ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
origenes.contra-celsum 4.16
Εἰσὶ γὰρ διάφοροι οἱονεὶ τοῦ λόγου μορφαὶ , καθὼς ἑκάστῳ τῶν εἰς ἐπιστήμην ἀγομένων φαίνεται ὁ λόγος , ἀνάλογον τῇ ἕξει τοῦ εἰσαγομένου ἢ ἐπ᾿ ὀλίγον προκόπτοντος ἢ ἐπὶ πλεῖον ἢ καὶ ἐγγὺς ἤδη γινομένου τῆς ἀρετῆς ἢ καὶ ἐν ἀρετῇ γεγενημένου , ὅθεν οὐχ , ὡς ὁ Κέλσος καὶ οἱ παραπλήσιοι αὐτῷ βούλονται , „ μετεμορφώθη “ ὁ θεὸς ἡμῶν καὶ „ εἰς τὸ ὑψηλὸν ὄρος “ ἀναβὰς ἄλλην ἔδειξε τὴν ἑαυτοῦ μορφὴν καὶ πολλῷ κρείττονα ἧς οἱ κάτω μένοντες καὶ μὴ δυνάμενοι αὐτῷ εἰς ὕψος ἀκολουθεῖν ἐθεώρουν , οὐ γὰρ εἶχον οἱ κάτω ὀφθαλμοὺς δυναμένους βλέπειν τὴν τοῦ λόγου ἐπὶ τὸ ἔνδοξον καὶ θειότερον μεταμόρφωσιν · ἀλλὰ μόγις αὐτὸν ἐδύναντο χωρῆσαι τοιοῦτον , ὥστε λέγεσθαι ἂν περὶ αὐτοῦ ὑπὸ τῶν μὴ δυναμένων τὸ κρεῖττον αὐτοῦ βλέπειν τό · „ εἴδομεν αὐτὸν , καὶ οὐκ εἶχεν εἶδος οὐδὲ κάλλος , ἀλλὰ τὸ εἶδος αὐτοῦ ἄτιμον , ἐκλεῖπον παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων , “ καὶ ταῦτα δὲ πρὸς τὴν Κέλσου ὑπόληψιν , μὴ νοήσαντος τὰς ὡς ἐν ἱστορίαις λεγομένας μεταβολὰς ἢ μεταμορφώσεις τοῦ Ἰησοῦ καὶ τὸ θνητὸν ἢ ἀθάνατον αὐτοῦ , λελέχθω .
Lemmas: εἰμί γάρ διάφορος οἱονεί ὁ λόγος μορφή , καθώς ἕκαστος ὁ εἰς ἐπιστήμη ἄγω φαίνω ὁ λόγος , ἀνάλογος ὁ ἕξις ὁ εἰσάγω ἤ ἐπί ὀλίγος προκόπτω ἤ ἐπί πολύς ἤ καί ἐγγύς ἤδη γίγνομαι ὁ ἀρετή ἤ καί ἐν ἀρετή γίγνομαι , ὅθεν οὐ , ὡς ὁ ξελσυς καί ὁ παραπλήσιος αὐτός βούλομαι , „ μεταμορφόω “ ὁ θεός ἐγώ καί „ εἰς ὁ ὑψηλός ὄρος “ ἀναβαίνω ἄλλος δείκνυμι ὁ ἑαυτοῦ μορφή καί πολύς κρατύς ὅς ὁ κάτω μένω καί μή δύναμαι αὐτός εἰς ὕψος ἀκολουθέω θεωρέω , οὐ γάρ ἔχω ὁ κάτω ὀφθαλμός δύναμαι βλέπω ὁ ὁ λόγος ἐπί ὁ ἔνδοξος καί θεῖος μεταμόρφωσις · ἀλλά μόγις αὐτός δύναμαι χωρέω τοιοῦτος , ὥστε λέγω ἄν περί αὐτός ὑπό ὁ μή δύναμαι ὁ κρατύς αὐτός βλέπω ὁ · „ ὁράω αὐτός , καί οὐ ἔχω εἶδος οὐδέ κάλλος , ἀλλά ὁ εἶδος αὐτός ἄτιμος , ἐκλείπω παρά ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος , “ καί οὗτος δέ πρός ὁ ξελσυς ὑπόληψις , μή νοέω ὁ ὡς ἐν ἱστορία λέγω μεταβολή ἤ μεταμόρφωσις ὁ Ἰησοῦς καί ὁ θνητός ἤ ἀθάνατος αὐτός , λέγω .
origenes.contra-celsum 4.17
Ἆρα δὲ οὐ πολλῷ ταῦτα , καὶ μάλιστα ὅτε ὃν δεῖ τρόπον νοεῖται , σεμνότερα φανεῖται Διονύσου ὑπὸ τῶν Τιτάνων ἀπατωμένου καὶ ἐκπίπτοντος ἀπὸ τοῦ Διὸς θρόνου καὶ σπαρασσομένου ὑπ᾿ αὐτῶν καὶ μετὰ ταῦτα πάλιν συντιθεμένου καὶ οἱονεὶ ἀναβιώσκοντος καὶ ἀναβαίνοντος εἰς οὐρανόν ; ἢ Ἕλλησι μὲν ἔξεστι τὰ τοιαῦτα εἰς τὸν περὶ ψυχῆς ἀνάγειν λόγον καὶ τροπολογεῖν , ἡμῖν δ᾿ ἀποκέκλεισται θύρα ἀκολούθου διηγήσεως , καὶ πανταχοῦ συνᾳδούσης καὶ συμφωνούσης ἐν ταῖς ἀπὸ τοῦ θείου πνεύματος γραφαῖς , γενομένου ἐν καθαραῖς ψυχαῖς ; οὐδαμῶς οὖν ὁ Κέλσος εἶδε τὸ βούλημα τῶν ἡμετέρων γραμμάτων · διόπερ τὴν ἑαυτοῦ ἐκδοχὴν καὶ οὐχὶ τὴν τῶν γραφῶν διαβάλλει . εἰ δὲ ἦν ἐννοήσας , τί ἀκολουθεῖ ψυχῇ ἐν αἰωνίῳ ἐσομένῃ ζωῇ καὶ τί χρὴ φρονεῖν περὶ τῆς οὐσίας αὐτῆς καὶ περὶ τῶν ἀρχῶν αὐτῆς , οὐκ ἂν οὕτως διέσυρε τὸν ἀθάνατον εἰς θνητὸν ἐρχόμενον σῶμα , οὐ κατὰ τὴν Πλάτωνος μετενσωμάτωσιν ἀλλὰ κατ᾿ ἄλλην τινὰ ὑψηλοτέραν θεωρίαν , εἶδε δ᾿ ἂν καὶ μίαν ἐξαίρετον ἀπὸ πολλῆς φιλανθρωπίας κατάβασιν ὑπὲρ τοῦ ἐπιστρέψαι τὰ , ὡς ἡ θεία ὠνόμασε μυστικῶς γραφὴ , „ ἀπολωλότα πρόβατα οἴκου Ἰσραὴλ , “ καὶ καταβάντα ἀπὸ τῶν ὀρῶν πρὸς ἃ ὁ ποιμὴν ἔν τισι παραβολαῖς καταβεβηκέναι λέγεται , καταλιπὼν ἐν τοῖς ὄρεσι τὰ μὴ ἐσφαλμένα .
Lemmas: ἆρα δέ οὐ πολύς οὗτος , καί μάλα ὅτε ὅς δέω τρόπος νοέω , σεμνός φαίνω Διόνυσος ὑπό ὁ Τιτάν ἀπατάω καί ἐκπίπτω ἀπό ὁ Ζεύς θρόνος καί σπαράσσω ὑπό αὐτός καί μετά οὗτος πάλιν συντίθημι καί οἱονεί ἀναβιώσκω καί ἀναβαίνω εἰς οὐρανός ; ἤ Ἕλλην μέν ἔξεστι ὁ τοιοῦτος εἰς ὁ περί ψυχή ἀνάγω λόγος καί τροπολογέω , ἐγώ δέ ἀποκλείω θύρα ἀκόλουθος διήγησις , καί πανταχοῦ συνᾴδω καί συμφωνέω ἐν ὁ ἀπό ὁ θεῖος πνεῦμα γραφή , γίγνομαι ἐν καθαρός ψυχή ; οὐδαμῶς οὖν ὁ ξελσυς ὁράω ὁ βούλημα ὁ ἡμέτερος γράμμα · διόπερ ὁ ἑαυτοῦ ἐκδοχή καί οὐ ὁ ὁ γραφή διαβάλλω . εἰ δέ εἰμί ἐννοέω , τίς ἀκολουθέω ψυχή ἐν αἰώνιος εἰμί ζωή καί τίς χρή φρονέω περί ὁ οὐσία αὐτός καί περί ὁ ἀρχή αὐτός , οὐ ἄν οὕτως διασύρω ὁ ἀθάνατος εἰς θνητός ἔρχομαι σῶμα , οὐ κατά ὁ Πλάτων μετενσωμάτωσις ἀλλά κατά ἄλλος τις ὑψηλός θεωρία , ὁράω δέ ἄν καί εἷς ἐξαιρετός ἀπό πολύς φιλανθρωπία κατάβασις ὑπέρ ὁ ἐπιστρέφω ὁ , ὡς ὁ θεῖος ὀνομάζω μυστικός γραφή , „ ἀπόλλυμι πρόβατον οἶκος Ἰσραήλ , “ καί καταβαίνω ἀπό ὁ ὄρος πρός ὅς ὁ ποιμήν ἐν τις παραβολή καταβαίνω λέγω , καταλείπω ἐν ὁ ὄρος ὁ μή σφάλλω .
