origenes.commentarium-in-evangelium-matthaei-lib-12-17 15.7
Οἶμαι δ' ὅτι καὶ ἐπεὶ πολλαὶ πονηραὶ δυνάμεις περὶ τὴν ἀνθρωπίνην ψυχὴν ἀρχῆθεν ἀσχολοῦνται ποικίλως αὐτῇ ἐπιβουλεύουσαι , διὰ τοῦτο ὡς ἤδη ἐκ τῶν προτέρων τὴν δύναμιν αὐτοῦ μαθόντες οἱ προσφέροντες τῷ σωτῆρι τὰ <παιδία ἤ τὰ> βρέφη τοῦτ' ἐποίουν , ἴνα διὰ τῆς ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν αὐτοῦ καὶ τῆς περὶ τῶν παιδίων καὶ τῶν βρεφῶν εὐχῆς <καὶ> διὰ τῆς ἀφῆσ ἀπελαύνηται μὲν τὰ χείρονα , δύναμις δὲ ἐγγινομένη διαφέρουσα καὶ πρὸς τὰ ἑξῆς διαρκῇ ὡς κωλυτικὴ τυγχάνουσα ἐπαφῆς τῶν ἐναντίων . καὶ ὁ σωτὴρ οὖν οὐχ <ὡς> ἁπλοῦν τι καὶ ἄκαιρον ἐπιστάμενος τὸ τοιοῦτον , ἀλλὰ σωτήριον τοῖς ὑπ' αὐτοῦ χειροθετουμένοις ὧν ἤπτετο , φησὶ τοῖς ἐπιτιμῶσι μαθηταῖς καὶ διὰ τοῦ ἐπιτιμᾶν κωλύουσιν αὐτῷ προσφέρεσθαι τὰ παιδία <ἤ τὰ βρέφη> τὸ ἄφετε τὰ παιδία καὶ μὴ κωλύετε αὐτὰ ἐλθεῖν πρός με . εἰ μὲν οὖν ἔχει λόγον τὰ ἀποδεδομένα περὶ τοῦ ὑπὸ τίνων προσηνέχθη ἤ τίνες προσέφερον , ἀκολούθως ἄν ἐκείνοις μαθηταί τινες ἐξαίρετοι νοοῖντο τοῦ Ἰησοῦ δυνάμεις ἄγιαι μεμαθητευμέναι τῷ υἱῷ τοῦ · φθάνειν γὰρ καὶ ἐπὶ τοιαύτας τὸ τῶν μαθητῶν Ἰησοῦ ὄνομα εὔλογον , ἴνα μὴ μόνον οἱ ἄνθρωποι αὐτῷ μαθητεύωνται , ἀλλὰ καὶ ἄγγελοι , οἴς ὤφθη , καὶ εἴτις αὐτῷ πιστεύειν βούλεται ἀπὸ » παντὸς ὀνόματος ὀνομαζομένου οὐ μόνον ἐν τῷ αἰῶνι τούτῳ ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ μέλλοντι « . εἰ μέντοι τὸ τοιοῦτόν τις βίαιον νομίζοι , θέλων μὴ ἐπ' ἄλλων τάσσεσθαι ἤ ἀνθρώπων τὸ τῶν μαθητῶν ὄνομα , ἐπιτιμώντων τοῖς προσφέρουσι τῷ Ἰησοῦ τὰ βρέφη καὶ τὰ παιδία , εἶεν ἄν οἱ τῶν διδάσκειν τὸν λόγον ἐπιχειρούντων ἁπλούστεροι καὶ μέχρι παισδίων λόγον ἔχοντες , γάλακτι ἐοικότα ποτίζοντι τοὺ γάλακτος χρῄζοντας , προσφέροντες τῷ Ἰησοῦ βρέφη καὶ παιδία · οὐ γὰρ δύνανται λόγῳ πνευματικωτέρῳ τῆς τούτων καταστάσεως *** πείθεν *** ὡς ὁ δυνάμενος λέγειν · » Ἕλληςί τε καὶ βαρβάροις , σοφοῖς τε καὶ ἀνοήτοις ὀφειλέτης εἰμέ « . τούτων δὴ προσφερόντων τῷ Ἰησοῦ βρέφη καὶ παιδία <τοιαῦτα , τουτέστι νηπίους πίστεως καὶ ἧττον ἔτι μεμαθητευμένους , οἱ> λογικώτεροι νομιζόμενοι εἶναι τῶν διδασκόντων <ἐκείνων τῶν ἁπλουστέρων> καὶ διὰ τοῦτο μαθηταὶ χρηματίζοντες Ἰησοῦ , πρὶν μάθωσι τὰ περὶ τῶν βρεφῶν καὶ τῶν παιδίων <τοιούτων> , ἐπιτιμῶσι τοῖς ἁπλούστερον διδάσκουσι καὶ παιδία <καὶ βρέφη τῷ Ἰησοῦ> προσφέρουσι . Σαφῶς δὲ τὸ τοιοῦτον νοήσεις , ἐπιστήσας τῷ » βλέπετε γὰρ τὴν κλῆσιν ὑμπων , ἀδελφοί , ὅτι οὐπολλοὶ σοφοὶ κατὰ σάρκα , οὐ πολλοὶ δυνατοί , οὐ πολλοὶ εὐγενεὶς · ἀλλὰ τὰ μωρὰ τοῦ κόσμου ἐξελέξατο9 ὁ θεὸς « <«τὰ ἀσθενῆ « καὶ » τὰ ἀγενῆ « καὶ> » τὰ μὴ ὄντα , ἵνα τὰ ὄντι καταργήσῃ « . βλεπέτω τις οὗν τινα τῶν ἐπαγγελλομένων κατήχησιν ἐκκλησιαστικὴν καὶ διδασκαλίαν προσφέροντα » τὰ μωρὰ τοῦ κόσμου « , καὶ » τὰ ἐξουδενωμένα « » καὶ τὰ ἀγενῆ « *** καὶδιὰ τοῦτο λεχθηςόμενα ἂν καὶ παιδία <καὶ βρέφη> , καὶ βλέπων ἐπιτιμάτω ( ὡς ἀκρίτως ποιοῦντι ) τῷ προσφέροντι τηλικαῦτα τῷ σωτῆρι καὶ διδασκάλῳ βρέφηυ καὶ παιδία . καὶ πρόσχες εἰ μὴ ἁρμόζει ἀναφέρειν τὰ νῦν ἐξεταζόμενα ἐπὶ τὰ τοιαῦτα , τῶν μὲν προσφερόντων παιδία , ἵνα τὰς χεῖρας αὐτοῖς ἐπιθῇ Ἰησοῦς καὶ προσεύξηται , τῶν δὲ μαθητῶν ἐπιτιμώντων αὐτοῖς . εἴποι δ’ἂν πρὸς τοὺς ἐπιτιμῶντας ἐπὶ παιδίοις προσαγομένοις τῷ Ἰησοῦ <ὁ> διδάσκαλος καὶ σωτὴρ καὶ κύριος · ἄφετε τὰ παιδία καὶ μὴ κωλύετε αὐτὰ ἐλθεῖν πρός με . εἶτα προτρέπων τοὺς μαθητὰς <αὐτοῦ ἤδη> ὄντας ἄνδρας συγκαταβαίνειν τῇ ὠφελείᾳ τῶν παιδίων ( ὅπως γένωνται τοῖς παιδίοις <ὡς> παιδία , ἵνα τὰ παιδία κερδήσωσι ) λεγέτω ὁ σωτὴρ τὸ τῶν γὰρ τοιούτων ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν · καὶ γὰρ αὐτὸς » ἐν μορφῇ θεοῦ ὑπάρχων οὐχ ἁρπαγμὸν ἡγή - σατο τὸ εἶναι ἴσα θεῷ « , γέγονε παιδίον , ὥστε λελέχθαι τοῖς μάγοις ὑπὸ τοῦ Ἡρώδου περὶ αὐτοῦ · » πορευθέντες ἀκριβῶς ἐξετάσατε περὶ τοῦ παιδίου « , καὶ ὑπὶ τοῦ Ματθαίου ὅτι » ὁ ἀστήρ , ὃν εἶδον ἐν τῇ ἀνατολῇ , προῆγεν αὐτοὺς ἕως οὗ ἐλθὼν ἐστάθη οὗ ἦν τὸ παιδίον « · καὶ μετ’ ὀλίγα » ἐλθόντες ( φηςίν ) εἰς τὴν οἰκίαν εἶδον τὸ παιδίον μετὰ Μαρίας τῆς μητρὸς αὐτοῦ « . καὶ ὁ φανεὶς δὲ τῷ Ἰωσὴφ ἄγγελος παιδίον ἐκάλεσε τὸν <τοιοῦτον καὶ> τηλικοῦτον ἡμῶν σωτῆρα εἰπών · » ἐγερθεὶς παράλαβε τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ , καὶ φεῦγε εἰς Αἴγυπτον « . πάλιν τε αὖ τελευτήσαντος τοῦ Ἡρώδου ἄγγελος κυρίου κατ’ ὄναρ φαίνεται τῷ Ἰωςὴφ ἐν Αἰγύπτῳ λέων · ἐγερθεὶς παράλαβε τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ « . καὶ ὁ Ἰησοῦς οὖν οὐ μόνον κατὰ τὴν ἱστορίαν , ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν ἀναγωγὴν ἐταπείνωσεν » ἑαυτὸν ὡς παιδίον « , ὥστ’ ἂν εἰπεῖν ὡς τὸ » μάθετε ἀπ’ ἐμοῦ , ὅτι πρᾷός εἱμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ « , οὕτῶς καὶ τὸ » μάθετε ἀπ’ ἐμοῦ « γενομένου ὡς παιδίον , πῶς λέγω τὸ *** τῶν γὰρ τοιούτων ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν , τοιού - των ὁποῖά ἐστι τὰ παιδία , περὶ ὧν οὐκ ἐπιτρέπει τοὺς μαθητὰς ἐπιτιμᾶν τοῖς προσφέρουσιν αὐτά . καὶ Παῦλος δὲ ὡς ἐπιστάμενος τὸ τῶν γὰρ τοιούτων ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν , δυνάμενος » ἐν βάρει εἶναι ὡς Χριστοῦ « ἀπόστολος , ἐγένετο νήπιος καὶ παραπλήσιος τροφῷ θαλπούσῃ τὸ ἑαυτῆς παιδίον καὶ λαλούσῃ λόγους ὡς παιδίον διὰ τὸ παιδίον .
Lemmas: οἴομαι δέ ὅτι καί ἐπεί πολύς πονηρός δύναμις περί ὁ ἀνθρώπινος ψυχή ἀρχῆθεν ἀσχολέω ποικίλος αὐτός ἐπιβουλεύω , διά οὗτος ὡς ἤδη ἐκ ὁ πρότερος ὁ δύναμις αὐτός μανθάνω ὁ προσφέρω ὁ σωτήρ ὁ ἀπαιδία ἤ ὅς βρέφος οὗτος ποιέω , ἵνα διά ὁ ἐπίθεσις ὁ χείρ αὐτός καί ὁ περί ὁ παιδίον καί ὁ βρέφος εὐχή καί διά ὁ ἁφή ἀπελαύνω μέν ὁ κακός , δύναμις δέ ἐγγίγνομαι διαφέρω καί πρός ὁ ἑξῆς διαρκέω ὡς κωλυτικός τυγχάνω ἐπαφή ὁ ἐναντίος . καί ὁ σωτήρ οὖν οὐ ὡς ἁπλόος τις καί ἄκαιρος ἐπίσταμαι ὁ τοιοῦτος , ἀλλά σωτήριος ὁ ὑπό αὐτός χειροθετέω ὅς ἅπτω , φημί ὁ ἐπιτιμάω μαθητής καί διά ὁ ἐπιτιμάω κωλύω αὐτός προσφέρω ὁ παιδίον ἦ ὁ βρέφη> ὁ ἀφίημι ὁ παιδίον καί μή κωλύω αὐτός ἔρχομαι πρός ἐγώ . εἰ μέν οὖν ἔχω λόγος ὁ ἀποδίδωμι περί ὁ ὑπό τίς προσφέρω ἤ τίς προσφέρω , ἀκόλουθος ἄν ἐκεῖνος μαθητής τις ἐξαιρετός νοέω ὁ Ἰησοῦς δύναμις ἅγιος μαθητεύω ὁ υἱός ὁ · φθάνω γάρ καί ἐπί τοιοῦτος ὁ ὁ μαθητής Ἰησοῦς ὄνομα εὔλογος , ἵνα μή μόνος ὁ ἄνθρωπος αὐτός μαθητεύω , ἀλλά καί ἄγγελος , ὅς ὁράω , καί ἔστις αὐτός πιστεύω βούλομαι ἀπό » πᾶς ὄνομα ὀνομάζω οὐ μόνος ἐν ὁ αἰών οὗτος ἀλλά καί ἐν ὁ μέλλω « . εἰ μέντοι ὁ τοιοῦτος τις βίαιος νομίζω , ἐθέλω μή ἐπί ἄλλος τάσσω ἤ ἄνθρωπος ὁ ὁ μαθητής ὄνομα , ἐπιτιμάω ὁ προσφέρω ὁ Ἰησοῦς ὁ βρέφος καί ὁ παιδίον , εἰμί ἄν ὁ ὁ διδάσκω ὁ λόγος ἐπιχειρέω ἁπλόος καί μέχρι παισδίων λόγος ἔχω , γάλα ἔοικα ποτίζω ὁ γάλα χρῄζω , προσφέρω ὁ Ἰησοῦς βρέφος καί παιδίον · οὐ γάρ δύναμαι λόγος πνευματικός ὁ οὗτος κατάστασις *** πείθω *** ὡς ὁ δύναμαι λέγω · » Ἕλλην τε καί βάρβαρος , σοφός τε καί ἀνόητος ὀφειλέτης εἰμί « . οὗτος δή προσφέρω ὁ Ἰησοῦς βρέφος καί παιδίον <τοιαυτος , τουτέστι νήπιος πίστις καί ἥσσων ἔτι μαθητεύω , οἷ λογικός νομίζω εἰμί ὁ διδάσκω <εκειναω ὁ ἁπλόος καί διά οὗτος μαθητής χρηματίζω Ἰησοῦς , πρίν μανθάνω ὁ περί ὁ βρέφος καί ὁ παιδίον τοιοῦτος , ἐπιτιμάω ὁ ἁπλόος διδάσκω καί παιδίον καί βρέφος ὁ Ἰησοῦς προσφέρω . σαφής δέ ὁ τοιοῦτος νοέω , ἐφίστημι ὁ » βλέπω γάρ ὁ κλῆσις ὑμπων , ἀδελφός , ὅτι ουπολυς σοφός κατά σάρξ , οὐ πολύς δυνατός , οὐ πολύς εὐγενής · ἀλλά ὁ μωρός ὁ κόσμος ἐκλέγω ὁ θεός « <«τὰ ἀσθενής « καί » ὁ ἀγενής « καί » ὁ μή εἰμί , ἵνα ὁ εἰμί καταργέω « . βλέπω τις οὖν τις ὁ ἐπαγγέλλω κατήχησις ἐκκλησιαστικός καί διδασκαλία προσφέρω » ὁ μωρός ὁ κόσμος « , καί » ὁ ἐξουδενόω « » καί ὁ ἀγενής « *** καὶδιὰ οὗτος λέγω ἄν καί παιδίον καί βρέφη> , καί βλέπω ἐπιτιμάω ( ὡς ἄκριτος ποιέω ) ὁ προσφέρω τηλικοῦτος ὁ σωτήρ καί