origenes.commentarium-in-evangelium-matthaei-lib-12-17 14.16
Μετὰ τοῦτο γέγραπται ὅτι προςῆλθον αὐτοῷ οἱ Φαρι - σαῖοι περάζοντες αὐτὸν καὶ λέγοντες · εἰ ἔξεστιν ἀνθρώ - πῳ ἀπολῦσαι τὴν γυναῖκα αὐτοῦ κατὰ πᾶσαν αἰτίαν ; ( τὸ ἰσοδυναμοῦν ἀνέγραψε καὶ ὁ Μᾶρκος ) ( 19 , 3 [ — 12 ] ) . Οὐκοῦν τῶν προσιόντων καὶ πυνθανομένων τῷ Ἰησοῦ ἦσάν τινες οἵ πειράζοντες ἐπηρώτων αὐτόν · πειραζομένου δὲ τοῦ τηλικούτου σωτῆρος ἡμῶν , τίς ἄν τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ἀγανκτοίη , τεταγμένος εἰς διδασκαλίαν , ἐπὶ τῷ πειράζεσθαι ὑπό τινων καὶ πυνθανομένων οὐκ ἐκ φιλομα - θείας , ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ πειράζειν ἐθέ - λειν ; πολλὰ δ’ ἄν ἐπὶ τὸ αὐτὸ συναγαγὼν εὕροις , ἐν οἷς ἐπεί - ρασαν τὸν Ἰησοῦν ἡμῶν οἱ Φαρι - σαῖοι καὶ ἄλλοι παρὰ τούτους ( ὡς νομικός τις , τάχα δὲ καὶ γραμμα - τεῖς ) , ἕν’ ἐπὶ τὸ αὐτὸ τὰ περὶ τῶν πειραζόντων αὐτὸν συναγαγών , εὕ - ροις τι [ τὰ περὶ τῶν πειραζόντων αὐτὸν ] ἐκ τῆς ἐξετάσεως χρήριμον εἰς τὸ εἶδος τῶν λόγων τούτων . πλὴν ὁσωτὴρ καὶ τοῖς πειράζουσιν ἀποκρίνεται δόγματα <εὐσεβείας> · οἱ μὲν γὰρ ἔλεγον · εἰ ἔξεστιν ἀνθρώπῳ ἀπολῦσαι τὴν γυ - ναῖκα αὐτοῦ κατὰ πᾶσαν αἰτίαν ; ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν · οὐκ ἀνέγνωτε ὅτι ὁ κτίσας ἀπ’ ἀρχῆς ἄρσεν καὶ θῆλυ ἐποίη - σεν αὐτούς ; καὶ τὰ ἑξῆς . καὶ οἶμαι , ὅτι κατὰ τοῦτο προέτεινον τὸν λόγον οἱ Φαρισαὶοι τοῦτον , ὡς ἐπιληψόμενοι αὐτοῦ , ὅ τι ποτ’ ἄν εἴπῃ · οἷον εἰ μὲν εἶπεν · ἔξεστιν , ἐνεκάλεσαν <ἄν> αὐτῷ ὡς ἐπὶ τοῖς τυχοῦσι κιαλύοντι τοὺς γάμους · εἰ δέ · οὐκ ἔξεστιν , ὡς καὶ μετὰ ἁμαρτημάτων ἐπιτρέποντι συν - οικεῖν ἄνδρα γυναικί . <οὐχ ἑώρων δὲ τὶνα τρόπον ἀνεπι - λήπτως καὶ σοφῶς αὐτοῖς ἀποκρι - νεῖται> , ὡς ἐπὶ τοῦ κήνσου · εἰ μὲν γὰρ εὶπε διδόναι , ἐνεκόλεσαν <ἄν> ὡς ὑποτάσσοντι τὸν λαὸν <τοῦ θεοῦ ἀνθρώποις καὶ προσποιοῦντα αὐτὸν> τοῖς Ῥωμαίοις καὶ οὐ τῷ νόμῳ τοῦ θεοῦ , εἰ δὲ μὴ διδόναι , ὡς πόλεμοον ἐμποιοῦντι καὶ στάσιν καὶ διεγείροντι τοὺς μὴ δυναμένους στῆ - ναι πρὸς τηλικαύτην στρατιάν . [ οὐχ ἑώρων δὲ τίνα τρόπον ἀνεπιλήπτως καὶ σοφῶς αὐτοῖς ἀποκρίνεται ] . <ὅρα δὲ πῶς ἀνεπιλήπτως ἀπεκρίνατο> πρότερον μὲν ἀποφάσκων τὸ ἀπολύειν τὴν γυναῖκα κατὰ πᾶσαν αἰ - τίαν , δεύτερον δὲ ἀποκρινόμενος πρὸς τὰ περὶ τοῦ βιβλίου τοῦ κατὰ τὸ ἀποστά - σιον *** . ἑώρα γὰρ ὅτι οὐ πᾶσα αἰτία εὐλογως λύει γάμον , καὶ ὅτι δεῖ τὸν ἄνδρα συνοικεῖν τῇ γυναικὶ » ὡς ἀσθε - νεστέρῳ σκεύει ἀπονέμοντα τιμὴν « καὶ βαστάζοντα αὐτῆς τὰ ἐν ἁμαρ - τήμασι » βάρη « . καὶ δυσωπεῖ ἐκ τῶν ἐν τῇ Γενέσει ἐγγεγραμμένων τοὺς ἐπὶ τοῖς Μωσέως γράμμασιν αὐτχοῦντας Φαρισαίους λέγων τὸ οὐκ ἀνέγνωτε ὅτι ὁ κτίσας ἀπ’ ἀρχῆς ἄρρεν καὶ θῆλυ ἐποίη - σεν αὐτούς ; καὶ τὰ ἑξῆς , καὶ ἐπιφέρων αὐτοῖς διὰ τὸ καὶ ἔσονται οἰ δύο εἰς σάρκα μέαν ἀκόλουθον τῷ εἰς σάρκα μίαν διδασκαλίαν τὴν ὥστε οὐ - κέτι εἰσὶ δύο ἀλλὰ σὰρξ μέα . δυσωπητικὸν δὲ πρὸς τὸ μὴ ἀπο - λῦσαι τὴν γυναῖκα κατὰ πᾶ - σαν αἰτίαν καὶ τὸ ὅ ὁ θεὸς συνέζευξεν , ἄνθρωπος μὴ χω - ριζέτω . Παρατηρητέον μέντοιγε ἐν τῇ ἐκθέσει τῶν ἀπὸ τῆς Γενέσεως ἐν τῷ εὐγγελίῳ ῥητῶν , ὅτι οὐ τὰ ἐφε - ξῆς ἀλλήλοις γεγραμμένα εἴρηται . ἐγὼ δὲ οἶμαι ὅτι οὐδὲ περὶ τῶν αὐτῶν λέγεται , τῶν κατ’ εἰκόνα θεοῦ γενομένων καὶ τῶν ἀπὸ τοῦ χοὸς τῆς γῆς καὶ μιᾶς τῶν πλευ - ρῶν τοῦ Ἀδάμ . ὅπου μὲν γὰρ λέ - λεκται τὸ » ἄρρεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν αὐτούς « , περὶ τῶν κατ’ εἰκόνα ἐστίν · ὅπου δὲ καὶ εἶπεν · » ἕνεκα τούτου καταλείψει ἄνθρωπος τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ « καὶ τὰ ἑξῆς , οὐκ ἔστι περὶ τῶν κατ᾿ εἰκόνα · ὕστερον γάρ ποτε ἐκείνων » ἔπλασε κύριος ὁ θεὸς τὸν ἄνθρωπον , χοῦν λαβὼν ἀπὸ τῆς γῆς « καὶ ὀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτοῦ τὴν βοηθόν . ἅμα δὲ πρόσχες ὅτι ἐπὶ μὲν τῶν κατ᾿ εἰκόνα οὐκ ἀνὴρ καὶ γυνὴ εἴρηται , ἀλλὰ » ἄρρεν καὶ θῆλυ « . τοῦτο δὲ καὶ ἐν τῷ Ἑβραϊκῷ τετηρήκαμεν · ἀνὴρ μὲν γὰρ δηλοῦται τῇ ΙΣ φωνῇ , ἄρρεν δὲ τῇ ΖΑΧΑΡ · καὶ πάλιν γυνὴ μὲν τῇ ΕΣΣΑ φωνῇ , θῆλυ δὲ τῇ ΟΥΝΚΗΒΑ · οὐδέ ἀνήρ , ἀλλ᾿ οἱ μὲν διαφέροντες ἄρρεν οἱ δὲ δεύτεροι θῆλυ . ἀλλὰ καὶ ἐὰν καταλίπῃ ἄνθρωπος τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα , κολλᾶται οὐ τῷ θήλει ἀλλὰ τῇ γυναικὶ αὑτοῦ καὶ γίνονται ( ἐπεὶ ἓν σαρκὶ ἀνὴρ καὶ γυνή ) εἰς σάρκα μίαν . tamen quoniam tetigimus istum locum ubi et illud dicitur : » haec vocabitur mulier , quia de viro suo adsumpta est « , sciendum quia nihil proprium habet quantum ad Graecum [ vel ad Latinum ] sermonem , ut ideo vocetur mulier , quia de viro suo adsumpta est . propterea legentes Hebraica invenimus originationem istam convenienter positam in Hebraeo . habet autem Hebraicum ita : ΙΣΣΑ ( quod intellegitur et mulier εἶτα διαγράφων ὂ δεῖ εἶναι ἐν τοῖς ὑπὸ θεοῦ συνεζευγμένοις ἀξίως τοῦ συνεζεῦχθαι ὑπὸ θεοῦ , ἐπιφέρει ὁ σωτὴρ τὸ ὥστε οὐκέτι εἰσὶ δύο . καὶ ὅπου γε ὁμόνοια καὶ συμφωνία καὶ ἁομονία ἀνδρός ἐστι πρὸς γυναῖκα <καὶ γυναικὸς πρὸς ἄνδρα> , τοῦ μὲν ὡς ἄρχοντος , τῆς δὲ <ὡς> πειθομένης τῷ » αὐτός σου κυριεύσει « , ἀληθῶς ἔστιν εἰπεῖν ἐπὶ τῶν τοιούτων τὸ οὐκέτι εἰσὶ δύο . εἶτ᾿ ἐπεὶ ἔδει τηρεῖσθαι τῷ κολλωμένῳ κυρίῳ τὸ γενέσθαι αὐτὸν πρὸς αὐτὸν » ἕν πνεῦμα « , λέλεκται ἐπὶ τῶν ὑπὸ τοῦ θεοῦ συνεζευγμένων μετὰ τὸ ὥστε οὐκέτι εἰσὶ δύο τὸ ἀλλὰ σὰρξ μία . καὶ ὁ θεός ἐστιν ὁ συζεύξας τὰ δύο εἰς ἕν , ἵνα μηκέτι ὦσι δύο , <ὅπου> » παρὰ θεοῦ ἁρμόζεται ἀνδρὶ γυνή « . καὶ ἐπεὶ ὁ θεὸς συνέζευξε , διὰ τοῦτο χάρισμά ἐστιν ἐν τοῖς ὑπὸ θεοῦ συνεζευγμένοις · ὅπερ ὁ Παῦλος ἐπιστάμενος ἐπίσης τῷ εἶναι τὴν ἁγνὴν ἀγαμίαν χάρισμά φησι καὶ τὸν κατὰ λόγον θεοῦ γάμον εἶναι χάρισμα , φάσκων · » θέλω δὲ πάντας ἀνθρώπους εἶναι ὡς ἐμαυτόν , ἀλλ᾿ ἔκαστος ἴδιον ἔχει χάρισμα ἐκ θεοῦ , ὃς μὲν οὕτως , ὃς δὲ οὕτως « . οἱ δὲ ὑπὸ θεοῦ συνεζευγμένοι καὶ φρονοῦσι καὶ ποιοῦσι τὸ » οἱ ἄνδρες , ἀγαπᾶτε τὰς γυναῖκας , ὡς καὶ ὁ Χριστὸς τὴν ἐκκληςίαν « . ὁ μὲν οὖν σωτὴρ ἐνετείλατο , ἵν᾿ ὅπερ ὁ θεὸς συνέζευξεν , ἄνθρωπος μὴ χωρίζῃ · ἄνθρωπος δὲ χωρίζειν βούλεται ὃ ὁ θεὸς συνέζευξεν , ὅτε ἀποστὰς » τῆς « ὑγιοῦς » πίστεως « , προςέχων » πνεύμασι πλάνης καὶ διδασκαλίαις δαιμονίων , ἐν ὑποκρίσει ψευδολόγων , κεκαυτηριασμένων τὴν ἰδίαν συνείδησιν κωλυόντων « οὐ πορνεύειν μόνον ἀλλὰ καὶ » γαμεῖν « , διαλύει καὶ τοὺς φθάσαντας τῇ προνοίᾳ συνεζεῦχθαι τοῦ θεοῦ . ταῦτα μὲν οὖν τηρουμένων τῶν ῥητῶν εἰς τὰ περὶ ἄρρενος καὶ θήλεος , καὶ ἀνδρὸς καὶ γυναικός , ὡς ἐδίδαξεν ὁ σωτὴρ ἐν τῇ πρὸς τοὺς Φαρισαίους ἀποκρίσει , λελέχθω .
Lemmas: μετά οὗτος γράφω ὅτι προσέρχομαι αὐτός ὁ φᾶρος - σαῖος περάζοντες αὐτός καί λέγω · εἰ ἔξεστι ἀνθρώ - πῳ ἀπολύω ὁ γυνή αὐτός κατά πᾶς αἰτία ; ( ὁ ἰσοδυναμέω ἀναγράφω καί ὁ Μάρκος ) ( 19 , 3 [ — 12 ] ) . οὐκοῦν ὁ προσέρχομαι καί πυνθάνομαι ὁ Ἰησοῦς εἰμί τις ὅς πειράω ἐπερωτάω αὐτός · πειράω δέ ὁ τηλικοῦτος σωτήρ ἐγώ , τίς ἄν ὁ μαθητής αὐτός ἀγανακτέω , τάσσω εἰς διδασκαλία , ἐπί ὁ πειράω ὑπό τις καί πυνθάνομαι οὐ ἐκ φιλομα - θεῖος , ἀλλά ἀπό ὁ πειράω ἐθέειμι - Λέιν ; πολύς δέ ἄν ἐπί ὁ αὐτός συνάγω εὑρίσκω , ἐν ὅς ἔπειμι - ῥαίνω ὁ Ἰησοῦς ἐγώ ὁ Φᾶρις - σαῖος καί ἄλλος παρά οὗτος ( ὡς νομικός τις , τάχα δέ καί γράμμα - Τεῖς ) , εἷς ἐπί ὁ αὐτός ὁ περί ὁ πειράω αὐτός συνάγω , ἵημι - ῥόος τις [ ὁ περί ὁ πειράω αὐτός ] ἐκ ὁ ἐξέτασις χρήριμον εἰς ὁ εἶδος ὁ λόγος οὗτος . πλήν ὁσωτὴρ καί ὁ πειράω ἀποκρίνω δόγμα εὐσέβεια · ὁ μέν γάρ λέγω · εἰ ἔξεστι ἄνθρωπος ἀπολύω ὁ γν - Ναΐκα αὐτός κατά πᾶς αἰτία ; ὁ δέ ἀποκρίνω λέγω · οὐ ἀναγιγνώσκω ὅτι ὁ κτίζω ἀπό ἀρχή ἄρσην καί θῆλυς ποῖος - Σεν αὐτός ; καί ὁ ἑξῆς . καί οἴομαι , ὅτι κατά οὗτος προτείνω ὁ λόγος ὁ Φαρισαῖος οὗτος , ὡς ἐπιλαμβάνω αὐτός , ὅς τις ποτέ ἄν λέγω · οἷον εἰ μέν λέγω · ἔξεστι , ἐγκαλέω ἄν αὐτός ὡς ἐπί ὁ τυγχάνω κιαλυειμι ὁ γάμος · εἰ δέ · οὐ ἔξεστι , ὡς καί μετά ἁμάρτημα ἐπιτρέπω σῦς - οικέω ἀνήρ γυνή . <οὐχ ὁράω δέ τίς τρόπος ἀναπίνω - ληπτός καί σοφός αὐτός ἀποκρίνω - νέομαι , ὡς ἐπί ὁ κῆνσος · εἰ μέν γάρ λέγω δίδωμι , ενεκολεσα ἄν ὡς ὑποτάσσω ὁ λαός αἰτέω θεός ἄνθρωπος καί προσποιέω αὐτός ὁ Ῥωμαῖος καί οὐ ὁ νόμος ὁ θεός , εἰ δέ μή δίδωμι , ὡς πολεμόω ἐμποιέω καί στάσις καί διεγείρω ὁ μή δύναμαι στάζω - νω πρός τηλικοῦτος στρατιά . [ οὐ ὁράω δέ τίς τρόπος ἀνεπίληπτος καί σοφός αὐτός ἀποκρίνω ] . ὅρος δέ πῶς ἀνεπίληπτος ἀποκρίνω πρότερος μέν ἀποφάσκω ὁ ἀπολύω ὁ γυνή κατά πᾶς ὁ - τίας , δεύτερος δέ ἀποκρίνω πρός ὁ περί ὁ βιβλίον ὁ κατά ὁ ἀφίστημι - σίον *** . ὁράω γάρ ὅτι οὐ πᾶς αἰτία εὔλογος λύω γάμος , καί ὅτι δέω ὁ ἀνήρ συνοικέω ὁ γυνή » ὡς οἰδάνω - νεστέρῳ σκεῦος ἀπονέμω τιμή « καί βαστάζω αὐτός ὁ ἐν ἦμαρ - τῆμος » βάρος « . καί δυσωπέω ἐκ ὁ ἐν ὁ Γένεσις ἐγγράφω ὁ ἐπί ὁ Μωϋσῆς γράμμα αὐτχοῦντας Φαρισαῖος λέγω ὁ οὐ ἀναγιγνώσκω ὅτι ὁ κτίζω ἀπό ἀρχή ἄρσην καί θῆλυς ποῖος - Σεν αὐτός ; καί ὁ ἑξῆς , καί ἐπιφέρω αὐτός διά ὁ καί εἰμί ὁ δύο εἰς σάρξ μένα ἀκόλουθος ὁ εἰς σάρξ εἷς διδασκαλία ὁ ὥστε οὐ - ἄτι εἰμί δύο ἀλλά σάρξ μής . δυσωπητικός δέ πρός ὁ μή ἀπος - λύω ὁ γυνή κατά πᾶ - σαν αἰτία καί ὁ ὅς ὁ θεός συζεύγνυμι , ἄνθρωπος μή χόω - ῥοΐζω . παρατηρητέον μέντοι ἐν ὁ ἔκθεσις ὁ ἀπό ὁ Γένεσις ἐν ὁ εὐγγελίῳ ῥητός , ὅτι οὐ ὁ εφέ - ξέω ἀλλήλων γράφω λέγω . ἐγώ δέ οἴομαι ὅτι οὐδέ περί ὁ αὐτός λέγω , ὁ κατά εἰκών θεός γίγνομαι καί ὁ ἀπό ὁ χοῦς ὁ γῆ καί εἷς ὁ πλεύς - ῥόος ὁ Ἀδάμ . ὅπου μέν γάρ λέα - λέκτης ὁ » ἄρσην καί θῆλυς ποιέω αὐτός « , περί ὁ κατά εἰκών εἰμί · ὅπου δέ καί λέγω · » ἕνεκα οὗτος καταλείπω ἄνθρωπος ὁ πατήρ καί ὁ μήτηρ αὐτός « καί ὁ ἑξῆς , οὐ εἰμί περί ὁ κατά εἰκών · ὕστερον γάρ ποτέ ἐκεῖνος » πλάσσω κύριος ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος , χοῦς λαμβάνω ἀπό ὁ γῆ « καί οπός ὁ πλευρά αὐτός ὁ βοηθός . ἅμα δέ προέχω ὅτι ἐπί μέν ὁ κατά εἰκών οὐ ἀνήρ καί γυνή λέγω , ἀλλά » ἄρσην καί θῆλυς « . οὗτος δέ καί ἐν ὁ Ἑβραικός τηρέω · ἀνήρ μέν γάρ δηλόω ὁ ἴς φωνή , ἄρσην δέ ὁ ζαχάρ · καί πάλιν γυνή μέν ὁ εἰμά φωνή , θῆλυς δέ ὁ οὐνκηβά · οὐδέ ἀνήρ , ἀλλά ὁ μέν διαφέρω ἄρσην ὁ δέ δεύτερος θῆλυς . ἀλλά καί ἐάν καταλείπω ἄνθρωπος ὁ πατήρ καί ὁ μήτηρ , κολλάω οὐ ὁ θῆλυς ἀλλά ὁ γυνή ἑαυτοῦ καί γίγνομαι ( ἐπεί εἷς σάρξ ἀνήρ καί