origenes.commentarium-in-evangelium-matthaei-lib-10-11 11.19
Ὁ δὲ Ἰησοῦς προσκαλεσάμενος τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ εἶπεν ( 15 , 32 [ - 39 ] ) . Ἀνωτέρω μὲν ἐπὶ τῆς ὁμοίας ταύτῃ περὶ τῶν ἄρτων ἱστορίας πρὸ τῶν ἄρτων » ἐξελθὼν ( ὁ Ἰησοῦς ) εἶδε πολὺν ὄχλον , καὶ ἐσπλαγχνίσθη ἐπ᾿ αὐτὸν καὶ ἐθεράπευσε τοὺς ἀρρώστους αὐτὼν . καὶ ὀψίας δὲ γενομένης προσῆλθον αὐτῷ οἱ μαθηταὶ λέγοντες · ἔρημός ἐστιν ὁ τόπος καὶ ἡ ὥρα παρῆλθεν ἤδη · ἀπόλυσον αὐτοὺς « καὶ τὰ ἑξῆς · νῦν δὲ μετὰ τὴν θεραπείαν τῶν κωφῶν καὶ τῶν λοιπῶν σπλαγχνίζεται ἐπὶ τὸν ὄχλον τρεῖς ἤδη ἡμέρας προσμένοντα αὐτῷ καὶ μὴ ἔχοντα φαγεῖν . καὶ ἐκεὶ μὲν οἱ μαθηταὶ περὶ τῶν πεντακισχιλιων ἀξιοῦσιν , ἐνθάδε δὲ ἀφ᾿ ἑαυτοῦ περὶ τῶν τετρακισχιλιων λέγει . κἀκεῖνοι μὲν ὀψίας τρέφονται ἠμέραν αὐτῷ συνδιατοίψαντες . οὗτοι δὲ μαρτυρηθέντες ὅτι αὐτῷ τρεῖς ἡμέρας προσέμειναν μεταλαμβάνουσι τῶν ἄρτων , ἵνα μὴ ἐκλυθῶσιν ἐν τῇ ὁδῷ . κἀκεὶ μὲν » πέντε δρτους καὶ δύο ἰχθύας « φοσὶν οἱ μοθηταὶ ἔχειν μόνους οὐ πυ - θομένῳ , ἐνθάδε δὲ πυθομένῳ ἀποκρίνονται περὶ ἑπτὰ ἄρτων καὶ ἀλίγων ἰχθυδίων . κἀκεῖ μὲν κελεύει » τοὺς ὄχλους ἀνακλιθῆναι « οὐκ ἀναπεσεῖν » ἐπὶ τοῦ χόρτου « καὶ γὰρ ὁ Λουκᾶς » κατακλίνατε αὐτοὺς « ἀνέγραψε · καὶ ὁ Μᾶρκος » ἐπέταξε « φησὶν » αὐτοῖς πάντας ἀνακλῖναι « ) , ἐνθάδε δὲ οὐ κελεύει ἀλλὰ παραγγέλλει τῷ ὄχλῳ ἀναπεσεῖν . πόλιν ἐκεῖ μὲν ταῖς αὐταῖς λέξεσιν οἱ τρεῖς εὐαγγελισταί φασιν ὅτι » λαβὼν τοὺς ἄρτους καὶ τοὺς δύο ἰχθύας , ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανὸν ηὐλόγησεν « , ἐνθάδε δὲ ὡς ὁ Ματθαῖς καὶ Μᾶρκος ἀνέγραψαν ) εὐχαριστήσας ὁ Ἰησοῦς ἔκλασε . κἀκεῖ μέν ἐπὶ τοῦ χόρτου « ἀνακλίνονται , ἐνθάδε δὲ ἐπὶ τὴν γῆν ἀναπίπτουσι . ζητήσεις δέ ἐν τοῖς κατὰ τοὺς τόπους τὸ τοῦ Ἰωάννου παρηλλαγμένον , ὅς ἐπ᾿ ἐκείνης μέν τῆς πράξεως ἀνέγραψεν ὅτι εἶπεν ὁ Ἰησοῦς · » ποιήσατε τοὺς ἀνθρώπους ἀναπεσεῖν « καὶ ὅτι » εὐχαριστήσας ἔδωκε τοῖς ἀνακειμένοις « ἀπὸ τῶν ἄρτων , ταύτης δέ οὐδέ τὴν ἀρχὴν ἐμνημόνευσε . Προσέχων οὖν τῇ διαφορᾷ τῶν κατὰ τοὺς τόπους ἐπὶ τοῖς ἄρτοις γεγραμμένων , τούτους νομίζω