origenes.contra-celsum 8.67
Ἵνα δὲ καὶ τροπολογῆται καὶ λέγηται φρόνησις εἶναι ἡ Ἀθηνᾶ , παραστησάτω τις αὐτῆς τὴν ὑπόστασιν καὶ τὴν οὐσίαν , ὡς ὑφεστηκυίας κατὰ τὴν τροπολογίαν ταύτην . εἰ δὲ καὶ ἀρχαία τις γενομένη ἄνθρωπος ἡ Ἀθηνᾶ τετίμηται , παραδόντων τοῖς ὑποχειρίοις μυστήρια καὶ τελετὰς τῶν βουληθέντων αὐτῆς τὸ ὄνομα παρὰ ἀνθρώποις ὡς θεοῦ ᾄδεσθαι , πολλῷ μᾶλλον οὐ χρὴ ὑμνῆσαι καὶ ὡς θεὸν δοξάσαι τὴν Ἀθηνᾶν , εἴ γε οὐδὲ τὸν τηλικοῦτον ἥλιον προσκυνεῖν ἡμῖν θέμις , κἂν εὐφημῶμεν αὐτόν . Κέλσος μὲν οὖν φησι μᾶλλον ἡμᾶς σέβειν δοκεῖν τὸν μέγαν θεὸν , ἂν καὶ Ἥλιον καὶ Ἀθηνᾶν ὑμνῶμεν , ἡμεῖς δὲ τὸ ἐναντίον ἴσμεν . ὕμνους γὰρ εἰς μόνον τὸν ἐπὶ πᾶσι λέγομεν θεὸν καὶ τὸν μονογενῆ αὐτοῦ θεὸν λόγον . καὶ ὑμνοῦμέν γε θεὸν καὶ τὸν μονογενῆ αὐτοῦ ὡς καὶ „ ἥλιος καὶ σελήνη “ καὶ „ ἄστρα “ καὶ πᾶσα ἡ οὐρανία στρατιά . ὑμνοῦσι γὰρ πάντες οὗτοι , θεῖος ὄντες χορὸς , μετὰ τῶν ἐν ἀνθρώποις δικαίων τὸν ἐπὶ πᾶσι θεὸν καὶ τὸν μονογενῆ αὐτοῦ . προείπομεν μὲν οὖν μὴ δεῖν ὀμνύναι τὸν ἐν ἀνθρώποις βασιλέα ἢ τὴν ὀνομαζομένην τύχην αὐτοῦ . διὸ οὐκ ἀναγκαῖον ἡμᾶς πάλιν ἀπολογεῖσθαι πρὸς τὸ κἂν ἐν ἀνθρώποις βασιλέα κελεύῃ σέ τις ὁρκωμοτεῖν , οὐδὲ τοῦτο δεινόν . δέδοται γὰρ τούτῳ τὰ ἐπὶ γῆς , καὶ ὅ τι ἂν λαμβάνῃς ἐν τῷ βίῳ , παρὰ τούτου λαμβάνεις . ἡμεῖς δέ φαμεν ὅτι οὐ πάντως δέδοται τούτῳ τὰ ἐπὶ γῆς ὅλα , οὐδ᾿ ὅ τι ἂν λαμβάνωμεν ἐν τῷ βίῳ , παρὰ τούτου λαμβάνομεν . δικαίως γὰρ καὶ καλῶς λαμβάνοντες , ἀπὸ τοῦ θεοῦ καὶ τῆς προνοίας αὐτοῦ λαμβάνομεν , οἷον ἡμέρους καρποὺς καὶ ἄρτον , στηρίζοντα „ καρδίαν ἀνθρώπου , “ καὶ τὴν προσηνῆ ἄμπελον καὶ οἶνον , εὐφραίνοντα „ καρδίαν ἀνθρώπου . “ ἀλλὰ καὶ τοὺς τῆς ἐλαίας καρποὺς ἀπὸ τῆς προνοίας ἔχομεν τοῦ θεοῦ „ τοῦ ἱλαρῦναι πρόσωπον ἐν ἐλαίῳ . “
Lemmas: ἵνα δέ καί τροπολογέω καί λέγω φρόνησις εἰμί ὁ Ἀθήνη , παρίστημι τις αὐτός ὁ ὑπόστασις καί ὁ οὐσία , ὡς ὑφίστημι κατά ὁ τροπολογία οὗτος . εἰ δέ καί ἀρχαῖος τις γίγνομαι ἄνθρωπος ὁ Ἀθήνη τιμάω , παραδίδωμι ὁ ὑποχείριος μυστήριον καί τελετή ὁ βούλομαι αὐτός ὁ ὄνομα παρά ἄνθρωπος ὡς θεός ἀείδω , πολύς μάλα οὐ χρή ὑμνέω καί ὡς θεός δοξάζω ὁ Ἀθήνη , εἰ γε οὐδέ ὁ τηλικοῦτος ἥλιος προσκυνέω ἐγώ θέμις , ἐάν εὐφημέω αὐτός . ξελσυς μέν οὖν φημί μάλα ἐγώ σέβω δοκέω ὁ μέγας θεός , ἐάν καί Ἥλιος καί Ἀθήνη ὑμνέω , ἐγώ δέ ὁ ἐναντίος οἶδα . ὕμνος γάρ εἰς μόνος ὁ ἐπί πᾶς λέγω θεός καί ὁ μονογενής αὐτός θεός λόγος . καί ὑμνέω γε θεός καί ὁ μονογενής αὐτός ὡς καί „ ἥλιος καί σελήνη “ καί „ ἄστρον “ καί πᾶς ὁ οὐράνιος στρατιά . ὑμνέω γάρ πᾶς οὗτος , θεῖος εἰμί χορός , μετά ὁ ἐν ἄνθρωπος δίκαιος ὁ ἐπί πᾶς θεός καί ὁ μονογενής αὐτός . προλέγω μέν οὖν μή δέω ὄμνυμι ὁ ἐν ἄνθρωπος βασιλεύς ἤ ὁ ὀνομάζω τύχη αὐτός . διό οὐ ἀναγκαῖος ἐγώ πάλιν ἀπολογέομαι πρός ὁ ἐάν ἐν ἄνθρωπος βασιλεύς κελεύω σύ τις ὁρκωμοτέω , οὐδέ οὗτος δεινός . δίδωμι γάρ οὗτος ὁ ἐπί γῆ , καί ὅς τις ἄν λαμβάνω ἐν ὁ βίος , παρά οὗτος λαμβάνω . ἐγώ δέ φημί ὅτι οὐ πάντως δίδωμι οὗτος ὁ ἐπί γῆ ὅλος , οὐδέ ὅς τις ἄν λαμβάνω ἐν ὁ βίος , παρά οὗτος λαμβάνω . δίκαιος γάρ καί καλός λαμβάνω , ἀπό ὁ θεός καί ὁ πρόνοια αὐτός λαμβάνω , οἷος ἥμερος καρπός καί ἄρτος , στηρίζω „ καρδία ἄνθρωπος , “ καί ὁ προσηνής ἄμπελος καί οἶνος , εὐφραίνω „ καρδία ἄνθρωπος . “ ἀλλά καί ὁ ὁ ἐλαία καρπός ἀπό ὁ πρόνοια ἔχω ὁ θεός „ ὁ ἱλαρύνω πρόσωπον ἐν ἔλαιον . “