origenes.commentarium-in-evangelium-matthaei-lib-12-17 15.37
Ἀμπελὼν δέ κατὰ ταύτην τὴν διήγησιν εἵη ἂν ἡ ἐκκλησία τοῦ θεοῦ , ἀγορὰ δέ καὶ τὰ ἔξω τοῦ ἀμπελῶνος τὰ ἔξω τῆς ἐκκλησίας , ὅθεν ὁ λόγος παραλαμβάνει τοὺς καλουμένους καὶ πέμπει ἐπὶ τὸν ἀμπελῶνα , τὴν ἐκκλησίαν . οὐκ ἀριθμηθεῖεν δ’ <ἄν> κατὰ διήγησιν ταύτην ) εἰς τοὺς ἐργάτας τοῦ ἀμπελῶνος , ὅσοι ἀκλήθησαν μὲν εἰς τὴν θεοσέβειαν πρότερον , μὴ τηρήσαντες δέ τὰ τῆς πίστεως νικηθέντες ὑπὸ παθῶν ἐξῆλθον · κἂν γὰρ μετὰ τὸ ἐμφορηθῆναι τῶν ἐν ἁμαρτίαις ἡδονῶν θέλωσιν ὡς μετανοοῦντες 〈 πόλιν ἀπ’ > ἐργάσασθαι τὸν ἀμπελῶνα , οὐ δύνανται λέγειν τῷ οἰκοδεσπότῃ · οὐδεὶς ἡμᾶς ἐμισθώσατο · ἐμισθώθησαν γὰρ καθ’ ὃν καιρὸν πρότερον ἐπὶ τὸ πιστεύειν ἐκλήθησαν . ἀλλ’ οὐδὲ λελέξεται αὐτοῖς · τί ὧδε ἑστήκατε ὅλην τὴν ἡμέραν ἀργοί ; μάλιστα εἰ»ἀρξάμενοι πνεύματι«καὶ ὕστερον » σαρκὶ « ἐπιτελούμενοι πόλιν ἐπανέρχεσθαι βούλοιντο ἐπὶ τὸ ἐξ ὑπαρχῆς πνεύματι θέλειν ζῆν . καὶ οὔ φαμεν ταῦτα ἀποτερπόμενοι ἀνίστασθαι τοὺς πεπτωκότας ἢ <ἐμποδίζοντες> τοὺς πεπλανημένους ἢ παλινδρομεῖν ἐπὶ τὸνπατρῷον οἷκοντοὺς ἀσελγεῖς υἱοὺς τοὺς 〉 κατασωτευσαμένους τὴν τῆς εὐαγγελικῆς διδασκαλίας οὐσίαν . ἐχέτωσαν μέν γὰρ διὰ τὴν μετάνοιαν καὶ τὸ καταλαμβάνεσθαι ἐν ἐπεστραμμένῳ βίῳ κρείττονα τῶν καταλαμβανομένων ἐν ταῖς ἁμαρτίαις <παραμυθίαν σωτηρίας> . οὐ μὴν χρὴ ὑπολαμβάνειν περὶ αὐτῶν ὅτι ὅμοιοί εἰσι τοῖς παρὰ τοῦτο ἡμαρτηκόσιν ἐν τῇ νεότητι , παρὰ τὸ μηδὲ τὴν ἀρχὴν τὰ τῆς πίστεως μεμαθηκέναι . θέλλει οὖν ὁ οἰκοδεσπότης καὶ τοῖς ἐσχάτοις δοῦναι ὡς καὶ τοῖς πρώτοις τὸ δηνάριον , τὴν σωτηρίαν , ἐπεὶ ἔξεστι<ν αὐτῷ> ποιεῖν ὃ θέλει ἐν τοῖς ἑαυτοῦ , καὶ ἐλέγχει τὸν ἔχοντα πονηρὸν ὀφθαλμὸν ἐπὶ τῷ τὸν οἰκοδεσπότην εἶναι ἀγαθόν . ἔσονται οὖν πολλοὶ τῶν ἐσχάτων πρῶτοι καὶ τινες τῶν πρώτων κληθέντων ἔσχατοι · καὶ γὰρ οἱ κλητοὶ μὲν πολλοί , οἱ δὲ ἐκλεκτοί εἰσιν ὀλίγΟι . Εἐκὸς μὲν οὖν , τὸν ἡμῶν σοφώτερον καὶ κριθέντα παρὰ θεῷ ἄξιον τρανοτέρου τοῦ ἐν λόγῳ σοφίας διὰ πνεύματος θεοῦ χαρίσματος καὶ πλουσιωτέρου καὶ δωρεᾶς τῆς ἐν λόγφ γνώσεως κατὰ τὸ πνεῦμα , ὑψηλότερα καὶ μείζονα [ καὶ ] μετὰ πάσης καταλήψεως εὑρήσειν εἰς τὴν παραβολὴν καὶ ἀποδείξεων εὐπορήσειν παραλαμβάνοντα εἰς αὐτὰς ῥητὰ μεγαλοφυέστερα . καὶ ἡμεῖς δέ , ὡς ἐχωρήσαμεν ἐκθέμενοι τὸν νοῦν τῆς παραβολῆς , αἰτοῦμεν ἀπὸ τῶν ἐντυγχανόντων συγγνώμην , εἰ καὶ μὴ κατ' ἀξίαν καθικέσθαι τοῦ βουλήματος τῶν ἐνταῦθα γεγραμμένων δεδυνήμεθα · τάχα γὰρ τῆς προθυμίας καὶ τοῦ μὴ ἀπωκνηκέναι χάριν δόξομεν ἔχειν ἀποδοχῆς τι ἄξιον .
