origenes.commentarium-in-evangelium-matthaei-lib-10-11 11.5
Οὗ δὲ ἕνεκεν ταῦτα παρειλήφαμεν , ἐστὶ τὸ προκίμενον ὅτι , χωρίσας ὁ Ἰησοῦς τῶν ὄχλων τοὺς μαθητὰς ἠνάγκασεν αὐτοὺς ἐμβῆναι εἰς τὸ πλοῖον καὶ προάγειν αὐτὸν εἰς τὸ πέραν , ἕως οὗ ἀπολύσει αὐτὸς τοὺς ὄχλους . οὐ γὰρ ἠδύναντα οἱ ὄχλοι εἰς τὸ πέραν ἀπελθεῖν , ὡς οὐ μυστικῶς Ἑβραῖοι οἴτινες ἑρμηνεύονται ΠΕΡΑΤΙΚΟΙ ) · ἀλλὰ τοῦτο ἔργον ἦν τῶν Ἰησοῦ μαθητῶν , λέγω δέ τὸ εἰς τὸ πέραν καὶ ὐπερβῆναι » τὰ βλεπόμενα « καὶ σωματικὰ ὠς » πρόσκαιρα « , φθάσαι δέ ἐπὶ τὰ μὴ βλεπόμεν καὶ αἰώνια « . εὐεργεςσία οὖν αὐτάρκης ἦν τοῖς ὄχλοις ἀπὸ τοῦ Ἰησοῦ ὐτοῖς διδομένη , μὴ δυναμένοις διὰ τὸ ὄχλους εἶναι ) ἀπελθεῖν εἰς τὸ πέραν , ἀπολυθῆναι ἀπὸ τοῦ Ἰησοῦ . ἥντινα ἀπόλυσιν οὐδεὶς ἔχει ἐξουσίαν ἀπολύειν ἢ ὁ Χριστὸς μόνος , καὶ οὐχ οἶόν τέ ἐστιν ἀπολυθῆναί τινα μὴ πρότερον φαγόντα ἄρτων ὧν ὁ Ἰησοῦς εὐλογεῖ , οὐχ οἶόν τε δὲ Ε ; τῶν ἄρτων τῆς εὐλογίας Ἰησοῦ εἰ μὴ ὡς ἐκέλευσεν ὁ Ἰησοῦς ποιήσοντα κοὶ ἀνακλιθέντα » ἐπὶ τοῦ χόρτου « ὡς ἀποδεδώκαμεν ) . ἀλλ᾿ οὐδὲ τοῦτο οἷόν τε ποιῆσαι τοὺς ὄχλους μὴ ἀκολουθήσαντας τῷ Ἰησοῦ ἀπὸ τῶν ἰδίων πόλεων » ἀναχωρήσαντι εἰς ἔρημον τόπον κοτ’ ἰδίαν « . καὶ πρότερον μέν ἀξιούμενος ὑπὸ τῶν μαθητῶν ἀπολῦσαι » τοὺς ὄχλους « , οὐκ ἀπέλυσεν , ἕως ἔθρεψε τοῖς ἄρτοις τῆς εὐλογίας · νῦν δὲ ἀπολύει , τῶν μαθητῶν πρότερον ἀναγκασθέντων ἐμβῆναι εἰς τὸ πλοῖον , καὶ ἀπολύει αὐτοὺς κάτω που τυγχάνοντας κάτω γὰρ ἡ ἔρημος ) · αὐτὸς δὲ ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος προσεύξασθαι . καὶ τοῦτο δὲ παρατηρητέον , ὅτι εὐθέο)ς μετὰ τό τραφῆναι τοὺς πεντακισχιλίους ἠνάγκασεν ὁ Ἰησοῦς τοὺς μαθητὰς ἐμβῆναι εἰς τὸ πλοῖον καὶ προάγειν αὐτὸν εἰς τὸ πέραν . πλὴν οὐ δεδύνηνται οἱ μαθηταὶ προάγειν τὸν Ἰησοῦν εἰς τὸ πέραν , ἀλλὰ μέχρι τοῦ μέσου τῆς θαλάσσης φθάσαντες , βασανιζομένου τοῦ πλοίου τῷ τὸν ἄνεμον αὐτοῖς εἶναι ἐναντίον , ἐφοβήθησαν , » περὶ τετάρτην φυλακὴν « τῆς νυκτὸς ἐλθόντος πρὸς αὐτοὺς τοῦ Ἰησοῦ . καὶ εἰ μὴ ἀναβεβήκει εἰς τὸ πλοῖον ὁ Ἰησοῦς , οὔτ’ ἄν ὁ τοῖς πλέουσι μαθηταῖς ἐναντιούμενος ἐπαύσατο ἄνεμος οὔτ’ ἄν » διαπεράσαντες ἦλθον « εἰς τὸ πέραν οἱ πλέοντες . καὶ τάχα βουλάμενος τῇ πείρᾳ αὐτοὺς διδάξαι , ὅτι οὐχ οἶόν τέ ἐστι χωρὶς αὐτοῦ ἀπελθεῖν εἰς τὸ πέραν , ἠνάγκασε μὲν ἐμβῆναι εἰς τὸ πλοῖον καὶ προάγειν αὐτὸν εἰς τὸ πέραν · μὴ δυνηθεῖσι δ’ αὐτοῖς πλέον τοῦ μέσου τῆς θαλάσσης διελθεῖν ἐπιφανεὶς καὶ ποιήσας τὰ γεγραμ΄μένα , ἔΜεν ὅτι ὁ εἰς τὸ πέραν γιγνόμενος Ἰησοῦ αὐτῷ συμπλέοντος φθάνει ἐκεῖ . τί δὲ τὸ πλοῖον , εἰς ὁ ἠνάγκασεν ἐμβῆναι τοὺς μαθητὰς ὁ Ἰησοῦς , ἤ τάχα ὁ τῶν πειρασμῶν καὶ περιστάσεων ἀγών , εἰς ὅν ἀναγκαζόμενός τις ὑπὸ τοῦ λόγου καὶ οἱονεὶ οὐΧ ἑκὼν ἔρχεται , βουλομένου τοῦ σωτῆρος γυμνάσασθαι τοὺς μαθητὰς ἐν τῷ βασανιζομένῳ τούτῳ πλοίῳ ὑπὸ τῶν κυμάτων καὶ τοῦ ἐναντίου ἀνέμου ; Ἐπειδὴ δέ εὐθέως ἠνάγκασε τοὺς μαθητὰς ἐμβῆναι εἰς τὸ πλοῖον καὶ προάγειν αὐτὸν εἰς τὸ πέραν , ὀλίγον δ᾿ τὴν λέΞιν ἀνέγραψε κοὶ ὀ Μᾶρκος ποιήσας · » καὶ εὐθέως ἠνάγκασε τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἐμβῆναι εἰς τὸ πλοῖον καὶ προάγειν αὐτὸν εἰς τὸ πέραν εἰς Βηθσαϊδᾶ « ) , ἀναγκαῖον ἐπιστῆσαι τῷ ἠνάγκασεν , ἐπὰν πρότερον ἴδωμεν τὰ τῆς παραλλαγῆς Παραλλαγῆς τοῦ Μάρκου , ὡρισμένον πλεῖον ἐμφαίνοντος διὰ τῆς τοῦ ἄρθρου προσθήκης · οὐ γὰρ ταὐτὸν ἐμφαίνεται ἀπὸ τοῦ εὐθέως ἠνάγκασε τοὺς μαθητός , ἔχει δέ τι πλεῖον τὸ » τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ « παρὰ τῷ Μάρκῳ γεγραμμένον παρὰ τὸ ἁπλῶς τοὺς μαθητάς . τάχα οὖν ἕνα καὶ τῇ λέξει Παραστῶμεν , οἱ μέν μαθηταὶ δυσαποσπάστως ἔχοντες τοῦ Ἰησοῦ οὐδὲ κατὰ τὸ τυχὸν αὐτοῦ χωρίζεσθαι δύνανται , βουλόμενοι παρεῖναι αὐτῷ · ὁ δέ κρίνας αὐτοὺς πεῖραν λαβεῖν κυμάτων κοὶ ἐναντίου ἀνέμου , οὐκ ἄν γενομένου εἰ ἦσαν μετὰ τοῦ Ἰησοῦ , ἀνάγκην αὐτοῖς