origenes.commentarium-in-evangelium-matthaei-lib-10-11 10.18
Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς · οὐκ ἔστι προφήτης ἄτιμος εἰ μὴ ἐν τῇ πατρίδι αὐτοῦ . ζητητέον πότερον καθολικῶς ἴσον δύναται ἐπὶ παάντα προφήτην ἀναφερόμενον τὸ λεγόμενον , ὡς ἑκάστονυ τῶν προφητῶν ἐν τῇ πατρίδι ἀτιμωθέντος ) , ἥ διὰ τὸ ἑνικῶς εἰρῆσθαι περὶ ἑνὸς ταῦτα λέλεκται . εἰ μὲν οὖν περὶ ἑνὸς ταῦτα λέγεται , ἀρκεῖ τὰ εἰρημπενα , ἀναφερόντων ἡμῶν τὸ γεγραμμένον εἰς τὸν σωτῆρα . εἰ δὲ καθολιόν ἐστιν , ἀπὸ μὲν τῆς ἱστορίας οὐκ ἀληθές ( οὔτε γὰρ Ἠλίας ἐν Θεσβὼν τῆς Γαλαὰδ ἠτιμώθη οὔτε Ἐλισσαῖος ἐν Ἐβαλμαουλὰ οὔτε [ ὁ ] Σαμουὴλ ἐν Ἀρμαθαΐμ οὔθ' Ἱερεμίας ἐν Ἀναθώθ ) , τροπολογούμενον δὲ καὶ πάνυ ἀληθές . χρὴ γὰρ πατρίδα νομίζειν αὐτῶν τὴν Ἰουδαίαν καὶ συγγενεῖς τὸν Ἰσραὴλ ἐκεῖνον , οἰκίαν δὲ τἀχα τὸ σῶμα · ἠτιμώθησαν γὰρ πάντες ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ ὑπὸ τοῦ » κατὰ σάρκα « Ἰσραὴλ ἔτι ὄντες ἐν τῷ σώματι , ὡς ἐν ταῖς τῶν ἀποστόλων Πράξεσι γέγραπται ἐν ἐλεγμῷ λεγόμενον πρὸς τὸν λαόν · » τίνα γὰρ τῶν προφητῶν οὐκ ἐδίωξαν οἱ πατέρες ὑμῶν ; καὶ ἀπέκτειναν τοὺς προκαταγγείλαντας περὶ τῆς ἐλεύσεως τοῦ δικαίου ; « παρὰ δὲ τῷ Παύθλῳ ἐν τῇ παρὸς Θεσσαλονικεῖς προτέρᾳ τὰ ὄμοια λέλεκται · » ὑμεῖς δὲ μιμηταὶ ἐγενἠθητε , ἀδελφοί , τῶν ἐκκλησιῶν τοῦ θεοῦ τῶν οὐσῶν ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ ἐν Χρριστῷ Ἰησοῦ , ὄτι τὰ αὐτὰ ἐπάθετε καὶ ὑμεῖς ὑπὸ τῶν ἰδίων συμφυλετῶν , καθὼς καὶ αὐτοὶ ὑπὸ τῶν Ἰουδαίων , τῶν καὶ τὸν κύριον ἀποκτεινάντων Ἰησοῦν καὶ τοὺς προφήτας , καὶ ἡμᾶς ἐκδιωξάντων , καὶ θεῷ μὴ ἀρεσκόντων , καὶ πᾶσιν ἀνθρώποις ἐναντίων « . οὐκ ἐστιν οὖν προφήτης ἄτιμος ἐν τοῖς ἔθνεσιν · ἤ γὰρ οὐδ' ὄλως οἴδασιν αὐτὸν ἤ μαθόντες καὶ παραδεξάμενοι αὐτὸν προφήτην τιμῶσι . τοιοῦτοι δὲ οἱ ἀπὸ ἐκκλησίας . ἀτιμάζονται δὲ οἱ προφῆται πρῶτον μὲν διωχθέντες κατὰ ἱστορίαν ὑπὸ τοῦ λαοῦ , δεύτερον δὲ μὴ πιστευομεής αὐτῶν τῆς προφητείας ὑπὸ τοῦ λαοῦ . εἰ γὰρ ἐπίστευον Μωσῇ καὶ προφήταις , ἐπίστευον ἄν Χριστῷ τῷ παραστήσαντι , ὄτι ἀκολουθεῖ τοῖς πιστεύουσι Μωσῇ καὶ προφήταις τὸ πιστεύειν Χριστῷ καὶ τοῖς μὴ πιστεύουσι Χριστῷ τὸ μὴ πιστεύειν Μωσῇ . ἔτι δὲ ὥσπερ » διὰ τῆς παραβάσεως τοῦ νόμου τὸν θεὸν « ἀτιμάζειν ὁ ἁμαρτάνων λέγεται , οὔτω διὰ τοῦ μὴ πιστεύειν τῷ προφητευομένῳ ἀτιμάζεται ὑπὸ τοῦ ἀπιστοῦντος ταῖς προφητείαις ὁ προφήτης . Χρήσιμον δὲ ὡς πρὸς τὴν ἱστορίαν ἀναλέξασθαι ἄ πέπονθεν Ἱερεμίας ἐν τῷ λαῷ , ἐφ' οἶς εἶπε · » καὶ εἶπα · οὐ μὴ λαλήσω οὐδὲ μὴ ὀνομάσω τὸ ὄνομα κυρίου « , καὶ πάλιν ἀλλαχοῦ » διετέλεσα μυκτηριζόμενος « . ὅσα δὲ καὶ ὑπὸ τοῦ τότε βασιλέως τοῦ Ἰσραὴλ πέπονθεν , ἐν τῇ προφητείᾳ αὐτοῦ ἀναγέγραπται . καὶ Μωσέα δὲ ὅτι ἦλθον πολλάκις λιθόλευστον ποιῆσαι οἱ ἀπὸ τοῦ λαοῦ , καὶ τοῦτο γέγραπται , καὶ ἦν αὐτῷ πατρὶς οὐχ οἱ λίθοι τινὸς τόπου , ἀλλ' οἱ ἀκολουθήσαντες αὐτῷ , ὁ λαός , παρ' οἷς καὶ αὐτὸς ἠτιμώθη . καὶ Ἡσαΐας δὲ πεπρῖσθαι ὑπὸ τοῦ λαοῦ ἱστόρηται . εἰ δέ τις οὐ προσίεται τὴν ἱστορίαν , διὰ τὸ ἐν τῷ ἀποκρύφῳ Ἡσαΐᾳ αὐτὴν φέρεσθαι , πιστευσάτω τοῖς ἐν τῇ πρὸς Ἑβραίους οὕτω γεγραμμένοις · » ἐλιθάσθησαν , ἐπρίσθησαν , ἐπειράσθησαν « · τὸ γὰρ » ἐπρίσθησαν « ἐπὶ τὸν Ἡσαΐαν ἀναφέρεται , ὥσπερ τὸ » ἐν φόνῳ μαχαίρας ἀπέθανον « ἐπὶ τὸν Ζαχαρίαν φονευθέντα » μεταξὺ τοῦ ναοῦ καὶ τοῦ θυσιαστηρίου « , ὡς ὁ σωτὴρ ἐδίδαξε μαρτυρῶν ( ὡς οἶμαι ) γραφῇ οὐ φερομένῃ μὲν ἐν τοῖς κοινοῖς καὶ δεδημευμένοις βιβλίοις , εἰκὸς δ' ὅτι ἐν ἀποκρύφοις φερομένῃ . ἠτιμώθησαν δὲ ἐν τῇ πατρίδι παρὰ τοῖς Ἰουδαίοις καὶ περιελθόντες » ἐν μηλωταῖς , ἐν αἰγείοις δέρμασιν , ὑστερούμενοι , θλιβόμενοι « καὶ τὰ ἑξῆς . » πάντες « γὰρ » οἱ θέλοντες ζῆν εὐσεβῶς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ διωχθήσονται « . εἰκὸς δ' ὅτι τοῦτο ἐπιστάμενος ὁ Παπυλος , τὸ προφήτην ἐν τῇ ἰδίᾳ πατρίδι τιμὴν οὐκ ἔχειν , πολλαχοῦ τὸν λόγον κηρύξας , οὐκ ἐκδήρυξεν ἐν Ταρσῷ . καὶ οἱ ἀπόστολοι διὰ τοῦτο κατέλιπον τὸν Ἰσραήλ , ἐποίησαν δὲ τὸ προστεταγμένον ὑπὸ ὑπὸ τοῦ σωτῆρος · » μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη « καὶ τὸ » ἔσεσθέ μοι μάρτυρες ἔν τε Ἱερουσαλὴμ καὶ πάσῃ τῇ Ἰουδαίᾳ καὶ Σαμαρείᾳ καὶ ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς « . πεποιήκασι μὲν οὖν τὸ προστεταγμένον ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ καὶ Ἱερουσαλήμ · ἀλλ' ἐπεὶ προφήτης ἐν τῇ ἰδίᾳ πατρίδι τιμὴν οὐκ ἔχει , μὴ παραδεξαμένων Ἰουδαίων τὸν λόγον , ἀπεληλύθασιν εἰς τὰ ἔθνη . πρόσχες δέ , εἰ δύνασαι διὰ τὸ » ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα , καὶ προφητεύσουσι « πεπληρωμενον μετὰ τὴν παρουσίαν τοῦ σωτῆρος ἐν ταῖς ἀπὸ τῶν ἐθνῶν ἐκκλησίαις λέγειν , ὅτι οἱ πρότερον ἐκ τοῦ κόσμου καὶ διὰ τοῦ πιστεύειν γενόμενοι οὐκέτι ἐκ τοῦ κόσμου ἐν τῇ ἰδίᾳ πατρίδι , τῷ κόσμῳ , ἅγιον πνεῦμα λαβόντες καὶ προφητεύοντες τιμὴν οὐκ ἔχουσιν , ἀλλὰ ἀτιμάζονται . διὸ μακάριοί εἰσι τὰ αὐτὰ τοῖς προφήταις παθόντες κατὰ τὸ ὑπὸ τοῦ σωτῆρος λεγόμενον · » κατὰ ταὐτὰ γὰρ ἐποίουν τοῖς προφήταις οἱ πατέρες αὐτῶν « . τούτοις δέ τις ἐμμελῶς προσέχων , εἰ διὰ τὸ πάνυ εὐτόνως βιοῦν καὶ ἐλέγχειν τοὺς ἁμαρτάνοντας μισοῖτο καὶ ἐπιβουλεύοιτο , ὡς διωκόμενος καὶ ὀνειδιζόμενος » ἕνεκεν δικαιοσύνης « οὐ μόνον οὐ λυπηθήσεται , ἀλλὰ καὶ χαρήσεται καὶ ἀγαλλιάσεται , πειθόμενος διὰ ταῦτα μισθὸν ἔχειν πολὺν » ἐν τοῖς οὐρανοῖς « ἀπο τοῦ ὁμοιώσαντος αὐτὸν τοῖς προφήταις ἐκ τοῦ ταὐτὰ πεπονθέναι . ἀτιμάζεσθαι τοίνυν ἐν τῷ κόσμῳ καὶ παρὰ τοῖς ἁμαρτάνουσι , βαρουμένοις τῷ βίῳ τοῦ δικαίου , χρὴ τὸν ζηλοῦντα βίον προφητικὸν καὶ χωρήσαντα τὸ ἐν ἐκείνοις πνεῦμα .
Lemmas: ὁ δέ Ἰησοῦς λέγω αὐτός · οὐ εἰμί προφήτης ἄτιμος εἰ μή ἐν ὁ πατρίς αὐτός . ζητέω πότερος καθολικός ἴσος δύναμαι ἐπί παάντα προφήτης ἀναφέρω ὁ λέγω , ὡς ἕκαστος ὁ προφήτης ἐν ὁ πατρίς ἀτιμόω ) , ἤ διά ὁ ἑνικός λέγω περί εἷς οὗτος λέγω . εἰ μέν οὖν περί εἷς οὗτος λέγω , ἀρκέω ὁ λέγω , ἀναφέρω ἐγώ ὁ γράφω εἰς ὁ σωτήρ . εἰ δέ καθολιόν εἰμί , ἀπό μέν ὁ ἱστορία οὐ ἀληθής ( οὔτε γάρ Ἠλίας ἐν Θεσβών ὁ Γαλαάδ ἀτιμόω οὔτε Ἐλισσαῖος ἐν Ἐβαλμαουλά