origenes.contra-celsum 2.2
Ἐπεὶ δ᾿ ἅπαξ γεγόναμεν ἐν τῷ περὶ τοῦ Πέτρου λόγῳ καὶ τῶν διδαξάντων τοὺς ἐν τῇ περιτομῇ τὸν χριστιανισμὸν , οὐκ ἄτοπον ἡγοῦμαι παραθέσθαι τοῦ Ἰησοῦ τινα φωνὴν ἀπὸ τοῦ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγελίου καὶ τὴν διήγησιν αὐτῆς . γέγραπται δὴ αὐτὸν εἰρηκέναι . „ ἔτι πολλὰ ἔχω λέγειν ὑμῖν , ἀλλ᾿ οὐ δύνασθε βαστάζειν ἄρτι · ὅταν δὲ ἔλθῃ ἐκεῖνος , τὸ πνεῦμα τῆς ἀληθείας , ὁδηγήσει ὑμᾶς εἰς τὴν ἀλήθειαν πᾶσαν · οὐ γὰρ λαλήσει ἀφ᾿ ἑαυτοῦ , ἀλλ᾿ ὅσα ἀκούσει λαλήσει . “ καὶ ζητοῦμεν ἐν τῷ τόπῳ , τίνα ἦν τὰ „ πολλὰ , “ ἃ εἶχε μὲν „ λέγειν “ ὁ Ἰησοῦς τοῖς μαθηταῖς ἑαυτοῦ , οὐκ ἐδύναντο δὲ αὐτὰ „ βαστάζειν “ τότε . καί φημι · μή ποθ᾿ ὡς Ἰουδαίοις καὶ συντραφεῖσι τῷ κατὰ τὸ γράμμα Μωϋσέως νόμῳ τοῖς ἀποστόλοις εἶχε μὲν „ λέγειν , “ τίς ὁ ἀληθὴς νόμος , καὶ τίνων „ ἐπουρανίων “ „ ὑποδείγματι καὶ σκιᾷ “ ἡ παρὰ τοῖς Ἰουδαίοις λατρεία ἐπετελεῖτο , καὶ τίνων „ μελλόντων ἀγαθῶν “ „ σκιὰν “ περιεῖχεν ὁ περὶ βρώσεως καὶ πόσεως καὶ ἑορτῶν καὶ νουμηνιῶν καὶ σαββάτων νόμος . καὶ „ πολλὰ “ ἦν ταῦθ᾿ , ἃ εἶχεν αὐτοῖς „ λέγειν “ · ὁρῶν δ᾿ ὅτι πάνυ χαλεπόν ἐστιν ἀπὸ ψυχῆς ἀνατρέπειν σχεδὸν συγγεννηθέντα καὶ συντραφέντα δόγματα μέχρι τῆς τοῦ ἀνδρὸς ἡλικίας καὶ πείσαντα τοὺς ἀνειληφότας αὐτὰ ὅτι ταῦτα μέν ἐστι θεῖα τὸ δὲ μετασαλεύειν αὐτά ἐστιν ἀσεβὲς , καὶ ἐν τῇ ὑπεροχῇ τῆς κατὰ Χριστὸν , τουτέστι τὴν ἀλήθειαν , „ γνώσεως “ ἐλέγχειν αὐτὰ „ σκύβαλα “ καὶ „ ζημίαν , “ ὥστε πεισθῆναι τοὺς ἀκούοντας , ὑπερετίθετο εἰς ἐπιτηδειότερον καιρὸν τὸν μετὰ τὸ πάθος καὶ τὴν ἀνάστασιν αὐτοῦ . καὶ γὰρ ἀληθῶς ἦν ἀκαίρως προσαγόμενον τὸ βοήθημα τοῖς μηδέπω χωροῦσιν αὐτὸ , ἀνατρεπτικὸν τῆς περὶ τοῦ Ἰησοῦ ὑπολήψεως τυγχάνον , ἣν ἤδη ἀνειλήφεσαν ὡς περὶ Χριστοῦ καὶ υἱοῦ τοῦ θεοῦ τοῦ ζῶντος . καὶ πρόσχες εἰ μὴ νοῦν ἔχει οὐκ εὐκαταφρόνητον τὸ οὕτως ἀκοῦσαι τοῦ „ ἔτι πολλὰ ἔχω ὑμῖν λέγειν , ἀλλ᾿ οὐ δύνασθε βαστάζειν ἄρτι “ · „ πολλὰ “ γὰρ τὰ τῆς τοῦ νόμου κατὰ τὰ πνευματικὰ διηγήσεως καὶ σαφηνείας · καὶ οὐκ ἐδύναντό πως „ βαστάζειν “ αὐτὰ οἱ μαθηταὶ , ἐν Ἰουδαίοις