origenes.contra-celsum 6.61
Εἶτα πάλιν μὴ κατακούσας τοῦ „ καὶ συνετέλεσεν ὁ θεὸς ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ ἕκτῃ τὰ ἔργα αὐτοῦ , ἃ ἐποίησε · καὶ κατέπαυσεν ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ ἑβδόμῃ ἀπὸ πάντων τῶν ἔργων αὐτοῦ , ὧν ἐποίησε . καὶ εὐλόγησεν ὁ θεὸς τὴν ἡμέραν τὴν ἑβδόμην καὶ ἡγίασεν αὐτὴν , ὅτι ἐν αὐτῇ κατέπαυσεν ἀπὸ πάντων τῶν ἔργων αὐτοῦ , ὧν ἤρξατο ὁ θεὸς ποιῆσαι “ καὶ οἰηθεὶς ταὐτὸν εἶναι τὸ „ κατέπαυσε τῇ ἡμέρᾳ τῇ ἑβδόμῃ “ καὶ τὸ „ ἀνεπαύσατο τῇ ἡμέρᾳ τῇ ἑβδόμῃ “ φησί · μετὰ τοῦτο μὴν ὥσπερ τις ἀτεχνῶς πονηρὸς χειροτέχνης ἐκκαμὼν καὶ πρὸς ἀνάπαυσιν ἀργίας δεηθείς . οὐδὲ γὰρ οἶδε , τίς ἡ μετὰ τὴν ὅσον ὁ κόσμος συνέστηκεν ἐνεργουμένην κοσμοποιΐαν , ἡ τοῦ σαββάτου καὶ τῆς καταπαύσεως τοῦ θεοῦ ἡμέρα , ἐν ᾗ ἑορτάσουσιν ἅμα τῷ θεῷ οἱ πάντα τὰ ἔργα ἑαυτῶν ταῖς ἓξ ἡμέραις πεποιηκότες καὶ διὰ τὸ μηδὲν παραλελοιπέναι τῶν ἐπιβαλλόντων ἀναβαίνοντες ἐπὶ τὴν θεωρίαν καὶ τὴν ἐν αὐτῇ τῶν δικαίων καὶ μακαρίων πανήγυριν . εἶτα ὡς ἤτοι τῶν γραφῶν οὕτω λεγουσῶν ἢ καὶ ἡμῶν αὐτῶν οὕτως διηγουμένων περὶ θεοῦ , ὅτι καμὼν ἀνεπαύσατο , φησὶν ὅτι οὐ θέμις τὸν πρῶτον θεὸν κάμνειν οὔτε χειρουργεῖν οὔτε κελεύειν . ὁ μὲν οὖν Κέλσος φησὶν ὅτι οὐ θέμις τὸν πρῶτον θεὸν κάμνειν · ἡμεῖς δὲ εἴποιμεν ἂν ὅτι οὐδ᾿ ὁ θεὸς λόγος κάμνει οὐδ᾿ ὅσοι τῆς κρείττονος ἤδη καὶ θειοτέρας τάξεως ἔχονται · τὸ γὰρ κάμνειν ἐστὶ τῶν ἐν σώματι . ζητήσεις δὲ , πότερον ἢ τῶν ἐν οἱῳποτοῦν σώματι ἢ τῶν ἐν τῷ γηΐνῳ καὶ ὀλίγον τούτου βελτίονι . ἀλλ᾿ οὐδὲ θέμις τὸν πρῶτον θεὸν χειρουργεῖν · ἐὰν δὲ κυρίως ἀκούῃς τοῦ χειρουργεῖν , οὐδὲ τὸν δεύτερον οὐδ᾿ ἄλλο τι τῶν θειοτέρων . ἀλλ᾿ ἔστω καταχρηστικῶς λέγεσθαι τὸ χειρουργεῖν ἢ τροπικῶς , ἵνα διηγησώμεθα καὶ τὸ „ ποίησιν δὲ χειρῶν αὐτοῦ ἀναγγέλλει τὸ στερέωμα “ καὶ „ αἱ χεῖρες αὐτοῦ ἔστησαν τὸν οὐρανὸν “ καὶ εἴ τι τούτοις εἴρηται παραπλησίως , τροπολογούντων ἡμῶν χεῖρας καὶ μέλη τοῦ θεοῦ · τί οὖν ἄτοπον οὕτω χειρουργεῖν θεόν ; ὡς οὐκ ἄτοπον δὲ οὕτω χειρουργεῖν θεὸν , οὕτως οὐδὲ τὸ κελεύειν αὐτὸν , ἵνα καλὰ καὶ ἐπαινετὰ ᾖ τὰ ὑπὸ τοῦ κελευομένου ἐπιτελούμενα τῷ θεὸν εἶναι τὸν κεκελευκότα περὶ αὐτῶν .
