origenes.contra-celsum 6.67
Τοῦτο δ᾿ ἐν τοῖς προκειμένοις ὁ Κέλσος εἶπεν ἀληθὲς . ὅτι ἀκούσας τις αὐτοῦ τῶν λόγων ἀποκρίνεται , ἰδὼν δ᾿ ὅτι λόγοι σκότους εἰσὶν οἱ λόγοι αὐτοῦ , ὅτι σκότος μου τῶν ὀφθαλμῶν προβάλλεις . Κέλσος μὲν ουν καὶ οἱ παραπλήσιοι αὐτῷ προβάλλειν σκότον τῶν ὀφθαλμῶν ἡμῶν θέλουσιν , ἡμεῖς δὲ τῷ φωτὶ τοῦ λόγου ἐξαφανίζομεν τὸ σκότος τῶν ἀσεβῶν δογμάτων . εἴποι δ᾿ ἂν ὁ Χριστιανὸς πρὸς Κέλσον οὐδὲν ἐναργὲς καὶ πληκτικὸν λέγοντα τό · οὐδὲν ἐναργὲς βλέπω ἐν τοῖς σοῖς λόγοις . οὐκ ἐκ σκότου τοίνυν εἰς λαμπρὸν φῶς προάγει ἡμᾶς ὁ Κέλσος , ἀλλὰ βούλεται ἐκ φωτὸς μεταστῆσαι εἰς σκότον , τιθεὶς „ τὸ σκότος “ εἶναι „ φῶς καὶ τὸ φῶς σκότος “ καὶ ὑποκείμενος τῷ καλῶς εἰρημένῳ ὑπὸ Ἡσαΐου τὸν τρόπον τοῦτον · „ οὐαὶ οἱ τιθέντες τὸ σκότος φῶς καὶ τὸ φῶς σκότος . “ ἀλλ᾿ ἡμεῖς . ἀνοίξαντος τοῦ λόγου τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς ψυχῆς ἡμῶν , ὁρῶντες διαφορὰν φωτὸς καὶ σκότους ἐν φωτὶ μὲν παντὶ τρόπῳ ἵστασθαι προαιρούμεθα , τῷ δὲ σκότῳ οὐδαμῶς προσεῖναι βουλόμεθα . ἔμψυχον δὲ τυγχάνον τὸ ἀληθινὸν φῶς ἐπίσταται , τίνι μὲν δεικτέον ἔσται τὰς μαρμαρυγὰς τίνι δὲ φῶς , οὐ παριστάντος αὐτοῦ τὴν λαμπρότητα ἑαυτοῦ διὰ τὴν ἔτι δὲ φῶς , οὐ ἀσθένειαν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἐκείνου . εἰ δ᾿ ὅλως χρὴ λέγειν κολάζεσθαι καὶ βλάπτεσθαι ὄψιν . τίνος ἂν ἄλλου φήσωμεν τοὺς ὀφθαλμοὺς ταῦτα πάσχειν ἢ τοῦ ὑπὸ τῆς περὶ θεοῦ ἀγνοίας συνεχομένου καὶ τοῦ ὑπὸ τῶν παθῶν ἐμποδιζομένου βλέπειν ἀλήθειαν ; Χριστιανοὶ μὲν οὖν οὐδαμῶς νομίζουσι πηροῦσθαι ὑπὸ τῶν Κέλσου ἤ τινος ἀλλοτρίου θεοσεβείας λόγων · οἱ δ᾿ αἰσθανόμενοι ἑαυτῶν πηρουμένων ὑπὸ τοῦ κατακολουθεῖν ὄχλοις πλανωμένων καὶ ἔθνεσιν ἑορταζόντων δαιμονίοις προσίτωσαν τῷ χαριζομένῳ ὀφθαλμοὺς λόγῳ , ἵν᾿ ὁμοίως τοῖς παρὰ τῇ ὁδῷ ἐῤῥιμμένοις πτωχοῖς καὶ τυφλοῖς . ὑπὸ τοῦ Ἰησοῦ θεραπευθεῖσι διὰ τὸ εἰρηκέναι αὐτῷ · „ υἱὲ Δαυΐδ , ἐλέησόν με , “ ἐλεηθέντες ἀπολάβωσι τοὺς ὀφθαλμοὺς καινοὺς καὶ καλοὺς , ὁποίους λόγος θεοῦ δημιουργήσαι ἄν .