γεγεννημένοι καὶ ἀνατεθραμμένοι τότε . οἶμαι δ᾿ ὅτι καὶ ἐπεὶ τύπος μὲν ἦν ἐκεῖνα , ἀλήθεια δὲ ἃ ἔμελλε διδάσκειν αὐτοὺς τὸ ἅγιον πνεῦμα , διὰ τοῦτο λέλεκται · „ ὅταν ἔλθῃ ἐκεῖνος , τὸ πνεῦμα τῆς ἀληθείας , ὁδηγήσει ὑμᾶς εἰς τὴν ἀλήθειαν πᾶσαν “ · ὡς εἰ ἔλεγεν · εἰς πᾶσαν τὴν ἀλήθειαν τῶν πραγμάτων . ὧν ἐν τοῖς τύποις γενόμενοι ᾤεσθε τὴν ἀληθῆ λατρείαν λατρεύειν τῷ θεῷ . καὶ κατὰ τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ Ἰησοῦ ἦλθε „ τὸ πνεῦμα τῆς ἀληθείας “ ἐπὶ τὸν Πέτρον , λέγον πρὸς αὐτὸν περὶ τῶν τετραπόδων καὶ ἑρπετῶν τῆς γῆς καὶ πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ · „ ἀναστὰς , Πέτρε . θῦσον καὶ φάγε . “ καὶ ἦλθε πρὸς αὐτὸν ἔτι δεισιδαιμονοῦντα , φησὶ γὰρ καὶ πρὸς τὴν θείαν φωνήν · „ μηδαμῶς , κύριε , ὅτι οὐδέ ποτε ἔφαγον πᾶν κοινὸν καὶ ἀκάθαρτον . “ καὶ ἐδίδαξε τὸν περὶ βρωμάτων ἀληθῶν καὶ πνευματικῶν λόγον ἐν τῷ „ ἃ ὁ θεὸς ἐκαθάρισε σὺ μὴ κοίνου . “ καὶ ἑξῆς ἐκείνῃ τῇ ὀπτασίᾳ „ τὸ πνεῦμα τῆς ἀληθείας “ ὁδηγοῦν „ εἰς τὴν ἀλήθειαν πᾶσαν “ τὸν Πέτρον τὰ πολλὰ ἔλεγεν αὐτῷ , ἃ οὐκ ἐδύνατο „ βαστάζειν , “ ὅτε κατὰ σάρκα αὐτῷ ἔτι ὁ Ἰησοῦς συνῆν . ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων ἄλλος ἔσται καιρὸς πρὸς τὸ διηγήσασθαι περὶ τῶν κατὰ τὴν ἐκδοχὴν τοῦ Μωϋσέως νόμου .
Lemmas: ἐπεί δέ ἅπαξ γίγνομαι ἐν ὁ περί ὁ Πέτρος λόγος καί ὁ διδάσκω ὁ ἐν ὁ περιτομή ὁ χριστιανισμός , οὐ ἄτοπος ἡγέομαι παρατίθημι ὁ Ἰησοῦς τις φωνή ἀπό ὁ κατά Ἰωάννης εὐαγγέλιον καί ὁ διήγησις αὐτός . γράφω δή αὐτός λέγω . „ ἔτι πολύς ἔχω λέγω σύ , ἀλλά οὐ δύναμαι βαστάζω ἄρτι · ὅταν δέ ἔρχομαι ἐκεῖνος , ὁ πνεῦμα ὁ ἀλήθεια , ὁδηγέω σύ εἰς ὁ ἀλήθεια πᾶς · οὐ γάρ λαλέω ἀπό ἑαυτοῦ , ἀλλά ὅσος ἀκούω λαλέω . “ καί ζητέω ἐν ὁ τόπος , τίς εἰμί ὁ „ πολύς , “ ὅς ἔχω μέν „ λέγω “ ὁ Ἰησοῦς ὁ μαθητής ἑαυτοῦ , οὐ δύναμαι δέ αὐτός „ βαστάζω “ τότε . καί φημί · μή ποτέ ὡς Ἰουδαῖος καί συντρέφω ὁ κατά ὁ γράμμα Μωϋσῆς νόμος ὁ ἀπόστολος ἔχω μέν „ λέγω , “ τίς ὁ ἀληθής νόμος , καί τίς „ ἐπουράνιος “ „ ὑπόδειγμα καί σκιά “ ὁ παρά ὁ Ἰουδαῖος λατρεία ἐπιτελέω , καί τίς „ μέλλω