origenes.commentarium-in-evangelium-matthaei-lib-12-17 17.26
Καὶ ὅρα εἰ μὴ δηλοῦται τὰ τῆς ἐκκειμένης ἱστορίας ἐκ τοῦ τοὺς βουλομένους παγιδεῦσαι ἐν λόγω̣ τὸν Ἰησοῦν Φαρισαίους μὴ μόνους ἀπεσταλκέναι τοὺς μαθητὰς ἑαυτῶν πευσομένους περὶ τοῦ κήνσου , ἀλλὰ μετὰ τῶν Ἡρωδιανῶν . εἰκὸς γὰρ ὅτι ἐν τῷ λαῷ τότε οἶ μὲν διδάσκοντες τελεῖν τόν φόρον Καίσαρι ἐκαλοῦντο Ἡρωδιανοὶ ὑπὸ τῶν μὴ θελόντων τοῦτο γίνεσθαι · οἱ δὲ φαντασίᾳ ἐλευθερίας κωλύοντες διδόναι τόν φόρον τῷ Καίσαρι , ἐδόκουν εἷναι οἶ ἀκριβοῦντες τὰ Ἰουδαίων μαθήματα Φαρισαῖαι . εἰ δὲ μὴ βούλεταί τις ταῦθ’ οὕτως ἔχειν , δηλωσάτω πῶς βουλόμενοι αὐτὸν παγιδεῦσαι ἐν λόγῳ ἀποστέλλουσι τοὺς ἑαυτῶν μαθητὰς οἱ Φαρισαῖοι , ἀποστέλλουσι δέ καὶ τοὺς Ἡρωδιανοὺς πευσομένους περὶ τοῦ φόρου . ποία γὰρ παγὶς ἦν ἐν τῷ ἀποκρίνεσθαι τὸν Ἰησοῦν , εἴτε βούλεται κῆνσον δίδοσθαι Καίσαρι εἴτε μή , εἰ μὴ ( ὡς ἀποδεδώκαμεν ) κωλύοντος μὲν αὐτοῦ διδόναι κῆνσον Καίσαρι , ἔμελλον Ἡρωδιανοὶ παραδιδόναι αὐτὸν Ῥωμαίοις , ὡς ἀποστασίαν διδάσκοντα , ἐπιτρέποντος δέ οἱ Φαρισαῖοι ἔμελλον κατηγορεῖν τοῦ Ἰησοῦ ὡς βλέποντος εἰς πρόσωπον ἀνθρώπου μὰλλον ἤπερ διδάσκοντος ἐν ἀληθείᾳ τὴν ὁδὸν τοῦ θεοῦ ; βασάνισον δέ παρὰ σαυτῷ ὅτι οἱ τῶν Φαρισαίων μαθηταὶ λέγοντες · διδάσκαλε , οἴδαμεν ὅτι ἀληθὴς εἶ καὶ τὴν ὁδὸν τοῦ θεοῦ ἐν ἀληθείᾳ διδάσκεις , καὶ οὐ μέλει σοι περὶ οὐδενός , οὐ γὰρ βλέπεις εἰς πρόσωπον ἀνθρώπου οἷον προκαλοῦνται αὐτὸν διὰ <τούτου> ἐπαίνου ἐπὶ τὸ μὴ λαβεῖν πρόσωπον τῶν Ἡρωδιανῶν καὶ τῶν οἵ ἐφρόνουν τὰ Καίσαρος , ἴνα ἀπφηνάμενος κατὰ τὸ βούλημα τῶν Φαρισαίων περὶ τοῦ μὴ δεῖν Καίσαρι διδόναι φόρον , ὑπαὐτῶν παραδαθῇ τοῖς Ἡρωδιανοῖς . ὅρα δὲ καὶ γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς τὴν πανουργίαν αὐτῶν εἶπε · τί με πειράζετε , ὑποκριταί ; οὐκοῦν ἤδει πειραζόμενος ὑπὸ τῶν Φαρισαίων μετὰ πανουργίας αὑτῷ προσερχομένων , ἶν’ ὅ τί ποτ’ ἄν ἀποκρίνηται ἐκ τῆς