origenes.commentarium-in-evangelium-matthaei-lib-10-11 10.17
Τὸ δὲ τούτῳ πόθεν ἡ σοφία αὔτη ; πλείονα σαφῶς ἐμφαίνει καὶ ἐξαίρετον σοφίαν τῶν λόγων τοῦ Ἰησοῦ , ἀξίαν τοῦ » καὶ πλεῖον Σολομῶντος ὦδε « . καὶ δυνάμεις μείζους ἐποίει τῶν ἐν Ἠλίᾳ καὶ ἐν Ἐλισσαίῳ καὶ ἔτι πρότερον ἐν Μωσῇ καὶ Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ . ἔλεγον δὲ οἱ θαυμάζοντες , οὐκ εἰδότες αὐτὸν παρθένου υἱὸν οὐδὲ πιστεύοντες ( εἰ καὶ ἐλέγετο ) ἀλλ' ὑπολαμβάνοντες εἶναι Ἰωσὴφ τοῦ τέκτονος · οὐχ οὖτός ἐστιν ὁ τοῦ τέκτονος υἱός ; καὶ ὄλην γε τὴν φαινομένην αὐτοῦ ἐγγυτάτω συγγένειαν ἐξευτελίζοντες ἔφασκον τὸ οὐχ ἡ μήτηρ αὐτοῦ λέγεται Μαριὰμ καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ Ἰάκωβος καὶ Ἰωσὴφ καὶ Σίμων καὶ Ἰούδας ; καὶ αἱ ἀδελφαὶ αὐτοῦ οὐχὶ πᾶσαι πρὸς ἡμᾶς εἰσιν ; ᾤοντο οὖν αὐτὸν εἶναι Ἰωσὴφ καὶ Μαρίας υἱόν . τοὺς δὲ ἀδελφοὺς Ἰησοῦ φασί τινες εἶναι , ἐκ παραδόσεως ὁρμώμενοι τοῦ ἐπιγεγραμμένου κατὰ Πέτρον εὐαγγελίου ἤ τῆς βίβλου Ἰακώβου , υἱοὺς Ἰωσὴφ ἐκ προτέρας γυναικὸς συνῳκηκυίας αὐτῷ πρὸ τῆς Μαρίας . οἱ δὲ ταῦτα λέγοντες τὸ ἀξίωμα τῆς Μαρίας ἐν παρθενίᾳ τηρεῖν μέχρι τέλους βούλονται , ἴνα μὴ τὸ κριθὲν ἐκεῖνον σῶμα διακονήσασθαι τῷ εἰπόντι λόγῳ · » πνεῦμα ἄγιον ἐπελεύσεται ἐπί σε , καὶ δύναμις ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι « γνῷ κοίτην ἀνδρὸς μετὰ τὸ ἐπελθεῖν ἐν αὐτῇ πνεῦμα ἄγιον καὶ τὴν ἐπεσκιακυῖαν αὐτῇ δύναμιν ἐξ ὔψους . καὶ οἶμαι λόγον ἔχειν , ἀνδρῶν μὲν καθαρότητος τῆς ἐν ἁγνείᾳ ἀπαρχὴν γεγονέναι τὸν Ἰησοῦν , γυναικῶν δὲ τὴν Μαρίαν · οὐ γὰρ εὔφημον , ἄλλῃ παρ' ἐκείνην τὴν ἀπαρχὴν τῆς παρθενίας ἐπιγράψασθαι . Ἰάκωβος δέ ἐστιν οὖτος , ὄν λέγει Παῦλος ἰδεῖν ἐν τῇ πρὸς Γαλάτας ἐπιστολῇ εἰπών · » ἔτερον δὲ τῶν ἀποστόλων οὐκ εἶδον , εἰ μὴ Ἰάκωβον τὸν ἀδελφὸν τοῦ κυρίου « . ἐπὶ τοσοῦτον δὲ διέλαμψεν οὔτος ὁ Ἰάκωβος ἐν τῷ λαῷ ἐπὶ δικαιοσύ , ὡς Φλάβιον Ἰώσηπον , ἀναγράψαντα ἐν εἴκοσι βιβλίοις τὴν Ἰουδαϊκὴν ἀρχαιολογίαν , τὴν αἰτίαν παρασκαφῆναι , εἰρηκέναι κατὰ μῆνιν θεοῦ ταῦτα αὐτοῖς ἀπηντηκέναι διὰ τὰ εἰς Ἰάκωβον τὸν ἀδελφὸν Ἰησοῦ τοῦ λεγομένου Χριστοῦ ὑπ' αὐτῶν τετολμημένα . καὶ » τὸ θαυμαστόν ἐστιν « , ὄτι τὸν