origenes.contra-celsum 7.63
Καὶ πρὸς ταῦτα δὲ λεκτέον ὅτι , εἴπερ Σκύθαι καὶ Λιβύων οἱ Νομάδες καὶ Σῆρες , οὕς φησιν ἀθέους εἶναι ὁ Κέλσος . καὶ ἄλλα ἔθνη δυσαγέστατα καὶ ἀνομώτατα ἀλλὰ καὶ Πέρσαι οὐκ ἀνέχονται νεὼς ὁρῶντες καὶ βωμοὺς καὶ ἀγάλματα , οὐ παρὰ τοῦτο ἴσον ἐστὶ τὸ μὴ ἀνέχεσθαι τούτων ἐκείνους τῷ καὶ ἡμᾶς μὴ ἀνέχεσθαι αὐτῶν . ἐξεταστέον γὰρ τὰ δόγματα , ἀφ᾿ ὧν ὁρμώμενοι οὐκ ἀνέχονται ναῶν καὶ ἀγαλμάτων οἱ μὴ ἀνεχόμενοί γε αὐτῶν · ἵν᾿ , εἰ μὲν ἀπὸ ὑγιῶν δογμάτων οὐκ ἀνέχεται . ἐπαινῆται ὁ μὴ ἀνεχόμενος , εἰ δ᾿ ἀπὸ ἐσφαλμένων , ψέγηται . δυνατὸν γὰρ τὸ αὐτὸ ἀπὸ διαφόρων δογμάτων γίνεσθαι . οἷον ἐπὶ παραδείγματος ἐκκλίνουσι τὸ μοιχεύειν οἱ τὰ τοῦ Κιτιέως Ζήνωνος φιλοσοφοῦντες ἀλλὰ καὶ οἱ τὰ Ἐπικούρου τινὲς δὲ καὶ τῶν παντελῶς ἰδιωτῶν . ἀλλ᾿ ὅρα ὅση διαφωνία ἐστὶ περὶ τῆς τοῦ μοιχεύειν ἐκκλίσεως τῶν τοσούτων · οἱ μὲν διὰ τὸ κοινωνικὸν καὶ παρὰ φύσιν εἶναι τῷ λογικῷ ζῴῳ νοθεύειν τὴν ὑπὸ τῶν νόμων ἑτέρῳ προκαταληφθεῖσαν γυναῖκα καὶ φθείρειν τὸν ἄλλου ἀνθρώπου οἶκον , οἱ δὲ ἀπὸ Ἐπικούρου οὐ διὰ τοῦτο οὐ μοιχεύουσιν , ὅτε ἀπέχονται τοῦ μοιχεύειν . ἀλλὰ διὰ τὸ νενομικέναι τέλος τὴν ἡδονὴν , πολλὰ δ᾿ ἀπαντᾶν κωλυτικὰ τῆς ἡδονῆς τῷ εἴξαντι μιᾷ τῇ τοῦ μοιχεύειν ἡδονῇ καὶ ἔσθ᾿ ὅτε φυλακὰς ἢ θανάτους πολλάκις δὲ πρὸ τούτων καὶ κινδύνους κατὰ τὸ ἐπιτηρεῖν τὴν τοῦ ἀνδρὸς ἔξοδον ἀπὸ τῆς οἰκίας καὶ τῶν τὰ ἐκείνου φρονούντων · ὡς εἰ καθ᾿ ὑπόθεσιν μοιχεύοντα οἷόν τ᾿ ἦν λαθεῖν καὶ τὸν ἄνδρα τῆς γυναικὸς καὶ τοὺς οἰκείους πάντας αὐτοῦ καὶ τοὺς , παρ᾿ οἷς τις ἐκ τοῦ μοιχεύειν χεύειν ἀδοξεῖ . κἂν ἐμοίχευσε διὰ τὴν ἡδονὴν ὁ Ἐπικούρειος . εἰ δὲ καὶ ὁ ἰδιώτης ποτὲ παρὸν μοιχεύειν οὐ μοιχεύει , εὑρεθείη ἂν ἐνίοτε διὰ τὸν ἐνεστῶτα ἐκ τοῦ νόμου φόβον καὶ τὰς κολάσεις ( οὐ ) μοιχεύων . καὶ οὐ διὰ τὸ θηρᾶσθαι πλείονας ἡδονὰς ὁ τοιοῦτος ἀπέχοιτ᾿ ἂν τοῦ μοιχεύειν . ὁρᾷς οὖν ὅτι τὸ ἓν εἶναι νομιζόμενον ἔργον . ἡ τῆς μοιχείας ἀποχὴ , παρὰ τὰς προθέσεις τῶν ἀπεχομένων οὐ ταὐτὸν ἀλλὰ διάφορον γίνεται · ἢ γὰρ ἀπὸ ὑγιῶν δογμάτων ἢ ἀπὸ μοχθηρῶν καὶ ἀσεβεστάτων τῶν ἐν τῷ Ἐπικουρείῳ ἢ τῷ τοιῷδε ἰδιώτῃ .