ἀγαθός “ „ σκιά “ περιέχω ὁ περί βρῶσις καί πόσις καί ἑορτή καί νουμηνία καί σάββατον νόμος . καί „ πολύς “ εἰμί οὗτος , ὅς ἔχω αὐτός „ λέγω “ · ὁράω δέ ὅτι πάνυ χαλεπός εἰμί ἀπό ψυχή ἀνατρέπω σχεδόν συγγεννάω καί συντρέφω δόγμα μέχρι ὁ ὁ ἀνήρ ἡλικία καί πείθω ὁ ἀναλαμβάνω αὐτός ὅτι οὗτος μέν εἰμί θεῖος ὁ δέ μετασαλεύω αὐτός εἰμί ἀσεβής , καί ἐν ὁ ὑπεροχή ὁ κατά Χριστός , τουτέστι ὁ ἀλήθεια , „ γνῶσις “ ἐλέγχω αὐτός „ σκύβαλον “ καί „ ζημία , “ ὥστε πείθω ὁ ἀκούω , ὑπερτίθημι εἰς ἐπιτήδειος καιρός ὁ μετά ὁ πάθος καί ὁ ἀνάστασις αὐτός . καί γάρ ἀληθής εἰμί ἄκαιρος προσάγω ὁ βοήθημα ὁ μηδέπω χωρέω αὐτός , ἀνατρεπτικός ὁ περί ὁ Ἰησοῦς ὑπόληψις τυγχάνω , ὅς ἤδη ἀναλαμβάνω ὡς περί Χριστός καί υἱός ὁ θεός ὁ ζάω . καί προέχω εἰ μή νόος ἔχω οὐ εὐκαταφρόνητος ὁ οὕτως ἀκούω ὁ „ ἔτι πολύς ἔχω σύ λέγω , ἀλλά οὐ δύναμαι βαστάζω ἄρτι “ · „ πολύς “ γάρ ὁ ὁ ὁ νόμος κατά ὁ πνευματικός διήγησις καί σαφήνεια · καί οὐ δύναμαι πως „ βαστάζω “ αὐτός ὁ μαθητής , ἐν Ἰουδαῖος γεννάω καί ἀνατρέφω τότε . οἴομαι δέ ὅτι καί ἐπεί τύπος μέν εἰμί ἐκεῖνος , ἀλήθεια δέ ὅς μέλλω διδάσκω αὐτός ὁ ἅγιος πνεῦμα , διά οὗτος λέγω · „ ὅταν ἔρχομαι ἐκεῖνος , ὁ πνεῦμα ὁ ἀλήθεια , ὁδηγέω σύ εἰς ὁ ἀλήθεια πᾶς “ · ὡς εἰ λέγω · εἰς πᾶς ὁ ἀλήθεια ὁ πρᾶγμα . ὅς ἐν ὁ τύπος γίγνομαι οἴομαι ὁ ἀληθής λατρεία λατρεύω ὁ θεός . καί κατά ὁ ἐπαγγελία ὁ Ἰησοῦς ἔρχομαι „ ὁ πνεῦμα ὁ ἀλήθεια “ ἐπί ὁ Πέτρος , λέγω πρός αὐτός περί ὁ τετράπους καί ἑρπετόν ὁ γῆ καί πετεινόν ὁ οὐρανός · „ ἀνίστημι , Πέτρος . θύω καί ἐσθίω . “ καί ἔρχομαι πρός αὐτός ἔτι δεισιδαιμονέω , φημί γάρ καί πρός ὁ θεῖος φωνή · „ μηδαμῶς , κύριος , ὅτι οὐδέ ποτέ ἐσθίω πᾶς κοινός καί ἀκάθαρτος . “ καί διδάσκω ὁ περί βρῶμα ἀληθής καί πνευματικός λόγος ἐν ὁ „ ὅς ὁ θεός καθαρίζω σύ μή κοινόω . “ καί ἑξῆς ἐκεῖνος ὁ ὀπτασία „ ὁ πνεῦμα ὁ ἀλήθεια “ ὁδηγέω „ εἰς ὁ ἀλήθεια πᾶς “ ὁ Πέτρος ὁ πολύς λέγω αὐτός , ὅς οὐ δύναμαι „ βαστάζω , “ ὅτε κατά σάρξ αὐτός ἔτι ὁ Ἰησοῦς σύνειμι . ἀλλά περί μέν οὗτος ἄλλος εἰμί καιρός πρός ὁ διηγέομαι περί ὁ κατά ὁ ἐκδοχή ὁ Μωϋσῆς νόμος .