origenes.commentarium-in-evangelium-matthaei-lib-10-11 10.19
Ἑξῆς ἔστιν ἰδεῖν τὸ οὐκ ἐποίησεν ἐκεῖ δυνάμεις πολλὰς διὰ τὴν ἀπιστίαν αὐτῶν . διὰ τούτων δὲ διδασκόμεθα , ὅτι αἱ δυνάμεις ἐν τοῖς πιστεύουσιν ἐγίνοντο , ἐπεὶ » παντὶ τῷ ἔχοντι δοθήσεται καὶ περισσευθήσεται « , ἐν ἀπίστοις δὲ οὐ μόνον οὐκ ἐνήργουν αἱ δυνάμεις , ἀλλ' ( ὡς ὁ Μᾶρκος ἀνέγραψεν ) οὐδὲ ἐδύναντο ἐνεργεῖν . πρόσχες γὰρ τῷ » οὐκ ἠδύνατο ἐκῖ οὐδεμίαν ποιῆσαι δύναμιν « · οὐ γὰρ εἶπεν » οὐκ « ἤθελεν , ἀλλ' » οὐκ ἠδύνατο « , ὡς ἐρχομένης μὲν ἐπὶ τὴν ἐνεργοῦσαν δύναμιν συμπράξεως ὑπὸ πίστεως ἐκείνου εἰς ὅν ἐνήργει ἡ δύναμις , κωλυομένης δὲ ἐνεργεῖν ὑπὸ τῆς ἀπιστίας . ὅρα οὖν , ὅτι πρὸς τούς εἰπόντας · » διὰ τί οὐκ ἠδυνήθημεν ἐκβαλεῖν αὐτό ; « εἶπε · » διὰ τὴν ὀλιγοπιστίαν ὑμῶν « , καὶ πρὸς τὸν ἀρξάμενον καταποντίζεσθαι Πέτρον λέλεκται · » ὀλιγόπιστε , εἰς τί ἐδίστασας ; « ἀλλὰ καὶ ἡ αἱμορροοῦσα , μὴ ἀξιώσασα περὶ τῆς θεραπείας , ἀλλὰ μόνον λογισαμένη , εἰ ἅψατιτο » τοῦ κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ « , ὅτι ἰαθήσεται , » ἰάθη παραχρῆμα « , καὶ ὁμολογεῖ τῷ τρόπῳ τῆς ἰάσεως ὁ σωτὴρ λέγων · » τίς μου ἥψατο ; ἐγὼ γὰρ ἔγνων δύναμιν ἐξελθοῦσαν ἀπ' ἐμοῦ « . καὶ τάχα ὥσπερ ἐπὶ τῶν σωμάτων ἐστί τισι πρός τινα φυσικὴ ὁλκή , ὡς τῇ μαγνησίᾳ λίθῳ πρὸς σίδηρον καὶ τῷ καλουμένῳ νάφθᾳ πρὸς πῦρ , οὕτως τῇ τοιᾷδε πίστει πρὸς θείαν δύναμιν · καθὸ εἴρηται καὶ τὸ » ἐὰν ἔχητε πίστιν ὡς κόκκον σινάπεως , ἐρεῖτε τῷ ὄρει τούτῳ · μετάβηθι ἔνθεν ἐκεῖ , καὶ μεταβήσεται « . ἀκριβῶς δὲ δοκοῦσί μοι ὁ Ματθαῖος καὶ ὁ Μᾶρκος τὸ ὑπερέχον τῆς θείας δυνάμεως παραστῆσαι βουλόμενοι ὅτι καὶ ἐν ἀπιστίᾳ δύναται , ἀλλ' οὐκ ἐπὶ πλεῖον δύναται , ὅσον δύναται ἐν πίστει τῇ τῶν εὐεργετουμένων , εἰρηκέναι οὐχ ὅτι οὐκ ἐποίησε δυνάμεις διὰ τὴν ἀπιστίαν αὐτῶν , ἀλλ' οὐκ ἐποίησεν ἐκεῖ δυνάμεις πολλάς . καὶ ὁ Μᾶρκος δὲ οὐκ εἶπεν ὅτι » οὐκ ἐδύνατο ἐκεῖ οὐδεμίαν ποιῆσαι δύναμιν « καὶ ἔστη ἐπὶ τούτῳ , ἀλλὰ προσέθηκεν · » εἰ μὴ ὀλίγοις ἀρρώστοις ἐπιθεὶς τὰς χεῖρας ἐθεράπευσε « , νικώσης τῆς ἐν αὐτῷ δυνάμεως καὶ οὕτως τὴν ἀπιστίαν . Δοκεῖ δέ μοι ὅτι , ὥσπερ ἐπὶ τῶν σωματικῶν οὔτε αὐτάρκης γεωργία πρὸς συγκομιδὴν καρπῶν , ἐὰν μὴ τὸ περιεχόμενον εἰς