origenes.commentarium-in-evangelium-matthaei-lib-12-17 15.18
Ἕτερος δὲ ( οὐκ οἶδα μὲν εἰ ἀκμάζων τῇ πίστει <καὶ> φαντασίᾳ τοῦ διαβαίνειν ἐπὶ τὴν φρόνησιν , οὐκ οἶδα δὲ εἰ καὶ μέγεθός τε ζητήσας καὶ εὑρὼν εἰς τοὺς τόπους νοημάτων ἀξίων τοῦ θεοῦ ) καταλιπὼν τὴν λέξιν ἐπὶ τροπολογίαν ἀναβήσεται καὶ ἐρεῖ ὑπάρχοντα ἑκάστῶ | εἶναι τὰ ἑπόμενα αὐτῷ μετὰ τὴν ἔξοδον , ὡς ἑπόμενα αὐτῷ μετὰ τὴν δικαίοις μὲν ἀγαθὴν ὕπαρξιν , φαύλοις δὲ τὴν ἐναντίαν . ἐνταῦθα οὖν φήσει τὸν πολλὰ ἔχοντα κτήματα πλούσιον σύμβολον εἶναι τοῦ πολλὰ κεκτημένου φαῦλα , ἐν οἷς εἶναι δύναται καὶ ἡ φιλοπλουτία καὶ ἡ φιλοδοξία καὶ ἄλλα γήϊν πράγματα πεπληρωκότα ὐτοῦ τὴν ψυχὴν ψεκτοῦ πλούτου . ἐπεὶ οὖν δύναταί ποτε ὁ οὕτως πλούσιος ἀπέχεσθαι μέν τινων φαύλων , ὡς μοιχείας καὶ φόνου καὶ κλοπῆς καὶ ψευδομαρτυρίας , καὶ καθήκοντα δὲ ἀποδιδόναι πρὸς γονεῖς μετά τινος τιμῆς , εἶναι δέ τις καὶ φιλάνθρωπος πρὸς τὸν πληςίον οὐ μὴν καὶ τέλειος , συμβολικῶς τῷ τοιούτῳ προστάσσει ὁ σωτὴρ ἀποδόσθαι τὰ μοχθηρὰ ὑπάρχοντα <πάντα> καὶ ὡσπερεὶ παραδοῦναι αὐτὰ ταῖς ἐνεργηκυίαις αὐτὰ δυνάμεσι πτωχευούσαις παντὸς καλοῦ καὶ διὰ τοῦτο μὴ ὑφισταμέναις τὴν ἀπειλήν , κατὰ τὸ γεγραμμένον · » πτωχὸς δὲ οὐχ ὑφίσταται ἀπειλήν « . ἀλλ’ εὖ οἶδ’ ὅτι σφόδρα βίαιος εἶναι δόξει ἡ τοιαύτη ἀπόδοσις , λύουσα μὲν οὐκ ἀγεννῶς τὰ περὶ τελειότητος ἠπορημένα , οὐ πάνυ δὲ πείθουςά πως τὸ ἀποθέ<μενόν τινα νοεῖ>σθαι τὴν κακίαν καὶ τὴν ἀπὸ κακίας ἀποδόσθαι ὕπαρξιν καὶ δοῦναι πτωχοῖς . <Ἐρῶ δ’ὡς> ἐν τοιούτῳ προκατειλημμένος τόπῳ · ὁ ταύτῃ παριστάμενος τῇ δόξῃ φήσει πεπληρῶσθαι τὸν ἁμαρτωλὸν πνευμάτων κατὰ τὴν ἁναλογίαν τῶν ἁμαρτημάτων · οἷον εἰ πόρνος εἴη τοῦ λεγομένου ἐν τοῖς προφήταις πνεύματος πορνείας , εἰ δὲ θυμικὸς πνεύματος θυμοῦ , οὕτω δὲ καὶ εἰ κατάλαλος πνεύματος καταλαλιᾶς . ταῦτα