origenes.commentarium-in-evangelium-matthaei-lib-12-17 12.6
Εἶτα σαφηνίζων καὶ γυμνότερον παριστὰς ( τοῖς περιελκομένοις διὰ τὴν ὁμωνυμίαν ἄπρτου καὶ ζύμης ) ὅτι μὴ περὶ αἰσθητοῦ ἔλεγεν αὐτοῖς ἄρτου , ἄλλὰ περὶ τῆς ἐν τῇ διδασκαλίᾳ ζύμης , ἐπιφέρει τὸ πῶς οὐ νοεῖτε , ὅτι οὐ περὶ ἄρτου εἶπον ὑμῖν ; προσέχετε δὲ ἀπὸ τῆς ζύμης τῶν Φαρισαίων καὶ Σαδδουκαίων . καίτοι μηδὲ γυμνώσαντος αὐτοῦ τὴν ἑρμηνείαν ἀλλ᾿ ἔτι ἐπιμένοντος τῇ τροπολογίᾳ , συνῆκαν οἱ μαθηταὶ ὅτι ὁ λόγος τῷ σωτῆρι ἦν περὶ διδοσκαλίας , τροπικῶς ζύμης εἰρημένης , ἣν ἐδίδασκον Φαρισαῖοι καὶ Σαδδουκαἶοι . ὅσον μὲν οὖν ἔχομεν σὺν ἡμἶν τὸν Ἰησοῦν ποιοῦντα τὴν φάσκουσαν ἐπαγγελίον · » ἐδοὺ ἐγὼ μεθ᾿ ἡμῶν εἰμι πόσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος « , οὐ δυνάμεθα » νηστεύειν « οὐδὲ ἀπορεῖν τροφῆς , ὡς διὰ τὴν ἀπορίαν αὐτῆς ζητεῖν κἂν παρὰ Φαρισαίων καὶ Σαδδουκαίων τῆς ἀπηγορευμένης ζύμης λαμβάνειν καὶ ἐσθίειν . γένοιτο δ᾿ ἄν ποτε καιρός , συνόντος αὐτοῦ , τοῦ ἡμᾶς ἀτροφεῖν , ὡς ἐν τοῖς ἀνωτέρω λέλεκται ἐν τῷ » ἤδη ἡμέρας τρεῖς παραμένουσί μοι καὶ οὐκ ἔχουσι τί φάγωσιν « . ἀλλὰ κἂν τοῦτο συμβῇ , μὴ βουλόμενος ἡμᾶς » νήστεις ἀπολῦσαι , μήποτε ἐκλυθῶμεν ἐν τῇ ὁδῷ « , εὐχαριστεῖ ἐπὶ τοῖς παρὰ τοῖς μαθηταῖς ἄρτοις καὶ ποιεῖ ἡμῖν περισσεῦσαι ἀπὸ τῶν ἑπτὰ ( ὡς ἀποδεδώκαμεν ) ἄρτων τὰς ἑπτὰ σπυρίδας . ἔτι δὲ καὶ τοῦτο τηρητέον ( διὰ τοὺς οἰομένους μὴ πάνυ τι τὴν θεότητα παρίστασθαι τοῦ σωτῆρος ἐκ τοῦ κατὰ Ματθαῖον εὐαγγελίου ) , ὅτι [ τὸ ] διαλογιζομένων ἐν ἑαυτοῖς τῶν μαθητῶν καὶ λεγόντων ἄρτους μὴ ἔχειν <τὸ> γνῶναι τοὺς διαλογισμοὺς τὸν Ἰησοῦν καὶ εἰπεῖν · τί διαλογίζεσθε ἐν ἑαυτοῖς , ὀλιγόπιστοι , ὅτι ἄρτους οὐκ ἐλάβετε , οὐκ ἀνθρώπινον ἦν · » μονώτατος « γὰρ γινώσκει τὰς καρδίας τῶν ἀνθρώπων ( ὡς ὁ Σολομῶν ἐν τῇ τρίτῃ τῶν