origenes.contra-celsum 2.51
Ὑπείδετο δὲ ὁ Κέλσος τὸ ἀπὸ τῆς γραφῆς ποιήσας τὸν Ἰησοῦν εἰρηκέναι ὅτι σατανᾶς τις τοιαῦτα παραμηχανήσεται . ἀλλὰ καὶ συναρπάζει τὸν λόγον φάσκων μὴ ἔξαρνον εἶναι τὸν Ἰησοῦν , ὡς ταῦτα οὐδὲν θεῖον ἔχει ἀλλὰ πονηρῶν ἐστιν ἔργα · ὁμογενῆ γὰρ αὐτὰ πεποίηκεν ἑτερογενῆ τυγχάνοντα . καὶ ὥσπερ λύκος κυνὶ οὐχ ὁμογενὴς , κἂν δοκῇ ἔχειν τι παραπλήσιον ἐν τῷ τοῦ σώματος σχήματι καὶ τῇ φωνῇ , οὐδὲ φάσσα τῇ περιστερᾷ · οὕτως οὐδὲν ὅμοιον ἔχει τὸ δυνάμει θεοῦ ἐπιτελούμενον τῷ γινομένῳ ἀπὸ γοητείας . ἔτι δὲ καὶ ταῦτα πρὸς τὰς Κέλσου κακουργίας ἐροῦμεν · ἆρα δυνάμεις γίνονται μὲν κατὰ γοητείαν ἀπὸ πονηρῶν δαιμόνων , οὐδεμία δὲ δύναμις ἐπιτελεῖται ἀπὸ τῆς θείας καὶ μακαρίας φύσεως , ἀλλ᾿ ὁ βίος τῶν ἀνθρώπων ἤνεγκε μὲν τὰ χείρονα οὐδαμῶς δ᾿ ἐχώρησε τὰ κρείττονα ; καὶ τοῦτο δὲ δοκεῖ μοι ὥσπερ ἐπὶ πάντων δεῖν παρατιθέναι , ὅτι ὅπου τι χεῖρον προσποιούμενον εἶναι ὁμογενὲς τῷ κρείττονι , ἐκεῖ πάντως ἐκ τοῦ ἐναντίου ἐστί τι κρεῖττον . οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν κατὰ γοητείαν ἐπιτελούντων . ὅτι πάντως ἀνάγκη εἶναι καὶ ἀπὸ θείας ἐνεργείας ἐν τῷ βίῳ γινόμενα . καὶ τοῦ αὐτοῦ ἐστιν ἐξ ἀκολουθίας ἤτοι ἀμφότερα ἀναιρεῖν καὶ λέγειν μηδέτερον γίνεσθαι ἢ τιθέντα τὸ ἕτερον καὶ μάλιστα τὸ χεῖρον ὁμολογεῖν καὶ περὶ τοῦ κρείττονος . εἰ δέ τις τιθείη μὲν τὰ ἀπὸ γοητείας γίνεσθαι , μὴ τιθείη δὲ τὰ ἀπὸ θείας δυνάμεως , δοκεῖ μοι παραπλήσιος εἶναι τῷ τιθέναι μὲν ὅτι εἰσὶ σοφίσματα καὶ λόγοι πιθανοὶ , ἀποτυγχάνοντες τῆς ἀληθείας , προσποιούμενοι τἀληθῆ παριστάνειν , οὐδαμοῦ δὲ παρ᾿ ἀνθρώποις ἀλήθεια καὶ διαλεκτικὴ ἀλλοτρία σοφισμάτων πολιτεύεται . εἰ δ᾿ ἅπαξ παραδεξόμεθα ἀκόλουθον εἶναι τῷ ὑποστατὴν εἶναι μαγείαν καὶ γοητείαν , ἐνεργουμένην ὑπὸ πονηρῶν δαιμόνων , κατακλήσεσι περιέργοις θελγομένων καὶ ἀνθρώποις γόησιν ὑπακουόντων , τὸ καὶ ἀπὸ θείας δυνάμεως δεῖν εὑρίσκεσθαι ἐν ἀνθρώποις · διὰ τί οὐχὶ καὶ βεβασανισμένως τοὺς ἐπαγγελλομένους τὰς δυνάμεις ἐξετάσομεν ἀπὸ τοῦ βίου καὶ τοῦ ἤθους καὶ τῶν ἐπακολουθούντων ταῖς δυνάμεσιν ἤτοι εἰς βλάβην τῶν ἀνθρώπων ἢ εἰς ἠθῶν ἐπανόρθωσιν , τίς μὲν δαίμοσι διακονούμενος διά τινων ἐπῳδῶν καὶ μαγγανειῶν τὰ τοιαῦτα ποιεῖ , τίς δ᾿ ἐν χώρᾳ καθαρᾷ καὶ ἁγίᾳ γενόμενος κατὰ τὴν ψυχὴν ἑαυτοῦ καὶ τὸ πνεῦμα , οἶμαι δὲ καὶ τὸ σῶμα , τῷ θεῷ , παραδεξάμενος θεῖόν τι πνεῦμα τὰ τοιαῦτα εἰς ὠφέλειαν ἀνθρώπων καὶ προτροπὴν τὴν ἐπὶ τὸ πιστεύειν θεῷ ἀληθινῷ πράττει ; εἰ δ᾿ ἅπαξ ζητεῖν δεῖ μὴ συναρπαζόμενον ὑπὸ τῶν δυνάμεων , τίς μὲν ἀπὸ κρείττονος τίς δὲ ἀπὸ χείρονος τὰ τοιαῦτα ἐπιτελεῖ , ἵνα ἢ μὴ πάντα κακολογῶμεν ἢ μὴ πάντα ὡς θεῖα θαυμάζωμεν καὶ ἀποδεχώμεθα · πῶς οὐχὶ προφανὲς μὲν ἔσται ἐκ τῶν συμβάντων ἐπὶ Μωϋσέως καὶ ἐπὶ Ἰησοῦ , ἐθνῶν ὅλων συστάντων μετὰ τὰ σημεῖα αὐτῶν , ὅτι θείᾳ δυνάμει πεποιήκασιν οὗτοι ἅπερ ἀναγέγραπται αὐτοὺς πεποιηκέναι ; οὐκ ἂν γὰρ πονηρία καὶ μαγγανεία ὅλον ἔθνος συνέστησαν , ὑπερβὰν μὲν οὐ μόνον ἀγάλματα καὶ τὰ ὑπ᾿ ἀνθρώπων ἱδρυμένα ἀλλὰ καὶ πᾶσαν γενητὴν φύσιν . ἀναβαῖνον δὲ πρὸς τὴν ἀγένητον τοῦ θεοῦ τῶν ὅλων ἀρχήν .
Lemmas: ὑπείδομαι δέ ὁ ξελσυς ὁ ἀπό ὁ γραφή ποιέω ὁ Ἰησοῦς λέγω ὅτι σατανᾶς τις τοιοῦτος παραμηχανάομαι . ἀλλά καί συναρπάζω ὁ λόγος φάσκω μή ἔξαρνος εἰμί ὁ Ἰησοῦς , ὡς οὗτος οὐδείς θεῖος ἔχω ἀλλά πονηρός εἰμί ἔργον · ὁμογενής γάρ αὐτός ποιέω ἑτερογενής τυγχάνω . καί ὥσπερ λύκος κύων οὐ ὁμογενής , ἐάν δοκέω ἔχω τις παραπλήσιος ἐν ὁ ὁ σῶμα σχῆμα καί ὁ φωνή , οὐδέ φάσσα ὁ περιστερά · οὕτως οὐδείς ὅμοιος ἔχω ὁ δύναμις θεός ἐπιτελέω ὁ γίγνομαι ἀπό γοητεία . ἔτι δέ καί οὗτος πρός ὁ ξελσυς κακουργία λέγω · ἆρα δύναμις γίγνομαι μέν κατά γοητεία ἀπό πονηρός δαίμων , οὐδείς δέ δύναμις ἐπιτελέω ἀπό ὁ θεῖος καί μακάριος φύσις , ἀλλά ὁ βίος ὁ ἄνθρωπος φέρω μέν ὁ κακός οὐδαμῶς δέ χωρέω ὁ κρατύς ; καί οὗτος δέ δοκέω ἐγώ ὥσπερ ἐπί πᾶς δέω