origenes.contra-celsum 1.31
Πρὸς τούτοις δὲ θαυμάσαι ἄν τις , πόθεν ἐπῆλθε τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ , ὡς λέγουσιν οἱ κακολογοῦντες τὸν Ἰησοῦν , μὴ ἑωρακόσιν αὐτὸν ἀναστάντα ἀπὸ τῶν νεκρῶν μηδὲ πεισθεῖσιν ὅτι θειότερόν τι ἦν ἐκεῖνος , πρὸς τῷ μὴ φοβηθῆναι τὰ αὐτὰ τῷ διδασκάλῳ παθεῖν καὶ ὁμόσε χωρῆσαι τῷ κινδύνῳ καὶ καταλιπεῖν τὰς πατρίδας ὑπὲρ τοῦ διδάξαι κατὰ τὸ Ἰησοῦ βούλημα τὸν παραδοθέντα αὐτοῖς ὑπ᾿ αὐτοῦ λόγον . οἶμαι γὰρ ὅτι ὁ εὐγνωμόνως ἐξετάζων πράγματα οὐκ ἂν λέγοι τούτους ἑαυτοὺς παραδεδωκέναι περιστατικῷ βίῳ ἕνεκεν τῆς Ἰησοῦ διδασκαλίας χωρίς τινος μεγάλης πειθοῦς , ἣν ἐνεποίησεν αὐτοῖς διδάσκων οὐ μόνον διακεῖσθαι κατὰ τὰ μαθήματα αὐτοῦ ἀλλὰ καὶ ἄλλους διατιθέναι , καὶ διατιθέναι προὔπτου ὄντος ὡς πρὸς τὸν ἀνθρώπων βίον ὀλέθρου τῷ τολμῶντι πανταχοῦ καὶ πρὸς πάντας καινοτομεῖν καὶ μηδένα ἀνθρώπων , ἐμμένοντα τοῖς προτέροις δόγμασι καὶ ἔθεσι , φίλον ἑαυτῷ τηρεῖν . ἆρα γὰρ οὐχ ἑώρων οἱ τοῦ Ἰησοῦ μαθηταὶ , τολμῶντες οὐ μόνον Ἰουδαίοις ἐκ τῶν προφητικῶν λόγων παριστάνειν ὅτι οὗτος εἴη ὁ προφητευθεὶς , ἀλλὰ καὶ τοῖς λοιποῖς ἔθνεσιν ὅτι ὁ χθὲς καὶ πρώην σταυρωθεὶς ἑκὼν τοῦτον τὸν θάνατον ὑπὲρ τοῦ τῶν ἀνθρώπων γένους ἀνεδέξατο , ἀνάλογον τοῖς ἀποθανοῦσιν ὑπὲρ πατρίδων ἐπὶ τῷ σβέσαι λοιμικὰ κρατήσαντα καταστήματα ἢ ἀφορίας ἢ δυσπλοΐας ; εἰκὸς γὰρ εἶναι ἐν τῇ φύσει τῶν πραγμάτων κατά τινας ἀποῤῥήτους καὶ δυσλήπτους τοῖς πολλοῖς λόγους φύσιν τοιαύτην , ὡς ἕνα δίκαιον ὑπὲρ τοῦ κοινοῦ ἀποθανόντα ἑκουσίως ἀποτροπιασμοὺς ἐμποιεῖν φαύλων δαιμονίων , ἐνεργούντων λοιμοὺς ἢ ἀφορίας ἢ δυσπλοΐας ἤ τι τῶν παραπλησίων . λεγέτωσαν οὖν οἱ βουλόμενοι ἀπιστεῖν τῷ Ἰησοῦν ὑπὲρ ἀνθρώπων ἀποτεθνηκέναι τρόπῳ σταυροῦ , πότερον οὐδὲ τὰς Ἑλληνικὰς παραδέξονται καὶ βαρβαρικὰς πολλὰς ἱστορίας περὶ τοῦ τινας ὑπὲρ τοῦ κοινοῦ τεθνηκέναι καθαιρετικῶς τῶν προκαταλαβόντων τὰς πόλεις καὶ τὰ ἔθνη κακῶν · ἢ ἐκεῖνα μὲν γεγένηται οὐδὲν δὲ πιθανὸν ἔχει ὁ νομιζόμενος ἄνθρωπος πρὸς τὸ ἀποθανεῖν ἐπὶ καθαιρέσει μεγάλου δαίμονος καὶ δαιμόνων ἄρχοντος , ὑποτάξαντος ὅλας τὰς ἐπὶ γῆν ἐληλυθυίας ἀνθρώπων ψυχάς ; ὁρῶντες δὲ ταῦτα οἱ τοῦ Ἰησοῦ μαθηταὶ καὶ ἄλλα τούτων πλείονα , ἃ εἰκὸς αὐτοὺς ἐν ἀποῤῥήτῳ ἀπὸ τοῦ Ἰησοῦ μεμαθηκέναι , ἔτι δὲ καὶ δυνάμεώς τινος πληρωθέντες . ἐπεὶ ἔδωκεν αὐτοῖς μένος καὶ θάρσος οὐ ποιητική τις παρθένος ἀλλ᾿ ἡ ἀληθῶς φρόνησις καὶ σοφία τοῦ θεοῦ , ( ἔσπευσαν , ) ἵν᾿ ἔκδηλοι μετὰ πᾶσιν οὐ μόνοις Ἀργείοις γένοιντο ἀλλὰ καὶ πᾶσιν Ἕλλησιν ὁμοῦ καὶ βαρβάροις , καὶ κλέος ἐσθλὸν ἄροιντο .