Βασιλειῶν φησιν ) ὁ κύριος . ἐπεὶ δὲ τοῦ Ἰησοῦ εἰπόντος · προσέχετε ἀπὸ τῆς ζύμης , συνῆκαν οἱ μοθηταὶ ὅτι οὐκ εἶπε προοέχειν ἀπὸ τῶν ἄρτων , ἀλλ᾿ ἀπὸ τῆς διδαχῆς τῶν Φαρισαίων καὶ Σαδδουκαίων , ἐπιστήσεις εἰ , ὅπου ποτ᾿ ἂν ζύμη ὀνομασθῇ , εἰς διδαχὴν τροπολογεῖται , εἴτε ἐν νόμῳ εἴτε καὶ ἐν ταῖς μετὰ τὸν νόμον γραφαῖς . οὕτω δὲ μήποτε ζύμη οὐ προσφέρεται ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον · οὐ γὰρ δεῖ τὰς εὐχὰς τρόπον ἔχειν διδασκαλίας , ἀλλ᾿ εἶναι αὐτὸ μόνον αἰτήσεις ἀγαθῶν ἀπὸ τοῦ θεοῦ . ζητήσαι δ᾿ ἄν τις διὰ τὰ ἀποδεδομένα περὶ τῶν μαθητῶν ἐλθόντων εἰς τὸ πέραν , εἰ δύναταί τις ἐλθὼν εἰς τὸ πέραν ὀνειδίζεσθαι ὡς ὀλιγόπιστος καὶ ὡς οὐδέπω νοῶν οὐδὲ μνημονεύων τῶν ὑπὸ τοῦ Ἰησοῦ γεγενημένων . οὐ χαλεπὸν δ’ οἶμαι ) πρὸς τοῦτο εἰπεῖν ὅτι , ὡς πρὸς τὸ τέλειον « , ὅπερ ὅταν ἔλθῃ , τὸ ἐκ μέρους καταργηθήσεται « , πᾶσα ἡ ἐνταῦθα πίστις ἡμῶν ὀλιγοπιστία ἐστί , καὶ ὡς πρὸς ἐκεῖνο οὐδέπω νοοῦμεν οἱ » ἐκ μέρους « γινώσκοντες οὐδέ μνημονεύομεν · οὐ γὰρ διαρκῆ καὶ συμπαρεκτεινομένην μνήμην ἀναλαβεῖν δυνάμεθα τῷ πλήθει τῆς φύσεως τῶν θεωρημάτων .
Lemmas: εἶτα σαφηνίζω καί γυμνός παρίστημι ( ὁ περιέλκω διά ὁ ὁμωνυμία ἄπρτου καί ζύμη ) ὅτι μή περί αἰσθητός λέγω αὐτός ἄρτος , ἀλλά περί ὁ ἐν ὁ διδασκαλία ζύμη , ἐπιφέρω ὁ πῶς οὐ νοέω , ὅτι οὐ περί ἄρτος λέγω σύ ; προσέχω δέ ἀπό ὁ ζύμη ὁ Φαρισαῖος καί Σαδδουκαῖος . καίτοι μηδέ γυμνόω αὐτός ὁ ἑρμηνεία ἀλλά ἔτι ἐπιμένω ὁ τροπολογία , συνίημι ὁ μαθητής ὅτι ὁ λόγος ὁ σωτήρ εἰμί περί διδοσκαλίας , τροπικός ζύμη λέγω , ὅς διδάσκω Φαρισαῖος καί Σαδδουκαῖοι . ὅσος μέν οὖν ἔχω σύν ἐγώ ὁ Ἰησοῦς ποιέω ὁ φάσκω ἐπαγγέλλω · » δήω ἐγώ μετά ἐγώ εἰμί πόσος ὁ ἡμέρα ἕως ὁ συντέλεια ὁ αἰών « , οὐ δύναμαι » νηστεύω « οὐδέ ἀπορέω τροφή , ὡς διά ὁ ἀπορία αὐτός ζητέω ἄν