origenes.contra-celsum 4.19
Ἄλλοι μὲν οὖν διδότωσαν τῷ Κέλσῳ ὅτι οὐ μεταβάλλει μὲν , ποιεῖ δὲ τοὺς ὁρῶντας δοκεῖν αὐτὸν μεταβεβληκέναι · ἡμεῖς , δὲ πειθόμενοι οι᾿ δόκησιν ἀλλ᾿ ἀλήθειαν εἶναι καὶ ἐνάργειαν κατὰ τὴν Ἰησοῦ εἰς ἀνθρώπους ἐπιδημίαν , οὐχ ὑποκείμεθα τῇ Κέλσου κατηγορίᾳ . ὅμως δ᾿ ἀπολογησόμεθα ὅτι οὐ φῂς , ὦ Κέλσε , ὡς ἐν φαρμάκου μοίρᾳ ποτὲ δίδοται χρῆσθαι τῷ πλανᾶν καὶ τῷ ψεύδεσθαι ; τί οὖν ἄτοπον , εἰ τοιοῦτόν τι ἔμελλε σῴζειν , τοιοῦτόν τι γεγονέναι ; καὶ γάρ τινες τῶν λόγων τὰ τοιαδὶ ἤθη κατὰ τὸ ψεῦδος μᾶλλον λεγόμενοι ἐπιστρέφουσιν , ὥσπερ καὶ τῶν ἰατρῶν ποτε λόγοι τοιοίδε πρὸς τοὺς κάμνοντας . ἤπερ κατὰ τὸ ἀληθές . ἀλλὰ ταῦτα μὲν περὶ ἑτέρων ἀπολελογήσθω ἡμῖν . καὶ γὰρ οὐκ ἄτοπόν ἐστι τὸν ἰώμενον φίλους νοσοῦντας ἰάσασθαι τὸ φίλον τῶν ἀνθρώπων γένος τοῖς τοιοῖσδε , οἷς οὐκ ἄν τις χρήσαιτο προηγουμένως ἀλλ᾿ ἐκ περιστάσεως . καὶ μεμηνὸς δὲ τὸ γένος τῶν ἀνθρώπων ἔδει θεραπευθῆναι διὰ μεθόδων , ὧν ἑώρα ὁ λόγος χρησίμων τοῖς μεμηνόσιν , ἵνα σωφρονήσωσι . φησὶ δ᾿ ὅτι καὶ τὰ τοιάδε τις ποιεῖ πρὸς ἐχθροὺς , κίνδυνον ἐκφυγεῖν προμηθούμενος . οὐ φοβεῖται δέ τινας ὁ θεὸς , ἵνα πλανήσας τοὺς ἐπιβουλεύοντας κίνδυνον διαφύγῃ . πάντῃ δὲ περισσὸν καὶ ἄλογον ἀπολογήσασθαι πρὸς τὸ ὑπ᾿ οὐδενὸς περὶ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν λεγόμενον . προείρηται δ᾿ εἰς τὴν περὶ ἑτέρων ἡμῖν ἀπολογίαν πρὸς τὸ οὔτε δὲ νοσῶν ἢ μεμηνὼς οὐδεὶς φίλος τῷ θεῷ · ὁ γὰρ ἀπολογησάμενός φησιν οὐχ ὑπὲρ τῶν ἤδη φίλων νοσούντων ἢ μεμηνότων τὴν τοιάνδε οἰκονομίαν γίνεσθαι ἀλλ᾿ ὑπὲρ τῶν διὰ νόσον τῆς ψυχῆς καὶ ἔκστασιν τοῦ κατὰ φύσιν λογισμοῦ ἔτι ἐχθρῶν . ἵνα γένωνται φίλοι τῷ θεῷ . καὶ γὰρ σαφῶς ὑπὲρ ἁμαρτωλῶν λέγεται πάντα ἀναδεδέχθαι ὁ Ἰησοῦς . ἵν᾿ αὐτοὺς „ ἀπαλλάξῃ “ τῆς ἁμαρτίας καὶ ποιήσῃ „ δικαίους . “
Lemmas: ἄλλος μέν οὖν δίδωμι ὁ ξελσυς ὅτι οὐ μεταβάλλω μέν , ποιέω δέ ὁ ὁράω δοκέω αὐτός μεταβάλλω · ἐγώ , δέ πείθω οἶος δόκησις ἀλλά ἀλήθεια εἰμί καί ἐνάργεια κατά ὁ Ἰησοῦς εἰς ἄνθρωπος ἐπιδημία , οὐ ὑπόκειμαι ὁ ξελσυς κατηγορία . ὅμως δέ ἀπολογέομαι ὅτι οὐ φημί , ὦ ξελσυς , ὡς ἐν φάρμακον μοῖρα ποτέ δίδωμι χράω ὁ πλανάω καί ὁ ψεύδω ; τίς οὖν ἄτοπος , εἰ τοιοῦτος τις μέλλω σῴζω , τοιοῦτος τις γίγνομαι ; καί γάρ τις ὁ λόγος ὁ τοιαδίͅς ἦθος κατά ὁ ψεῦδος μάλα λέγω ἐπιστρέφω , ὥσπερ καί ὁ ἰατρός ποτέ λόγος τοιόσδε πρός ὁ κάμνω . ἤ κατά ὁ ἀληθής . ἀλλά οὗτος μέν περί ἕτερος ἀπολογέομαι ἐγώ . καί γάρ οὐ ἄτοπος εἰμί ὁ ἰάομαι φίλος νοσέω ἰάομαι ὁ φίλος ὁ ἄνθρωπος γένος ὁ τοιόσδε , ὅς οὐ ἄν τις χράω προηγέομαι ἀλλά ἐκ περίστασις . καί μαίνομαι δέ ὁ γένος ὁ ἄνθρωπος δέω θεραπεύω διά μέθοδος , ὅς ὁράω ὁ λόγος χρήσιμος ὁ μαίνομαι , ἵνα σωφρονέω . φημί δέ ὅτι καί ὁ τοιόσδε τις ποιέω πρός ἐχθρός , κίνδυνος ἐκφεύγω προμηθέομαι . οὐ φοβέω δέ τις ὁ θεός , ἵνα πλανάω ὁ ἐπιβουλεύω κίνδυνος διαφεύγω . πάντῃ δέ περισσός καί ἄλογος ἀπολογέομαι πρός ὁ ὑπό οὐδείς περί ὁ σωτήρ ἐγώ λέγω . προλέγω δέ εἰς ὁ περί ἕτερος ἐγώ ἀπολογία πρός ὁ οὔτε δέ νοσέω ἤ μαίνομαι οὐδείς φίλος ὁ θεός · ὁ γάρ ἀπολογέομαι φημί οὐ ὑπέρ ὁ ἤδη φίλος νοσέω ἤ μαίνομαι ὁ τοιόσδε οἰκονομία γίγνομαι ἀλλά ὑπέρ ὁ διά νόσος ὁ ψυχή καί ἔκστασις ὁ κατά φύσις λογισμός ἔτι ἐχθρός . ἵνα γίγνομαι φίλος ὁ θεός . καί γάρ σαφής ὑπέρ ἁμαρτωλός λέγω πᾶς ἀναδέχομαι ὁ Ἰησοῦς . ἵνα αὐτός „ ἀπαλλάσσω “ ὁ ἁμαρτία καί ποιέω „ δίκαιος . “
origenes.contra-celsum 4.20
Εἶτ᾿ ἐπεὶ προσωποποιεῖ ἰδίᾳ μὲν Ἰουδαίους αἰτιολογοῦντας τὴν κατ᾿ αὐτοὺς μέλλουσαν Χριστοῦ ἐπιδημίαν ἰδίᾳ δὲ Χριστιανοὺς λέγοντας περὶ τῆς ἤδη γεγενημένης ἐπιδημίας εἰς τὸν βίον τῶν ἀνθρώπων τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ · φέρε καὶ ταῦτα , ὡς οἷόν τε ἐστὶ , διὰ βραχέων κατανοήσωμεν . Ἰουδαῖοι δὴ παρ᾿ αὐτῷ λέγουσι πληρωθέντα τὸν βίον πάσης κακίας δεῖσθαι τοῦ καταπεμπομένου ἀπὸ θεοῦ , ἵν᾿ οἱ μὲν ἄδικοι κολασθῶσι , τὰ δὲ πάντα καθαρθῇ ἀνάλογον τῷ πρώτῳ συμβάντι κατακλυσμῷ . ἐπεὶ δὲ λέγονται καὶ Χριστιανοὶ τούτοις προστιθέναι ἕτερα . δῆλον ὅτι καὶ τούτοις φησὶ ταῦτα λέγεσθαι . καὶ τί ἄτοπον ἐπὶ τῇ χύσει τῆς κακίας ἐπιδημήσειν τὸν ἀποκαθαροῦντα τὸν κόσμον καὶ ἑκάστῳ κατ᾿ ἀξίαν χρησόμενον ; οὐ γὰρ κατὰ τὸν θεὸν ἐστι μὴ στῆσαι τὴν τῆς κακίας νομὴν καὶ ἀνακαινῶσαι τὰ πράγματα . ἴσασι δὲ καὶ Ἕλληνες κατακλυσμῷ ἢ πυρὶ τὴν γῆν κατὰ περιόδους καθαιρομένην . ὡς καὶ Πλάτων που οὕτω λέγει · „ ὅταν δ᾿ οἱ θεοὶ τὴν γῆν ὕδασι καθαίροντες κατακλύζωσιν , οἱ μὲν ἐν τοῖς ὄρεσι “ καὶ τὰ ἑξῆς . λεκτέον οὖν ὅτι ἆρ᾿ ἐὰν μὲν ἐκεῖνοι ταῦτα φάσκωσι , σεμνά ἐστι καὶ λόγου ἄξια τὰ ἐπαγγελλόμενα , ἐὰν δ᾿ ἡμεῖς τάδε τινὰ ὑπὸ Ἑλλήνων ἐπαινούμενα καὶ αὐτοὶ κατασκευάζωμεν , οὐκέτι καλά ἐστι ταῦτα δόγματα ; καίτοι γε οἷς μέλει τῆς πάντων γεγραμμένων διαρθρώσεως καὶ ἀκριβείας πειράσονται δεικνύναι οὐ μόνον τὴν ἀρχαιότητα τῶν ταῦτα γραψάντων ἀλλὰ καὶ τὴν σεμνότητα τῶν λελεγμένων καὶ τὸ ἀκόλουθον αὐτοῖς .
Lemmas: εἶτα ἐπεί προσωποποιέω ἴδιος μέν Ἰουδαῖος αἰτιολογέω ὁ κατά αὐτός μέλλω Χριστός ἐπιδημία ἴδιος δέ Χριστιανός λέγω περί ὁ ἤδη γίγνομαι ἐπιδημία εἰς ὁ βίος ὁ ἄνθρωπος ὁ υἱός ὁ θεός · φέρω καί οὗτος , ὡς οἷος τε εἰμί , διά βραχύς κατανοέω . Ἰουδαῖος δή παρά αὐτός λέγω πληρόω ὁ βίος πᾶς κακία δέω ὁ καταπέμπω ἀπό θεός , ἵνα ὁ μέν ἄδικος κολάζω , ὁ δέ πᾶς καθαίρω ἀνάλογος ὁ πρῶτος συμβαίνω κατακλυσμός . ἐπεί δέ λέγω καί Χριστιανός οὗτος προστίθημι ἕτερος . δῆλος ὅτι καί οὗτος φημί οὗτος λέγω . καί τίς ἄτοπος ἐπί ὁ χύσις ὁ κακία ἐπιδημέω ὁ ἀποκαθαίρω ὁ κόσμος καί ἕκαστος κατά ἀξία χράω ; οὐ γάρ κατά ὁ θεός εἰμί μή ἵστημι ὁ ὁ κακία νομή καί ἀνακαινόω ὁ πρᾶγμα . οἶδα δέ καί Ἕλλην κατακλυσμός ἤ πῦρ ὁ γῆ κατά περίοδος καθαίρω . ὡς καί Πλάτων που οὕτως λέγω · „ ὅταν δέ ὁ θεός ὁ γῆ ὕδωρ καθαίρω κατακλύζω , ὁ μέν ἐν ὁ ὄρος “ καί ὁ ἑξῆς . λεκτέος οὖν ὅτι ἆρα ἐάν μέν ἐκεῖνος οὗτος φάσκω , σεμνός εἰμί καί λόγος ἄξιος ὁ ἐπαγγέλλω , ἐάν δέ ἐγώ ὅδε τις ὑπό Ἕλλην ἐπαινέω καί αὐτός κατασκευάζω , οὐκέτι καλός εἰμί οὗτος δόγμα ; καίτοι γε ὅς μέλω ὁ πᾶς γράφω διάρθρωσις καί ἀκρίβεια πειράω δείκνυμι οὐ μόνος ὁ ἀρχαιότης ὁ οὗτος γράφω ἀλλά καί ὁ σεμνότης ὁ λέγω καί ὁ ἀκόλουθος αὐτός .
origenes.contra-celsum 4.23
Μετὰ ταῦτα συνήθως ἑαυτῷ γελῶν τὸ Ἰουδαίων καὶ Χριστιανῶν γένος πάντας παραβέβληκε νυκτερίδων ὁρμαθῷ ἢ μύρμηξιν ἐκ καλιᾶς προελθοῦσιν ἢ βατράχοις περὶ τέλμα συνεδρεύουσιν ἢ σκώληξιν ἐν βορβόρου γωνίᾳ ἐκκλησιάζουσι καὶ πρὸς ἀλλήλους διαφερομένοις , τίνες αὐτῶν εἶεν ἁμαρτωλότεροι , καὶ φάσκουσιν ὅτι πάντα ἡμῖν ὁ θεὸς προδηλοῖ καὶ προκαταγγέλλει , καὶ τὸν πάντα κόσμον καὶ τὴν οὐράνιον φορὰν ἀπολιπὼν καὶ τὴν τοσαύτην γῆν παριδὼν ἡμῖν μόνοις πολιτεύεται καὶ πρὸς ἡμᾶς μόνους ἐπικηρυκεύεται καὶ πέμπων οὐ διαλείπει καὶ ζητῶν , ὅπως ἀεὶ συνῶμεν αὐτῷ . καὶ ἐν τῷ ἀναπλάσματί γε ἑαυτοῦ παραπλησίους ἡμᾶς ποιεῖ σκώληξι , φάσκουσιν ὅτι ὁ θεός ἐστιν , εἶτα μετ᾿ ἐκεῖνον ἡμεῖς ὑπ᾿ αὐτοῦ γεγονότες πάντῃ ὅμοιοι τῷ θεῷ , καὶ ἡμῖν πάντα ὑποβέβληται , γῆ καὶ ὕδωρ καὶ ἀὴρ καὶ ἄστρα , καὶ ἡμῶν ἕνεκα πάντα , καὶ ἡμῖν δουλεύειν τέτακται . λέγουσι δέ τι παρ᾿ αὐτῷ οἱ σκώληκες , ἡμεῖς δηλαδὴ , ὅτι νῦν , ἐπειδή τινες ( ἐν ) ἡμῖν πλημμελοῦσιν , ἀφίξεται θεὸς ἢ πέμψει τὸν υἱὸν . ἵνα καταφλέξῃ τοὺς ἀδίκους . καὶ οἱ λοιποὶ σὺν αὐτῷ ζωὴν αἰώνιον ἔχωμεν . καὶ ἐπιφέρει γε πᾶσιν ὅτι ταῦτα ( μᾶλλον ) ἀνεκτὰ . σκωλήκων καὶ βατράχων , ἢ Ἰουδαίων καὶ Χριστιανῶν πρὸς ἀλλήλους διαφερομένων .
Lemmas: μετά οὗτος συνήθης ἑαυτοῦ γελάω ὁ Ἰουδαῖος καί Χριστιανός γένος πᾶς παραβάλλω νυκτερίς ὁρμαθός ἤ μύρμηξ ἐκ καλιά προέρχομαι ἤ βάτραχος περί τέλμα συνεδρεύω ἤ σκώληξ ἐν βόρβορος γωνία ἐκκλησιάζω καί πρός ἀλλήλων διαφέρω , τίς αὐτός εἰμί ἁμαρτωλός , καί φάσκω ὅτι πᾶς ἐγώ ὁ θεός προδηλόω καί προκαταγγέλλω , καί ὁ πᾶς κόσμος καί ὁ οὐράνιος φορά ἀπολείπω καί ὁ τοσοῦτος γῆ παροράω ἐγώ μόνος πολιτεύω καί πρός ἐγώ μόνος ἐπικηρυκεύομαι καί πέμπω οὐ διαλείπω καί ζητέω , ὅπως ἀεί σύνειμι αὐτός . καί ἐν ὁ ἀνάπλασμα γε ἑαυτοῦ παραπλήσιος ἐγώ ποιέω σκώληξ , φάσκω ὅτι ὁ θεός εἰμί , εἶτα μετά ἐκεῖνος ἐγώ ὑπό αὐτός γίγνομαι πάντῃ ὅμοιος ὁ θεός , καί ἐγώ πᾶς ὑποβάλλω , γῆ καί ὕδωρ καί ἀήρ καί ἄστρον , καί ἐγώ ἕνεκα πᾶς , καί ἐγώ δουλεύω τάσσω . λέγω δέ τις παρά αὐτός ὁ σκώληξ , ἐγώ δηλαδή , ὅτι νῦν , ἐπειδή τις ( ἐν ) ἐγώ πλημμελέω , ἀφικνέομαι θεός ἤ πέμπω ὁ υἱός . ἵνα καταφλέγω ὁ ἄδικος . καί ὁ λοιπός σύν αὐτός ζωή αἰώνιος ἔχω . καί ἐπιφέρω γε πᾶς ὅτι οὗτος ( μάλα ) ἀνεκτός . σκώληξ καί βάτραχος , ἤ Ἰουδαῖος καί Χριστιανός πρός ἀλλήλων διαφέρω .
