origenes.commentarium-in-evangelium-matthaei-lib-10-11 10.24
Εἰ δὲ θέλεις ἰδεῖν παοιά ἐστι τῆς ψυχῆς ἀρρωστήματα , κατανόει μοι τοὺς φιλαργύρους καὶ τοὺς φιλοδόξους καὶ τοὺς φιλόπαιδας καὶ εἴ τίς ἐστι φιλόγυνος . καὶ τούτους γὰρ ἐν τοῖς ὄχλοις ἱδὼν καὶ σπλαγχνισθεὶς ἐπ'αὐτοῖς ἐθεράπευσεν . οὑ πᾶν δὲ ἁμάρτημα νούτου φρουρὰν εἶναι , ἀλλἀ ὅπερ ἐναπέσκλψεν ὅλ}η τῇ ψυχῇ . οὕτω γὰρ ἔστιν ἰδεῖν τοὺς μὲν φιλαργύρους ὅλους τεταμένους ἐπὶ τὸ ἀργύριον και τὴν τούτου φρουρὰν καὶ συναγωγήν , τοὺς δὲ φιλοδόξους ἐπὶ τὸ ἀργύριον καὶ τὴν τούτου φρυρὰν ἀπὸ τῶν πολλῶν καὶ χυδαιοτέρων ἔπαινον . καὶ τὸ ἀνάλογον νοήσεις ἐπὶ ὦν ὠνομάσαμεν λοιπῶν , καὶ εἴ τι ἄλλο τούτοις ἐστὶ παραπλήσιον . ἐπεὶ οὖν διηγούμενοι τὸ ἐθεράπευσε τοὺς ἀρρώστους αὐτῶν εἴπομεν μὴ πᾶν ἁμάρτημα εἶναι ἀρρώστημα , ἄξιον ἀπὸ τὴς γραφῆς καὶ περὶ τῆς διαφορᾶς τούτων παραμυθήσασθαι . φησὶ δὴ ὁ ἀπόστολος Κορινθίοις , παικίλα ἔχουσιν ἁμαρτήματα , γράφων . » διὰ τοῦτο ἐν ὑμῖν πολλοὶ ἀσθενεῖς καὶ ἄρρωστοι καὶ κοιμῶνται ἱκανοί « ἄκουε γὰρ ἐν τούτοις τοῦ » καὶ « συνδέσμου , πλέκοντος καὶ συμπεπλεγμένον ποιοῦντος ἐκ διαφόρων ἁμαρτημάτων , καθὸ οἱ μέν εἰσιν ἀσθενεῖς , ἕτεροι δὲ ἄρρωστοι πλέονἢ ἀσθενεῖς , καὶ ἄλλοι παρ'ἀμφοτέρους οἱ κοι\μώμενοι . οἱ μὲν γὰρ ὀλισθηρῶς διὰ τὴν τῆς ψυχῆς ἀδυναμίαν πορὸς τὸ ὁτιποτοῦν ἁμαρτάνειν ἔχοντες , κἂν μὴ ὅλοι ὦσιν εἴδους τινὸς ἁμαρτίας ὡς οἱ ἄρρωστοι , ἀσθενεὶς εἰσι μόνον . οἱ δὲ ὅλῃ ψυχῇ καὶ ὅλῃ καρδίᾳ καὶ ὅλῃ διανοίᾶ , ἀντὶ τοῦ τὸν θεὸν ἀγαπᾶν , ἀγαπῶντες ἀργύρια ἢ δοξάρια ἢ γύναια ἢ παῖδας , οὖτοι πλέον ἢ ἀσθενείας πεπόνθασιν καί εἰσιν ἄρρωστοι . κοιμῶνται δὲ οἱ , δέον προσέχειν καὶ ἐγρηγορέναι τῇ ψυχῇ , τοῦτο μὲν οὐ ποιοῦντες , ἀπὸ δὲ πολλῆς ἀπροσεξίας νυσίζοντες τὴν προαίρεσιν καὶ ὑπνώττοντες τοῖς λογισμοῖς . οἵτιντες » ἐνυπνιαζόμενοι σάρκα μὲν μιαίνουσι , κυριότητα δὲ ἀθετοῦσι , καὶ παραβαλλομέναις ἐνυπνίοις , ταῖς περὶ τῶν πραγμάτων , τὰ μὲν ὕπαρ καὶ ἀληθῆ οὐκ ἀποδεχόλμενοι , ὑπὸ δὲ τῶν ἐν ταῖς κεναῖς φαντασίαις ἀπατώμενοι . περὶ ὦν καὶ τῷ Ἡσαΐᾳ λέγεται τὸ » ὃν τρόπον ἐνυπνιάζεται ὁ διψῶν ὡς ὁ πίνων , καὶ ἐξαναστὰς ἔτι διψᾷ , ἡ δὲ ψυχὴ αὐτοῦ εἰς κενὸν ἤλπισεν , οὕτως ἔσται ὁ πλοῦτος πάντων τῶν ἐθνῶν ὅσοι ἐπεστράτευσαν ἐν Ἱερουσαλήμ « . εἰ καὶ ἐδόξαμεν οὖν παρεκβεβηκέναι , διηγούμενοι διαφορὰν ἀσθενῶν καὶ ἀρρώωτων καὶ κοιμωμένων , διὰ τὸ τὸν ἀπόστολον ἐν τῇ πρὸς Κορινθίους εἰρηκέναι ἃ ἐξεθέμεθα , τὴν παρέκβασιν πεποιήμεθα βουληθέντες παραστῦσαι τί σημαίνεται νοητὸν ἐκ τοῦ καὶ ἐθεράπευσε τοὺς ἀρρώστους αὐτῶν .