τάγματος εἶναι διαφέροντος παρ’ ἐκείνους · διόπερ οὗτοι μὲν ἐν ὄρει τρέφονται ἐκεῖνοι δέ ἐν ἐρήμῳ τόπῳ , καὶ οὗτοι μὲν τρεῖς παραμείναντες τῷ Ἰησοῦ ἡμέρας ἐκεῖνοι δὲ μίαν , ἧς ἐν τῇ ἑσπέρᾳ ἐτράφησαν . ἔτι δὲ εἰ μὴ ταὐτόν ἐστι τὸ ἀφ᾿ ἑαυτοῦ ποιῆσαι τὸν Ἰησοῦν τῷ ἀπὸ τῶν μαθητῶν ἀκούσαντα πρᾶξαι , ὅρα εἰ μὴ διαφέρουσιν οἱ εὐεργετηθέντες ὑπὸ τοῦ Ἰησοῦ αὐτόθεν ἐΠὶ τῶ εὐεργετῆσαι θρέψαντος αὐτοὺς *** . εἰ δὲ κατὰ τὸν Ἰωάννην κρίθινοι ἦσαν οἱ ἄρτοι , ἀφ᾿ ὧν » ἐπερίσσευσαν « οἱ δώδεκα κόφινοι , οὐδὲν δέ τοιοῦτον Περὶ τούτων λέγεται , πῶς οὐ βελτίους οὗτοι παρὰ τοὺς προτέρους ; κἀκείνων μέν » τοὺς ἀρρώστους ἐθεράπευσεν « , ἐνταῦθα δέ τοὺς μετὰ τῶν ὄχλων οὐκ ἀρρώστους θεραπεύει , ἀλλὰ τυφλοὺς καὶ χωλοὺς καὶ κωφοὺς καὶ κυλλούς · διὸ καὶ ἐπὶ τούτοις μὲν θαυμάζουσιν οἱ τετρακισχίλιοι , ἐπὶ δέ τοῖς ἀρρώστοις ουδεν τοιοῦτον λέλεκται . κρείττους δέ εἰσιν ( οἶμαι ) οἱ φαγόντες ἀπὸ τῶν ἑπτὰ εὐχαριστηθέντων ἄρτων τῶν φαγόντων ἀπὸ τῶν πέντε εὐλογηθέντων , καὶ οἱ φαγόντες ἀπὸ τῶν ὀλίγων ἰχθυδίων παρὰ τοὺς φαγόντος ἀπὸ τῶν δύο · τάχα δὲ κοὶ οἱ ἀναπεσόντες ἐπὶ τὴν γῆν <παρὰ τοὺς ἀνακλιθέντας » ἐπὶ ἐΠὶ τοῦ του«> . κοὶ ἐκεῖνοι μέν ἀπὸ ὀλιγωτέρων ἄρτων » δώδεκα κοφίνους « οὗτοι δὲ ἀπὸ πλειόνων ἑπτὰ σπυρίδας , τῷ χωρητικώτεροι εἶναι μειζόνων . καὶ τάχα οὗτοι μέν ἐπιβαίνουσι πάντων τῶν γηΐνων καὶ ἀναπίπτουσιν ἐπ᾿ αὐτῶν , οἱ δ’ ἐπὶ τοῦ χόρτου « ἐπὶ μόνης τῆς σαρκὸς αὐτῶν · » πᾶσα « γὰρ » σὰρξ χόρτος « . πρόσχες καὶ μετὰ τοῦτα ὅτι τούτους ἀπολῦσαι ὁ Ἰησοῦς νήστεις οὐ θέλει , ἶνα μὴ ἐκλυθῶσιν ὡς κενοὶ τῶν ἄρτων Ἰησοῦ , καὶ ἔτι ἐν τῇ ὁδῷ τυγχάνοντες τῇ ἐπὶ τὰ οἰκεῖα βλαβῶσι . σημείωσαι δὲ εἴ που ἀναγέγραπται ὁ Ἰησοῦς ἀπολελυκέναι , ἶν’ ἴδῃς διαφορὰν τῶν μετὰ τὸ τραφῆναι ὑπ᾿ αὐτοῦ ἀπολυθέντων καὶ τῶν ἄλλως ἀπολυθέντων · παράδειγμα δέ ἄλλως ἀπολυθέντος τὸ » γύναι , ἀπολέλυσαι τῆς ἀσθενείας σου « . πρὸς δὲ τούτοις οἱ μὲν ἀεὶ συνόντες τῷ Ἰησοῦ μαθηταὶ οὐκ ἀπολύονται ἀπ᾿ αὐτοῦ , οἱ δέ ὄχλοι φαγόντες ἀπολύονται . καθὰ πόλιν οἱ μαθηταὶ μηδέν μέγα φρονοῦντες περὶ τῆς Χαναναίας φασίν · » ἀπόλυσον αὐτήν , ὅτι κράζει ὄπισθεν ἡμῶν « , ὀ δὲ σωτὴρ οὐδαμῶς αὐτὴν ἀπολύων φαίνεται · εἰπῶν γὰρ αὐτῇ · » ὦ γύναι , μεγάλη σου ἡ πίστις · γενηθήτω σοι ὡς θέλεις « ἰάσατο μέν τὴν θυγατέρα αὐτῆς » ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης « , οὐ μέντοι γέγραπται ὅτι ἀπέλυσεν αὐτήν . τοσαῦτα καὶ εἰς τὸ ἐκκείμενον ῥητὸν ἐπὶ τοῦ παρόντος ἐξετάσαι καὶ ἰδεῖν δεδυνήμεθα .
Lemmas: ὁ δέ Ἰησοῦς προσκαλέω ὁ μαθητής αὐτός λέγω ( 15 , 32 [ - 39 ] ) . ἀνώτερος μέν ἐπί ὁ ὅμοιος οὗτος περί ὁ ἄρτος ἱστορία πρό ὁ ἄρτος » ἐξέρχομαι ( ὁ Ἰησοῦς ) ὁράω πολύς ὄχλος , καί σπλαγχνίζομαι ἐπί αὐτός καί θεραπεύω ὁ ἄρρωστος αὐτός . καί ὄψιος δέ γίγνομαι προσέρχομαι αὐτός ὁ μαθητής λέγω · ἐρῆμος εἰμί ὁ τόπος καί ὁ ὥρα παρέρχομαι ἤδη · ἀπολύω αὐτός « καί ὁ ἑξῆς · νῦν δέ μετά ὁ θεραπεία ὁ κωφός καί ὁ λοιπός σπλαγχνίζω ἐπί ὁ ὄχλος τρεῖς ἤδη ἡμέρα προσμένω αὐτός καί μή ἔχω ἐσθίω . καί ἐκεῖ μέν ὁ μαθητής περί ὁ πεντακισχίλιοι ἀξιόω , ἐνθάδε δέ ἀπό ἑαυτοῦ περί ὁ τετρακισχίλιοι λέγω . ἐκεῖνος μέν ὄψιος τρέφω ἡμέρα αὐτός συνδιατοίψαντες . οὗτος δέ μαρτυρέω ὅτι αὐτός τρεῖς ἡμέρα προσμένω μεταλαμβάνω ὁ ἄρτος , ἵνα μή ἐκλύω ἐν ὁ ὁδός . ἐκεῖ μέν » πέντε δρτους καί δύο ἰχθῦς « Φόσι ὁ μοτιθημι ἔχω μόνος οὐ ΠΥ - τίθημι , ἐνθάδε δέ πυνθάνομαι ἀποκρίνω περί ἑπτά ἄρτος καί αλιγη ἰχθύδιον . ἐκεῖ μέν κελεύω » ὁ ὄχλος ἀνακλίνω « οὐ ἀναπίπτω » ἐπί ὁ χόρτος « καί γάρ ὁ Λουκᾶς » κατακλίνω αὐτός « ἀναγράφω · καί ὁ Μάρκος » ἐπιτάσσω « φημί » αὐτός πᾶς ἀνακλίνω « ) , ἐνθάδε δέ οὐ κελεύω ἀλλά παραγγέλλω ὁ ὄχλος ἀναπίπτω . πόλις ἐκεῖ μέν ὁ αὐτός λέξις ὁ τρεῖς εὐαγγελιστής φημί ὅτι » λαμβάνω ὁ ἄρτος καί ὁ δύο ἰχθῦς , ἀναβλέπω εἰς ὁ οὐρανός εὐλογέω « , ἐνθάδε δέ ὡς ὁ Ματθαῖς καί Μάρκος ἀναγράφω ) εὐχαριστέω ὁ Ἰησοῦς κλάω . ἐκεῖ μέν ἐπί ὁ χόρτος « ἀνακλίνω , ἐνθάδε δέ ἐπί ὁ γῆ ἀναπίπτω . ζητέω δέ ἐν ὁ κατά ὁ τόπος ὁ ὁ Ἰωάννης παραλλάσσω , ὅς ἐπί ἐκεῖνος μέν ὁ πρᾶξις ἀναγράφω ὅτι λέγω ὁ Ἰησοῦς · » ποιέω ὁ ἄνθρωπος ἀναπίπτω « καί ὅτι » εὐχαριστέω δίδωμι ὁ ἀνάκειμαι « ἀπό ὁ ἄρτος , οὗτος δέ οὐδέ ὁ ἀρχή μνημονεύω . προσέχω οὖν ὁ διαφορά ὁ κατά ὁ τόπος ἐπί ὁ ἄρτος γράφω , οὗτος νομίζω τάγμα εἰμί διαφέρω παρά ἐκεῖνος · διόπερ οὗτος μέν ἐν ὄρος τρέφω ἐκεῖνος δέ ἐν ἐρῆμος τόπος , καί οὗτος μέν τρεῖς παραμένω ὁ Ἰησοῦς ἡμέρα ἐκεῖνος δέ εἷς , ὅς ἐν ὁ ἑσπέρα τρέφω . ἔτι δέ εἰ μή αὐτός εἰμί ὁ ἀπό ἑαυτοῦ ποιέω ὁ Ἰησοῦς ὁ ἀπό ὁ μαθητής ἀκούω πράσσω , ὁράω εἰ μή διαφέρω ὁ εὐεργετέω ὑπό ὁ Ἰησοῦς αὐτόθεν ἐπί ὁ εὐεργετέω τρέφω αὐτός *** . εἰ δέ κατά ὁ Ἰωάννης κρίθινος εἰμί ὁ ἄρτος , ἀπό ὅς » περισσεύω « ὁ δώδεκα κόφινος , οὐδείς δέ τοιοῦτος περί οὗτος λέγω , πῶς οὐ ἀγαθός οὗτος παρά ὁ πρότερος ; ἐκεῖνος μέν » ὁ ἄρρωστος θεραπεύω « , ἐνταῦθα δέ ὁ μετά ὁ ὄχλος οὐ ἄρρωστος θεραπεύω , ἀλλά τυφλός καί χωλός καί κωφός καί κυλλός · διό καί ἐπί οὗτος μέν θαυμάζω ὁ τετρακισχίλιοι , ἐπί δέ ὁ ἄρρωστος οὐδείς τοιοῦτος λέγω . κρατύς δέ εἰμί ( οἴομαι ) ὁ ἐσθίω ἀπό ὁ ἑπτά εὐχαριστέω ἄρτος ὁ ἐσθίω ἀπό ὁ πέντε εὐλογέω , καί ὁ ἐσθίω ἀπό ὁ ὀλίγος ἰχθύδιον παρά ὁ ἐσθίω ἀπό ὁ δύο · τάχα δέ κοί ὁ ἀναπίπτω ἐπί ὁ γῆ παρά ὁ ἀνακλίνω » ἐπί ἐπί ὁ του . κοί ἐκεῖνος μέν ἀπό ὀλίγος ἄρτος » δώδεκα κόφινος « οὗτος δέ ἀπό πολύς ἑπτά σπυρίς , ὁ χωρητικός εἰμί μέγας . καί τάχα οὗτος μέν ἐπιβαίνω πᾶς ὁ γήϊνος καί ἀναπίπτω ἐπί αὐτός , ὁ δέ ἐπί ὁ χόρτος « ἐπί μόνος ὁ σάρξ αὐτός · » πᾶς « γάρ » σάρξ χόρτος « . προέχω καί μετά τούτος ὅτι οὗτος ἀπολύω ὁ Ἰησοῦς νῆστις οὐ ἐθέλω , ἵνα μή ἐκλύω ὡς κενός ὁ ἄρτος Ἰησοῦς , καί ἔτι ἐν ὁ ὁδός τυγχάνω ὁ ἐπί ὁ οἰκεῖος βλάπτω . σημειόω δέ εἰ που ἀναγράφω ὁ Ἰησοῦς ἀπολύω , ἵνα ὁράω διαφορά ὁ μετά ὁ τρέφω ὑπό αὐτός ἀπολύω καί ὁ ἄλλος ἀπολύω · παράδειγμα δέ ἄλλος ἀπολύω ὁ » γυνή , ἀπολύω ὁ ἀσθένεια σύ « . πρός δέ οὗτος ὁ μέν ἀεί σύνειμι ὁ Ἰησοῦς μαθητής οὐ ἀπολύω ἀπό αὐτός , ὁ δέ ὄχλος ἐσθίω ἀπολύω . καθά πόλις ὁ μαθητής μηδείς μέγας φρονέω περί ὁ Χαναναῖος φημί · » ἀπολύω αὐτός , ὅτι κράζω ὄπισθεν ἐγώ « , ὁ δέ σωτήρ οὐδαμῶς αὐτός ἀπολύω φαίνω · λέγω γάρ αὐτός · » ὦ γυνή , μέγας σύ ὁ πίστις · γίγνομαι σύ ὡς ἐθέλω « ἰάομαι μέν ὁ θυγάτηρ αὐτός » ἀπό ὁ ὥρα ἐκεῖνος « , οὐ μέντοι γράφω ὅτι ἀπολύω αὐτός . τοσοῦτος καί εἰς ὁ ἔκκειμαι ῥητός ἐπί ὁ πάρειμι ἐξετάζω καί ὁράω δύναμαι .