origenes.commentarium-in-evangelium-matthaei-lib-10-11 10.22
Διόπερ προφητικῇ παρρησίᾳ κεκοσμημένος ὁ Ἰωάννης καὶ μὴ καταπληττόμενος τὸ βασιλικὸν ἀξίωμα τοῦ Ἡρώδου , μηδὲ διὰ τὸ δέος τοῦ θανάτου παρασιωπῶν περὶ τοῦ τηλικούτου ἁμαρτήματος , ἔλεγε τῷ Ἡρώδῃθείου πληρωθεὶς φρονήματος . οὐκ ἔξεστί σοι ἔχειν αὐτήν . οὐ γὰρ » ἔξεστί σοι ἔχειν τὴν γυναῖκα τοῦ ἀδελφοῦ σου « . καὶὁ μὲν Ἡρώδης , κρατήσας τὸν Ἰωάννην , δήσας ἀπέθετο ἐν τῇ φυλακῇ , μὴ τολμῶν πάντη ἀποκτεῖναι » τὸν προφητικὸν λόγον « καὶ ἀνελεῖν ἀπὸ τοῦ λαοῦ . ἡ δὲ τοῦ βασιλέως τῆς Τραχωνίτιδος γυνή , πονηρά τις οὖσα δόξα καὶ μοχθηρὰ διδασκαλία,θυγατέρα ἐγέννησεν ὁμώνυμον , ἦς τὰ δοκοῦντα εὔρυθμα κινήματα ἀρέσαντα τῷ Ἡρώδῃ ( τὰ γενέσεως ἀγαπῶντι πράγματα ) αἴτια γεγένηται τοῦ μηκέτι εἶναι ἐν τῷ λαῷ κεφαλὴν . μέχρι δὲ τοῦ δεῦρο νομίζω τὰ δοκοῦντα κατὰ τὸν νόμον εἶναι κινήματα τοῦ λαοῦ τῶν Ἰουδαίων μὴ ἄλλο τι τυγχάνειν ἢ τῆς Ἡρωδιάδος θυγατρός . ἀλλ'ἡ Ἡρωδιάδος ὄρχησις ἐναντία ἦν ὁρχήσει ἁρίᾳ , ἥν οἱ μὴ ὁρχησάμενοι ὁνειδισθήσονται ἀκούοντες . » ηὑλήσαμεν ὑμῖν , καὶ οὐκ ὠρχήσασθε « . καὶ ἐν γενεθλίοις δὲ παρανόμου βασιλεύοντος αὐτῶν λόγου ὀρχοῦνται , ὡς ἀρέσκειν ἐκείνῳ τῷ λόγῳ τὰς κινήσεις αὐτῶν . ἐτήρησε μὲν οὖν τις τῶν πρὸ ἡμῶν τὴν ἀναγεγραμμένην ἐν Γενέσει τοῦ Φαραὼ γενέθλιον καὶ διηγήσατο ὅτι ὁ φαῦλος τὰ γενέσεως ἀγεπῶν πράγματα ἑορτάζει γενέρλιον . ἡμεῖς δὲ ἀπ' ἐκείνου ταύτην εὑρόντες ἀφορμὴν ἐπ'οὐδεμοιᾶς γραφῆς εὔρομεν ὑπὸ δικαίου γενέθλιον ἀγομένην . ἄδικος γὰρμᾶλλον ἐκείνου τοῦ Φαραὼ ὁ Ἡρώδης . καὶ γὰρ ὑπ'ἐκείνου μὲν ἐν γενεθλίῳ ἀρχισιτοποιός ἀναιρεῖται , ὑπὸ δὲ τούτου Ἰωάννης , οὖ » μείζων ἐν γεννητοῖς γυναικῶν οὐδεὶε ἐγήγερται « , περὶ οὗ ὁ σωτὴρ λέγει . » ἀλλὰ τί ἐξεληλύθατε;προφήτην ἱδεῖν;ναὶ λέγω ὑμῖν , καὶ περισσότερον προφήτου « . ἀλλὰ εὐχαριστητέον τῷ θεῷ , ὅτι , εἰ καὶ ἡ προφητικὴ ἀπὸ τοῦ λαοῦ ἦρται χάρις , ἡ πάσης ἐκείνης μείζων ἐξεχύθη εἰς τὰ ἔθνη διὰ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ , » ὃς ἐγένετο ἐν νεκροῖς ἐλεύθερος « . » εἰ γὰρ καὶ ἐσταυρώθη ἐξ ἀσθενείας , ἀλλὰ ζῇ ἐκ δυνάμεως θεοῦ « . Ἔτι δὲ ὅρα τὸν λαόν , παρ'ᾦ καθαρὰ μὲν καὶ ἀκάθαρτα ἐξετάζεται βρώματα , καταφρονεῖται δὲ προφητεία ἐπὶ πίνακι ἀντὶ ὅφου προσαγομένη . τὴν δὲ κεφαλὴν τῆς προφητείας Ἰουδαῖοι οὐκ ἔχουσι , τὸ κεφάλαιον πάσης προφητείας Χριστὸν