origenes.commentarium-in-evangelium-matthaei-lib-12-17 15.35
Οἱ δέ μὴ ἀρεσκόμενοι τοῖς τοιούτοις δόγμασι λεγέτωσαν ἡμῖν τὴν ὅλην ἠμέραν καὶ τοὺς ἑστῶτας ὅλην τὴν ἠμέραν ἀργοὺς θέλοντας <μὲν> ἐργάσασθαι , μὴ <δὲ> εἰς τὸν ἀμπελῶνα παρρησιαζομένους ἐν τῷ οὐδεὶς ἡμᾶς ἐμισθώσατο . εἰ γὰρ συνεσπάρη ἡ ψυχὴ τῷ σώματι , πῶς ὅλην τὴν ἠμέραν εἰστήκεισαν ἀργοί ; ἢ λεγέτωσαν ἠμῖν , τίς ἡ ὅλη ἡμέρα καὶ αἱ ἐν αὐτῇ διάφοροι κατὰ τὰς διαφόρους ὥρας κλήσεις τῶν ἐργατῶν . πότερον δέ μακάριοι μὲν οἱ ὑπὸ τοῦ κατὰ τὴν παραβολὴν οἰκοδεσπότυ μεμισθωμένοι ἦσαν δὲ καὶ ἄλλοι μεμισθωμένοι ἐργάται ἤτοι ὑπὸ ἐτέρων οἰκοδεσποτῶν ἢ τοῦ αὐτοῦ ) καὶ ἤτοι οὐ μακάριοι ἢ οὐχ οὕτως μακάριοι , ὑπέρ ἡμᾶς ἐστι κατ ἀξίαν τὸ τοιοῦτον νοῆσαι ἢ καὶ ὡς νοοῦμεν γραφῇ τὰ νοούμενα παστεῦσαι . ἐγὼ ζητῶ καὶ τὰ ἔξω τοῦ ἀμπελῶνος , ὅπου <καὶ> οἱ ἐργάται ὑπὸ τοῦ ἐξελθόντος αὐτοὺς μισθώσασθαι , καὶ ἐπισκοπῶ μήποτε ἡ χώρα τῶν πρὸ τοῦ σώματος φυχῶν ἐστιν ὁ ἔξω τοῦ ἀμπελῶνος τόπος , ἀμπελὼν δέ οὐ μόνον τὰ τῇδε , ἀλλὰ καὶ τὰ ἔξω τοῦ σώματος , ἔνθα οἶμαι ) ἐργάζονται οἱ ἐργάται · οὐ γὰρ ἐν ἀργίᾳ εἰσὶν αἱ ἀπαλλαγεῖσαι τοῦ σώματος ἐργατῶν παραληφθέντων εἰς τὸ χωρίον τοῦ οἰκοδεσπότου ψυχαί . καὶ Σαμουὴλ γοῦν ἔξω σώματος εἰργάσατο προφητεύων καὶ Ἰερεμίας εὐχόμενος » ὑπὲρ τοῦ λαοῦ « . φιλοτιμώμεθα οὖν καὶ ἐργαζώμεθα τὸν ἀμπελῶνα » εἴτε ἐνδημοῦντες εἴτε ἐκδημοῦντες « ληψόμενοι ὁ ἐὰν ᾖ δίκαιον . καὶ οὐδείς γε ὅσον ἐπὶ τῇ παραβολῇ ) μὴ ἐργασόμενος τὰ τοῦ ἀμπελῶνος ἔργα ἐξαποστέλλεται εἰς αὐτόν · οὐδένα γὰρ ὡς ἐλλιπέστερον τὸ ἔργον πεποιηκότα ὁ οἰκοδεσπότης ἐμέμψατο , εἰ καὶ ἐπὶ τῷ πλείονα καὶ μείζονα ἐλπίσαι μισθὸν ἐμέμψατο . καὶ τάχα ὁ ἔξω τοῦ ἀμπελῶνος τόπος ἐστὶν ἡ ἀγορά , ἔνθα ἦσαν οἱ ἑστῶτες ἀργοί . μεγάλη δὴ ἀπολογία πρὸς τὸ ἀξίους αὐτοὺς γενέσθαι τοῦ τῆς ὅλης ἡμέρας μισθοῦ τοῖς εἰποῦσι λέλεκται ὅτι οὐδεὶς ἡμᾶς ἐμισθώσατο · διόπερ αὐτοῦς ἐμισθώσατο καὶ ( ἵν᾿ οὕτως εἴπω ) ἀποδέδωκεν αὐτοῖς μισθὸν τοῦ μακροθύμως ἑστηκέναι ὅλην τὴν ἡμέραν καὶ περιμένειν μέχρι ἑσπέρας τὸν μισθωσόμενον . Μετὰ ταῦτα ὀψίας γενομένης , τουτέστι τῆς συντελείας τῆς τοῦ αἰπωνος καὶ τῆς κατὰ τὴν παραβολὴν ἡμέρας , λέγει τῷ ἐπιτρόπῳ ἑαυτοῦ ὁ κύριος , εἴτε τινὶ ἀγγέλῳ τῷ ἐπὶ τῶν μισθῶν εἴτε καὶ ἑνὶ ἐκ πολλῶν ἐπιτροπευσάντων ἐπιτρόπῳ , καθὸ λέλεκται » ὑπὸ ἐπιτρόπους καὶ οἰκονόμους « εἶναι τὸν κληρονόμον παρὰ τὸν χρόνον ὃν » νήπιός ἐστι « . κατὰ τὸ πρόσταγμα τοίνυν τοῦ οἰκοδεσπότου καλοῦνται οἱ ἐργάται ὑπὸ τοῦ ἐπιτρόπου , ἵνα ὁ μισθὸς τοῖς ἐσχότοις πρώτοις δοθῇ · οἱ γὰρ πρότεροι ἐργάται » μαρτυρηθέντες διὰ τῆς πίστεως οὐκ ἐκομίσαντο τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ θεοῦ , περὶ ἡμῶν κρεῖττόν τι προβλεψα - μένου « <τοῦ οἰκοδεσπότου> ( τῶν ἐν τῇ ἑνδεκάτῃ ὥρᾳ κεκλημένων ) , » ἵνα μὴ χωρὶς ἡμῶν τελειωθῶσι « . καὶ ἐλεήθημέν γε ἐπὶ τῷ ὅλην τὴν ἡμέραν στῆναι καὶ βεβουλῆσθαι ἥκειν ἡμῖν τὸν μισθωσόμενον , ἠργηκέναι δὲ καὶ μετὰ ἀπολογίας ἠξιῶσθαι τοῦ ἔργου , καὶ ἐλεηθέντες πρῶτοι τὸν μισθὸν ἀπολήψεσθαι προσδοκῶμεν οἱ Χριστοῦ γνώριμοι . εἶτ᾿ ἐπαναβαίνων δώσει τὸν μισθὸν τοῖς πρὸ ἡμῶν ἐργασαμένοις , εἶτα τοῖς πρὸ ἐκείνων καὶ οὕτως μέχρι τῶν πρώτων . ἰδὼν δέ τις τὸν τόπον ἔνθα διέτρβε Σαμουὴλ καὶ ἀκολούθως σκοπήσας περὶ τῶν <πρὸ> τῆς ἑνδεκάτης κληθέντων ἐργατῶν ὄψεται , τίνα τρόπον ἐβάστασαν τὸ βάρος καὶ τὸν καύσωνα τῆς ἡμέρας οἱ πρότεροι · οἱ δὲ περὶ τὴν ἑνδεκάτην κληθέντες <ἡμεῖς> ὡς ἐκεῖνοι μὲν οὐκ ἐβαστάσα<με>ν τὸ βάρος τῆς ἡμέρας καὶ τὸν καύσωνα , ἐβαστάσα<με>ν δὲ τὸ βάρος τοῦ ἑστηκέναι ἀργοὶ πρὸ τῆς ἐφ᾿ ἡμᾶς [ οὖν ] παρουσίας τοῦ <οἰκο< - δεσπότου , ὃς εἶπεν ἡμῖν · » δεῦτε πρός με πάντες οἱ κοπιῶντες καὶ πεφορτισμενοι , κάγὼ ἀναπαύσω ὐμᾶς « · φορτίον γὰρ ἦν <αὐτὴ> ἡ ἀργία καὶ τὸ μὴ ἀξίους πω κριθῆναι τῶν ἐν τῷ ἀμπελῶνι ἔργων . καὶ καύσωνά γε ἐβάστασαν οἱ πρὸ τῆς ἑνδεκάτης <κληθέντες> ἕκαστος κατ᾿ ἀναλογίαν τῆς κλήσεως . μὴ εἰδότες <δὲ> τὸ τοῦ οἰκοδεσπότου ἀξίωμα οἱ πρῶτοι καὶ ὅτι οὐ χρὴ γογγύζειν κατὰ τούτου , πλεῖόν τι σωτηρίας ἧς λαμβάνουσιν οἱ τελευταῖοι ᾠήθησαν λήψεσθαι καὶ ἐγόγγυζον κατὰ τοῦ οἰκοδεσπότους , φθονοῦντες ἠμῖν τοῖς ἐσχάτοις μίαν ὥραν τὴν μέχρι τῆς συντελείας πεποιηκόσι καὶ ἴσοις γεγονόσι τοῖς ἀρχῆθεν κεκλημένοις ἐπὶ τὸν θεῖον ἀμπελῶνα . ἀλλ' ὁ οἰκοδεσπότης ἐνὶ αὐτῶν εἶπε ( τάχα τῷ Ἀδάμ ) · ἑταῖρε , οὐκ ἀδικῶ σε · οὐχὶ δηναρίου συνεφώνησά σοι ; ἆρον τὸ σὸν καὶ ὕπαγε ( σὸν γὰρ ἡ σωτηρία τὸ δηνά - ριον ) · δέλω γὰρ καὶ τούτῳ > ἐρχάτῳ> φησὶ ) δοῦναι ὡς σοί . καὶ οὐκ εἶπε · τούτοις <τοῖς ἀλλ' ἔδειξέ τινα κατ’ ἐξοχὴν ἕνα · ὃν τολμηρότερον μέν εἰΠεῖν ὅστις ἐστίν , οὐκ ἀπιθάνως δ’ ἄν τις στοχάσαιτο Παῦλον μὲν εἶναι τὸν ἀπόστολον μίαν ὥραν ἐργασάμενον <καὶ> τάχα ὑπέρ πάντας τοὺς αὐτοῦ . εἰ δέ δεῖ καὶ περὶ τοῦ ἀμπελῶνός τι εἰπεῖν λαβόντα ἀφορμὴν ἀπ’ οὐτοῦ τοῦ ἑρμηνεύσαντος ἐν τοῖς περὶ ἄλλης παραβολῆς τὸν ἀμπελῶνα , φήσομεν ὅτι ἀμπελών ἐστιν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ . οὕτως γὰρ αὐτὸς εἶπεν ἐν τῷ · » ἀρθήσεται ἀφ’ ὑμῶγ ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ καὶ δοθήσεται ἔθνει ποιοῦντι τοὺς καρποὺς αὐτῆς « . Πάντες οὖν οἱ τὰ ἔργα τοῦ ἀμπελῶνος ἐργαζόμενοι , τὰ ἔργα τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ ἀξίως σωτηρίας ἐπιτελοῦντες , τὸ δηνάριον λήφονται .
Lemmas: ὁ δέ μή ἀρέσκω ὁ τοιοῦτος δόγμα λέγω ἐγώ ὁ ὅλος ἡμέρα καί ὁ ἵστημι ὅλος ὁ ἡμέρα ἀργός ἐθέλω μέν ἐργάζομαι , μή <δὲ> εἰς ὁ ἀμπελών παρρησιάζομαι ἐν ὁ οὐδείς ἐγώ μισθόω . εἰ γάρ συσπείρω ὁ ψυχή ὁ σῶμα , πῶς ὅλος ὁ ἡμέρα ἵστημι ἀργός ; ἤ λέγω ἐγώ , τίς ὁ ὅλος ἡμέρα καί ὁ ἐν αὐτός διάφορος κατά ὁ διάφορος ὥρα κλῆσις ὁ ἐργάτης . πότερος δέ μακάριος μέν ὁ ὑπό ὁ κατά ὁ παραβολή οἰκοδεσποτέω μισθόω εἰμί δέ καί ἄλλος μισθόω ἐργάτης ἤτοι ὑπό ἕτερος οἰκοδεσπότης ἤ ὁ αὐτός ) καί ἤτοι οὐ μακάριος