origenes.commentarium-in-evangelium-matthaei-lib-12-17 14.18
Μετὰ ταῦτα διαληψόμεθα τὸν τῶν φαρισαίων λόγον ὃν εἶπον τῷ Ἰησοῦ · τί οὖν Μωσῆς ἐνετείλατο δοῦναι βιβλίον ἀποσταςίου καὶ ἀπολῦσαι ; εὐλόγως δ’ εἰς τοῦτο παραληψόμεθα τὴν ἀπὸ τοῦ Δευτερονομίου λίξιν περὶ τοῦ τῆς ἀποσταςίας βιβλίου ἔχουσαν οὕτως · » ἐὰν δὲ λάβῆ τις γυναῖκα καὶ συνοικήσῃ αὐτῇ , καὶ ἔσται ἐὰν μὴ εὕρῃ χάριν ἐναντίον αὐτοῦ ὅτι εὗρῃ ἐν αὐτῇ ἄσχμον πρᾶγμα « καὶ τὰ ἑξῆς ἕως τοῦ » καὶ οὐ μιανεῖτε τὴν γῆν ἣν κύριος ὁ θεὸς ὐμῶν δίδωσιν ὑμῖν ἐν κλήρῳ « . ζητῶ δὲ ἐν τοῖς κατὰ τὸν νόμον τοῦτον , πόερον οὐδὲν πέρα τῆς λέξεως χρὴ ζητεῖν ἐν αὐτῷ ( ἐπεὶ μὴ ὁ θεὸς ἔδωκεν αὐτόν ) , ἢ πρὸς μὲν τοὺς Φαρισαίους ἀναγκαίως εἴρηται ( χρησαμένους τῷ Μωςῆς ἐνετείλατο δοῦναι βιβλίον ἀποσταςίου καὶ ἀπολῦσαι ) τὸ ὅτι Μωσῆς πρὸς τὴν σκληροκαρδίαν ὐμῶν ἐπέτρεψεν ὑμῖν ἀπολῦσαι τὰς γυναῖκας ὑμῶν · ἀπ’ ἀρχῆς δὲ οὐ γέγονεν οὕτως . ἐὰν δέ τις ἐπὶ τὸ εὐαγγέλιον ἀναβῇ Χριστοῦ Ἰησοῦ , διδάσκον ὅτι » ὁ νόμος πνευματικός ἐστι « , καὶ τούτουζητήσει τοῦ νόμου πνευματικὸν νοῦν . φήσει δὲ καὶ ταῦτα ὁ θέλων τροπολογεῖον ὅτι , ὥσπερ τῷ Παύλῳ θαρροῦντι ἐφ’ ᾗ εἶχε θείᾳ χάριτι λέλεκται τὸ » γυνὴ δέδεται ἐφ’ ὅσον χρόνον ζῇ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς · ἐὰν δὲ κοιμηθῇ ὀ ἀνήρ , ἐλευθέρα ἐστὶν ᾧ θέλει γαμηθὴναι , μόνον ἐν κυρίῳ . μακαριωτέρα δέ ἐστιν ἐὰν οὕτως μείνῃ , κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην · δοκῶ δὲ κἀγὼ πνεῦμα θεοῦ ἔχειν « ( ἐν τούτοις γὰρ τῷ » κατὰ τὴν ἐμῆν γνώμην « , ἵνα μὴ καταφρονηθῇ ὡς κενὴ πνεύματος θεοῦ , καλῶς ἐπήγαγε κτὸ » δοκῶ κἀγὼ πνεῦμα θεοῦ ἔχειν « ) , οὕτως καὶ Μωσεῖ διὰ τὴν δοθεῖσαν αὐτῷ ἐξουςίαν νομοθετεῖν , ὥστε αὐτὸν καὶ πρὸς τὴν σκληροκαρδίαν τοῦ λαοῦ ἐπιτρέψαι τινά , ἐν οἷς ἦν καὶ τὸ ἀπολύειν τὰς γυναῖκας , ἦν ἂν πείθεσθαι , ἐφ’ εἷς κατὰ τὴν αὐτοῦ γνώμην ἐνομοθέτει , ὡς καὶ ἐν τούτοις μετὰ πνεύματος θεοῦ τῆς νομοθεςίας γενομέντης . καὶ ἐρεῖ ὅτι , εἰ οὖν τὶς μὲν νόμος πνευματικός ἐστι , τὶς δὲ οὐκ ἔστι τοιοῦτος , νόμος δέ ἐστι καὶ οὗτος , πνευματικός ἐστι καὶ οὗτος , καὶ ζητητέον αὐτοῦ τὸ πνευματικόν .