origenes.contra-celsum 4.24
Πρὸς ταῦτα δὴ πυνθανόμεθα τῶν ἀποδεχομένων τὰ οὕτω καθ᾿ ἡμῶν εἰρημένα καί φαμεν · ἆρα πάντας ἀνθρώπους ὁρμαθὸν εἶναι νυκτερίδων ἢ μύρμηκας ἢ βατράχους ἢ σκώληκας ὑπολαμβάνετε διὰ τὴν τοῦ θεοῦ ὑπεροχήν ; ἢ τοὺς μὲν ἄλλους ἀνθρώπους εἰς τὴν προκειμένην εἰκόνα μὴ παραλαμβάνετε ἀλλὰ διὰ τὸ λογικὸν καὶ τοὺς καθεστῶτας νόμους τηρεῖτε αὐτοὺς ἀνθρώπους . Χριστιανοὺς δὲ καὶ Ἰουδαίους διὰ τὰ μὴ ἀρέσκοντα ὑμῖν αὐτῶν δόγματα ἐξευτελίζοντες τούτοις τοῖς ζῴοις παραβεβλήκατε ; καὶ ὁπότερόν γε ἂν εἴπητε πρὸς τὴν πεῦσιν ἡμῶν , ἀποκρινούμεθα ἀποδεικνύναι πειρώμενοι οὐ δεόντως λελέχθαι περὶ τῶν πάντων ἀνθρώπων ἢ περὶ ἡμῶν τὰ τοιαῦτα . ἔστω γὰρ ὑμᾶς πρῶτον λέγειν ὅτι πάντες ἄνθρωποι ὡς πρὸς θεὸν τοῖς εὐτελέσι τούτοις παραβάλλονται ζῴοις . ἐπεὶ μηδαμῶς ἐστιν αὐτῶν ἡ μικρότης συγκριτὴ τῇ ὑπεροχῇ τοῦ θεοῦ . ποία δὴ μικρότης ; ἀποκρίνασθέ μοι , ὦ οὗτοι . εἰ μὲν γὰρ ἡ τῶν σωμάτων , ἀκούσατε ὅτι τὸ ὑπερέχον καὶ τὸ ἐνδέον ὡς πρὸς ἀλήθειαν δικάζουσαν οὐκ ἐν σώματι κρίνεται · οὕτω γὰρ γρῦπες καὶ ἐλέφαντες ἡμῶν τῶν ἀνθρώπων ἔσονται κρείττους , καὶ γὰρ μείζους καὶ ἰσχυρότεροι καὶ πολυχρονιώτεροι οὗτοι · ἀλλ᾿ οὐδεὶς ἂν τῶν εὖ φρονούντων λέγοι κρείττονα εἶναι διὰ τὰ σώματα τάδε τὰ ἄλογα τῶν λογικῶν ( πολὺ γὰρ εἶς ὑπεροχὴν ἀνάγει ὁ λόγος τὸ λογικὸν παρὰ πάντα τὰ ἄλογα ) ἀλλ᾿ οὐδὲ τὰ σπουδαῖα καὶ μακάρια , εἴτε , ὡς ὑμεῖς φατε , οἱ ἀγαθοὶ δαίμονες εἴτε . ὡς ἡμῖν ἔθος ὀνομάζειν . οἱ τοῦ θεοῦ ἄγγελοι ἢ αἱ ὁποιαιδηποτοῦν ὑπερέχουσαι τῶν ἀνθρώπων φύσεις · ἀλλ᾿ ἐπεὶ τὸ ἐν αὐτοῖς λογικὸν τετελείωται καὶ κατὰ πᾶσαν ἀρετὴν πεποίωται .
Lemmas: πρός οὗτος δή πυνθάνομαι ὁ ἀποδέχομαι ὁ οὕτως κατά ἐγώ λέγω καί φημί · ἆρα πᾶς ἄνθρωπος ὁρμαθός εἰμί νυκτερίς ἤ μύρμηξ ἤ βάτραχος ἤ σκώληξ ὑπολαμβάνω διά ὁ ὁ θεός ὑπεροχή ; ἤ ὁ μέν ἄλλος ἄνθρωπος εἰς ὁ πρόκειμαι εἰκών μή παραλαμβάνω ἀλλά διά ὁ λογικός καί ὁ καθίστημι νόμος τηρέω αὐτός ἄνθρωπος . Χριστιανός δέ καί Ἰουδαῖος διά ὁ μή ἀρέσκω σύ αὐτός δόγμα ἐξευτελίζω οὗτος ὁ ζῷον παραβάλλω ; καί ὁπότερος γε ἄν λέγω πρός ὁ πεῦσις ἐγώ , ἀποκρίνω ἀποδείκνυμι πειράω οὐ δεόντως λέγω περί ὁ πᾶς ἄνθρωπος ἤ περί ἐγώ ὁ τοιοῦτος . εἰμί γάρ σύ πρῶτος λέγω ὅτι πᾶς ἄνθρωπος ὡς πρός θεός ὁ εὐτελής οὗτος παραβάλλω ζῷον . ἐπεί μηδαμῶς εἰμί αὐτός ὁ μικρότης συγκριτός ὁ ὑπεροχή ὁ θεός . ποῖος δή μικρότης ; ἀποκρίνω ἐγώ , ὦ οὗτος . εἰ μέν γάρ ὁ ὁ σῶμα , ἀκούω ὅτι ὁ ὑπερέχω καί ὁ ἐνδέω ὡς πρός ἀλήθεια δικάζω οὐ ἐν σῶμα κρίνω · οὕτως γάρ γρύψ καί ἐλέφας ἐγώ ὁ ἄνθρωπος εἰμί κρατύς , καί γάρ μέγας καί ἰσχυρός καί πολυχρόνιος οὗτος · ἀλλά οὐδείς ἄν ὁ εὖ φρονέω λέγω κρατύς εἰμί διά ὁ σῶμα ὅδε ὁ ἄλογος ὁ λογικός ( πολύς γάρ εἰμί ὑπεροχή ἀνάγω ὁ λόγος ὁ λογικός παρά πᾶς ὁ ἄλογος ) ἀλλά οὐδέ ὁ σπουδαῖος καί μακάριος , εἴτε , ὡς σύ φημί , ὁ ἀγαθός δαίμων εἴτε . ὡς ἐγώ ἔθος ὀνομάζω . ὁ ὁ θεός ἄγγελος ἤ ὁ ὁσποσιαιδηποτοῦν ὑπερέχω ὁ ἄνθρωπος φύσις · ἀλλά ἐπεί ὁ ἐν αὐτός λογικός τελειόω καί κατά πᾶς ἀρετή ποιόω .
origenes.contra-celsum 4.27
Καὶ οὔπω λέγω τὰ λοιπὰ ἐν ἀνθρώποις κακὰ , ὧν οὐ ταχέως οὐδ᾿ οἱ φιλοσοφεῖν δοκοῦντες καθαρεύουσι ( πολλοὶ γὰρ καὶ οἱ ἐν φιλοσοφίᾳ νόθοι ) οὐδέ φημι πὼ ὅτι πολλὰ μέν ἐστι τὰ τοιαῦτα παρὰ τοῖς μήτε Ἰουδαίοις μήτε Χριστιανοῖς · ἤτοι δὲ οὐδ᾿ ὅλως ὑπάρχει ἐν Χριστιανοῖς , εἰ κυρίως ἐξετάζοις , τίς ὁ Χριστιανὸς , ἢ εἰ καὶ εὑρεθείη , ἀλλ᾿ οὔτι γε ἐν τοῖς συνεδρεύουσι καὶ ἐπὶ τὰς κοινὰς εὐχὰς ἐρχομένοις καὶ μὴ ἀποκλειομένοις ἀπ᾿ αὐτῶν · εἰ μὴ ἄρα τις σπανίως λανθάνων ἐν τοῖς πολλοῖς εὑρίσκοιτο τοιοῦτος . οὐ σκώληκες οὖν ἐκκλησιάζοντές ἐσμεν οἱ πρὸς Ἰουδαίους ἱστάμενοι ἀπὸ τῶν πεπιστευμένων αὐτοῖς εἶναι γραμμάτων ἱερῶν καὶ δεικνύντες τόν τε προφητευόμενον ἐπιδεδημηκέναι καὶ διὰ τὰ μέγιστα ἁμαρτήματα ἐκείνους ἐγκαταλελεῖφθαι καὶ ἡμᾶς , τοὺς παραδεξαμένους τὸν λόγον , ἐλπίδας ἔχειν παρὰ θεῷ τὰς ἀρίστας ἔκ τε τῆς εἰς αὐτὸν πίστεως καὶ τοῦ δυναμένου ἡμᾶς οἰκειῶσαι αὐτῷ καθαροὺς ἀπὸ πάσης πονηρίας καὶ κακίας βίου . οὐχ ἁπλῶς οὖν , εἴ τις Ἰουδαῖον ἑαυτὸν ἢ Χριστιανὸν ἀναγορεύει , οὗτος λέγοι ἂν ὅτι τὸν πάντα κόσμον καὶ τὴν οὐράνιον φορὰν ἡμῖν μάλιστα πεποίηκεν ὁ θεός . ἀλλ᾿ εἴ τις , ὡς ὁ Ἰησοῦς ἐδίδαξε , καθαρός ἐστι „ τῇ καρδίᾳ “ καὶ πρᾷος καὶ εἰρηνοποιὸς καὶ προθύμως ὑπομένων τοὺς διὰ τὴν εὐσέβειαν κινδύνους , εὐλόγως ἂν ὁ τοιοῦτος θαῤῥοίη τῷ θεῷ , συνιεὶς δὲ καὶ τὸν ἐν ταῖς προφητείαις λόγον φήσαι ἂν καὶ τό · πάντα ταῦτα ἡμῖν τοῖς πιστεύουσιν ὁ θεὸς προδεδήλωκε καὶ κατήγγειλεν .
Lemmas: καί οὔπω λέγω ὁ λοιπός ἐν ἄνθρωπος κακός , ὅς οὐ ταχύς οὐδέ ὁ φιλοσοφέω δοκέω καθαρεύω ( πολύς γάρ καί ὁ ἐν φιλοσοφία νόθος ) οὐδέ φημί πω ὅτι πολύς μέν εἰμί ὁ τοιοῦτος παρά ὁ μήτε Ἰουδαῖος μήτε Χριστιανός · ἤτοι δέ οὐδέ ὅλος ὑπάρχω ἐν Χριστιανός , εἰ κύριος ἐξετάζω , τίς ὁ Χριστιανός , ἤ εἰ καί εὑρίσκω , ἀλλά οὔτι γε ἐν ὁ συνεδρεύω καί ἐπί ὁ κοινός εὐχή ἔρχομαι καί μή ἀποκλείω ἀπό αὐτός · εἰ μή ἄρα τις σπάνιος λανθάνω ἐν ὁ πολύς εὑρίσκω τοιοῦτος . οὐ σκώληξ οὖν ἐκκλησιάζω εἰμί ὁ πρός Ἰουδαῖος ἵστημι ἀπό ὁ πιστεύω αὐτός εἰμί γράμμα ἱερός καί δείκνυμι ὁ τε προφητεύω ἐπιδημέω καί διά ὁ μέγας ἁμάρτημα ἐκεῖνος ἐγκαταλείπω καί ἐγώ , ὁ παραδέχομαι ὁ λόγος , ἐλπίς ἔχω παρά θεός ὁ ἀγαθός ἐκ τε ὁ εἰς αὐτός πίστις καί ὁ δύναμαι ἐγώ οἰκειόω αὐτός καθαρός ἀπό πᾶς πονηρία καί κακία βίος . οὐ ἁπλῶς οὖν , εἰ τις Ἰουδαῖος ἑαυτοῦ ἤ Χριστιανός ἀναγορεύω , οὗτος λέγω ἄν ὅτι ὁ πᾶς κόσμος καί ὁ οὐράνιος φορά ἐγώ μάλα ποιέω ὁ θεός . ἀλλά εἰ τις , ὡς ὁ Ἰησοῦς διδάσκω , καθαρός εἰμί „ ὁ καρδία “ καί πρᾶος καί εἰρηνοποιός καί πρόθυμος ὑπομένω ὁ διά ὁ εὐσέβεια κίνδυνος , εὔλογος ἄν ὁ τοιοῦτος θαρσέω ὁ θεός , συνίημι δέ καί ὁ ἐν ὁ προφητεία λόγος φημί ἄν καί ὁ · πᾶς οὗτος ἐγώ ὁ πιστεύω ὁ θεός προδηλόω καί καταγγέλλω .
