origenes.commentarium-in-evangelium-matthaei-lib-10-11 11.6
Καὶ τότε οἱ μαθηταὶ διαπεράσαντες ἦλθον εἰς τὴν γῆν Γενησαρέτ , ἧς τὴν ἑρμηνείαν εἰ ἔγνωμεν , καὶ ἀπ᾿ αὐτῆς ὠνάμεθα ἄν τι πρὸς τὴν τῶν προκειμένων διήγησιν . παρατήρει δέ ἐπεὶ » πιστὸς ὁ θεός « , οὐκ ἐῶν πειρασθῆναι τοὺς ὄχλους ὑπέρ ὃ δύνανται ) , τίνα τρόπον ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ τοὺς μὲν μαθητὰς ἠνάγκασεν ἐμβῆναι εἰς τὸ πλοῖον , ὡς ἰσχυροτέρους καὶ δυναμένους ἐπὶ τὸ μέσον τῆς θαλάσσης φθάσαι καὶ ὑπομεῖναι τὴν ἀπὸ τῶν κυμάτων βάσανον ( ἕως ἄξιοι τῆς θείας γένωνται καὶ ἴδωσι τὸν Ἰησοῦν καὶ ἀκούσωσιν <λαλοῦντος αὐτοῦ καὶ ἀναβάντος αὐτοῦ διαπεράσει καὶ ἐλθεῖν εἰς τὴν γῆν Γενησαρέτ ) , τοὺς δὲ ὄχλους ἀπολύσας , οὐ λαβόντας πεῖραν ὡς ἀσθενεστέρους πλοίου κοὶ κυμάτων καὶ ἐναντιουμένου ἀνέμου , ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος κατ᾿ ἰδίον προσεύξασθαι . περὶ τίνος δέ προσεύξασθαι , ἢ τάχα περὶ μὲν τῶν ὄχλων , ἵνα ἀπολυθέντες μετὰ τοὺς τῆς εὐλογίας ἄρτους μηδὲν ἐναντίον τῇ ἀπὸ τοῦ Ἰησοῦ ἀπολύσει πράξωσι , περὶ δέ τῶν μαθητῶν , ἔνα ἀναγκασθέντες ὑπ᾿ αὐτοῦ ἐμβῆναι εἰς τὸ πλοῖον καὶ προάγειν αὐτὸν εἰς τὸ πέραν μηδὲν πάθωσιν ἐν τῇ θαλάσσῃ , μήθ’ ὑπὸ τῶν βασανιζόντων τὸ πλοῖον αὐτῶν κυμάτων μήθ’ ὑπὸ τοῦ ἐναντίου ἀνέμου ; καὶ θαρρήσας εἴποιμι ἄν ὅτι ὅτι τὴν τοῦ Ἰησοῦ πρὸς τὸν πατέρα περὶ τῶν μαθητῶν εὐχὴν οὐδὲν πεπόνθασιν οὗτοι , θαλάσσης κοὶ κυμάτων καὶ ἐναντίου ἀνέμου αὐτοῖς ἀντιπρασσόντων . Ὁ μέν οὖν ἁπλούστερος ἀρκείσθω τῇ ἱστορίᾳ · ἡμεῖς δέ , δέ , ποτε ἀνάγκαις πειρασμῶν περιπίπτομεν , ἀναμιμνησκώμεθα ὅτι ἠνάγκασεν ἡμᾶς ὁ Ἰησοῦς ἐμβῆναι εἰς τὸ πλοῖον , αὐτὸν βουλόμενος ἡμᾶς προάγειν εἰς τὸ πέραν . οὐ γὰρ δυνατὸν μὴ πειρασμοὺς ὑπομείναντος κυμάτων καὶ ἀνέμου ἐναντίου εἰς τὸ πέραν φθάσοι . εἶτ᾿ ἐπειδὰν ἴδωμεν πολλὰ τὰ περιεστηκότα ἡμᾶς πράγματα καὶ χαλεπὰ καὶ κάμνοντες μετρίως