origenes.contra-celsum 8.65
Ἡμῖν μέντοι γε καταφρονητέον ἐξευμενισμοῦ ἀνθρώπων καὶ βασιλέων , οὐ μόνον ἐὰν διὰ μιαιφονιῶν καὶ ἀσελγειῶν καὶ ὠμοτάτων πράξεων ἐξευμενιζώμεθα αὐτοὺς , ἀλλὰ καὶ ἐὰν διὰ τῆς εἰς τὸν θεὸν τῶν ὅλων ἀσεβείας ἤ τινος μετὰ δουλοπρεπείας καὶ ταπεινότητος φωνῆς , ἀλλοτρίας ἀνδρείων καὶ μεγαλοψύχων ἀνδρῶν καὶ τὴν καρτερίαν ὡς μεγίστην ἀρετὴν συναναλαβεῖν ταῖς ἄλλαις ἐθελόντων . ἔνθα μέντοι οὐδὲν ἐναντίον πράττομεν νόμῳ καὶ λόγῳ θεοῦ , οὐ μεμήναμεν οὐδ᾿ ὁρμῶμεν καθ᾿ ἑαυτῶν ἐγείρειν βασιλέως ἢ δυνάστου θυμὸν , ἐπὶ αἰκίας καὶ βασανιστήρια ἢ καὶ θανάτους ἡμᾶς φέροντα . ἀνέγνωμεν γὰρ καὶ τὸ „ πᾶσα ψυχὴ ἐξουσίαις ὑπερεχούσαις ὑποτασσέσθω . οὐ γάρ ἐστιν ἐξουσία εἰ μὴ ὑπὸ θεοῦ , αἱ δὲ οὖσαι ὑπὸ θεοῦ τεταγμέναι εἰσίν · ὥστε οἱ ἀνθεστηκότες τῇ ἐξουσίᾳ τῇ τοῦ θεοῦ διαταγῇ ἀνθίστανται . “ ἐν μέντοι γε τοῖς εἰς τὴν πρὸς Ῥωμαίους ἐξηγητικοῖς , ὡς δυνατὸν ἦν ἡμῖν , ἐπὶ πλεῖον καὶ ταῦτα τὰ ῥήματα ποικίλως ἐξητάσαμεν · νῦν δ᾿ αὐτὰ εἰς τὸ προκείμενον ἁπλούστερον κατὰ τὴν κοινοτέραν ἐκδοχὴν παρειλήφαμεν , ἐπείπερ φησὶν ὁ Κέλσος · οὐδὲ τούτους ἄνευ δαιμονίας ἰσχύος τῶν τῇδε εἶναι ἠξιωμένους . καὶ ἐπεὶ πολὺς ἦν ὁ λόγος ὁ περὶ τῆς τῶν βασιλευόντων καὶ δυναστῶν καταστάσεως , πολλῆς ζητήσεως οὔσης κατὰ τὸν τόπον διὰ τοὺς ὠμότερον καὶ τυραννικώτερον ἄρξαντας ἢ τοὺς ἐκ τοῦ ἄρχειν ἐπὶ θρύψιν καὶ τρυφὴν ἐξοκείλαντας , διὰ τοῦτο ἐπὶ τοῦ παρόντος τὸ πρόβλημα ἐξετάσαι ὑπερεθέμεθα . τύχην μέντοι βασιλέως οὐκ ὄμνυμεν ὡς οὐδ᾿ ἄλλον νομιζόμενον θεόν · εἴτε γὰρ , ὡς ὠνόμασάν τινες , ἐκφορὰ μόνον ἐστὶν ἡ τύχη ὁμοίως δοκήσει καὶ διαστάσει , οὐκ ὄμνυμεν τὸ μηδαμῶς ὂν ὡς θεὸν ἢ ὅλως ὑφεστηκὸς καὶ δυνάμενόν τι ποιῆσαι , ἵνα μὴ τὴν ὀμοτικὴν δύναμιν εἰς ἃ μὴ δεῖ παραλαμβάνωμεν , εἴτε καὶ ( ὥς τισιν ἔδοξεν εἰποῦσι · τοῦ Ῥωμαίων βασιλέως τὸν δαίμονα ὀμνῦσιν οἱ τὴν τύχην αὐτοῦ ὀμνύοντες ) δαίμων ἐστὶν ἡ ὀνομαζομένη τύχη τοῦ βασιλέως , καὶ οὕτως ἀποθανετέον ἐστὶ μᾶλλον ἡμῖν ὑπὲρ τοῦ μὴ ὀμόσαι μοχθηρὸν δαίμονα καὶ ἄπιστον , πολλάκις συνεξαμαρτάνοντα ᾧ ἔλαχεν ἀνθρώπῳ ἢ καὶ πλέον αὐτοῦ ἁμαρτάνοντα .