Lemmas: πρός οὗτος δέ θαυμάζω ἄν τις , πόθεν ἐπέρχομαι ὁ μαθητής αὐτός , ὡς λέγω ὁ κακολογέω ὁ Ἰησοῦς , μή ὁράω αὐτός ἀνίστημι ἀπό ὁ νεκρός μηδέ πείθω ὅτι θεῖος τις εἰμί ἐκεῖνος , πρός ὁ μή φοβέω ὁ αὐτός ὁ διδάσκαλος πάσχω καί ὁμόσε χωρέω ὁ κίνδυνος καί καταλείπω ὁ πατρίς ὑπέρ ὁ διδάσκω κατά ὁ Ἰησοῦς βούλημα ὁ παραδίδωμι αὐτός ὑπό αὐτός λόγος . οἴομαι γάρ ὅτι ὁ εὐγνώμων ἐξετάζω πρᾶγμα οὐ ἄν λέγω οὗτος ἑαυτοῦ παραδίδωμι περιστατικός βίος ἕνεκα ὁ Ἰησοῦς διδασκαλία χωρίς τις μέγας πειθώ , ὅς ἐμποιέω αὐτός διδάσκω οὐ μόνος διάκειμαι κατά ὁ μάθημα αὐτός ἀλλά καί ἄλλος διατίθημι , καί διατίθημι πρόοπτος εἰμί ὡς πρός ὁ ἄνθρωπος βίος ὄλεθρος ὁ τολμάω πανταχοῦ καί πρός πᾶς καινοτομέω καί μηδείς ἄνθρωπος , ἐμμένω ὁ πρότερος δόγμα καί ἔθος , φίλος ἑαυτοῦ τηρέω . ἆρα γάρ οὐ ὁράω ὁ ὁ Ἰησοῦς μαθητής , τολμάω οὐ μόνος Ἰουδαῖος ἐκ ὁ προφητικός λόγος παριστάνω ὅτι οὗτος εἰμί ὁ προφητεύω , ἀλλά καί ὁ λοιπός ἔθνος ὅτι ὁ χθές καί πρῴην σταυρόω ἑκών οὗτος ὁ θάνατος ὑπέρ ὁ ὁ ἄνθρωπος γένος ἀναδέχομαι , ἀνάλογος ὁ ἀποθνῄσκω ὑπέρ πατρίς ἐπί ὁ σβέννυμι λοιμικός κρατέω κατάστημα ἤ ἀφορία ἤ δυσπλοΐα ; ἔοικα γάρ εἰμί ἐν ὁ φύσις ὁ πρᾶγμα κατά τις ἀπόρρητος καί δύσληπτος ὁ πολύς λόγος φύσις τοιοῦτος , ὡς εἷς δίκαιος ὑπέρ ὁ κοινός ἀποθνῄσκω ἑκούσιος ἀποτροπιασμός ἐμποιέω φαῦλος δαιμόνιον , ἐνεργέω λοιμός ἤ ἀφορία ἤ δυσπλοία ἤ τις ὁ παραπλήσιος . λέγω οὖν ὁ βούλομαι ἀπιστέω ὁ Ἰησοῦς ὑπέρ ἄνθρωπος ἀποθνῄσκω τρόπος σταυρός , πότερος οὐδέ ὁ Ἑλληνικός παραδέχομαι καί βαρβαρικός πολύς ἱστορία περί ὁ τις ὑπέρ ὁ κοινός θνῄσκω καθαιρετικός ὁ προκαταλαμβάνω ὁ πόλις καί ὁ ἔθνος κακός · ἤ ἐκεῖνος μέν γίγνομαι οὐδείς δέ πιθανός ἔχω ὁ νομίζω ἄνθρωπος πρός ὁ ἀποθνῄσκω ἐπί καθαίρεσις μέγας δαίμων καί δαίμων ἄρχων , ὑποτάσσω ὅλος ὁ ἐπί γῆ ἔρχομαι ἄνθρωπος ψυχή ; ὁράω δέ οὗτος ὁ ὁ Ἰησοῦς μαθητής καί ἄλλος οὗτος πολύς , ὅς ἔοικα αὐτός ἐν ἀπόρρητος ἀπό ὁ Ἰησοῦς μανθάνω , ἔτι δέ καί δύναμις τις πληρόω . ἐπεί δίδωμι αὐτός μένος καί θάρσος οὐ ποιητικός τις παρθένος ἀλλά ὁ ἀληθής φρόνησις καί σοφία ὁ θεός , ( σπεύδω , ) ἵνα ἔκδηλος μετά πᾶς οὐ μόνος Ἀργεῖος γίγνομαι ἀλλά καί πᾶς Ἕλλην ὁμοῦ καί βάρβαρος , καί κλέος ἐσθλός ἀείρω .