αὐτὰ ἐπὶ ποσὸν διανηξώμεθα , λογιζώμεθα ὅτι τὸ πλοῖον ἡμῶν μέσον ἐστὶ τῆς θαλάσσης τότε , βασανιζόμενον ὑπὸ τῶν κυμάτων βουλομένων ἡμᾶς ναυαγῆσαι » περὶ τὴν πίστιν « ἤ τινα τῶν ἀρετῶν . ἀλλ᾿ ἐπὰν τὸ πνεῦμα τοῦ πονηροῦ βλέπωμεν ἀντιπρᾶττον ἡμῶν τοῖς πράγμασιν , ἐννοήσωμεν ὅτι τότε ἡμῖν ἐναντίος ἐστὶν ὁ ἄνεεμος . ἐπὸν οὖν ταῦτα πάσχοντες τρεῖς φυλακὰς τῆς νυκτὸς τοῦ ἐν τοῖς πειρασμοῖς σκότους διανύσωμεν , κατὰ τὸ δυνατὸν ἀγωνιζόμενοι καλῶς καὶ τηροῦντες ἑαυτοὺς πρὸς τὸ μὴ ναυαγῆσαι » περὶ τὴν πίστιν « ἤ τινα τῶν ἀρετῶν , πρώτην φυλακὴν τὸν πατέρα τοῦ σκότους καὶ τῆς κακίας , καὶ δευτέραν τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν ἀντικείμενον καὶ ἐπαιρόμενον » ἐπὶ πάντα λεγόμενον θεὸν ἢ σέβασμα « , καὶ τρίτην τὸ ἐναντίον τῷ ἁγίῳ πνεύματι πνεῦμα , τότε πιστεύωμεν ὅτι τετάρτης φυλακῆς , ὅτε » ἡ νὺξ προέκοψεν ἡ δὲ ἡμέρα ἤγγικεν « , ἐλεύσεται πρὸς ἡμᾶς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ , ἶν’ εὐτρεπίσῃ ἡμῖν τὴν θάλασσαν περιπατῶν ἐπ αὐτῆς . καὶ ἐπὰν ἴδωμεν τὸν λόγον ἡμῖν ἐπφανιζόμενον , ταραχθησόμεθα μὲν πρὶν τρανῶς καταλαβεῖν ὅτι ὁ σωτὴρ ἡμῖν ἐπιδεδήμηκεν , οἰόμενοι ἔτι φάντασμα θεωρεῖν , καὶ φοβούμενοι κεκραξόμεθα · ἀλλ᾿ αὐτὸς εὐθέως ἡμῖν λαλήσει λέγων · θαρσεῖτε , ἐγώ εἰμι , μὴ φοβεῖσθε . καὶ θερμότερον κινούμενος ἀπὸ τοῦ θαρσεῖτε εἴ τις ἐν ἡμῖν εὑρεθείη Πέτρος , ὁδεύων μέν » ἐπὶ τὴν τελειότητα « οὐδέπω δέ τοιοῦτος γεγενημένος , καταβὰς ἀπὸ τοῦ πλοίου , ὡς ἔξω τοῦ πειρασμοῦ γινόμενος ἐκείνου ἐν ᾧ ἐβασανίζετο , περιπατήσει μέν κατ’ ἀρχὰς βουλόμενος ἐλθεῖν πρὸς τὸν Ἰησοῦν ἐπὶ τὰ ὕδατα , ὡς ἔτι δέ ὀλιγόπιστος καὶ ὡς ἔτι διστάζων ἄψεται ἰσχυρὸν τὸν ἄνεμον καὶ φοβηθήσεται κοὶ ἄρξεται μὲν καταποντίζεσθαι , οὐ πείσεται δέ τοῦτο διὰ τὸ τὸν Ἰησοῦν μεγάλῃ καλεῖν φωνῇ καὶ λέγειν αὐτῷ · κύριε , σῶσόν με . εἶτ᾿ εὐθέως » ἔτι λαλοῦντος « τοῦ τοιούτου Πέτρου καὶ λέγοντος · κύριε , σῶσόν με , ἐκτενεῖ τὴν χεῖρα ὁ λόγος , ὀρέγων τῷ τοιούτῳ βοήθειαν , κοὶ ἐπιλήψεται αὐτοῦ ἀρξαμένου καταποντίζεσθαι καὶ ὀνειδίσει αὐτῷ ἐπὶ τῇ ὀλιγοπιστίᾳ καὶ τῷ δισταγμῷ . πλὴν τήρει ὅτι οὐκ εἶπεν · ἄπιστε , ἀλλά · ὀλιγόπιστε , καὶ ὅτι λέλεκται · εἰς τί ἐδίστασας , ἔχων μέν τι τῆς πίστεως , κλίνων δὲ καὶ πρὸς τὸ ἐναντίον οὐτῇ ;
Lemmas: καί τότε ὁ μαθητής διαπεράω ἔρχομαι εἰς ὁ γῆ Γενησαρέτ , ὅς ὁ ἑρμηνεία εἰ γιγνώσκω , καί ἀπό αὐτός ὀνίνημι ἄν τις πρός ὁ ὁ πρόκειμαι διήγησις . παρατηρέω δέ ἐπεί » πιστός ὁ θεός « , οὐ ἐάω πειράω ὁ ὄχλος ὑπέρ ὅς δύναμαι ) , τίς τρόπος ὁ υἱός ὁ θεός ὁ μέν μαθητής ἀναγκάζω ἐμβαίνω εἰς ὁ πλοῖον , ὡς ἰσχυρός καί δύναμαι ἐπί ὁ μέσος ὁ θάλασσα φθάνω καί ὑπομένω ὁ ἀπό ὁ κῦμα βάσανος ( ἕως ἄξιος ὁ θεῖος γίγνομαι καί ὁράω ὁ Ἰησοῦς καί ἀκούω <λαλοῦντος αὐτός καί ἀναβαίνω αὐτός διαπεράω καί ἔρχομαι εἰς ὁ γῆ Γενησαρέτ ) , ὁ δέ ὄχλος ἀπολύω , οὐ λαμβάνω πεῖρα ὡς ἀσθενής πλοῖον κοί κῦμα καί ἐναντιόομαι ἄνεμος , ἀναβαίνω εἰς ὁ ὄρος κατά ἴδιος προσεύχομαι . περί τίς δέ προσεύχομαι , ἤ τάχα περί μέν ὁ ὄχλος , ἵνα ἀπολύω μετά ὁ ὁ εὐλογία ἄρτος μηδείς ἐναντίος ὁ ἀπό ὁ Ἰησοῦς ἀπόλυσις πράσσω , περί δέ ὁ μαθητής , εἷς ἀναγκάζω ὑπό αὐτός ἐμβαίνω εἰς ὁ πλοῖον καί προάγω αὐτός εἰς ὁ πέραν μηδείς πάσχω ἐν ὁ θάλασσα , μήτε ὑπό ὁ βασανίζω ὁ πλοῖον αὐτός κῦμα μήτε ὑπό ὁ ἐναντίος ἄνεμος ; καί θαρσέω λέγω ἄν ὅτι ὅτι ὁ ὁ Ἰησοῦς πρός ὁ πατήρ περί ὁ μαθητής εὐχή οὐδείς πάσχω οὗτος , θάλασσα κοί κῦμα καί ἐναντίος ἄνεμος αὐτός ἀντιπράσσω . ὁ μέν οὖν ἁπλόος ἀρκέω ὁ ἱστορία · ἐγώ δέ , δέ , ποτέ ἀνάγκη πειρασμός περιπίπτω , ἀναμιμνῄσκω ὅτι ἀναγκάζω ἐγώ ὁ Ἰησοῦς ἐμβαίνω εἰς ὁ πλοῖον , αὐτός βούλομαι ἐγώ προάγω εἰς ὁ πέραν . οὐ γάρ δυνατός μή πειρασμός ὑπομένω κῦμα καί ἄνεμος ἐναντίος εἰς ὁ πέραν φθάνω . εἶτα ἐπειδάν ὁράω πολύς ὁ περιίστημι ἐγώ πρᾶγμα καί χαλεπός καί κάμνω μέτριος