origenes.commentarium-in-evangelium-matthaei-lib-12-17 15.16
Ζητήσαι δ´ ἄν τις ἀκολούθως ὅτι , εἴπερ τέλειός ἐστιν ὁ πάσας ἔχων τὰς ἀρετὰς καὶ μηκέτι τι ἀπὸ κακίας πράττων , πῶς τέλειος γένοιτ’ ἂν ὁ πωλήσας ἑαυτοῦ τὰ ὑπάροντα καὶ δοὺς τοῖς πτωχοῖς . ἔστω γάρ τινα τοῦτο πεποιηκέναι , πῶς δ’ αὖ καὶ ἀόργητος γένοιτ’ ἂν ἀθρόως , εἰ τύχοι εὐέμπτωτος ὢν εἰς ὀργήν ; πῶς δὲ καὶ ἄλυπος καὶ κρείττων παντὸς οὑτινοσοῦ συμβῆναι δυναμένου τοῦ τὴν λύπην προκαλουμένου ; πῶς δὲ καὶ ἔξω φόβου πάντη ἔσται τοῦ περὶ πόνων ἢ θανάτου ἢ τῶν ὅσα δύναται τὴν ἔτι ἐτελεστέραν ψυχὴν φοβῆσαι ; τίνα δὲ τρόπον ὁ ἀποδόμενος τὰ ὑπάρχοντα καὶ διαδοὺς πτωχοῖς ἐκτὸς ἔσται πάσης ἐπιθυμίας ; λέγοι γὰρ ἄν τις ὅτι δυνατόν , παρ’ αὐτὸ τὸ ἀποδίδοσθαι πάντα τὰ ὑτάρχοντα παθόντα τι ἀνθρώπινον ὑπὸ τῆς πενίας , μετανοῆσαι μὲν ἐπὶ τῷ τετολμημένῳ ἐπιθυμῆσαι δὲ τῆς παραπλησίου κτήσεως . εἰ δὲ καὶ ἡ λεγομένη ἡδονή , ἄλογος οὖσα ἔπαρσις τῆς ψυχῆς , πάθος ἐστί , πῶς ἄν τις ἅμα τε ἀπολοῖτο πάντα τὰ ὑπάρχοντα χοντα καὶ διαδοίη πτωχοῖς , ἅμα δὲ ἀπαλλαγείη τοῦ ἀλόγως ἐπαίρεσθαι ; προσθείη δ’ ἄν τις τῇ ἐπαπορήσει ὅτι πῶς δύναται παρὰ τὸ ἀποδεδόσθαι τὰ ὑπάρχοντα καὶ πτωχοῖς [ τις ] διαδεδωκέναι σοφὸς γενέσθαι καὶ δέχεσθαι τὴν τοῦ θεοῦ σοφίαν , ὥστε λόγον διδόναι παντὶ τῷ ἐρωτῶντι αὐτὸν περὶ τῆς ἐν ταῖς ἱεραῖς γραφαῖς κεκρυμμέως τῶν πεπιστευμένων καὶ περὶ τῶν ἐν ταῖς ἱεραῖς γραφαῖς κεκρυμέν ως εἰρημένων ; ὅρα δὲ ὅτι γενική ἐστιν ἡ ἐπαπόρησις , ἤτοι γενναία καὶ οὐκ εὔλυτος . εἲτε γὰρ παρ’ αὐτὸ τοῦτο μόνον φήσομέν τινα τέλειον γεγονέναι , κἂν μὴ ἀναλαβὼν ᾖ ἃ ἐξεθέμεθα , άτόπῳ περιπεσούμεθα λέγοντες εἶναί τινα καὶ τέλειον ἅμα καὶ ἁμαρτωλόν ( ἁμαρτωλὸς γὰρ ὁ ὀργίλος καὶ ὁ τὴν τοῦ κόσμου λύπην λυπούμενος καὶ ὁ τὰ ἐπίπονα ἢ θάνατον φοβούμενος καὶ ὁ ἐπιθυμῶν τῶν ἀπόντων καὶ ὁ ἀλόγως ἐπαιρόμενος τὴν ψυχὴν ὡς ἐπ’ ἀγαθοῖς τοῖς οὐκ ἀγαθοῖς ) . εἴτε ἅμα τῷ ἀποδόσθαι τινὰ τὴν οὐσίαν καὶ διαδοῦναι πτωχοῖς φήσομεν αὐτὸν ὡσπερεὶ θεόληπτον γενόμενον πάσας τὰς ἀρετὰς ἀνειληφέναι καὶ πᾶσαν κακίαν ἀποτεθεῖσθαι , πιστῶς μὲν ( ἵνα κοινότερον ὀνομάσω ) ἐποῦμεν , οὐκ οἶδα δὲ εἰ ἀληθῶς · καὶ τάχα καταγελάσονται ἡμῶν , ὡς οὐ φρόνιμα λεγόντων , οἱ ἀκούσαντες τοιαὐτης λύσεως προσαγομένης τῷ ἐπηπορημένῳ .