Lemmas: οὗτος δέ ἐν ὁ πρόκειμαι ὁ ξελσυς λέγω ἀληθής . ὅτι ἀκούω τις αὐτός ὁ λόγος ἀποκρίνω , ὁράω δέ ὅτι λόγος σκότος εἰμί ὁ λόγος αὐτός , ὅτι σκότος ἐγώ ὁ ὀφθαλμός προβάλλω . ξελσυς μέν οὖν καί ὁ παραπλήσιος αὐτός προβάλλω σκότος ὁ ὀφθαλμός ἐγώ ἐθέλω , ἐγώ δέ ὁ φώς ὁ λόγος ἐξαφανίζω ὁ σκότος ὁ ἀσεβής δόγμα . λέγω δέ ἄν ὁ Χριστιανός πρός ξελσυς οὐδείς ἐναργής καί πληκτικός λέγω ὁ · οὐδείς ἐναργής βλέπω ἐν ὁ σός λόγος . οὐ ἐκ σκότος τοίνυν εἰς λαμπρός φάος προάγω ἐγώ ὁ ξελσυς , ἀλλά βούλομαι ἐκ φώς μεθίστημι εἰς σκότος , τίθημι „ ὁ σκότος “ εἰμί „ φάος καί ὁ φάος σκότος “ καί ὑπόκειμαι ὁ καλός λέγω ὑπό Ἠσαΐας ὁ τρόπος οὗτος · „ οὐαί ὁ τίθημι ὁ σκότος φάος καί ὁ φάος σκότος . “ ἀλλά ἐγώ . ἀνοίγνυμι ὁ λόγος ὁ ὀφθαλμός ὁ ψυχή ἐγώ , ὁράω διαφορά φώς καί σκότος ἐν φώς μέν πᾶς τρόπος ἵστημι προαιρέω , ὁ δέ σκότος οὐδαμῶς πρόσειμι βούλομαι . ἔμψυχος δέ τυγχάνω ὁ ἀληθινός φάος ἐπίσταμαι , τίς μέν δείκνυμι εἰμί ὁ μαρμαρυγή τίς δέ φάος , οὐ παρίστημι αὐτός ὁ λαμπρότης ἑαυτοῦ διά ὁ ἔτι δέ φάος , οὐ ἀσθένεια ὁ ὀφθαλμός ἐκεῖνος . εἰ δέ ὅλος χρή λέγω κολάζω καί βλάπτω ὄψις . τίς ἄν ἄλλος φημί ὁ ὀφθαλμός οὗτος πάσχω ἤ ὁ ὑπό ὁ περί θεός ἄγνοια συνέχω καί ὁ ὑπό ὁ πάθος ἐμποδίζω βλέπω ἀλήθεια ; Χριστιανός μέν οὖν οὐδαμῶς νομίζω πηρόω ὑπό ὁ ξελσυς ἤ τις ἀλλότριος θεοσέβεια λόγος · ὁ δέ αἰσθάνομαι ἑαυτοῦ πηρόω ὑπό ὁ κατακολουθέω ὄχλος πλανάω καί ἔθνος ἑορτάζω δαιμόνιος προσέρχομαι ὁ χαρίζω ὀφθαλμός λόγος , ἵνα ὅμοιος ὁ παρά ὁ ὁδός ῥίπτω πτωχός καί τυφλός . ὑπό ὁ Ἰησοῦς θεραπεύω διά ὁ λέγω αὐτός · „ υἱός Δαυΐδ , ἐλεέω ἐγώ , “ ἐλεέω ἀπολαμβάνω ὁ ὀφθαλμός καινός καί καλός , ὁποῖος λόγος θεός δημιουργέω ἄν .