origenes.commentarium-in-evangelium-matthaei-lib-12-17 16.12
Ἐπεὶ δέ Μάρκος κοὶ Λουκᾶς κατὰ τινὰς μέν τὴν αὐτὴν ἱστορίαν ἐκτίθενται κατὰ δέ τινὰς ἑτέραν παραπλησίαν , ἄξιόν γε καὶ τὰ τούτων ἰδεῖν . καὶ πρῶτόν γε κατανοητέον τὴν κατὰ τὸν Μᾶρκον , οὕτως ἀναγράφοντα τὰ κατὰ τόν τόπον · καὶ ἔρχεται εἰς Ἱεριχώ . καὶ ἐκπορευομένου αὐτοῦ ἐκεῖθεν καὶ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ κοὶ ὄχλουἱκανοῦ , ἰδοὺ ὁ υἱὸς Τιμαίου Βαρτιμαῖος τυφλὸς « καὶ τὰ ἑξῆς , ἕως τοῦ » καὶ ἠκολούθει αὐτῷ ἐν τῇ ὁδῷ « . ὁ μὲν οὖν τῇ ἱστορίᾳ Ψιλῇ παριστάμενος καὶ μὴ βουλόμενος διαφωνεῖν τοὺς εὐαγγελιστάς , ἐρεῖ οὐχ ὅμα γεγονέναι τὸ κατὰ τόν Ματθαῖον καὶ τὸν Μᾶρκον , ἀλλὰ τινὶ μὲν ἐπιδημίᾳ τῇ ἐν Ἱεριχὼ γεγονέναι τὰ κατὰ τοὺς ἀναβλέψαντας δύο τυφλούς , ἑτέρᾳ δέ τὰ κατὰ τὸν ἔνα τοῦτον υἱὸν Τιμαίου Βαρτιμαῖον , κα]]ι ἄλλῃ τὰ κατὰ τὸν Λουκᾶν . εἴπερ γὰρ ἀκριβῶς πιστεύομεν ἀναγεγράφθαι συνενοῦντος καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος τὰ εὐαγγέλια , καὶ μὴ ἐσφάλησαν ἐν τῷ ἀπομνημονεύειν οἱ γράψαντες αὐτό , δῆλον ὅτι , ἐπεὶ μὴ δυνατὸν ἐν μιᾷ καὶ τῇ οὐτῇ ἐπιδημίᾳ ἀληθὲς εἶναι δύο τυφλοὺς τεθεραπεῦσθαι καὶ ἕνα , ἑτέρα μέν ἐΠιδημία δεδήλωται ὑπὸ τοῦ Ματθαίου ἑτέρα δὲ ὑΠὸ τοῦ Μάρκου , ἤδη δὲ καὶ ἄλλη ὑΠὸ τοῦ Λουκᾶ , ὡς τῷ ἐπιστήσαντι ἐκ τῆς πρὸς τοὺς λοιποὺς διαφορᾶς ἔστι καὶ τοῦτο τεθαρρηκότως ἀποφήνασαι . καὶ οὐδέν θαυμαστὸν ἐπιτηρήσαντά τινα τῶν ἐν Ἱεριχὼ τὴν προτέραν θεραπείαν διὰ τῆς <αὐτῆς> λέξεως καὶ τῆς ὁμοίας ἀξιώσεως καὶ ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ βεβουλῆσθαι θεραπευθῆναι . εἴποι δ’ δ’ τις <ὅτι> οὕτω καὶ ἄλλος ἐστὶν ὁ κατὰ τὸν λουκᾶν τυφλὸς θεραπευθείς . ὁ μέντοιγε ὅλων τούτων ζητῶν βοθυτέραν διήγησιν φήσει ὅτι ἔν καὶ τό αὐτὸ πρᾶγμα διαφόροις λέξεσι παρισταται δύο μέν γὰρ τυφλοὶ εἰσιν ὡς ἀποδέδοται ) Ἰσραὴλ καὶ Ἰούδας , εἷς δέ ὁ ὅλος τούτων λαός , ὅτε εἶς δηλοῦται θεραπευόμενος τυφλός . ὄχλου « οὖν » ἱκανοῦ « τοῦ ἀπὸ τῶν ἐθνῶν συνεκπορευομένου ἀπὸ τῶν κοσμικῶν τῷ Ἰησοῦ καὶ τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ , Ἰσραηλιτικόν τι λεῖμμα » παρὰ τὴν ὁδὸν « καθεζόμενον <τουτέστι παρὰ τὰς προφητικὰς γραφὰς> καὶ πενόμενον τοῖς νοήμασι καὶ ἐπαιτοῦν τὰ εἰς τὴν χρείαν τῆς ψυχῆς , ἀκοῦσαν ὅτι 1 Ἰησοῦς ὀ Ναζαρηνός ἐστιν « , ἄρχεται μέγα βοῶν ἀξιοῦν τὸν σωτῆρα ὡς υἱὸν Δαυΐδ ἔλεον αὐτῷ παρασχεῖν . καὶ ἐπὰν ἴδης τῶν ἀπὸ Ἰουδαίων πιστευόντων εἰς τὸν Ἰησοῦν τὴν περὶ τοῦ σωτῆρος πίστιν , ὁτὲ μὲν ἐκ Μαρίος καὶ τοῦ Ἰωσὴφ οἰομένων αὐτὸν εἶναι ὁτέ δὲ ἐκ Μαρίας μέν μόνης καὶ τοῦ θείου πνεύματος , οὐ μὴν καὶ μετὰ τῆς περὶ αὐτοῦ θεολογίας , ὄψει πῶς οὗτος ὁ τυ - φλὸς λέγει τὸ υἱὸς Δαυΐδ , ἐλέησόν με « , ᾧ ἐπιτιμῶσιν οἶ » πολλοί « · πολλοὶ γὰρ οἱ ἀπὸ τῆς Ἱεριχὼ ἐκπορευόμε - νοι ἀπὸ τῶν ἐθνῶν , ἐπιτιμῶντες τῇ πτωχείᾳ τῶν ἀπὸ τῶν Ἰουδαίων πιστεύειν δολούντων . κοὶ ἀλόγων δὲ ἐπὶ τὴν εὐγενῆ Ψυχὴν τὰ τοιαῦτα πτωχεύσσσαν καὶ μέχρι ἐπαιτήσεως φθάσασαν , οὐ πόνυ τι διαμαρτήσῃ τοῦ λόγου . Ἐπεὶ δέ ἔδοξε τῷ Μάρκῳ καὶ τὸ τοῦ πατρὸς τοῦ τυφλοῦ ὄνομα ἀναγράψαι ὅτι Τίμαιος ἦν , καὶ τὸ τοῦ τυφλοῦ ὅτι Βαρτιμαῖος ἐκαλεῖτο , ζητοῦμεν μή πη ἐνενόησέ τι ὁ Μᾶρκος βαθύτερον κατὰ τὸν τόπον . καὶ ἀναλλοίως τάχα μέν ἀπὸ τῆς ἱστορίας λοβὼν προσέθηκε τό ὄνομα , εἴποι δ’ ἂν τις καὶ ποιήσας αὐτὸ ὡς χρήσιμον . καὶ εἰ μὴ δόξομεν ψυχρεύεσθαι μέχρι τῆς τῶν τοιούτων ἐξετάσεως φθάνοντες . ζητοῦμεν τὸν τῆς τιμῆς ἐπώνυμον Τίμαιον καὶ τὸν υἱὸν αὐτοῦ Βαρτιμαῖον , ὅπερ ἐστὶν υἱὸν Τιμαίου . μήποτε δὲ διὰ τὸ τίμιον τοῦ πατριάρχου Ἰακὼβ καὶ Ἰσραὴλ τροπικῶς ἐκεῖνός ἐστιν ὁ Τίμαιος · οἱ δὲ τὴν εὐγένειαν ἀπ’ ἐκείνου κεκτημένοι ὁ Βαρτιμαῖος τυφλὸς διὰ τὰ προειρημένα , ὁμοίως δέ καὶ καθεζόμενος » παρὰ τὴν ὁδὸν « καὶ » ἐπαιτῶν . εἶτα ἐπείπερ| λέγοντι αὐτῷ · υἱὸς Δαυΐδ , ἐλέησόν με « , ἐπετίμων οἱ πολλοὶ ἵνασιωπήσῃ « , ζητῶ εἰ δύνασαι πολλοὺς μὲν εἰπεῖν ἐπιτιμῶντος » ἵνα σιωπήσῃ « τῷ Ἐβιωναίῳ καὶ πτωχεύοντι περὶ τὴν εἰς Ἰησοῦν πίστιν τοὺς ἀπὸ τῶν ἐθνῶν , οἵτινες παρ᾿ ὀλίγους ἅπαντες πεπιστεύκασιν αὐτὸν ἐκ παρθένου γεγενῆσθαι , καὶ ἐπιτιμῶσιν » ἵνα σιωπήσῃ « τῷ οἰομένῳ αὐτὸν ἐκ σπέρματος ἀνδρὸς καὶ γυναικὸς εἶναι , κατάγοντα τὸ γένος ἀπὸ τοῦ Δαυΐδ . ἀλλὰ καίτοιγε τῶν πολλῶν ἐπιτιμώντων » πολλῷ μᾶλλον « κέκραγε , πιστεύων μὲν ἐπὶ τὸν Ἰησοῦν ἀνθρωπικώτερον δὲ πιστεύων , καὶ κεκραγὼς λέγει · » υἱὸς Δαυΐδ , ἐλέησόν με « . ἀλλ᾿ ὁ φιλάνθρωπος σωτὴρ στάς , οὐκέτι ( κατὰ τὸν Ματθαῖον ) αὐτὸς αὐτὸν φωνεῖ , ἀλλ᾿ εἶπεν αὐτὸν φωνηθῆναι · οἱ δὲ προσταχθέντες εἶπον αὐτῷ · » θάρσει , ἔγειραι « ( καθεζομένῳ γὰρ αὐτῷ καὶ ἀναπεπτωκότι φασίν · » ἔγειραι « ) καὶ λέγουσι · » φωνεῖ σε « . μετὰ ταῦτά φησιν ὁ Μᾶρκος ὅτι » ἀποβαλὼν τὸν Ἰησοῦνα . ἆρ᾿ οὖν οὐδὲν ἐννοήσας ἀνέγραψε περὶ τοῦ ἀποβαλόντα αὐτὸν τὸ ἱμάτιον ἀναπεπηδηκότα ἐληλυθέναι πρὸς τὸν την ταῦτα προσερρῖφθαι τῷ εὐαγγελίῳ ; ἐγὼ μὲν οὖν ἰῶτα ἓν ἢ μίαν κεραίαν οὐ πιστεύω κενὴν εἶναι θείων μαθημάτων , τὸ δὲ ἐπιτυγχάνειν ἑρμηνεύοντα ἡγοῦμαι πολλοῦ δεῖσθαι λόγου διὰ τὸ δυσερμήνευτον τῶν πραγμάτων . μήποτ’ οὖν τὰ ὡς τυφλοῦ καὶ ἐπαίτου * * * ἐπιγαμβρεύματα καὶ περιβόλαια , οἷς περιβέβλητο ὁ Βαρτιμαῖος , δηλοῦται · ἅτινα ἀπέβαλεν ὁ τυφλὸς ἀκούσας · » θάρσει , ἔγειραι , φωνεῖ σε « καὶ ἀποβαλὼν τὰ τῆς ἐπαιτήσεως καλύμματα καὶ περιβόλαια » ἀνεπήδησε καὶ ἀνέστη « , ἵνα ἔλθῃ πρὸς τὸν Ἰησοῦν καὶ τυχὼν τῆς παρ’ αὐτοῦ ἀποκρίσεως εἰρημένης πρὸς τὴν ἀξίωσιν τῆς » τί θέλεις ποιήσω ; « καὶ αὐτὸς εἴπῃ μείζονα φωνὴν τῆς » υἱὲ Δαυΐδ , ἐλέησόν με « · μεῖζον γὰρ ἐπινενόηται τοῦ » υἱὲ Δαυΐδ « τῷ λέγοντι » Ῥαββουνὶ « καὶ τὸ εἶδος τοῦ ἐλέους παραστήσαντι διὰ τοῦ ἵνα ἀναβλέψω « . καὶ ὁ σωτήρ γε διὰ μὲν τοῦ υἱέ Δαυΐδ , ἐλέησόν με « οὐ δίδωσι τὴν εὐεργεσίαν οὐδ’ ὅτε τὸ ἱμάτιον τῆς <τυφλότητος καὶ τῆς τῆς> ἐπαιτήσεως οὐδ’ ὅτε ἐκαθέζετο παρὰ τὴν ὁδὸν ἐποικῶν . διὰ δέ τὸ » Ῥαββουνί , ἴνα ἀναβλέψω « εἶπεν αὐτῷ · » ὕπαγε , η πιστις σου σεσωκε σε « . καὶ ὁ μέν σωτὴρ εἰπεν αὐτῷ · » ὕπαγε « , ὁ δὲ τοῦ προστάγματος τούτου κρεῖττον πεποίηκεν · οὐ γὰρ ἀπελήλυθεν , ἀλλὰ » ἠκολούθει « τῷ Ἰησοῦ ἐν τῇ ὁδῷ « , ἐπεὶ » εὐθέως ἀνέβλεψεν « .
Lemmas: ἐπεί δέ Μάρκος κοί Λουκᾶς κατά τις μέν ὁ αὐτός ἱστορία ἐκτίθημι κατά δέ τις ἕτερος παραπλήσιος , ἄξιος γε καί ὁ οὗτος ὁράω . καί πρῶτος γε κατανοητέον ὁ κατά ὁ Μάρκος , οὕτως ἀναγράφω ὁ κατά ὁ τόπος · καί ἔρχομαι εἰς Ἰεριχώ . καί ἐκπορεύω αὐτός ἐκεῖθεν καί ὁ μαθητής αὐτός κοί οχλουικανος , ἰδού ὁ υἱός Τιμαῖος Βαρτιμαῖος τυφλός « καί ὁ ἑξῆς , ἕως ὁ » καί ἀκολουθέω αὐτός ἐν ὁ ὁδός « . ὁ μέν οὖν ὁ ἱστορία ψιλός παρίστημι καί μή βούλομαι διαφωνέω ὁ εὐαγγελιστής , λέγω οὐ Όμα γίγνομαι ὁ κατά ὁ Ματθαῖος καί ὁ Μάρκος , ἀλλά τις μέν ἐπιδημία ὁ ἐν Ἰεριχώ γίγνομαι ὁ κατά ὁ ἀναβλέπω δύο τυφλός , ἕτερος δέ ὁ κατά ὁ εἷς οὗτος υἱός Τιμαῖος Βαρτιμαῖος , καίω ἄλλος ὁ κατά ὁ Λουκᾶς . εἴπερ γάρ ἀκριβής πιστεύω ἀναγράφω συνενόω καί ὁ ἅγιος πνεῦμα ὁ εὐαγγέλιον , καί μή σφάλλω ἐν ὁ ἀπομνημονεύω ὁ γράφω αὐτός , δῆλος ὅτι , ἐπεί μή δυνατός ἐν εἷς καί ὁ οὐτάω ἐπιδημία ἀληθής εἰμί δύο τυφλός θεραπεύω καί εἷς , ἕτερος μέν ἐπιδημία δηλόω ὑπό ὁ Ματθαῖος ἕτερος δέ ὑπό ὁ Μάρκος , ἤδη δέ καί ἄλλος ὑπό ὁ Λουκᾶς , ὡς ὁ ἐφίστημι ἐκ ὁ πρός ὁ λοιπός διαφορά εἰμί καί οὗτος τεθαρρηκότως ἀποφαίνω . καί οὐδείς θαυμαστός ἐπιτηρέω τις ὁ ἐν Ἰεριχώ ὁ πρότερος θεραπεία διά ὁ αὐτός λέξις καί ὁ ὅμοιος ἀξίωσις καί ἐν ὁ αὐτός τόπος βούλομαι θεραπεύω . λέγω δέ δέ τις ὅτι οὕτως καί ἄλλος εἰμί ὁ κατά ὁ Λουκᾶς τυφλός θεραπεύω . ὁ μέντοι ὅλος οὗτος ζητέω βοθυτέραν διήγησις φημί ὅτι εἷς καί ὁ αὐτός πρᾶγμα διάφορος λέξις παρίστημι δύο μέν