origenes.contra-celsum 4.33
Ἑξῆς δὲ τούτοις ὁ Κέλσος ἐπιτρέχων τὰ ἀπὸ τῆς πρώτης βίβλου Μωϋσέως . ἥτις ἐπιγέγραπται Γένεσις , φησὶν ὡς ἄρα ἐπεχείρησαν γενεαλογεῖν αὑτοὺς ἀπὸ πρώτης σπορᾶς γοήτων καὶ πλάνων ἀνθρώπων , ἀμυδρὰς καὶ ἀμφιβόλους φωνὰς ἐν σκότῳ που κρυφίους ἐπιμαρτυρόμενοι καὶ τοῖς ἀμαθέσι καὶ ἀνοήτοις παρεξηγούμενοι , καὶ ταῦτα μηδὲ πώποτ᾿ ἐν πολλῷ τῷ πρόσθεν χρόνῳ τοῦ τοιοῦδε μηδ᾿ ἀμφισβητηθέντος . πάνυ δ᾿ ἀσαφῶς ἐν τούτοις δοκεῖ μοι εἰρηκέναι ὅπερ ἐβούλετο . εἰκὸς δὲ καὶ τὴν κατὰ τὸν τόπον ἀσάφειαν ἐπιτετηδευκέναι αὐτὸν , ἐπείπερ ἑώρα ἰσχυρὸν τὸν λόγον τὸν κατασκευάζοντα ἀπὸ τοιωνδὶ προγόνων εἶναι τὸ Ἰουδαίων ἔθνος · πάλιν τ᾿ αὖ ἐβουλήθη μὴ δοκεῖν ἀγνοεῖν πρᾶγμα περὶ Ἰουδαίων καὶ τοῦ γένους αὐτῶν οὐκ εὐκαταφρόνητον . σαφὲς δὴ ὅτι καὶ γενεαλογοῦνται Ἰουδαῖοι ἀπὸ τῶν τριῶν πατέρων τοῦ Ἀβραὰμ καὶ τοῦ Ἰσαὰκ καὶ τοῦ Ἰακώβ · ὧν τοσοῦτον δύναται τὰ ὀνόματα συναπτόμενα τῇ τοῦ θεοῦ προσηγορίᾳ , ὡς οὐ μόνον τοὺς ἀπὸ τοῦ ἔθνους χρῆσθαι ἐν ταῖς πρὸς θεὸν εὐχαῖς καὶ ἐν τῷ κατεπᾴδειν δαίμονας τῷ ὁ θεὸς Ἀβραὰμ καὶ ὁ θεὸς Ἰσαὰκ καὶ ὁ θεὸς Ἰακὼβ ἀλλὰ γὰρ σχεδὸν καὶ πάντας τοὺς τὰ τῶν ἐπῳδῶν καὶ μαγειῶν πραγματευομένους . εὑρίσκεται γὰρ ἐν τοῖς μαγικοῖς συγγράμμασι πολλαχοῦ ἡ τοιαύτη τοῦ θεοῦ ἐπίκλησις καὶ παράληψις τοῦ τοῦ θεοῦ ὀνόματος ὡς οἰκείου τοῖς ἀνδράσι τούτοις εἰς τὰ κατὰ τῶν δαιμόνων . ταῦτ᾿ οὖν δοκεῖ μοι , ὑπὸ Ἰουδαίων καὶ Χριστιανῶν προσαγόμενα εἰς ἀπόδειξιν τοῦ ἱερούς τινας ἄνδρας γεγονέναι τὸν Ἀβραὰμ καὶ τὸν Ἰσαὰκ καὶ τὸν Ἰακὼβ , τοὺς πατέρας τοῦ Ἰουδαίων ἔθνους . μὴ πάντῃ μὲν ἠγνοηκέναι ὁ Κέλσος οὐ μὴν σαφῶς ἐκτεθεῖσθαι , ἐπεὶ μὴ ἐδύνατο ἀπαντῆσαι πρὸς τὸν λόγον .
Lemmas: ἑξῆς δέ οὗτος ὁ ξελσυς ἐπιτρέχω ὁ ἀπό ὁ πρῶτος βίβλος Μωϋσῆς . ὅστις ἐπιγράφω Γένεσις , φημί ὡς ἄρα ἐπιχειρέω γενεαλογέω ἑαυτοῦ ἀπό πρῶτος σπορά γόης καί πλάνος ἄνθρωπος , ἀμυδρός καί ἀμφίβολος φωνή ἐν σκότος που κρύφιος ἐπιμαρτύρομαι καί ὁ ἀμαθής καί ἀνόητος παρεξηγέομαι , καί οὗτος μηδέ πώποτε ἐν πολύς ὁ πρόσθεν χρόνος ὁ τοιόσδε μηδέ ἀμφισβητέω . πάνυ δέ ἀσαφής ἐν οὗτος δοκέω ἐγώ λέγω ὅς βούλομαι . ἔοικα δέ καί ὁ κατά ὁ τόπος ἀσάφεια ἐπιτηδεύω αὐτός , ἐπεί ὁράω ἰσχυρός ὁ λόγος ὁ κατασκευάζω ἀπό τοωνδ́ς πρόγονος εἰμί ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος · πάλιν τε αὖ βούλομαι μή δοκέω ἀγνοέω πρᾶγμα περί Ἰουδαῖος καί ὁ γένος αὐτός οὐ εὐκαταφρόνητος . σαφής δή ὅτι καί γενεαλογέω Ἰουδαῖος ἀπό ὁ τρεῖς πατήρ ὁ Ἀβραάμ καί ὁ Ἰσαάκ καί ὁ Ἰακώβ · ὅς τοσοῦτος δύναμαι ὁ ὄνομα συνάπτω ὁ ὁ θεός προσηγορία , ὡς οὐ μόνος ὁ ἀπό ὁ ἔθνος χράω ἐν ὁ πρός θεός εὐχή καί ἐν ὁ κατεπᾴδω δαίμων ὁ ὁ θεός Ἀβραάμ καί ὁ θεός Ἰσαάκ καί ὁ θεός Ἰακώβ ἀλλά γάρ σχεδόν καί πᾶς ὁ ὁ ὁ ἐπῳδή καί μαγεία πραγματεύομαι . εὑρίσκω γάρ ἐν ὁ μαγικός σύγγραμμα πολλαχοῦ ὁ τοιοῦτος ὁ θεός ἐπίκλησις καί παράληψις ὁ ὁ θεός ὄνομα ὡς οἰκεῖος ὁ ἀνήρ οὗτος εἰς ὁ κατά ὁ δαίμων . οὗτος οὖν δοκέω ἐγώ , ὑπό Ἰουδαῖος καί Χριστιανός προσάγω εἰς ἀπόδειξις ὁ ἱερός τις ἀνήρ γίγνομαι ὁ Ἀβραάμ καί ὁ Ἰσαάκ καί ὁ Ἰακώβ , ὁ πατήρ ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος . μή πάντῃ μέν ἀγνοέω ὁ ξελσυς οὐ μήν σαφής ἐκτίθημι , ἐπεί μή δύναμαι ἀπαντάω πρός ὁ λόγος .
origenes.contra-celsum 4.37
Ἐγκαλεῖ δ᾿ ἡμῖν ὡς ὑπὸ χειρῶν θεοῦ πλασθέντα εἰσαγαγοῦσιν ἄνθρωπον . τοῦ μὲν τῆς Γενέσεως βιβλίου οὔτ᾿ ἐπὶ τῆς ποιήσεως τοῦ ἀνθρώπου οὔτ᾿ ἐπὶ τῆς πλάσεως χεῖρας παραλαβόντος θεοῦ . τοῦ δὲ Ἰὼβ καὶ τοῦ Δαυὶδ εἰπόντων τό · „ αἱ χεῖρές σου ἐποίησάν με καὶ ἔπλασάν με , “ περὶ ὧν „ πολὺς “ „ ὁ λόγος “ εἰς τὸ παραστῆσαι τὰ νενοημένα τοῖς ταῦτα εἰρηκόσιν οὐ μόνον περὶ διαφορᾶς ποιήσεως καὶ πλάσεως ἀλλὰ καὶ περὶ χειρῶν θεοῦ · ἃς οἱ μὴ νοήσαντες καὶ τὰς τοιαύτας ἀπὸ τῶν θείων γραφῶν φωνὰς οἴονται ἡμᾶς τοιοῦτον σχῆμα περιτιθέναι τῷ ἐπὶ πᾶσι θεῷ ὁποῖόν ἐστι τὸ ἀνθρώπινον , καθ᾿ οὓς καὶ πτέρυγας ἀκόλουθον νομίζειν ἡμᾶς εἶναι ἐν τῷ σώματι τοῦ θεοῦ , ἐπεὶ καὶ ταῦτα λέγουσιν αἱ κατὰ τὸ ῥητὸν περὶ τοῦ θεοῦ ἡμῶν γραφαί . ταῦτα δὲ νῦν ἑρμηνεύειν οὐκ ἀπαιτεῖ ἡ προκειμένη πραγματεία · προηγουμένως γὰρ ἐν τοῖς εἰς τὴν Γένεσιν ἐξηγητικοῖς ταῦθ᾿ ἡμῖν κατὰ τὸ δυνατὸν ἐξήτασται . εἶθ᾿ ὅρα κακοήθειαν τοῦ Κέλσου ἐν τοῖς ἑξῆς . τῆς γὰρ γραφῆς ἡμῶν λεγούσης ἐπὶ τῆς τοῦ ἀνθρώπου πλάσεως · „ καὶ ἐνεφύσησεν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ πνοὴν ζωῆς . καὶ ἐγένετο ὁ ἄνθρωπος εἰς ψυχὴν ζῶσαν , “ ὁ δὲ κακοήθως διασύρειν βουλόμενος τὸ „ ἐνεφύσησεν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ πνοὴν ( ζωῆς ) , “ ὅπερ οὐδὲ νενόηκε τίνα τρόπον λέλεκται , ἀνέγραψεν ὅτι συνέθεσαν ἄνθρωπον ὑπὸ χειρῶν θεοῦ πλασσόμενον ( καὶ ἐμφυσώμενον ) , ἵνα τὸ ἐμφυσώμενον παραπλησίως τις νομίσας λελέχθαι τοῖς ἐμφυσωμένοις ἀσκοῖς γελάσῃ τὸ „ ἐνεφύσησεν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ πνοὴν ζωῆς “ τροπικῶς εἰρημένον καὶ δεόμενον διηγήσεως , παριστάσης μεταδεδωκέναι τὸν θεὸν τοῦ ἀφθάρτου πνεύματος τῷ ἀνθρώπῳ · καθὸ λέλεκται · „ τὸ δὲ ἄφθαρτόν σου πνεῦμά ἐστιν ἐν πᾶσιν . “
Lemmas: ἐγκαλέω δέ ἐγώ ὡς ὑπό χείρ θεός πλάσσω εἰσάγω ἄνθρωπος . ὁ μέν ὁ Γένεσις βιβλίον οὔτε ἐπί ὁ ποίησις ὁ ἄνθρωπος οὔτε ἐπί ὁ πλάσις χείρ παραλαμβάνω θεός . ὁ δέ Ἰώβ καί ὁ Δαυίδ λέγω ὁ · „ ὁ χείρ σύ ποιέω ἐγώ καί πλάσσω ἐγώ , “ περί ὅς „ πολύς “ „ ὁ λόγος “ εἰς ὁ παρίστημι ὁ νοέω ὁ οὗτος λέγω οὐ μόνος περί διαφορά ποίησις καί πλάσις ἀλλά καί περί χείρ θεός · ὅς ὁ μή νοέω καί ὁ τοιοῦτος ἀπό ὁ θεῖος γραφή φωνή οἴομαι ἐγώ τοιοῦτος σχῆμα περιτίθημι ὁ ἐπί πᾶς θεός ὁποῖος εἰμί ὁ ἀνθρώπινος , κατά ὅς καί πτέρυξ ἀκόλουθος νομίζω ἐγώ εἰμί ἐν ὁ σῶμα ὁ θεός , ἐπεί καί οὗτος λέγω ὁ κατά ὁ ῥητός περί ὁ θεός ἐγώ γραφή . οὗτος δέ νῦν ἑρμηνεύω οὐ ἀπαιτέω ὁ πρόκειμαι πραγματεία · προηγέομαι γάρ ἐν ὁ εἰς ὁ Γένεσις ἐξηγητικός οὗτος ἐγώ κατά ὁ δυνατός ἐξετάζω . εἶτα ὁράω κακοήθεια ὁ ξελσυς ἐν ὁ ἑξῆς . ὁ γάρ γραφή ἐγώ λέγω ἐπί ὁ ὁ ἄνθρωπος πλάσις · „ καί ἐμφυσάω εἰς ὁ πρόσωπον αὐτός πνοή ζωή . καί γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος εἰς ψυχή ζάω , “ ὁ δέ κακοήθης διασύρω βούλομαι ὁ „ ἐμφυσάω εἰς ὁ πρόσωπον αὐτός πνοή ( ζωή ) , “ ὅς οὐδέ νοέω τίς τρόπος λέγω , ἀναγράφω ὅτι συντίθημι ἄνθρωπος ὑπό χείρ θεός πλάσσω ( καί ἐμφυσάω ) , ἵνα ὁ ἐμφυσάω παραπλήσιος τις νομίζω λέγω ὁ ἐμφυσάω ἀσκός γελάω ὁ „ ἐμφυσάω εἰς ὁ πρόσωπον αὐτός πνοή ζωή “ τροπικός λέγω καί δέω διήγησις , παρίστημι μεταδίδωμι ὁ θεός ὁ ἄφθαρτος πνεῦμα ὁ ἄνθρωπος · καθό λέγω · „ ὁ δέ ἄφθαρτος σύ πνεῦμα εἰμί ἐν πᾶς . “
origenes.contra-celsum 4.40