ἐπήρτησε χωρισθεῖσιν αὐτοῦ ἐμβῆναι εἰς πλοῖον . ἀναγκάζει μέν οὖν τοὺς μαθητὰς ἐμβῆναι εἰς τὸ πλοῖον τῶν πειρασμῶν ὁ σωτὴρ καὶ προάγειν αὐτὸν εἰς τὸ πέραν κοὶ ἐπέκεινα τῶν περιστάσεων διὰ τὸ νικᾶν αὐτὰς γενέσθαι . οἱ δὲ εἰς τὸ μέσον τῆς θαλάσσης κοὶ τῶν ἐν πειρασμοῖς γενόμενοι κυμάτων , καὶ τῶν ἐναντίων ἀνἐμων κωλυόντων αὐτοὺς ἀπελθεῖν εἰς τό πέραν , παλαίοντες οὐ δεδύνηνται χωρὶς τοῦ Ἰησοῦ νικῆσαι τὰ κύματα καὶ τὸν ἐναντίον ἄνεμον καὶ φθάσαι εἰς τὸ πέραν . διόΠερ ἐλεήσας αὐτοὺς ὁ λόγος πάντα τὰ παρ’ ἑαυτοῖς πράξαντας , ἔνα εἰς τὸ πέραν γένωνται , ἦλθε πρὸς αὐτοὺς περιπατῶν ἐπὶ τὴν θάλασσαν , αὐτῷ μὴ ἔχουσαν κύματα οὐδέ ἄνεμον ἐναντιοῦσθαι δυνάμενον , εἰ καὶ ἐβούλετο . κοὶ γὰρ οὐ γέγραπται ἦλθε πρὸς αὐτοὺς περιπατῶν ἐπὶ τὰ κύματα , ἀλλ᾿ ἐπὶ τὰ ὕδατα . ὁ δέ Πέτρος εἶπε · κέλευσόν με ἐλθεῖν πρός σε , οὐκ ἐΠὶ τὰ κύματα , ἀλλ᾿ ἐπὶ τὰ ὕδατα · ὅστις κατὰ τὰς ἀρχὰς εἰπόντος αὐτῷ τοῦ Ἰησοῦ ἐλθέ ) καταβὰς ἀπὸ τοῦ πλοίου περιεπάτησεν , οὐκ ἐπὶ τὰ κύματα , ἀλλ᾿ ἐπὶ τὰ ὕδατα , ἐλθεῖν πρὸς τὸν Ἰησοῦν , ἐΠεὶ δέ ἐδίστασεν , εἶδεν ἰσχυρὸν τὸν ἄνεμον , οὐκ ὄντα ἰσχυρὸν τῷ ἀποθεμένῳ τὴν ὀλιγοπιστίαν καὶ τὸν δισταγμόν . καὶ ἀναβάντος τοῦ Ἰησοῦ μετὰ Πέτρου εἰς τὸ πλοῖον , ἐκόπασεν ὁ ἄνεμος , μηδὲν ἔτι δυνάμενος ἐνεργεῖν εἰς οὐτὸ ἀναβάντος τοῦ Ἰησοῦ .
Lemmas: ὅς δέ ἕνεκα οὗτος παραλαμβάνω , εἰμί ὁ πρόκειμαι ὅτι , χωρίζω ὁ Ἰησοῦς ὁ ὄχλος ὁ μαθητής ἀναγκάζω αὐτός ἐμβαίνω εἰς ὁ πλοῖον καί προάγω αὐτός εἰς ὁ πέραν , ἕως ὅς ἀπολύω αὐτός ὁ ὄχλος . οὐ γάρ ἀδύναμαι ὁ ὄχλος εἰς ὁ πέραν ἀπέρχομαι , ὡς οὐ μυστικός Ἑβραῖος ὅστις ἑρμηνεύω περατικός ) · ἀλλά οὗτος ἔργον εἰμί ὁ Ἰησοῦς μαθητής , λέγω δέ ὁ εἰς ὁ πέραν καί ὑπερβαίνω » ὁ βλέπω « καί σωματικός ὡς » πρόσκαιρος « , φθάνω δέ ἐπί ὁ μή βλέπω καί αἰώνιος « . εὐεργεσία οὖν αὐτάρκης εἰμί ὁ ὄχλος ἀπό ὁ Ἰησοῦς ὑτοῖς δίδωμι , μή δύναμαι διά ὁ ὄχλος εἰμί ) ἀπέρχομαι εἰς ὁ πέραν , ἀπολύω ἀπό ὁ Ἰησοῦς . ὅστις ἀπόλυσις οὐδείς ἔχω ἐξουσία ἀπολύω ἤ ὁ Χριστός μόνος , καί οὐ οἷος τε εἰμί ἀπολύω τις μή πρότερος ἐσθίω ἄρτος ὅς ὁ Ἰησοῦς εὐλογέω , οὐ οἷος τε δέ Ε ; ὁ ἄρτος ὁ εὐλογία Ἰησοῦς εἰ μή ὡς κελεύω ὁ Ἰησοῦς ποιέω κοί ἀνακλίνω » ἐπί ὁ χόρτος « ὡς ἀποδίδωμι ) . ἀλλά οὐδέ οὗτος οἷος τε ποιέω ὁ ὄχλος μή ἀκολουθέω ὁ Ἰησοῦς ἀπό ὁ ἴδιος πόλις » ἀναχωρέω εἰς ἐρῆμος τόπος ποτέ ἴδιος « . καί πρότερος μέν ἀξιόω ὑπό ὁ μαθητής ἀπολύω » ὁ ὄχλος « , οὐ ἀπολύω , ἕως τρέφω ὁ ἄρτος ὁ εὐλογία · νῦν δέ ἀπολύω , ὁ μαθητής πρότερος ἀναγκάζω ἐμβαίνω εἰς ὁ πλοῖον , καί ἀπολύω αὐτός κάτω που τυγχάνω κάτω γάρ ὁ ἐρῆμος ) · αὐτός δέ ἀναβαίνω εἰς ὁ ὄρος προσεύχομαι . καί οὗτος δέ παρατηρητέον , ὅτι εὐθύς μετά ὁ τρέφω ὁ πεντακισχίλιοι ἀναγκάζω ὁ Ἰησοῦς ὁ μαθητής ἐμβαίνω εἰς ὁ πλοῖον καί προάγω αὐτός εἰς ὁ πέραν . πλήν οὐ δύναμαι ὁ μαθητής προάγω ὁ Ἰησοῦς εἰς ὁ πέραν , ἀλλά μέχρι ὁ μέσος ὁ θάλασσα φθάνω , βασανίζω ὁ πλοῖον ὁ ὁ ἄνεμος αὐτός εἰμί ἐναντίον , φοβέω , » περί τέταρτος φυλακή « ὁ νύξ ἔρχομαι πρός αὐτός ὁ Ἰησοῦς . καί εἰ μή ἀναβαίνω εἰς ὁ πλοῖον ὁ Ἰησοῦς , οὔτε ἄν ὁ ὁ πλέω μαθητής ἐναντιόομαι παύω ἄνεμος οὔτε ἄν » διαπεράω ἔρχομαι « εἰς ὁ πέραν ὁ πλέω . καί τάχα βούλομαι ὁ πεῖρα αὐτός διδάσκω , ὅτι οὐ οἷος τε εἰμί χωρίς αὐτός ἀπέρχομαι εἰς ὁ πέραν , ἀναγκάζω μέν ἐμβαίνω εἰς ὁ πλοῖον καί προάγω αὐτός εἰς ὁ πέραν · μή δύναμαι δέ αὐτός πολύς ὁ μέσος ὁ θάλασσα διέρχομαι ἐπιφαίνω καί ποιέω ὁ ἐγγράφω , εἰμί ὅτι ὁ εἰς ὁ πέραν γίγνομαι Ἰησοῦς αὐτός συμπλέω φθάνω ἐκεῖ . τίς δέ ὁ πλοῖον , εἰς ὅς ἀναγκάζω ἐμβαίνω ὁ μαθητής ὁ Ἰησοῦς , ἤ τάχα ὁ ὁ πειρασμός καί περίστασις ἀγών , εἰς ὅς ἀναγκάζω τις ὑπό ὁ λόγος καί οἱονεί οὐ ἑκών ἔρχομαι , βούλομαι ὁ σωτήρ γυμνάζω ὁ μαθητής ἐν ὁ βασανίζω οὗτος πλοῖον ὑπό ὁ κῦμα καί ὁ ἐναντίος ἄνεμος ; ἐπειδή δέ εὐθύς ἀναγκάζω ὁ μαθητής ἐμβαίνω εἰς ὁ πλοῖον καί προάγω αὐτός