παρατίθημι , ὅτι ὅπου τις κακός προσποιέω εἰμί ὁμογενής ὁ κρατύς , ἐκεῖ πάντως ἐκ ὁ ἐναντίος εἰμί τις κρατύς . οὕτως καί ἐπί ὁ κατά γοητεία ἐπιτελέω . ὅτι πάντως ἀνάγκη εἰμί καί ἀπό θεῖος ἐνέργεια ἐν ὁ βίος γίγνομαι . καί ὁ αὐτός εἰμί ἐκ ἀκολουθία ἤτοι ἀμφότερος ἀναιρέω καί λέγω μηδέτερος γίγνομαι ἤ τίθημι ὁ ἕτερος καί μάλα ὁ κακός ὁμολογέω καί περί ὁ κρατύς . εἰ δέ τις τίθημι μέν ὁ ἀπό γοητεία γίγνομαι , μή τίθημι δέ ὁ ἀπό θεῖος δύναμις , δοκέω ἐγώ παραπλήσιος εἰμί ὁ τίθημι μέν ὅτι εἰμί σόφισμα καί λόγος πιθανός , ἀποτυγχάνω ὁ ἀλήθεια , προσποιέω ἀληθής παριστάνω , οὐδαμοῦ δέ παρά ἄνθρωπος ἀλήθεια καί διαλεκτικός ἀλλότριος σόφισμα πολιτεύω . εἰ δέ ἅπαξ παραδέχομαι ἀκόλουθος εἰμί ὁ ὑποστατή εἰμί μαγεία καί γοητεία , ἐνεργέω ὑπό πονηρός δαίμων , κατάκλησις περίεργος θέλγω καί ἄνθρωπος γόης ὑπακούω , ὁ καί ἀπό θεῖος δύναμις δέω εὑρίσκω ἐν ἄνθρωπος · διά τίς οὐ καί βεβασανισμένως ὁ ἐπαγγέλλω ὁ δύναμις ἐξετάζω ἀπό ὁ βίος καί ὁ ἦθος καί ὁ ἐπακολουθέω ὁ δύναμις ἤτοι εἰς βλάβη ὁ ἄνθρωπος ἤ εἰς ἦθος ἐπανόρθωσις , τίς μέν δαίμων διακονέω διά τις ἐπῳδή καί μαγγανεία ὁ τοιοῦτος ποιέω , τίς δέ ἐν χώρα καθαρός καί ἅγιος γίγνομαι κατά ὁ ψυχή ἑαυτοῦ καί ὁ πνεῦμα , οἴομαι δέ καί ὁ σῶμα , ὁ θεός , παραδέχομαι θεῖος τις πνεῦμα ὁ τοιοῦτος εἰς ὠφέλεια ἄνθρωπος καί προτροπή ὁ ἐπί ὁ πιστεύω θεός ἀληθινός πράσσω ; εἰ δέ ἅπαξ ζητέω δέω μή συναρπάζω ὑπό ὁ δύναμις , τίς μέν ἀπό κρατύς τίς δέ ἀπό κακός ὁ τοιοῦτος ἐπιτελέω , ἵνα ἤ μή πᾶς κακολογέω ἤ μή πᾶς ὡς θεῖος θαυμάζω καί ἀποδέχομαι · πῶς οὐ προφανής μέν εἰμί ἐκ ὁ συμβαίνω ἐπί Μωϋσῆς καί ἐπί Ἰησοῦς , ἔθνος ὅλος συνίστημι μετά ὁ σημεῖον αὐτός , ὅτι θεῖος δύναμις ποιέω οὗτος ὅς ἀναγράφω αὐτός ποιέω ; οὐ ἄν γάρ πονηρία καί μαγγανεία ὅλος ἔθνος συνίστημι , ὑπερβαίνω μέν οὐ μόνος ἄγαλμα καί ὁ ὑπό ἄνθρωπος ἱδρύω ἀλλά καί πᾶς γενητός φύσις . ἀναβαίνω δέ πρός ὁ ἀγένητος ὁ θεός ὁ ὅλος ἀρχή .