ἤ οὐ οὕτως μακάριος , ὑπέρ ἐγώ εἰμί κατά ἀξία ὁ τοιοῦτος νοέω ἤ καί ὡς νοέω γραφή ὁ νοέω παστευσος . ἐγώ ζητέω καί ὁ ἔξω ὁ ἀμπελών , ὅπου καί ὁ ἐργάτης ὑπό ὁ ἐξέρχομαι αὐτός μισθόω , καί ἐπισκοπέω μήποτε ὁ χώρα ὁ πρό ὁ σῶμα φυχῶν εἰμί ὁ ἔξω ὁ ἀμπελών τόπος , ἀμπελών δέ οὐ μόνος ὁ τῇδε , ἀλλά καί ὁ ἔξω ὁ σῶμα , ἔνθα οἴομαι ) ἐργάζομαι ὁ ἐργάτης · οὐ γάρ ἐν ἀργία εἰμί ὁ ἀπαλλάσσω ὁ σῶμα ἐργάτης παραλαμβάνω εἰς ὁ χωρίον ὁ οἰκοδεσπότης ψυχή . καί Σαμουήλ γοῦν ἔξω σῶμα ἐργάζομαι προφητεύω καί Ἱερεμίας εὔχομαι » ὑπέρ ὁ λαός « . φιλοτιμέομαι οὖν καί ἐργάζομαι ὁ ἀμπελών » εἴτε ἐνδημέω εἴτε ἐκδημέω « λαμβάνω ὅς ἄν εἰμί δίκαιος . καί οὐδείς γε ὅσος ἐπί ὁ παραβολή ) μή ἐργάζομαι ὁ ὁ ἀμπελών ἔργον ἐξαποστέλλω εἰς αὐτός · οὐδείς γάρ ὡς ἐλλιπής ὁ ἔργον ποιέω ὁ οἰκοδεσπότης μέμφομαι , εἰ καί ἐπί ὁ πολύς καί μέγας ἐλπίζω μισθός μέμφομαι . καί τάχα ὁ ἔξω ὁ ἀμπελών τόπος εἰμί ὁ ἀγορά , ἔνθα εἰμί ὁ ἵστημι ἀργός . μέγας δή ἀπολογία πρός ὁ ἄξιος αὐτός γίγνομαι ὁ ὁ ὅλος ἡμέρα μισθός ὁ λέγω λέγω ὅτι οὐδείς ἐγώ μισθόω · διόπερ αὐτός μισθόω καί ( ἵνα οὕτως λέγω ) ἀποδίδωμι αὐτός μισθός ὁ μακρόθυμος ἵστημι ὅλος ὁ ἡμέρα καί περιμένω μέχρι ἑσπέρα ὁ μισθόω . μετά οὗτος ὄψιος γίγνομαι , τουτέστι ὁ συντέλεια ὁ ὁ αἰπωνος καί ὁ κατά ὁ παραβολή ἡμέρα , λέγω ὁ ἐπίτροπος ἑαυτοῦ ὁ κύριος , εἴτε τις ἄγγελος ὁ ἐπί ὁ μισθός εἴτε καί εἷς ἐκ πολύς ἐπιτροπεύω ἐπίτροπος , καθό λέγω » ὑπό ἐπίτροπος καί οἰκονόμος « εἰμί ὁ κληρονόμος παρά ὁ χρόνος ὅς » νήπιος εἰμί « . κατά ὁ πρόσταγμα τοίνυν ὁ οἰκοδεσπότης καλέω ὁ ἐργάτης ὑπό ὁ ἐπίτροπος , ἵνα ὁ μισθός ὁ εσχοος πρῶτος δίδωμι · ὁ γάρ πρότερος ἐργάτης » μαρτυρέω διά ὁ πίστις οὐ κομίζω ὁ ἐπαγγελία ὁ θεός , περί ἐγώ κρατύς τις προβλέπω - μένω « αἰτέω οἰκοδεσπότης ( ὁ ἐν ὁ ἑνδέκατος ὥρα καλέω ) , » ἵνα μή χωρίς ἐγώ τελειόω « . καί ἐλεέω γε ἐπί ὁ ὅλος ὁ ἡμέρα ἵστημι καί βούλομαι ἥκω ἐγώ ὁ μισθόω , ἀργέω δέ καί