origenes.contra-celsum 1.9
Μετὰ ταῦτα προτρέπει ἐπὶ τὸ λόγῳ ἀκολουθοῦντας καὶ λογικῷ ὁδηγῷ παραδέχεσθαι δόγματα , ὡς πάντως ἀπάτης γινομένης τῷ μὴ οὕτω συγκατατιθεμένῳ τισί · καὶ ἐξομοιοῖ τοὺς ἀλόγως πιστεύοντας μητραγύρταις καὶ τερατοσκόποις , Μίθραις τε καὶ Σαβαδίοις . καὶ ὅτῳ τις προσέτυχεν , Ἑκάτης ἢ ἄλλης δαίμονος ἢ δαιμόνων φάσμασιν . ὡς γὰρ ἐν ἐκείνοις πολλάκις μοχθηροὶ ἄνθρωποι ἐπιβαίνοντες τῇ ἰδιωτείᾳ τῶν εὐεξαπατήτων ἄγουσιν αὐτοὺς ᾗ βούλονται , οὕτως φησὶ καὶ ἐν τοῖς Χριστιανοῖς γίνεσθαι . φησὶ δέ τινας μηδὲ βουλομένους διδόναι ἢ λαμβάνειν λόγον περὶ ὧν πιστεύουσι χρῆσθαι τῷ „ μὴ ἐξέταζε ἀλλὰ πίστευσον “ καὶ „ ἡ πίστις σου σώσει σε . “ καί φησιν αὐτοὺς λέγειν · „ κακὸν ἡ ἐν τῷ κόσμῳ σοφία ἀγαθὸν δ᾿ ἡ μωρία . “ λεκτέον δὲ πρὸς τοῦτο ὅτι εἰ μὲν οἷόν τε πάντας καταλιπόντας τὰ τοῦ βίου πράγματα σχολάζειν τῷ φιλοσοφεῖν , ἄλλην ὁδὸν οὐ μεταδιωκτέον οὐδενὶ ἢ ταύτην μόνην . εὑρεθήσεται γὰρ ἐν τῷ χριστιανισμῷ οὐκ ἐλάττων , ἵνα μὴ φορτικόν τι εἴπω , ἐξέτασις τῶν πεπιστευμένων καὶ διήγησις τῶν ἐν τοῖς προφήταις αἰνιγμάτων καὶ τῶν ἐν τοῖς εὐαγγελίοις παραβολῶν καὶ ἄλλων μυρίων συμβολικῶς γεγενημένων ἢ νενομοθετημένων . εἰ δὲ τοῦτ᾿ ἀμήχανον πῇ μὲν διὰ τὰς τοῦ βίου ἀνάγκας πῇ δὲ καὶ διὰ τὴν τῶν ἀνθρώπων ἀσθένειαν , σφόδρα ὀλίγων ἐπὶ τὸν λόγον ᾀττόντων , ποία ἂν ἄλλη βελτίων μέθοδος πρὸς τὸ τοῖς πολλοῖς βοηθῆσαι εὑρεθείη τῆς ἀπὸ τοῦ Ἰησοῦ τοῖς ἔθνεσι παραδοθείσης ; καὶ πυνθανόμεθά γε περὶ τοῦ πλήθους τῶν πιστευόντων , τὴν πολλὴν χύσιν τῆς κακίας ἀποθεμένων , ἐν ᾗ πρότερον ἐκαλινδοῦντο · πότερον βέλτιόν ἐστιν αὐτοῖς ἀλόγως πιστεύουσι κατεστάλθαι πως τὰ ἤθη καὶ ὠφελῆσθαι διὰ τὴν περὶ τῶν κολαζομένων ἐπὶ ἁμαρτίαις καὶ τιμωμένων ἐπὶ ἔργοις χρηστοῖς πίστιν , ἢ μὴ προσίεσθαι αὐτῶν τὴν ἐπιστροφὴν μετὰ ψιλῆς πίστεως , ἕως ἂν ἐπιδῶσιν ἑαυτοὺς ἐξετάσει λόγων ; φανερῶς γὰρ οἱ πάντες παρ᾿ ἐλαχίστους οὐδὲ τοῦτο λήψονται , ὅπερ εἰλήφασιν ἐκ τοῦ ἁπλῶς πεπιστευκέναι , ἀλλὰ μενοῦσιν ἐν κακίστῳ βίῳ . εἴπερ οὖν ἄλλο τι κατασκευαστικόν ἐστι τοῦ τὸ φιλάνθρωπον τοῦ λόγου οὐκ ἀθεεὶ τῷ βίῳ τῶν ἀνθρώπων ἐπιδεδημηκέναι , καὶ τοῦτ᾿ αὐτοῖς συγκαταριθμητέον . ὁ γὰρ εὐλαβὴς οὐδὲ σωμάτων ἰατρὸν , πολλοὺς ἐπὶ τὸ βέλτιον νοσοῦντας ἀγαγόντα , οἰήσεται ἀθεεὶ πόλεσι καὶ ἔθνεσιν ἐπιδημεῖν · οὐδὲν γὰρ χρηστὸν ἐν ἀνθρώποις ἀθεεὶ γίνεται . εἰ δὲ ὁ πολλῶν σώματα θεραπεύσας ἢ ἐπὶ τὸ βέλτιον προαγαγὼν οὐκ ἀθεεὶ θεραπεύει , πόσῳ πλέον ὁ πολλῶν ψυχὰς θεραπεύσας καὶ ἐπιστρέψας καὶ βελτιώσας , καὶ ἀναρτήσας αὐτὰς θεοῦ τοῦ ἐπὶ πᾶσι καὶ διδάξας πᾶσαν πρᾶξιν ἀναφέρειν ἐπὶ τὴν ἐκείνου ἀρέσκειαν καὶ πάντ᾿ ἐκκλίνειν , ὅσ᾿ ἀπάρεστά εἰσι θεῷ , μέχρι τοῦ ἐλαχίστου τῶν λεγομένων ἢ πραττομένων ἢ καὶ εἰς ἐνθύμησιν ἐρχομένων ;