Ἐπὰν δὲ φάσκῃ ὡς ἄρα ἀνοσιώτατα τὸν θεὸν , εὐθὺς καὶ ἀπ᾿ ἀρχῆς ἀσθενοῦντα καὶ μηδ᾿ ἕνα ἄνθρωπον , ὃν αὐτὸς ἔπλασε . πεῖσαι δυνάμενον . εἰσήγαγεν ὁ Μωϋσέως λόγος , καὶ πρὸς τοῦτο φήσομεν ὅτι ὅμοιόν ἐστι τὸ λεγόμενον , ὡς εἴ τις ἐνεκάλει ἐπὶ τῇ τῆς κακίας συστάσει , ἣν οὐδὲ ἀπὸ ἑνὸς ἀνθρώπου δεδύνηται κωλῦσαι ὁ θεὸς , ὥστε κἂν ἕνα τινὰ ἄνθρωπον εὑρεθῆναι ἀρχῆθεν ἄγευστον κακίας γεγενημένον . ὡς γὰρ περὶ τούτου οἷς μέλει ἀπολογεῖσθαι περὶ προνοίας ἀπολογοῦνται οὐ δι᾿ ὀλίγων οὐδὲ δι᾿ εὐκαταφρονήτων , οὕτω δὲ καὶ περὶ τοῦ Ἀδὰμ καὶ περὶ τῆς ἁμαρτίας αὐτοῦ φιλοσοφήσουσιν οἱ ἐγνωκότες ὅτι καθ᾿ Ἑλλάδα φωνὴν ὁ Ἀδὰμ ἄνθρωπός ἐστι , καὶ ἐν τοῖς δοκοῦσι περὶ τοῦ Ἀδὰμ εἶναι φυσιολογεῖ Μωϋσῆς τὰ περὶ τῆς τοῦ ἀνθρώπου φύσεως . καὶ „ γὰρ ἐν τῷ Ἀδὰμ , “ ὥς φησιν ὁ λόγος , „ πάντες ἀποθνῄσκουσι , “ καὶ κατεδικάσθησαν ἐν „ τῷ ὁμοιώματι τῆς παραβάσεως Ἀδὰμ , “ οὐχ οὕτως περὶ ἑνός τινος ὡς περὶ ὅλου τοῦ γένους ταῦτα φάσκοντος τοῦ θείου λόγου . καὶ γὰρ ἐν τῇ τῶν λεγομένων ὡς περὶ ἑνὸς ἀκολουθίᾳ ἡ ἀρὰ τοῦ Ἀδὰμ κοινὴ πάντων ἐστί · καὶ τὰ κατὰ τῆς γυναικὸς οὐκ ἔστι καθ᾿ ἧς οὐ λέγεται . καὶ ὁ ἐκβαλλόμενος δὲ ἐκ τοῦ παραδείσου ἄνθρωπος μετὰ τῆς γυναικὸς , τοὺς „ δερματίνους “ ἠμφιεσμένος „ χιτῶνας , “ οὓς διὰ τὴν παράβασιν τῶν ἀνθρώπων ἐποίησε τοῖς ἁμαρτήσασιν ὁ θεὸς , ἀπόῤῥητόν τινα καὶ μυστικὸν ἔχει λόγον , ὑπὲρ τὴν κατὰ Πλάτωνα κάθ(οδ)ον τῆς ψυχῆς , πτεροῤῥυούσης καὶ δεῦρο φερομένης , „ ἕως ἂν στερεοῦ τινος λάβηται . “
Lemmas: ἐπάν δέ φάσκω ὡς ἄρα ἀνόσιος ὁ θεός , εὐθύς καί ἀπό ἀρχή ἀσθενέω καί μηδέ εἷς ἄνθρωπος , ὅς αὐτός πλάσσω . πείθω δύναμαι . εἰσάγω ὁ Μωϋσῆς λόγος , καί πρός οὗτος φημί ὅτι ὅμοιος εἰμί ὁ λέγω , ὡς εἰ τις ἐγκαλέω ἐπί ὁ ὁ κακία σύστασις , ὅς οὐδέ ἀπό εἷς ἄνθρωπος δύναμαι κωλύω ὁ θεός , ὥστε ἐάν εἷς τις ἄνθρωπος εὑρίσκω ἀρχῆθεν ἄγευστος κακία γίγνομαι . ὡς γάρ περί οὗτος ὅς μέλω ἀπολογέομαι περί πρόνοια ἀπολογέομαι οὐ διά ὀλίγος οὐδέ διά εὐκαταφρόνητος , οὕτως δέ καί περί ὁ Ἀδάμ καί περί ὁ ἁμαρτία αὐτός φιλοσοφέω ὁ γιγνώσκω ὅτι κατά Ἑλλάς φωνή ὁ Ἀδάμ ἄνθρωπος εἰμί , καί ἐν ὁ δοκέω περί ὁ Ἀδάμ εἰμί φυσιολογέω Μωϋσῆς ὁ περί ὁ ὁ ἄνθρωπος φύσις . καί „ γάρ ἐν ὁ Ἀδάμ , “ ὡς φημί ὁ λόγος , „ πᾶς ἀποθνῄσκω , “ καί καταδικάζω ἐν „ ὁ ὁμοίωμα ὁ παράβασις Ἀδάμ , “ οὐ οὕτως περί εἷς τις ὡς περί ὅλος ὁ γένος οὗτος φάσκω ὁ θεῖος λόγος . καί γάρ ἐν ὁ ὁ λέγω ὡς περί εἷς ἀκολουθία ὁ ἀρά ὁ Ἀδάμ κοινός πᾶς εἰμί · καί ὁ κατά ὁ γυνή οὐ εἰμί κατά ὅς οὐ λέγω . καί ὁ ἐκβάλλω δέ ἐκ ὁ παράδεισος ἄνθρωπος μετά ὁ γυνή , ὁ „ δερμάτινος “ ἀμφιέννυμι „ χιτών , “ ὅς διά ὁ παράβασις ὁ ἄνθρωπος ποιέω ὁ ἁμαρτάνω ὁ θεός , ἀπόρρητος τις καί μυστικός ἔχω λόγος , ὑπέρ ὁ κατά Πλάτων κάθοδος ὁ ψυχή , πτερορρυέω καί δεῦρο φέρω , „ ἕως ἄν στερεός τις λαμβάνω . “
origenes.contra-celsum 4.42
Ἔῤῥιψε δ᾿ ὁ Κέλσος τὰ περὶ τῆς περιστερᾶς , ἵνα δόξῃ ἀνεγνωκέναι τὸ βιβλίον τὴν Γένεσιν , οὐδὲν δυνηθεὶς εἰπεῖν πρὸς τὸ ἐλέγξαι πλασματῶδες τὸ κατὰ τὴν περιστεράν . εἶθ᾿ ὡς ἔθος αὐτῷ ἐστιν ἐπὶ τὸ γελοιότερον μεταφράζειν τὰ γεγραμμένα , „ τὸν κόρακα “ εἰς κορώνην μετείληφε καὶ οἴεται ταῦτα Μωϋσέα ἀναγεγραφέναι , ῥᾳδιουργοῦντα τὰ κατὰ τὸν παρ᾿ Ἕλλησι Δευκαλίωνα · εἰ μὴ ἄρα οὐδὲ Μωϋσέως οἴεται εἶναι τὴν γραφὴν ἀλλά τινων πλειόνων · τοιοῦτον γὰρ δηλοῖ τὸ παραχαράττοντες καὶ ῥᾳδιουργοῦντες τὸν Δευκαλίωνα , καὶ τοῦτο · οὐ γὰρ οἶμαι προσεδόκησαν ὅτι ταῦτ᾿ εἰς φῶς πρόεισι . πῶς δ᾿ οἱ ὅλῳ ἔθνει διδόντες γράμματα οὐ προσεδόκησαν αὐτὰ εἰς φῶς προελθεῖν , οἳ καὶ ἐπροφήτευσαν πᾶσι τοῖς ἔθνεσι τὴν θεοσέβειαν ταύτην κηρυχθήσεσθαι ; ὁ δ᾿ Ἰησοῦς τὸ „ ἀρθήσεται ἀφ᾿ ὑμῶν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ καὶ δοθήσεται ἔθνει ποιοῦντι τοὺς καρποὺς αὐτῆς “ Ἰουδαίοις λέγων τί ἄλλο ᾠκονόμει ἢ εἰς φῶς αὐτὸς θείᾳ δυνάμει προαγαγεῖν πᾶσαν τὴν Ἰουδαϊκὴν γραφὴν , περιέχουσαν μυστήρια τῆς τοῦ θεοῦ βασιλείας ; εἶτα ἐὰν μὲν τὰς Ἑλλήνων θεογονίας καὶ τὰς περὶ θεῶν δώδεκα ἱστορίας ἀναγινώσκωσι , σεμνοποιοῦσιν αὐτὰς ταῖς ἀλληγορίαις , ἐὰν δὲ τὰ ἡμέτερα διασύρειν βούλωνται , ἀτεχνῶς φασι παισὶ νηπίοις αὐτὰ μεμυθολογῆσθαι .
Lemmas: ῥίπτω δέ ὁ ξελσυς ὁ περί ὁ περιστερά , ἵνα δοκέω ἀναγιγνώσκω ὁ βιβλίον ὁ Γένεσις , οὐδείς δύναμαι λέγω πρός ὁ ἐλέγχω πλασματώδης ὁ κατά ὁ περιστερά . εἶτα ὡς ἔθος αὐτός εἰμί ἐπί ὁ γέλοιος μεταφράζω ὁ γράφω , „ ὁ κόραξ “ εἰς κορώνη μεταλαμβάνω καί οἴομαι οὗτος Μωϋσῆς ἀναγράφω , ῥᾳδιουργέω ὁ κατά ὁ παρά Ἕλλην Δευκαλίων · εἰ μή ἄρα οὐδέ Μωϋσῆς οἴομαι εἰμί ὁ γραφή ἀλλά τις πολύς · τοιοῦτος γάρ δηλόω ὁ παραχαράσσω καί ῥᾳδιουργέω ὁ Δευκαλίων , καί οὗτος · οὐ γάρ οἴομαι προσδοκέω ὅτι οὗτος εἰς φάος πρόειμι . πῶς δέ ὁ ὅλος ἔθνος δίδωμι γράμμα οὐ προσδοκέω αὐτός εἰς φάος προέρχομαι , ὅς καί προφητεύω πᾶς ὁ ἔθνος ὁ θεοσέβεια οὗτος κηρύσσω ; ὁ δέ Ἰησοῦς ὁ „ ἀείρω ἀπό σύ ὁ βασιλεία ὁ θεός καί δίδωμι ἔθνος ποιέω ὁ καρπός αὐτός “ Ἰουδαῖος λέγω τίς ἄλλος οἰκονομέω ἤ εἰς φάος αὐτός θεῖος δύναμις προάγω πᾶς ὁ Ἰουδαικός γραφή , περιέχω μυστήριον ὁ ὁ θεός βασιλεία ; εἶτα ἐάν μέν ὁ Ἕλλην θεογονία καί ὁ περί θεός δώδεκα ἱστορία ἀναγιγνώσκω , σεμνοποιέω αὐτός ὁ ἀλληγορία , ἐάν δέ ὁ ἡμέτερος διασύρω βούλομαι , ἄτεχνος φημί παῖς νήπιος αὐτός μυθολογέω .
origenes.contra-celsum 4.43
Ἀτοπωτάτην δὲ λέγει καὶ ἔξωρον παιδοποιΐαν , εἰ καὶ μὴ ὠνόμασε , δῆλον δ᾿ ὅτι λέγων τὴν τοῦ Ἀβραὰμ καὶ τῆς Σάῤῥας . ῥίπτων δὲ καὶ τὰς τῶν ἀδελφῶν ἐπιβουλὰς ἤτοι τὸν Κάϊν ἐπιβουλεύσαντα τῷ Ἄβελ λέγει ἢ πρὸς τούτῳ καὶ τὸν Ἠσαῦ τῷ Ἰακώβ · πατρὸς δὲ λύπην , τάχα μὲν καὶ τὴν Ἰσαὰκ ἐπὶ τῇ τοῦ Ἰακὼβ ἀποδημίᾳ τάχα δὲ καὶ τὴν τοῦ Ἰακὼβ διὰ τὸν Ἰωσὴφ πραθέντα εἰς Αἴγυπτον . μητέρων δ᾿ οἶμαι ἐνέδρας ἀναγράφοντα αὐτὸν δηλοῦν τὴν Ῥεβέκκαν , οἰκονομήσασαν τὰς τοῦ Ἰσαὰκ εὐχὰς μὴ ἐπὶ τὸν Ἠσαῦ ἀλλ᾿ ἐπὶ τὸν Ἰακὼβ φθάσαι . ἄγχιστα δὲ τούτοις πᾶσι συμπολιτευόμενον εἴ φαμεν τὸν θεὸν , τί ἄτοπον πράσσομεν πειθόμενοι μηδέ ποτε ἀφιστάνειν τὴν ἑαυτοῦ θειότητα τῶν μετὰ τοῦ καλῶς καὶ ἐῤῥωμένως βιοῦν αὐτῷ ἀνακειμένων ; ἐχλεύασε δὲ τὴν παρὰ τῷ Λάβαν κτῆσιν τοῦ Ἰακὼβ , μὴ νοήσας , ἐπὶ τί ἀναφέρεται τὸ „ καὶ ἦν τὰ ἄσημα τοῦ Λάβαν , τὰ δὲ ἐπίσημα τοῦ Ἰακὼβ . “ καί φησι τὸν θεὸν τοῖς υἱοῖς ὀνάρια καὶ προβάτια καὶ καμήλους δεδωρῆσθαι · καὶ οὐχ ἑώρα ὅτι „ ταῦτα πάντα τυπικῶς συνέβαινεν ἐκείνοις , ἐγράφη δὲ δι᾿ ἡμᾶς . εἰς οὓς τὰ τέλη τῶν αἰώνων κατήντησε “ · παρ᾿ οἷς τὸ ποικίλα ἤθη „ ἐπίσημα “ γινόμενα τῷ λόγῳ τοῦ θεοῦ πολιτεύεται , δοθέντα κτῆσις τῷ τροπικῶς καλουμένῳ Ἰακώβ . ἀπὸ γὰρ τῶν ἐθνῶν οἱ εἰς αὐτὸν πιστεύοντες ἐδηλοῦντο διὰ τῶν ἀναγεγραμμένων περὶ Λάβαν καὶ Ἰακώβ .