παρά Φαρισαῖος καί Σαδδουκαῖος ὁ ἀπαγορεύω ζύμη λαμβάνω καί ἐσθίω . γίγνομαι δέ ἄν ποτέ καιρός , σύνειμι αὐτός , ὁ ἐγώ ἀτροφέω , ὡς ἐν ὁ ἀνώτερος λέγω ἐν ὁ » ἤδη ἡμέρα τρεῖς παραμένω ἐγώ καί οὐ ἔχω τίς ἐσθίω « . ἀλλά ἐάν οὗτος συμβαίνω , μή βούλομαι ἐγώ » νῆστις ἀπολύω , μήποτε ἐκλύω ἐν ὁ ὁδός « , εὐχαριστέω ἐπί ὁ παρά ὁ μαθητής ἄρτος καί ποιέω ἐγώ περισσεύω ἀπό ὁ ἑπτά ( ὡς ἀποδίδωμι ) ἄρτος ὁ ἑπτά σπυρίς . ἔτι δέ καί οὗτος τηρητέον ( διά ὁ οἴομαι μή πάνυ τις ὁ θεότης παρίστημι ὁ σωτήρ ἐκ ὁ κατά Ματθαῖος εὐαγγέλιον ) , ὅτι [ ὁ ] διαλογίζομαι ἐν ἑαυτοῦ ὁ μαθητής καί λέγω ἄρτος μή ἔχω ὁ γιγνώσκω ὁ διαλογισμός ὁ Ἰησοῦς καί λέγω · τίς διαλογίζομαι ἐν ἑαυτοῦ , ὀλιγόπιστος , ὅτι ἄρτος οὐ λαμβάνω , οὐ ἀνθρώπινος εἰμί · » μόνος « γάρ γιγνώσκω ὁ καρδία ὁ ἄνθρωπος ( ὡς ὁ Σολομῶν ἐν ὁ τρίτος ὁ Βασίλεια φημί ) ὁ κύριος . ἐπεί δέ ὁ Ἰησοῦς λέγω · προσέχω ἀπό ὁ ζύμη , συνίημι ὁ μοτιθημι ὅτι οὐ λέγω προέχω ἀπό ὁ ἄρτος , ἀλλά ἀπό ὁ διδαχή ὁ Φαρισαῖος καί Σαδδουκαῖος , ἐφίστημι εἰ , ὅπου ποτέ ἄν ζύμη ὀνομάζω , εἰς διδαχή τροπολογέω , εἴτε ἐν νόμος εἴτε καί ἐν ὁ μετά ὁ νόμος γραφή . οὕτως δέ μήποτε ζύμη οὐ προσφέρω ἐπί ὁ θυσιαστήριον · οὐ γάρ δέω ὁ εὐχή τρόπος ἔχω διδασκαλία , ἀλλά εἰμί αὐτός μόνος αἴτησις ἀγαθός ἀπό ὁ θεός . ζητέω δέ ἄν τις διά ὁ ἀποδίδωμι περί ὁ μαθητής ἔρχομαι εἰς ὁ πέραν , εἰ δύναμαι τις ἔρχομαι εἰς ὁ πέραν ὀνειδίζω ὡς ὀλιγόπιστος καί ὡς οὐδέπω νοέω οὐδέ μνημονεύω ὁ ὑπό ὁ Ἰησοῦς γίγνομαι . οὐ χαλεπός δέ οἴομαι ) πρός οὗτος λέγω ὅτι , ὡς πρός ὁ τέλειος « , ὅς ὅταν ἔρχομαι , ὁ ἐκ μέρος καταργέω « , πᾶς ὁ ἐνταῦθα πίστις ἐγώ ὀλιγοπιστία εἰμί , καί ὡς πρός ἐκεῖνος οὐδέπω νοέω ὁ » ἐκ μέρος « γιγνώσκω οὐδέ μνημονεύω · οὐ γάρ διαρκής καί συμπαρεκτείνω μνήμη ἀναλαμβάνω δύναμαι ὁ πλῆθος ὁ φύσις ὁ θεώρημα .