origenes.commentarium-in-evangelium-matthaei-lib-10-11 10.16
Καὶ ἐγένετο ὄτε ἐτέλεσεν ὁ Ἰησοῦς τὰς παραβολὰς ταύτας , μετῆρεν ἐκεῖθεν . καὶ ἐλθὼν εἰς τὴν πατρίδα αὐτοῦ ( 13 , 53 [ — 58 ] ) . Ἐπεὶ ἐν τοῖς ἀνωτέρω ἐξητάσαμεν μήποτε τὰ μὲν τοῖς ὄχλοις λελαλημένα παραβολαὶ ἦσαν τὰ δὲ τοῖς μαθηταῖς ὁμοιότητες , καὶ τὰς εἰς τοῦτο ὑποπεσούσας παρατηρήσεις ἐξεθέμεθα , ὡς οἶμαι , οὐκ εὐκαταφρονήτους τυγχανούσας , χρὴ εἰδέναι , ὄτι δόξει ἐκείνοις πᾶσιν ἐναντιοῦσθαι τὸ ἐπιλέγεσθαι οὐκ ταῖς παραβολαῖς μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ ταῖς ( ὡς ἐξεδώκαμεν ) ὁμοιότησι τὸ καὶ ἐγένετο ὄτε ἐτέλεσεν ὁ Ἰησοῦς τὰς παραβολὰς ταύτας , μετῆρεν ἐκεῖθεν . ζητοῦμεν οὖν πότερον ἐκεῖνα πάντα ἀθετητέον ἤ δύο γένη παραβολῶν λεκτέον , τῶν τε τοῖς ὄχλοις λαλουμένων καὶ τῶν τοῖς μαθηταῖς ἐπαγγελλομένων , ἤ καὶ ὁμώνυμον τὸ τῆς παραβολῆς ὄνομα νομιστέον ἤ τὸ ἐγένετο ὄτε ἐτέλεσεν ὁ Ἰησοῦς τὰς παραβολὰς ταύτας ἐπὶ τὰς ἀνωτέρω παραβολὰς μόνας τὰς πρὸ τῶν ὁμοιώσεων ἀνακτέον . διὰ γὰρ τὸ » ὑμῖν δέδοται γνῶναι τὰ μυστήρια τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν , τοῖς δὲ λοιποῖς ἐν παραβολαῖς « , οὐχ οἶόν τε λέγειν τοῖς μαθηταῖς ( ἄτε οὐκ οὖσι τῶν ἔξω ) ἐν παραβολαῖς ἐκείνοις τὸν σωτῆρα μελαληκέναι . τούτῳ δὲ ἀκολουθεῖ ἤτοι τὸ ἐγένετο ὄτε ἐτέλεσεν ὁ Ἰησοῦς τὰς παραβολὰς ταύτας , μετῆρεν ἐκεῖθεν ἀναφέρεσθαι ἐπὶ τὰς ἀνωτάτω εἰρημένας παραβολὰς ἤ ὁμώνυμον εἶναι τὸ τῆς παραβολῆς ὄνομα ἤ δύο γένη εἶναι παραβολῶν ἤ μηδ' ὄλως εἶναι παραβλὰς ἄ ὠνομάσαμεν ὁμοιώσεις . πρόσχες δὲ ὄτι ἔξω τῆς πατρίδος αὐτοῦ λέγει τὰς παραβολάς , ἄς ὄτε ἐτέλεσε μετῆρεν ἐκεῖθεν , καὶ ἐλθὼν εἰς τὴν πατρίδα αὐτοῦ ἐδίδασκεν αὐτοὺς ἐν τῇ συναγωγῇ αὐτῶν . καὶ ὁ Μᾶρκος δέ φησι · » καὶ ἦλθεν εἰς τὴν πατρίδα αὐτοῦ , καὶ ἀκολουθοῦσιν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ « . ζητητέον οὖν καὶ κατὰ τὴν λέξιν , πότερον Νάζαρα λέγει τὴν πατρίδα αὐτοῦ ἤ Βηθλεέμ · Νάζαρα μὲν διὰ τὸ » Ναζωραῖος κληθήσεται « , Βηθλεὲμ δὲ ἐπεὶ ἐν αὐτῇ γεγέννηται . ἔτι δὲ ἐφίστημι μήποτε δυνάμενοι οἱ εὐαγγελισταὶ εἰπεῖν · ἐλθὼν εἰς Βηθλεὲμ ἤ ἐλθὼν εἰς Νάζαρα , τοῦτο μὲν οὐ πεποιήκασι πατρίδα δὲ ὠνομάκασι διά τι μυστικῶς ἐν τῷ τόπῳ περὶ τῆς πατρίδος αὐτοῦ δηλούμενον ὄλης οὔσης τῆς Ἰουδαίας , ἐν ᾖ ἠτίμωται κατὰ τὸ οὐκ ἕστι προφήτης ἄτιμος εἰ μὴ ἐν τῇ πατρίδι αὐτοῦ . καὶ ἐάν τις κατανοήσῃ Ἰησοῦν Χριστὸν » Ἰουδαίοις μὲν σκάνδαλον « , παρ' οἶς μέχρι τοῦ νῦν διώκεται , ἐν δὲ τοῖς ἔθνεσι κηρυσσόμενον καὶ πεπιστευμένον ( ἔως γὰρ πάσης τῆς γῆς ἔδραμεν ὁ λόγος αὐτοῦ ) , ὄψεται ὄτι Ἰησοῦς ἐν μὲν τῇ ἰδίᾳ πατρίδι τιμὴν οὐκ εἶχε , παρὰ δὲ τοῖς ξένοις » τῶν διαθηκῶν « τιμᾶται , τοῖς ἔθνεσι . τίνα δὲ διδάσκων ἔλεγεν ἐν τῇ συναγωγῇ αὐτῶν , οὐκ ἀναγεγράφασιν οἱ εὐαγγελισταί , ἀλλ' ὄτι τηλικαῦτα καὶ τοιαῦτα ἦν , ὤστε ἐκπλήττεσθαι πάντας · καὶ εἰκὸς ὄτι ὑπὲρ γραγὴν ἦν τὰ εἰρημένα . πλὴν ἐν τῇ συναγωγῇ αὐτῶν ἐδίδασκεν , οὐ σχίζων ἀπ' αὐτῆς οὐδὲ ἀθετῶν αὐτήν .
Lemmas: καί γίγνομαι ὅτε τελέω ὁ Ἰησοῦς ὁ παραβολή οὗτος , μεταίρω ἐκεῖθεν . καί ἔρχομαι εἰς ὁ πατρίς αὐτός ( 13 , 53 [ — 58 ] ) . ἐπεί ἐν ὁ ἀνώτερος ἐξετάζω μήποτε ὁ μέν ὁ ὄχλος λαλέω παραβολή εἰμί ὁ δέ ὁ μαθητής ὁμοιότης , καί ὁ εἰς οὗτος ὑποπίπτω παρατήρησις ἐκτίθημι , ὡς οἴομαι , οὐ εὐκαταφρόνητος τυγχάνω , χρή οἶδα , ὅτι δοκέω ἐκεῖνος πᾶς ἐναντιόομαι ὁ ἐπιλέγω οὐ ὁ παραβολή μόνος , ἀλλά καί ἐπί ὁ ( ὡς ἐκδίδωμι ) ὁμοιότης ὁ καί γίγνομαι ὅτε τελέω ὁ Ἰησοῦς ὁ παραβολή οὗτος , μεταίρω ἐκεῖθεν . ζητέω οὖν πότερος ἐκεῖνος πᾶς ἀθετητέον ἤ δύο γένος παραβολή λεκτέος , ὁ τε ὁ ὄχλος λαλέω καί ὁ ὁ μαθητής ἐπαγγέλλω , ἤ καί ὁμώνυμος