Lemmas: ἄτοπος δέ λέγω καί ἔξωρος παιδοποιία , εἰ καί μή ὀνομάζω , δῆλος δέ ὅτι λέγω ὁ ὁ Ἀβραάμ καί ὁ Σάρρα . ῥίπτω δέ καί ὁ ὁ ἀδελφός ἐπιβουλή ἤτοι ὁ Κάϊν ἐπιβουλεύω ὁ Ἄβελ λέγω ἤ πρός οὗτος καί ὁ Ἠσαῦ ὁ Ἰακώβ · πατήρ δέ λύπη , τάχα μέν καί ὁ Ἰσαάκ ἐπί ὁ ὁ Ἰακώβ ἀποδημία τάχα δέ καί ὁ ὁ Ἰακώβ διά ὁ Ἰωσήφ πιπράσκω εἰς Αἴγυπτος . μήτηρ δέ οἴομαι ἐνέδρα ἀναγράφω αὐτός δηλόω ὁ Ῥεβέκκα , οἰκονομέω ὁ ὁ Ἰσαάκ εὐχή μή ἐπί ὁ Ἠσαῦ ἀλλά ἐπί ὁ Ἰακώβ φθάνω . ἄγχιστος δέ οὗτος πᾶς συμπολιτεύω εἰ φημί ὁ θεός , τίς ἄτοπος πράσσω πείθω μηδέ ποτέ ἀφίστημι ὁ ἑαυτοῦ θειότης ὁ μετά ὁ καλός καί ἐρρωμένος βιόω αὐτός ἀνάκειμαι ; χλευάζω δέ ὁ παρά ὁ Λάβαν κτῆσις ὁ Ἰακώβ , μή νοέω , ἐπί τίς ἀναφέρω ὁ „ καί εἰμί ὁ ἄσημος ὁ Λάβαν , ὁ δέ ἐπίσημος ὁ Ἰακώβ . “ καί φημί ὁ θεός ὁ υἱός ὀνάριον καί πρόβατον καί κάμηλος δωρέω · καί οὐ ὁράω ὅτι „ οὗτος πᾶς τυπικός συμβαίνω ἐκεῖνος , γράφω δέ διά ἐγώ . εἰς ὅς ὁ τέλος ὁ αἰών καταντάω “ · παρά ὅς ὁ ποικίλος ἦθος „ ἐπίσημος “ γίγνομαι ὁ λόγος ὁ θεός πολιτεύω , δίδωμι κτῆσις ὁ τροπικός καλέω Ἰακώβ . ἀπό γάρ ὁ ἔθνος ὁ εἰς αὐτός πιστεύω δηλέομαι διά ὁ ἀναγράφω περί Λάβαν καί Ἰακώβ .
origenes.contra-celsum 4.46
Παραῤῥίπτει δ᾿ ὁ Κέλσος τὴν ἀπέχθειαν , οἶμαι τοῦ Ἠσαῦ πρὸς τὸν Ἰακὼβ , ἀνδρὸς κατὰ τὴν γραφὴν ὁμολογουμένου φαύλου · καὶ μὴ σαφῶς ἐκτιθέμενος τὰ περὶ τὸν Συμέων καὶ τὸν Λευῒ , ἐπεξελθόντας τῇ ὕβρει τῆς ἀδελφῆς βιασθείσης ὑπὸ τοῦ υἱοῦ τοῦ βασιλέως Σικίμων , σφᾶς αἰτιᾶται · ἀδελφοὺς δὲ πωλοῦντας τοὺς υἱοὺς λέγει τοῦ Ἰακὼβ , καὶ ἀδελφὸν πιπρασκόμενον τὸν Ἰωσὴφ , καὶ πατέρα ἐξαπατώμενον τὸν Ἰακὼβ , ἐπεὶ μηδὲν ὑπονοήσας περὶ τῶν υἱῶν ἐπιδεικνύντων „ τὸν ποικίλον χιτῶνα “ τοῦ Ἰωσὴφ ἀλλὰ πιστεύσας αὐτοῖς „ ἐπένθει ὡς ἀπολωλότα τὸν Ἰωσὴφ ἐν Αἰγύπτῳ δουλεύοντα , ὅρα δὲ τινα τρόπον ἀπεχθῶς καὶ οὐ φιλαλήθως συνήγαγε τὰ ἀπὸ τῆς ἱστοριας ὁ Κέλσος · ὥστε ὅπου μὲν ἐδόκει αὐτῷ κατηγορίαν περιέχειν ἡ ἱστορια , ἐκτιθεται αὐτὴν , ὅπου δὲ σωφροσύνης ἀξιολόγου ἐπίδειξις γεγένηται , τοῦ Ἰωσὴφ οὖκ ἐνδόντος πρὸς τὸν ἔρωτα τῆς νομιζομένης δεσποίνης πῆ μὲν παρακαλούσης πῇ δ᾿ ἀπειλούσης , οὐδ᾿ ὑπεμνήσθη τῆς ἱστορίας . πολλῶ γὰρ κρείττονα τῶν κατὰ τὸν Βελλεροφόντην ἱστορουμένων ἴδοιμεν ἂν τὸν Ἰωσὴφ , ἑλόμενον κατακλεισθῆναι ἐν φυλακῇ ἤπερ ἀπολέσαι νοῦν σώφρονα · δυνάμενος γοῦν ἀπολογίσασθαι καὶ δικαιολογήσασθαι πρὸς τὴν κατηγορήσασαν μεγαλοψύχως ἀπεσιώπησε τῷ θεῷ ἐπιτρέψας τὰ καθ᾿ ἑαυτόν .
Lemmas: παραρρίπτω δέ ὁ ξελσυς ὁ ἀπέχθεια , οἴομαι ὁ Ἠσαῦ πρός ὁ Ἰακώβ , ἀνήρ κατά ὁ γραφή ὁμολογέω φαῦλος · καί μή σαφής ἐκτίθημι ὁ περί ὁ Σύμη καί ὁ Λευΐ , ἐπεξέρχομαι ὁ ὕβρις ὁ ἀδελφή βιάζω ὑπό ὁ υἱός ὁ βασιλεύς Σικίμος , σφεῖς αἰτιάομαι · ἀδελφός δέ πωλέω ὁ υἱός λέγω ὁ Ἰακώβ , καί ἀδελφός πιπράσκω ὁ Ἰωσήφ , καί πατήρ ἐξαπατάω ὁ Ἰακώβ , ἐπεί μηδείς ὑπονοέω περί ὁ υἱός ἐπιδείκνυμι „ ὁ ποικίλος χιτών “ ὁ Ἰωσήφ ἀλλά πιστεύω αὐτός „ πενθέω ὡς ἀπόλλυμι ὁ Ἰωσήφ ἐν Αἴγυπτος δουλεύω , ὁράω δέ τις τρόπος ἀπεχθῶς καί οὐ φιλαλήθης συνάγω ὁ ἀπό ὁ ἱστορία ὁ ξελσυς · ὥστε ὅπου μέν δοκέω αὐτός κατηγορία περιέχω ὁ ἱστορία , ἐκτίθημι αὐτός , ὅπου δέ σωφροσύνη ἀξιόλογος ἐπίδειξις γίγνομαι , ὁ Ἰωσήφ οὐ ἐνδίδωμι πρός ὁ ἔρως ὁ νομίζω δέσποινα πῇ μέν παρακαλέω πῇ δέ ἀπειλέω , οὐδέ ὑπομιμνῄσκω ὁ ἱστορία . πολύς γάρ κρατύς ὁ κατά ὁ Βελλεροφόντης ἱστορέω ὁράω ἄν ὁ Ἰωσήφ , αἱρέω κατακλείω ἐν φυλακή ἤ ἀπόλλυμι νόος σώφρων · δύναμαι γοῦν ἀπολογίζομαι καί δικαιολογέομαι πρός ὁ κατηγορέω μεγαλόψυχος ἀποσιωπάω ὁ θεός ἐπιτρέπω ὁ κατά ἑαυτοῦ .
origenes.contra-celsum 4.51
Δοκεῖ δέ μοι καὶ ἀκηκοέναι ὅτι ἐστὶ συγγράμματα περιέχοντα τὰς τοῦ νόμου ἀλληγορίας , ἅπερ εἰ ἀνεγνώκει , οὐκ ἂν ἔλεγεν · αἱ γοῦν δοκοῦσαι περὶ αὐτῶν ἀλληγορίαι γεγράφθαι πολὺ τῶν μύθων αἰσχίους εἰσὶ καὶ ἀτοπώτεραι , τὰ μηδαμῆ μηδαμῶς ἁρμοσθῆναι δυνάμενα θαυμαστῇ τινι καὶ παντάπασιν ἀναισθήτῳ μωρίᾳ συνάπτουσαι . ἔοικε δὲ περὶ τῶν Φίλωνος συγγραμμάτων ταῦτα λέγειν ἢ καὶ τῶν ἔτι ἀρχαιοτέρων , ὁποῖά ἐστι τὰ Ἀριστοβούλου . στοχάζομαι δὲ τὸν Κέλσον μὴ ἀνεγνωκέναι τὰ βιβλία , ἐπεὶ πολλαχοῦ οὕτως ἐπιτετεῦχθαί μοι φαίνεται , ὥστε αἱρεθῆναι ἂν καὶ τοὺς ἐν Ἕλλησι φιλοσοφοῦντας ἀπὸ τῶν λεγομένων · ἐν οἷς οὐ μόνον φράσις ἐξήσκηται ἀλλὰ καὶ νοήματα καὶ δόγματα καὶ ἡ χρῆσις τῶν , ὡς οἴεται , ἀπὸ τῶν γραφῶν μύθων ὁ Κέλσος . ἐγὼ δ᾿ οἶδα καὶ Νουμήνιον τὸν Πυθαγόρειον . ἄνδρα πολλῷ κρεῖττον διηγησάμενον Πλάτωνα καὶ ( περὶ ) τῶν Πυθαγορείων δογμάτων πρεσβεύσαντα , πολλαχοῦ τῶν συγγραμμάτων αὐτοῦ ἐκτιθέμενον τὰ Μωϋσέως καὶ τῶν προφητῶν καὶ οὐκ ἀπιθάνως αὐτὰ τροπολογοῦντα , ὥσπερ ἐν τῷ καλουμένῳ Ἔποπι καὶ ἐν τοῖς περὶ ἀριθμῶν καὶ ἐν τοῖς περὶ τόπου . ἐν δὲ τῷ τρίτῳ περὶ τἀγαθοῦ ἐκτίθεται καὶ περὶ τοῦ Ἰησοῦ ἱστορίαν τινὰ , τὸ ὄνομα αὐτοῦ οὐ λέγων , καὶ τροπολογεῖ αὐτήν · πότερον δ᾿ ἐπιτετευγμένως ἢ ἀποτετευγμένως , ἄλλου καιροῦ ἐστιν εἰπεῖν . ἐκτίθεται καὶ τὴν περὶ Μωϋσέως καὶ Ἰαννοῦ καὶ Ἰαμβροῦ ἱστορίαν . ἀλλ᾿ οὐκ ἐν ἐκείνῃ σεμνυνόμεθα , ἀποδεχόμεθα δ᾿ αὐτὸν μᾶλλον Κέλσου καὶ ἄλλων Ἑλλήνων βουληθέντα φιλομαθῶς καὶ τὰ ἡμέτερα ἐξετάσαι καὶ κινηθέντα ὡς περὶ τροπολογουμένων καὶ οὐ μωρῶν συγγραμμάτων .
Lemmas: δοκέω δέ ἐγώ καί ἀκούω ὅτι εἰμί σύγγραμμα περιέχω ὁ ὁ νόμος ἀλληγορία , ὅς εἰ ἀναγιγνώσκω , οὐ ἄν λέγω · ὁ γοῦν δοκέω περί αὐτός ἀλληγορία γράφω πολύς ὁ μῦθος αἰσχρός εἰμί καί ἄτοπος , ὁ μηδαμῆ μηδαμῶς ἁρμόζω δύναμαι θαυμαστός τις καί παντάπασι ἀναίσθητος μωρία συνάπτω . ἔοικα δέ περί ὁ Φίλων σύγγραμμα οὗτος λέγω ἤ καί ὁ ἔτι ἀρχαῖος , ὁποῖος εἰμί ὁ Ἀριστόβουλος . στοχάζομαι δέ ὁ ξελσυς μή ἀναγιγνώσκω ὁ βιβλίον , ἐπεί πολλαχοῦ οὕτως ἐπιτυγχάνω ἐγώ φαίνω , ὥστε αἱρέω ἄν καί ὁ ἐν Ἕλλην φιλοσοφέω ἀπό ὁ λέγω · ἐν ὅς οὐ μόνος φράσις ἐξασκέω ἀλλά καί νόημα καί δόγμα καί ὁ χρῆσις ὁ , ὡς οἴομαι , ἀπό ὁ γραφή μῦθος ὁ ξελσυς . ἐγώ δέ οἶδα καί Νουμήνιος ὁ Πυθαγόρειος . ἀνήρ πολύς κρατύς διηγέομαι Πλάτων καί ( περί ) ὁ Πυθαγόρειος δόγμα πρεσβεύω , πολλαχοῦ ὁ σύγγραμμα αὐτός ἐκτίθημι ὁ Μωϋσῆς καί ὁ προφήτης καί οὐ ἀπίθανος αὐτός τροπολογέω , ὥσπερ ἐν ὁ καλέω Ἔποψ καί ἐν ὁ περί ἀριθμός καί ἐν ὁ περί τόπος . ἐν δέ ὁ τρίτος περί ἀγαθός ἐκτίθημι καί περί ὁ Ἰησοῦς ἱστορία τις , ὁ ὄνομα αὐτός οὐ λέγω , καί τροπολογέω αὐτός · πότερος δέ ἐπιτετευγμένως ἤ ἀποτυγχάνω , ἄλλος καιρός εἰμί λέγω . ἐκτίθημι καί ὁ περί Μωϋσῆς καί Ἰαννός καί Ἰαμβρός ἱστορία . ἀλλά οὐ ἐν ἐκεῖνος σεμνύνω , ἀποδέχομαι δέ αὐτός μάλα ξελσυς καί ἄλλος Ἕλλην βούλομαι φιλομαθής καί ὁ ἡμέτερος ἐξετάζω καί κινέω ὡς περί τροπολογέω καί οὐ μωρός σύγγραμμα .