τοῦτο συνεργῇ ( μᾶλλον δὲ τὸ περιέχον ) ποιότητι ὁποίᾳ βούλεται ὁ κοσμῶν καὶ ποιῶν αὐτὸ ὁποῖον θέλει , οὔτε τὸ περιέχον χωρὶς γεωργίας ( μᾶλλον δὲ ὁ προνοῶν οὐ ποιήσαι ἄν ἀνατεῖλαι ἀπὸ τῆς γῆς τὰ ἀπὸ τῆς γῆς ἀνατέλλοντα χωρὶς γεωργίας · ἅπαξ γὰρ τοῦτο πεποίηκεν ἐν τῷ » βλαστησάτω ῃ γῆ βοτάνην χόρτου , σπεῖρον σπέρμα κατὰ γένος καὶ καθ' ὁμοιότητα « ) , οὕτω δὴ οὔτε τὰ ἐνεργήματα τῶν δυνάμεων χωρὶς πίστεως τῆς τῶν θεραπευομένων τὸ αὐτοτελὲς ἔργον ἐπιδείκνυται πρὸς ἴασιν οὔθ' ἡ πίστις , ὁποία ποτ' ἄν ᾖ , χωρὶς τῆς θείας δυνάμεως . καὶ τὸ γεγραμμένον δὲ περὶ σοφίας ἐφαρμόσεις καὶ τῇ πίστει καὶ ταῖς ἀρεταῖς κατ' εἶδος , ὥστε τοιοῦτον ποιῆσαι λόγον · » κἄν γάρ τις ᾖ τέλειος « ἐν πίστει « ἐν υἱοῖς ἀνθρώπων , τῆς ἀπὸ σοῦ « δυνάμεως « ἀπούσης εἰς οὐδὲν λογισθήσεται « , ἤ » τέλειος « τῇ σωφροσύνῃ , ὡς » ἐν υἱοῖς ἀνθρ;φωπων , τῆς ἀπὸ σοῦ « σωφροσύνης » ἀπούσης , εἰς οὐδὲν λογισθήσεται « , ἤ » τέλειος « ἐν δικαιοσύνῃ καὶ ταῖς λοιπαῖς ἀρεταῖς , » τῆς ἀπὸ σοῦ « δικαιοσύνης ἀπού σης καὶ τῶν ἀπὸ σοῦ λοιπῶν ἀρετῶν » εἰς οὐδὲν λογισθήσεται « . ὅθεν » μὴ καυχάσθω ὁ σοφὸς ἐν τῇ σοφίᾳ αὐτοῦ , μηδὲ ὁ ἰδχυρὸς ἐν τῇ ἰσχύϊ αὐτοῦ « · τὸ γὰρ καυχήσεως ἄξιον οὐχ ἡμέτερον , ἀλλὰ δῶρόν ἐστι τοῦ θεοῦ ἡ ἀπ' αὐτοῦ σοφία καὶ ἡ ἀπ' αὐτοῦ αὐτοῦ ἰσχὺς καὶ οὕτω τὰ λοιπά .
Lemmas: ἑξῆς εἰμί ὁράω ὁ οὐ ποιέω ἐκεῖ δύναμις πολύς διά ὁ ἀπιστία αὐτός . διά οὗτος δέ διδάσκω , ὅτι ὁ δύναμις ἐν ὁ πιστεύω γίγνομαι , ἐπεί » πᾶς ὁ ἔχω δίδωμι καί περισσεύω « , ἐν ἄπιστος δέ οὐ μόνος οὐ ἐνεργέω ὁ δύναμις , ἀλλά ( ὡς ὁ Μάρκος ἀναγράφω ) οὐδέ δύναμαι ἐνεργέω . προέχω γάρ ὁ » οὐ δύναμαι ἐπίτεξ οὐδείς ποιέω δύναμις « · οὐ γάρ λέγω » οὐ « ἐθέλω , ἀλλά » οὐ δύναμαι « , ὡς ἔρχομαι μέν ἐπί ὁ ἐνεργέω δύναμις σύμπραξις ὑπό πίστις ἐκεῖνος εἰς ὅς ἐνεργέω ὁ δύναμις , κωλύω δέ ἐνεργέω ὑπό ὁ ἀπιστία . ὁράω οὖν , ὅτι πρός ὁ λέγω · » διά τίς οὐ δύναμαι ἐκβάλλω αὐτός ; « λέγω · » διά ὁ ὀλιγοπιστία σύ « , καί πρός ὁ ἄρχω καταποντίζω Πέτρος λέγω · » ὀλιγόπιστος , εἰς τίς διστάζω ; « ἀλλά καί ὁ αἱμορροέω , μή ἀξιόω περί ὁ θεραπεία , ἀλλά μόνος λογίζομαι , εἰ ἅπτω » ὁ κράσπεδον ὁ ἱμάτιον αὐτός « , ὅτι ἰάομαι , » ἰάομαι παραχρῆμα « , καί ὁμολογέω ὁ τρόπος