origenes.commentarium-in-evangelium-matthaei-lib-12-17 15.30
Ἐπεὶ δὲ διάφοροί εἰσι παραβολαὶ ὀνομάζουσαι ἀμπελῶνα , ζητηθείη ἃν πότερον κατὰ διαφόρων πραγμάτων καθ’ ἕκαστον ὁ ἀμπελῶν παραλαμβάνεται ἢ κατὰ τοῦ αὐτοῦ Πράγματος . ἐγὼ νομί(ω δεῖν ἐξετάσαι <καὶ> διὰ τί οὐ πρὸς πάντας τοὺς ἐλθόντος πρώτους καὶ νομίζοντας ὅτι πλέον λήψονται καὶ γογγ;σαντας κατὰ τοῦ οἰκοδεσπότου ἀπεκρίνατο ὁ οἰκοδεσπότης , ἀλλ᾿ ἑνὶ μόνῳ εἶπεν αὐτῶν τὸ ἑταῖρε , οὐκ ἀδικῶ σε · οὐχὶ δηναρίου συνεφώνησάς μοί ; καί · θέλω τούτῳ τῷ ἐσχάτῳ δοῦναι ὡς καὶ σοί . ὅτι μέν οὖν ταῦτα καὶ τὰ τούτοις παραπλήσια ἐπιδέχεταί ἡ ἐκκειμένη παραβολὴ ἃ ζητήσαι τις ἃν εἰς αὐτήν , διαβεβαιωσαίμην ἄν · ὅτι δὲ οὐκ ἔστιν κατ’ ἀξίαν εἰπεῖν εἰς τὴν παραβολὴν ἄλλον ἢ τὸν φήσαντα ἃν μετὰ τοῦ ἀληθεύειν τὸ ἡμεῖς δὲ νοῦν Χριστοῦ ἔχομεν « , καὶ τοῦτο θαρρῶν ἀποφανοῦμαι . » τίς « οὖν ἄρα » ἔγων « τὸν ἐν τῇ παραβολῇ ταύτῃ » νοῦν Χριστοῦ « ἢ ὁ ἐμπαρασχὼν ἑαυτὸν τῷ παρακλήτῳ , περὶ οὗ φησιν ὁ σωτὴρ ὅτι » ἐκεῖνος ὑμᾶς διδάξει πάντα καὶ ὑπομνήσει ὐμᾶς πάντα ὅσα εἶπον ὑμῖν « ; μὴ διδάσκοντος γὰρ τοῦ παρακλήτου πάντα ἃ εἶπεν ὁ Ἱησοῦς κοὶ ταύτην τὴν παραβολήν , οὐκ ἃν λέγοιτό τι ἄξιον Ἰησοῦ εἰς αὐτήν . καὶ εἰ τοιαῦτά γε ἐζήτουν κατὰ τὴν Ἰησοῦ φωνὴν ἀπὸ τοῦ παρακλήτου πάντες οἱ τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον ἀναγινώσκοντες , οὐκ ἂν προσέσχον τινέ·ς ὡς παρακλήτῳ » πνεύμασι πλάνης καὶ διδασκαλίαις δαιμονίων , ἐν ὑποκρίσει φευδολόγων , κεκαυτηριασμένων τὴν ἰδίαν συνείδησιν « , ὥστε τὰ τῆς πλάνης πνεύματα καὶ τὰ δαιμόνια ἀναγορεῦσαι τῷ μεγάλῳ τοῦ παρακλήτου ὀνόματι , ὅπερ ὁ σωτὴρ τοῖς ἀποστόλοις κοὶ εἴ τις τοῖς ἀποστόλοις παραπλήσιός ἐστιν ἐπηγγείλατο . καὶ πείθομαί γε ὅτι ὁ Ματθαῖος ᾔδει μέν τὰ κατὰ τὴν παραβολὴν ταύτην μυστήρια , ὡς καὶ τὰ κατὰ τὴν τοῦ σπόρου καὶ τῶν ἐπεσπαρμένων τῷ σίτῳ ζιζανίων , οὐκ ἔκρινε δὲ εὔλογον εἶναι ὁμοίως ταῖς περὶ ἐκείνων διηγήσεσι καὶ τὴν περὶ ταύτης ἀναγράψαι , μὴ πιστεύσας γράμμασι κἂν τὴν ἐπὶ ποσὸν τῆς παραβολῆς ταύτης σαφήνειαν , ὥσπερ ἐκείνων ἐξ ὅλων τὴν διήγησιν ἀνέγραψεν . εἰ δὲ εὐλόγως ὁ ματθαῖος τὴν περὶ τῆς παραβολῆς διήγησιν ἀπεσιώπησε , δηλονότι κἂν ἐκ μέρους τις αὐτὴν νοῆσαι δυνηθῇ , τάχα μὲν εὐλόγως ἂν αἰνίξαιτό <τι> τῆς φαινομένης διηγήσεως , οὐ μὴν πάντα τὰ ἀποκαλυπτόμενα αὐτῷ σαφηνίζων καὶ γραφῇ πιστεύων ἔξω κινδύνου τοῦ περὶ τῆς ἐκθέσεως τῶν μυστηριων εσται .