ἀποκρίσεως ἐπιβουλεύσωσιν αὐτῷ . Ταῦτα μὲν οὖν ἐκ τοῦ προκειμένου εὐαγγελίου λελέχθω εἰς τὸν τόπον ὡς πρὸς τὴν λέξιν , οἶς συνᾴδει καὶ τὰ τοῦ Μάρκου καὶ τοῦ Λουκᾶ ῥητὰ περὶ τῶν ὁμοίων ὡς δυνατόν σοι παραθεμένῳ τὰ εὐαγγέλια καὶ συνεξετάζοντι αὐτὰ ἀλλήλοις ἰδεῖν · οὐκ ἄλλος γὰρ νοῦς ἐστι παρὰ τοῦτον εἰρημένος τῷ Ματθαίῳ περὶ τῶν κατὰ τὸν τόπον , καὶ παραπλησίως Ματθαίῳ παρὰ τῷ Μάρκῳ . ἅμα δέ καὶ διδασκόμεθα ἀπὸ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν μὴ τοῖς ὑπὸ τῶν πολλῶν λεγομένοις καὶ διὰ τοῦτο ἐνδόξοις φαινομένοις προφάσει τῆς εἰς θεὸν εὐσεβείας προσέχειν , ἀλλὰ <τοῖς> ὑπὸ τῆς ἐξετάσεως τῆς ἀκολουθίας τοῦ λόγου παρισταμένοις . πρόσχες γὰρ ὅτι , ζητουμένου τοῦ εἰ δεῖ διδόναι Καίσαρι κῆνσον ἢ μή , οὐχ ἁπλῶς ἀπεφήνατο τὸ δοκοῦν ἑαυτῷ ἀλλὰ εἰπὼν ἐπιδείξατέ μοι τὸ νόμισμα τοῦ κήνσου ἐπύθετο , τίνος ἡ εἰκὼν καὶ ἡ ἐπιγραφή , καὶ εἰποῦσιν ὅτι Καίσαρος , ἀπεκρίνατο ὅτι δεῖ ἀποδιδόναι τῷ Καίσαρι τὰ αὐτοῦ αἰτοῦντι καὶ μὴ ἀποστερεῖν αὐτὸν τῶν ἰδίων φαντασίᾳ θεοσεβίας · οὐ δήπου δὲ τὰ μέν Καίσαρος ἀποδιδόναι δεῖ τῷ Καίσαρι οὐχὶ δέ καὶ τὰ τοῦ θεοῦ τῷ θεῷ , κοὶ οὐ κωλύεταί τις ἀποδιδοὺς Καίσαρι τὰ Καίσαρος ἀποδιδόναι τῷ θεῷ τὰ τοῦ θεοῦ .
Lemmas: καί ὁράω εἰ μή δηλόω ὁ ὁ ἔκκειμαι ἱστορία ἐκ ὁ ὁ βούλομαι παγιδεύω ἐν λόγος ὁ Ἰησοῦς Φαρισαῖος μή μόνος ἀποστέλλω ὁ μαθητής ἑαυτοῦ πυνθάνομαι περί ὁ κῆνσος , ἀλλά μετά ὁ Ἡρωδιανός . ἔοικα γάρ ὅτι ἐν ὁ λαός τότε ὁ μέν διδάσκω τελέω ὁ φόρος Καῖσαρ καλέω Ἡρωδιανός ὑπό ὁ μή ἐθέλω οὗτος γίγνομαι · ὁ δέ φαντασία ἐλευθερία κωλύω δίδωμι ὁ φόρος ὁ Καῖσαρ , δοκέω εἰμί ὁ ἀκριβόω ὁ Ἰουδαῖος μάθημα Φαρισαῖος . εἰ δέ μή βούλομαι τις οὗτος οὕτως ἔχω , δηλόω πῶς βούλομαι αὐτός παγιδεύω ἐν λόγος ἀποστέλλω ὁ ἑαυτοῦ μαθητής ὁ Φαρισαῖος , ἀποστέλλω δέ καί ὁ Ἡρωδιανός πυνθάνομαι περί ὁ φόρος . ποῖος γάρ παγίς εἰμί ἐν ὁ ἀποκρίνω ὁ Ἰησοῦς , εἴτε βούλομαι κῆνσος δίδωμι Καῖσαρ εἴτε