Lemmas: μετά οὗτος προτρέπω ἐπί ὁ λόγος ἀκολουθέω καί λογικός ὁδηγός παραδέχομαι δόγμα , ὡς πάντως ἀπάτη γίγνομαι ὁ μή οὕτως συγκατατίθημι τις · καί ἐξομοιόω ὁ ἄλογος πιστεύω μητραγύρτης καί τερατοσκόπος , Μίθρας τε καί Σαβάδιος . καί ὅστις τις προστυγχάνω , Ἑκάτη ἤ ἄλλος δαίμων ἤ δαίμων φάσμα . ὡς γάρ ἐν ἐκεῖνος πολλάκις μοχθηρός ἄνθρωπος ἐπιβαίνω ὁ ἰδιωτεία ὁ εὐεξαπάτητος ἄγω αὐτός ᾗ βούλομαι , οὕτως φημί καί ἐν ὁ Χριστιανός γίγνομαι . φημί δέ τις μηδέ βούλομαι δίδωμι ἤ λαμβάνω λόγος περί ὅς πιστεύω χράω ὁ „ μή ἐξετάζω ἀλλά πιστεύω “ καί „ ὁ πίστις σύ σῴζω σύ . “ καί φημί αὐτός λέγω · „ κακός ὁ ἐν ὁ κόσμος σοφία ἀγαθός δέ ὁ μωρία . “ λεκτέος δέ πρός οὗτος ὅτι εἰ μέν οἷος τε πᾶς καταλείπω ὁ ὁ βίος πρᾶγμα σχολάζω ὁ φιλοσοφέω , ἄλλος ὁδός οὐ μεταδιωκτέον οὐδείς ἤ οὗτος μόνος . εὑρίσκω γάρ ἐν ὁ χριστιανισμός οὐ ἐλαχύς , ἵνα μή φορτικός τις λέγω , ἐξέτασις ὁ πιστεύω καί διήγησις ὁ ἐν ὁ προφήτης αἴνιγμα καί ὁ ἐν ὁ εὐαγγέλιον παραβολή καί ἄλλος μυρίος συμβολικός γίγνομαι ἤ νομοθετέω . εἰ δέ οὗτος ἀμήχανος πῇ μέν διά ὁ ὁ βίος ἀνάγκη πῇ δέ καί διά ὁ ὁ ἄνθρωπος ἀσθένεια , σφόδρα ὀλίγος ἐπί ὁ λόγος ἀίσσω , ποῖος ἄν ἄλλος ἀγαθός μέθοδος πρός ὁ ὁ πολύς βοηθέω εὑρίσκω ὁ ἀπό ὁ Ἰησοῦς ὁ ἔθνος παραδίδωμι ; καί πυνθάνομαι γε περί ὁ πλῆθος ὁ πιστεύω , ὁ πολύς χύσις ὁ κακία ἀποτίθημι , ἐν ὅς πρότερος καλινδέομαι · πότερος ἀγαθός εἰμί αὐτός ἄλογος πιστεύω καταστέλλω πως ὁ ἦθος καί ὠφελέω διά ὁ περί ὁ κολάζω ἐπί ἁμαρτία καί τιμάω ἐπί ἔργον χρηστός πίστις , ἤ μή προσίημι αὐτός ὁ ἐπιστροφή μετά ψιλός πίστις , ἕως ἄν ἐπιδίδωμι ἑαυτοῦ ἐξέτασις λόγος ; φανερός γάρ ὁ πᾶς παρά ἐλαχύς οὐδέ οὗτος λαμβάνω , ὅς λαμβάνω ἐκ ὁ ἁπλῶς πιστεύω , ἀλλά μένω ἐν κακός βίος . εἴπερ οὖν ἄλλος τις κατασκευαστικός εἰμί ὁ ὁ φιλάνθρωπος ὁ λόγος οὐ ἀθεεί ὁ βίος ὁ ἄνθρωπος ἐπιδημέω , καί οὗτος αὐτός συγκαταριθμέω . ὁ γάρ εὐλαβής οὐδέ σῶμα ἰατρός , πολύς ἐπί ὁ ἀγαθός νοσέω ἄγω , οἴομαι ἀθεεί πόλις καί ἔθνος ἐπιδημέω · οὐδείς γάρ χρηστός ἐν ἄνθρωπος ἀθεεί γίγνομαι . εἰ δέ ὁ πολύς σῶμα θεραπεύω ἤ ἐπί ὁ ἀγαθός προάγω οὐ ἀθεεί θεραπεύω , πόσος πολύς ὁ πολύς ψυχή θεραπεύω καί ἐπιστρέφω καί βελτιόω , καί ἀναρτάω αὐτός θεός ὁ ἐπί πᾶς καί διδάσκω πᾶς πρᾶξις ἀναφέρω ἐπί ὁ ἐκεῖνος ἀρέσκεια καί πᾶς ἐκκλίνω , ὅσος ἀπάρεστος εἰμί θεός , μέχρι ὁ ἐλαχύς ὁ λέγω ἤ πράσσω ἤ καί εἰς ἐνθύμησις ἔρχομαι ;