origenes.commentarium-in-evangelium-matthaei-lib-12-17 17.36
Μετὰ ταῦτα ζητῶ πότερον τὸ πλανᾶσθε μὴ μὴ εἰδότες τὰς γραφὰς μηδὲ τὴν δύναμιν τοῦ θεοῦ ἐπὶ μόνον ἀναφέρεται τὸ ἐν γὰρ τῇ ἀνστάσει οὔτε γαμοῦσιν οὔτε γαμίσκονται ἢ καὶ ἐπὶ ἀλλ’ εἰσὶν ὡς οἱ ἄγγελοι ἐν τῷ οὐρανῷ . οὐ γὰρ εὑρίσκω , ποῦ τῆς γραφῆς λέγονται οἱ σωθησόμενοι εἶναι ὡς ἄγγελοι | ἐν τῷ οὐρανῷ · εἰ μὴ ἄρα τις καὶ τοῦτο φήσει δηλοῦσθαι ἐν τῷ » σὺ δὲ ἀπελεύσῃ πρὸς τοὺς πατέρος σου μετ εἰρήνης , τραφεὶς ἐν γήρᾳ καλῷ « καὶ <τῷ » προσετέθη πρὸς τὸν αὐτοῦ « τῷ » προσετέθη πρὸς τὸ γένος αὐτοῦ « . ἢ τῷ ἐν Δευτερονομίῳ λεγομένῳ περὶ ἀνθρώπου ὡς τεταγμένου ὑπὸ θεοῦ ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς · ἑαυτῷ δὲ τὴν λέξιν τηρήσας εὑρήσεις . ἑξῆς τούτῳ ἔστιν ἰδεῖν τὸ περὶ τῆς ἀναστάσεως τῶν νεκρῶν οὐκ ἀνέγνωτε τὸ ῥηθὲν ὑμῖν ὑπὸ τοῦ θεοῦ λέγοντος · ἐγώ εἰμι ὁ θεὸς Ἀβραάμ καὶ ὁ θεὸς Ἰσαὰκ Λ·αὶ ὁ θεὸς Ἰακώβ ; οὐκ ἔστιν ὁ θεὸς θεὸς νεκρῶν ἀλλὰ ζώντων . καὶ εἰς τοῦτο δὲ φήσομεν ὅτι μυρία δυνάμενος περὶ τοῦ ὑπάρχειν τὴν μέλλουσαν ζωὴν τοῖς ἀνθρώποις παραθέσθαι ἀπὸ προφητῶν ὁ σωτήρ , τοῦτο ου πεποιηκεν , διὰ τὸ τοὺς Σαδδουκαίους μόνην προσίεσθαι τὴν Μωσέως γραφήν , ἀφ᾿ ἧς ἐβουλήθη αὐτοὺς συλλογισμῷ δυσωπῆσαι τοιοῦτό τι δηλοῦντι · ὁ θεὸς εἶπε Μωσεῖ · ἐγώ εἰμι θεὸς Ἀβραάμ καὶ θεὸς Ἰσαάκ καὶ θεὸς Ἰακώβ « , ἡνίκα ἐπὶ τῆς βότου ἐχρημάτισεν αὐτῷ . ἤτοι οὖν ὁ θεὸς θεὸς ὄντων ἐστὶν ἢ θεὸς οὐκ ὄντων . ἀλλ᾿ ἄτοπον λέγειν ὅτι ὁ θεὸς ὁ εἰπών · <»ἐγώ εἰμι> ὁ ὤν « , » τοῦτό μοί ἐστιν ὄνομα « , τῶν οὐδαμῶς ὄντων θεός ἐστιν . εἰ δέ τοῦτο ἄτοπον , ὄντων θεός ἐστι καὶ ζώντων καὶ ὑφεστηκότων καὶ αἰσθανομένων τῆς χά - χάριτος , ἧς αὐτοῖς ὁ θεὸς ἐδωρήσατο . θεὸν ἑαυτὸν ἀναγορεύων αὐτῶν καὶ λέγων · » τοῦτό μού ἐστι μνημόσυνον αἰώνιον « . ζῶσιν ἄρα αἰσθανόμενοι τοῦ θεοῦ καὶ τῆς χάριτος αὐτοῦ ὁ Ἀβραάμ καὶ ὁ Ἰσαάκ καὶ ὁ Ἰακὼβ <καὶ> καθ’ ἕκαστον αὐτῶν χρηματίζει θεός · οὐ γὰρ γέγραπται · » ἐγὼ θεὸς Ἀβραὰμ « καὶ Ἰσαάκ καὶ Ἰακώβ , ἀλλ᾿ » ἐγώφ εἰμι θεὸς Ἀβραάμ καὶ θεὸς Ἰσαάκ καὶ θεὸς Ἰακώβ « . καὶ οὕτως γε ἀνέγραψαν Ματθαῖος