διδάσκαλος βρέφηυ καί παιδίον . καί προέχω εἰ μή ἁρμόζω ἀναφέρω ὁ νῦν ἐξετάζω ἐπί ὁ τοιοῦτος , ὁ μέν προσφέρω παιδίον , ἵνα ὁ χείρ αὐτός ἐπιτίθημι Ἰησοῦς καί προσεύχομαι , ὁ δέ μαθητής ἐπιτιμάω αὐτός . λέγω ὅδε πρός ὁ ἐπιτιμάω ἐπί παιδίον προσάγω ὁ Ἰησοῦς ὁ διδάσκαλος καί σωτήρ καί κύριος · ἀφίημι ὁ παιδίον καί μή κωλύω αὐτός ἔρχομαι πρός ἐγώ . εἶτα προτρέπω ὁ μαθητής αὐτός ἐσθίω εἰμί ἀνήρ συγκαταβαίνω ὁ ὠφέλεια ὁ παιδίον ( ὅπως γίγνομαι ὁ παιδίον ὡς παιδίον , ἵνα ὁ παιδίον κερδαίνω ) λέγω ὁ σωτήρ ὁ ὁ γάρ τοιοῦτος εἰμί ὁ βασιλεία ὁ οὐρανός · καί γάρ αὐτός » ἐν μορφή θεός ὑπάρχω οὐ ἁρπαγμός ἡγέομαι - Σάτο ὁ εἰμί ἴσος θεός « , γίγνομαι παιδίον , ὥστε λέγω ὁ μάγος ὑπό ὁ Ἡρώδης περί αὐτός · » πορεύω ἀκριβής ἐξετάζω περί ὁ παιδίον « , καί ὑπέρχομαι ὁ Ματθαῖος ὅτι » ὁ ἀστήρ , ὅς ὁράω ἐν ὁ ἀνατολή , προάγω αὐτός ἕως ὅς ἔρχομαι ἵστημι οὗ εἰμί ὁ παιδίον « · καί μετά ὀλίγος » ἔρχομαι ( φημί ) εἰς ὁ οἰκία ὁράω ὁ παιδίον μετά Μαρία ὁ μήτηρ αὐτός « . καί ὁ φαίνω δέ ὁ Ἰωσήφ ἄγγελος παιδίον καλέω ὁ <τοιοω καί τηλικοῦτος ἐγώ σωτήρ λέγω · » ἐγείρω παραλαμβάνω ὁ παιδίον καί ὁ μήτηρ αὐτός , καί φεύγω εἰς Αἴγυπτος « . πάλιν τε αὖ τελευτάω ὁ Ἡρώδης ἄγγελος κύριος κατά ὄναρ φαίνω ὁ Ἰωσήφ ἐν Αἴγυπτος λέων · ἐγείρω παραλαμβάνω ὁ παιδίον καί ὁ μήτηρ αὐτός « . καί ὁ Ἰησοῦς οὖν οὐ μόνος κατά ὁ ἱστορία , ἀλλά καί κατά ὁ ἀναγωγή ταπεινόω » ἑαυτοῦ ὡς παιδίον « , ὥστε ἄν λέγω ὡς ὁ » μανθάνω ἀπό ἐγώ , ὅτι πρᾶος εἰμί καί ταπεινός ὁ καρδία « , οὕτως καί ὁ » μανθάνω ἀπό ἐγώ « γίγνομαι ὡς παιδίον , πῶς λέγω ὁ *** ὁ γάρ τοιοῦτος εἰμί ὁ βασιλεία ὁ οὐρανός , οιὁ - ὁ ὁποῖος εἰμί ὁ παιδίον , περί ὅς οὐ ἐπιτρέπω ὁ μαθητής ἐπιτιμάω ὁ προσφέρω αὐτός . καί Παῦλος δέ ὡς ἐπίσταμαι ὁ ὁ γάρ τοιοῦτος εἰμί ὁ βασιλεία ὁ οὐρανός , δύναμαι » ἐν βάρος εἰμί ὡς Χριστός « ἀπόστολος , γίγνομαι νήπιος καί παραπλήσιος τροφός θάλπω ὁ ἑαυτοῦ παιδίον καί λαλέω λόγος ὡς παιδίον διά ὁ παιδίον .