οὔτε [ ὁ ] Σαμουήλ ἐν Ἀρμαθαΐμ οὔτε Ἱερεμίας ἐν Ἀναθώθ ) , τροπολογέω δέ καί πάνυ ἀληθής . χρή γάρ πατρίς νομίζω αὐτός ὁ Ἰουδαία καί συγγενής ὁ Ἰσραήλ ἐκεῖνος , οἰκία δέ τάχα ὁ σῶμα · ἀτιμόω γάρ πᾶς ἐν ὁ Ἰουδαία ὑπό ὁ » κατά σάρξ « Ἰσραήλ ἔτι εἰμί ἐν ὁ σῶμα , ὡς ἐν ὁ ὁ ἀπόστολος Πρᾶξις γράφω ἐν ἐλεγμός λέγω πρός ὁ λαός · » τίς γάρ ὁ προφήτης οὐ διώκω ὁ πατήρ σύ ; καί ἀποκτείνω ὁ προκαταγγέλλω περί ὁ ἔλευσις ὁ δίκαιος ; « παρά δέ ὁ παυθλαω ἐν ὁ πάρος Θεσσαλονικεύς πρότερος ὁ ὅμοιος λέγω · » σύ δέ μιμητής γίγνομαι , ἀδελφός , ὁ ἐκκλησία ὁ θεός ὁ εἰμί ἐν ὁ Ἰουδαία ἐν Χριστός Ἰησοῦς , ὅτι ὁ αὐτός πάσχω καί σύ ὑπό ὁ ἴδιος συμφυλέτης , καθώς καί αὐτός ὑπό ὁ Ἰουδαῖος , ὁ καί ὁ κύριος ἀποκτείνω Ἰησοῦς καί ὁ προφήτης , καί ἐγώ ἐκδιώκω , καί θεός μή ἀρέσκω , καί πᾶς ἄνθρωπος ἐναντίος « . οὐ εἰμί οὖν προφήτης ἄτιμος ἐν ὁ ἔθνος · ἤ γάρ οὐδέ ὅλος οἶδα αὐτός ἤ μανθάνω καί παραδέχομαι αὐτός προφήτης τιμάω . τοιοῦτος δέ ὁ ἀπό ἐκκλησία . ἀτιμάζω δέ ὁ προφήτης πρῶτος μέν διώκω κατά ἱστορία ὑπό ὁ λαός , δεύτερος δέ μή πιστεύω αὐτός ὁ προφητεία ὑπό ὁ λαός . εἰ γάρ πιστεύω Μωϋσῆς καί προφήτης , πιστεύω ἄν Χριστός ὁ παρίστημι , ὅτι ἀκολουθέω ὁ πιστεύω Μωϋσῆς καί προφήτης ὁ πιστεύω Χριστός καί ὁ μή πιστεύω Χριστός ὁ μή πιστεύω Μωϋσῆς . ἔτι δέ ὥσπερ » διά ὁ παράβασις ὁ νόμος ὁ θεός « ἀτιμάζω ὁ ἁμαρτάνω λέγω , οὕτως διά ὁ μή πιστεύω ὁ προφητεύω ἀτιμάζω ὑπό ὁ ἀπιστέω ὁ προφητεία ὁ προφήτης . χρήσιμος δέ ὡς πρός ὁ ἱστορία ἀναλέγω ὅς πάσχω Ἱερεμίας ἐν ὁ λαός , ἐπί ὅς λέγω · » καί λέγω · οὐ μή λαλέω οὐδέ μή ὀνομάζω ὁ ὄνομα κύριος « , καί πάλιν ἀλλαχοῦ » διατελέω μυκτηρίζω « . ὅσος δέ καί ὑπό ὁ τότε βασιλεύς ὁ Ἰσραήλ πάσχω , ἐν ὁ προφητεία αὐτός ἀναγράφω . καί Μωϋσῆς δέ ὅτι ἔρχομαι πολλάκις λιθόλευστος ποιέω ὁ ἀπό ὁ λαός , καί οὗτος γράφω , καί εἰμί αὐτός πατρίς οὐ ὁ λίθος τις τόπος , ἀλλά ὁ ἀκολουθέω αὐτός , ὁ λαός , παρά ὅς καί αὐτός ἀτιμόω . καί Ἡσαΐας δέ πρίω ὑπό ὁ λαός ἱστορέω . εἰ δέ τις οὐ προσίημι ὁ ἱστορία , διά ὁ ἐν ὁ ἀπόκρυφος Ἠσαΐας αὐτός φέρω , πιστεύω ὁ ἐν ὁ πρός Ἑβραῖος οὕτως γράφω · » λιθάζω , πρίζω , πειράω « · ὁ γάρ » πρίζω « ἐπί ὁ Ἡσαΐας ἀναφέρω , ὥσπερ ὁ » ἐν φόνος μάχαιρα ἀποθνῄσκω « ἐπί ὁ Ζαχαρίας φονεύω » μεταξύ ὁ ναός καί ὁ θυσιαστήριον « , ὡς ὁ σωτήρ διδάσκω μαρτυρέω ( ὡς οἴομαι ) γραφή οὐ φέρω μέν ἐν ὁ κοινός καί δημεύω βιβλίον , ἔοικα δέ ὅτι ἐν ἀπόκρυφος φέρω . ἀτιμόω δέ ἐν ὁ πατρίς παρά ὁ Ἰουδαῖος καί περιέρχομαι » ἐν μηλωτή , ἐν αἴγειος δέρμα , ὑστερέω , θλίβω « καί ὁ ἑξῆς . » πᾶς « γάρ » ὁ ἐθέλω ζάω εὐσεβής ἐν Χριστός Ἰησοῦς διώκω « . ἔοικα δέ ὅτι οὗτος ἐπίσταμαι ὁ Παπύλος , ὁ προφήτης ἐν ὁ ἴδιος πατρίς τιμή οὐ ἔχω , πολλαχοῦ ὁ λόγος κηρύσσω , οὐ ἐκδήρυξεν ἐν Ταρσός . καί ὁ ἀπόστολος διά οὗτος καταλείπω ὁ Ἰσραήλ , ποιέω δέ ὁ προστάσσω ὑπό ὑπό ὁ σωτήρ · » μαθητεύω πᾶς ὁ ἔθνος « καί ὁ » εἰμί ἐγώ μάρτυς ἐν τε Ἱεροσόλυμα καί πᾶς ὁ Ἰουδαία καί Σαμάρεια καί ἕως ἔσχατος ὁ γῆ « . ποιέω μέν οὖν ὁ προστάσσω ἐν ὁ Ἰουδαία καί Ἱεροσόλυμα · ἀλλά ἐπεί προφήτης ἐν ὁ ἴδιος πατρίς τιμή οὐ ἔχω , μή παραδέχομαι Ἰουδαῖος ὁ λόγος , ἀπέρχομαι εἰς ὁ ἔθνος . προέχω δέ , εἰ δύναμαι διά ὁ » ἐκχέω ἀπό ὁ πνεῦμα ἐγώ ἐπί πᾶς σάρξ , καί προφητεύω « πληρόω μετά ὁ παρουσία ὁ σωτήρ ἐν ὁ ἀπό ὁ ἔθνος ἐκκλησία λέγω , ὅτι ὁ πρότερος ἐκ ὁ κόσμος καί διά ὁ πιστεύω γίγνομαι οὐκέτι ἐκ ὁ κόσμος ἐν ὁ ἴδιος πατρίς , ὁ κόσμος , ἅγιος πνεῦμα λαμβάνω καί προφητεύω τιμή οὐ ἔχω , ἀλλά ἀτιμάζω . διό μακάριος εἰμί ὁ αὐτός ὁ προφήτης πάσχω κατά ὁ ὑπό ὁ σωτήρ λέγω · » κατά αὐτός γάρ ποιέω ὁ προφήτης ὁ πατήρ αὐτός « . οὗτος δέ τις ἐμμελής προσέχω , εἰ διά ὁ πάνυ εὔτονος βιόω καί ἐλέγχω ὁ ἁμαρτάνω μισέω καί ἐπιβουλεύω , ὡς διώκω καί ὀνειδίζω » ἕνεκα δικαιοσύνη « οὐ μόνος οὐ λυπέω , ἀλλά καί χαίρω καί ἀγαλλιάω , πείθω διά οὗτος μισθός ἔχω πολύς » ἐν ὁ οὐρανός « ἀπό ὁ ὁμοιόω αὐτός ὁ προφήτης ἐκ ὁ αὐτός πάσχω . ἀτιμάζω τοίνυν ἐν ὁ κόσμος καί παρά ὁ ἁμαρτάνω , βαρέω ὁ βίος ὁ δίκαιος , χρή ὁ ζηλόω βίος προφητικός καί χωρέω ὁ ἐν ἐκεῖνος πνεῦμα .