origenes.contra-celsum 4.31
Μετὰ ταῦτα βουλόμενος κατασκευάζειν ὅτι μηδὲν τῶν προειρημένων παρ᾿ αὐτῷ ζῴων διαφέρουσιν Ἰουδαῖοι καὶ Χριστιανοί φησιν Ἰουδαίους ἀπ᾿ Αἰγύπτου δραπέτας γεγονέναι , μηδὲν πώποτε ἀξιόλογον πράξαντας , οὔτ᾿ ἐν λόγῳ οὔτ᾿ ἐν λόγῳ οὔτ᾿ ἐν ἀριθμῷ αὐτούς ποτε γεγενημένους . περὶ μὲν οὖν τοῦ μὴ δραπέτας αὐτοὺς γεγονέναι μηδ᾿ Αἰγυπτίους ἀλλ᾿ Ἑβραίους ὄντας παρῳκηκέναι ἐν τῇ Αἰγύπτῳ , ἐν τοῖς ἀνωτέρω ἡμῖν λέλεκται · εἰ δὲ τὸ μήτ᾿ ἐν λόγῳ μήτ᾿ ἐν ἀριθμῷ αὐτοὺς γεγονέναι κατασκευάζεσθαι νομίζει ἐκ τοῦ μὴ πάνυ τι τὴν περὶ αὐτῶν ἱστορίαν εὑρίσκεσθαι παρὰ τοῖς Ἕλλησι , φήσομεν ὅτι εἴ τις ἐνατενίσαι τῇ ἀρχῆθεν αὐτῶν πολιτείᾳ καὶ τῇ τῶν νόμων διατάξει , εὕροι ἂν ὅτι γεγόνασιν ἄνθρωποι σκιὰν οὐρανίου βίου παραδεικνύντες ἐπὶ γῆς · παρ᾿ οἷς οὐδὲν ἄλλο θεὸς νενόμιστο ἢ ὁ ἐπὶ πᾶσι , καὶ οὐδεὶς τῶν εἰκόνας ποιούντων ἐπολιτεύετο . οὔτε γὰρ ζωγράφος οὔτ᾿ ἀγαλματοποιὸς ἐν τῇ πολιτείᾳ αὐτῶν ἦν , ἐκβάλλοντος πάντας τοὺς τοιούτους ἀπ᾿ αὐτῆς τοῦ νόμου , ἵνα μηδεμία πρόφασις ᾖ τῆς τῶν ἀγαλμάτων κατασκευῆς , τοὺς ἀνοήτους τῶν ἀνθρώπων ἐπισπωμένης καὶ καθελκούσης ἀπὸ τοῦ θεοῦ εἰς γῆν τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς ψυχῆς . ἦν οὖν παρ᾿ αὐτοῖς νόμος καὶ τοιοῦτος · „ μὴ ἀνομήσητε καὶ ποιήσητε ὑμῖν ἑαυτοῖς γλυπτὸν ὁμοίωμα , πᾶσαν εἰκόνα ὁμοίωμα ἀρσενικοῦ ἢ θηλυκοῦ , ὁμοίωμα παντὸς κτήνους τῶν ὄντων ἐπὶ τῆς γῆς , ὁμοίωμα παντὸς ὀρνέου πτερωτοῦ , ὃ πέταται ὑπὸ τὸν οὐρανὸν , ὁμοίωμα παντὸς ἑρπετοῦ , ὃ ἕρπει ἐπὶ τῆς γῆς , ὁμοίωμα παντὸς ἰχθύος , ὅσα ἐστὶν ἐν τοῖς ὕδασιν ὑποκάτω τῆς γῆς . “ καὶ ἐβούλετό γε ὁ νόμος τῇ περὶ ἑκάστου ἀληθείᾳ ὁμιλοῦντας αὐτοὺς μὴ ἀναπλάσσειν ἕτερα παρὰ τὴν ἀλήθειαν , ψευδόμενα τὸ ἀληθῶς ἀρσενικὸν ἢ τὸ ὄντως θηλυκὸν ἢ τὴν κτηνῶν φύσιν ἢ τὸ ὀρνέων ἢ τὸ ἑρπετῶν γένος ἢ τὸ ἰχθύων . σεμνὸν δὲ καὶ μεγαλοφυὲς παρ᾿ αὐτοῖς καὶ τὸ „ μὴ ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἰδὼν τὸν ἥλιον καὶ τὴν σελήνην καὶ τοὺς ἀστέρας , πάντα τὸν κόσμον τοῦ οὐρανοῦ , πλανηθεὶς προσκυνήσῃς αὐτοῖς καὶ λατρεύσῃς αὐτοῖς . “ οἵα δὲ πολιτεία ἦν ὅλου ἔθνους , παρ᾿ ᾧ οὐδὲ φαίνεσθαι θηλυδρίαν οἷόν τ᾿ ἦν . θαυμαστὸν δὲ καὶ τὸ τὰ τῶν νέων ὑπεκκαύματα , τὰς ἑταίρας , ἀναιρεῖσθαι ἀπὸ τῆς πολιτείας αὐτῶν . ἦν δὲ καὶ δικαστήρια τῶν δικαιοτάτων καὶ ἀπόδειξιν ὑγιοῦς βίου πολλῷ δεδωκότων χρόνῳ , πιστευομένων τὰς κρίσεις · οἵτινες διὰ τὸ καθαρὸν ἦθος καὶ τὸ ὑπὲρ ἄνθρωπον ἐλέγοντο εἶναι θεοὶ πατρίῳ τινὶ Ἰουδαίων ἔθει . καὶ ἦν ἰδεῖν ἔθνος ὅλον φιλοσοφοῦν , καὶ διὰ τὴν πρὸς τὸ ἀκούειν τῶν θείων νόμων σχολὴν τὰ καλούμενα σάββατα καὶ αἱ λοιπαὶ παρ᾿ αὐτοῖς ἱερέων καὶ θυσιῶν , μυρία σύμβολα περιεχουσῶν τοῖς φιλομαθοῦσι σαφηνιζόμενα ;
Lemmas: μετά οὗτος βούλομαι κατασκευάζω ὅτι μηδείς ὁ προλέγω παρά αὐτός ζῷον διαφέρω Ἰουδαῖος καί Χριστιανός φημί Ἰουδαῖος ἀπό Αἴγυπτος δραπέτης γίγνομαι , μηδείς πώποτε ἀξιόλογος πράσσω , οὔτε ἐν λόγος οὔτε ἐν λόγος οὔτε ἐν ἀριθμός αὐτός ποτέ γίγνομαι . περί μέν οὖν ὁ μή δραπέτης αὐτός γίγνομαι μηδέ Αἰγύπτιος ἀλλά Ἑβραῖος εἰμί παροικέω ἐν ὁ Αἴγυπτος , ἐν ὁ ἀνώτερος ἐγώ λέγω · εἰ δέ ὁ μήτε ἐν λόγος μήτε ἐν ἀριθμός αὐτός γίγνομαι κατασκευάζω νομίζω ἐκ ὁ μή πάνυ τις ὁ περί αὐτός ἱστορία εὑρίσκω παρά ὁ Ἕλλην , φημί ὅτι εἰ τις ἐνατενίζω ὁ ἀρχῆθεν αὐτός πολιτεία καί ὁ ὁ νόμος διάταξις , εὑρίσκω ἄν ὅτι γίγνομαι ἄνθρωπος σκιά οὐράνιος βίος παραδείκνυμι ἐπί γῆ · παρά ὅς οὐδείς ἄλλος θεός νομίζω ἤ ὁ ἐπί πᾶς , καί οὐδείς ὁ εἰκών ποιέω πολιτεύω . οὔτε γάρ ζωγράφος οὔτε ἀγαλματοποιός ἐν ὁ πολιτεία αὐτός εἰμί , ἐκβάλλω πᾶς ὁ τοιοῦτος ἀπό αὐτός ὁ νόμος , ἵνα μηδείς πρόφασις εἰμί ὁ ὁ ἄγαλμα κατασκευή , ὁ ἀνόητος ὁ ἄνθρωπος ἐπισπάω καί καθέλκω ἀπό ὁ θεός εἰς γῆ ὁ ὀφθαλμός ὁ ψυχή . εἰμί οὖν παρά αὐτός νόμος καί τοιοῦτος · „ μή ἀνομέω καί ποιέω σύ ἑαυτοῦ γλυπτός ὁμοίωμα , πᾶς εἰκών ὁμοίωμα ἀρσενικός ἤ θηλυκός , ὁμοίωμα πᾶς κτῆνος ὁ εἰμί ἐπί ὁ γῆ , ὁμοίωμα πᾶς ὄρνεον πτερωτός , ὅς πέτομαι ὑπό ὁ οὐρανός , ὁμοίωμα πᾶς ἑρπετόν , ὅς ἕρπω ἐπί ὁ γῆ , ὁμοίωμα πᾶς ἰχθῦς , ὅσος εἰμί ἐν ὁ ὕδωρ ὑποκάτω ὁ γῆ . “ καί βούλομαι γε ὁ νόμος ὁ περί ἕκαστος ἀλήθεια ὁμιλέω αὐτός μή ἀναπλάσσω ἕτερος παρά ὁ ἀλήθεια , ψεύδω ὁ ἀληθής ἀρσενικός ἤ ὁ ὄντως θηλυκός ἤ ὁ κτῆνος φύσις ἤ ὁ ὄρνεον ἤ ὁ ἑρπετόν γένος ἤ ὁ ἰχθῦς . σεμνός δέ καί μεγαλοφυής παρά αὐτός καί ὁ „ μή ἀναβλέπω εἰς ὁ οὐρανός καί ὁράω ὁ ἥλιος καί ὁ σελήνη καί ὁ ἀστήρ , πᾶς ὁ κόσμος ὁ οὐρανός , πλανάω προσκυνέω αὐτός καί λατρεύω αὐτός . “ οἷος δέ πολιτεία εἰμί ὅλος ἔθνος , παρά ὅς οὐδέ φαίνω θηλυδρίας οἷος τε εἰμί . θαυμαστός δέ καί ὁ ὁ ὁ νέος ὑπέκκαυμα , ὁ ἑταίρα , ἀναιρέω ἀπό ὁ πολιτεία αὐτός . εἰμί δέ καί δικαστήριον ὁ δίκαιος καί ἀπόδειξις ὑγιής βίος πολύς δίδωμι χρόνος , πιστεύω ὁ κρίσις · ὅστις διά ὁ καθαρός ἦθος καί ὁ ὑπέρ ἄνθρωπος λέγω εἰμί θεός πάτριος τις Ἰουδαῖος ἔθος . καί εἰμί ὁράω ἔθνος ὅλος φιλοσοφέω , καί διά ὁ πρός ὁ ἀκούω ὁ θεῖος νόμος σχολή ὁ καλέω σάββατον καί ὁ λοιπός παρά αὐτός ἱερεύς καί θυσία , μυρίος σύμβολον περιέχω ὁ φιλομαθέω σαφηνίζω ;