origenes.contra-celsum 2.13
Μετὰ ταῦτά φησιν ὁ παρὰ τῷ Κέλσῳ Ἰουδαῖος ὅτι πολλὰ ἔχων λέγειν περὶ τῶν κατὰ τὸν Ἰησοῦν γενομένων καὶ ἀληθῆ καὶ οὐ παραπλήσια τοῖς ὑπὸ τῶν μαθητῶν τοῦ Ἰησοῦ γραφεῖσιν ἑκὼν ἐκεῖνα παραλείπω . τίνα οὖν ἄρα τἀληθῆ καὶ οὐχ ὁποῖα ἐν τοῖς εὐαγγελίοις γέγραπται , ἃ παραλείπει ὁ παρὰ Κέλσῳ Ἰουδαῖος ; ἢ δοκούσῃ δεινότητι ῥητορικῇ χρησάμενος προσποιεῖται μὲν ἔχειν λέγειν οὐδὲν δὲ εἶχεν ἔξωθεν τοῦ εὐαγγελίου φέρειν , δυνάμενον πλῆξαι ὡς ἀληθὲς τὸν ἀκούοντα καὶ ὡς ἐναργῶς κατηγοροῦν Ἰησοῦ καὶ τῆς διδασκαλίας αὐτοῦ ; ἐγκαλεῖ δὲ τοῖς μαθηταῖς ὡς πλασαμένοις ὅτι πάντα τὰ συμβάντα αὐτῷ ἐκεῖνος προῄδει καὶ προειρήκει . καὶ τοῦτο δὲ ἀληθὲς ὂν , κἂν μὴ Κέλσος βούληται , παραστήσομεν ἀπὸ πολλῶν καὶ ἄλλων προφητικῶς ὑπὸ τοῦ σωτῆρος εἰρημένων , ἐν οἷς προεῖπε τὰ Χριστιανοῖς καὶ ἐν ταῖς ὕστερον γενόμενα γενεαῖς . καὶ τίς γε οὐκ ἂν θαυμάσαι τὸ προειρημένον τὸ „ ἐπὶ ἡγεμόνας δὲ καὶ βασιλεῖς ἀχθήσεσθε ἕνεκεν ἐμοῦ , εἰς μαρτύριον αὐτοῖς καὶ τοῖς ἔθνεσι , “ καὶ εἴ τι ἄλλο περὶ τοῦ διωχθήσεσθαι τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ προεῖπε . διὰ ποῖον γὰρ δόγμα τῶν ἐν ἀνθρώποις γεγενημένων κολάζονται καὶ ἄλλοι , ἵνα τις τῶν κατηγορούντων Ἰησοῦ λέγῃ ὅτι ὁρῶν τὰ ἀσεβῆ ἢ τὰ ψευδῆ τῶν δογμάτων κατηγορούμενα ἔδοξε καὶ τοῦτο σεμνύνειν διὰ τοῦ προλέγειν δῆθεν περὶ αὐτοῦ ; εἴπερ γὰρ ἐχρῆν διὰ δόγματα „ ἐπὶ ἡγεμόνας καὶ βασιλεῖς “ ἄγεσθαί τινας , καὶ τίνας ἐχρῆν ἄλλους ἢ Ἐπικουρείους , τοὺς πάντῃ πρόνοιαν ἀναιροῦντας , ἀλλὰ καὶ τοὺς ἀπὸ τοῦ Περιπάτου , μηδὲν φάσκοντας ἀνύειν εὐχὰς καὶ τὰς ὡς πρὸς τὸ θεῖον θυσίας ; ἀλλὰ φήσει τις ὅτι καὶ Σαμαρεῖς διὰ τὴν ἑαυτῶν θεοσέβειαν διώκονται . πρὸς ὃν τοιαῦτα ἐροῦμεν · οἱ Σικάριοι διὰ τὴν περιτομὴν ὡς ἀκρωτηριάζοντες παρὰ τοὺς καθεστῶτας νόμους καὶ τὰ Ἰουδαίοις