Ἰησοῦν ἀρνούμενοι . καὶ ἀποκεφαλίζεται ὁ προφήτης δἱ ὅρκους , ἐφ' οἶς μᾶλλον ἐπιορκεῖν ἢ εὐορκεῖν ἔδει . οὐ ταὐτὸν γὰρ ἦν ἔγκλημα προπετείας ὅρκων καὶ τῆς διὰ τὴν προπέτειαν ἐπιορκίας καὶ τὸ δἰ εὐορκίας ἔγκλημα ἀναρέσεως προφητικῆς . καὶοὐ διὰ τοῦτο μόνον ἀποκεφαλίζεται , ἀλλὰ καὶ διὰ τοὺς συνανκειμένους , βουλομένους μᾶλλον ἀναιρεθῆναι τὸν προφήτην ἤ ζῆν . συνανάκεινται δὲ καὶ συνεστιῶνται λόγῳ μοχθηρῷ Ἰουδαίων βασιλεύοντι οἱ ἐπὶ τῇ γενέσειαὐτοῦ εὐφραινό - μενοι . χρήσῃ δέ ποτε χαριέντως τῷ ῥητῷ πρὸς τοὺς προπετῶς ὁμνύοντας καὶ θέλοντας ἐμεδοῦν ὄρκους ἐπὶ παρανομίᾳ παραληφθέντας , λέγων ὅτι οὑ πᾶσα τήρησις ὅρκων ἐστὶ καθήκουσα , ὡς οὑδὲ ἡ τοῦ Ἡρώδου . ἔτι δὲ πρόσχες ὅτι οὐ μετὰ παρρησίας , ἀλλὰ κρύφα καὶ ἐν φυλακῇ φονεύει τὸν Ἰωάννην ὁ Ἡρώδης . καὶ γὰρ οὐ μετὰ παρρησίας ἀρνεῖται ὁ νῦν Ἰουδαίων λαὸς τὰς προφητείας , δυνάμει δὲ καὶ ἐν κρυπτῷ αὐτὰς ἀρνεῖται καὶ ἐλέγχεται αὐταῖς ἀπιστῶν . ὥσπερ γὰρ εἰ ἐπίστευον Μωσῇ , τῷ Ἰησοῦ ἐπίστευσαν ἄν , οὕτως εἰ ἐπίστευον τοῖς προφήταις , προσήκαντο ἂν τὸν προφητευόμενον . ἀπιστοῦντες δὲ τούτῳ κἀκείνοις ἀπιστοῦσι καὶ ἀποτέμνουσιν ἐν φυλακῇ κατακλείσαντες » τὸν λόγον τὸν προφητικόν«,καὶ ἔχουσιν αὐτὸν νεκρὸν καὶ διαιρεθέντα καὶ μηδαμοῦ ὑγιῃ , ἐπεὶ μὴ νοοῦσιν αὐτόν . ἀλλ'ἠμεῖς ὁλόκληρον ἔχομεν τὸν Ἰησοῦν , πληρωθείσης τῆς περὶ αὐτοῦ λεγούσης προφητείας . » ὁστοῦν αὐτοῦ οὐ συντριβήσεται « .
Lemmas: διόπερ προφητικός παρρησία κοσμέω ὁ Ἰωάννης καί μή καταπλήσσω ὁ βασιλικός ἀξίωμα ὁ Ἡρώδης , μηδέ διά ὁ δέος ὁ θάνατος παρασιωπάω περί ὁ τηλικοῦτος ἁμάρτημα , λέγω ὁ Ἡρώδης πληρόω φρόνημα . οὐ ἔξεστι σύ ἔχω αὐτός . οὐ γάρ » ἔξεστι σύ ἔχω ὁ γυνή ὁ ἀδελφός σύ « . ὁ μέν Ἡρώδης , κρατέω ὁ Ἰωάννης , δέω ἀποτίθημι ἐν ὁ φυλακή , μή τολμάω πάντῃ ἀποκτείνω » ὁ προφητικός λόγος « καί ἀναιρέω ἀπό ὁ λαός . ὁ δέ ὁ βασιλεύς ὁ τραχών γυνή , πονηρός τις εἰμί δόξα καί μοχθηρός διδασκαλία,θυγατέρα γεννάω ὁμώνυμος , ὅς ὁ δοκέω εὔρυθμος κίνημα ἀρέσκω ὁ Ἡρώδης ( ὁ γένεσις ἀγαπάω πρᾶγμα ) αἴτιος γίγνομαι ὁ μηκέτι εἰμί ἐν ὁ λαός κεφαλή . μέχρι δέ ὁ δεῦρο νομίζω ὁ δοκέω κατά ὁ νόμος εἰμί κίνημα ὁ λαός ὁ Ἰουδαῖος μή ἄλλος τις τυγχάνω ἤ ὁ Ἡρωδιάς θυγάτηρ . ἀλ Ἡρωδιάς ὄρχησις ἐναντίος εἰμί ὄρχησις ἀρία , ὅς ὁ μή ὀρχέομαι ὀνειδίζω ἀκούω . » αὐλέω σύ , καί οὐ ὀρχέομαι « . καί ἐν γενέθλιος δέ παράνομος