καὶ Μᾶρκος καὶ Λουκᾶς , ἵν᾿ οἶμαι ) παραστήσωσι τοῖς προσέχουσι τῇ ἀναγνώσει ὅτι καθ’ ἕκαστον αὐτῶν ὁ θεὸς θεός ἐστι , τοῦτ’ ἐξαίρετον αὐτοῖς χαριζόμενος . οὐ γὰρ ἦσαν ὅμοιοι τοῖς Ἑβραίοις , ἶνα συλληπτικῶς ὥσπερ ἐκείνων οὕτω καὶ τούτων ὁ θεὸς λέγηται . επ εκεινων μὲν γὰρ γεγραπται · » ο θεὸς τῶν Ἐβραίων ἀπέστειλέ με « , ἐπὶ δέ τούτων κατὰ ἕνα , ἵνα παραστήσῃ ὁ λόγος ὅτι εἷς Ἀβραάμ ἰσότιμος ὅλῳ ἔθνει Ἑβραίων ἐστίν · οὐ γὰρ ἐπίσης ἐστὶν ὁ θεὸς θεὸς Ἀβραάμ καὶ θεὸς Ἑβραίων . τὸ δ’ ὅμοιον ἐρεῖς καὶ περὶ τοῦ θεὸν αὐτὸν εἶναι τοῦ Ἰσαάκ καὶ θεὸν τοῦ Ἰακὼβ ὡς θεὸν τῶν Ἑβραίων . τοιαύτης δὲ τιμῆς ἠξιῶσθαι νομίζω καὶ τὸν Ἠλίαν , διὸ ἀναγέγραπται ἐν τῇ τετάρτῃ τῶν Βασιλειῶν · » ὁ θεὸς Ἡλιοῦ « . Τοῦ μέν οὖν Ἀβραάμ θεὸς μόνον ἦν ὁ θεός , ὁμοίως δέ καὶ τοῦ Ἰσαάκ καὶ τοῦ Ἰακώβ . τοῦ δὲ κρείττονος αὐτῶν σωτῆρος ἡμῶν οὐ μόνον θεός ἐστιν ὁ θεός , ἀλλὰ καὶ πατήρ . διὸ καλῶς λέγεται παρὰ τῷ ἀποστόλῳ · » εὐλογητὸς ὁ θεὸς καὶ πατὴρ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ « . οὗτος δὴ Ἰησοῦς Χριστός , οὗ » εὐλογητὸς ὁ θεὸς καὶ πατήρ « , ἐχαρίσατο τοῖς γνησίοις αὐτοῦ μαθηταῖς τὸ τὸν αὐτὸν εἶναι αὐτῶν οὐ μόνον θεὸν ἀλλὰ καὶ πατέρα . φησὶ γὰρ ἀναστὰς ἐκ νεκρῶν πρὸς τὴν Μαριάμ · » μή μου ἅπτου , οὔπω γὰρ ἀναβέβηκα προς τὸν πατερα μου · πορεύου δέ πρὸς τοὺς ἀδελφούς μου καὶ εἰπέ αὐτοῖς · ἀναβαίνω πρὸς τὸν πατερα μου καὶ πατερα υμων καὶ θεόν μου καὶ θεὸν ὑμῶν « . ἐγὼ δ’ οἶμαι ὅτι τότε καὶ τῷ Ἀβραὰμ καὶ τῷ Ἰσαάκ καὶ τῷ Ἰακὼβ ἐχαρίσατο , ἵνα μηκέτι μόνον θεὸς ᾖ αὐτῶν ὁ θεὸς ἀλλ᾿ ἤδη καὶ πατήρ . ὁ δέ Λουκᾶς προσέθηκε τῷ » οὐκ ἔστιν ὁ θεὸς θεὸς νεκρῶν ἀλλὰ ζώντων « , κειμένῳ καὶ παρὰ Ματθαίῶ καὶ Μάρκῳ , τὸ » πάντες γὰρ αὐτῷ ζῶσιν « . ὅπερ ἦν οὐχ ὁ τυχὼν ἔπαινος τῶν πατριαρχῶν , ἅτε τοῦ τηλικούτου σωτῆρος ἡμῶν μαρτυροῦντος αὐτοῖς οὐ μόνον ὅτι ζῶσιν , ἀλλὰ καὶ ὅτι ο ζῶσι θεῷ ζῶσι καὶ οὐκ ἄλλῳ τινί . τοῦτο δὲ τὸ » πάντες γὰρ αὐτῷ ζῶσι « καλὸν παντὶ τρόπῳ ἀσκεῖν ἡμᾶς καὶ ἀναλαβεῖν , ἵνα πάντες μηδενὶ ἄλλῳ ἢ τῷ θεῷ ζήσωμεν ἐν Χριστῷ . τὴν δὲ ἐν βραχυλογίᾳ ἀπόδειξιν ἐκ τῶν Μωσέως γραμμάτων , τοῖς μόνα ἐκεῖνα παραδεχομένοις ὡς θεῖα περὶ τοῦ ζῆν τοὺς πατριάρχας , ἀκούσαντες οἱ ὄχλοι ἐξεπλήσσοντο , τὴν διδαχὴν ἀποδεχόμενοι τοῦ σωτῆρος σοφωτάτην καὶ δυναμένην τοὺς δυσπίστως ἔχοντας ἐπιστρέφοι πρὸς αὐτόν .