Lemmas: ζητέω δ´ ἄν τις ἀκόλουθος ὅτι , εἴπερ τέλειος εἰμί ὁ πᾶς ἔχω ὁ ἀρετή καί μηκέτι τις ἀπό κακία πράσσω , πῶς τέλειος γίγνομαι ἄν ὁ πωλέω ἑαυτοῦ ὁ ὑπαίρω καί δίδωμι ὁ πτωχός . εἰμί γάρ τις οὗτος ποιέω , πῶς δέ αὖ καί ἀόργητος γίγνομαι ἄν ἀθρόος , εἰ τυγχάνω εὐέμπτωτος εἰμί εἰς ὀργή ; πῶς δέ καί ἄλυπος καί κρατύς πᾶς ουτινοσος συμβαίνω δύναμαι ὁ ὁ λύπη προκαλέω ; πῶς δέ καί ἔξω φόβος πάντῃ εἰμί ὁ περί πόνος ἤ θάνατος ἤ ὁ ὅσος δύναμαι ὁ ἔτι ἐτελεστέραν ψυχή φοβέω ; τίς δέ τρόπος ὁ ἀποδίδωμι ὁ ὑπάρχω καί διαδίδωμι πτωχός ἐκτός εἰμί πᾶς ἐπιθυμία ; λέγω γάρ ἄν τις ὅτι δυνατός , παρά αὐτός ὁ ἀποδίδωμι πᾶς ὁ υταρχοειντα πάσχω τις ἀνθρώπινος ὑπό ὁ πενία , μετανοέω μέν ἐπί ὁ τολμάω ἐπιθυμέω δέ ὁ παραπλήσιος κτῆσις . εἰ δέ καί ὁ λέγω ἡδονή , ἄλογος εἰμί ἔπαρσις ὁ ψυχή , πάθος εἰμί , πῶς ἄν τις ἅμα τε ἀπόλλυμι πᾶς ὁ ὑπάρχω χω καί διαδέω πτωχός , ἅμα δέ ἀπαλλάσσω ὁ ἄλογος ἐπαίρω ; προστίθημι δέ ἄν τις ὁ ἐπαπόρησις ὅτι πῶς δύναμαι παρά ὁ ἀποδίδωμι ὁ ὑπάρχω καί πτωχός [ τις ] διαδίδωμι σοφός γίγνομαι καί δέχομαι ὁ ὁ θεός σοφία , ὥστε λόγος δίδωμι πᾶς ὁ ἐρωτάω αὐτός περί ὁ ἐν ὁ ἱερός γραφεύς κρύπτω ὁ πιστεύω καί περί ὁ ἐν ὁ ἱερός γραφή κρύπτω ὅμοιος λέγω ; ὁράω δέ ὅτι γενικός εἰμί ὁ ἐπαπόρησις , ἤτοι γενναῖος καί οὐ εὔλυτος . εἴτε γάρ παρά αὐτός οὗτος μόνος φημί τις τέλειος γίγνομαι , ἐάν μή ἀναλαμβάνω εἰμί ὅς ἐκτίθημι , ἄτοπος περιπίπτω λέγω εἰμί τις καί τέλειος ἅμα καί ἁμαρτωλός ( ἁμαρτωλός γάρ ὁ ὀργίλος καί ὁ ὁ ὁ κόσμος λύπη λυπέω καί ὁ ὁ ἐπίπονος ἤ θάνατος φοβέω καί ὁ ἐπιθυμέω ὁ ἄπειμι καί ὁ ἄλογος ἐπαίρω ὁ ψυχή ὡς ἐπί ἀγαθός ὁ οὐ ἀγαθός ) . εἴτε ἅμα ὁ ἀποδίδωμι τις ὁ οὐσία καί διαδίδωμι πτωχός φημί αὐτός ὡσπερεί θεόληπτος γίγνομαι πᾶς ὁ ἀρετή ἀναλαμβάνω καί πᾶς κακία ἀποτίθημι , πιστός μέν ( ἵνα κοινός ὀνομάζω ) ποῶ , οὐ οἶδα δέ εἰ ἀληθής · καί τάχα καταγελάω ἐγώ , ὡς οὐ φρόνιμος λέγω , ὁ ἀκούω τοιοῦτος λύσις προσάγω ὁ ἐπαπορέω .