γυνή ) εἰς σάρξ εἷς . tamen quoniam tetigimus istum locum ubi et illud dicitur : » haec vocabitur mulier , quia de viro suo adsumpta est « , sciendum quia nihil proprium habet quantum ad Graecum [ vel ad Latinum ] sermonem , ut ideo vocetur mulier , quia de viro suo adsumpta est . propterea legentes Hebraica invenimus originationem istam convenienter positam in Hebraeo . habet autem Hebraicum ita : Ἴσσα ( quod intellegitur et mulier εἶτα διαγράφω ὅς δέω εἰμί ἐν ὁ ὑπό θεός συζεύγνυμι ἄξιος ὁ συζεύγνυμι ὑπό θεός , ἐπιφέρω ὁ σωτήρ ὁ ὥστε οὐκέτι εἰμί δύο . καί ὅπου γε ὁμόνοια καί συμφωνία καί ἁομονία ἀνήρ εἰμί πρός γυνή καί γυνή πρός ἄνδρος , ὁ μέν ὡς ἄρχω , ὁ δέ ὡς πείθω ὁ » αὐτός σύ κυριεύω « , ἀληθής εἰμί λέγω ἐπί ὁ τοιοῦτος ὁ οὐκέτι εἰμί δύο . εἶτα ἐπεί δέω τηρέω ὁ κολλάω κύριος ὁ γίγνομαι αὐτός πρός αὐτός » εἷς πνεῦμα « , λέγω ἐπί ὁ ὑπό ὁ θεός συζεύγνυμι μετά ὁ ὥστε οὐκέτι εἰμί δύο ὁ ἀλλά σάρξ εἷς . καί ὁ θεός εἰμί ὁ συζεύγνυμι ὁ δύο εἰς εἷς , ἵνα μηκέτι εἰμί δύο , ὅπου » παρά θεός ἁρμόζω ἀνήρ γυνή « . καί ἐπεί ὁ θεός συζεύγνυμι , διά οὗτος χάρισμα εἰμί ἐν ὁ ὑπό θεός συζεύγνυμι · ὅς ὁ Παῦλος ἐπίσταμαι ἐπίσης ὁ εἰμί ὁ ἁγνός ἀγαμία χάρισμα φημί καί ὁ κατά λόγος θεός γάμος εἰμί χάρισμα , φάσκω · » ἐθέλω δέ πᾶς ἄνθρωπος εἰμί ὡς ἐμαυτοῦ , ἀλλά ἕκαστος ἴδιος ἔχω χάρισμα ἐκ θεός , ὅς μέν οὕτως , ὅς δέ οὕτως « . ὁ δέ ὑπό θεός συζεύγνυμι καί φρονέω καί ποιέω ὁ » ὁ ἀνήρ , ἀγαπάω ὁ γυνή , ὡς καί ὁ Χριστός ὁ ἐκκλησία « . ὁ μέν οὖν σωτήρ ἐντέλλω , ἵνα ὅς ὁ θεός συζεύγνυμι , ἄνθρωπος μή χωρίζω · ἄνθρωπος δέ χωρίζω βούλομαι ὅς ὁ θεός συζεύγνυμι , ὅτε ἀφίστημι » ὁ « ὑγιής » πίστις « , προσέχω » πνεῦμα πλάνη καί διδασκαλία δαιμόνιον , ἐν ὑπόκρισις ψευδολόγος , καυτηριάζω ὁ ἴδιος συνείδησις κωλύω « οὐ πορνεύω μόνος ἀλλά καί » γαμέω « , διαλύω καί ὁ φθάζω ὁ πρόνοια συζεύγνυμι ὁ θεός . οὗτος μέν οὖν τηρέω ὁ ῥητός εἰς ὁ περί ἄρσην καί θῆλυς , καί ἀνήρ καί γυνή , ὡς διδάσκω ὁ σωτήρ ἐν ὁ πρός ὁ Φαρισαῖος ἀπόκρισις , λέγω .