Lemmas: μετά οὗτος ζητέω πότερος ὁ πλανάω μή μή οἶδα ὁ γραφή μηδέ ὁ δύναμις ὁ θεός ἐπί μόνος ἀναφέρω ὁ ἐν γάρ ὁ ἀνίστημι οὔτε γαμέω οὔτε γαμίζω ἤ καί ἐπί ἀλλά εἰμί ὡς ὁ ἄγγελος ἐν ὁ οὐρανός . οὐ γάρ εὑρίσκω , ποῦ ὁ γραφή λέγω ὁ σῴζω εἰμί ὡς ἄγγελος | ἐν ὁ οὐρανός · εἰ μή ἄρα τις καί οὗτος φημί δηλόω ἐν ὁ » σύ δέ ἀπέρχομαι πρός ὁ πατήρ σύ μετά εἰρήνη , τρέφω ἐν γῆρας καλός « καί ὅς » προστίθημι πρός ὁ αὐτός « ὁ » προστίθημι πρός ὁ γένος αὐτός « . ἤ ὁ ἐν Δευτερονόμιον λέγω περί ἄνθρωπος ὡς τάσσω ὑπό θεός ἐν οὐρανός καί ἐπί γῆ · ἑαυτοῦ δέ ὁ λέξις τηρέω εὑρίσκω . ἑξῆς οὗτος εἰμί ὁράω ὁ περί ὁ ἀνάστασις ὁ νεκρός οὐ ἀναγιγνώσκω ὁ λέγω σύ ὑπό ὁ θεός λέγω · ἐγώ εἰμί ὁ θεός Ἀβραάμ καί ὁ θεός Ἰσαάκ Λία ὁ θεός Ἰακώβ ; οὐ εἰμί ὁ θεός θεός νεκρός ἀλλά ζάω . καί εἰς οὗτος δέ φημί ὅτι μυρίος δύναμαι περί ὁ ὑπάρχω ὁ μέλλω ζωή ὁ ἄνθρωπος παρατίθημι ἀπό προφήτης ὁ σωτήρ , οὗτος οὐ ποιέω , διά ὁ ὁ Σαδδουκαῖοι μόνος προσίημι ὁ Μωϋσῆς γραφή , ἀπό ὅς βούλομαι αὐτός συλλογισμός δυσωπέω τοιοῦτος τις δηλόω · ὁ θεός λέγω Μωϋσῆς · ἐγώ εἰμί θεός Ἀβραάμ καί θεός Ἰσαάκ καί θεός Ἰακώβ « , ἡνίκα ἐπί ὁ βότης χρηματίζω αὐτός . ἤτοι οὖν ὁ θεός θεός εἰμί εἰμί ἤ θεός οὐ εἰμί . ἀλλά ἄτοπος λέγω ὅτι ὁ θεός ὁ λέγω · οἴγω εἰμί ὁ εἰμί « , » οὗτος ἐγώ εἰμί ὄνομα « , ὁ οὐδαμῶς εἰμί θεός εἰμί . εἰ δέ οὗτος ἄτοπος , εἰμί θεός εἰμί καί ζάω καί ὑφίστημι καί αἰσθάνομαι ὁ ὁ - χάρις , ὅς αὐτός ὁ θεός δωρέω . θεός ἑαυτοῦ ἀναγορεύω αὐτός καί λέγω · » οὗτος ἐγώ εἰμί μνημόσυνον αἰώνιος « . ζάω ἄρα αἰσθάνομαι ὁ θεός καί ὁ χάρις αὐτός ὁ Ἀβραάμ καί ὁ Ἰσαάκ καί ὁ Ἰακώβ καί κατά ἕκαστος αὐτός χρηματίζω θεός · οὐ γάρ γράφω · » ἐγώ θεός Ἀβραάμ « καί Ἰσαάκ καί Ἰακώβ , ἀλλά » ἐγώφ εἰμί θεός Ἀβραάμ καί θεός Ἰσαάκ καί θεός Ἰακώβ « . καί οὕτως γε ἀναγράφω Ματθαῖος καί Μάρκος καί Λουκᾶς , ἵνα οἴομαι ) παρίστημι ὁ προσέχω ὁ ἀνάγνωσις ὅτι κατά ἕκαστος αὐτός ὁ θεός θεός εἰμί , οὗτος ἐξαιρετός αὐτός χαρίζω . οὐ γάρ εἰμί ὅμοιος ὁ Ἑβραῖος , ἵνα συλληπτικός ὥσπερ ἐκεῖνος οὕτως καί οὗτος ὁ θεός λέγω . επ ἐκεῖνος μέν γάρ γράφω · » ὁ θεός ὁ Ἑβραῖος ἀποστέλλω ἐγώ « , ἐπί δέ οὗτος κατά εἷς , ἵνα παρίστημι ὁ λόγος ὅτι εἷς Ἀβραάμ ἰσότιμος ὅλος ἔθνος Ἑβραῖος εἰμί · οὐ γάρ ἐπίσης εἰμί ὁ θεός θεός Ἀβραάμ καί θεός Ἑβραῖος . ὁ δέ ὅμοιος λέγω καί περί ὁ θεός αὐτός εἰμί ὁ Ἰσαάκ καί θεός ὁ Ἰακώβ ὡς θεός ὁ Ἑβραῖος . τοιοῦτος δέ τιμή ἀξιόω νομίζω καί ὁ Ἠλίας , διό ἀναγράφω ἐν ὁ τέταρτος ὁ Βασίλεια · » ὁ θεός Ἠλός « . ὁ μέν οὖν Ἀβραάμ θεός μόνος εἰμί ὁ θεός , ὅμοιος δέ καί ὁ Ἰσαάκ καί ὁ Ἰακώβ . ὁ δέ κρατύς αὐτός σωτήρ ἐγώ οὐ μόνος θεός εἰμί ὁ θεός , ἀλλά καί πατήρ . διό καλός λέγω παρά ὁ ἀπόστολος · » εὐλογητός ὁ θεός καί πατήρ ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός « . οὗτος δή Ἰησοῦς Χριστός , ὅς » εὐλογητός ὁ θεός καί πατήρ « , χαρίζω ὁ γνήσιος αὐτός μαθητής ὁ ὁ αὐτός εἰμί αὐτός οὐ μόνος θεός ἀλλά καί πατήρ . φημί γάρ ἀνίστημι ἐκ νεκρός πρός ὁ Μαρία · » μή ἐγώ ἅπτω , οὔπω γάρ ἀναβαίνω πρός ὁ πατήρ ἐγώ · πορεύω δέ πρός ὁ ἀδελφός ἐγώ καί λέγω αὐτός · ἀναβαίνω πρός ὁ πατήρ ἐγώ καί πατήρ σύ καί θεός ἐγώ καί θεός σύ « . ἐγώ δέ οἴομαι ὅτι τότε καί ὁ Ἀβραάμ καί ὁ Ἰσαάκ καί ὁ Ἰακώβ χαρίζω , ἵνα μηκέτι μόνος θεός εἰμί αὐτός ὁ θεός ἀλλά ἤδη καί πατήρ . ὁ δέ Λουκᾶς προστίθημι ὁ » οὐ εἰμί ὁ θεός θεός νεκρός ἀλλά ζάω « , κεῖμαι καί παρά Ματθαῖος καί Μάρκος , ὁ » πᾶς γάρ αὐτός ζάω « . ὅς εἰμί οὐ ὁ τυγχάνω ἔπαινος ὁ πατριάρχης , ἅτε ὁ τηλικοῦτος σωτήρ ἐγώ μαρτυρέω αὐτός οὐ μόνος ὅτι ζάω , ἀλλά καί ὅτι ὅς ζάω θεός ζάω καί οὐ ἄλλος τις . οὗτος δέ ὁ » πᾶς γάρ αὐτός ζάω « καλός πᾶς τρόπος ἀσκέω ἐγώ καί ἀναλαμβάνω , ἵνα πᾶς μηδείς ἄλλος ἤ ὁ θεός ζάω ἐν Χριστός . ὁ δέ ἐν βραχυλογία ἀπόδειξις ἐκ ὁ Μωϋσῆς γράμμα , ὁ μόνος ἐκεῖνος παραδέχομαι ὡς θεῖος περί ὁ ζάω ὁ πατριάρχης , ἀκούω ὁ ὄχλος ἐκπλήσσω , ὁ διδαχή ἀποδέχομαι ὁ σωτήρ σοφός καί δύναμαι ὁ δύσπιστος ἔχω ἐπιστρέφω πρός αὐτός .