origenes.contra-celsum 6.17
Ἐπεὶ δ᾿ ἑξῆς ἐξευτελίσαι βουλόμενος τὰ περὶ βασιλείας θεοῦ γεγραμμένα παρ᾿ ἡμῖν τούτων μὲν οὐδὲν παρέθετο ὡς οὐδὲ τῆς παρ᾿ αὐτῷ ἄξιον ἀναγραφῆς , τάχα ἐπεὶ μηδὲ ᾔδει αὐτὰ , Πλάτωνος δὲ λέξεις ἐκτίθεται ἀπό τε τῶν ἐπιστολῶν καὶ τοῦ Φαίδρου , ὡς τούτων μὲν ἐνθέως εἰρημένων , οὐδὲν δὲ τοιοῦτον ἐχόντων τῶν ἡμετέρων γραμμάτων · φέρε ὀλίγα παραβάλωμεν παραθέσεως ἕνεκεν τῆς πρὸς τὰ Πλάτωνι οὐκ ἀπιθάνως μὲν εἰρημένα , οὐ μὴν καὶ διαθέντα τὸν φιλόσοφον ἀξίως κἂν αὐτῷ ἀναστραφῆναι ἐν τῇ πρὸς τὸν ποιητὴν τῶν ὅλων εὐσεβείᾳ · ἣν ἐχρῆν μὴ νοθεύειν μηδὲ μιαίνειν τῇ , ὡς ἡμεῖς ὀνομάζομεν , εἰδωλολατρείᾳ . ὡς δὲ καὶ οἱ πολλοὶ λέγοιεν ἂν χρώμενοι τῷ ὀνόματι , καὶ τῇ δεισιδαιμονίᾳ . τρόπῳ δὴ Ἑβραϊκῷ τινι λέγεται περὶ τοῦ θεοῦ ἐν ἑπτακαιδεκάτῳ ψαλμῷ ὅτι „ ἔθετο σκότος ἀποκρυφὴν ὁ θεός “ · ἵνα δηλωθῇ ὅτι ἀφανῆ καὶ ἄγνωστά ἐστι τὰ κατ᾿ ἀξίαν νοηθέντα ἄν περὶ τοῦ θεοῦ , ἀποκρύψαντος ἑαυτὸν οἱονεὶ ἐν σκότῳ τοῖς μὴ φέρουσι τὰς τῆς γνώσεως αὐτοῦ μαρμαρυγὰς μηδὲ δυναμένοις αὐτὸν ὁρᾶν πῇ μὲν διὰ τὸν μιασμὸν τοῦ νοῦ , σώματι „ ταπεινώσεως “ ἀνθρώπων ἐνδεδεμένου , πῇ δὲ διὰ τὴν βραχυτέραν δύναμιν αὐτοῦ τῆς κατανοήσεως τοῦ θεοῦ . ἵνα δὲ δηλωθῇ τὸ σπανίως εἰς ἀνθρώπους φθάνον καὶ ἐν πάνυ ὀλίγοις εὑρισκόμενον τῆς γνώσεως τοῦ θεοῦ , Μωϋσῆς ἀναγέγραπται εἰσεληλυθέναι „ εἰς τὸν γνόφον , ὅπου ἦν ὁ θεός “ · καὶ περὶ Μωϋσέως πάλιν · „ ἐγγιεῖ Μωϋσῆς μόνος πρὸς τὸν θεὸν , οἱ δὲ λοιποὶ οὐκ ἐγγιοῦσι . “ πάλιν τε αὖ ἵνα τὸ βάθος παραστήσῃ ὁ προφήτης τῶν περὶ θεοῦ δογμάτων , ἄληπτον τυγχάνον τοῖς μὴ ἔχουσι „ πνεῦμα “ τὸ πάντ᾿ ἐρευνῶν , ἐρευνῶν δὲ „ καὶ τὰ βάθη τοῦ θεοῦ , “ εἶπε τό · „ ἄβυσσος ὡς ἱμάτιον τὸ περιβόλαιον αὐτοῦ . “ · ἀλλὰ καὶ ὁ σωτὴρ ἡμῶν καὶ κύριος λόγος τοῦ θεοῦ τὸ μέγεθος παριστὰς τῆς γνώσεως τοῦ πατρὸς . ὅτι κατ᾿ ἀξίαν προηγουμένως αὐτῷ μόνῳ . λαμβάνεται καὶ γινώσκεται . δευτέρως δὲ τοῖς ἐλλαμπομένοις τὸ ἡγεμονικὸν ὑπ᾿ αὐτοῦ τοῦ λόγου καὶ θεοῦ , φησίν · „ οὐδεὶς ἔγνω τὸν υἱὸν εἰ μὴ ὁ πατὴρ , οὐδὲ τὸν πατέρα εἰ μὴ ὁ υἱὸς καὶ ᾧ ἂν ὁ υἱὸς ἀποκαλύψῃ . “ οὔτε γὰρ τὸν ἀγένητον καὶ πάσης γενητῆς φύσεως πρωτότοκον κατ᾿ ἀξίαν εἰδέναι τις δύναται ὡς ὁ γεννήσας αὐτὸν πατὴρ , οὔτε τὸν πατέρα ὡς ὁ ἔμψυχος λόγος καὶ σοφία αὐτοῦ καὶ ἀλήθεια · οὗ μετοχῇ περιαιροῦντος ἀπὸ τοῦ πατρὸς τὸ λεγόμενον „ σκότος , “ ὃ „ ἔθετο ἀποκρυφὴν αὐτοῦ , “ καὶ τὸ λεγόμενον „ περιβόλαιον “ αὐτοῦ , τὴν ἄβυσσον , καὶ ἀποκαλύπτοντος οὕτω τὸν πατέρα ὅστις ποτ᾿ ἂν χωρῇ γινώσκειν αὐτὸν γινώσκει .