εἰς ὁ πέραν , ὀλίγος δέ ὁ λέξις ἀναγράφω κοί ὁ Μάρκος ποιέω · » καί εὐθύς ἀναγκάζω ὁ μαθητής αὐτός ἐμβαίνω εἰς ὁ πλοῖον καί προάγω αὐτός εἰς ὁ πέραν εἰς Βηθσαϊδᾶ « ) , ἀναγκαῖος ἐφίστημι ὁ ἀναγκάζω , ἐπάν πρότερος ὁράω ὁ ὁ παραλλαγή παραλλαγή ὁ Μάρκος , ὁρίζω πολύς ἐμφαίνω διά ὁ ὁ ἄρθρον προσθήκη · οὐ γάρ αὐτός ἐμφαίνω ἀπό ὁ εὐθύς ἀναγκάζω ὁ μαθητός , ἔχω δέ τις πολύς ὁ » ὁ μαθητής αὐτός « παρά ὁ Μάρκος γράφω παρά ὁ ἁπλῶς ὁ μαθητής . τάχα οὖν εἷς καί ὁ λέξις παρίστημι , ὁ μέν μαθητής δυσαπόσπαστος ἔχω ὁ Ἰησοῦς οὐδέ κατά ὁ τυγχάνω αὐτός χωρίζω δύναμαι , βούλομαι πάρειμι αὐτός · ὁ δέ κρίνω αὐτός πεῖρα λαμβάνω κῦμα κοί ἐναντίος ἄνεμος , οὐ ἄν γίγνομαι εἰ εἰμί μετά ὁ Ἰησοῦς , ἀνάγκη αὐτός ἐπαρτάω χωρίζω αὐτός ἐμβαίνω εἰς πλοῖον . ἀναγκάζω μέν οὖν ὁ μαθητής ἐμβαίνω εἰς ὁ πλοῖον ὁ πειρασμός ὁ σωτήρ καί προάγω αὐτός εἰς ὁ πέραν κοί ἐπέκεινα ὁ περίστασις διά ὁ νικάω αὐτός γίγνομαι . ὁ δέ εἰς ὁ μέσος ὁ θάλασσα κοί ὁ ἐν πειρασμός γίγνομαι κῦμα , καί ὁ ἐναντίος ἄνεμος κωλύω αὐτός ἀπέρχομαι εἰς ὁ πέραν , παλαίω οὐ δύναμαι χωρίς ὁ Ἰησοῦς νικάω ὁ κῦμα καί ὁ ἐναντίος ἄνεμος καί φθάνω εἰς ὁ πέραν . διόπερ ἐλεέω αὐτός ὁ λόγος πᾶς ὁ παρά ἑαυτοῦ πράσσω , εἷς εἰς ὁ πέραν γίγνομαι , ἔρχομαι πρός αὐτός περιπατέω ἐπί ὁ θάλασσα , αὐτός μή ἔχω κῦμα οὐδέ ἄνεμος ἐναντιόομαι δύναμαι , εἰ καί βούλομαι . κοί γάρ οὐ γράφω ἔρχομαι πρός αὐτός περιπατέω ἐπί ὁ κῦμα , ἀλλά ἐπί ὁ ὕδωρ . ὁ δέ Πέτρος λέγω · κελεύω ἐγώ ἔρχομαι πρός σύ , οὐ ἐπί ὁ κῦμα , ἀλλά ἐπί ὁ ὕδωρ · ὅστις κατά ὁ ἀρχή λέγω αὐτός ὁ Ἰησοῦς ἔρχομαι ) καταβαίνω ἀπό ὁ πλοῖον περιπατέω , οὐ ἐπί ὁ κῦμα , ἀλλά ἐπί ὁ ὕδωρ , ἔρχομαι πρός ὁ Ἰησοῦς , ἐπεί δέ διστάζω , ὁράω ἰσχυρός ὁ ἄνεμος , οὐ εἰμί ἰσχυρός ὁ ἀποτίθημι ὁ ὀλιγοπιστία καί ὁ δισταγμός . καί ἀναβαίνω ὁ Ἰησοῦς μετά Πέτρος εἰς ὁ πλοῖον , κοπάζω ὁ ἄνεμος , μηδείς ἔτι δύναμαι ἐνεργέω εἰς Ούτο ἀναβαίνω ὁ Ἰησοῦς .