origenes.contra-celsum 4.52
Ἑξῆς δὲ τούτοις ἐπιλεξάμενος ἀπὸ πάντων συγγραμμάτων . τῶν περιεχόντων ἀλληγορίας καὶ διηγήσεις μετὰ οὐκ εὐκαταφρονήτου λέξεως , τὸ εὐτελέστερον καὶ δυνάμενον μέν τι πρὸς τοὺς πολλοὺς καὶ ἁπλουστέρους πίστεως χάριν συμβαλέσθαι οὐ μὴν οἷόν τε καὶ τοὺς συνετωτέρους κινῆσαι , φησίν · οἵαν δὴ καὶ Παπίσκου τινὸς καὶ Ἰάσονος ἀντιλογίαν ἔγνων , οὐ γέλωτος ἀλλὰ μᾶλλον ἐλέους καὶ μίσους ἀξίαν . ἔμοιγ᾿ οὖν οὐ ταῦτ᾿ ἐλέγχειν πρόκειται · ἔστι γὰρ παντί που δῆλα , καὶ μάλιστα εἴ τις ὑπομείναι καὶ ἀνάσχοιτο αὐτῶν ἐπακοῦσαι τῶν συγγραμμάτων . ἀλλ᾿ ἐκεῖνο μᾶλλον ἐθέλω διδάξαι τὴν φύσιν , ὅτι ὁ θεὸς οὐδὲν θνητὸν ἐποίησεν · ἀλλὰ θεοῦ μὲν ἔργα ὅσα ἀθάνατα . θνητὰ δ᾿ ἐκείνων . καὶ ψυχὴ μὲν θεοῦ ἔργον , σώματος δὲ ἄλλη φύσις . καὶ ταύτῃ γε οὐδὲν διοίσει νυκτερίδος ἢ εὐλῆς ἢ βατράχου ἢ ἀνθρώπου σῶμα · ὕλη γὰρ ἡ αὐτὴ . καὶ τὸ φθαρτὸν αὐτῶν ὅμοιον . οὐδὲν δ᾿ ἧττον ἐβουλόμην πάνθ᾿ ὁντινοῦν . ἀκούσαντα δεινολογοῦντος Κέλσου καὶ φάσκοντος τὸ ἐπιγεγραμμένον σύγγραμμα Ἰάσονος καὶ Παπίσκου ἀντιλογίαν περὶ Χριστοῦ οὐ γέλωτος ἀλλὰ μίσους ἄξιον εἶναι , λαβεῖν εἰς χεῖρας τὸ συγγραμμάτιον καὶ ὑπομεῖναι καὶ ἀνασχέσθαι ἀκοῦσαι τῶν ἐν αὐτῷ , ἵν᾿ αὐτόθεν καταγνῶ τοῦ Κέλσου , μηδὲν εὑρίσκων μίσους ἄξιον ἐν τῷ βιβλίῳ . ἐὰν δ᾿ ἀδεκάστως τις ἐντυγχάνῃ . εὑρήσει ὅτι οὐδ᾿ ἐπὶ γέλωτα κινεῖ τὸ βιβλίον . ἐν ᾧ ἀναγέγραπται Χριστιανὸς Ἰουδαίῳ διαλεγόμενος ἀπὸ τῶν Ἰουδαϊκῶν γραφῶν καὶ δεικνὺς τὰς περὶ τοῦ Χριστοῦ προφητείας ἐφαρμόζειν τῷ Ἰησοῦ , καίτοι γε οὐκ ἀγεννῶς οὐδ᾿ ἀπρεπῶς τῷ Ἰουδαϊκῷ προσώπῳ τοῦ ἑτέρου ἱσταμένου πρὸς τὸν λόγον .
Lemmas: ἑξῆς δέ οὗτος ἐπιλέγω ἀπό πᾶς σύγγραμμα . ὁ περιέχω ἀλληγορία καί διήγησις μετά οὐ εὐκαταφρόνητος λέξις , ὁ εὐτελής καί δύναμαι μέν τις πρός ὁ πολύς καί ἁπλόος πίστις χάριν συμβάλλω οὐ μήν οἷος τε καί ὁ συνετός κινέω , φημί · οἷος δή καί Παπίσκος τις καί Ἰάσων ἀντιλογία γιγνώσκω , οὐ γέλως ἀλλά μάλα ἔλεος καί μῖσος ἄξιος . ἐγώ οὖν οὐ οὗτος ἐλέγχω πρόκειμαι · εἰμί γάρ πᾶς που δῆλος , καί μάλα εἰ τις ὑπομένω καί ἀνέχω αὐτός ἐπακούω ὁ σύγγραμμα . ἀλλά ἐκεῖνος μάλα ἐθέλω διδάσκω ὁ φύσις , ὅτι ὁ θεός οὐδείς θνητός ποιέω · ἀλλά θεός μέν ἔργον ὅσος ἀθάνατος . θνητός δέ ἐκεῖνος . καί ψυχή μέν θεός ἔργον , σῶμα δέ ἄλλος φύσις . καί οὗτος γε οὐδείς διαφέρω νυκτερίς ἤ εὐλή ἤ βάτραχος ἤ ἄνθρωπος σῶμα · ὕλη γάρ ὁ αὐτός . καί ὁ φθαρτός αὐτός ὅμοιος . οὐδείς δέ ἥσσων βούλομαι πᾶς ὅστις . ἀκούω δεινολογέω ξελσυς καί φάσκω ὁ ἐπιγράφω σύγγραμμα Ἰάσων καί Παπίσκος ἀντιλογία περί Χριστός οὐ γέλως ἀλλά μῖσος ἄξιος εἰμί , λαμβάνω εἰς χείρ ὁ συγγραμμάτιον καί ὑπομένω καί ἀνέχω ἀκούω ὁ ἐν αὐτός , ἵνα αὐτόθεν καταγιγνώσκω ὁ ξελσυς , μηδείς εὑρίσκω μῖσος ἄξιος ἐν ὁ βιβλίον . ἐάν δέ ἀδέκαστος τις ἐντυγχάνω . εὑρίσκω ὅτι οὐδέ ἐπί γέλως κινέω ὁ βιβλίον . ἐν ὅς ἀναγράφω Χριστιανός Ἰουδαῖος διαλέγω ἀπό ὁ Ἰουδαικός γραφή καί δείκνυμι ὁ περί ὁ Χριστός προφητεία ἐφαρμόζω ὁ Ἰησοῦς , καίτοι γε οὐ ἀγεννής οὐδέ ἀπρεπής ὁ Ἰουδαικός πρόσωπον ὁ ἕτερος ἵστημι πρός ὁ λόγος .
origenes.contra-celsum 4.53
Οὐκ οἶδα δ᾿ ὅπως τὰ ἄμικτα καὶ οὐ πεφυκότα ἅμα συμβαίνειν ἀνθρωπίνῃ φύσει συναγαγὼν εἶπε τὸ βιβλίον ἐκεῖνο ἐλέους καὶ μίσους ἄξιον εἶναι . πᾶς γὰρ ὁμολογήσει τὸν ἐλεούμενον μὴ μισεῖσθαι , ὅτ᾿ ἐλεεῖται , καὶ τὸν μισούμενον μὴ ἐλεεῖσθαι , ὅτε μισεῖται . διὰ τοῦτο δὲ μὴ προκεῖσθαι ἐλέγχειν φησὶ ταῦτα ὁ Κέλσος , ἐπεὶ οἴεται αὐτὰ παντί που δῆλα εἶναι καὶ πρὸ τοῦ ἐπαγομένου λογικῶς ἐλέγχου ὡς φαῦλα καὶ ἐλέους καὶ μίσους ἄξια . παρακαλοῦμεν δὲ τὸν ἐντυγχάνοντα τῇ ἀπολογίᾳ ταύτῃ πρὸς τὴν Κέλσου κατηγορίαν γεγραμμένῃ ἀνασχέσθαι καὶ ἐπακοῦσαι τῶν συγγραμμάτων ἡμῶν καὶ ὅση δύναμις ἐκ τῶν γεγραμμένων στοχάσασθαι τῆς προαιρέσεως τῶν γραψάντων καὶ τῆς συνειδήσεως καὶ τῆς διαθέσεως · εὑρήσει γὰρ ἄνδρας , διαπύρως περὶ ὧν ὑπειλήφασι διατεινομένους , τινὰς δὲ ἐμφαίνοντας καὶ τὸ ἱστορίαν ἑωραμένην καὶ καταληφθεῖσαν ἀναγράφειν ὡς παράδοξον καὶ γραφῆς ἀξίαν ἐπὶ ὠφελείᾳ τῶν ἀκουσομένων . ἢ τολμάτω τις λέγειν μὴ πάσης ὠφελείας εἶναι πηγὴν καὶ ἀρχὴν τὸ πιστεῦσαι τῷ τῶν ὅλων θεῷ καὶ πάντα πράττειν κατ᾿ ἀναφορὰν τοῦ ἐκείνῳ ἀρέσκειν περὶ οὑτινοσοῦν καὶ μηδὲν ἀπάρεστον αὐτῷ μηδ᾿ ἐνθυμεῖσθαι , ὡς οὐ μόνον λόγων καὶ ἔργων ἀλλὰ καὶ διαλογισμῶν κριθησομένων . καὶ τίς ἂν ἄλλος λόγος ἐπιστρεφέστερον προσάγοι τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν τῷ εὖ ζῆν ὡς ἡ πίστις ἢ ἡ διάληψις περὶ τοῦ πάντ᾿ ἐφορᾶν τὸν ἐπὶ πᾶσι θεὸν τὰ ὑφ᾿ ἡμῶν λεγόμενα καὶ πραττόμενα ἀλλὰ καὶ λογιζόμενα ; παραβαλέτω γὰρ ὁ βουλόμενος ἄλλην ὁδὸν , ἐπιστρέφουσαν ἅμα καὶ βελτιοῦσαν οὐ μόνον ἕνα που καὶ δεύτερον ἀλλ᾿ ὅση δύναμις καὶ πλείστους ὅσους , ἵνα τις τῇ παραθέσει ἀμφοτέρων τῶν ὁδῶν ἀκριβῶς κατανοήσῃ τὸν διατιθέντα πρὸς τὸ καλὸν λόγον .
Lemmas: οὐ οἶδα δέ ὅπως ὁ ἄμικτος καί οὐ φύω ἅμα συμβαίνω ἀνθρώπινος φύσις συνάγω λέγω ὁ βιβλίον ἐκεῖνος ἔλεος καί μῖσος ἄξιος εἰμί . πᾶς γάρ ὁμολογέω ὁ ἐλεέω μή μισέω , ὅτε ἐλεέω , καί ὁ μισέω μή ἐλεέω , ὅτε μισέω . διά οὗτος δέ μή πρόκειμαι ἐλέγχω φημί οὗτος ὁ ξελσυς , ἐπεί οἴομαι αὐτός πᾶς που δῆλος εἰμί καί πρό ὁ ἐπάγω λογικός ἔλεγχος ὡς φαῦλος καί ἔλεος καί μῖσος ἄξιος . παρακαλέω δέ ὁ ἐντυγχάνω ὁ ἀπολογία οὗτος πρός ὁ ξελσυς κατηγορία γράφω ἀνέχω καί ἐπακούω ὁ σύγγραμμα ἐγώ καί ὅσος δύναμις ἐκ ὁ γράφω στοχάζομαι ὁ προαίρεσις ὁ γράφω καί ὁ συνείδησις καί ὁ διάθεσις · εὑρίσκω γάρ ἀνήρ , διάπυρος περί ὅς ὑπολαμβάνω διατείνω , τις δέ ἐμφαίνω καί ὁ ἱστορία ὁράω καί καταλαμβάνω ἀναγράφω ὡς παράδοξος καί γραφή ἄξιος ἐπί ὠφέλεια ὁ ἀκούω . ἤ τολμάω τις λέγω μή πᾶς ὠφέλεια εἰμί πηγή καί ἀρχή ὁ πιστεύω ὁ ὁ ὅλος θεός καί πᾶς πράσσω κατά ἀναφορά ὁ ἐκεῖνος ἀρέσκω περί ὅστις καί μηδείς ἀπαρεστός αὐτός μηδέ ἐνθυμέομαι , ὡς οὐ μόνος λόγος καί ἔργον ἀλλά καί διαλογισμός κρίνω . καί τίς ἄν ἄλλος λόγος ἐπιστρεφής προσάγω ὁ ἀνθρώπινος φύσις ὁ εὖ ζάω ὡς ὁ πίστις ἤ ὁ διάληψις περί ὁ πᾶς ἐφοράω ὁ ἐπί πᾶς θεός ὁ ὑπό ἐγώ λέγω καί πράσσω ἀλλά καί λογίζομαι ; παραβάλλω γάρ ὁ βούλομαι ἄλλος ὁδός , ἐπιστρέφω ἅμα καί βελτιόω οὐ μόνος εἷς που καί δεύτερος ἀλλά ὅσος δύναμις καί πολύς ὅσος , ἵνα τις ὁ παράθεσις ἀμφότερος ὁ ὁδός ἀκριβής κατανοέω ὁ διατίθημι πρός ὁ καλός λόγος .
