origenes.contra-celsum 6.66
Ἴδωμεν δὲ καὶ τὴν ἑξῆς αὐτοῦ λέξιν , δι᾿ ἧς οἱονεὶ προσωποποιεῖταί τινα , μετὰ τὸ ἀκοῦσαι τούτων τοιαῦτα λέγοντα · πῶς οὖν γνῶ τὸν θεόν ; καὶ πῶς τὴν ἐκεῖσε ὁδὸν μάθω ; καὶ πῶς αὐτόν μοι δεικνύεις ; ὡς νῦν γε σκότον μου τῶν ὀφθαλμῶν προβάλλεις , καὶ οὐδὲν ἐναργὲς βλέπω . εἶτα πρὸς τὸν οὕτως ἐπαπορήσαντα οἱονεὶ ἀποκρίνεται , καί [ φησι ] τὴν αἰτίαν τοῦ σκότον [ εἶναι ] τῶν ὀφθαλμῶν κατακεχύσθαι τοῦ εἰπόντος τὰ προειρημένα ἀποδιδόναι νομίζει φάσκων · οὓς ἄν τις εἰς λαμπρὸς φῶς ἐκ σκότους προαγάγῃ , τούτους μὴ δυναμένους ἀντέχειν ταῖς μαρμαρυγαῖς κολάζεσθαι τὴν ὄψιν καὶ βλάπτεσθαι καὶ νομίζειν πηροῦσθαι . καὶ πρὸς ταῦτα δὲ φήσομεν καθῆσθαι μὲν ἐν σκότῳ καὶ ἱδρῦσθαι ἐν αὐτῷ πάντας τοὺς εἰς τὰς τῶν ζωγράφων καὶ πλαστῶν τῶν καὶ ἀνδριαντοποιῶν ἐνορῶντας κακοτεχνίας , μὴ βουλομένους δ᾿ ἀναβλέψαι καὶ ἀναβῆναι τῷ νῷ ἀπὸ ὁρατῶν καὶ πάντων αἰσθητῶν ἐπὶ τὸν ὅλων δημιουργὸν , ὅς ἐστι φῶς · ἐν φωτὶ δὲ τυγχάνειν πάντα τὸν ταῖς τοῦ λόγου αὐγαῖς ἀκολουθήσαντα , δείξαντος ἀφ᾿ ὅσης ἀγνοίας καὶ ἀσεβείας καὶ τῆς περὶ τὸ θεῖον ἀμαθίας ταῦτα ἀντὶ τοῦ θεοῦ προσεκυνεῖτο , καὶ χειραγωγήσαντος τὸν τοῦ βουλομένου σῴζεσθαι νοῦν πρὸς τὸν ἀγένητον καὶ ἐπὶ πᾶσι θεόν . „ λαὸς “ γὰρ „ ὁ καθήμενος ἐν σκοτίᾳ “ , ὁ τῶν ἐθνῶν , „ φῶς εἶδε μέγα , καὶ τοῖς καθημένοις ἐν χώρᾳ καὶ σκιᾷ θανάτου φῶς ἀνέτειλεν , “ ὁ θεὸς Ἰησοῦς . οὐδεὶς οὖν Χριστιανὸς ἀποκρίνεται τῷ Κέλσῳ ἤ τινι τῶν κατηγορούντων τοῦ θείου λόγου φάσκων · πῶς γνῶ τὸν θεόν ; ἕκαστος γὰρ αὐτῶν , ὡς ἐγχωρεῖ , ἔγνω τὸν θεόν . καὶ οὐδείς φησι · πῶς τὴν ἐκεῖσε ὁδὸν μάθω ; ἅτε ἀκούσας τοῦ εἰπόντος · „ ἐγώ εἰμι ἡ ὁδὸς καὶ ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ ζωὴ “ καὶ γευσάμενος ἐν τῷ ὁδεύειν τῆς ἀπὸ τοῦ ὁδεύειν ὠφελείας . καὶ οὐδεὶς ἂν Χριστιανῶν λέγοι Κέλσῳ · πῶς μοι δεικνύεις τὸν θεόν ;
Lemmas: ὁράω δέ καί ὁ ἑξῆς αὐτός λέξις , διά ὅς οἱονεί προσωποποιέω τις , μετά ὁ ἀκούω οὗτος τοιοῦτος λέγω · πῶς οὖν γιγνώσκω ὁ θεός ; καί πῶς ὁ ἐκεῖσε ὁδός μανθάνω ; καί πῶς αὐτός ἐγώ δείκνυμι ; ὡς νῦν γε σκότος ἐγώ ὁ ὀφθαλμός προβάλλω , καί οὐδείς ἐναργής βλέπω . εἶτα πρός ὁ οὕτως ἐπαπορέω οἱονεί ἀποκρίνω , καί [ φημί ] ὁ αἰτία ὁ σκότος [ ἔρχομαι ] ὁ ὀφθαλμός καταχέω ὁ λέγω ὁ προλέγω ἀποδίδωμι νομίζω φάσκω · ὅς ἄν τις εἰς λαμπρός φάος ἐκ σκότος προάγω , οὗτος μή δύναμαι ἀντέχω ὁ μαρμαρυγή κολάζω ὁ ὄψις καί βλάπτω καί νομίζω πηρόω . καί πρός οὗτος δέ φημί κάθημαι μέν ἐν σκότος καί ἱδρύω ἐν αὐτός πᾶς ὁ εἰς ὁ ὁ ζωγράφος καί πλάστης ὁ καί ἀνδριαντοποιός ἐνοράω κακοτεχνία , μή βούλομαι δέ ἀναβλέπω καί ἀναβαίνω ὁ νόος ἀπό ὁρατός καί πᾶς αἰσθητός ἐπί ὁ ὅλος δημιουργός , ὅς εἰμί φάος · ἐν φώς δέ τυγχάνω πᾶς ὁ ὁ ὁ λόγος αὐγή ἀκολουθέω , δείκνυμι ἀπό ὅσος ἄγνοια καί ἀσέβεια καί ὁ περί ὁ θεῖος ἀμαθία οὗτος ἀντί ὁ θεός προσκυνέω , καί χειραγωγέω ὁ ὁ βούλομαι σῴζω νόος πρός ὁ ἀγένητος καί ἐπί πᾶς θεός . „ λαός “ γάρ „ ὁ κάθημαι ἐν σκοτία “ , ὁ ὁ ἔθνος , „ φάος ὁράω μέγας , καί ὁ κάθημαι ἐν χώρα καί σκιά θάνατος φάος ἀνατέλλω , “ ὁ θεός Ἰησοῦς . οὐδείς οὖν Χριστιανός ἀποκρίνω ὁ ξελσυς ἤ τις ὁ κατηγορέω ὁ θεῖος λόγος φάσκω · πῶς γιγνώσκω ὁ θεός ; ἕκαστος γάρ αὐτός , ὡς ἐγχωρέω , γιγνώσκω ὁ θεός . καί οὐδείς φημί · πῶς ὁ ἐκεῖσε ὁδός μανθάνω ; ἅτε ἀκούω ὁ λέγω · „ ἐγώ εἰμί ὁ ὁδός καί ὁ ἀλήθεια καί ὁ ζωή “ καί γεύω ἐν ὁ ὁδεύω ὁ ἀπό ὁ ὁδεύω ὠφέλεια . καί οὐδείς ἄν Χριστιανός λέγω ξελσυς · πῶς ἐγώ δείκνυμι ὁ θεός ;