origenes.commentarium-in-evangelium-matthaei-lib-12-17 12.4
Κοὶ πονηρὰν μὲν εἶπεν αὐτοὺς γενεὰν διὰ τὴν ἀπὸ τοῦ πονηροῦ ποιότητα εἰς ἐγγενομένην ἐγγενομένην ἔστι δέ ἡ Πονηρία ἑκούσιος κακοποιία ) , μοιχαλίδα δέ διὰ τοῦτο , ἐπεὶ τὸν τροπικῶς λεγόμενον ἄνδρα , τῆς ἀληθείας λόγον ἢ νόμον , καταλιπόντες οἶ Φαρισαῖοι καὶ Σαδουκαῖοι ἐμοιχεύθησαν ὑπὸ τοῦ ψεύδους καὶ τοῦ νόμου » τῆς ἁμαρτίας « εἰ γὰρ δύο εἰσὶ νόμοι , ὅ τε ἐν τοῖς μέλεσιν « ἡμῶν ἀντιστρατευόμενος » τῷ νόμῳ τοῦ νοὸς « καὶ ὁ » τοῦ νοός « , λεκτέον ὅτι ὁ μὲν » τοῦ νοὸς « τουτέστιν ὁ » πνευματικὸς « ) ἀνήρ ἐστι , πρὸς ὅν ἡρμόσθη ἀπὸ θεοῦ γυνὴ ἡ ψυχὴ ) ἀνδρὶ » τῷ νόμῳ « ) κατὰ τὸ γεγραμμένον » παρὰ δέ θεοῦ ἁρμόζεται ἀνδρὶ γυνή « , ὁ δὲ ἄλλος μοιχός ἐστι τῆς ὑποτασσομένης αὐτῷ ψυχῆς καὶ δι’ αὐτὸν μοιχα - λίδος χρηματιζούσης . ὅτι δέ ὁ νόμος ἀνὴρ τῆς ψυχῆς ἐστι , σαφῶς ἐν τῇ πρὸς Ῥωμαίους ὁ Παῦλος παριστᾷ λέγων ὅτι » ὁ νόμος κυριεύει τοῦ ἀνθρώπου ἐφ’ ὅσον χρόνον ζῇ · ἡ γὰρ ὕπανδρος γυνὴ τῷ ζῶντι ἀνδρὶ δέδεται νόμῳ « κοὶ τὰ ἐξῆς . πρόσχες γὰρ ἐν τούτοις ὅτι ὁ νόμος κυριεύει τοῦ ἀνθρώπου ἐφ’ ὅσον χρόνον ζῇ ( ὁ νόμος ὡς ἀνὴρ γυναικός ) · ἡ γὰρ ὕπανδρος γυνὴ ἡ ὑπὸ τὸν νόμον ψυχὴ ) τῷ ζῶντι ἀνδρὶ δέδεται ὄντι ) νόμῳ · ἐὰν δέ ἀποθάνῃ ὁ ἀνὴρ ὁ νόμος ) κατήργηται ἀπὸ τοῦ νόμου ὅς ἐστιν ἀνήρ ) « . ἀποθνῄσκει δέ ὀ νόμος τῷ ἀναβάντι ἐπὶ τὴν μακαριότητα καὶ μηκέτι ὑπὸ νόμον πολιτευομένῳ , ἀλλ᾿ ὡς ὁ Χριστὸς πράττοντι , ὅς εἰ καὶ γέγονεν ὑπὸ νόμον « διὰ τοὺς ὑπὸ νόμον . » ἴνα τοὺς ὑπὸ νόμον κερδήσῃ « , οὔτε ἔμεινεν ὑπὸ νόμον οὔτε ἀφῆκεν ὑπὸ νόμον τοὺς ὑπ᾿ αὐτοῦ ἐλευθερωθέντας · ἀνήγαγε γὰρ αὐτοὺς ἅμα ἑαυτῷ ἐπὶ τὴν ὑπὲρ τὸν νόμον θείαν πολιτείαν , τὸν περιέχοντα ὡς πρὸς τοὺς ἀτελεστέρους καὶ ἔτι ἁμαρτάνοντας ) θυσίας περὶ ἀφέσεως ἁμαρτημάτων . ὁ οὖν ἀναμάρτητος καὶ μηκέτι δεόμενος τῶν νομικῶν θυσιῶν ὑπερβέβηκε τελειωθεὶς τάχα καὶ τὸν πνευματικὸν νόμον , καὶ γέγονεν ἐν τῷ ὑπὲρ αὐτὸν λόγῳ , ὅστις τοῖς μὲν ἐν