origenes.contra-celsum 4.97
Πῶς δ᾿ ἀσεβῶς ὑπὸ τοῦ ἀσέβειαν ἡμῖν ἐγκαλοῦντος εἴρηται τὸ οὐ μόνον σοφώτερα εἶναι τὰ ἄλογα τῶν ζῴων τῆς τῶν ἀνθρώπων φύσεως ἀλλὰ καὶ θεοφιλέστερα ; καὶ τίς οὐκ ἂν ἀποτραπείη προσέχων ἀνθρώπῳ , λέγοντι δράκοντα καὶ ἀλώπεκα καὶ λύκον καὶ ἀετὸν καὶ ἱέρακα τῆς ( τῶν ) ἀνθρώπων φύσεως εἶναι θεοφιλέστερα ; ἀκολουθεῖ δ᾿ αὐτῷ τὸ λέγειν ὅτι , εἴπερ θεοφιλέστερα τάδε τὰ ζῷα τῶν ἀνθρώπων . δῆλον ὅτι καὶ Σωκράτους καὶ Πλάτωνος καὶ Πυθαγόρου καὶ Φερεκύδου καὶ ων πρὸ βραχέος υμνησε θεολόγων θεοφιλέστερά ἐστι ταῦτα τὰ ζῷα . καὶ ἐπεύξαιτό γ᾿ ἄν τις αὐτῷ λέγων · εἴπερ θεοφιλέστερά ἐστι τάδε τὰ ζῷα τῶν ἀνθρώπων , γένοιο μετ᾿ ἐκείνων θεοφιλὴς καὶ ἐξομοιωθείης τοῖς κατὰ σὲ ἀνθρώπων θεοφιλεστέροις . καὶ μὴ ὑπολαμβανέτω γε ἀρὰν εἶναι τὸ τοιοῦτον · τίς γὰρ οὐκ ἂν εὔξαιτο οἷς πείθεται εἶναι θεοφιλεστέροις γενέσθαι πάντῃ παραπλήσιος , ἵνα καὶ αὐτὸς ὡς ἐκεῖνοι γένηται θεοφιλής ; θέλων δὲ τὰς ὁμιλίας τῶν ἀλόγων ζῴων εἶναι τῶν ἡμετέρων ἱερωτέρας ὁ Κέλσος οὐ τοῖς τυχοῦσιν ἀνατίθησι τὴν ἱστορίαν ταύτην ἀλλὰ τοῖς συνετοῖς . συνετοὶ δὲ κατὰ ἀλήθειάν εἰσιν οἱ σπουδαῖοι , οὐδεὶς γὰρ φαῦλος συνετός . λέγει τοίνυν τὸν τρόπον τοῦτον , ὅτι φασὶ δὲ τῶν ἀνθρώπων οἱ συνετοὶ καὶ ὁμιλίας ἐκείνοις εἶναι , δηλονότι τῶν ἡμετέρων ἱερωτέρας , καὶ αὐτοί που γνωρίζειν τὰ λεγόμενα καὶ ἔργῳ δεικνύειν ὅτι οὐκ ἀγνοοῦσιν , ὅταν προειπόντες ὅτι ἔφασαν οἱ ὄρνιθες ὡς ἀπίασί ποι καὶ ποιήσουσι τόδε ἢ τόδε δεικνύωσιν ἀπελθόντας ἐκεῖ καὶ ποιοῦντας ἃ ἤδη προεῖπον . κατὰ μὲν οὖν τὸ ἀληθὲς οὐδεὶς συνετὸς τοιαῦτα ἱστόρησε , καὶ οὐδεὶς σοφὸς ἱερωτέρας εἶπεν εἶναι τὰς τῶν ἀλόγων ζῴων ὁμιλίας τῆς τῶν ἀνθρώπων . εἰ δ᾿ ὑπὲρ τοῦ ἐξετάσαι τὰ Κέλσου τἀκόλουθον σκοποῦμεν , δῆλον ὅτι κατ᾿ αὐτὸν ἱερώτεραι τῶν σεμνῶν Φερεκύδου καὶ Πυθαγόρου καὶ Σωκράτους καὶ Πλάτωνος καὶ τῶν φιλοσόφων ὁμιλιῶν εἰσιν αἱ τῶν ἀλόγων ζῴων · ὅπερ ἐστὶ καὶ αὐτόθεν οὐ μόνον ἀπεμφαῖνον ἀλλὰ καὶ ἀτοπώτατον . ἵνα δὲ καὶ πιστεύσωμέν τινας , ἐκ τῆς ἀσήμου φωνῆς τῶν ὀρνίθων μαθόντας ὅτι ἀπίασί ποι οἱ ὄρνιθες καὶ ποιήσουσι τόδε ἢ τόδε . προδηλοῦν , καὶ τοῦτ᾿ ἐροῦμεν ἀπὸ τῶν δαιμόνων συμβολικῶς ἀνθρώποις δεδηλῶσθαι κατὰ σκοπὸν τὸν περὶ τοῦ ἀπατηθῆναι ὑπὸ τῶν δαιμόνων τὸν ἄνθρωπον καὶ κατασπασθῆναι αὐτοῦ τὸν νοῦν ἀπ᾿ οὐρανοῦ καὶ θεοῦ ἐπὶ γῆν καὶ τὰ ἔτι κατωτέρω .