συγκεχωρημένα μόνοις ἀναιροῦνται . καὶ οὐκ ἔστιν ἀκοῦσαι δικαστοῦ πυνθανομένου , εἰ κατὰ τήνδε τὴν νομιζομένην θεοσέβειαν ὁ Σικάριος ἀγωνιζόμενος βιοῦν μεταθέμενος μὲν ἀπολυθήσεται ἐμμένων δὲ τὴν ἐπὶ θανάτῳ ἀπαχθήσεται · ἀλλὰ γὰρ ἀρκεῖ δειχθεῖσα ἡ περιτομὴ πρὸς ἀναίρεσιν τοῦ πεπονθότος αὐτήν . Χριστιανοὶ δὲ μόνοι κατὰ τὰ εἰρημένα ὑπὸ τοῦ σωτῆρος αὐτῶν λέγοντος · „ ἐπὶ ἡγεμόνας καὶ βασιλεῖς ἀχθήσεσθε ἕνεκεν ἐμοῦ “ μέχρι τελευταίας ἀναπνοῆς ὑπὸ τῶν δικαστῶν ἐπιτρέπονται ἐξομοσάμενοι τὸν χριστιανισμὸν καὶ κατὰ τὰ κοινὰ ἔθη θύσαντες καὶ ὀμόσαντες οἴκοι γενέσθαι καὶ ζῆν ἀκινδύνως . ὅρα δὲ εἰ μὴ μετὰ πολλῆς ἐξουσίας λέγεται τὸ „ πᾶς ὃς ἐὰν ὁμολογήσῃ ἐν ἐμοὶ ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων , κἀγὼ ὁμολογήσω ἐν αὐτῷ ἔμπροσθεν τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς · καὶ πᾶς ὃς ἐὰν ἀρνήσηταί με ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων , “ καὶ τὰ ἑξῆς . καὶ ἀνάβα μοι τῷ λόγῳ ἐπὶ τὸν Ἰησοῦν λέγοντα ταῦτα , καὶ ὅρα μηδέπω γενόμενα προφητευόμενα εἰ μὴ φήσεις ἀπιστῶν μὲν αὐτῷ ὅτι ταῦτα φλυαρεῖ καὶ μάτην λέγει ( οὐ γὰρ ἔσται τὰ λεγόμενα ) , ἀμφιβάλλων δὲ περὶ τοῦ συγκαταθέσθαι τοῖς λόγοις αὐτοῦ εἰ μὴ ὅτι , ἐὰν ταῦτα πληρωθῇ καὶ συστῇ ἡ διδασκαλία τῶν λόγων τοῦ Ἰησοῦ , ὡς φροντίζειν τοὺς ἡγεμόνας καὶ τοὺς βασιλεῖς ἀναιρεῖν τοὺς ὁμολογοῦντας τὸν Ἰησοῦν , τότε πιστεύσομεν ὅτι ὡς μεγάλην ἐξουσίαν λαβὼν ἀπὸ τοῦ θεοῦ πρὸς τὸ σπεῖραι τοῦτον τὸν λόγον τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων καὶ πειθόμενος κρατήσειν αὐτὸν ταῦτά φησι . τίς δ᾿ οὐ θαυμάσεται ἀναβαίνων τῷ λόγῳ ἐπ᾿ ἐκεῖνον διδάσκοντα τότε καὶ λέγοντα · „ κηρυχθήσεται τὸ εὐαγγέλιον τοῦτο ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ εἰς μαρτύριον αὐτοῖς καὶ τοῖς ἔθνεσι “ καὶ θεωρῶν κατὰ τὰ ὑπ᾿ ἐκείνου