origenes.commentarium-in-evangelium-matthaei-lib-12-17 14.6
| 6 . Διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν · ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ , ὅστις ἠθέλησε συνᾶραι λόγον μετὰ τῶν δούλων αὐτοῦ ( 18,23[–35 ] ) . Ἡ μὲν περίνοια τῆς παραβολῆς διδάσκειν βούλεται συγχωρητικοὺς εἶναι τῶν εἰς ἡμᾶς ἡμαρτημένων τοῖς ἀδικήσασιν ἡμᾶς , καὶ μάλιστα εἰ μετὰ τὸ ἀδικῆσαι δέοιτο τοῦ ἠδικημένου ὁ ἀδικήσας , συγχωρηθῆναι ἀξιῶν αὑτῷ τὰ προημαρτημένα . καὶ ταῦτα διδάσκειν ἡμᾶς βούλεται ἡ παραβολὴ παριστᾶσα ὅτι καὶ τῶν ἤδη συγχωρηθέντων ἡμῖν ὑπὸ τοῦ θεοῦ ἁμαρτημάτων , ἐφ' οἶς ἄφεσιν εἰλήφαμεν , ἔκπραξις γένοιτ' ἂν καὶ μετὰ τὴν ἄφεσιν , εἰ μὴ ἀφίοιμεν τοῖς ἡμᾶς ἠδικηκόσι τὰ ἁμαρτήματα αὐτῶν , ὡς μηδὲ τὴν τυχοῦσαν μνήμην ἔτι ἐν ἡμῖν καταλείπεσθαι τοῦ ἠδικῆσθαι . ἀλλ' ὅλῃ καρδίᾳ ὑπὸ ἀμνησικακίας ὠφελημένῃ ( οὐ τῆς τυχούσης ἀρετῆς ) συγχωροῖμεν τῷ ἡμᾶς ἀδικήσαντι τὰ κακῶς εἴς τινα ἡμῶν ἀπ' αὐτοῦ καὶ ἐπιβουλευτικῶς πεπραγμένα . Μετὰ δὲ τὴν περίνοιαν τῆς παραβολῆς ἔστι μὲν καὶ ἁπλούστερον κατὰ λέξιν πᾶσαν αὐτὴν ἐξετάσαι , ὤστ' ὄνασθαι ἁπὸ τῆς βασάνου τῶν λελεγμένων τὸν ἐπιμελῶς ἐπί τὸ ὀρθῶς ζητεῖν ἔκαστον τῶν προγεγραμμένων προκόπτοντα . ἔστι δὲ ( ὡς εἰκὸς ) καὶ ἐπαναβεβηκυῖα διήγησις καὶ δυστέκμαρτός τις μυστικωτέρα , καθ' ἤν ἀνάλογον ταῖς ἑρμηνευθείσαις ὑπὸ τῶν εὐαγγελιστῶν παραβολαῖς ζητήσαι τις ἄν ἔκαστον τῶν ἐν ταύτῃ . οἶον τίς ὁ βασιλεὺς καὶ τίνες οἱ δοῦλοι καὶ τίς ἡ ἀρχὴ τοῦ συναίρειν λόγον καὶ τίς ὁ εἶς πολλῶν ὀφειλέτης ταλάντων , τίς τε ἡ γυνὴ αὐτοῦ καὶ τίνα τὰ τέκνα καὶ τίνα τὰ παρὰ ταῦτα λελεγμένα πάντα , ἄτινα ἐκέλευσεν ὁ βασιλεὺς πραθῆναι ὑπὲρ τοῦ ἀποδοθῆναι τὴν ὀφειλὴν ἐκ τῶν ὑπαρχόντων ἐκείνου , τί τε τὸ ἐξελθεῖν τὸν συγκεχωρημένον τὰ πολλὰ τὰλαντα καὶ τίς ὁ εὑρεθεὶς τῶν <συν-> δούλωνεἶς , οὐ τῷ οἰκοδεσπότῃ ἀλλὰ τῷ συγκεχωρημένῳ <δούλῳ> ὀφείλων , καὶ τί βούλεται ὁ ἀριθμὸς τῶν ἑκατὸν δηναρίων , τί δὲ τὸ ἔπνιγε λέγων · ἀπόδος εἴ τι ὀφείλεις , καὶ τίς ἡ φυλακὴ εἰς ἤν ἀπελθὼν ἔβαλε τὸν σύνδουλον ὁ συγχωρηθεὶς πάντα τὰ τάλαντα , τίνες τε οἱ λυπηθέντες σύνδουλοι καὶ διασαφήσαντες τῷ τάλαντα , τίνες τὰ γενόμενα , καὶ τίνες οἱ βασανισταὶ οἶς παρεσόθη ὁ εἰς φυλα - κὴν τὸν σύνδουλον βαλών ; καὶ πῶς ἀπέδωκε παραδοθεὶς τοῖς βασανισταῖς πᾶν τὸ ὀφειλόμενον , ὡς μηδὲν ὀφείλειν ἔτι ; εἰκὸς δὲ καὶ ἄλλα τινὰ δύνασθαι ἄν ὑπὸ τοῦ ἐξεταστικωτέρου προσαχθῆναι τῷ λόγῳ , ὦν τὴν διήγησιν καὶ τὴν ἑρμηνείαν μείζονα ἤ » κατὰ ἄνλθρωπον « εἶναι νομίζω καὶ δεομένην πνεύματος Χριστοῦ τοῦ εἰπόντος αὐτά , ἴνα ὡς εἶπεν ὁ Χριστὸς νοηθῇ . ὡς γὰρ οὐδεὶς » οἶδεν ἀνθρώπων τὰ τοῦ ἀνθρώπον εἰκὸς μὴ τὸ πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπον τὸ ἐν αὐτῷ , καὶ οὐδεὶς οἶδε τὰ τοῦ θεοῦ εἰ μὴ τὸ πνεῦμα τοῦ θεοῦ « , οὔτως οὐδεὶς οἶδε ( μετὰ τὸν θεὸν ) τὰ ὑπὸ τοῦ Χριστοῦ λελαλημένα ἐν παροιμίαις καὶ παραβολαῖς εἰ μὴ τὸ Χριστοῦ πνεῦμα , οὖ ὁ μετέχων οὐ μόνον καθὸ Χριστοῦ ἐστι πνεῦμα , ἀλλὰ καὶ καθὸ Χριστοῦ ὡς σοφίας <καὶ> ὡς λόγου , θεωρήσαι ἄν τὰ κατὰ τὸν τόπον αὐτῷ ἀποκαλυπτόμενα . ἀλλὰ περὶ μὲν τῆς ἀνωτάτω διηγήσεως οὐκ ἐπαγγελλόμεθα μὲν οὐ μὴν οὐδ' ἀπελπίζομεν , ὑπὸ Χριστοῦ , ὅς ἐστι σοφία θεοῦ , βοηθούμενοι καταλαβεῖν τὰ ἐν τῇ παραβολῇ δηλούμενα · πότερον δὲ ὤστε καὶ ὑπαγορευθῆναι τὰ τοιαῦτα τῇδε τῇ γραφῇ ἤ μή , θεὸς ἄν ὑποβάλοι ἐν χριστῶ ποιῆσαι τὸ ἀρεστὸν αὐτῷ , μόνον ἴνα δοθῇ καὶ περὶ τούτων ὁ » διὰ τοῦ πνεύματος « διδόμενος » λόγος σοφίας « ἀπὸ τοῦ θεοῦ καὶ ὁ » κατὰ τὸ πνεῦμα « ἐπιχορηγούμενος » λόγος γνώσεως « .
Lemmas: | 6 . διά οὗτος λέγω σύ · ὁμοιόω ὁ βασιλεία ὁ οὐρανός ἄνθρωπος βασιλεύς , ὅστις ἐθέλω συναίρω λόγος μετά ὁ δοῦλος αὐτός ( 18,23[–35 ] ) . ὁ μέν περίνοια ὁ παραβολή διδάσκω βούλομαι συγχωρητικός εἰμί ὁ εἰς ἐγώ ἁμαρτάνω ὁ ἀδικέω ἐγώ , καί μάλα εἰ μετά ὁ ἀδικέω δέω ὁ ἀδικέω ὁ ἀδικέω , συγχωρέω ἀξιόω ἑαυτοῦ ὁ προαμαρτάνω . καί οὗτος διδάσκω ἐγώ βούλομαι ὁ παραβολή παρίστημι ὅτι καί ὁ ἤδη συγχωρέω ἐγώ ὑπό ὁ θεός ἁμάρτημα , ἐπί ὅς ἄφεσις λαμβάνω , ἔκπραξις γίγνομαι ἄν καί μετά ὁ ἄφεσις , εἰ μή ἀφιέω ὁ ἐγώ ἀδικέω ὁ ἁμάρτημα αὐτός , ὡς μηδέ ὁ τυγχάνω μνήμη ἔτι ἐν ἐγώ καταλείπω ὁ ἀδικέω . ἀλλά ὅλος καρδία ὑπό ἀμνησικακία ὠφελέω ( οὐ ὁ τυγχάνω ἀρετή ) συγχωρέω ὁ ἐγώ ἀδικέω ὁ κακός εἰς τις ἐγώ ἀπό αὐτός καί ἐπιβουλευτικός πράσσω . μετά δέ ὁ περίνοια ὁ παραβολή εἰμί