γάρ τυφλός εἰμί ὡς ἀποδίδωμι ) Ἰσραήλ καί Ἰούδας , εἷς δέ ὁ ὅλος οὗτος λαός , ὅτε εἷς δηλόω θεραπεύω τυφλός . ὄχλος « οὖν » ἱκανός « ὁ ἀπό ὁ ἔθνος συνεκπορεύομαι ἀπό ὁ κοσμικός ὁ Ἰησοῦς καί ὁ μαθητής αὐτός , Ἰσραηλιτικός τις λεῖμμα » παρά ὁ ὁδός « καθέζομαι τουτέστι παρά ὁ προφητικός γραφή καί πένομαι ὁ νόημα καί ἐπαιτέω ὁ εἰς ὁ χρεία ὁ ψυχή , ἀκούω ὅτι 1 Ἰησοῦς ὁ Ναζαρηνός εἰμί « , ἄρχω μέγας βοάω ἀξιόω ὁ σωτήρ ὡς υἱός Δαυΐδ ἔλεος αὐτός παρέχω . καί ἐπάν ἴδη ὁ ἀπό Ἰουδαῖος πιστεύω εἰς ὁ Ἰησοῦς ὁ περί ὁ σωτήρ πίστις , ὅτε μέν ἐκ Μάρις καί ὁ Ἰωσήφ οἴομαι αὐτός εἰμί ὅτε δέ ἐκ Μαρία μέν μόνος καί ὁ θεῖος πνεῦμα , οὐ μήν καί μετά ὁ περί αὐτός θεολογία , ὁράω πῶς οὗτος ὁ σύ - Φλος λέγω ὁ υἱός Δαυΐδ , ἐλεέω ἐγώ « , ὅς ἐπιτιμάω ὁ » πολύς « · πολύς γάρ ὁ ἀπό ὁ Ἰεριχώ ἐκπορεύω - νόος ἀπό ὁ ἔθνος , ἐπιτιμάω ὁ πτωχεία ὁ ἀπό ὁ Ἰουδαῖος πιστεύω δολόω . κοί ἄλογος δέ ἐπί ὁ εὐγενής ψυχή ὁ τοιοῦτος πτωχεύω καί μέχρι ἐπαίτησις φθάνω , οὐ πόνος τις διαμαρτάνω ὁ λόγος . ἐπεί δέ δοκέω ὁ Μάρκος καί ὁ ὁ πατήρ ὁ τυφλός ὄνομα ἀναγράφω ὅτι Τίμαιος εἰμί , καί ὁ ὁ τυφλός ὅτι Βαρτιμαῖος καλέω , ζητέω μή πῇ ἐννοέω τις ὁ Μάρκος βαθύς κατά ὁ τόπος . καί ἀναλλοίως τάχα μέν ἀπό ὁ ἱστορία λοβός προστίθημι ὁ ὄνομα , λέγω δέ ἄν τις καί ποιέω αὐτός ὡς χρήσιμος . καί εἰ μή δοκέω ψυχρεύομαι μέχρι ὁ ὁ τοιοῦτος ἐξέτασις φθάνω . ζητέω ὁ ὁ τιμή ἐπώνυμος Τίμαιος καί ὁ υἱός αὐτός Βαρτιμαῖος , ὅς εἰμί υἱός Τιμαῖος . μήποτε δέ διά ὁ τίμιος ὁ πατριάρχης Ἰακώβ καί Ἰσραήλ τροπικός ἐκεῖνος εἰμί ὁ Τίμαιος · ὁ δέ ὁ εὐγένεια ἀπό ἐκεῖνος κτάομαι ὁ Βαρτιμαῖος τυφλός διά ὁ προλέγω , ὅμοιος δέ καί καθέζομαι » παρά ὁ ὁδός « καί » ἐπαιτέω . εἶτα ἐπεῖπον λέγω αὐτός · υἱός Δαυΐδ , ἐλεέω ἐγώ « , ἐπιτιμάω ὁ πολύς ἵνασιωπήσῃ « , ζητέω εἰ δύναμαι πολύς μέν λέγω ἐπιτιμάω » ἵνα σιωπάω « ὁ Ἐβιωναῖος καί πτωχεύω περί ὁ εἰς Ἰησοῦς πίστις ὁ ἀπό ὁ ἔθνος , ὅστις παρά ὀλίγος ἅπας πιστεύω αὐτός ἐκ παρθένος γίγνομαι , καί ἐπιτιμάω » ἵνα σιωπάω « ὁ οἴομαι αὐτός ἐκ σπέρμα ἀνήρ καί γυνή εἰμί , κατάγω ὁ γένος ἀπό ὁ Δαυΐδ . ἀλλά καίτοι ὁ πολύς ἐπιτιμάω » πολύς μάλα « κράζω , πιστεύω μέν ἐπί ὁ Ἰησοῦς ἀνθρωπικός δέ πιστεύω , καί κράζω λέγω · » υἱός Δαυΐδ , ἐλεέω ἐγώ « . ἀλλά ὁ φιλάνθρωπος σωτήρ ἵστημι , οὐκέτι ( κατά ὁ Ματθαῖος ) αὐτός αὐτός φωνέω , ἀλλά λέγω αὐτός φωνέω · ὁ δέ προστάσσω λέγω αὐτός · » θαρσέω , ἐγείρω « ( καθέζομαι γάρ αὐτός καί ἀναπίπτω φημί · » ἐγείρω « ) καί λέγω · » φωνέω σύ « . μετά οὗτος φημί ὁ Μάρκος ὅτι » ἀποβάλλω ὁ Ἰησοῦς . ἆρα οὖν οὐδείς ἐννοέω ἀναγράφω περί ὁ ἀποβάλλω αὐτός ὁ ἱμάτιον ἀναπηδάω ἔρχομαι πρός ὁ ὁ οὗτος προσρίπτω ὁ εὐαγγέλιον ; ἐγώ μέν οὖν ἰῶτα εἷς ἤ εἷς κεραία οὐ πιστεύω κενός εἰμί θεῖος μάθημα , ὁ δέ ἐπιτυγχάνω ἑρμηνεύω ἡγέομαι πολύς δέω λόγος διά ὁ δυσερμήνευτος ὁ πρᾶγμα . μήποτε οὖν ὁ ὡς τυφλός καί ἐπαίτης * * * ἐπιγάμβρευμα καί περιβόλαιον , ὅς περιβάλλω ὁ Βαρτιμαῖος , δηλόω · ὅστις ἀποβάλλω ὁ τυφλός ἀκούω · » θαρσέω , ἐγείρω , φωνέω σύ « καί ἀποβάλλω ὁ ὁ ἐπαίτησις κάλυμμα καί περιβόλαιον » ἀναπηδάω καί ἀνίστημι « , ἵνα ἔρχομαι πρός ὁ Ἰησοῦς καί τυγχάνω ὁ παρά αὐτός ἀπόκρισις λέγω πρός ὁ ἀξίωσις ὁ » τίς ἐθέλω ποιέω ; « καί αὐτός λέγω μέγας φωνή ὁ » υἱός Δαυΐδ , ἐλεέω ἐγώ « · μέγας γάρ ἐπινοέω ὁ » υἱός Δαυΐδ « ὁ λέγω » ῥαββουνί « καί ὁ εἶδος ὁ ἔλεος παρίστημι διά ὁ ἵνα ἀναβλέπω « . καί ὁ σωτήρ γε διά μέν ὁ υἱός Δαυΐδ , ἐλεέω ἐγώ « οὐ δίδωμι ὁ εὐεργεσία οὐδέ ὅτε ὁ ἱμάτιον ὁ <τυφλοτητη καί ὁ ὅς ἐπαίτησις οὐδέ ὅτε καθέζομαι παρά ὁ ὁδός ἔποικος . διά δέ ὁ » ῥαββουνί , ἵνα ἀναβλέπω « λέγω αὐτός · » ὑπάγω , ὁ πίστις σύ σῴζω σύ « . καί ὁ μέν σωτήρ λέγω αὐτός · » ὑπάγω « , ὁ δέ ὁ πρόσταγμα οὗτος κρατύς ποιέω · οὐ γάρ ἀπέρχομαι , ἀλλά » ἀκολουθέω « ὁ Ἰησοῦς ἐν ὁ ὁδός « , ἐπεί » εὐθύς ἀναβλέπω « .