origenes.commentarium-in-evangelium-matthaei-lib-12-17 16.21
Καὶ νῦν δἒ νομίζω ἱερὸν ἐκ λίθων ζώντων οἰκοδομηθὲν εἶναι τὴν ἐκκλησίαν , καὶ εἶναι ἐν αὐτῇ τινας οὐχ ὡς ἐν ἐκκλησίᾶ ζῶντος ἀλλ᾿ ὡς » κατὰ σάρκα « στρατευομένους , οἳτινες καὶ ποιοῦσι τὸν τῆς προσευχῆς ἐκ ζώντων λίθων <οἰκοδομηθέντα> οἶκον λῃστῶν διὰ τὴν αὐτῶν κακίαν σπήλαιον . τις γαρ κατανοησας τα ἐν τισιν εκκλησίαις ἁμαρτανόμενα ὑπὸ τῶν <τοιούτων Χριστιανῶν τῶν> νομιζομένων » πορισμὸν εἶναι τὴν « ἑτέρων » εὐσέβειαν « , κοὶ δέον ἐκ τοῦ εὐαγγελίου « μόνον διαζῆν , τοῦτο μέν μὴ ποιούντων , πλοῦτον δὲ καὶ πολλὴν κτῆσιν συναγόντων , οὐκ ἐρεῖ σπήλαιον λῃστῶν γεγονέναι τὸ τηλικοῦτον τῆς ἐκκλησίας μυστήριον ; ὣστ᾿ ἂν εἰπεῖν τὸν Ἰησοῦν ἐπὶ τοῖς ἁμαρτανομένοις ἐν ᾧ ᾠκοδόμησεν ἱερῷ ζῶντι τό τε ἀπὸ τῶν Ψαλμῶν οὕτως ἔχον · » τίς ὠφέλεια ἐν τῷ αἵματί μου , ἐν τῷ καταβῆναί με εἰς διαφθοράν ; « καὶ τὸ ἀπὸ τοῦ ( ὡς οἶμαι ) Ὠσηέ , ἔνθα ἡ τοῦ Ἰησοῦ φυχὴ λέγει δυσαρεστουμένη τῷ βίῳ τῶν ἁμαρτανόντων καὶ ἐν τῷ ἱερῷ εἶναι δοκούντων τὸ » οἴμοι ὅτι ἐγενήθην ὡς συνάγων καλάμην ἐν ἀμητῷ καὶ ὡς ἐπιφυλλίδα ἐν τρυγητῷ , οὐκ ὄντος στάχυος τοῦ φογεῖν τὰ πρωτόγονα . οἴμοι φυχή , ὅτι ἀπόλωλεν εὐλαβὴς ἀπὸ τῆς γῆς , καὶ ὁ κατορθῶν ἐν ἀνθρώποις οὐχ ὑπάρχει « . καὶ ἐὰν προσκόπτῃς γε τῷ ταῦτο λέγειν τὸν Ἰησοῦν καὶ πενθοῦντα ἡμῶν τὰ πταίσματα φάσκειν τὸ » οἴμοι φυχή « , συνεξέτασον τούτοις τὸ ἀπὸ τοῦ εὐαγγελίου , ἔνθα γέγραπται ὅτι ἰδὼν τὴν Ἱερουσαλὴμ » ἔκλαυσεν ἐπ᾿ αὐιῇ , καὶ εἶπε « . καὶ μᾶλλόν γε , εἴπερ εὐλόγως ἔκλαυσεν ἐπὶ Ἱερουσαλήμ , εὐλογώτερον κλαύσεται ἐπὶ τὴν ἐκκλησίαν , οἰκοδομηθεῖσαν μὲν ἵνα οἶκος προσευχῆς ᾖ , γενομένην δὲ διὰ τὴν αἰσχροκέρδειαν δειαν καὶ τρυφήν τινων ( ἀλλ᾿ εἴθε μὴ καὶ τῶν ἡγουμένων τοῦ λαοῦ ) σπήλαιον λῃστῶν . Ἀλλὰ τότε μὲν εἰσῆλθεν Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν τοῦ θεοῦ καὶ ἐκάθαρεν αὐτὸ ἐκβα\λὼν Πάντας τοὺς πωλοῦντας καὶ ἀγοράζοντας ἐν τῷ ἱερῷ , καὶ τὰς τραπέζας τῶν κολλυβιστῶν καταστρέψας μετὰ τῶν καθεδρῶν ἐν αἷς ἐκαθέζοντο οἱ πωλοῦντες τὰς περιστερός . νῦν δέ , ὅσον μέν οὐκ ἐπισκοποῦνται , οἱ <ἐν> τῷ Ἰησοῦ Χριστοῦ γινόμενοι ἐπὶ τὸ αὐτὸ « ἐν συναγωγαῖς εἰσιν οἱ πωλοῦντες καὶ ἀγοράζοντες ἐν τῷ ἱερῷ καὶ τὰ λοιπὰ <πάντα> καὶ οὐδαμοῦ Ἰησοῦς αὐτοῖς ἐπιφαίνεται , ἳνα ἐκβαλὼν <αὐτοὺς> σώσῃ τοὺς λοιποὺς ἢ κἀκείνους ἐκβληθέντας ποιήσῃ συναισθηθῆναι τῆς ἁμαρτίας καὶ εἰσελθεῖν εἰς τὸ ἱερόν , οὐκέτι μετὰ τοῦ πωλεῖν κοὶ ἀγοράζειν ἢ τὰ λοιπὰ ποιεῖν · ἐπὰν δὲ ἐπισκέψηται ἐπὶ τὰς ἁμαρτίας τίας ἡμῶν ὡς ἀγαπῶν ἡμᾶς ἐπιδημήσῃ , ἳνα παιδεύσῃ καὶ μαστιγώσῃ ὡς υἱοὺς ὅπως ἡμᾶς παραδέξηται , τότε εἰσελεύσεται ἡ δύναμις Ἰησοῦ συναγομένων ἡμῶν καὶ τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου , καὶ εἰσελθοῦσα ἐκβαλεῖ πάντας τοὺς πωλοῦντας κοὶ ἀγοράζοντας ἐν τῷ ἱερῷ · πωλοῦντας μέν καὶ ὡσπερεὶ ἀπεμπολοῦντας εἰ καί τι χρηστὸν εἶχον , ἀγοράζοντας δέ ἀντ᾿ ἐκείνων τὰ φαῦλα , καὶ ταῦτα ἐν τῷ ἱερῷ τοῦ θεοῦ , τῇ ἐκκλησίᾳ , πράττοντας . ἀλλ᾿ εἲθε εἰσελθὼν εἰς τὸ ἱερὸν τοῦ πατρός , τὴν ἐκκλησίαν , τὸν οἶκον τῆς προσευχης , καταβάλοι ὁ Ἰησοῦς τὰς τῶν κολλυβιστῶν καὶ <αἰσχροκερδῶν καὶ> φιλαργύρων τραπέζας καὶ εἰς πολλὰ εὐτελῆ καὶ οὐδενὸς λόγου ἂξια κατακερματιζόντων τὰ δόκιμα ἀργύρια , ἶνα βλάψωσι μὲν ἐκείνους οἷς κολλυβίζουσιν , αὐτοὶ δὲ μὴ εἰς δέον χρήσωνται τῷ ἀργυρίῳ . εἰσὶ δὲ καὶ ἂλλοι ἐν τῷ ἱερῷ πωλοῦντες καὶ ἀγοράζοντες τὰς Χριστοῦ περιστερὰς καὶ παραδιδόντες τοὺς ἀκεραίους ὡς περιστερά , τοὺς εὐξαμένους καὶ εἰπόντας · » τίς τίς δώσει μοι πτέρυγας ὡσεὶ περιστερᾶς , καὶ πετασθήσομαι καὶ καταπαύσω ; « καὶ ἐπακουσθέντας ἂρχουσιν οἷς οὐ δεῖ .
Lemmas: καί νῦν δέ νομίζω ἱερός ἐκ λίθος ζάω οἰκοδομέω εἰμί ὁ ἐκκλησία , καί εἰμί ἐν αὐτός τις οὐ ὡς ἐν ἐκκλησία ζάω ἀλλά ὡς » κατά σάρξ « στρατεύω , ὅστις καί ποιέω ὁ ὁ προσευχή ἐκ ζάω λίθος οἰκοδομέω οἶκος λῃστής διά ὁ αὐτός κακία σπήλαιον . τίς γάρ κατανοέω ὁ ἐν τις ἐκκλησία ἁμαρτάνω ὑπό ὁ <τογιουτα Χριστιανός ὅς νομίζω » πορισμός εἰμί ὁ « ἕτερος » εὐσέβεια « , κοί δέω ἐκ ὁ εὐαγγέλιον « μόνος διαζάω , οὗτος μέν μή ποιέω , πλοῦτος δέ καί πολύς κτῆσις συνάγω , οὐ λέγω σπήλαιον λῃστής γίγνομαι ὁ τηλικοῦτος ὁ ἐκκλησία μυστήριον ; ὥστε ἄν λέγω ὁ Ἰησοῦς ἐπί ὁ ἁμαρτάνω ἐν ὅς οἰκοδομέω ἱερός ζάω ὁ τε ἀπό ὁ Ψαλμός οὕτως ἔχω · » τίς ὠφέλεια ἐν ὁ αἷμα ἐγώ , ἐν ὁ καταβαίνω ἐγώ εἰς διαφθορά ; « καί ὁ ἀπό ὁ ( ὡς οἴομαι ) Ὠσηέ , ἔνθα ὁ ὁ Ἰησοῦς φυγή λέγω δυσαρεστέω ὁ βίος ὁ ἁμαρτάνω καί ἐν ὁ ἱερός εἰμί δοκέω ὁ » οἴμοι ὅτι γίγνομαι ὡς συνάγω καλάμη ἐν ἄμητος καί ὡς ἐπιφυλλίς ἐν τρυγητός , οὐ εἰμί στάχυς ὁ φέρω ὁ πρωτόγονος . οἴμοι φεύγω , ὅτι ἀπόλλυμι εὐλαβής ἀπό ὁ γῆ , καί ὁ κατορθόω ἐν ἄνθρωπος οὐ ὑπάρχω « . καί ἐάν προσκόπτω γε ὁ ταῦτο λέγω ὁ Ἰησοῦς καί πενθέω ἐγώ ὁ πταῖσμα φάσκω ὁ » οἴμοι φεύγω « , συνεξετάζω οὗτος ὁ ἀπό ὁ εὐαγγέλιον , ἔνθα γράφω ὅτι ὁράω ὁ Ἱεροσόλυμα » κλαίω ἐπί αὐιῇ , καί λέγω « . καί μάλα γε , εἴπερ εὔλογος κλαίω ἐπί Ἱεροσόλυμα , εὔλογος κλαίω ἐπί ὁ ἐκκλησία , οἰκοδομέω μέν ἵνα οἶκος προσευχή εἰμί , γίγνομαι δέ διά ὁ αἰσχροκέρδεια δεία καί τρυφή τις ( ἀλλά εἴθε μή καί ὁ ἡγέομαι ὁ λαός ) σπήλαιον λῃστής . ἀλλά τότε μέν εἰσέρχομαι Ἰησοῦς εἰς ὁ ἱερός ὁ θεός καί καθαίρω αὐτός ἐκβάλλω πᾶς ὁ πωλέω καί ἀγοράζω ἐν ὁ ἱερός , καί ὁ τράπεζα ὁ κολλυβιστής καταστρέφω μετά ὁ καθέδρα ἐν ὅς καθέζομαι ὁ πωλέω ὁ περιστερά . νῦν δέ , ὅσος μέν οὐ ἐπισκοπέω , ὁ ἐν ὁ Ἰησοῦς Χριστός γίγνομαι ἐπί ὁ αὐτός « ἐν συναγωγή εἰμί ὁ πωλέω καί ἀγοράζω ἐν ὁ ἱερός καί ὁ λοιπός πᾶς καί οὐδαμοῦ Ἰησοῦς αὐτός ἐπιφαίνω , ἵνα ἐκβάλλω αὐτός σῴζω ὁ λοιπός ἤ ἐκεῖνος ἐκβάλλω ποιέω συμαισαθέω ὁ ἁμαρτία καί εἰσέρχομαι εἰς ὁ ἱερός , οὐκέτι μετά ὁ πωλέω κοί ἀγοράζω ἤ ὁ λοιπός ποιέω · ἐπάν δέ ἐπισκοπέω ἐπί ὁ ἁμαρτία τρία ἐγώ ὡς ἀγαπάω ἐγώ ἐπιδημέω , ἵνα παιδεύω καί μαστιγόω ὡς υἱός ὅπως ἐγώ παραδείκνυμι , τότε εἰσέρχομαι ὁ δύναμις Ἰησοῦς συνάγω ἐγώ καί ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , καί εἰσέρχομαι ἐκβάλλω πᾶς ὁ πωλέω κοί ἀγοράζω ἐν ὁ ἱερός · πωλέω μέν καί ὡσπερεί ἀπεμπολάω εἰ καί τις χρηστός ἔχω , ἀγοράζω δέ ἀντί ἐκεῖνος ὁ φαῦλος , καί οὗτος ἐν ὁ ἱερός ὁ θεός , ὁ ἐκκλησία , πράσσω . ἀλλά εἴθε εἰσέρχομαι εἰς ὁ ἱερός ὁ πατήρ , ὁ ἐκκλησία , ὁ οἶκος ὁ προσευχή , καταβάλλω ὁ Ἰησοῦς ὁ ὁ κολλυβιστής καί αἰσχροκερδής καί φιλάργυρος τράπεζα καί εἰς πολύς εὐτελής καί οὐδείς λόγος ἄξιος κατακερματίζω ὁ δόκιμος ἀργύριον , ἵνα βλάπτω μέν ἐκεῖνος ὅς κολλυβίζω , αὐτός δέ μή εἰς δέον χράω ὁ ἀργύριον . εἰμί δέ καί ἄλλος ἐν ὁ ἱερός πωλέω καί ἀγοράζω ὁ Χριστός περιστερά καί παραδίδωμι ὁ ἀκέραιος ὡς περιστερά , ὁ εὔχομαι καί λέγω · » τίς τίς δίδωμι ἐγώ πτέρυξ ὡσεί περιστερά , καί πετάννυμι καί καταπαύω ; « καί ἐπακούω ἄρχω ὅς οὐ δέω .