Lemmas: ἐπεί δέ ἑξῆς ἐξευτελίζω βούλομαι ὁ περί βασιλεία θεός γράφω παρά ἐγώ οὗτος μέν οὐδείς παρατίθημι ὡς οὐδέ ὁ παρά αὐτός ἄξιος ἀναγραφή , τάχα ἐπεί μηδέ οἶδα αὐτός , Πλάτων δέ λέξις ἐκτίθημι ἀπό τε ὁ ἐπιστολή καί ὁ Φαῖδρας , ὡς οὗτος μέν ἔνθεος λέγω , οὐδείς δέ τοιοῦτος ἔχω ὁ ἡμέτερος γράμμα · φέρω ὀλίγος παραβάλλω παράθεσις ἕνεκα ὁ πρός ὁ Πλάτων οὐ ἀπίθανος μέν λέγω , οὐ μήν καί διατίθημι ὁ φιλόσοφος ἄξιος ἄν αὐτός ἀναστρέφω ἐν ὁ πρός ὁ ποιητής ὁ ὅλος εὐσέβεια · ὅς χρή μή νοθεύω μηδέ μιαίνω ὁ , ὡς ἐγώ ὀνομάζω , εἰδωλολατρεία . ὡς δέ καί ὁ πολύς λέγω ἄν χράω ὁ ὄνομα , καί ὁ δεισιδαιμονία . τρόπος δή Ἑβραικός τις λέγω περί ὁ θεός ἐν ἑπτακαιδέκατος ψαλμός ὅτι „ τίθημι σκότος ἀποκρυφή ὁ θεός “ · ἵνα δηλόω ὅτι ἀφανής καί ἄγνωστος εἰμί ὁ κατά ἀξία νοέω ἄν περί ὁ θεός , ἀποκρύπτω ἑαυτοῦ οἱονεί ἐν σκότος ὁ μή φέρω ὁ ὁ γνῶσις αὐτός μαρμαρυγή μηδέ δύναμαι αὐτός ὁράω πῇ μέν διά ὁ μιασμός ὁ νόος , σῶμα „ ταπείνωσις “ ἄνθρωπος ἐνδέω , πῇ δέ διά ὁ βραχύς δύναμις αὐτός ὁ κατανόησις ὁ θεός . ἵνα δέ δηλόω ὁ σπάνιος εἰς ἄνθρωπος φθάνω καί ἐν πάνυ ὀλίγος εὑρίσκω ὁ γνῶσις ὁ θεός , Μωϋσῆς ἀναγράφω εἰσέρχομαι „ εἰς ὁ γνόφος , ὅπου εἰμί ὁ θεός “ · καί περί Μωϋσῆς πάλιν · „ ἐγγίζω Μωϋσῆς μόνος πρός ὁ θεός , ὁ δέ λοιπός οὐ ἐγγίζω . “ πάλιν τε αὖ ἵνα ὁ βάθος παρίστημι ὁ προφήτης ὁ περί θεός δόγμα , ἄληπτος τυγχάνω ὁ μή ἔχω „ πνεῦμα “ ὁ πᾶς ἐρευνάω , ἐρευνάω δέ „ καί ὁ βάθος ὁ θεός , “ λέγω ὁ · „ ἄβυσσος ὡς ἱμάτιον ὁ περιβόλαιον αὐτός . “ · ἀλλά καί ὁ σωτήρ ἐγώ καί κύριος λόγος ὁ θεός ὁ μέγεθος παρίστημι ὁ γνῶσις ὁ πατήρ . ὅτι κατά ἀξία προηγέομαι αὐτός μόνος . λαμβάνω καί γιγνώσκω . δεύτερος δέ ὁ ἐλλάμπω ὁ ἡγεμονικός ὑπό αὐτός ὁ λόγος καί θεός , φημί · „ οὐδείς γιγνώσκω ὁ υἱός εἰ μή ὁ πατήρ , οὐδέ ὁ πατήρ εἰ μή ὁ υἱός καί ὅς ἄν ὁ υἱός ἀποκαλύπτω . “ οὔτε γάρ ὁ ἀγένητος καί πᾶς γενητός φύσις πρωτότοκος κατά ἀξία οἶδα τις δύναμαι ὡς ὁ γεννάω αὐτός πατήρ , οὔτε ὁ πατήρ ὡς ὁ ἔμψυχος λόγος καί σοφία αὐτός καί ἀλήθεια · ὅς μετοχή περιαιρέω ἀπό ὁ πατήρ ὁ λέγω „ σκότος , “ ὅς „ τίθημι ἀποκρυφή αὐτός , “ καί ὁ λέγω „ περιβόλαιον “ αὐτός , ὁ ἄβυσσος , καί ἀποκαλύπτω οὕτως ὁ πατήρ ὅστις ποτέ ἄν χωρέω γιγνώσκω αὐτός γιγνώσκω .