origenes.contra-celsum 6.65
Ὁ μὲν οὖν Κέλσος περὶ θεοῦ φησιν ὅτι ἐξ αὐτοῦ τὰ πάντα , ἀπολύσας οὐκ οἶδ᾿ ὅπως τὰ πάντα αὐτοῦ · ὁ δ᾿ ἡμέτερος Παῦλος „ ἐξ αὐτοῦ “ λέγει „ καὶ δι᾿ αὐτοῦ καὶ εἰς αὐτὸν τὰ πάντα , “ παριστὰς τὴν ἀρχὴν τῆς τῶν πάντων ὑποστάσεως ἐν τῷ „ ἐξ αὐτοῦ “ καὶ τὴν συνοχὴν ἐν τῷ „ δι᾿ αὐτοῦ “ καὶ τὸ τέλος ἐν τῷ „ εἰς αὐτόν . “ ἀληθῶς δὲ ἐξ οὐδενὸς ὁ θεός . ἐπεὶ δέ φησιν ὅτι οὐδὲ λόγῳ ἐφικτὸς , διαστέλλομαι τὸ σημαινόμενον καί φημι · εἰ μὲν λόγῳ τῷ ἐν ἡμῖν , εἴτε ἐνδιαθέτῳ εἴτε καὶ προφορικῷ , καὶ ἡμεῖς φήσομεν ὅτι οὐκ ἔστιν ἐφικτὸς τῷ λόγῳ ὁ θεός · εἰ δὲ νοήσαντες τὸ „ ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος , καὶ ὁ λόγος ἦν πρὸς τὸν θεὸν , καὶ θεὸς ἦν ὁ λόγος “ ἀποφαινόμεθα ὅτι τούτῳ τῷ λόγῳ ἐφικτός ἐστιν ὁ θεὸς , οὐ μόνῳ αὐτῷ καταλαμβανόμενος ἀλλὰ καὶ ᾧ ἂν αὐτὸς ἀποκαλύψῃ τὸν πατέρα , ψευδοποιήσομεν τὴν Κέλσου λέξιν φάσκοντος · οὐδὲ λόγῳ ἐφικτός ἐστιν ὁ θεός . καὶ τὸ οὐκ ὀνομαστὸς δὲ διαστολῆς δεῖται . εἰ μὲν γὰρ , ὅτι οὐδὲν τῶν ἐν λέξεσι καὶ σημαινομένοις δύναται παραστῆσαι τὰς ἰδιότητας τοῦ θεοῦ , ἀληθές ἐστι τὸ λεγόμενον , εἴ γε καὶ πολλαὶ ποιότητες οὐκ εἰσὶν ὀνομασταί . τίς γὰρ δύναται ὀνόμασι διαφορὰν δοῦναι ποιότητος γλυκύτητος φοίνικος καὶ γλυκύτητος ἰσχάδος ; τίς δὲ ὀνόματι δύναται διαστείλασθαι καὶ παραστῆσαι τὴν ἑκάστου ἰδίαν ποιότητα ; οὐδὲν οὖν θαυμαστὸν , εἰ οὐκ ἔστιν οὕτως ὀνομαστὸς ὁ θεός . εἰ δὲ τὸ ὀνομαστὸν λαμβάνεις καθὸ οἷόν τε ἐστὶν ὀνόμασι παραστῆσαί τι τῶν περὶ αὐτοῦ εἰς τὸ χειραγωγῆσαι τὸν ἀκροατὴν καὶ ποιῆσαι νοῆσαι περὶ θεοῦ κατὰ τὸ ἐφικτὸν τῇ ἀνθρωπίνῃ φύσει τινὰ τῶν περὶ αὐτοῦ , οὐδὲν ἄτοπον λέγειν αὐτὸν ὀνομαστόν . οὕτω δὲ διαστελούμεθα καὶ τὸ οὐδὲν γὰρ πέπονθεν ὀνόματι καταληπτόν . ἀληθὲς δὲ καὶ τὸ ἔξω παντὸς πάθους εἶναι τὸν θεόν . καὶ ταῦτα μὲν ταύτῃ .
Lemmas: ὁ μέν οὖν ξελσυς περί θεός φημί ὅτι ἐκ αὐτός ὁ πᾶς , ἀπολύω οὐ οἶδα ὅπως ὁ πᾶς αὐτός · ὁ δέ ἡμέτερος Παῦλος „ ἐκ αὐτός “ λέγω „ καί διά αὐτός καί εἰς αὐτός ὁ πᾶς , “ παρίστημι ὁ ἀρχή ὁ ὁ πᾶς ὑπόστασις ἐν ὁ „ ἐκ αὐτός “ καί ὁ συνοχή ἐν ὁ „ διά αὐτός “ καί ὁ τέλος ἐν ὁ „ εἰς αὐτός . “ ἀληθής δέ ἐκ οὐδείς ὁ θεός . ἐπεί δέ φημί ὅτι οὐδέ λόγος ἐφικτός , διαστέλλω ὁ σημαίνω καί φημί · εἰ μέν λόγος ὁ ἐν ἐγώ , εἴτε ἐνδιάθετος εἴτε καί προφορικός , καί ἐγώ φημί ὅτι οὐ εἰμί ἐφικτός ὁ λόγος ὁ θεός · εἰ δέ νοέω ὁ „ ἐν ἀρχή εἰμί ὁ λόγος , καί ὁ λόγος εἰμί πρός ὁ θεός , καί θεός εἰμί ὁ λόγος “ ἀποφαίνω ὅτι οὗτος ὁ λόγος ἐφικτός εἰμί ὁ θεός , οὐ μόνος αὐτός καταλαμβάνω ἀλλά καί ὅς ἄν αὐτός ἀποκαλύπτω ὁ πατήρ , ψευδοποιέω ὁ ξελσυς λέξις φάσκω · οὐδέ λόγος ἐφικτός εἰμί ὁ θεός . καί ὁ οὐ ὀνομαστός δέ διαστολεύς δέω . εἰ μέν γάρ , ὅτι οὐδείς ὁ ἐν λέξις καί σημαίνω δύναμαι παρίστημι ὁ ἰδιότης ὁ θεός , ἀληθής εἰμί ὁ λέγω , εἰ γε καί πολύς ποιότης οὐ εἰμί ὀνομαστός . τίς γάρ δύναμαι ὄνομα διαφορά δίδωμι ποιότης γλυκύτης φοῖνιξ καί γλυκύτης ἰσχάς ; τίς δέ ὄνομα δύναμαι διαστέλλω καί παρίστημι ὁ ἕκαστος ἴδιος ποιότης ; οὐδείς οὖν θαυμαστός , εἰ οὐ εἰμί οὕτως ὀνομαστός ὁ θεός . εἰ δέ ὁ ὀνομαστός λαμβάνω καθό οἷος τε εἰμί ὄνομα παρίστημι τις ὁ περί αὐτός εἰς ὁ χειραγωγέω ὁ ἀκροατής καί ποιέω νοέω περί θεός κατά ὁ ἐφικτός ὁ ἀνθρώπινος φύσις τις ὁ περί αὐτός , οὐδείς ἄτοπος λέγω αὐτός ὀνομαστός . οὕτως δέ διαστέλλω καί ὁ οὐδείς γάρ πάσχω ὄνομα καταληπτός . ἀληθής δέ καί ὁ ἔξω πᾶς πάθος εἰμί ὁ θεός . καί οὗτος μέν ταύτῃ .