origenes.contra-celsum 4.91
Ἀλλὰ καὶ εἴπερ οἰωνοὶ οἰωνοῖς μάχονται ( καὶ , ) ὥς φησιν ὁ Κέλσος , θείαν φύσιν ἔχοντες οἱ μαντικοὶ ὄρνεις καὶ τὰ ( ἄλλα ) ἄλογα ζῷα καὶ ἐννοίας τοῦ θείου καὶ πρόγνωσιν περὶ μελλόντων τὰ τοιαῦτα ἑτέροις προεδήλουν · οὔτ᾿ ἂν ἡ καθ᾿ Ὅμηρον στρουθὸς ἐνόσσευσεν ὅπου δράκων ἔμελλεν αὐτὴν καὶ τὰ τέκνα ἀφανίσειν , οὔτ᾿ ἂν ὁ κατὰ τὸν αὐτὸν ποιητὴν δράκων οὐκ ἐφυλάξατο ὑπὸ τοῦ ἀετοῦ ληφθῆναι . φησὶ γὰρ ὁ ἐν ποιήσει θαυμαστὸς Ὅμηρος περὶ μὲν τοῦ προτέρου τοιαῦτα · ἔνθ᾿ ἐφάνη μέγα σῆμα · δράκων ἐπὶ νῶτα δαφοινὸς , σμερδαλέος , τὸν δ᾿ αὐτὸς Ὀλύμπιος ἧκε φόωσδε , βωμοῦ ὑπαΐξας πρός ῥα πλατάνιστον ὄρουσεν . ἔνθα δ᾿ ἔσαν στρουθοῖο νεοσσοὶ , νήπια τέκνα , ὄζῳ ἐπ᾿ ἀκροτάτῳ πετάλοις ὑποπεπτηῶτες , ὀκτὼ . ἀτὰρ μήτηρ ἐνάτη ἦν . ἣ τέκε τέκνα . ἔνθ᾿ ὅ γε τοὺς ἐλεεινὰ κατήσθιε τετριγῶτας · μήτηρ δ᾿ ἀμφεποτᾶτο ὀδυρομένη φίλα τέκνα · τὴν δ᾿ ἐλελιξάμενος πτέρυγος λάβεν ἀμφιαχυῖαν . αὐτὰρ ἐπεὶ κατὰ τέκν᾿ ἔφαγε στρουθοῖο καὶ αὐτὴν , τὸν μὲν ἀρίζηλον θῆκεν θεὸς , ὅσπερ ἔφηνεν · λᾶαν γάρ μιν θῆκε Κρόνου παῖς ἀγκυλομήτεω . ἡμεῖς δ᾿ ἑσταότες θαυμάζομεν οἷον ἐτύχθη . ὡς οὖν δεινὰ πέλωρα θεῶν εἰσῆλθ᾿ ἑκατόμβας , περὶ δὲ τοῦ δευτέρου ὅτι ὄρνις γάρ σφιν ἐπῆλθε περησέμεναι μεμαῶσιν , αἰετὸς ὑψιπέτης , ἐπ᾿ ἀριστερὰ λαὸν ἐέργων , φοινήεντα δράκοντα φέρων ὀνύχεσσι πέλωρον , ζωὸν . ἔτ᾿ ἀσπαίροντα · ὁ δ᾿ οὔπω λήθετο χάρμης . κόψε γὰρ αὐτὸν ἔχοντα κατὰ στῆθος παρὰ δειρὴν , ἰδνωθεὶς ὀπίσω · ὁ δ᾿ ἀπὸ ἕθεν ἧκε χαμᾶζε . ἀλγήσας ὀδύνῃσι , μέσῳ δ᾿ ἐγκάββαλ᾿ ὁμίλῳ · αὐτὸς δὲ κλάγξας πέτετο πνοιῇς ἀνέμοιο . Τρῶες δ᾿ ἐῤῥίγησαν , ὅπως ἴδον αἰόλον ὄφιν κείμενον ἐν μέσσοισι , Διὸς τέρας αἰγιόχοιο . ἆρ᾿ οὖν ὁ μὲν ἀετὸς ἦν μαντικὸς , ὁ δὲ δράκων , ἐπεὶ καὶ τούτῳ χρῶνται τῷ ζῴῳ οἱ οἰωνοσκόποι , οὐκ ἦν μαντικός ; τί δὲ , ἐπεὶ τὸ ἀποκληρωτικὸν εὐέλεγκτόν ἐστιν , οὐχὶ καὶ τὸ ἀμφοτέρους εἶναι μαντικοὺς ἐλεγχθείη ἄν ; οὐκ ἂν γὰρ ὁ δράκων ὢν μαντικὸς οὐκ ἐφυλάξατο τάδε τινὰ ἀπὸ τοῦ ἀετοῦ παθεῖν ; καὶ ἄλλα δ᾿ ἂν μυρία τοιαῦτα εὕροι τις παραδείγματα , παριστάντα ὅτι οὐ τὰ ζῷα μέν ἐστιν ἐν ἑαυτοῖς ἔχοντα μαντικὴν ψυχήν · ἀλλὰ κατὰ μὲν τὸν ποιητὴν καὶ τοὺς πολλοὺς τῶν ἀνθρώπων αὐτὸς Ὀλύμπιος ἧκε φόωσδε , κατὰ δέ τι σημεῖον καὶ Ἀπόλλων ἀγγέλῳ χρῆται ἱέρακι · „ κίρκος “ ( γὰρ ) „ Ἀπόλλωνος “ εἶναι λέγεται „ ταχὺς ἄγγελος . “