ὁ ὁ παραβολή ὄνομα νομίζω ἤ ὁ γίγνομαι ὅτε τελέω ὁ Ἰησοῦς ὁ παραβολή οὗτος ἐπί ὁ ἀνώτερος παραβολή μόνος ὁ πρό ὁ ὁμοίωσις ἀνακτέον . διά γάρ ὁ » σύ δίδωμι γιγνώσκω ὁ μυστήριον ὁ βασιλεία ὁ οὐρανός , ὁ δέ λοιπός ἐν παραβολή « , οὐ οἷος τε λέγω ὁ μαθητής ( ἅτε οὐ εἰμί ὁ ἔξω ) ἐν παραβολή ἐκεῖνος ὁ σωτήρ μέλλω . οὗτος δέ ἀκολουθέω ἤτοι ὁ γίγνομαι ὅτε τελέω ὁ Ἰησοῦς ὁ παραβολή οὗτος , μεταίρω ἐκεῖθεν ἀναφέρω ἐπί ὁ ἄνω λέγω παραβολή ἤ ὁμώνυμος εἰμί ὁ ὁ παραβολή ὄνομα ἤ δύο γένος εἰμί παραβολή ἤ μηδέ ὅλος εἰμί παραβάλλω ὅς ὀνομάζω ὁμοίωσις . προέχω δέ ὅτι ἔξω ὁ πατρίς αὐτός λέγω ὁ παραβολή , ὅς ὅτε τελέω μεταίρω ἐκεῖθεν , καί ἔρχομαι εἰς ὁ πατρίς αὐτός διδάσκω αὐτός ἐν ὁ συναγωγή αὐτός . καί ὁ Μάρκος δέ φημί · » καί ἔρχομαι εἰς ὁ πατρίς αὐτός , καί ἀκολουθέω αὐτός ὁ μαθητής αὐτός « . ζητέω οὖν καί κατά ὁ λέξις , πότερος Νάζαρα λέγω ὁ πατρίς αὐτός ἤ Βηθλεέμ · Νάζαρα μέν διά ὁ » Ναζωραῖος καλέω « , Βηθλεέμ δέ ἐπεί ἐν αὐτός γεννάω . ἔτι δέ ἐφίστημι μήποτε δύναμαι ὁ εὐαγγελιστής λέγω · ἔρχομαι εἰς Βηθλεέμ ἤ ἔρχομαι εἰς Νάζαρα , οὗτος μέν οὐ ποιέω πατρίς δέ ὀνομάζω διά τις μυστικός ἐν ὁ τόπος περί ὁ πατρίς αὐτός δηλέομαι ὅλος εἰμί ὁ Ἰουδαία , ἐν ὅς ἀτιμόω κατά ὁ οὐ εἰμί προφήτης ἄτιμος εἰ μή ἐν ὁ πατρίς αὐτός . καί ἐάν τις κατανοέω Ἰησοῦς Χριστός » Ἰουδαῖος μέν σκάνδαλον « , παρά ὅς μέχρι ὁ νῦν διώκω , ἐν δέ ὁ ἔθνος κηρύσσω καί πιστεύω ( ἕως γάρ πᾶς ὁ γῆ τρέχω ὁ λόγος αὐτός ) , ὁράω ὅτι Ἰησοῦς ἐν μέν ὁ ἴδιος πατρίς τιμή οὐ ἔχω , παρά δέ ὁ ξένος » ὁ διαθήκη « τιμάω , ὁ ἔθνος . τίς δέ διδάσκω λέγω ἐν ὁ συναγωγή αὐτός , οὐ ἀναγράφω ὁ εὐαγγελιστής , ἀλλά ὅτι τηλικοῦτος καί τοιοῦτος εἰμί , ὥστε ἐκπλήσσω πᾶς · καί ἔοικα ὅτι ὑπέρ γραγὴν εἰμί ὁ λέγω . πλήν ἐν ὁ συναγωγή αὐτός διδάσκω , οὐ σχίζω ἀπό αὐτός οὐδέ ἀθετέω αὐτός .