μέν καί ἁπλόος κατά λέξις πᾶς αὐτός ἐξετάζω , ὥστε ὀνίνημι ἀπό ὁ βάσανος ὁ λέγω ὁ ἐπιμελής ἐπί ὁ ὀρθός ζητέω ἕκαστος ὁ προγράφω προκόπτω . εἰμί δέ ( ὡς ἔοικα ) καί ἐπαναβαίνω διήγησις καί δυστέκμαρτος τις μυστικός , κατά ὅς ἀνάλογος ὁ ἑρμηνεύω ὑπό ὁ εὐαγγελιστής παραβολή ζητέω τις ἄν ἕκαστος ὁ ἐν οὗτος . οἷος τίς ὁ βασιλεύς καί τίς ὁ δοῦλος καί τίς ὁ ἀρχή ὁ συναίρω λόγος καί τίς ὁ εἷς πολύς ὀφειλέτης τάλαντον , τίς τε ὁ γυνή αὐτός καί τίς ὁ τέκνον καί τίς ὁ παρά οὗτος λέγω πᾶς , ὅστις κελεύω ὁ βασιλεύς πιπράσκω ὑπέρ ὁ ἀποδίδωμι ὁ ὀφειλή ἐκ ὁ ὑπάρχω ἐκεῖνος , τίς τε ὁ ἐξέρχομαι ὁ συγχωρέω ὁ πολύς τάλαντον καί τίς ὁ εὑρίσκω ὁ <συν-> υποδουλώνω , οὐ ὁ οἰκοδεσπότης ἀλλά ὁ συγχωρέω δοῦλος ὀφείλω , καί τίς βούλομαι ὁ ἀριθμός ὁ ἑκατόν δηνάριον , τίς δέ ὁ πνίγω λέγω · ἀποδίδωμι εἰ τις ὀφείλω , καί τίς ὁ φυλακή εἰς ὅς ἀπέρχομαι βάλλω ὁ σύνδουλος ὁ συγχωρέω πᾶς ὁ τάλαντον , τίς τε ὁ λυπέω σύνδουλος καί διασαφέω ὁ τάλαντον , τίς ὁ γίγνομαι , καί τίς ὁ βασανιστής ὅς παρίημι ὁ εἰς φύλο - ἐν ὁ σύνδουλος βάλλω ; καί πῶς ἀποδίδωμι παραδίδωμι ὁ βασανιστής πᾶς ὁ ὀφείλω , ὡς μηδείς ὀφείλω ἔτι ; ἔοικα δέ καί ἄλλος τις δύναμαι ἄν ὑπό ὁ ἐξεταστικός προσάγω ὁ λόγος , ὅς ὁ διήγησις καί ὁ ἑρμηνεία μέγας ἤ » κατά ἄνλθρωπον « εἰμί νομίζω καί δέω πνεῦμα Χριστός ὁ λέγω αὐτός , ἵνα ὡς λέγω ὁ Χριστός νοέω . ὡς γάρ οὐδείς » οἶδα ἄνθρωπος ὁ ὁ ἄνθρωπος ἔοικα μή ὁ πνεῦμα ὁ ἄνθρωπος ὁ ἐν αὐτός , καί οὐδείς οἶδα ὁ ὁ θεός εἰ μή ὁ πνεῦμα ὁ θεός « , οὕτως οὐδείς οἶδα ( μετά ὁ θεός ) ὁ ὑπό ὁ Χριστός λαλέω ἐν παροιμία καί παραβολή εἰ μή ὁ Χριστός πνεῦμα , ὅς ὁ μετέχω οὐ μόνος καθό Χριστός εἰμί πνεῦμα , ἀλλά καί καθό Χριστός ὡς σοφία καί ὡς λόγος , θεωρέω ἄν ὁ κατά ὁ τόπος αὐτός ἀποκαλύπτω . ἀλλά περί μέν ὁ ἄνω διήγησις οὐ ἐπαγγέλλω μέν οὐ μήν οὐδέ ἀπελπίζω , ὑπό Χριστός , ὅς εἰμί σοφία θεός , βοηθέω καταλαμβάνω ὁ ἐν ὁ παραβολή δηλόω · πότερος δέ ὥστε καί ὑπαγορεύω ὁ τοιοῦτος ὅδε ὁ γραφή ἤ μή , θεός ἄν ὑποβάλλω ἐν χριστός ποιέω ὁ ἀρεστός αὐτός , μόνος ἵνα δίδωμι καί περί οὗτος ὁ » διά ὁ πνεῦμα « δίδωμι » λόγος σοφία « ἀπό ὁ θεός καί ὁ » κατά ὁ πνεῦμα « ἐπιχορηγέω » λόγος γνῶσις « .