εἰρημένα κεκηρυγμένον τὸ Ἰησοῦ Χριστοῦ εὐαγγέλιον ἐν τῇ ὑπὸ τὸν οὐρανὸν „ Ἕλλησι καὶ βαρβάροις , σοφοῖς καὶ ἀνοήτοις “ ; πᾶσαν γὰρ φύσιν ἀνθρώπων ὁ μετὰ δυνάμεως λαληθεὶς λόγος κεκράτηκε · καὶ οὐκ ἔστι τι γένος ἰδεῖν ἀνθρώπων , ὃ ἐκπέφευγε παραδέξασθαι τὴν Ἰησοῦ διδασκαλίαν . ὁ δὲ ἀπιστῶν παρὰ τῷ Κέλσῳ Ἰουδαῖος περὶ τοῦ Ἰησοῦ , ὅτι πάντα τὰ συμβάντα αὐτῷ προῄδει , κατανοησάτω , τίνα τρόπον ἔτι συνεστώσης τῆς Ἱερουσαλὴμ καὶ πάσης τῆς Ἰουδαϊκῆς λατρείας γινομένης ἐν αὐτῇ προεῖπεν Ἰησοῦς τὰ συμβησόμενα αὐτῇ ὑπὸ Ῥωμαίων . οὐ γὰρ δὴ τοὺς αὐτοῦ Ἰησοῦ γνωρίμους καὶ ἀκροατὰς φήσουσι χωρὶς γραφῆς τὴν τῶν εὐαγγελίων παραδεδωκέναι διδασκαλίαν καὶ καταλιπεῖν τοὺς μαθητὰς χωρὶς τῶν περὶ Ἰησοῦ ἐν γράμμασιν ὑπομνημάτων . γέγραπται δὴ ἐν αὐτοῖς τὸ „ ὅταν δὲ ἴδητε κυκλουμένην ὑπὸ στρατοπέδων τὴν Ἱερουσαλὴμ , τότε γνῶτε ὅτι ἤγγισεν ἡ ἐρήμωσις αὐτῆς . “ καὶ οὐδαμῶς τότε ἦν στρατόπεδα περὶ τὴν Ἱερουσαλὴμ κυκλοῦντα αὐτὴν καὶ περιέχοντα καὶ πολιορκοῦντα . τοῦτο γὰρ ἤρξατο μὲν ἔτι Νέρωνος βασιλεύοντος παρέτεινε δὲ ἕως τῆς Οὐεσπασιανοῦ ἡγεμονίας · οὗ ὁ υἱὸς Τίτος καθεῖλε τὴν Ἱερουσαλὴμ , ὡς μὲν Ἰώσηπος γράφει , διὰ Ἰάκωβον τὸν δίκαιον , τὸν ἀδελφὸν Ἰησοῦ τοῦ λεγομένου Χριστοῦ , ὡς δὲ ἡ ἀλήθεια παρίστησι , διὰ Ἰησοῦν τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ .
Lemmas: μετά οὗτος φημί ὁ παρά ὁ ξελσυς Ἰουδαῖος ὅτι πολύς ἔχω λέγω περί ὁ κατά ὁ Ἰησοῦς γίγνομαι καί ἀληθής καί οὐ παραπλήσιος ὁ ὑπό ὁ μαθητής ὁ Ἰησοῦς γράφω ἑκών ἐκεῖνος παραλείπω . τίς οὖν ἄρα ἀληθής καί οὐ ὁποῖος ἐν ὁ εὐαγγέλιον γράφω , ὅς παραλείπω ὁ παρά ξελσυς Ἰουδαῖος ; ἤ δοκέω δεινότης ῥητορικός χράω προσποιέω μέν ἔχω λέγω οὐδείς δέ ἔχω ἔξωθεν ὁ εὐαγγέλιον φέρω , δύναμαι πλήσσω ὡς ἀληθής ὁ ἀκούω καί ὡς ἐναργής κατηγορέω Ἰησοῦς καί ὁ διδασκαλία αὐτός ; ἐγκαλέω δέ ὁ μαθητής ὡς πλάσσω ὅτι πᾶς ὁ συμβαίνω αὐτός ἐκεῖνος πρόοιδα καί προλέγω . καί οὗτος δέ ἀληθής εἰμί , ἐάν μή ξελσυς βούλομαι , παρίστημι ἀπό πολύς καί ἄλλος προφητικός ὑπό ὁ σωτήρ λέγω , ἐν ὅς προλέγω ὁ Χριστιανός καί ἐν ὁ ὕστερον γίγνομαι γενεά . καί τίς γε οὐ ἄν θαυμάζω ὁ προλέγω ὁ „ ἐπί ἡγεμών δέ καί βασιλεύς ἄγω ἕνεκα ἐγώ , εἰς μαρτύριον αὐτός καί ὁ ἔθνος , “ καί εἰ τις ἄλλος περί ὁ διώκω ὁ μαθητής αὐτός προλέγω . διά ποῖος γάρ δόγμα ὁ ἐν ἄνθρωπος γίγνομαι κολάζω καί ἄλλος , ἵνα τις ὁ κατηγορέω Ἰησοῦς λέγω ὅτι ὁράω ὁ ἀσεβής ἤ ὁ ψευδής ὁ δόγμα κατηγορέω δοκέω καί οὗτος σεμνύνω διά ὁ προλέγω δῆθεν περί αὐτός ; εἴπερ γάρ χρή διά δόγμα „ ἐπί ἡγεμών καί βασιλεύς “ ἄγω τις , καί τίς χρή ἄλλος ἤ Ἐπικούρειος , ὁ πάντῃ πρόνοια ἀναιρέω , ἀλλά καί ὁ ἀπό ὁ Περίπατος , μηδείς φάσκω ἀνύω εὐχή καί ὁ ὡς πρός ὁ θεῖος θυσία ; ἀλλά φημί τις ὅτι καί Σαμαρεύς διά ὁ ἑαυτοῦ θεοσέβεια διώκω . πρός ὅς τοιοῦτος λέγω · ὁ Σικάριος διά ὁ περιτομή ὡς ἀκρωτηριάζω παρά ὁ καθίστημι νόμος καί ὁ Ἰουδαῖος συγχωρέω μόνος ἀναιρέω . καί οὐ εἰμί ἀκούω δικαστής πυνθάνομαι , εἰ κατά ὅδε ὁ νομίζω θεοσέβεια ὁ Σικάριος ἀγωνίζομαι βιόω μετατίθημι μέν ἀπολύω ἐμμένω δέ ὁ ἐπί θάνατος ἀπάγω · ἀλλά γάρ ἀρκέω δείκνυμι ὁ περιτομή πρός ἀναίρεσις ὁ πάσχω αὐτός . Χριστιανός δέ μόνος κατά ὁ λέγω ὑπό ὁ σωτήρ αὐτός λέγω · „ ἐπί ἡγεμών καί βασιλεύς ἄγω ἕνεκα ἐγώ “ μέχρι τελευταῖος ἀναπνοή ὑπό ὁ δικαστής ἐπιτρέπω ἐξόμνυμι ὁ χριστιανισμός καί κατά ὁ κοινός ἔθος θύω καί ὄμνυμι οἴκοι γίγνομαι καί ζάω ἀκίνδυνος . ὁράω δέ εἰ μή μετά πολύς ἐξουσία λέγω ὁ „ πᾶς ὅς ἄν ὁμολογέω ἐν ἐγώ ἔμπροσθεν ὁ ἄνθρωπος , ἐγώ ὁμολογέω ἐν αὐτός ἔμπροσθεν ὁ πατήρ ἐγώ ὁ ἐν ὁ οὐρανός · καί πᾶς ὅς ἄν ἀρνέομαι ἐγώ ἔμπροσθεν ὁ ἄνθρωπος , “ καί ὁ ἑξῆς . καί ἀναβαίνω ἐγώ ὁ λόγος ἐπί ὁ Ἰησοῦς λέγω οὗτος , καί ὁράω μηδέπω γίγνομαι προφητεύω εἰ μή φημί ἀπιστέω μέν αὐτός ὅτι οὗτος φλυαρέω καί μάτην λέγω ( οὐ γάρ εἰμί ὁ λέγω ) , ἀμφιβάλλω δέ περί ὁ συγκατατίθημι ὁ λόγος αὐτός εἰ μή ὅτι , ἐάν οὗτος πληρόω καί συνίστημι ὁ διδασκαλία ὁ λόγος ὁ Ἰησοῦς , ὡς φροντίζω ὁ ἡγεμών καί ὁ βασιλεύς ἀναιρέω ὁ ὁμολογέω ὁ Ἰησοῦς , τότε πιστεύω ὅτι ὡς μέγας ἐξουσία λαμβάνω ἀπό ὁ θεός πρός ὁ σπείρω οὗτος ὁ λόγος ὁ γένος ὁ ἄνθρωπος καί πείθω κρατέω αὐτός οὗτος φημί . τίς δέ οὐ θαυμάζω ἀναβαίνω ὁ λόγος ἐπί ἐκεῖνος διδάσκω τότε καί λέγω · „ κηρύσσω ὁ εὐαγγέλιον οὗτος ἐν ὅλος ὁ κόσμος εἰς μαρτύριον αὐτός καί ὁ ἔθνος “ καί θεωρέω κατά ὁ ὑπό ἐκεῖνος λέγω κηρύσσω ὁ Ἰησοῦς Χριστός εὐαγγέλιον ἐν ὁ ὑπό ὁ οὐρανός „ Ἕλλην καί βάρβαρος , σοφός καί ἀνόητος “ ; πᾶς γάρ φύσις ἄνθρωπος ὁ μετά δύναμις λαλέω λόγος κρατέω · καί οὐ εἰμί τις γένος ὁράω ἄνθρωπος , ὅς ἐκφεύγω παραδέχομαι ὁ Ἰησοῦς διδασκαλία . ὁ δέ ἀπιστέω παρά ὁ ξελσυς Ἰουδαῖος περί ὁ Ἰησοῦς , ὅτι πᾶς ὁ συμβαίνω αὐτός πρόοιδα , κατανοέω , τίς τρόπος ἔτι συνίστημι ὁ Ἱεροσόλυμα καί πᾶς ὁ Ἰουδαικός λατρεία γίγνομαι ἐν αὐτός προλέγω Ἰησοῦς ὁ συμβαίνω αὐτός ὑπό Ῥωμαῖος . οὐ γάρ δή ὁ αὐτός Ἰησοῦς γνώριμος καί ἀκροατής φημί χωρίς γραφή ὁ ὁ εὐαγγέλιον παραδίδωμι διδασκαλία καί καταλείπω ὁ μαθητής χωρίς ὁ περί Ἰησοῦς ἐν γράμμα ὑπόμνημα . γράφω δή ἐν αὐτός ὁ „ ὅταν δέ ὁράω κυκλόω ὑπό στρατόπεδον ὁ Ἱεροσόλυμα , τότε γιγνώσκω ὅτι ἐγγίζω ὁ ἐρήμωσις αὐτός . “ καί οὐδαμῶς τότε εἰμί στρατόπεδον περί ὁ Ἱεροσόλυμα κυκλέω αὐτός καί περιέχω καί πολιορκέω . οὗτος γάρ ἄρχω μέν ἔτι Νέρων βασιλεύω παρατείνω δέ ἕως ὁ Οὐεσπασιανός ἡγεμονία · ὅς ὁ υἱός Τίτος καθαιρέω ὁ Ἱεροσόλυμα , ὡς μέν Ἰώσηπος γράφω , διά Ἰάκωβος ὁ δίκαιος , ὁ ἀδελφός Ἰησοῦς ὁ λέγω Χριστός , ὡς δέ ὁ ἀλήθεια παρίστημι , διά Ἰησοῦς ὁ Χριστός ὁ θεός .