origenes.contra-celsum 5.48
Κἂν σεμνύνωνται τοίνυν Ἰουδαῖοι τῇ περιτομῇ , χωρίσουσιν αὐτὴν οὐ μόνον τῆς Κόλχων καὶ Αἰγυπτίων περιτομῆς ἀλλὰ καὶ τῆς Ἰσμαηλιτῶν Ἀράβων , καίτοι γε ἀπὸ τοῦ προπάτορος αὐτῶν Ἀβραὰμ τοῦ Ἰσμαὴλ γεγενημένου καὶ σὺν ἐκείνῳ περιτεμνομένου . λέγουσι δὲ Ἰουδαῖοι τὴν μὲν ὀκταήμερον περιτομὴν εἶναι τὴν προηγουμένην , τὴν δὲ μὴ τοιαύτην ἐκ περιστάσεως · καὶ τάχα διά τινα πολέμιον τῷ Ἰουδαίων ἔθνει ἄγγελον αὐτὴ ἐτελεῖτο , δυνάμενον μὲν σίνεσθαι τοὺς μὴ περιτεμνομένους αὐτῶν , ἀτονοῦντα δὲ ἐν τοῖς περιτεμνομένοις . ὅπερ φήσει τις δηλοῦσθαι ἐκ τῶν ἐν τῇ Ἐξόδῳ γεγραμμένων , ἐν οἷς ὁ ἄγγελος πρὸ μὲν τῆς ιπερτομῆς τοῦ Ἐλιάζαρ ἐνεργεῖν ἐδύνατο κατὰ Μωϋσέως , περιτμηθέντος δ᾿ αὐτοῦ οὐδὲν ἴσχυσε . καὶ τοιαῦτά γε μαθοῦσα ἡ „ Σεπφώρα λαβοῦσα ψῆφον περιέτεμε “ τὸ παιδίον ἑαυτῆς , κατὰ μὲν τὰ κοινὰ τῶν ἀντιγράφων λέγειν ἀναγεγραμμένη τό · „ ἔστη τὸ αἷμα τῆς περιτομῆς τοῦ παιδίου μου , “ κατὰ δὲ τὸ Ἑβραϊκὸν αὐτό · „ νυμφίος αἱμάτων σύ μοι . “ ᾔδει γὰρ τὸν περὶ τοῦ τοιουδὶ ἀγγέλου λόγον , δυναμένου πρὸ τοῦ αἵματος καὶ παυομένου διὰ τὸ τῆς περιτομῆς αἷμα · ἐφ᾿ ᾧ καὶ ἐλέχθη αὐτῷ τό · „ νυμφίος αἱμάτων σύ μοι . “ ἀλλὰ ταῦτα μὲν περιεργότερά πως εἶναι δοκοῦντα καὶ οὐ κατὰ τὴν τῶν πολλῶν ἀκοὴν παρακεκινδυνευμένως ἐπὶ τοσοῦτον λελέχθω , οἷς ἔτι ἓν ὡς Χριστιανῷ πρέπον προσθεὶς ἐπὶ τὰ ἑξῆς μεταβήσομαι . ἐδύνατο γὰρ οὗτος οἶμαι ὁ ἄγγελος κατὰ τῶν μὴ περιτεμνομένων ἀπὸ τοῦ λαοῦ καὶ ἁπαξαπλῶς πάντων τῶν σεβόντων μόνον τὸν δημιουργὸν , καὶ ἐπὶ τοσοῦτόν γε ἐδύνατο , ὅσον οὐκ ἀνειλήφει σῶμα ὁ Ἰησοῦς . ὅτε δ᾿ ἀνείληφε , καὶ περιετέμνετο τὸ ἐκείνου σῶμα , καθῃρέθη πᾶσα ἡ κατὰ τῶν ἐν τῇ θεοσεβείᾳ ταύτῃ περιτεμνομένων δύναμις αὐτοῦ · ἀφάτῳ γὰρ θειότητι καθεῖλεν ἐκεῖνον ὁ Ἰησοῦς . διὸ τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ἀπείρηται περιτέμνεσθαι καὶ λέγεται αὐτοῖς · „ ὅτι ἐὰν περιτέμνησθε , Χριστὸς οὐδὲν ὑμᾶς ὠφελήσει . “