ὁ ἴασις ὁ σωτήρ λέγω · » τίς ἐγώ ἅπτω ; ἐγώ γάρ γιγνώσκω δύναμις ἐξέρχομαι ἀπό ἐγώ « . καί τάχα ὥσπερ ἐπί ὁ σῶμα εἰμί τις πρός τις φυσικός ὁλκή , ὡς ὁ μαγνησία λίθος πρός σίδηρος καί ὁ καλέω νάφθα πρός πῦρ , οὕτως ὁ τοιόσδε πίστις πρός θεῖος δύναμις · καθό λέγω καί ὁ » ἐάν ἔχω πίστις ὡς κόκκος σίναπι , λέγω ὁ ὄρος οὗτος · μεταβαίνω ἔνθεν ἐκεῖ , καί μεταβαίνω « . ἀκριβής δέ δοκέω ἐγώ ὁ Ματθαῖος καί ὁ Μάρκος ὁ ὑπερέχω ὁ θεῖος δύναμις παρίστημι βούλομαι ὅτι καί ἐν ἀπιστία δύναμαι , ἀλλά οὐ ἐπί πολύς δύναμαι , ὅσος δύναμαι ἐν πίστις ὁ ὁ εὐεργετέω , λέγω οὐ ὅτι οὐ ποιέω δύναμις διά ὁ ἀπιστία αὐτός , ἀλλά οὐ ποιέω ἐκεῖ δύναμις πολύς . καί ὁ Μάρκος δέ οὐ λέγω ὅτι » οὐ δύναμαι ἐκεῖ οὐδείς ποιέω δύναμις « καί ἵστημι ἐπί οὗτος , ἀλλά προστίθημι · » εἰ μή ὀλίγος ἄρρωστος ἐπιτίθημι ὁ χείρ θεραπεύω « , νικάω ὁ ἐν αὐτός δύναμις καί οὕτως ὁ ἀπιστία . δοκέω δέ ἐγώ ὅτι , ὥσπερ ἐπί ὁ σωματικός οὔτε αὐτάρκης γεωργία πρός συγκομιδή καρπός , ἐάν μή ὁ περιέχω εἰς οὗτος συνεργέω ( μάλα δέ ὁ περιέχω ) ποιότης ὁποῖος βούλομαι ὁ κοσμέω καί ποιέω αὐτός ὁποῖος ἐθέλω , οὔτε ὁ περιέχω χωρίς γεωργία ( μάλα δέ ὁ προνοέω οὐ ποιέω ἄν ἀνατέλλω ἀπό ὁ γῆ ὁ ἀπό ὁ γῆ ἀνατέλλω χωρίς γεωργία · ἅπαξ γάρ οὗτος ποιέω ἐν ὁ » βλαστάνω ὁ γῆ βοτάνη χόρτος , σπείρω σπέρμα κατά γένος καί κατά ὁμοιότης « ) , οὕτως δή οὔτε ὁ ἐνέργημα ὁ δύναμις χωρίς πίστις ὁ ὁ θεραπεύω ὁ αὐτοτελής ἔργον ἐπιδείκνυμι πρός ἴασις οὔτε ὁ πίστις , ὁποῖος ποτέ ἄν εἰμί , χωρίς ὁ θεῖος δύναμις . καί ὁ γράφω δέ περί σοφία ἐφαρμόζω καί ὁ πίστις καί ὁ ἀρετή κατά εἶδος , ὥστε τοιοῦτος ποιέω λόγος · » ἐάν γάρ τις εἰμί τέλειος « ἐν πίστις « ἐν υἱός ἄνθρωπος , ὁ ἀπό σύ « δύναμις « ἄπειμι εἰς οὐδείς λογίζομαι « , ἤ » τέλειος « ὁ σωφροσύνη , ὡς » ἐν υἱός ἀνθρ;φωπων , ὁ ἀπό σύ « σωφροσύνη » ἄπειμι , εἰς οὐδείς λογίζομαι « , ἤ » τέλειος « ἐν δικαιοσύνη καί ὁ λοιπός ἀρετή , » ὁ ἀπό σύ « δικαιοσύνη ἀπέρχομαι σός καί ὁ ἀπό σύ λοιπός ἀρετή » εἰς οὐδείς λογίζομαι « . ὅθεν » μή καυχάομαι ὁ σοφός ἐν ὁ σοφία αὐτός , μηδέ ὁ ἰδχυρὸς ἐν ὁ ἰσχύς αὐτός « · ὁ γάρ καύχησις ἄξιος οὐ ἡμέτερος , ἀλλά δῶρον εἰμί ὁ θεός ὁ ἀπό αὐτός σοφία καί ὁ ἀπό αὐτός αὐτός ἰσχύς καί οὕτως ὁ λοιπός .