Lemmas: εἰ δέ ἐθέλω ὁράω παοιά εἰμί ὁ ψυχή ἀρρώστημα , κατανοέω ἐγώ ὁ φιλάργυρος καί ὁ φιλόδοξος καί ὁ φιλόπαις καί εἰ τις εἰμί φιλόγυνος . καί οὗτος γάρ ἐν ὁ ὄχλος ὁράω καί σπλαγχνίζομαι επ'αυος θεραπεύω . οὐ πᾶς δέ ἁμάρτημα νόος φρουρά εἰμί , ἀλλά ὅς ἐναπέσκλψεν ὅλος ὁ ψυχή . οὕτως γάρ εἰμί ὁράω ὁ μέν φιλάργυρος ὅλος τείνω ἐπί ὁ ἀργύριον καί ὁ οὗτος φρουρά καί συναγωγή , ὁ δέ φιλόδοξος ἐπί ὁ ἀργύριον καί ὁ οὗτος φρυρὰν ἀπό ὁ πολύς καί χυδαῖος ἔπαινος . καί ὁ ἀνάλογος νοέω ἐπί ὅς ὀνομάζω λοιπός , καί εἰ τις ἄλλος οὗτος εἰμί παραπλήσιος . ἐπεί οὖν διηγέομαι ὁ θεραπεύω ὁ ἄρρωστος αὐτός λέγω μή πᾶς ἁμάρτημα εἰμί ἀρρώστημα , ἄξιος ἀπό ὁ γραφή καί περί ὁ διαφορά οὗτος παραμυθέομαι . φημί δή ὁ ἀπόστολος Κορίνθιος , παικίλα ἔχω ἁμάρτημα , γράφω . » διά οὗτος ἐν σύ πολύς ἀσθενής καί ἄρρωστος καί κοιμάω ἱκανός « ἀκούω γάρ ἐν οὗτος ὁ » καί « σύνδεσμος , πλέκω καί συμπλέκω ποιέω ἐκ διάφορος ἁμάρτημα , καθό ὁ μέν εἰμί ἀσθενής , ἕτερος δέ ἄρρωστος πλέω ἀσθενής , καί ἄλλος παρ'ἀμφοτέρους ὁ κοιμάω . ὁ μέν γάρ ὀλισθηρός διά ὁ ὁ ψυχή ἀδυναμία πόρος ὁ ὁτιποτοῦν ἁμαρτάνω ἔχω , ἐάν μή ὅλος εἰμί εἶδος τις ἁμαρτία ὡς ὁ ἄρρωστος , ἀσθενής εἰμί μόνος . ὁ δέ ὅλος ψυχή καί ὅλος καρδία καί ὅλος διάνοια , ἀντί ὁ ὁ θεός ἀγαπάω , ἀγαπάζω ἀργύριον ἤ δοξάριον ἤ γύναιον ἤ παῖς , οὗτος πολύς ἤ ἀσθένεια πάσχω καί εἰμί ἄρρωστος . κοιμάω δέ ὁ , δέω προσέχω καί ἐγείρω ὁ ψυχή , οὗτος μέν οὐ ποιέω , ἀπό δέ πολύς ἀπροσεξία νυσίζοντες ὁ προαίρεσις καί ὑπνώσσω ὁ λογισμός . ὅστις » ἐνυπνιάζω σάρξ μέν μιαίνω , κυριότης δέ ἀθετέω , καί παραβάλλω ἐνύπνιον , ὁ περί ὁ πρᾶγμα , ὁ μέν ὕπαρ καί ἀληθής οὐ ἀποδέχομαι , ὑπό δέ ὁ ἐν ὁ κενός φαντασία ἀπατάω . περί ὅς καί ὁ Ἠσαΐας λέγω ὁ » ὅς τρόπος ἐνυπνιάζω ὁ διψάω ὡς ὁ πίνω , καί ἐξανίστημι ἔτι διψάω , ὁ δέ ψυχή αὐτός εἰς κενός ἐλπίζω , οὕτως εἰμί ὁ πλοῦτος πᾶς ὁ ἔθνος ὅσος ἐπιστρατεύω ἐν Ἱεροσόλυμα « . εἰ καί δοκέω οὖν παρεκβαίνω , διηγέομαι διαφορά ἀσθενής καί ἀρρώωτων καί κοιμάω , διά ὁ ὁ ἀπόστολος ἐν ὁ πρός Κορίνθιος λέγω ὅς ἐκτίθημι , ὁ παρέκβασις ποιέω βούλομαι παρίστημι τίς σημαίνω νοητός ἐκ ὁ καί θεραπεύω ὁ ἄρρωστος αὐτός .