Lemmas: ἀμπελών δέ κατά οὗτος ὁ διήγησις εἰμί ἄν ὁ ἐκκλησία ὁ θεός , ἀγορά δέ καί ὁ ἔξω ὁ ἀμπελών ὁ ἔξω ὁ ἐκκλησία , ὅθεν ὁ λόγος παραλαμβάνω ὁ καλέω καί πέμπω ἐπί ὁ ἀμπελών , ὁ ἐκκλησία . οὐ ἀριθμέω δέ ἄν κατά διήγησις οὗτος ) εἰς ὁ ἐργάτης ὁ ἀμπελών , ὅσος καλέω μέν εἰς ὁ θεοσέβεια πρότερος , μή τηρέω δέ ὁ ὁ πίστις νικάω ὑπό πάθος ἐξέρχομαι · ἐάν γάρ μετά ὁ ἐμφορέω ὁ ἐν ἁμαρτία ἡδονή ἐθέλω ὡς μετανοέω 〈 πόλις ἀπό > ἐργάζομαι ὁ ἀμπελών , οὐ δύναμαι λέγω ὁ οἰκοδεσπότης · οὐδείς ἐγώ μισθόω · μισθόω γάρ κατά ὅς καιρός πρότερος ἐπί ὁ πιστεύω καλέω . ἀλλά οὐδέ λέγω αὐτός · τίς ὧδε ἵστημι ὅλος ὁ ἡμέρα ἀργός ; μάλα εἰσέρχομαι πνευματικός ὕστερον » σάρξ « ἐπιτελέω πόλις ἐπανέρχομαι βούλομαι ἐπί ὁ ἐκ ὑπαρχή πνεῦμα ἐθέλω ζάω . καί οὐ φημί οὗτος ἀποτρέπω ἀνίστημι ὁ πίπτω ἤ ἐμποδίζω ὁ πλανάω ἤ παλινδρομέω ἐπί τὸνπατρῷον οἰκέω ἀσελγής υἱός ὁ 〉 κατασωτεύομαι ὁ ὁ εὐαγγελικός διδασκαλία οὐσία . ἔχω μέν γάρ διά ὁ μετάνοια καί ὁ καταλαμβάνω ἐν ἐπιστρέφω βίος κρατύς ὁ καταλαμβάνω ἐν ὁ ἁμαρτία <παραμυθίαν σωτηρία . οὐ μήν χρή ὑπολαμβάνω περί αὐτός ὅτι ὅμοιος εἰμί ὁ παρά οὗτος ἁμαρτάνω ἐν ὁ νεότης , παρά ὁ μηδέ ὁ ἀρχή ὁ ὁ πίστις μανθάνω . θέλω οὖν ὁ οἰκοδεσπότης καί ὁ ἔσχατος δίδωμι ὡς καί ὁ πρῶτος ὁ δηνάριον , ὁ σωτηρία , ἐπεί ἐξίστημι αὐτός ποιέω ὅς ἐθέλω ἐν ὁ ἑαυτοῦ , καί ἐλέγχω ὁ ἔχω πονηρός ὀφθαλμός ἐπί ὁ ὁ οἰκοδεσπότης εἰμί ἀγαθός . εἰμί οὖν πολύς ὁ ἔσχατος πρῶτος καί τις ὁ πρῶτος καλέω ἔσχατος · καί γάρ ὁ κλητός μέν πολύς , ὁ δέ ἐκλεκτός εἰμί ὀλίγος . ἐπίτεξ μέν οὖν , ὁ ἐγώ σοφός καί κρίνω παρά θεός ἄξιος τρανής ὁ ἐν λόγος σοφία διά πνεῦμα θεός χάρισμα καί πλούσιος καί δωρεά ὁ ἐν λόγος γνῶσις κατά ὁ πνεῦμα , ὑψηλός καί μέγας [ καί ] μετά πᾶς κατάληψις εὑρίσκω εἰς ὁ παραβολή καί ἀπόδειξις εὐπορέω παραλαμβάνω εἰς αὐτός ῥητός μεγαλοφυής . καί ἐγώ δέ , ὡς χωρέω ἐκτίθημι ὁ νόος ὁ παραβολή , αἰτέω ἀπό ὁ ἐντυγχάνω συγγνώμη , εἰ καί μή κατά ἀξία καθικνέομαι ὁ βούλημα ὁ ἐνταῦθα γράφω δύναμαι · τάχα γάρ ὁ προθυμία καί ὁ μή ἀποκνέω χάριν δοκέω ἔχω ἀποδοχή τις ἄξιος .