βασιλεύω αὐτός λόγος ὀρχέομαι , ὡς ἀρέσκω ἐκεῖνος ὁ λόγος ὁ κίνησις αὐτός . τηρέω μέν οὖν τις ὁ πρό ἐγώ ὁ ἀναγράφω ἐν Γένεσις ὁ Φαραώ γενέθλιος καί διηγέομαι ὅτι ὁ φαῦλος ὁ γένεσις ἀγεπῶν πρᾶγμα ἑορτάζω γενέρλιον . ἐγώ δέ ἀπό ἐκεῖνος οὗτος εὑρίσκω ἀφορμή επ'ουδεμοια γραφή εὑρίσκω ὑπό δίκαιος γενέθλιος ἄγω . ἄδικος γὰρμᾶλλον ἐκεῖνος ὁ Φαραώ ὁ Ἡρώδης . καί γάρ ὑποκινέω μέν ἐν γενέθλιος ἀρχισιτοποιός ἀναιρέω , ὑπό δέ οὗτος Ἰωάννης , ὅς » μέγας ἐν γεννητός γυνή οὐδείς ἐγείρω « , περί ὅς ὁ σωτήρ λέγω . » ἀλλά τίς ἐκλαμβάνω ἱδεῖν;ναὶ λέγω σύ , καί περισσός προφήτης « . ἀλλά εὐχαριστέω ὁ θεός , ὅτι , εἰ καί ὁ προφητικός ἀπό ὁ λαός ἀείρω χάρις , ὁ πᾶς ἐκεῖνος μέγας ἐκχέω εἰς ὁ ἔθνος διά ὁ σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς , » ὅς γίγνομαι ἐν νεκρός ἐλεύθερος « . » εἰ γάρ καί σταυρόω ἐκ ἀσθένεια , ἀλλά ζάω ἐκ δύναμις θεός « . ἔτι δέ ὁράω ὁ λαός , παρί καθαρός μέν καί ἀκάθαρτος ἐξετάζω βρῶμα , καταφρονέω δέ προφητεία ἐπί πίναξ ἀντί ΕΚ προσάγω . ὁ δέ κεφαλή ὁ προφητεία Ἰουδαῖος οὐ ἔχω , ὁ κεφάλαιος πᾶς προφητεία Χριστός Ἰησοῦς ἀρνέομαι . καί ἀποκεφαλίζω ὁ προφήτης διά ὅρκος , ἐπί ὅς μάλα ἐπιορκέω ἤ εὐορκέω δέω . οὐ αὐτός γάρ εἰμί ἔγκλημα προπέτεια ὅρκος καί ὁ διά ὁ προπέτεια ἐπιορκία καί ὁ διά εὐορκία ἔγκλημα ἀναρέσεως προφητικός . καίω διά οὗτος μόνος ἀποκεφαλίζω , ἀλλά καί διά ὁ συνανκειμενος , βούλομαι μάλα ἀναιρέω ὁ προφήτης ἤ ζάω . συνανάκειμαι δέ καί συνεστιάω λόγος μοχθηρός Ἰουδαῖος βασιλεύω ὁ ἐπί ὁ γενεσειαυτος εὐφραίνω - μένω . χράω δέ ποτέ χαρίεις ὁ ῥητός πρός ὁ προπετής ὄμνυμι καί ἐθέλω ἐμεδοῦν ὅρκος ἐπί παρανομία παραλαμβάνω , λέγω ὅτι οὐ πᾶς τήρησις ὅρκος εἰμί καθήκω , ὡς οὐδέ ὁ ὁ Ἡρώδης . ἔτι δέ προέχω ὅτι οὐ μετά παρρησία , ἀλλά κρύφα καί ἐν φυλακή φονεύω ὁ Ἰωάννης ὁ Ἡρώδης . καί γάρ οὐ μετά παρρησία ἀρνέομαι ὁ νῦν Ἰουδαῖος λαός ὁ προφητεία , δύναμις δέ καί ἐν κρυπτός αὐτός ἀρνέομαι καί ἐλέγχω αὐτός ἀπιστέω . ὥσπερ γάρ εἰ πιστεύω Μωϋσῆς , ὁ Ἰησοῦς πιστεύω ἄν , οὕτως εἰ πιστεύω ὁ προφήτης , προσίημι ἄν ὁ προφητεύω . ἀπιστέω δέ οὗτος ἐκεῖνος ἀπιστέω καί ἀποτέμνω ἐν φυλακή κατακλείω » ὁ λόγος ὁ προφητικός ἔχω αὐτός νεκρός καί διαιρέω καί μηδαμοῦ ὑγιής , ἐπεί μή νοέω αὐτός . ἀλλ'ἠμεῖς ὁλόκληρος ἔχω ὁ Ἰησοῦς , πληρόω ὁ περί αὐτός λέγω προφητεία . » ὀστέον αὐτός οὐ συντρίβω « .