origenes.commentarium-in-evangelium-matthaei-lib-12-17 14.17
Ἐπεὶ δὲ ὁ ἀπόστολος » εἰς τὸν Χριστὸν « ἐκλαμβάνει » καὶ τὴν ἐκκλησίαν « τὸ καὶ ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν , λεκτέον ὅτι οὐκ ἀπέλυσεν ὁ Χριστὸς τὴν προτέραν ( ἵν᾿ οὕτως ὀνομάσω ) γυναῖκα αὐτοῦ ( τὴν προτέραν συναγωγὴν ) κατ᾿ ἄλλην αἰτίαν , τηρῶν τὸ ὃ οὗν ὁ θεὸς συνέζευξεν , ἄνθρωπος μὴ χωριζέτω , ἢ ὅτε ἐπόρνευσεν ἐκείνη ἡ γυνὴ μοιχευθεῖσα ὑπὸ τοῦ πονηροῦ καὶ μετ᾿ ἐκείνου ἐπιβουλεύσασα τῷ ἀνδρὶ καὶ ἀποκτείνασα αὐτὸν ἐν τῷ λέγειν · » αἶρε ἀπὸ τῆς γῆς τὸν τοιοῦτον « <καὶ> · » σταύρου σταύρου αὐτόν « . ἐκείνη οὖν ἑαυτὴν ἀπέστησε μᾶλλον ἢ ὁ ἀνὴρ αὐτὴν ἀπέστειλεν ἀπολύσας · διόπερ ὀνειδίζων αὐτῇ ἀποστάσῃ αὐτοῦ ἐν Ἡσαΐᾳ φησί · » ποῖον τὸ βιβλίον τοῦ ἀποστασίου τῆς μητρὸς ὑμῶν , ᾦ ἀπέστειλα αὐτήν ; « καὶ ὁ κτίσας γε ἀπ᾿ ἀρχῆς τὸν κατ᾿ εἰκόνα ( ὡς » ἐν μορφῇ θεοῦ ὑπάρχων « ) ἄρρεν αὐτὸν ἐποίησε καὶ θῆλυ τὴν ἐκκληςίαν , ἓν τὸ κατ᾿ εἰκόνα ἀμφοτέροις χαριςάμενος . καὶ καταλέλοιπέ γε διὰ τὴν ἐκκλησίαν κύριος ὁ ἀνὴρ πρὸς ὃν ἦν πατέρα ὅτε » ἐν μορφῇ θεοῦ « ὑπῆρχε , καταλέλοιπε δὲ καὶ τὴν μητέρα , καὶ αὐτὸς υἱὸς ὢν τῆς ἄνω Ἱερουσαλήμ , καὶ ἐκολλήθη τῇ ἐνταῦθα καταπεσούσῃ γυναικὶ αὐτοῦ , καὶ γεγόνασιν ἐνθάδε οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν διὰ γὰρ αὐτὴν γέγονε καὶ αὐτὸς σάρξ , ὅτε » ὁ λόγος σὰρξ ἐγένετο καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν « , καὶ οὐκέτι γέ εἰσι δύο , ἀλλὰ νῦν μία γέ ἐστι σάρξ , ἐπεὶ τῇ γυναικὶ <ἐκκλησίᾳ> λέγεται τὸ » ὑμεῖς δέ ἐστε σῶμα Χριστοῦ καὶ μέλη ἐκ μέρους « · οὐ γάρ ἐστί τι ἰδίᾳ σῶμα Χριστοῦ ἔτερον παρὰ τὴν ἐκκλησίαν οὖσαν » σῶμα « αὐτοῦ » καὶ μέλη ἐκ μέρους « · καὶ ὁ θεός γε τούτους τοὺς μὴ δύο , ἀλλὰ γενομένους σάρκα μίαν συνέζευξεν , ἐντελλόμενος ἵνα ἄνθρωπος μὴ χωρίζῃ τὴν ἐκκλησίαν ἀπὸ τοῦ κυρίου . καὶ ὁ προσέχων γε ἑαυτῷ ὡς μὴ χωρισθῆναι <ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ> , θαρρεῖ ὡς μὴ χω-ρισθηςόμενος καί φησι · » τίς ἠμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ ; « ἐνταῦθα μὲν οὖν γέγραπται πρὸς τοὺς Φαρισαίους λεγόμενον τὸ ὃ ὁ θεὸς συνέζευξεν , ἄνθρωπος μὴ χωριζέτω · λέγοιτο δ’ ἂν πρὸς τοὺς Φαρισαίων κρείττονας · ὃ οὖν ὁ θεὸς συνέζευξεν , μηδὲν χωριζέτω , μήτε ἀρχή , μήτε ἐξουςία · ἰσχυρότερος γὰρ ὁ συζεύξας θεὸς πάντων , ὧν ἂν ὀνομάσαι τις νοήσας αὐτὰ δυνηθῇ .