σαρκὶ ζῶσι » σὰρξ « ἐγεγόνει . τοῖς δέ μηδαμῶς ἔτι » κατὰ σάρκα « στρατευομένοις , ὡς ἦν ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν θεόν « , θεὸς λόγος ὤν , θεωρεῖται καὶ ἀποκαλύπτει τὸν πατέρα . τρία τοίνυν κατὰ τὸν τόπον νοητέον , γυναῖα ὕπανδρον ὑπὸ ἄνδρα τὸν νόμον , καὶ γυναῖκα μοιχαλίδα » ζῶντος τοῦ ἀνδρὸς « νόμου γινομένην ἀνδρὶ ἑτέρῳ « , τῷ νόμῳ τῆς σαρκός , τὴν ψυχήν , κοὶ γυναῖκα τῷ ἀδελφῷ τοῦ τεθνηκότος ἀνδρὸς γαμουμένην , τῷ ζῶντι καὶ μὴ ἀποθνῄσκοντι λόγῶ , ὅς » ἐγερθεὶς ἐκ νεκρῶν οὐκἐτι ἀποθνῄσκει , θάνατος « γαρ » αυτου ουκετι κυριευει « . Καὶ ταῦτα διὰ τὸ » ἐὰν ἀποθάνῃ ὁ ἀνήρ , κατήργηται ἀπὸ τοῦ νόμου τοῦ ἀνδρὸς « καὶ διὰ τὸ » ἄρ᾿ οὖν ζῶντος τοῦ ἀνδρὸς μοιχαλὶς χρηματίσει ἐὰν γένηται ἀνδρὶ ἐτέρῳ « καὶ διὰ τὸ » ἐὰν δὲ ἀποθάνῃ ὁ ἀνήρ , ἐλευθέρα ἐστὶν ἀπὸ τοῦ νόμου , τοῦ μὴ εἶναι αὐτὴν μοιχαλίδα γενομένην ἀνδρὶ ἑτέρῳ « . αὐτὸ δὲ τὸ » ἄρ᾿ οὖν ζῶντος τοῦ ἀνδρὸς μοιχαλὶς χρηματίσει « παρειλήφαμεν βουλόμενοι σαφῶς παραστῆσαι , διὰ τί τοῖς πειράζουσι Φαρισαίοις καὶ Σαδδουκαίοις καὶ ἐπιζητοῦσι ἐπιζητοῦσι ἐξ οὐρανοῦ ἐπιδεῖξαι αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν οὐ μόνον τὸ γενεὰ πονηρά , ἀλλὰ καὶ μοιχαλίς . γενικῶς μὲν οἶν ὁ ἐν τοῖς μέλεσι νόμος ὁ ἀντιστρατευόμενος » τῷ νόμῳ τοῦ νοὸς « ὡς μοιχὸς ἀνὴρ μοιχός ἐστι τῆς ψυχῆς · ἤδη δέ κοὶ πᾶσα δύναμις ἀντικειμένη , ἐπικρατοῦσα τῆς ἀνθρωπίνης ψυχῆς κοὶ ἀναμιγνυμένη αὐτῇ , μοιχός ἐστιν αὐτῆς , νυμφίον ἐχούσης ὑπὸ τοῦ θεοῦ οὐτῇ δοθέντα τὸν λόγον . μετὰ ταῦτα γέγραπται ὅτι καταλιπὼν αὐτοὺς ἀπῆλθεν · πῶς γὰρ οὐκ ἔμελλεν ὁ νυμφίος λόγος καταλιπεῖν τὴν μοιχαλίδα γενεὰν καὶ ἀπιέναι ἀπ᾿ αὐτῆς ; εἴποις δ’ ἄν ὅτι τὴν Ἰουδαίων συναγωγὴν ὡς μοιχαλίδα καταλιπὼν ὁ τοῦ θεοῦ λόγος ἀπελήλυθεν ἀπ᾿ αὐτῆς , καὶ ἔλαβε » γυναῖκα πορνείας « ἀπὸ τῶν ἐθνῶν · ἐπεὶ ἐκεῖνοι μὲν ὄντες πόλις πιστὴ Σιὸ)ν « γεγόνασι πόρνοι . οὗτοι δὲ ὡς ἡ Ῥαὰβ ἡ πόρνη τοὺς τοῦ Ἰησοῦ κατασκόπους ὑποδεξαμένη διεσώθη πανοικί , μετὰ τοῦτο μηκέτι πορνεύουσα , ἀλλὰ ἐλθοῦσα παρὰ τοὺς τοῦ Ἰησοῦ πόδας καὶ βρέχουσα αὐτοὺς τοῖς τῆς μετανοίας δάκρυσι καὶ ἀλείφουσα τῇ τῆς ἁγίας πολιτείας τῶν μύρο)ν εὐωδίᾳ , δι᾿ ἥν Σίμωνι τῷ λεπρῷ τῷ προτέρῳ λαῷ ) ὀνειδίζων ἔλεγεν ὅσα γέγραπται .