Lemmas: ἐάν σεμνύνω τοίνυν Ἰουδαῖος ὁ περιτομή , χωρίζω αὐτός οὐ μόνος ὁ Κόλχος καί Αἰγύπτιος περιτομή ἀλλά καί ὁ Ἰσμαηλίτης Ἄραψ , καίτοι γε ἀπό ὁ προπάτωρ αὐτός Ἀβραάμ ὁ Ἰσμαήλ γίγνομαι καί σύν ἐκεῖνος περιτέμνω . λέγω δέ Ἰουδαῖος ὁ μέν ὀκταήμερος περιτομή εἰμί ὁ προηγέομαι , ὁ δέ μή τοιοῦτος ἐκ περίστασις · καί τάχα διά τις πολέμιος ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος ἄγγελος αὐτός τελέω , δύναμαι μέν σίνομαι ὁ μή περιτέμνω αὐτός , ἀτονέω δέ ἐν ὁ περιτέμνω . ὅς φημί τις δηλόω ἐκ ὁ ἐν ὁ Ἔξοδος γράφω , ἐν ὅς ὁ ἄγγελος πρό μέν ὁ ιπερτομεις ὁ Ἐλιάζαρ ἐνεργέω δύναμαι κατά Μωϋσῆς , περιτέμνω δέ αὐτός οὐδείς ἰσχύω . καί τοιοῦτος γε μανθάνω ὁ „ Σεπφώρα λαμβάνω ψῆφος περιτέμνω “ ὁ παιδίον ἑαυτοῦ , κατά μέν ὁ κοινός ὁ ἀντίγραφος λέγω ἀναγράφω ὁ · „ ἵστημι ὁ αἷμα ὁ περιτομή ὁ παιδίον ἐγώ , “ κατά δέ ὁ Ἑβραικός αὐτός · „ νυμφίος αἷμα σύ ἐγώ . “ οἶδα γάρ ὁ περί ὁ τοιοσδί ἄγγελος λόγος , δύναμαι πρό ὁ αἷμα καί παύω διά ὁ ὁ περιτομή αἷμα · ἐπί ὅς καί λέγω αὐτός ὁ · „ νυμφίος αἷμα σύ ἐγώ . “ ἀλλά οὗτος μέν περίεργος πως εἰμί δοκέω καί οὐ κατά ὁ ὁ πολύς ἀκοή παρακεκινδυνευμένως ἐπί τοσοῦτος λέγω , ὅς ἔτι εἷς ὡς Χριστιανός πρέπω προστίθημι ἐπί ὁ ἑξῆς μεταβαίνω . δύναμαι γάρ οὗτος οἴομαι ὁ ἄγγελος κατά ὁ μή περιτέμνω ἀπό ὁ λαός καί ἁπαξαπλῶς πᾶς ὁ σέβω μόνος ὁ δημιουργός , καί ἐπί τοσοῦτος γε δύναμαι , ὅσος οὐ ἀναλαμβάνω σῶμα ὁ Ἰησοῦς . ὅτε δέ ἀναλαμβάνω , καί περιτέμνω ὁ ἐκεῖνος σῶμα , καθαιρέω πᾶς ὁ κατά ὁ ἐν ὁ θεοσέβεια οὗτος περιτέμνω δύναμις αὐτός · ἄφατος γάρ θειότης καθαιρέω ἐκεῖνος ὁ Ἰησοῦς . διό ὁ μαθητής αὐτός ἀπολέγω περιτέμνω καί λέγω αὐτός · „ ὅτι ἐάν περιτέμνω , Χριστός οὐδείς σύ ὠφελέω . “