Lemmas: ἐπεί δέ διάφορος εἰμί παραβολή ὀνομάζω ἀμπελών , ζητέω ἄν πότερος κατά διάφορος πρᾶγμα κατά ἕκαστος ὁ ἀμπελών παραλαμβάνω ἤ κατά ὁ αὐτός πρᾶγμα . ἐγώ νόμιος δέω ἐξετάζω καί διά τίς οὐ πρός πᾶς ὁ ἔρχομαι πρῶτος καί νομίζω ὅτι πολύς λαμβάνω καί γογγ;σαντας κατά ὁ οἰκοδεσπότης ἀποκρίνω ὁ οἰκοδεσπότης , ἀλλά εἷς μόνος λέγω αὐτός ὁ ἑταῖρος , οὐ ἀδικέω σύ · οὐ δηνάριον συμφωνέω ἐγώ ; καί · ἐθέλω οὗτος ὁ ἔσχατος δίδωμι ὡς καί σύ . ὅτι μέν οὖν οὗτος καί ὁ οὗτος παραπλήσιος ἐπιδέχομαι ὁ ἔκκειμαι παραβολή ὅς ζητέω τις ἄν εἰς αὐτός , διαβεβαιόω ἄν · ὅτι δέ οὐ εἰμί κατά ἀξία λέγω εἰς ὁ παραβολή ἄλλος ἤ ὁ φημί ἄν μετά ὁ ἀληθεύω ὁ ἐγώ δέ νόος Χριστός ἔχω « , καί οὗτος θαρσέω ἀποφαίνω . » τίς « οὖν ἄρα » ́αγω « ὁ ἐν ὁ παραβολή οὗτος » νόος Χριστός « ἤ ὁ ἐμπαρέχω ἑαυτοῦ ὁ παράκλητος , περί ὅς φημί ὁ σωτήρ ὅτι » ἐκεῖνος σύ διδάσκω πᾶς καί ὑπομιμνῄσκω σύ πᾶς ὅσος λέγω σύ « ; μή διδάσκω γάρ ὁ παράκλητος πᾶς ὅς λέγω ὁ Ἰησοῦς κοί οὗτος ὁ παραβολή , οὐ ἄν λέγω τις ἄξιος Ἰησοῦς εἰς αὐτός . καί εἰ τοιοῦτος γε ζητέω κατά ὁ Ἰησοῦς φωνή ἀπό ὁ παράκλητος πᾶς ὁ ὁ κατά Ἰωάννης εὐαγγέλιον ἀναγιγνώσκω , οὐ ἄν προσέχω τινέ·ς ὡς παράκλητος » πνεῦμα πλάνη καί διδασκαλία δαιμόνιον , ἐν ὑπόκρισις φευδολογος , καυτηριάζω ὁ ἴδιος συνείδησις « , ὥστε ὁ ὁ πλάνη πνεῦμα καί ὁ δαιμόνιον ἀναγορεύω ὁ μέγας ὁ παράκλητος ὄνομα , ὅς ὁ σωτήρ ὁ ἀπόστολος κοί εἰ τις ὁ ἀπόστολος παραπλήσιος εἰμί ἐπαγγέλλω . καί πείθω γε ὅτι ὁ Ματθαῖος οἶδα μέν ὁ κατά ὁ παραβολή οὗτος μυστήριον , ὡς καί ὁ κατά ὁ ὁ σπόρος καί ὁ ἐπισπείρω ὁ σῖτος ζιζάνιον , οὐ κρίνω δέ εὔλογος εἰμί ὅμοιος ὁ περί ἐκεῖνος διήγησις καί ὁ περί οὗτος ἀναγράφω , μή πιστεύω γράμμα ἄν ὁ ἐπί ποσός ὁ παραβολή οὗτος σαφήνεια , ὥσπερ ἐκεῖνος ἐκ ὅλος ὁ διήγησις ἀναγράφω . εἰ δέ εὔλογος ὁ Ματθαῖος ὁ περί ὁ παραβολή διήγησις ἀποσιωπάω , δηλονότι ἐάν ἐκ μέρος τις αὐτός νοέω δύναμαι , τάχα μέν εὔλογος ἄν αἰνίζομαι τις ὁ φαίνω διήγησις , οὐ μήν πᾶς ὁ ἀποκαλύπτω αὐτός σαφηνίζω καί γραφή πιστεύω ἔξω κίνδυνος ὁ περί ὁ ἔκθεσις ὁ μυστήριον εἰμί .