origenes.commentarium-in-evangelium-matthaei-lib-12-17 14.11
Πλὴν μὴ ἔχων ἀποδοῦναι τὰ τάλαντα ( ἀπολωλέκει γὰρ ταῦτα ) ἔχει γυναῖκα καὶ τέκνα καὶ ἄλλα περὶ ὧς γέγραπται · πάντα ὅσα ἔχει . καὶ ἦν δυνατόν , πιπρασκόμενον αὐτὸν μετὰ τῶν ἰδίων εὐπορῆσαι , τοῦ ὠνησαμένου αὐτὸν καὶ πληρώσαντος διὰ τῆς τιμῆς αὐτοῦ καὶ τῶν αὐτοῦ πᾶν τὸ ὄφλημα · καὶ οἷόν τε ἦν αὐτὸν μηκέτι μὲν εἶναι δοῦλον τοῦ βασιλέως , γίνεσθαι δὲ τοῦ ὠνησαμένου . καὶ ἐπιδικάζεταί γε τοῦ μῆ πραθεὶς ἅμα τοῖς ἴδίοις μένειν ἐν τῇ τοῦ βασιλέως οἰκίᾳ · διὸ πεσὼν προσκυνεῖ αὐτῷ ( θεὸν ἐπιστάμενος τὸν βασιλέα ) καὶ λέγει · μακροθύμησον ἐπ’ ἐμοί , καὶ πάντα ἀποδώσω σοι · ἦν γὰρ ( εἰκὸς ) καὶ δραστήροις , ὁρῶν ὅτι δύναται καὶ δευτέρων πράξεων ἀνπληρῶσαι πᾶν τὸ ἐνδεὲς ἀπὸ τῆς προτέρας ζημίας τῶν πολλῶν ταλάντοων . καὶ ὁ ἀγαθός γε βασιλεὺς οὗτος ἐσπλαγχνίσθη καὶ ἐπὶ τὸν ὀφειλέγην τῶν πολλῶν ταλάντων , καὶ τότε μὲν ἀπέλυσεν ἀυτόν , πλεῖόν τι χαρισάμενος αὐτῷ ἧς ἠξιώθη ἀξιώσεως . ὁ μὲν γὰρ ὀφειλέτης ἐπηγγείλατο μακροθυμήσαντι τῷ δεσπότῃ ἀποδοῦναι ἅπαντα τὰ ὀφειλήματα · ὁ δὲ σπλαγχνισθεὶς ἐπ’ αὐτῷ κύριος ( οὐκ ἐπὶ τῷ ἀπολαβεῖν ἐκ τοῦ μακροθυμεῖν ) τότε ἀφῆκεν αὐτὸν <οὐ> μόνον , ἀλλὰ καὶ παντελῶς ἀπέλυσεν , καὶ πᾶσαν τὴν ὀφειλὴν ἀφῆκεν αὐτῷ . ὁ δὲ πονηρὸς δοῦλος οὗτος καὶ μακροθυμίαν ἀπὸ τοῦ δεστπότου αἰτήσας ἐπὶ τοῖς πολλοῖς ταλάντοις ἀνηλεῶς πεποίηκεν . εὐρὼν γὰρ ἕνα τῶν συνδούλων αὐτοῦ , ὅς ὤφελιεν αὐτῷ ἑκατὸν δηνάρια , κρατήσας αὐτὸν ἔπνιγε λέγων · ἀπόδος εἴ τι ὀφείλεις , πῶς δὲ οὐχ ὑπερβολὴν πονηρίας ἐπεδείξατο , δι’ ἑκατὸν δηνάρια κρατήσας τὸν σύνδουλον καὶ πνίγων καὶ ἀποστερῶν αὐτὸν ἐλευθέρας ἀναπνοῆς , αὐτὸς ἐπὶ τοῖς πολλοῖς ταλάντοις μήτε κρατηθεὶς μήτε πνιγείς , ἀλλὰ πρότερον μὲν κελευ - σθεὶς πραθῆναι ἅμα γυναικὶ καὶ τέκνοις καὶ τοῖς ἑαυτοῦ , ὕστερον δὲ ( μετὰ τὸ προσκυνῆσαι ) σπλαγχνισθέντος ἐπ’ αὐτῷ τοῦ κυρίου ἀπολυθεὶς καὶ περὶ πάσης ἀφεθεὶς τῆς ἀφελῆς ; Καὶ ἔργον γε εἰπεῖν κατὰ τὸ βούλημα τοῦ Ἰησοῦ , τίς ἐστιν * * * ὁ εὐρεθεὶς σύνδουλος εἶς ὀφείλωψν , οὐ τῷ κυρίῳ ἑαυτοῦ ἀλλὰ τῷ πολλὰ ὀφείλοντι τάλαντα , ἑκατὸν δηνάρια , καὶ τίνες οἱ ἰδόντες τὸν μὲν πνίγοντα τὸν δὲ πνιγόμενον σύνδουλοι καὶ λυπηθέντες σφόδρα καὶ σαφῶς παραστήσαντες τῷ κυρίῳ ἑαυτῶν πάντα τὰ γενόμενα . ὡς μὲν οὖν <ἐπ’> ἀληθείας ἔχει τὰ πρόγματα , ἀποφαίνομαι μηδένα <δύνασθαι> διηγήσασθαι εἰ μὴ Ἰησοῦ , τοῦ » τοῖς ἰδίοις μαθηταῖς κατ’ ἰδίαν«λύσαντος » πάντα « , ἐπισημήσαντος αὐτοῦ τῷ ἡγεμονικῷ καὶ ἀνοίγοντος τοὺς ἐν τ«παραβολῇ θησαυροὺς πάντας σκοτεινούς , ἀποκρύφους , ἀοράτους καὶ πληροφοροῦντος δι’ ἐναργῶν ἀποδείζεων ὃν βούλεται φωτίσαι τῷ φωτὶ τῆς γνώσεως <πάντων> τῶν κατὰ τὴν παραβολὴν ταύτην , ἵν’ ἅμα τε παραστήσῃ τίς ὁ εἷς προσαχθεὶς τῷ βασιλεῖ ἀνθρώπῳ ὀφειλέτης πολλῶν ταλάντων καὶ τὰ ἑξῆς , καὶ ὁ ὀφείλων τούτῳ τὰ ἑκατὸνν δηνάρια ἄλλος εἶς καὶ τὰ λοιπά , εἴτε δύναται εἶναι ὁ προαποδεδομένος » ἄνθρωπος τῆς ἁμαρτίας « εἴτε καὶ ὁ διάβολος εἴτε μηδέτερος μὲν τούτων , ἄλλος δέ τις ἤτοι ἄνθρωπος ἤ τῶν ὑπὸ τὸν διάβολόν τις . ἔστι γὰρ τῆς σοφίας τοῦ θεοῦ ἔργον καὶ τὰ περὶ τῶν ἰδίως ποιῶν ἤτοι πεποιωμένων κατὰ τὰς τοιάσδε ποιότητας ( εἴτε ἐν ἀοράτοις δυνάμεσιν , καὶ ἔν τισιν ἀνθρώποις ) ἀποδοῦναι προφητευόμενα ὁπωσποτοῦν ὑπὸ τοῦ θείου πνεύματος ἀναγεγραμμένα . ὡς δὲ μηδέπων διαρκῆ νοῦν ἀναλαβόντες ἡμεῖς τὸν δυνάμενον ἀνακραθῆναι τῷ Χριστοῦ νῷ <καὶ> ἕως τῶν τοσούτων χωροῦντα φθάνειν καὶ μετὰ τοῦ πνεύματος » πάντα « ἐρευνᾶν » καὶ τὰ βάθη τοῦ θεοῦ « , οἰόμεθα , ἔτι ἀορίστως περὶ τῶν κατὰ τόν τόπον λαμβάνοντες φαντασίαν , ἐπί τινα ἕνα ἀναφέρεσθαι πονηρὸν δοῦλον διὰ τῆς παραβολῆς δηλούμενον τὸν ἐνταῦθα παριστάμενον περὶ τῆς τῶν πολλῶν ταλάντων ὀφειλῆς .
Lemmas: πλήν μή ἔχω ἀποδίδωμι ὁ τάλαντον ( ἀπόλλυμι γάρ οὗτος ) ἔχω γυνή καί τέκνον καί ἄλλος περί ὅς γράφω · πᾶς ὅσος ἔχω . καί εἰμί δυνατός , πιπράσκω αὐτός μετά ὁ ἴδιος εὐπορέω , ὁ ὠνέομαι αὐτός καί πληρόω διά ὁ τιμή αὐτός καί ὁ αὐτός πᾶς ὁ ὄφλημα · καί οἷος τε εἰμί αὐτός μηκέτι μέν εἰμί δοῦλος ὁ βασιλεύς , γίγνομαι δέ ὁ ὠνέομαι . καί ἐπιδικάζω γε ὁ μή πιπράσκω ἅμα ὁ ἴδιος μένω ἐν ὁ ὁ βασιλεύς οἰκία · διό πίπτω προσκυνέω αὐτός ( θεός ἐπίσταμαι ὁ βασιλεύς ) καί λέγω · μακροθυμέω ἐπί ἐγώ , καί πᾶς ἀποδίδωμι σύ · εἰμί γάρ ( ἔοικα ) καί δραστήρ , ὁράω ὅτι δύναμαι καί δεύτερος πρᾶξις ἀναπληρόω πᾶς ὁ ἐνδεής ἀπό ὁ πρότερος ζημία ὁ πολύς ταλάντος . καί ὁ ἀγαθός γε βασιλεύς οὗτος σπλαγχνίζομαι καί ἐπί ὁ ὀφείλω ὁ πολύς τάλαντον , καί τότε μέν ἀπολύω αὐτός , πολύς τις χαρίζω αὐτός ὅς ἀξιόω ἀξίωσις . ὁ μέν γάρ ὀφειλέτης ἐπαγγέλλω μακροθυμέω ὁ δεσπότης ἀποδίδωμι ἅπας ὁ ὀφείλημα · ὁ δέ σπλαγχνίζομαι ἐπί αὐτός κύριος ( οὐ ἐπί ὁ ἀπολαμβάνω ἐκ ὁ μακροθυμέω ) τότε ἀφίημι αὐτός οὐ μόνος , ἀλλά καί παντελής ἀπολύω , καί πᾶς ὁ ὀφειλή ἀφίημι αὐτός . ὁ δέ πονηρός δοῦλος οὗτος καί μακροθυμία ἀπό ὁ δεστποος αἰτέω ἐπί ὁ πολύς τάλαντον ἀνηλεής ποιέω . εὑρίσκω γάρ εἷς ὁ σύνδουλος αὐτός , ὅς ὀφείλω αὐτός ἑκατόν δηνάριον , κρατέω αὐτός πνίγω λέγω · ἀποδίδωμι εἰ τις ὀφείλω , πῶς δέ οὐ ὑπερβολή πονηρία ἐπιδείκνυμι , διά ἑκατόν δηνάριον κρατέω ὁ σύνδουλος καί πνίγω καί ἀποστερέω αὐτός ἐλεύθερος ἀναπνοή , αὐτός ἐπί ὁ πολύς τάλαντον μήτε κρατέω μήτε πνίγω , ἀλλά πρότερος μέν κέλομαι - στίθημι πιπράσκω ἅμα γυνή καί τέκνον καί ὁ ἑαυτοῦ , ὕστερον δέ ( μετά ὁ προσκυνέω ) σπλαγχνίζω ἐπί αὐτός ὁ κύριος ἀπολύω καί περί πᾶς ἀφίημι ὁ ἀφελής ; καί ἔργον γε λέγω κατά ὁ βούλημα ὁ Ἰησοῦς , τίς εἰμί * * * ὁ εὑρίσκω σύνδουλος εἷς ὀφείλω , οὐ ὁ κύριος ἑαυτοῦ ἀλλά ὁ πολύς ὀφείλω τάλαντον , ἑκατόν δηνάριον , καί τίς ὁ ὁράω ὁ μέν πνίγω ὁ δέ πνίγω σύνδουλος καί λυπέω σφόδρα καί σαφής παρίστημι ὁ κύριος ἑαυτοῦ πᾶς ὁ γίγνομαι . ὡς μέν οὖν ἐπί ἀλήθεια ἔχω ὁ πρόγματα , ἀποφαίνω μηδείς δύναμαι διηγέομαι εἰ μή Ἰησοῦς , ὁ » ὁ ἴδιος μαθητής κατά ἰδίαν«λύσαντος » πᾶς « , ἐπισημαίνω αὐτός ὁ ἡγεμονικός καί ἀνοίγνυμι ὁ ἐν τ«παραβολῇ θησαυρός πᾶς σκοτεινός , ἀπόκρυφος , ἀόρατος καί πληροφορέω διά ἐναργής αποδειζεω ὅς βούλομαι φωτίζω ὁ φώς ὁ γνῶσις πᾶς ὁ κατά ὁ παραβολή οὗτος , ἵνα ἅμα τε παρίστημι τίς ὁ εἷς προσάγω ὁ βασιλεύς ἄνθρωπος ὀφειλέτης πολύς τάλαντον καί ὁ ἑξῆς , καί ὁ ὀφείλω οὗτος ὁ ἑκατόν δηνάριον ἄλλος εἷς καί ὁ λοιπός , εἴτε δύναμαι εἰμί ὁ προαποδίδωμι » ἄνθρωπος ὁ ἁμαρτία « εἴτε καί ὁ διάβολος εἴτε μηδέτερος μέν οὗτος , ἄλλος δέ τις ἤτοι ἄνθρωπος ἤ ὁ ὑπό ὁ διάβολος τις . εἰμί γάρ ὁ σοφία ὁ θεός ἔργον καί ὁ περί ὁ ἴδιος πόα ἤτοι ποιόω κατά ὁ τοιόσδε ποιότης ( εἴτε ἐν ἀόρατος δύναμις , καί ἐν τις ἄνθρωπος ) ἀποδίδωμι προφητεύω ὁπωσποτοῦν ὑπό ὁ θεῖος πνεῦμα ἀναγράφω . ὡς δέ μηδέπω διαρκής νόος ἀναλαμβάνω ἐγώ ὁ δύναμαι ἀνακεράννυμι ὁ Χριστός νόος καί ἕως ὁ τοσοῦτος χωρέω φθάνω καί μετά ὁ πνεῦμα » πᾶς « ἐρευνάω » καί ὁ βάθος ὁ θεός « , οἴομαι , ἔτι ἀόριστος περί ὁ κατά ὁ τόπος λαμβάνω φαντασία , ἐπί τις εἷς ἀναφέρω πονηρός δοῦλος διά ὁ παραβολή δηλέομαι ὁ ἐνταῦθα παρίστημι περί ὁ ὁ πολύς τάλαντον ὀφειλή .