Lemmas: πῶς δέ ἀσεβής ὑπό ὁ ἀσέβεια ἐγώ ἐγκαλέω λέγω ὁ οὐ μόνος σοφός εἰμί ὁ ἄλογος ὁ ζῷον ὁ ὁ ἄνθρωπος φύσις ἀλλά καί θεοφιλής ; καί τίς οὐ ἄν ἀποτρέπω προσέχω ἄνθρωπος , λέγω δράκων καί ἀλώπηξ καί λύκος καί ἀετός καί ἱέραξ ὁ ( ὁ ) ἄνθρωπος φύσις εἰμί θεοφιλής ; ἀκολουθέω δέ αὐτός ὁ λέγω ὅτι , εἴπερ θεοφιλής ὅδε ὁ ζῷον ὁ ἄνθρωπος . δῆλος ὅτι καί Σωκράτης καί Πλάτων καί Πυθαγόρας καί Φερεκύδης καί ὅς πρό βραχύς ὑμνέω θεόλογος θεοφιλής εἰμί οὗτος ὁ ζῷον . καί ἐπεύχομαι γε ἄν τις αὐτός λέγω · εἴπερ θεοφιλής εἰμί ὅδε ὁ ζῷον ὁ ἄνθρωπος , γίγνομαι μετά ἐκεῖνος θεοφιλής καί ἐξομοιόω ὁ κατά σύ ἄνθρωπος θεοφιλής . καί μή ὑπολαμβάνω γε ἀρά εἰμί ὁ τοιοῦτος · τίς γάρ οὐ ἄν εὔχομαι ὅς πείθω εἰμί θεοφιλής γίγνομαι πάντῃ παραπλήσιος , ἵνα καί αὐτός ὡς ἐκεῖνος γίγνομαι θεοφιλής ; ἐθέλω δέ ὁ ὁμιλία ὁ ἄλογος ζῷον εἰμί ὁ ἡμέτερος ἱερός ὁ ξελσυς οὐ ὁ τυγχάνω ἀνατίθημι ὁ ἱστορία οὗτος ἀλλά ὁ συνετός . συνετός δέ κατά ἀλήθεια εἰμί ὁ σπουδαῖος , οὐδείς γάρ φαῦλος συνετός . λέγω τοίνυν ὁ τρόπος οὗτος , ὅτι φημί δέ ὁ ἄνθρωπος ὁ συνετός καί ὁμιλία ἐκεῖνος εἰμί , δηλονότι ὁ ἡμέτερος ἱερός , καί αὐτός που γνωρίζω ὁ λέγω καί ἔργον δείκνυμι ὅτι οὐ ἀγνοέω , ὅταν προλέγω ὅτι φημί ὁ ὄρνις ὡς ἀπέρχομαι ποι καί ποιέω ὅδε ἤ ὅδε δείκνυμι ἀπέρχομαι ἐκεῖ καί ποιέω ὅς ἤδη προλέγω . κατά μέν οὖν ὁ ἀληθής οὐδείς συνετός τοιοῦτος ἱστορέω , καί οὐδείς σοφός ἱερός λέγω εἰμί ὁ ὁ ἄλογος ζῷον ὁμιλία ὁ ὁ ἄνθρωπος . εἰ δέ ὑπέρ ὁ ἐξετάζω ὁ ξελσυς ἀκόλουθος σκοπέω , δῆλος ὅτι κατά αὐτός ἱερός ὁ σεμνός Φερεκύδης καί Πυθαγόρας καί Σωκράτης καί Πλάτων καί ὁ φιλόσοφος ὁμιλία εἰμί ὁ ὁ ἄλογος ζῷον · ὅς εἰμί καί αὐτόθεν οὐ μόνος ἀπεμφαίνω ἀλλά καί ἄτοπος . ἵνα δέ καί πιστεύω τις , ἐκ ὁ ἄσημος φωνή ὁ ὄρνις μανθάνω ὅτι ἀπέρχομαι ποι ὁ ὄρνις καί ποιέω ὅδε ἤ ὅδε . προδηλόω , καί οὗτος λέγω ἀπό ὁ δαίμων συμβολικός ἄνθρωπος δηλόω κατά σκοπός ὁ περί ὁ ἀπατάω ὑπό ὁ δαίμων ὁ ἄνθρωπος καί κατασπάω αὐτός ὁ νόος ἀπό οὐρανός καί θεός ἐπί γῆ καί ὁ ἔτι κάτω .