origenes.adnotationes-in-genesim 7.4
Στιχ . δ΄ . Ἐγὼ ἐπάγω ὑετὸν ( ἐπὶ ) τὴν γῆν τεσσαράκοντα ἡμέρας , καὶ τεσσαράκοντα νύκτας . Καὶ ἐξαλείψω πᾶσαν τὴν ἐξανάστασιν , ἣν ἐποίησα , ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς , ἀπὸ ἀνθρώπουἕως κτήνους . Τί δήποτε τῷ κατακλυσμῷ τὰ τῶν ἀνθρώπων πλήθη διέφθειρεν ; Ἐξαλεῖψαι τοῦ Κάῖν τὸ γένος ἠθέλησε · ἀνεμίγη δὲ αὐτῷ καὶ τῶν εὐσεβῶν ἡ φυλή · διὸ καὶ τῆς τιμωρίας μετέσχηκεν . Ἀρχὴν δέ τινα καιτοῦ βίου ποιήσασθαι βουληθεὶς , τὸν Νῶε καὶ τοὺς ἐκείνου παῖδας σὺν ταῖς γυναιξὶ διετήρησεν , εὐσεβῆ ὄντα καὶ δίκαιον , καὶ ἐκ τῆς τῶν συγγενῶν εὐσεβείας βλαστήσαντα , καὶ τὴν τῆς παρανομίας ἐπιμιξίαν μισήσαντα . Οὐ μὴν , ὥς τινές φασιν , ὀργῇ ( 4 ) τινι καὶ μεταμελείᾳ ταῦτα πεποίηκε . Ταῦτα γάρ τοι ἀνθρώπινα πάθη · ἡ δὲ θεία φύσις , ἐλευθέρα παθῶν . Ἄλλως τε ἡ μεταμέλεια τοῖς μετὰ τὴν πεῖραν μανθάνουσι τῶν πραγμάτων τὴν φύσιν κατάλληλος · εἶτα τῇ πείρᾳ μανθάνοντες ὡς οὐκ ὀρθῶς ἐβουλεύσαντο , μεταμέλονται . Ὁ δὲ Θεὸς οὕτως ὁρᾷ τὰ μετὰ πολλὰς ἐσόμενα γενεὰς , ὡς ἤδη γεγενημένα . Ὡς προορῶν τοίνυν καὶ προγινώσκων , οὕτως ἅπαντα πρυτανεύει . Τί δήποτε τοίνυν μεταμέλεται , ἅπαντα πρὸς τὴν πρόγνωσιν τὴν οἰκε ίαν οἰκονομῶν ; Οὐκοῦν ἐπὶ Θεοῦ μεταμέλεια οἰκε νομίας μεταβολή · Μεταμέλομαι γὰρ , φησὶν , ὅτι κέ κρικα τὸν Σαοὺλ εἰς βασιλέα · ἀντὶ τοῦ · Εὐδοκίμασα μὲν παῦσαι τοῦτον , ἕτερον δὲ χειροτονῆσαι . Οὕτω κἀνταῦθα · Ἐνεθυμήθην , ὅτι ἐποίησα ἄνθρωπον · ἐδοκίμασα διολέσαι τῶν ἀνθρώπων τὸ γένος . Ἀλλὰ φιλάνθρωπος ὢν , σπέρμα τὸν Νῶε τῇ φύσει τετήρηκεν . Ἐπειδὴ δὲ καὶ τῶν ἀλόγων τὰ γένη τῆς τῶν ἀνθρώπων εἵνεκα δεδημιούργηκε χρείας · καὶ ταῦτα τοῖς ἀνθρώποις συνδιεφθάρη , πλὴν τῶν ἐν τῇ κιβωτῷ σὺν τῷ Νῶε διαφυλαχθέντων . Ἐκέλευσε γὰρ ὁ δεσπότης Θεὸς ἀνὰ δύο μὲν ἐξ ἑκάστου γένους τῶν δοκούντων ἀκαθάρτων διασωθῆναι , ἀνὰ ἑπτὰ δὲ τῶν καθαρῶν . Ἐπειδὴ γὰρ ἤμελλε