Lemmas: ἐγώ μέντοι γε καταφρονέω ἐξευμενισμός ἄνθρωπος καί βασιλεύς , οὐ μόνος ἐάν διά μιαιφονία καί ἀσέλγεια καί ὠμός πρᾶξις ἐξευμενίζω αὐτός , ἀλλά καί ἐάν διά ὁ εἰς ὁ θεός ὁ ὅλος ἀσέβεια ἤ τις μετά δουλοπρέπεια καί ταπεινότης φωνή , ἀλλότριος ἀνδρεῖος καί μεγαλόψυχος ἀνήρ καί ὁ καρτερία ὡς μέγας ἀρετή συναναλαμβάνω ὁ ἄλλος ἐθέλω . ἔνθα μέντοι οὐδείς ἐναντίον πράσσω νόμος καί λόγος θεός , οὐ μαίνομαι οὐδέ ὁρμάω κατά ἑαυτοῦ ἐγείρω βασιλεύς ἤ δυνάστης θυμός , ἐπί αἰκία καί βασανιστήριον ἤ καί θάνατος ἐγώ φέρω . ἀναγιγνώσκω γάρ καί ὁ „ πᾶς ψυχή ἐξουσία ὑπερέχω ὑποτάσσω . οὐ γάρ εἰμί ἐξουσία εἰ μή ὑπό θεός , ὁ δέ εἰμί ὑπό θεός τάσσω εἰμί · ὥστε ὁ ἀνθίστημι ὁ ἐξουσία ὁ ὁ θεός διαταγή ἀνθίστημι . “ ἐν μέντοι γε ὁ εἰς ὁ πρός Ῥωμαῖος ἐξηγητικός , ὡς δυνατός εἰμί ἐγώ , ἐπί πολύς καί οὗτος ὁ ῥῆμα ποικίλος ἐξετάζω · νῦν δέ αὐτός εἰς ὁ πρόκειμαι ἁπλόος κατά ὁ κοινός ἐκδοχή παραλαμβάνω , ἐπεί φημί ὁ ξελσυς · οὐδέ οὗτος ἄνευ δαιμόνιος ἰσχύς ὁ τῇδε εἰμί ἀξιόω . καί ἐπεί πολύς εἰμί ὁ λόγος ὁ περί ὁ ὁ βασιλεύω καί δυνάστης κατάστασις , πολύς ζήτησις εἰμί κατά ὁ τόπος διά ὁ ὠμός καί τυραννικός ἄρχω ἤ ὁ ἐκ ὁ ἄρχω ἐπί θρύψις καί τρυφή ἐξοκέλλω , διά οὗτος ἐπί ὁ πάρειμι ὁ πρόβλημα ἐξετάζω ὑπερτίθημι . τύχη μέντοι βασιλεύς οὐ ὄμνυμι ὡς οὐδέ ἄλλος νομίζω θεός · εἴτε γάρ , ὡς ὀνομάζω τις , ἐκφορά μόνος εἰμί ὁ τύχη ὅμοιος δόκησις καί διάστασις , οὐ ὄμνυμι ὁ μηδαμῶς εἰμί ὡς θεός ἤ ὅλος ὑφίστημι καί δύναμαι τις ποιέω , ἵνα μή ὁ ὀμοτικός δύναμις εἰς ὅς μή δέω παραλαμβάνω , εἴτε καί ( ὡς τις δοκέω λέγω · ὁ Ῥωμαῖος βασιλεύς ὁ δαίμων ὄμνυμι ὁ ὁ τύχη αὐτός ὄμνυμι ) δαίμων εἰμί ὁ ὀνομάζω τύχη ὁ βασιλεύς , καί οὕτως ἀποθανετέον εἰμί μάλα ἐγώ ὑπέρ ὁ μή ὄμνυμι μοχθηρός δαίμων καί ἄπιστος , πολλάκις συνεξαμαρτάνω ὅς λαγχάνω ἄνθρωπος ἤ καί πολύς αὐτός ἁμαρτάνω .