Ἰησοῦν ἡμῶν οὐ καταδεξάμενος εἶναι Χριστὸν οὐδὲν ἦττον Ἰακώβῳ δικαιοσύνην ἐμαρτύρησε τοσαύτην . λέγει δὲ ὄτι καὶ ὁ λαὸς ταῦτα ἐνόμιζε διὰ τὸν Ἰάκωβον πεπονθέναι . καὶ Ἰούδας ἔγραψεν ἐπιστολὴν στολὴν ὀλιγόστιχον μέν , πεπληρωμένην δὲ τῶν τῆς οὐρανίου χάριτος ἐρρωμένων λόγων · ὄστις ἐν τῶ προοιμίῳ εἴρηκεν · » Ἰούδας Ἰησοῦ Χριστοῦ δοῦλος , ἀδελφὸς δὲ Ἰακώβου « . περὶ δὲ Ἰωσὴφ καὶ Σίμωνος ἡμεῖς οὐδὲν ἱστορήσαμεν . τὸ δὲ καὶ αἱ ἀδελφαὶ αὐτοῦ οὐχὶ πᾶσαι πρὸς ἡμᾶς εἰσι ; δοκεῖ μοι τοιοῦτόν τι σημαίνειν · τὰ ἡμέτερα φρονοῦσιν οὐ τὰ τοῦ Ἰησοῦ , καὶ οὐδὲν ξένον ἔχουσιν ἐξαιρέτου συνἐσεως ὡς ὁ Ἰησοῦς . μήτποτε δὲ ἐμφαίνεται διὰ τούτων ἐπαπόρησις περὶ τοῦ μηδὲ ἄνθρωπον εἶναι , ἀλλά τι θειότερον τὸν Ἰησοῦν , υἱὸν μὲν ὄντα ( ὡς ὑπελάμβανον ) Ἰωσὴφ καὶ Μαρίας , ἀδελφὸν δὲ τεσσάρων ἀρρένων , οὐδὲν δ' ἦττον καὶ ἑτέρων θηλειῶν , καὶ μηδὲν ἔχοντά τινι τῶν ἐκ γένους παραπλήσιον μηδ' ἐκ παιδεύσεως καὶ διδασκαλίας ἐπὶ τοσοῦτον σοφίας καὶ δυνάμεως ἐληλακότα . καὶ γὰρ ἀλλαχοῦ λέγουσι · » πῶς οὖτος γράμματα οἶδε μὴ μεμαθηκώς ; « ὦν παραπλήσιόν ἐστι καὶ τὸ ἐνταῦθα λεγόμενον . πλὴν οἱ λέγοντες ταῦτα καὶ ἐπὶ τοσοῦτον ἐπαποροῦντες καὶ ἐκπλσσόμενοι οὐκ ἐπίστευον μὲν ἐσκανδαλίζοντο δὲ ἐν αὐτῷ , ὡσεὶ τοὺς ὀφθαλμοὺσ τῆς διανοίας κρατούμενοι ὑπὸ δυνάμεων , ἄς ἔμελλεν ἐν τῷ καιρῷ τοῦ πάθους θριαμβεύειν ἐν τῷ ξύλῳ .
Lemmas: ὁ δέ οὗτος πόθεν ὁ σοφία οὗτος ; πολύς σαφής ἐμφαίνω καί ἐξαιρετός σοφία ὁ λόγος ὁ Ἰησοῦς , ἄξιος ὁ » καί πολύς Σολομών ὧδε « . καί δύναμις μέγας ποιέω ὁ ἐν Ἠλίας καί ἐν Ἐλισσαῖος καί ἔτι πρότερος ἐν Μωϋσῆς καί Ἰησοῦς ὁ Ναυῆ . λέγω δέ ὁ θαυμάζω , οὐ οἶδα αὐτός παρθένος υἱός οὐδέ πιστεύω ( εἰ καί λέγω ) ἀλλά ὑπολαμβάνω εἰμί Ἰωσήφ ὁ τέκτων · οὐ οὗτος εἰμί ὁ ὁ τέκτων υἱός ; καί ὅλος γε ὁ φαίνω αὐτός ἐγγύς συγγένεια ἐξευτελίζω φάσκω ὁ οὐ ὁ μήτηρ αὐτός λέγω Μαρία καί ὁ ἀδελφός αὐτός Ἰάκωβος καί Ἰωσήφ καί Σίμων καί Ἰούδας ; καί ὁ ἀδελφή αὐτός οὐ πᾶς πρός ἐγώ εἰμί ; οἴομαι οὖν αὐτός εἰμί Ἰωσήφ καί Μαρία υἱός . ὁ δέ ἀδελφός Ἰησοῦς φημί τις εἰμί , ἐκ παράδοσις ὁρμάω ὁ ἐπιγράφω κατά Πέτρος εὐαγγέλιον ἤ ὁ βίβλος Ἰάκωβος , υἱός Ἰωσήφ ἐκ πρότερος γυνή συνοικέω αὐτός πρό ὁ Μαρία . ὁ δέ οὗτος λέγω ὁ ἀξίωμα ὁ Μαρία ἐν παρθενία τηρέω μέχρι τέλος βούλομαι , ἵνα μή ὁ κρίνω ἐκεῖνος σῶμα διακονέω ὁ λέγω λόγος · » πνεῦμα ἅγιος ἐπέρχομαι ἐπί σύ , καί δύναμις ὕψιστος ἐπισκιάζω σύ « γιγνώσκω κοίτη ἀνήρ μετά ὁ ἐπέρχομαι ἐν αὐτός πνεῦμα ἅγιος καί ὁ ἐπισκιάζω αὐτός δύναμις ἐκ ὕψος . καί οἴομαι λόγος ἔχω , ἀνήρ μέν καθαρότης ὁ ἐν ἁγνεία ἀπαρχή γίγνομαι ὁ Ἰησοῦς , γυνή δέ ὁ Μηρία · οὐ γάρ εὔφημος , ἄλλῃ παρά ἐκεῖνος ὁ ἀπαρχή ὁ παρθενία ἐπιγράφω . Ἰάκωβος δέ εἰμί οὗτος , ὅς λέγω Παῦλος ὁράω ἐν ὁ πρός Γαλάτης ἐπιστολή λέγω · » ἕτερος δέ ὁ ἀπόστολος οὐ ὁράω , εἰ μή Ἰάκωβος ὁ ἀδελφός ὁ κύριος « . ἐπί τοσοῦτος δέ διαλάμπω οὗτος ὁ Ἰάκωβος ἐν ὁ λαός ἐπί δικαιόω , ὡς Φλάβιος Ἰώσηπος , ἀναγράφω ἐν εἴκοσι βιβλίον ὁ Ἰουδαικός ἀρχαιολογία , ὁ αἰτία παρασκάπτω , λέγω κατά μῆνις θεός οὗτος αὐτός ἀπαντάω διά ὁ εἰς Ἰάκωβος ὁ ἀδελφός Ἰησοῦς ὁ λέγω Χριστός ὑπό αὐτός τολμάω . καί » ὁ θαυμαστός εἰμί « , ὅστις ὁ Ἰησοῦς ἐγώ οὐ καταδέχομαι εἰμί Χριστός οὐδείς ἥσσων Ἰάκωβος δικαιοσύνη μαρτυρέω τοσοῦτος . λέγω δέ ὅτι καί ὁ λαός οὗτος νομίζω διά ὁ Ἰάκωβος πάσχω . καί Ἰούδας γράφω ἐπιστολή στολή ὀλιγόστιχος μέν , πληρόω δέ ὁ ὁ οὐράνιος χάρις ῥώννυμι λόγος · ὅστις ἐν ὁ προοίμιον λέγω · » Ἰούδας Ἰησοῦς Χριστός δοῦλος , ἀδελφός δέ Ἰάκωβος « . περί δέ Ἰωσήφ καί Σίμων ἐγώ οὐδείς ἱστορέω . ὁ δέ καί ὁ ἀδελφή αὐτός οὐ πᾶς πρός ἐγώ εἰμί ; δοκέω ἐγώ τοιοῦτος τις σημαίνω · ὁ ἡμέτερος φρονέω οὐ ὁ ὁ Ἰησοῦς , καί οὐδείς ξένος ἔχω ἐξαιρετός σύνεσις ὡς ὁ Ἰησοῦς . μήτποτε δέ ἐμφαίνω διά οὗτος ἐπαπόρησις περί ὁ μηδέ ἄνθρωπος εἰμί , ἀλλά τις θεῖος ὁ Ἰησοῦς , υἱός μέν εἰμί ( ὡς ὑπολαμβάνω ) Ἰωσήφ καί Μαρία , ἀδελφός δέ τέσσαρες ἄρσην , οὐδείς δέ ἥσσων καί ἕτερος θῆλυς , καί μηδείς ἔχω τις ὁ ἐκ γένος παραπλήσιος μηδέ ἐκ παίδευσις καί διδασκαλία ἐπί τοσοῦτος σοφία καί δύναμις ἐλαύνω . καί γάρ ἀλλαχοῦ λέγω · » πῶς οὗτος γράμμα οἶδα μή μανθάνω ; « ὅς παραπλήσιος εἰμί καί ὁ ἐνταῦθα λέγω . πλήν ὁ λέγω οὗτος καί ἐπί τοσοῦτος ἐπαπορέω καί ἐκπλήσσω οὐ πιστεύω μέν σκανδαλίζω δέ ἐν αὐτός , ὡσεί ὁ ὀφθαλμός ὁ διάνοια κρατέω ὑπό δύναμις , ὅς μέλλω ἐν ὁ καιρός ὁ πάθος θριαμβεύω ἐν ὁ ξύλον .