Lemmas: κοί πονηρός μέν λέγω αὐτός γενεά διά ὁ ἀπό ὁ πονηρός ποιότης εἰς ἐγγίγνομαι ἐγγίγνομαι εἰμί δέ ὁ πονηρία ἑκούσιος κακοποιία ) , μοιχαλίς δέ διά οὗτος , ἐπεί ὁ τροπικός λέγω ἀνήρ , ὁ ἀλήθεια λόγος ἤ νόμος , καταλείπω ὁ Φαρισαῖος καί σαδουκαιω μοιχεύω ὑπό ὁ ψεῦδος καί ὁ νόμος » ὁ ἁμαρτία « εἰ γάρ δύο εἰμί νόμος , ὁ τε ἐν ὁ μέλος « ἐγώ ἀντιστρατεύομαι » ὁ νόμος ὁ νόος « καί ὁ » ὁ νόος « , λεκτέος ὅτι ὁ μέν » ὁ νόος « τουτέστι ὁ » πνευματικός « ) ἀνήρ εἰμί , πρός ὅς ἁρμόζω ἀπό θεός γυνή ὁ ψυχή ) ἀνήρ » ὁ νόμος « ) κατά ὁ γράφω » παρά δέ θεός ἁρμόζω ἀνήρ γυνή « , ὁ δέ ἄλλος μοιχός εἰμί ὁ ὑποτάσσω αὐτός ψυχή καί διά αὐτός μοιχή - λίς χρηματίζω . ὅτι δέ ὁ νόμος ἀνήρ ὁ ψυχή εἰμί , σαφής ἐν ὁ πρός Ῥωμαῖος ὁ Παῦλος παρίστημι λέγω ὅτι » ὁ νόμος κυριεύω ὁ ἄνθρωπος ἐπί ὅσος χρόνος ζάω · ὁ γάρ ὕπανδρος γυνή ὁ ζάω ἀνήρ δέω νόμος « κοί ὁ ἑξῆς . προέχω γάρ ἐν οὗτος ὅτι ὁ νόμος κυριεύω ὁ ἄνθρωπος ἐπί ὅσος χρόνος ζάω ( ὁ νόμος ὡς ἀνήρ γυνή ) · ὁ γάρ ὕπανδρος γυνή ὁ ὑπό ὁ νόμος ψυχή ) ὁ ζάω ἀνήρ δέω εἰμί ) νόμος · ἐάν δέ ἀποθνῄσκω ὁ ἀνήρ ὁ νόμος ) καταργέω ἀπό ὁ νόμος ὅς εἰμί ἀνήρ ) « . ἀποθνῄσκω δέ ὁ νόμος ὁ ἀναβαίνω ἐπί ὁ μακαριότης καί μηκέτι ὑπό νόμος πολιτεύω , ἀλλά ὡς ὁ Χριστός πράσσω , ὅς εἰ καί γίγνομαι ὑπό νόμος « διά ὁ ὑπό νόμος . » ἵνα ὁ ὑπό νόμος κερδαίνω « , οὔτε μένω ὑπό νόμος οὔτε ἀφίημι ὑπό νόμος ὁ ὑπό αὐτός ἐλευθερόω · ἀνάγω γάρ αὐτός ἅμα ἑαυτοῦ ἐπί ὁ ὑπέρ ὁ νόμος θεῖος πολιτεία , ὁ περιέχω ὡς πρός ὁ ἀτελής καί ἔτι ἁμαρτάνω ) θυσία περί ἄφεσις ἁμάρτημα . ὁ οὖν ἀναμάρτητος καί μηκέτι δέω ὁ νομικός θυσία ὑπερβαίνω τελειόω τάχα καί ὁ πνευματικός νόμος , καί γίγνομαι ἐν ὁ ὑπέρ αὐτός λόγος , ὅστις ὁ μέν ἐν σάρξ ζάω » σάρξ « γίγνομαι . ὁ δέ μηδαμῶς ἔτι » κατά σάρξ « στρατεύω , ὡς εἰμί ἐν ἀρχή πρός ὁ θεός « , θεός λόγος εἰμί , θεωρέω καί ἀποκαλύπτω ὁ πατήρ . τρεῖς τοίνυν κατά ὁ τόπος νοέω , γύναιο ὕπανδρος ὑπό ἀνήρ ὁ νόμος , καί γυνή μοιχαλίς » ζάω ὁ ἀνήρ « νόμος γίγνομαι ἀνήρ ἕτερος « , ὁ νόμος ὁ σάρξ , ὁ ψυχή , κοί γυνή ὁ ἀδελφός ὁ θνῄσκω ἀνήρ γαμέω , ὁ ζάω καί μή ἀποθνῄσκω λόγος , ὅς » ἐγείρω ἐκ νεκρός οὐκέτι ἀποθνῄσκω , θάνατος « γάρ » αὐτός οὐκέτι κυριεύω « . καί οὗτος διά ὁ » ἐάν ἀποθνῄσκω ὁ ἀνήρ , καταργέω ἀπό ὁ νόμος ὁ ἀνήρ « καί διά ὁ » ἄρα οὖν ζάω ὁ ἀνήρ μοιχαλίς χρηματίζω ἐάν γίγνομαι ἀνήρ ἕτερος « καί διά ὁ » ἐάν δέ ἀποθνῄσκω ὁ ἀνήρ , ἐλεύθερος εἰμί ἀπό ὁ νόμος , ὁ μή εἰμί αὐτός μοιχαλίς γίγνομαι ἀνήρ ἕτερος « . αὐτός δέ ὁ » ἄρα οὖν ζάω ὁ ἀνήρ μοιχαλίς χρηματίζω « παραλαμβάνω βούλομαι σαφής παρίστημι , διά τίς ὁ πειράω Φαρισαῖος καί Σαδδουκαῖοι καί ἐπιζητέω ἐπιζητέω ἐκ οὐρανός ἐπιδείκνυμι αὐτός ὁ Ἰησοῦς λέγω οὐ μόνος ὁ γενεά πονηρός , ἀλλά καί μοιχαλίς . γενικός μέν οἶς ὁ ἐν ὁ μέλος νόμος ὁ ἀντιστρατεύομαι » ὁ νόμος ὁ νόος « ὡς μοιχός ἀνήρ μοιχός εἰμί ὁ ψυχή · ἤδη δέ κοί πᾶς δύναμις ἀντίκειμαι , ἐπικρατέω ὁ ἀνθρώπινος ψυχή κοί ἀναμίσγω αὐτός , μοιχός εἰμί αὐτός , νυμφίος ἔχω ὑπό ὁ θεός ἔτος δίδωμι ὁ λόγος . μετά οὗτος γράφω ὅτι καταλείπω αὐτός ἀπέρχομαι · πῶς γάρ οὐ μέλλω ὁ νυμφίος λόγος καταλείπω ὁ μοιχαλίς γενεά καί ἀπέρχομαι ἀπό αὐτός ; λέγω δέ ἄν ὅτι ὁ Ἰουδαῖος συναγωγή ὡς μοιχαλίς καταλείπω ὁ ὁ θεός λόγος ἀπέρχομαι ἀπό αὐτός , καί λαμβάνω » γυνή πορνεία « ἀπό ὁ ἔθνος · ἐπεί ἐκεῖνος μέν εἰμί πόλις πιστός Σιός « γίγνομαι πόρνος . οὗτος δέ ὡς ὁ Ῥαάβ ὁ πόρνη ὁ ὁ Ἰησοῦς κατάσκοπος ὑποδέχομαι διασῴζω πανοικί , μετά οὗτος μηκέτι πορνεύω , ἀλλά ἔρχομαι παρά ὁ ὁ Ἰησοῦς πούς καί βρέχω αὐτός ὁ ὁ μετάνοια δάκρυον καί ἀλείφω ὁ ὁ ἅγιος πολιτεία ὁ μύρος εὐωδία , διά ὅς Σίμων ὁ λεπρός ὁ πρότερος λαός ) ὀνειδίζω λέγω ὅσος γράφω .