origenes.contra-celsum 2.16
Πάνυ δ᾿ εὐήθως φησὶ τοὺς μαθητὰς πρὸς παραίτησιν τῶν κατὰ τὸν Ἰησοῦν ἀναγεγραφέναι περὶ αὐτοῦ τοιαῦτα · ὥσπερ , φησὶν , εἴ τις λέγων εἶναί τινα δίκαιον δεικνύει αὐτὸν ἀδικοῦντα , καὶ λέγων ὅσιον δεικνύει φονεύοντα , καὶ λέγων ἀθάνατον δεικνύει νεκρὸν , πᾶσι τούτοις ἐπιφέρων ὅτι προειρηκὼς αὐτὰ ἔτυχεν · αὐτόθεν γὰρ ἀνόμοιον αὐτοῦ τὸ παράδειγμα , ἐπεὶ οὐδὲν ἄτοπόν ἐστιν ἀνειληφότα τὸν ἐσόμενον ἀνθρώποις ἐγκείμενον σκοπὸν περὶ τοῦ πῶς δεῖ βιοῦν ὑποδεδειχέναι ὡς δεῖ ὑπὲρ εὐσεβείας ἀποθνῄσκειν , χωρὶς τοῦ χρήσιμόν τι τῷ παντὶ γεγονέναι τὸ ὑπὲρ ἀνθρώπων αὐτὸν ἀποθανεῖν , ὡς ἐν τῷ πρὸ τού . του ἐδείξαμεν λόγῳ . εἶτ᾿ οἴεται ὅτι πᾶσα ἡ τοῦ πάθους ὁμολογία βεβαιοῖ τὸν ἔλεγχον οὐ λύει , οὐ γὰρ εἶδεν , ὅσα περὶ τούτου καὶ παρὰ τῷ Παύλῳ πεφιλοσόφηται καὶ ὑπὸ τῶν προφητῶν λέλεκται · ἔλαθε δὲ αὐτὸν τὸ εἰρηκέναι τινὰ τῶν ἐν ταῖς αἱρέσεσι δοκήσει τὸν Ἰησοῦν ταῦτα πεπονθέναι οὐ πεπονθότα . οὐ γὰρ ἐγνωκὼς εἶπε τό · οὐδὲ γὰρ τοῦτο εἴπατε ὅτι ἐδόκει μὲν τοῖς ἀσεβέσιν ἀνθρώποις ταῦτα πάσχειν οὐκ ἔπασχε δὲ , ἀλλ᾿ ἄντικρυς παθεῖν ὁμολογεῖτε . ἀλλ᾿ ἡμεῖς τὸ δοκεῖν ἐπὶ τοῦ παθεῖν οὐ τάσσομεν . ἵνα μὴ ψευδὴς αὐτοῦ καὶ ἡ ἀνάστασις ᾖ ἀλλ᾿ ἀληθής . ὁ γὰρ ἀληθῶς ἀποθανὼν εἰ ἀνέστη , ἀληθῶς ἀνέστη , ὁ δὲ δοκῶν ἀποτεθνηκέναι οὐκ ἀληθῶς ἀνέστη . ἐπεὶ δὲ τὸ περὶ τῆς ἀναστάσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ χλευάζουσιν οἱ ἄπιστοι , παραθησόμεθα μὲν καὶ Πλάτωνα λέγοντα Ἦρα τὸν Ἀρμενίου μετὰ δώδεκα ἡμέρας ἐκ τῆς πυρᾶς ἐγηγέρθαι καὶ ἀπηγγελκέναι τὰ περὶ τῶν ἐν ᾅδου , ὡς πρὸς ἀπίστους δὲ καὶ τὰ περὶ τῆς παρὰ τῷ Ἡρακλείδῃ ἄπνου οὐ πάντῃ ἔσται εἰς τόν τόπον ἄχρηστα . πολλοὶ δ᾿ ἱστόρηνται καὶ ἀπὸ τῶν μνημείων ἐπανελθόντες οὐ μόνον αὐτῆς ἡμέρας ἀλλὰ γὰρ καὶ τῇ ἑξῆς . τί οὖν θαυμαστὸν , εἰ ὁ παραδόξως πολλὰ ποιήσας καὶ ὑπὲρ ἄνθρωπον καὶ οὕτως ἐναργῆ , ὡς μὴ δυναμένους ἀντιβλέψαι τῷ γεγονέναι αὐτὰ κακίζειν διὰ τοῦ κοινοποιεῖν αὐτὰ πρὸς τὰς γοητείας , καὶ περὶ τὴν ἑαυτοῦ τελευτὴν εἶχέ τι πλεῖον · ἵνα ἑκοῦσα μὲν