Lemmas: ἀλλά καί εἴπερ οἰωνός οἰωνός μάχομαι ( καί , ) ὡς φημί ὁ ξελσυς , θεῖος φύσις ἔχω ὁ μαντικός ὄρνις καί ὁ ( ἄλλος ) ἄλογος ζῷον καί ἔννοια ὁ θεῖος καί πρόγνωσις περί μέλλω ὁ τοιοῦτος ἕτερος προδηλόω · οὔτε ἄν ὁ κατά Ὅμηρος στρουθός νοσσεύω ὅπου δράκων μέλλω αὐτός καί ὁ τέκνον ἀφανίζω , οὔτε ἄν ὁ κατά ὁ αὐτός ποιητής δράκων οὐ φυλάσσω ὑπό ὁ ἀετός λαμβάνω . φημί γάρ ὁ ἐν ποίησις θαυμαστός Ὅμηρος περί μέν ὁ πρότερος τοιοῦτος · ἔνθα φαίνω μέγας σῆμα · δράκων ἐπί νῶτον δαφοινός , σμερδαλέος , ὁ δέ αὐτός Ὀλύμπιος ἵημι φόωσδε , βωμός ὑπαΐσσω πρός ἄρα πλατάνιστος ὀρούω . ἔνθα δέ εἰμί στρουθός νεοσσός , νήπιος τέκνον , ὄζος ἐπί ἄκρος πέταλον ὑποπίπτω , ὀκτώ . ἀτάρ μήτηρ ἔνατος εἰμί . ὁ τίκτω τέκνον . ἔνθα ὁ γε ὁ ἐλεεινός κατεσθίω τρίζω · μήτηρ δέ ἀμφιποτάομαι ὀδύρομαι φίλος τέκνον · ὁ δέ ἐλελίζω πτέρυξ λαμβάνω ἀμφιάχω . ἀτάρ ἐπεί κατά τέκνον ἐσθίω στρουθός καί αὐτός , ὁ μέν ἀρίζηλος τίθημι θεός , ὅς φαίνω · λᾶας γάρ μιν τίθημι Κρόνος παῖς ἀγκυλομήτης . ἐγώ δέ ἵστημι θαυμάζω οἷος τεύχω . ὡς οὖν δεινός πέλωρον θεός εἰσέρχομαι ἑκατόμβη , περί δέ ὁ δεύτερος ὅτι ὄρνις γάρ σφεῖς ἐπέρχομαι περάω μέμαα , ἀετός ὑψιπέτης , ἐπί ἀριστερός λαός ἔργω , φοινήεις δράκων φέρω ὄνυξ πέλωρος , ζωός . ἔτι ἀσπαίρω · ὁ δέ οὔπω λανθάνω χάρμη . κόπτω γάρ αὐτός ἔχω κατά στῆθος παρά δειρή , ἰδνόομαι ὀπίσω · ὁ δέ ἀπό ἕ ἵημι χαμᾶζε . ἀλγέω ὀδύνη , μέσος δέ ἐγκαταβάλλω ὅμιλος · αὐτός δέ κλάζω πέτομαι πνοή ἄνεμος . Τρώς δέ ῥιγέω , ὅπως ὁράω αἰόλος ὄφις κεῖμαι ἐν μέσος , Ζεύς τέρας αἰγίοχος . ἆρα οὖν ὁ μέν ἀετός εἰμί μαντικός , ὁ δέ δράκων , ἐπεί καί οὗτος χράω ὁ ζῷον ὁ οἰωνοσκόπος , οὐ εἰμί μαντικός ; τίς δέ , ἐπεί ὁ ἀποκληρωτικός εὐέλεγκτος εἰμί , οὐ καί ὁ ἀμφότερος εἰμί μαντικός ἐλέγχω ἄν ; οὐ ἄν γάρ ὁ δράκων εἰμί μαντικός οὐ φυλάσσω ὅδε τις ἀπό ὁ ἀετός πάσχω ; καί ἄλλος δέ ἄν μυρίος τοιοῦτος εὑρίσκω τις παράδειγμα , παρίστημι ὅτι οὐ ὁ ζῷον μέν εἰμί ἐν ἑαυτοῦ ἔχω μαντικός ψυχή · ἀλλά κατά μέν ὁ ποιητής καί ὁ πολύς ὁ ἄνθρωπος αὐτός Ὀλύμπιος ἵημι φόωσδε , κατά δέ τις σημεῖον καί Ἀπόλλων ἄγγελος χράω ἱέραξ · „ κίρκος “ ( γάρ ) „ Ἀπόλλων “ εἰμί λέγω „ ταχύς ἄγγελος . “