Lemmas: ἐπεί δέ ὁ ἀπόστολος » εἰς ὁ Χριστός « ἐκλαμβάνω » καί ὁ ἐκκλησία « ὁ καί εἰμί ὁ δύο εἰς σάρξ εἷς , λεκτέος ὅτι οὐ ἀπολύω ὁ Χριστός ὁ πρότερος ( ἵνα οὕτως ὀνομάζω ) γυνή αὐτός ( ὁ πρότερος συναγωγή ) κατά ἄλλος αἰτία , τηρέω ὁ ὅς οὖν ὁ θεός συζεύγνυμι , ἄνθρωπος μή χωρίζω , ἤ ὅτε πορνεύω ἐκεῖνος ὁ γυνή μοιχεύω ὑπό ὁ πονηρός καί μετά ἐκεῖνος ἐπιβουλεύω ὁ ἀνήρ καί ἀποκτείνω αὐτός ἐν ὁ λέγω · » ἀείρω ἀπό ὁ γῆ ὁ τοιοῦτος « καί · » σταυρόω σταυρόω αὐτός « . ἐκεῖνος οὖν ἑαυτοῦ ἀφίστημι μάλα ἤ ὁ ἀνήρ αὐτός ἀποστέλλω ἀπολύω · διόπερ ὀνειδίζω αὐτός ἀφίστημι αὐτός ἐν Ἠσαΐας φημί · » ποῖος ὁ βιβλίον ὁ ἀποστάσιον ὁ μήτηρ σύ , ὅς ἀποστέλλω αὐτός ; « καί ὁ κτίζω γε ἀπό ἀρχή ὁ κατά εἰκών ( ὡς » ἐν μορφή θεός ὑπάρχω « ) ἄρσην αὐτός ποιέω καί θῆλυς ὁ ἐκκλησία , εἷς ὁ κατά εἰκών ἀμφότερος χαρίζω . καί καταλείπω γε διά ὁ ἐκκλησία κύριος ὁ ἀνήρ πρός ὅς εἰμί πατήρ ὅτε » ἐν μορφή θεός « ὑπάρχω , καταλείπω δέ καί ὁ μήτηρ , καί αὐτός υἱός εἰμί ὁ ἄνω Ἱεροσόλυμα , καί κολλάω ὁ ἐνταῦθα καταφέννυμι γυνή αὐτός , καί γίγνομαι ἐνθάδε ὁ δύο εἰς σάρξ εἷς διά γάρ αὐτός γίγνομαι καί αὐτός σάρξ , ὅτε » ὁ λόγος σάρξ γίγνομαι καί σκηνόω ἐν ἐγώ « , καί οὐκέτι γε εἰμί δύο , ἀλλά νῦν εἷς γε εἰμί σάρξ , ἐπεί ὁ γυνή ἐκκλησία λέγω ὁ » σύ δέ εἰμί σῶμα Χριστός καί μέλος ἐκ μέρος « · οὐ γάρ εἰμί τις ἴδιος σῶμα Χριστός ἕτερος παρά ὁ ἐκκλησία εἰμί » σῶμα « αὐτός » καί μέλος ἐκ μέρος « · καί ὁ θεός γε οὗτος ὁ μή δύο , ἀλλά γίγνομαι σάρξ εἷς συζεύγνυμι , ἐντέλλω ἵνα ἄνθρωπος μή χωρίζω ὁ ἐκκλησία ἀπό ὁ κύριος . καί ὁ προσέχω γε ἑαυτοῦ ὡς μή χωρίζω ἀφίημι ὁ Χριστός , θαρσέω ὡς μή χωρίζω καί φημί · » τίς ἐγώ χωρίζω ἀπό ὁ ἀγάπη ὁ Χριστός ; « ἐνταῦθα μέν οὖν γράφω πρός ὁ Φαρισαῖος λέγω ὁ ὅς ὁ θεός συζεύγνυμι , ἄνθρωπος μή χωρίζω · λέγω δέ ἄν πρός ὁ Φαρισαῖος κρατύς · ὅς οὖν ὁ θεός συζεύγνυμι , μηδείς χωρίζω , μήτε ἀρχή , μήτε ἐξουσία · ἰσχυρός γάρ ὁ συζεύγνυμι θεός πᾶς , ὅς ἄν ὀνομάζω τις νοέω αὐτός δύναμαι .