μή , εἰ μή ( ὡς ἀποδίδωμι ) κωλύω μέν αὐτός δίδωμι κῆνσος Καῖσαρ , μέλλω Ἡρωδιανός παραδίδωμι αὐτός Ῥωμαῖος , ὡς ἀποστασία διδάσκω , ἐπιτρέπω δέ ὁ Φαρισαῖος μέλλω κατηγορέω ὁ Ἰησοῦς ὡς βλέπω εἰς πρόσωπον ἄνθρωπος μάλα ἤ διδάσκω ἐν ἀλήθεια ὁ ὁδός ὁ θεός ; βασανίζω δέ παρά σεαυτοῦ ὅτι ὁ ὁ Φαρισαῖος μαθητής λέγω · διδάσκαλος , οἶδα ὅτι ἀληθής εἰμί καί ὁ ὁδός ὁ θεός ἐν ἀλήθεια διδάσκω , καί οὐ μέλω σύ περί οὐδείς , οὐ γάρ βλέπω εἰς πρόσωπον ἄνθρωπος οἷος προκαλέω αὐτός διά οὗτος ἔπαινος ἐπί ὁ μή λαμβάνω πρόσωπον ὁ Ἡρωδιανός καί ὁ ὅς φρονέω ὁ Καῖσαρ , ἵνα ἀποφαίνω κατά ὁ βούλημα ὁ Φαρισαῖος περί ὁ μή δέω Καῖσαρ δίδωμι φόρος , υπαυος παραδίδωμι ὁ Ἡρωδιανός . ὁράω δέ καί γιγνώσκω δέ ὁ Ἰησοῦς ὁ πανουργία αὐτός λέγω · τίς ἐγώ πειράω , ὑποκριτής ; οὐκοῦν ἦδος πειράω ὑπό ὁ Φαρισαῖος μετά πανουργία ἑαυτοῦ προσέρχομαι , ἵνα ὅς τίς ποτέ ἄν ἀποκρίνω ἐκ ὁ ἀπόκρισις ἐπιβουλεύω αὐτός . οὗτος μέν οὖν ἐκ ὁ πρόκειμαι εὐαγγέλιον λέγω εἰς ὁ τόπος ὡς πρός ὁ λέξις , ὅς συνᾴδω καί ὁ ὁ Μάρκος καί ὁ Λουκᾶς ῥητός περί ὁ ὅμοιος ὡς δυνατός σύ παρατίθημι ὁ εὐαγγέλιον καί συνεξετάζω αὐτός ἀλλήλων ὁράω · οὐ ἄλλος γάρ νόος εἰμί παρά οὗτος λέγω ὁ Ματθαῖος περί ὁ κατά ὁ τόπος , καί παραπλήσιος Ματθαῖος παρά ὁ Μάρκος . ἅμα δέ καί διδάσκω ἀπό ὁ σωτήρ ἐγώ μή ὁ ὑπό ὁ πολύς λέγω καί διά οὗτος ἔνδοξος φαίνω πρόφασις ὁ εἰς θεός εὐσέβεια προσέχω , ἀλλά ὁ ὑπό ὁ ἐξέτασις ὁ ἀκολουθία ὁ λόγος παρίστημι . προέχω γάρ ὅτι , ζητέω ὁ εἰ δέω δίδωμι Καῖσαρ κῆνσος ἤ μή , οὐ ἁπλῶς ἀποφαίνω ὁ δοκέω ἑαυτοῦ ἀλλά λέγω ἐπιδείκνυμι ἐγώ ὁ νόμισμα ὁ κῆνσος πυνθάνομαι , τίς ὁ εἰκών καί ὁ ἐπιγραφή , καί λέγω ὅτι Καῖσαρ , ἀποκρίνω ὅτι δέω ἀποδίδωμι ὁ Καῖσαρ ὁ αὐτός αἰτέω καί μή ἀποστερέω αὐτός ὁ ἴδιος φαντασία θεοσεβία · οὐ δήπου δέ ὁ μέν Καῖσαρ ἀποδίδωμι δέω ὁ Καῖσαρ οὐ δέ καί ὁ ὁ θεός ὁ θεός , κοί οὐ κωλύω τις ἀποδίδωμι Καῖσαρ ὁ Καῖσαρ ἀποδίδωμι ὁ θεός ὁ ὁ θεός .