origenes.commentarium-in-evangelium-matthaei-lib-12-17 17.34
Ἐπεὶ οὐδεμιᾶς τροπολογίας δεῖται τὸ πύσμα τῶν Σαδ - δουκαίων περὶ τῶν ἑπτὰ ἀδελφῶν ἐσχηκότων μίαν γυναῖκα , φέρε κατανοήσωμεν τοὺς τοῦ σωτῆρος περὶ ταῦτα λόγους , ἐν οἷς φησι · πλανᾶσθε μὴ εἰδότες τὰς γραφὰς μηδὲ τὴν δύναμιν τοῦ θεοῦ . ἐν γὰρ τῇ ἀναστάσει οὔτε γαμοῦσιν οὔτε γαμίζονται , ἀλλ᾿ εἰσὶν ὡς οἱ ἄγγελοι ἐν τῷ οὐρανῷ . πρὸς τοῦτο δέ ζητήσει τις τοιαῦτα · ὁ λέγων σωτὴρ τοῖς Σαδδουκαίοις · πλανᾶσθε μὴ εἰδότες τὰς γραφὰς μηδέ τὴν δύναμιν τοῦ θεοῦ ἐμφαίνει κατὰ τὰς γραφὰς παρίστασθαι τὸ ἐν τῇ ἀναστάσει τῶν νεκρῶν μὴ εἶναι γόμους , ἅτε τῶν ἀνθρώπων <ὁμοιωθ>ησομένων τοῖς ἐν ἀγγέλοις παρ’ οἷς οὐκ ἔστι γόμος . ποία οὖν γραφὴ δηλοῖ ὅτι ἐν τῇ ἀναστάσει οὔτε γαμοῦσιν οὔτε γαμίζονται ; καὶ ποῦ τοῦ νόμου ἢ τῶν προφητῶν μανθάνομεν περὶ τῶν ἀναστησομένων ὅτι ἔσονται ὡς οἱ ἐν τῷ οὐρανῷ ἄγγελοι ; σαφῶς γὰρ τοιαῦτα ἐν τῇ | παλαιᾷ γραφῆ οὐχ εὑρίσκομεν . κατὰ μὲν τὸν Λουκᾶν τοῦτο οὐ ζητηθήεται , ἀναγράψαντα τὸν σωτῆρα εἰρηκέναι · » οἱ υἱοὶ τοῦ αἰῶνος τούτου γεννῶσι καὶ γεννῶνται , γα - μοῦσι καὶ γαμίσκονται « καὶ <τὰ> ἑξῆς καὶ μὴ εἰπόντα ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ τι πρὸς τοὺς Σαδδουκαίους καὶ περὶ τοῦ ἐν ταῖς γραφαῖς ταῦτα δηλοῦσθαι . κατὰ δέ τὸν Ματθαῖον ζητηθείη ἂν , ὁμοίως δέ κοὶ κατὰ τὸν Μᾶρκον · κατ᾿ αὐτὸν γὰρ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπε τοῖς Σαδδουκαίοις · » οὐ διὰ τοῦτο πλανᾶσθε μὴ γινώσκοντες τὰς γραφὰς μηδὲ τὴν δύναμιν τοῦ θεοῦ ; ὅταν γὰρ ἐκ νεκρῶν ἀναστῶσιν , οὔτε γαμοῦσιν οὔτε γαμίσκονται , ἀλλ᾿ εἰσὶν ὡς οἱ ἄγγελοι οἱ ἐν τοῖς οὐρανοῖς « . Ἔκαστος μέν οὖν τῶν ἐπιστησάντων τῇ ἐπαπορήσει ἡμῶν ζητείτω ἀπὸ τῶν γραφῶν παριστάμενα τὰ ὑπὸ τοῦ σωτῆρος εἰρημένα περὶ τῶν μετὰ τὴν ἀνάστασιν . ἡμεῖς δὲ τοιαῦτα φήσομεν ὅτι περιέχουσι ταῦτα αἱ γραφαὶ οὐκ αὐτολεξεὶ οὐδ’ ὥστε τοῖς τυχοῦσι νοηθῆναι , ἀλλ᾿ ἐν τροπολογίᾳ . » σκιὰν γὰρ ἔχων ὁ νόμος τῶν μελλόντων ἀγαθῶν « καὶ νομοθετήσας τινὰ περὶ γυναικῶν καὶ ἀνδρῶν καὶ δηγησάμενος γάμους δικαίους , οὐ περὶ τούτων προηγουμένως λέγει ἂ ἐκ τῆς Προχείρου λέξεως ἐκλάβοι τις ἄν . ἀλλὰ περὶ ὧν καὶ ἡμεῖς προαπεφήναμεν παραθέμενοι τὰ περὶ τοῦ γόμου τοῦ σωτῆρος <καὶ ἐκκλησίας> ἐσομένου ἐν τῷ αἰῶνι . οἷον <εἰ> » Ἀβραὰμ δύο ἔσχεν , ἴνα ἐκ τῆς παιδίσκης καὶ ἔνα ἐκ τῆς ἐλευθέρας . καὶ ὁ μὲν ἐκ τῆς παιδίσκης κατὰ σάρκα γεγέννηται , ὁ δὲ ἐκ τῆς ἐλευθέρας διά τῆς ἐπαγγελίας « , οὐ πάντως στῆναί με δεῖ ἐπὶ τοῦ αἰσθητοῦ γάμου τῆς ἐλευθέρας καὶ τῆς πρὸς τὴν παιδίσκην κοινωνίας · ταῦτα γάρ ἐστιν ἀλληγορούμενα « . ἀλλ᾿ εἰ καὶ ἕνεκεν τούτου καταλείψει ἄνθρωπος τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ καὶ προσκολληθήσεται πρὸς τὴν γυναῖκα αὐτοῦ , κοὶ ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν « , οὐχ οὕτως ἀκουστέον τοῦ λεγομένου ὡς οὐδὲν μυστήριον δηλοῦντος · » τὸ « γὰρ » μυστήριον τοῦτο μέγα ἐστὶ « κοὶ ὡς Παῦλός φησιν ) » εἰς Χριστὸν καὶ εἰς τὴν ἐκκλησίαν « ἀναφερόμενον . καὶ πρὸ βραχέος δὲ ἐκθέμενοι τὸ περὶ τῆς γαμουμένης τῷ ἀδελφῷ τοῦ τετελευτηκότος ἀνδρὸς αὐτῆς ὡς ἐδυνήθημεν ἐξητάσαμεν τὸ βούλημα τοῦ νόμου . εἰσὶ δὲ κοὶ ἄλλοι μυρίοι περὶ γυναικὸς καὶ ἀνδρὸς νόμοι ὡς περὶ τοῦ βιβλίου τοῦ ἀποστασίου καὶ περὶ τῶν δύο γυναικῶν ἑνὶ ἀνδρὶ γινομένων , μιᾶς μὲν ἀγα - πωμένης ἑτέρας δὲ μισουμένης , καὶ περὶ τῆς γαμουμένης αἰχμαλώτου τῷ αὐτῆς ἐρασθέντι , γαμουμένης δέ μετὰ τὸ ξύρασθαι καὶ ἐν πενθικοῖς κλαῦσαι τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα αὐτῆς ) , ὧν ἕκαστος τὸ σεμνὸν καὶ θεῖον ἔχει ἐν τῇ εὑρισκομένῃ ἀληθινῇ τροπολογίᾳ . εἴ τις οὖν ἀναγινώσκων τὸν νόμον καὶ τὰ περὶ γάμων γυναικῶν καὶ ἀνδρῶν διεξερχόμενος οἴεται μηδὲν πλέον τῶν ὑπὸ τοῦ γράμματος σημαινομένων *** δήλοῦσθαι , πλανᾶται μὴ εἰδὼς τὰς γραφὰς μηδέ τὴν δύναμιν τοῦ θεοῦ .
Lemmas: ἐπεί οὐδείς τροπολογία δέω ὁ πύσμα ὁ Σαδ - δουκαιω περί ὁ ἑπτά ἀδελφός ἔχω εἷς γυνή , φέρω κατανοέω ὁ ὁ σωτήρ περί οὗτος λόγος , ἐν ὅς φημί · πλανάω μή οἶδα ὁ γραφή μηδέ ὁ δύναμις ὁ θεός . ἐν γάρ ὁ ἀνάστασις οὔτε γαμέω οὔτε γαμίζω , ἀλλά εἰμί ὡς ὁ ἄγγελος ἐν ὁ οὐρανός . πρός οὗτος δέ ζητέω τις τοιοῦτος · ὁ λέγω σωτήρ ὁ Σαδδουκαῖοι · πλανάω μή οἶδα ὁ γραφή μηδέ ὁ δύναμις ὁ θεός ἐμφαίνω κατά ὁ γραφή παρίστημι ὁ ἐν ὁ ἀνάστασις ὁ νεκρός μή εἰμί γόμος , ἅτε ὁ ἄνθρωπος ὁμοιόω ὁ ἐν ἄγγελος παρά ὅς οὐ εἰμί γόμος . ποῖος οὖν γραφή δηλόω ὅτι ἐν ὁ ἀνάστασις οὔτε γαμέω οὔτε γαμίζω ; καί ποῦ ὁ νόμος ἤ ὁ προφήτης μανθάνω περί ὁ ἀνίστημι ὅτι εἰμί ὡς ὁ ἐν ὁ οὐρανός ἄγγελος ; σαφής γάρ τοιοῦτος ἐν ὁ | παλαιός γραφεύς οὐ εὑρίσκω . κατά μέν ὁ Λουκᾶς οὗτος οὐ ζητέω , ἀναγράφω ὁ σωτήρ λέγω · » ὁ υἱός ὁ αἰών οὗτος γεννάω καί γεννάω , γῆ - μούσι καί γαμίζω « καί ὁ ἑξῆς καί μή λέγω ἐν ὁ τόπος οὗτος τις πρός ὁ Σαδδουκαῖοι καί περί ὁ ἐν ὁ γραφή οὗτος δηλόω . κατά δέ ὁ Ματθαῖος ζητέω ἄν , ὅμοιος δέ κοί κατά ὁ Μάρκος · κατά αὐτός γάρ ἀποκρίνω ὁ Ἰησοῦς λέγω ὁ Σαδδουκαῖοι · » οὐ διά οὗτος πλανάω μή γιγνώσκω ὁ γραφή μηδέ ὁ δύναμις ὁ θεός ; ὅταν γάρ ἐκ νεκρός ἀνίστημι , οὔτε γαμέω οὔτε γαμίζω , ἀλλά εἰμί ὡς ὁ ἄγγελος ὁ ἐν ὁ οὐρανός « . ἕκαστος μέν οὖν ὁ ἐφίστημι ὁ ἐπαπόρησις ἐγώ ζητέω ἀπό ὁ γραφή παρίστημι ὁ ὑπό ὁ σωτήρ λέγω περί ὁ μετά ὁ ἀνάστασις . ἐγώ δέ τοιοῦτος φημί ὅτι περιέχω οὗτος ὁ γραφή οὐ αὐτολεξεί οὐδέ ὥστε ὁ τυγχάνω νοέω , ἀλλά ἐν τροπολογία . » σκιά γάρ ἔχω ὁ νόμος ὁ μέλλω ἀγαθός « καί νομοθετέω τις περί γυνή καί ἀνήρ καί δηγησάμενος γάμος δίκαιος , οὐ περί οὗτος προηγέομαι λέγω ὅς ἐκ ὁ πρόχειρος λέξις ἐκλαμβάνω τις ἄν . ἀλλά περί ὅς καί ἐγώ προαποφαίνω παρατίθημι ὁ περί ὁ γόμος ὁ σωτήρ καί ἐκκλησία εἰμί ἐν ὁ αἰών . οἷος εἰ » Ἀβραάμ δύο ἔχω , ἵνα ἐκ ὁ παιδίσκη καί εἷς ἐκ ὁ ἐλεύθερος . καί ὁ μέν ἐκ ὁ παιδίσκη κατά σάρξ γεννάω , ὁ δέ ἐκ ὁ ἐλεύθερος διά ὁ ἐπαγγελία « , οὐ πάντως ἵστημι ἐγώ δέω ἐπί ὁ αἰσθητός γάμος ὁ ἐλεύθερος καί ὁ πρός ὁ παιδίσκη κοινωνία · οὗτος γάρ εἰμί ἀλληγορέω « . ἀλλά εἰ καί ἕνεκα οὗτος καταλείπω ἄνθρωπος ὁ πατήρ καί ὁ μήτηρ αὐτός καί προσκολλάω πρός ὁ γυνή αὐτός , κοί εἰμί ὁ δύο εἰς σάρξ εἷς « , οὐ οὕτως ἀκούω ὁ λέγω ὡς οὐδείς μυστήριον δηλόω · » ὁ « γάρ » μυστήριον οὗτος μέγας εἰμί « κοί ὡς Παῦλος φημί ) » εἰς Χριστός καί εἰς ὁ ἐκκλησία « ἀναφέρω . καί πρό βραχύς δέ ἐκτίθημι ὁ περί ὁ γαμέω ὁ ἀδελφός ὁ τελευτάω ἀνήρ αὐτός ὡς δύναμαι ἐξετάζω ὁ βούλημα ὁ νόμος . εἰμί δέ κοί ἄλλος μυρίος περί γυνή καί ἀνήρ νόμος ὡς περί ὁ βιβλίον ὁ ἀποστασίου καί περί ὁ δύο γυνή εἷς ἀνήρ γίγνομαι , εἷς μέν ἀγα - πίνω ἕτερος δέ μισέω , καί περί ὁ γαμέω αἰχμάλωτος ὁ αὐτός ἔραμαι , γαμέω δέ μετά ὁ ξυρέω καί ἐν πενθικός κλαίω ὁ πατήρ καί ὁ μήτηρ αὐτός ) , ὅς ἕκαστος ὁ σεμνός καί θεῖος ἔχω ἐν ὁ εὑρίσκω ἀληθινός τροπολογία . εἰ τις οὖν ἀναγιγνώσκω ὁ νόμος καί ὁ περί γάμος γυνή καί ἀνήρ διεξέρχομαι οἴομαι μηδείς πολύς ὁ ὑπό ὁ γράμμα σημαίνω *** δηλόω , πλανάω μή οἶδα ὁ γραφή μηδέ ὁ δύναμις ὁ θεός .