Lemmas: καί πρός οὗτος δέ λεκτέος ὅτι , εἴπερ Σκύθης καί Λίβυς ὁ Νομάς καί Σήρ , ὅς φημί ἄθεος εἰμί ὁ ξελσυς . καί ἄλλος ἔθνος δυσαγής καί ἄνομος ἀλλά καί Πέρσης οὐ ἀνέχω ναῦς ὁράω καί βωμός καί ἄγαλμα , οὐ παρά οὗτος ἴσος εἰμί ὁ μή ἀνέχω οὗτος ἐκεῖνος ὁ καί ἐγώ μή ἀνέχω αὐτός . ἐξεταστέον γάρ ὁ δόγμα , ἀπό ὅς ὁρμάω οὐ ἀνέχω ναῦς καί ἄγαλμα ὁ μή ἀνέχω γε αὐτός · ἵνα , εἰ μέν ἀπό ὑγιής δόγμα οὐ ἀνέχω . ἐπαινέω ὁ μή ἀνέχω , εἰ δέ ἀπό σφάλλω , ψέγω . δυνατός γάρ ὁ αὐτός ἀπό διάφορος δόγμα γίγνομαι . οἷον ἐπί παράδειγμα ἐκκλίνω ὁ μοιχεύω ὁ ὁ ὁ Κιτιεύς Ζήνων φιλοσοφέω ἀλλά καί ὁ ὁ Ἐπίκουρος τις δέ καί ὁ παντελής ἰδιώτης . ἀλλά ὁράω ὅσος διαφωνία εἰμί περί ὁ ὁ μοιχεύω ἔκκλισις ὁ τοσοῦτος · ὁ μέν διά ὁ κοινωνικός καί παρά φύσις εἰμί ὁ λογικός ζῷον νοθεύω ὁ ὑπό ὁ νόμος ἕτερος προκαταλαμβάνω γυνή καί φθείρω ὁ ἄλλος ἄνθρωπος οἶκος , ὁ δέ ἀπό Ἐπίκουρος οὐ διά οὗτος οὐ μοιχεύω , ὅτε ἀπέχω ὁ μοιχεύω . ἀλλά διά ὁ νομίζω τέλος ὁ ἡδονή , πολύς δέ ἀπαντάω κωλυτικός ὁ ἡδονή ὁ εἴκω εἷς ὁ ὁ μοιχεύω ἡδονή καί εἰμί ὅτε φυλακή ἤ θάνατος πολλάκις δέ πρό οὗτος καί κίνδυνος κατά ὁ ἐπιτηρέω ὁ ὁ ἀνήρ ἔξοδος ἀπό ὁ οἰκία καί ὁ ὁ ἐκεῖνος φρονέω · ὡς εἰ κατά ὑπόθεσις μοιχεύω οἷος τε εἰμί λανθάνω καί ὁ ἀνήρ ὁ γυνή καί ὁ οἰκεῖος πᾶς αὐτός καί ὁ , παρά ὅς τις ἐκ ὁ μοιχεύω χεύω ἀδοξέω . ἄν μοιχεύω διά ὁ ἡδονή ὁ Ἐπικούρειος . εἰ δέ καί ὁ ἰδιώτης ποτέ πάρειμι μοιχεύω οὐ μοιχεύω , εὑρίσκω ἄν ἐνίοτε διά ὁ ἐνίστημι ἐκ ὁ νόμος φόβος καί ὁ κόλασις ( οὐ ) μοιχεύω . καί οὐ διά ὁ θηράω πολύς ἡδονή ὁ τοιοῦτος ἀπέχω ἄν ὁ μοιχεύω . ὁράω οὖν ὅτι ὁ εἷς εἰμί νομίζω ἔργον . ὁ ὁ μοιχεία ἀποχή , παρά ὁ πρόθεσις ὁ ἀπέχω οὐ αὐτός ἀλλά διάφορος γίγνομαι · ἤ γάρ ἀπό ὑγιής δόγμα ἤ ἀπό μοχθηρός καί ἀσεβής ὁ ἐν ὁ Ἐπικούρειος ἤ ὁ τοιόσδε ἰδιώτης .