τὸ σῶμα καταλίπῃ ἡ ψυχὴ οἰκονομησαμένη δέ τινα ἔξω αὐτοῦ πάλιν ἐπανέλθῃ . ὅτε βούλεται ; τοιοῦτον δ᾿ ἀναγέγραπται παρὰ τῷ Ἰωάννῃ εἰρηκέναι ὁ Ἰησοῦς λόγον ἐν τῷ · „ οὐδεὶς αἴρει τὴν ψυχήν μου ἀπ᾿ ἐμοῦ , ἀλλ᾿ ἐγὼ τίθημι αὐτὴν ἀπ᾿ ἐμαυτοῦ . ἐξουσίαν ἔχω θεῖναι αὐτὴν , καὶ πάλιν ἐξουσίαν ἔχω λαβεῖν αὐτήν . “ καὶ τάχα διὰ τοῦτο προλαβὼν ἐξελήλυθεν ἀπὸ τοῦ σώματος , ἵνα αὐτὸ τηρήσῃ καὶ μὴ καταχθῇ τὰ σκέλη ὡς τὰ τῶν σὺν αὐτῷ σταυρωθέντων λῃστῶν . „ τοῦ μὲν γὰρ πρώτου οἱ στρατιῶται κατέαξαν τὰ σκέλη καὶ τοῦ ἄλλου τοῦ συσταυρωθέντος αὐτῷ · ἐπὶ δὲ τὸν Ἰησοῦν ἐλθόντες καὶ ἰδόντες ὅτι ἐξέπνευσεν , οὐ κατέαξαν αὐτοῦ τὰ σκέλη . “ εἴπομεν οὖν καὶ πρὸς τό · πόθεν οὖν πιστὸν τὸ προειρηκέναι ; τὸ δὲ πόθεν ἀθάνατος ὁ νεκρός ; μανθανέτω ὁ βουλόμενος ὅτι οὐχ ὁ νεκρὸς ἀθάνατος ἀλλ᾿ ὁ ἀναστὰς ἐκ νεκρῶν . οὐ μόνον οὖν οὐχ ὁ νεκρὸς ἀθάνατος , ἀλλ᾿ οὐδ᾿ ὁ πρὸ τοῦ νεκροῦ Ἰησοῦς ὁ σύνθετος ἀθάνατος ἦν , ὅς γε ἔμελλε τεθνήξεσθαι . οὐδεὶς γὰρ τεθνηξόμενος ἀθάνατος ἀλλ᾿ ἀθάνατος , ὅτε οὐκέτι τεθνήξεται . „ Χριστὸς δὲ ἐγερθεὶς ἐκ νεκρῶν οὐκέτι ἀποθνῄσκει · θάνατος αὐτοῦ οὐκέτι κυριεύει “ · κἂν μὴ βούλωνται οἱ ταῦτα πῶς εἴρηται νοῆσαι μὴ χωρήσαντες .
Lemmas: πάνυ δέ εὐήθης φημί ὁ μαθητής πρός παραίτησις ὁ κατά ὁ Ἰησοῦς ἀναγράφω περί αὐτός τοιοῦτος · ὥσπερ , φημί , εἰ τις λέγω εἰμί τις δίκαιος δείκνυμι αὐτός ἀδικέω , καί λέγω ὅσιος δείκνυμι φονεύω , καί λέγω ἀθάνατος δείκνυμι νεκρός , πᾶς οὗτος ἐπιφέρω ὅτι προλέγω αὐτός τυγχάνω · αὐτόθεν γάρ ἀνόμοιος αὐτός ὁ παράδειγμα , ἐπεί οὐδείς ἄτοπος εἰμί ἀναλαμβάνω ὁ εἰμί ἄνθρωπος ἔγκειμαι σκοπός περί ὁ πῶς δέω βιόω ὑποδείκνυμι ὡς δέω ὑπέρ εὐσέβεια ἀποθνῄσκω , χωρίς ὁ χρήσιμος τις ὁ πᾶς γίγνομαι ὁ ὑπέρ ἄνθρωπος αὐτός ἀποθνῄσκω , ὡς ἐν ὁ πρό ὁ . τις δείκνυμι λόγος . εἶτα οἴομαι ὅτι πᾶς ὁ ὁ πάθος ὁμολογία βεβαιόω ὁ ἔλεγχος οὐ λύω , οὐ γάρ ὁράω , ὅσος περί οὗτος καί παρά ὁ Παῦλος φιλοσοφέω καί ὑπό ὁ προφήτης λέγω · λανθάνω δέ αὐτός ὁ λέγω τις ὁ ἐν ὁ αἵρεσις δόκησις ὁ Ἰησοῦς οὗτος πάσχω οὐ πάσχω . οὐ γάρ γιγνώσκω λέγω ὁ · οὐδέ γάρ οὗτος λέγω ὅτι δοκέω μέν ὁ ἀσεβής ἄνθρωπος οὗτος πάσχω οὐ πάσχω δέ , ἀλλά ἄντικρυς πάσχω ὁμολογέω . ἀλλά ἐγώ ὁ δοκέω ἐπί ὁ πάσχω οὐ τάσσω . ἵνα μή ψευδής αὐτός καί ὁ ἀνάστασις εἰμί ἀλλά ἀληθής . ὁ γάρ ἀληθής ἀποθνῄσκω εἰ ἀνίστημι , ἀληθής ἀνίστημι , ὁ δέ δοκέω ἀποθνῄσκω οὐ ἀληθής ἀνίστημι . ἐπεί δέ ὁ περί ὁ ἀνάστασις Ἰησοῦς Χριστός χλευάζω ὁ ἄπιστος , παρατίθημι μέν καί Πλάτων λέγω Ἤρ ὁ Ἀρμένιον μετά δώδεκα ἡμέρα ἐκ ὁ πυρή ἐγείρω καί ἀπαγγέλλω ὁ περί ὁ ἐν ᾅδης , ὡς πρός ἄπιστος δέ καί ὁ περί ὁ παρά ὁ Ἡρακλείδης ἄπνοος οὐ πάντῃ εἰμί εἰς ὁ τόπος ἄχρηστος . πολύς δέ ἱστορέω καί ἀπό ὁ μνημεῖον ἐπανέρχομαι οὐ μόνος αὐτός ἡμέρα ἀλλά γάρ καί ὁ ἑξῆς . τίς οὖν θαυμαστός , εἰ ὁ παράδοξος πολύς ποιέω καί ὑπέρ ἄνθρωπος καί οὕτως ἐναργής , ὡς μή δύναμαι ἀντιβλέπω ὁ γίγνομαι αὐτός κακίζω διά ὁ κοινοποιέω αὐτός πρός ὁ γοητεία , καί περί ὁ ἑαυτοῦ τελευτή ἔχω τις πολύς · ἵνα ἑκών μέν ὁ σῶμα καταλείπω ὁ ψυχή οἰκονομέω δέ τις ἔξω αὐτός πάλιν ἐπανέρχομαι . ὅτε βούλομαι ; τοιοῦτος δέ ἀναγράφω παρά ὁ Ἰωάννης λέγω ὁ Ἰησοῦς λόγος ἐν ὁ · „ οὐδείς ἀείρω ὁ ψυχή ἐγώ ἀπό ἐγώ , ἀλλά ἐγώ τίθημι αὐτός ἀπό ἐμαυτοῦ . ἐξουσία ἔχω τίθημι αὐτός , καί πάλιν ἐξουσία ἔχω λαμβάνω αὐτός . “ καί τάχα διά οὗτος προλαμβάνω ἐξέρχομαι ἀπό ὁ σῶμα , ἵνα αὐτός τηρέω καί μή κατάσσω ὁ σκέλος ὡς ὁ ὁ σύν αὐτός σταυρόω λῃστής . „ ὁ μέν γάρ πρῶτος ὁ στρατιώτης κατάγνυμι ὁ σκέλος καί ὁ ἄλλος ὁ συσταυρόομαι αὐτός · ἐπί δέ ὁ Ἰησοῦς ἔρχομαι καί ὁράω ὅτι ἐκπνέω , οὐ κατάγνυμι αὐτός ὁ σκέλος . “ λέγω οὖν καί πρός ὁ · πόθεν οὖν πιστός ὁ προλέγω ; ὁ δέ πόθεν ἀθάνατος ὁ νεκρός ; μανθάνω ὁ βούλομαι ὅτι οὐ ὁ νεκρός ἀθάνατος ἀλλά ὁ ἀνίστημι ἐκ νεκρός . οὐ μόνος οὖν οὐ ὁ νεκρός ἀθάνατος , ἀλλά οὐδέ ὁ πρό ὁ νεκρός Ἰησοῦς ὁ σύνθετος ἀθάνατος εἰμί , ὅς γε μέλλω θνῄσκω . οὐδείς γάρ τεθνήγω ἀθάνατος ἀλλά ἀθάνατος , ὅτε οὐκέτι θνῄσκω . „ Χριστός δέ ἐγείρω ἐκ νεκρός οὐκέτι ἀποθνῄσκω · θάνατος αὐτός οὐκέτι κυριεύω “ · ἐάν μή βούλομαι ὁ οὗτος πῶς λέγω νοέω μή χωρέω .