ σύ εἰμί ὁ Χριστός , λέγω ἐγώ παρρησία . “ ἐπεί δέ Ἰουδαῖος εἰμί ὁ παρά ὁ ξελσυς λέγω ὁ Ἰησοῦς περί ὁ κατά ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ἐν εἶδος περιστρᾶς ὁ · πλήν ὅτι σύ φημί καί τις εἷς ἐπάγω ὁ μετά σύ κολάζω , ἀναγκαῖος αὐτός παρίστημι ὅτι καί οὗτος οὐ οἰκεῖος ὁ Ἰουδαικός πρόσωπον περιτίθημι . οὐδέ γάρ συνάπτω ὁ Ἰωάννης ὁ Ἰουδαῖος ὁ Ἰησοῦς καί ὁ Ἰωάννης ὁ ὁ Ἰησοῦς κόλασις . καί ἐν οὗτος οὖν ἐλέγχω ὁ πᾶς ἀλαζονεύομαι οἶδα μή γιγνώσκω , τίς προσάπτω ῥῆμα ὁ Ἰουδαικός πρός ὁ Ἰησοῦς πρόσωπον .