Lemmas: εἶτα πάλιν μή κατακούω ὁ „ καί συντελέω ὁ θεός ἐν ὁ ἡμέρα ὁ ἕκτος ὁ ἔργον αὐτός , ὅς ποιέω · καί καταπαύω ἐν ὁ ἡμέρα ὁ ἕβδομος ἀπό πᾶς ὁ ἔργον αὐτός , ὅς ποιέω . καί εὐλογέω ὁ θεός ὁ ἡμέρα ὁ ἕβδομος καί ἁγιάζω αὐτός , ὅτι ἐν αὐτός καταπαύω ἀπό πᾶς ὁ ἔργον αὐτός , ὅς ἄρχω ὁ θεός ποιέω “ καί οἴομαι αὐτός εἰμί ὁ „ καταπαύω ὁ ἡμέρα ὁ ἕβδομος “ καί ὁ „ ἀναπαύω ὁ ἡμέρα ὁ ἕβδομος “ φημί · μετά οὗτος μήν ὥσπερ τις ἄτεχνος πονηρός χειροτέχνης ἐκκάμνω καί πρός ἀνάπαυσις ἀργία δέω . οὐδέ γάρ οἶδα , τίς ὁ μετά ὁ ὅσος ὁ κόσμος συνίστημι ἐνεργέω κοσμοποιία , ὁ ὁ σάββατον καί ὁ κατάπαυσις ὁ θεός ἡμέρα , ἐν ὅς ἑορτάζω ἅμα ὁ θεός ὁ πᾶς ὁ ἔργον ἑαυτοῦ ὁ ἕξ ἡμέρα ποιέω καί διά ὁ μηδείς παραλείπω ὁ ἐπιβάλλω ἀναβαίνω ἐπί ὁ θεωρία καί ὁ ἐν αὐτός ὁ δίκαιος καί μακάριος πανήγυρις . εἶτα ὡς ἤτοι ὁ γραφή οὕτως λέγω ἤ καί ἐγώ αὐτός οὕτως διηγέομαι περί θεός , ὅτι κάμνω ἀναπαύω , φημί ὅτι οὐ θέμις ὁ πρῶτος θεός κάμνω οὔτε χειρουργέω οὔτε κελεύω . ὁ μέν οὖν ξελσυς φημί ὅτι οὐ θέμις ὁ πρῶτος θεός κάμνω · ἐγώ δέ λέγω ἄν ὅτι οὐδέ ὁ θεός λόγος κάμνω οὐδέ ὅσος ὁ κρατύς ἤδη καί θεῖος τάξις ἔχω · ὁ γάρ κάμνω εἰμί ὁ ἐν σῶμα . ζητέω δέ , πότερος ἤ ὁ ἐν οίσ̔ῳποτς σῶμα ἤ ὁ ἐν ὁ γηϊνός καί ὀλίγος οὗτος ἀγαθός . ἀλλά οὐδέ θέμις ὁ πρῶτος θεός χειρουργέω · ἐάν δέ κύριος ἀκούω ὁ χειρουργέω , οὐδέ ὁ δεύτερος οὐδέ ἄλλος τις ὁ θεῖος . ἀλλά εἰμί καταχρηστικός λέγω ὁ χειρουργέω ἤ τροπικός , ἵνα διηγέομαι καί ὁ „ ποίησις δέ χείρ αὐτός ἀναγγέλλω ὁ στερέωμα “ καί „ ὁ χείρ αὐτός ἵστημι ὁ οὐρανός “ καί εἰ τις οὗτος λέγω παραπλήσιος , τροπολογέω ἐγώ χείρ καί μέλος ὁ θεός · τίς οὖν ἄτοπος οὕτως χειρουργέω θεός ; ὡς οὐ ἄτοπος δέ οὕτως χειρουργέω θεός , οὕτως οὐδέ ὁ κελεύω αὐτός , ἵνα καλός καί ἐπαινετός εἰμί ὁ ὑπό ὁ κελεύω ἐπιτελέω ὁ θεός εἰμί ὁ κελεύω περί αὐτός .