οὖν τις ἐκτήσατο τὰ ὑπάρχοντα φαῦλος ὢν καὶ γενόμενος τῇ μετοχῇ τῶν χειρόνων πνευμάτων Τυφῶνος πολυπλοκώτερος . ὥσπερ δ’ ἐκτήσατο αὐτὰ ὠνηςάμενος κπροαιρέσει εἰκούσῃ τοῖς φαύλοις , οὕτως ἀποδοῖτο ἂν <αὐτὰ καὶ δοίη ἂν> οἷς θέλει ὁ λόγος οὗτος πτωχοῖς διὰ τοῦ πείθεσθαι τῷ Ἰησοῦ · ὡς γὰρ » ἡ εἰρήνη « τῶν ἀποστόλων πρὸς αὐτοὺς ἀνακάμπτει , ἐὰν μὴ » υἱὸς εἰρήνης « τύχοι εἶναι ὁ ἀκούων τὸ » εἰρήνη « ὑμῖν , οὕτως ἡ πορνεία καὶ πάντα τὰ ἁμαρτήματα [ πάντα ] ἀνακάμψαι ἂν πρὸς τοὺς αἰτίους τῶν ἁμαρτημάτων πτωχούς , καὶ ἔστι μὴ διστάσαι περὶ τοῦ <εὐθέως> τέλειον γίνεσθαι τὸν οὕτω πωλήσαντα πάντα τὰ ἀποδεδομένα ὑπάρχοντα καὶ δόντα πτωχοῖς . εἰ δὲ χρόνῳ πολλῷ ἀποδίδοται τὰ ὑπάρχοντα καὶ πολλοῦ δεῖται χρόνου πρὸς τὸ δοῦναι αὐτὰ οἶς εἴπομεν πτωχοῖς , οὐδὲν ἂν κωλύοιτο ὁ λόγος χρόνῳ διδοὺς ( κατ᾿ ἀναλογίαν ὦν ἀποδέδοται τοῖς πτωχοῖς ) τέλειον γίνεσθαι τὸν ταῦτα ποιοῦντα . σαφῶς δὲ ὁ ταῦτα πράξας ἕξει θησαυρὸν ἐν οὐρανῷ καὶ αὐτὸς γινόμενος ἐπουράνιος · » οἶος « μὲν γὰρ » ὁ χοϊκὸς ( ὁ πονηρὸς δηλαδή ) , τοιοῦτοι καὶ οἱ χοϊκοί , καὶ οἶος ὁ ἐπουράνιος ( τουτέστιν ὁ Χριστός ) , τοιοῦτοι καὶ οἱ ἐπουράνιοι « . ἐν τῷ οὖν αὐτοῦ μέρει οὐρανοῦ ἕξει θησαυρὸν ὁ βουληθεὶς τέλειος γενέσθαι καὶ πωλήσας πάντα τὰ ὑπάρχοντα καὶ δοὺς τοῖς πτωχοῖς . ἀλλὰ μὴ ὑπολάβῃς τὸν τηλικοῦτον δύνασθαι ἐν τοῖς κατὰ τὰ βιωτικὰ πλουσίοις εὑρεθῆναι . τίς γὰρ αὐτῶν ἀπέθετο τὴν φιλοπλουτίαν καὶ τὴν ( ἵν᾿ οὕτως ὀνομάσω ) φιλοκοσμίαν ; τίς δὲ πάντη ἀπέθετο τὸ πνεῦμα τῆς κενοδοξίας , ἵνα χωρήσῃ ἐν τῷ ἑαυτοῦ οὐρανῷ θησαυρὸν δόξης θεοῦ καὶ πλούτου τοῦ ἐν παντὶ λόγῳ καὶ πάσῃ σοφίᾳ θεοῦ ; τίς δὲ ἀπέθετο τὸ πνεῦμα τῆς ἐπιθυμίας καὶ τοῦ φόβου καὶ τῆς ἡδονῆς καὶ τῆς ὀργῆς ; ἀγαπητὸν γὰρ ἐπὶ τῶν ἀποστόλων τὸ τοιοῦτον <καὶ τῶν ἐκείνοις ὁμοίων τὸν> φιλαλήθως ἐξετάχοντα τὰ πράγματα ἀποφήνασθαι . οὗτος δὲ καὶ δύναται ἀκο - λουθῆσαι τῷ Ἰησοῦ , ὁ ( ὡς ἀποδεδώκαμεν ) πάντα ἀποδόμενος καὶ ἔχων θησαυρὸν ἐν οὐρανῷ · οὐ γὰρ περιέλκεται ὑπό τινος μοχθηροῦ κτήματος , ἵνα μὴ ἀκολουθῇ τῷ Ἰησοῦ .
Lemmas: ἕτερος δέ ( οὐ οἶδα μέν εἰ ἀκμάζω ὁ πίστις καί φαντασία ὁ διαβαίνω ἐπί ὁ φρόνησις , οὐ οἶδα δέ εἰ καί μέγεθος τε ζητέω καί εὑρίσκω εἰς ὁ τόπος νόημα ἄξιος ὁ θεός ) καταλείπω ὁ λέξις ἐπί τροπολογία ἀναβαίνω καί λέγω ὑπάρχω ἑκάστο͂ς | εἰμί ὁ ἕπομαι αὐτός μετά ὁ ἔξοδος , ὡς ἕπομαι αὐτός μετά ὁ δίκαιος μέν ἀγαθός ὕπαρξις , φαῦλος δέ ὁ ἐναντίος . ἐνταῦθα οὖν φημί ὁ πολύς ἔχω κτῆμα πλούσιος σύμβολον εἰμί ὁ πολύς κτάομαι φαῦλος , ἐν ὅς εἰμί δύναμαι καί ὁ φιλοπλουτία καί ὁ φιλοδοξία καί ἄλλος γήϊν πρᾶγμα πληρόω ὐτοῦ ὁ ψυχή ψεκτός πλοῦτος . ἐπεί οὖν δύναμαι ποτέ ὁ οὕτως πλούσιος ἀπέχω μέν τις φαῦλος , ὡς μοιχεία καί φόνος καί κλοπή καί ψευδομαρτυρία , καί καθήκω δέ ἀποδίδωμι πρός γονεύς μετά τις τιμή , εἰμί δέ τις καί φιλάνθρωπος πρός ὁ πλησίος οὐ μήν καί τέλειος , συμβολικός ὁ τοιοῦτος προστάσσω ὁ σωτήρ ἀποδίδωμι ὁ μοχθηρός ὑπάρχω πᾶς καί ὡσπερεί παραδίδωμι αὐτός ὁ ἐνεργήκυιος αὐτός δύναμις πτωχεύω πᾶς καλός καί διά οὗτος μή ὑφίστημι ὁ ἀπειλή , κατά ὁ γράφω · » πτωχός δέ οὐ ὑφίστημι ἀπειλή « . ἀλλά εὖ οἶδα ὅτι σφόδρα βίαιος εἰμί δοκέω ὁ τοιοῦτος ἀπόδοσις , λύω μέν οὐ ἀγεννής ὁ περί τελειότης ἀπορέω , οὐ πάνυ δέ πείθω πως ὁ ἀποτίθημι τις νοέω ὁ κακία καί ὁ ἀπό κακία ἀποδίδωμι ὕπαρξις καί δίδωμι πτωχός . <Ἐρῶ ὁράω ἐν τοιοῦτος προκαταλαμβάνω τόπος · ὁ οὗτος παρίστημι ὁ δόξα φημί πληρόω ὁ ἁμαρτωλός πνεῦμα κατά ὁ ἀναλογία ὁ ἁμάρτημα · οἷον εἰ πόρνος εἰμί ὁ λέγω ἐν ὁ προφήτης πνεῦμα πορνεία , εἰ δέ θυμικός πνεῦμα θυμός , οὕτως δέ καί εἰ κατάλαλος πνεῦμα καταλαλιά . οὗτος οὖν τις κτάομαι ὁ ὑπάρχω φαῦλος