μετά ἀπολογία ἀξιόω ὁ ἔργον , καί ἐλεέω πρῶτος ὁ μισθός ἀπολαμβάνω προσδοκάω ὁ Χριστός γνώριμος . εἶτα ἐπαναβαίνω δίδωμι ὁ μισθός ὁ πρό ἐγώ ἐργάζομαι , εἶτα ὁ πρό ἐκεῖνος καί οὕτως μέχρι ὁ πρῶτος . ὁράω δέ τις ὁ τόπος ἔνθα διατρέπω Σαμουήλ καί ἀκόλουθος σκοπέω περί ὁ πρό ὁ ἑνδέκατος καλέω ἐργάτης ὁράω , τίς τρόπος βαστάζω ὁ βάρος καί ὁ καύσων ὁ ἡμέρα ὁ πρότερος · ὁ δέ περί ὁ ἑνδέκατος καλέω ἐγώ ὡς ἐκεῖνος μέν οὐ βαστάζω ὁ βάρος ὁ ἡμέρα καί ὁ καύσων , βαστάζω δέ ὁ βάρος ὁ ἵστημι ἀργός πρό ὁ ἐπί ἐγώ [ οὖν ] παρουσία ὁ οἰκός - δεσπότης , ὅς λέγω ἐγώ · » δεῦτε πρός ἐγώ πᾶς ὁ κοπιάω καί φορτίζω , ἐγώ ἀναπαύω σύ « · φορτίον γάρ εἰμί αὐτός ὁ ἀργία καί ὁ μή ἄξιος πω κρίνω ὁ ἐν ὁ ἀμπελών ἔργον . καί καύσων γε βαστάζω ὁ πρό ὁ ἑνδέκατος καλέω ἕκαστος κατά ἀναλογία ὁ κλῆσις . μή οἶδα δέ ὁ ὁ οἰκοδεσπότης ἀξίωμα ὁ πρῶτος καί ὅτι οὐ χρή γογγύζω κατά οὗτος , πολύς τις σωτηρία ὅς λαμβάνω ὁ τελευταῖος οἴομαι λαμβάνω καί γογγύζω κατά ὁ οικοδεσποος , φθονέω ἐγώ ὁ ἔσχατος εἷς ὥρα ὁ μέχρι ὁ συντέλεια ποιέω καί ἴσος γίγνομαι ὁ ἀρχῆθεν καλέω ἐπί ὁ θεῖος ἀμπελών . ἀλλά ὁ οἰκοδεσπότης εἷς αὐτός λέγω ( τάχα ὁ Ἀδάμ ) · ἑταῖρος , οὐ ἀδικέω σύ · οὐ δηνάριον συμφωνέω σύ ; ἀείρω ὁ σός καί ὑπάγω ( σός γάρ ὁ σωτηρία ὁ δηνά - Ῥίον ) · Δελώ γάρ καί οὗτος > ἔρχατος φημί ) δίδωμι ὡς σύ . καί οὐ λέγω · οὗτος αἰτέω ἀλλά δείκνυμι τις κατά ἐξοχή εἷς · ὅς τολμηρός μέν λέγω ὅστις εἰμί , οὐ ἀπίθανος δέ ἄν τις στοχάζομαι Παῦλος μέν εἰμί ὁ ἀπόστολος εἷς ὥρα ἐργάζομαι καί τάχα ὑπέρ πᾶς ὁ αὐτός . εἰ δέ δέω καί περί ὁ ἀμπελών τις λέγω λαμβάνω ἀφορμή ἀπό Ούτου ὁ ἑρμηνεύω ἐν ὁ περί ἄλλος παραβολή ὁ ἀμπελών , φημί ὅτι ἀμπελών εἰμί ὁ βασιλεία ὁ θεός . οὕτως γάρ αὐτός λέγω ἐν ὁ · » ἀείρω ἀπό ὑμός ὁ βασιλεία ὁ θεός καί δίδωμι ἔθνος ποιέω ὁ καρπός αὐτός « . πᾶς οὖν ὁ ὁ ἔργον ὁ ἀμπελών ἐργάζομαι , ὁ ἔργον ὁ βασιλεία ὁ θεός ἄξιος σωτηρία ἐπιτελέω , ὁ δηνάριον λαμβάνω .