origenes.contra-celsum 4.55
Οὔπω δὲ λέγω ὅτι , εἴπερ ὑπέμεινε καὶ ἠνέσχετο ἐπακοῦσαι τῶν , ὥς φησι , συγγραμμάτων Μωϋσέως καὶ τῶν προφητῶν , ἐπέστησεν ἂν , τί δήποτε τὸ μὲν „ ἐποίησεν ὁ θεὸς “ ἐπ᾿ οὐρανοῦ καὶ γῆς τέτακται καὶ τοῦ καλουμένου στερεώματος ἔτι δὲ καὶ φωστήρων καὶ ἀστέρων καὶ μετὰ ταῦτα ἐπὶ κητῶν μεγάλων καὶ πάσης ψυχῆς „ ζῴων ἑρπετῶν , ἃ ἐξήγαγε τὰ ὕδατα κατὰ γένη αὐτῶν , “ καὶ παντὸς πετεινοῦ πτερωτοῦ „ κατὰ γένος “ καὶ ἑξῆς τούτοις ἐπὶ τῶν θηρίων „ τῆς γῆς κατὰ γένος “ καὶ τῶν κτηνῶν „ κατὰ γένος “ καὶ πάντων τῶν ἑρπετῶν „ τῆς γῆς κατὰ γένος “ αὐτῶν καὶ τελευταῖον ἐπὶ τοῦ ἀνθρώπου . μὴ εἰρημένου δὲ τοῦ „ ἐποίησε “ περὶ ἑτέρων . ἀρκεῖται ὁ λόγος περὶ φωτὸς μὲν τῷ „ ἐγένετο φῶς “ ἐπὶ δὲ συναγωγῆς μιᾶς παντὸς ὕδατος τοῦ ὑποκάτω παντὸς τοῦ οὐρανοῦ τῷ „ ἐγένετο οὕτως “ · ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν βλαστησάντων ἀπὸ γῆς , ὅτ᾿ „ ἐξήνεγκεν ἡ γῆ βοτάνην χόρτου σπεῖρον σπέρμα κατὰ γένος καὶ καθ᾿ ὁμοιότητα καὶ ξύλον κάρπιμον ποιοῦν καρπὸν , οὗ τὸ σπέρμα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ κατὰ γένος ἐπὶ τῆς γῆς . “ καὶ ἐζήτησεν ἂν , εἰ αἱ γεγραμμέναι προστάξεις τοῦ θεοῦ περὶ τοῦ γενέσθαι ἕκαστον τοῦ κόσμου μέρος τίνι ἢ τίσιν εἴρηνται , καὶ οὐκ ἂν εὐχερῶς κατηγόρησεν ὡς ἀδιανοήτων καὶ μηδεμίαν σύνεσιν ἀπόῤῥητον ἐχόντων τῶν ἢ ὑπὸ Μωϋσέως ἐν τούτοις γεγραμμένων ἢ , ὡς ἡμεῖς εἴποιμεν ἂν , ὑπὸ τοῦ ἐν Μωϋσεῖ θείου πνεύματος , ἀφ᾿ οὗ καὶ ἐπροφήτευσεν · ἐπεὶ μᾶλλον ᾔδει τά τ᾿ ἐόντα τά τ᾿ ἐσσόμενα πρό τ᾿ ἐόντα τῶν λεγομένων παρὰ τοῖς ποιηταῖς μάντεων ταῦτ᾿ ἐγνωκέναι .
Lemmas: οὔπω δέ λέγω ὅτι , εἴπερ ὑπομένω καί ἀνέχω ἐπακούω ὁ , ὡς φημί , σύγγραμμα Μωϋσῆς καί ὁ προφήτης , ἐφίστημι ἄν , τίς δήποτε ὁ μέν „ ποιέω ὁ θεός “ ἐπί οὐρανός καί γῆ τάσσω καί ὁ καλέω στερέωμα ἔτι δέ καί φωστήρ καί ἀστήρ καί μετά οὗτος ἐπί κῆτος μέγας καί πᾶς ψυχή „ ζῷον ἑρπετός , ὅς ἐξάγω ὁ ὕδωρ κατά γένος αὐτός , “ καί πᾶς πετεινός πτερωτός „ κατά γένος “ καί ἑξῆς οὗτος ἐπί ὁ θηρίον „ ὁ γῆ κατά γένος “ καί ὁ κτῆνος „ κατά γένος “ καί πᾶς ὁ ἑρπετόν „ ὁ γῆ κατά γένος “ αὐτός καί τελευταῖος ἐπί ὁ ἄνθρωπος . μή λέγω δέ ὁ „ ποιέω “ περί ἕτερος . ἀρκέω ὁ λόγος περί φώς μέν ὁ „ γίγνομαι φάος “ ἐπί δέ συναγωγή εἷς πᾶς ὕδωρ ὁ ὑποκάτω πᾶς ὁ οὐρανός ὁ „ γίγνομαι οὕτως “ · ὅμοιος δέ καί ἐπί ὁ βλαστάνω ἀπό γῆ , ὅτε „ ἐκφέρω ὁ γῆ βοτάνη χόρτος σπείρω σπέρμα κατά γένος καί κατά ὁμοιότης καί ξύλον κάρπιμος ποιέω καρπός , ὅς ὁ σπέρμα αὐτός ἐν αὐτός κατά γένος ἐπί ὁ γῆ . “ καί ζητέω ἄν , εἰ ὁ γράφω πρόσταξις ὁ θεός περί ὁ γίγνομαι ἕκαστος ὁ κόσμος μέρος τίς ἤ τίς λέγω , καί οὐ ἄν εὐχερής κατηγορέω ὡς ἀδιανόητος καί μηδείς σύνεσις ἀπόρρητος ἔχω ὁ ἤ ὑπό Μωϋσῆς ἐν οὗτος γράφω ἤ , ὡς ἐγώ λέγω ἄν , ὑπό ὁ ἐν Μωϋσῆς θεῖος πνεῦμα , ἀπό ὅς καί προφητεύω · ἐπεί μάλα οἶδα ὁ τε εἰμί ὁ τε εἰμί πρό τε εἰμί ὁ λέγω παρά ὁ ποιητής μάντις οὗτος γιγνώσκω .
origenes.contra-celsum 4.56
Ἔτι δὲ ἐπεί φησιν ὁ Κέλσος ὅτι ψυχὴ μὲν θεοῦ ἔργον , σώματος δὲ ἄλλη φύσις . καὶ ταύτῃ γε οὐδὲν διοίσει νυκτερίδος ἢ εὐλῆς ἢ βατράχου ἢ ἀνθρώπου σῶμα · ὕλη γὰρ ἡ αὐτὴ , καὶ τὸ φθαρτὸν αὐτῶν ὅμοιον , λεκτέον καὶ πρὸς τοῦτον αὐτοῦ τὸν λόγον ὅτι εἴπερ . ἐπεὶ ἡ ὕλη ἡ αὐτὴ ὑπόκειται νυκτερίδος ἢ εὐλῆς ἢ βατράχου ἢ ἀνθρώπου σώματι . οὐδὲν διοίσει ἀλλήλων ταῦτα τὰ σώματα . δηλονότι οὐδὲν διοίσει τὰ τούτων σώματα ἡλίου ἢ σελήνης ἢ ἀστέρων ἢ οὐρανοῦ ἢ οὑτινοσοῦν ἄλλου λεγομένου παρ᾿ Ἕλλησιν αἰσθητοῦ θεοῦ . ὕλη γὰρ ἡ αὐτὴ πᾶσι τοῖς σώμασιν ὑποκειμένη τῷ ἰδίῳ λόγῳ ἄποιος καὶ ἀσχημάτιστος , τὰς ποιότητας οὐκ οἶδα κατὰ Κέλσον , τὸν μὴ θέλοντα φθαρτόν τι ἔργον εἶναι τοῦ θεοῦ , ὑπὸ τίνος λαμβάνουσα . τὸ γὰρ φθαρτὸν ἀνάγκη παντὸς οὑτινοσοῦν ἐκ τῆς αὐτῆς ὑποκειμένης ὕλης γεγενημένου ὅμοιον εἶναι κατὰ τὸν Κέλσον τῷ ἑαυτοῦ λόγῳ . εἰ μὴ ἄρα ἐνταῦθα ὁ Κέλσος θλιβόμενος ἀποπηδήσεται μὲν ἀπὸ Πλάτωνος , τοῦ ἔκ τινος κρατῆρος τὴν ψυχὴν ποιοῦντος , προσφεύξεται δὲ Ἀριστοτέλει καὶ τοῖς ἀπὸ τοῦ Περιπάτου , ἄϋλον φάσκουσιν εἶναι τὸν αἰθέρα , καὶ πέμπτης παρὰ τὰ τέσσαρα στοιχεῖα αὐτὸν εἶναι φύσεως · πρὸς ὃν λόγον οὐκ ἀγεννῶς καὶ οἱ ἀπὸ Πλάτωνος καὶ οἱ ἀπὸ τῆς Στοᾶς ἔστησαν . καὶ ἡμεῖς δὲ οἱ ὑπὸ τοῦ Κέλσου καταφρονούμενοι στησόμεθα , ἀπαιτούμενοι διηγήσασθαι καὶ κατασκευάσαι τὸ ἐν τῷ προφήτῃ λεγόμενον οὕτως · „ οἱ οὐρανοὶ ἀπολοῦνται , σὺ δὲ διαμενεῖς · καὶ πάντες ὡς ἱμάτιον παλαιωθήσονται , καὶ ὡσεὶ περιβόλαιον ἑλίξεις αὐτοὺς [ ὡς ἱμάτιον ] , καὶ ἀλλαγήσονται . σὺ δὲ ὁ αὐτὸς εἶ . “ πλὴν ἀρκεῖ πρὸς τὸν Κέλσον καὶ ταῦτα ἀποφηνάμενον ὅτι ψυχὴ μὲν θεοῦ ἔργον , σώματος δὲ ἄλλη φύσις · οὗ τῷ λόγῳ ἠκολούθησε μηδὲν διαφέρειν νυκτερίδος ἢ εὐλῆς ἢ βατράχου σῶμα τοῦ αἰθερίου σώματος .
Lemmas: ἔτι δέ ἐπεί φημί ὁ ξελσυς ὅτι ψυχή μέν θεός ἔργον , σῶμα δέ ἄλλος φύσις . καί οὗτος γε οὐδείς διαφέρω νυκτερίς ἤ εὐλή ἤ βάτραχος ἤ ἄνθρωπος σῶμα · ὕλη γάρ ὁ αὐτός , καί ὁ φθαρτός αὐτός ὅμοιος , λεκτέος καί πρός οὗτος αὐτός ὁ λόγος ὅτι εἴπερ . ἐπεί ὁ ὕλη ὁ αὐτός ὑπόκειμαι νυκτερίς ἤ εὐλή ἤ βάτραχος ἤ ἄνθρωπος σῶμα . οὐδείς διαφέρω ἀλλήλων οὗτος ὁ σῶμα . δηλονότι οὐδείς διαφέρω ὁ οὗτος σῶμα ἥλιος ἤ σελήνη ἤ ἀστήρ ἤ οὐρανός ἤ ὅστις ἄλλος λέγω παρά Ἕλλην αἰσθητός θεός . ὕλη γάρ ὁ αὐτός πᾶς ὁ σῶμα ὑπόκειμαι ὁ ἴδιος λόγος ἄποιος καί ἀσχημάτιστος , ὁ ποιότης οὐ οἶδα κατά ξελσυς , ὁ μή ἐθέλω φθαρτός τις ἔργον εἰμί ὁ θεός , ὑπό τίς λαμβάνω . ὁ γάρ φθαρτός ἀνάγκη πᾶς ὅστις ἐκ ὁ αὐτός ὑπόκειμαι ὕλη γίγνομαι ὅμοιος εἰμί κατά ὁ ξελσυς ὁ ἑαυτοῦ λόγος . εἰ μή ἄρα ἐνταῦθα ὁ ξελσυς θλίβω ἀποπηδάω μέν ἀπό Πλάτων , ὁ ἐκ τις κρατήρ ὁ ψυχή ποιέω , προσφεύγω δέ Ἀριστοτέλης καί ὁ ἀπό ὁ Περίπατος , ἄυλος φάσκω εἰμί ὁ αἰθήρ , καί πέμπτος παρά ὁ τέσσαρες στοιχεῖον αὐτός εἰμί φύσις · πρός ὅς λόγος οὐ ἀγεννής καί ὁ ἀπό Πλάτων καί ὁ ἀπό ὁ Στοά ἵστημι . καί ἐγώ δέ ὁ ὑπό ὁ ξελσυς καταφρονέω ἵστημι , ἀπαιτέω διηγέομαι καί κατασκευάζω ὁ ἐν ὁ προφήτης λέγω οὕτως · „ ὁ οὐρανός ἀπόλλυμι , σύ δέ διαμένω · καί πᾶς ὡς ἱμάτιον παλαιόω , καί ὡσεί περιβόλαιον ἑλίσσω αὐτός [ ὡς ἱμάτιον ] , καί ἀλλάσσω . σύ δέ ὁ αὐτός εἰμί . “ πλήν ἀρκέω πρός ὁ ξελσυς καί οὗτος ἀποφαίνω ὅτι ψυχή μέν θεός ἔργον , σῶμα δέ ἄλλος φύσις · ὅς ὁ λόγος ἀκολουθέω μηδείς διαφέρω νυκτερίς ἤ εὐλή ἤ βάτραχος σῶμα ὁ αἰθέριος σῶμα .