εἰμί καί γίγνομαι ὁ μετοχή ὁ κακός πνεῦμα Τυφῶν πολύπλοκος . ὥσπερ δέ κτάομαι αὐτός ὠνέομαι κπροαιρεσις εἴκω ὁ φαῦλος , οὕτως ἀποδίδωμι ἄν αὐτός καί δίδωμι ὅς ὅς ἐθέλω ὁ λόγος οὗτος πτωχός διά ὁ πείθω ὁ Ἰησοῦς · ὡς γάρ » ὁ εἰρήνη « ὁ ἀπόστολος πρός αὐτός ἀνακάμπτω , ἐάν μή » υἱός εἰρήνη « τυγχάνω εἰμί ὁ ἀκούω ὁ » εἰρήνη « σύ , οὕτως ὁ πορνεία καί πᾶς ὁ ἁμάρτημα [ πᾶς ] ἀνακάμπτω ἄν πρός ὁ αἴτιος ὁ ἁμάρτημα πτωχός , καί εἰμί μή διστάζω περί ὁ εὐθύς τέλειος γίγνομαι ὁ οὕτως πωλέω πᾶς ὁ ἀποδίδωμι ὑπάρχω καί δίδωμι πτωχός . εἰ δέ χρόνος πολύς ἀποδίδωμι ὁ ὑπάρχω καί πολύς δέω χρόνος πρός ὁ δίδωμι αὐτός ὅς λέγω πτωχός , οὐδείς ἄν κωλύω ὁ λόγος χρόνος δίδωμι ( κατά ἀναλογία ὅς ἀποδίδωμι ὁ πτωχός ) τέλειος γίγνομαι ὁ οὗτος ποιέω . σαφής δέ ὁ οὗτος πράσσω ἔχω θησαυρός ἐν οὐρανός καί αὐτός γίγνομαι ἐπουράνιος · » οἷος « μέν γάρ » ὁ χοϊκός ( ὁ πονηρός δηλαδή ) , τοιοῦτος καί ὁ χοϊκός , καί οἷος ὁ ἐπουράνιος ( τουτέστι ὁ Χριστός ) , τοιοῦτος καί ὁ ἐπουράνιος « . ἐν ὁ οὖν αὐτός μέρος οὐρανός ἔχω θησαυρός ὁ βούλομαι τέλειος γίγνομαι καί πωλέω πᾶς ὁ ὑπάρχω καί δίδωμι ὁ πτωχός . ἀλλά μή ὑπολαμβάνω ὁ τηλικοῦτος δύναμαι ἐν ὁ κατά ὁ βιωτικός πλούσιος εὑρίσκω . τίς γάρ αὐτός ἀποτίθημι ὁ φιλοπλουτία καί ὁ ( ἵνα οὕτως ὀνομάζω ) φιλοκοσμία ; τίς δέ πάντῃ ἀποτίθημι ὁ πνεῦμα ὁ κενοδοξία , ἵνα χωρέω ἐν ὁ ἑαυτοῦ οὐρανός θησαυρός δόξα θεός καί πλοῦτος ὁ ἐν πᾶς λόγος καί πᾶς σοφία θεός ; τίς δέ ἀποτίθημι ὁ πνεῦμα ὁ ἐπιθυμία καί ὁ φόβος καί ὁ ἡδονή καί ὁ ὀργή ; ἀγαπητός γάρ ἐπί ὁ ἀπόστολος ὁ τοιοῦτος καί ὁ ἐκεῖνος ὅμοιος ὅς φιλαλήθης ἐκτάσσω ὁ πρᾶγμα ἀποφαίνω . οὗτος δέ καί δύναμαι ΑΚΟ - λούω ὁ Ἰησοῦς , ὁ ( ὡς ἀποδίδωμι ) πᾶς ἀποδίδωμι καί ἔχω θησαυρός ἐν οὐρανός · οὐ γάρ περιέλκω ὑπό τις μοχθηρός κτῆμα , ἵνα μή ἀκολουθέω ὁ Ἰησοῦς .