origenes.commentarium-in-evangelium-matthaei-lib-10-11 10.4
Πόλιν ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὑρανῶν θησαυρῷ κεκρυμμένῳ ἐν τῷ ἀγρῷ , ὃν εὑρὼν ἄνθρωπος ἔκρυψεν ( 13,44 ) . Τὰς μὲν προτέρας παραβολὰς τοῖς ὄχλοις εἶπε · ταύτην δὲ καὶ τὰς ἑξῆς αὐτῆς δύο , οὐ παραβολὰς ἀλλ' ὁμοιώσεις πρὸς τὴν τῶν οὐρανῶν βασιλείαν τυγχανούσας , ἔοικεν ἐν τῇ οἰκίᾳ γενόμενος πρὸς τοὺς μαθητὰς εἰρηκέναι · περὶ ἧς ὁ προσέχων τῇ ἀναγνώσει ἐξεταζέτω καὶ τῶν ἑξῆς δύο , μήποτε οὐδέ παραβολαί εἰσιν’ ἐπ' ἐκείνων μέν γὰρ οὐκ ὤκνησεν ἡ γραφὴ καθ' ἑκάστην προτάσσειν τὸ ὄνομα τῆς παραβολῆς , ἐπὶ δέ τούτων τὸ αὐτὸ οὐ πεποίηκεν . καὶ εἰκότως γε τοῦτο πεποίηκεν . εἰ γὰρ τοῖς ὄχλοις ἐλάλησεν » ἐν παραβολαῖς « καὶ » ταῦτα πάντα ἐλάλησεν ἐν παραβολαῖς καὶ χωρὶς παραβολῆς οὐκ ἐλάλει αὐτοῖς « οὐ τοῖς ὄχλοις δέ ἐλθὼν εἰς τὴν οἰκίαν « διαλέγεται ἀλλὰ τοῖς προσελθοῦσιν αὐτῷ μαθηταῖς ἐν αὐτῇ , δῆλον ὅτι οὔκ εἰσι παραβολαὶ τὰ ἐν τῇ οἰκιᾳ λελαλημένα · τοῖς γὰρ » ἔξω « ἐν παραβολαῖς λαλεῖ καὶ οἶς » οὐ δἐδπται γνῶναι τὰ μυστήρια τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν « . φήσει τις οὖν’ εἰ μή εἰσιν αὗται παραβολαί , τί εἰσιν ; μήΠοτε οὖν τῇ λέξει τῆς γραξῆς ἀκολυθοῦντες φήσομεν , ὅτι ὁμοιότητές εἰσι . διαφέρει δέ ὁμοιότης παραβολῆς · γεγραπται γὰρ ἐν τῷ Μάρκῳ . » τίνι ὁμοιώσωμεν τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ , ἢ ἔν τίνι αὐτὴν παραβολῇ θῶμεν » ἐκ τούτου παρίσταται διαφορὰν εἶναι ὁμοιώσεως καὶ παραβολῆς . ἔοικεν οὖν ἡ μέν ὁμοίωσις εἶναι γενική , ἡ δὲ παραβολὴ εἰδική . τάχα δὲ καὶ ἡ ὁμοίωσις γενικωτάτη οὖσα τῆς παραβολῆς ἔχει ἐν εἴδει , ὥσπερ τὴν παραβολήν , οὕτω καὶ ὁμώνυμον τῷ γενικῷ τὴν ὁμοίωσιν . ὄπερ καὶ ἐπὶ τῶν συμβέβηκεν , συμβέβηκεν , ὡς τετηρήκασιν οἱ δεινοὶ περὶ τὴν τῶν πολλῶν ὁνομάτων θέσιν · οἵτινες λέγουσι καὶ γενικωτάτην εἶναι τὴν ὁρμὴν πολλῶν εἰδῶν περιεκτικήν , ὤσπερ καὶ ἀφορμῆς καὶ ὁρμῆς , ἐν εἴσει ὁμωνύμως τῷ γενικῷ παραλμβάνεσθαι πρὸς ἀντιδιαστολὴν τῆς ἀφορμῆς τὴν ὁρμήν .
Lemmas: Πόλις ὅμοιος εἰμί ὁ βασιλεία ὁ οὐρανός θησαυρός κρύπτω ἐν ὁ ἀγρός , ὅς εὑρίσκω ἄνθρωπος κρύπτω ( 13,44 ) . ὁ μέν πρότερος παραβολή ὁ ὄχλος λέγω · οὗτος δέ καί ὁ ἑξῆς αὐτός δύο , οὐ παραβολή ἀλλά ὁμοίωσις πρός ὁ ὁ οὐρανός βασιλεία τυγχάνω , ἔοικα ἐν ὁ οἰκία γίγνομαι πρός ὁ μαθητής λέγω · περί ὅς ὁ προσέχω ὁ ἀνάγνωσις ἐξετάζω καί ὁ ἑξῆς δύο , μήποτε οὐδέ παραβολή εἰσινε ἐπί ἐκεῖνος μέν γάρ οὐ ὀκνέω ὁ γραφή κατά ἕκαστος προτάσσω ὁ ὄνομα ὁ παραβολή , ἐπί δέ οὗτος ὁ αὐτός οὐ ποιέω . καί ἔοικα γε οὗτος ποιέω . εἰ γάρ ὁ ὄχλος λαλέω » ἐν παραβολή « καί » οὗτος πᾶς λαλέω ἐν παραβολή καί χωρίς παραβολή οὐ λαλέω αὐτός « οὐ ὁ ὄχλος δέ ἔρχομαι εἰς ὁ οἰκία « διαλέγω ἀλλά ὁ προσέρχομαι αὐτός μαθητής ἐν αὐτός , δῆλος ὅτι οὐ εἰμί παραβολή ὁ ἐν ὁ οἰκία λαλέω · ὁ γάρ » ἔξω « ἐν παραβολή λαλέω καί ὅς » οὐ δἐδπται γιγνώσκω ὁ μυστήριον ὁ βασιλεία ὁ οὐρανός « . φημί τις οὖνέ εἰ μή εἰμί οὗτος παραβολή , τίς εἰμί ; μήποτε οὖν ὁ λέξις ὁ γραξῆς ἀκολυθοῦντες φημί , ὅτι ὁμοιότης εἰμί . διαφέρω δέ ὁμοιότης παραβολή · γράφω γάρ ἐν ὁ Μάρκος . » τίς ὁμοιόω ὁ βασιλεία ὁ θεός , ἤ ἐν τίς αὐτός παραβολή τίθημι » ἐκ οὗτος παρίστημι διαφορά εἰμί ὁμοίωσις καί παραβολή . ἔοικα οὖν ὁ μέν ὁμοίωσις εἰμί γενικός , ὁ δέ παραβολή εἰδικός . τάχα δέ καί ὁ ὁμοίωσις γενικός εἰμί ὁ παραβολή ἔχω ἐν εἶδος , ὥσπερ ὁ παραβολή , οὕτως καί ὁμώνυμος ὁ γενικός ὁ ὁμοίωσις . ὅς καί ἐπί ὁ συμβαίνω , συμβαίνω , ὡς τηρέω ὁ δεινός περί ὁ ὁ πολύς ὄνομα θέσις · ὅστις λέγω καί γενικός εἰμί ὁ ὁρμή πολύς εἶδος περιεκτικός , ὥσπερ καί ἀφορμή καί ὁρμή , ἐν οἶδα ὁμώνυμος ὁ γενικός παραλαμβάνω πρός ἀντιδιαστολή ὁ ἀφορμή ὁ ὁρμή .