αὐτός ἐπί ποσός διανήχομαι , λογίζομαι ὅτι ὁ πλοῖον ἐγώ μέσος εἰμί ὁ θάλασσα τότε , βασανίζω ὑπό ὁ κῦμα βούλομαι ἐγώ ναυαγέω » περί ὁ πίστις « ἤ τις ὁ ἀρετή . ἀλλά ἐπάν ὁ πνεῦμα ὁ πονηρός βλέπω ἀντιπράσσω ἐγώ ὁ πρᾶγμα , ἐννοέω ὅτι τότε ἐγώ ἐναντίος εἰμί ὁ ἄνεμος . ἔπειμι οὖν οὗτος πάσχω τρεῖς φυλακή ὁ νύξ ὁ ἐν ὁ πειρασμός σκότος διανύω , κατά ὁ δυνατός ἀγωνίζομαι καλός καί τηρέω ἑαυτοῦ πρός ὁ μή ναυαγέω » περί ὁ πίστις « ἤ τις ὁ ἀρετή , πρῶτος φυλακή ὁ πατήρ ὁ σκότος καί ὁ κακία , καί δεύτερος ὁ υἱός αὐτός ὁ ἀντίκειμαι καί ἐπαίρω » ἐπί πᾶς λέγω θεός ἤ σέβασμα « , καί τρίτος ὁ ἐναντίος ὁ ἅγιος πνεῦμα πνεῦμα , τότε πιστεύω ὅτι τέταρτος φυλακή , ὅτε » ὁ νύξ προκόπτω ὁ δέ ἡμέρα ἐγγίζω « , ἔρχομαι πρός ἐγώ ὁ υἱός ὁ θεός , ἵνα εὐτρεπίζω ἐγώ ὁ θάλασσα περιπατέω ἔπος αὐτός . καί ἐπάν ὁράω ὁ λόγος ἐγώ φανίζω , ταράσσω μέν πρίν τρανής καταλαμβάνω ὅτι ὁ σωτήρ ἐγώ ἐπιδημέω , οἴομαι ἔτι φάντασμα θεωρέω , καί φοβέω κράζω · ἀλλά αὐτός εὐθύς ἐγώ λαλέω λέγω · θαρσέω , ἐγώ εἰμί , μή φοβέω . καί θερμός κινέω ἀπό ὁ θαρσέω εἰ τις ἐν ἐγώ εὑρίσκω Πέτρος , ὁδεύω μέν » ἐπί ὁ τελειότης « οὐδέπω δέ τοιοῦτος γίγνομαι , καταβαίνω ἀπό ὁ πλοῖον , ὡς ἔξω ὁ πειρασμός γίγνομαι ἐκεῖνος ἐν ὅς βασανίζω , περιπατέω μέν κατά ἀρχή βούλομαι ἔρχομαι πρός ὁ Ἰησοῦς ἐπί ὁ ὕδωρ , ὡς ἔτι δέ ὀλιγόπιστος καί ὡς ἔτι διστάζω ἅπτω ἰσχυρός ὁ ἄνεμος καί φοβέω κοί ἄρχω μέν καταποντίζω , οὐ πάσχω δέ οὗτος διά ὁ ὁ Ἰησοῦς μέγας καλέω φωνή καί λέγω αὐτός · κύριος , σῴζω ἐγώ . εἶτα εὐθύς » ἔτι λαλέω « ὁ τοιοῦτος Πέτρος καί λέγω · κύριος , σῴζω ἐγώ , ἐκτείνω ὁ χείρ ὁ λόγος , ὀρέγω ὁ τοιοῦτος βοήθεια , κοί ἐπιλαμβάνω αὐτός ἄρχω καταποντίζω καί ὀνειδίζω αὐτός ἐπί ὁ ὀλιγοπιστία καί ὁ δισταγμός . πλήν τηρέω ὅτι οὐ λέγω · ἄπιστος , ἀλλά · ὀλιγόπιστος , καί ὅτι λέγω · εἰς τίς διστάζω , ἔχω μέν τις ὁ πίστις , κλίνω δέ καί πρός ὁ ἐναντίος οὐτάω ;