Lemmas: μετά οὗτος διαλαμβάνω ὁ ὁ Φαρισαῖος λόγος ὅς λέγω ὁ Ἰησοῦς · τίς οὖν Μωσῆς ἐντέλλω δίδωμι βιβλίον ἀποστάσιον καί ἀπολύω ; εὔλογος δέ εἰς οὗτος παραλαμβάνω ὁ ἀπό ὁ Δευτερονόμιον καθῆλιξ περί ὁ ὁ ἀποστασία βιβλίον ἔχω οὕτως · » ἐάν δέ λαμβάνω τις γυνή καί συνοικέω αὐτός , καί εἰμί ἐάν μή εὑρίσκω χάρις ἐναντίον αὐτός ὅτι εὑρίσκω ἐν αὐτός ἄσχμον πρᾶγμα « καί ὁ ἑξῆς ἕως ὁ » καί οὐ μιαίνω ὁ γῆ ὅς κύριος ὁ θεός σύ δίδωμι σύ ἐν κλῆρος « . ζητέω δέ ἐν ὁ κατά ὁ νόμος οὗτος , πορέω οὐδείς πέρα ὁ λέξις χρή ζητέω ἐν αὐτός ( ἐπεί μή ὁ θεός δίδωμι αὐτός ) , ἤ πρός μέν ὁ Φαρισαῖος ἀναγκαῖος λέγω ( χράω ὁ Μωσῆς ἐντέλλω δίδωμι βιβλίον ἀποστάσιον καί ἀπολύω ) ὁ ὅτι Μωσῆς πρός ὁ σκληροκαρδία σύ ἐπιτρέπω σύ ἀπολύω ὁ γυνή σύ · ἀπό ἀρχή δέ οὐ γίγνομαι οὕτως . ἐάν δέ τις ἐπί ὁ εὐαγγέλιον ἀναβαίνω Χριστός Ἰησοῦς , διδάσκω ὅτι » ὁ νόμος πνευματικός εἰμί « , καί τουτουζητεω ὁ νόμος πνευματικός νόος . φημί δέ καί οὗτος ὁ ἐθέλω τροπολογέω ὅτι , ὥσπερ ὁ Παῦλος θαρσέω ἐπί ὅς ἔχω θεῖος χάρις λέγω ὁ » γυνή δέω ἐπί ὅσος χρόνος ζάω ὁ ἀνήρ αὐτός · ἐάν δέ κοιμάω ὁ ἀνήρ , ἐλεύθερος εἰμί ὅς ἐθέλω γαμέω , μόνος ἐν κύριος . μακάριος δέ εἰμί ἐάν οὕτως μένω , κατά ὁ ἐμός γνώμη · δοκέω δέ ἐγώ πνεῦμα θεός ἔχω « ( ἐν οὗτος γάρ ὁ » κατά ὁ ἐμός γνώμη « , ἵνα μή καταφρονέω ὡς κενός πνεῦμα θεός , καλός ἐπάγω κτὸ » δοκέω ἐγώ πνεῦμα θεός ἔχω « ) , οὕτως καί Μωϋσῆς διά ὁ δίδωμι αὐτός ἐξουσία νομοθετέω , ὥστε αὐτός καί πρός ὁ σκληροκαρδία ὁ λαός ἐπιτρέπω τις , ἐν ὅς εἰμί καί ὁ ἀπολύω ὁ γυνή , εἰμί ἄν πείθω , ἐπί εἷς κατά ὁ αὐτός γνώμη νομοθετέω , ὡς καί ἐν οὗτος μετά πνεῦμα θεός ὁ νομοθεσία γενομέντης . καί λέγω ὅτι , εἰ οὖν τίς μέν νόμος πνευματικός εἰμί , τίς δέ οὐ εἰμί τοιοῦτος , νόμος δέ εἰμί καί οὗτος , πνευματικός εἰμί καί οὗτος , καί ζητέω αὐτός ὁ πνευματικός .