συγχωρεῖν τοῖς ἀνθρώποις μεταλαμβάνειν κρεῶν , ἤμελλον δὲ καὶ θυσίας αὐτῷ προσφέρειν τῆς εὐσεβείας οἱ τρόφιμοι , πλείονα τὰ καθαρὰ φυλαχθῆναι προσέταξε · τὰς μὲν τρεῖς συζυγίας , εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ γένους , τὸ δὲ ἓν τὸ περιττὸν εἰς θυσίαν . Εὐθὺς γὰρ ὁ Νῶε μετὰ τὴν καῦλαν τῆς τιμωρίας , θυσίαν τῷ Θεῷ εὐχαριστήριον προσενήνοχεν , ἀπὸ πάντων , φησὶ , κτηνῶν τῶν καθαρῶν , καὶ ἀπὸ πάντων τῶν πετεινῶν τῶν καθαρῶν . Ὡς εἶναι δῆλον ὅτι τούτου χάριν , ἀνὰ ἑπτὰ προσέταξεν ἐξ ἑκάστου γένους τῶν καθαρῶν εἰς τὴν τιβωτὸν εἰσαχθῆναι , ἵνα , τὸ ἓν ζῶον ἐξ ἑκάστου γένους ὁ Νῶε προσφέρων , μὴ διαφθείρῃ τὰς συζυγίας .
Lemmas: Στιχ . Δ΄ . ἐγώ ἐπάγω ὑετός ( ἐπί ) ὁ γῆ τεσσαράκοντα ἡμέρα , καί τεσσαράκοντα νύξ . καί ἐξαλείφω πᾶς ὁ ἐξανάστασις , ὅς ποιέω , ἀπό πρόσωπον ὁ γῆ , ἀπό ἄνθρωπος κτῆνος . τίς δήποτε ὁ κατακλυσμός ὁ ὁ ἄνθρωπος πλῆθος διαφθείρω ; ἐξαλείφω ὁ Κάϊν ὁ γένος ἐθέλω · ἀναμίσγω δέ αὐτός καί ὁ εὐσεβής ὁ φυλή · διό καί ὁ τιμωρία μετέχω . ἀρχή δέ τις καΐτης βίος ποιέω βούλομαι , ὁ Νῶε καί ὁ ἐκεῖνος παῖς σύν ὁ γυνή διατηρέω , εὐσεβής εἰμί καί δίκαιος , καί ἐκ ὁ ὁ συγγενής εὐσέβεια βλαστάνω , καί ὁ ὁ παρανομία ἐπιμιξία μισέω . οὐ μήν , ὡς τις φημί , ὀργή ( 4 ) τις καί μεταμέλεια οὗτος ποιέω . οὗτος γάρ τοι ἀνθρώπινος πάθος · ὁ δέ θεῖος φύσις , ἐλεύθερος πάθος . ἄλλος τε ὁ μεταμέλεια ὁ μετά ὁ πεῖρα μανθάνω ὁ πρᾶγμα ὁ φύσις κατάλληλος · εἶτα ὁ πεῖρα μανθάνω ὡς οὐ ὀρθός βουλεύω , μεταμέλομαι . ὁ δέ θεός οὕτως ὁράω ὁ μετά πολύς εἰμί γενεά , ὡς ἤδη γίγνομαι . ὡς προοράω τοίνυν καί προγιγνώσκω , οὕτως ἅπας πρυτανεύω . τίς δήποτε τοίνυν μεταμέλομαι , ἅπας πρός ὁ πρόγνωσις ὁ οἶκος κερατέα οἰκονομέω ; οὐκοῦν ἐπί θεός μεταμέλεια οἶκος νομία μεταβολή · μεταμέλομαι γάρ , φημί , ὅτι κε κρίκα ὁ Σαῦλος εἰς βασιλεύς · ἀντί ὁ · εὐδοκιμάζω μέν παύω οὗτος , ἕτερος δέ χειροτονέω . οὕτως ἐνταῦθα · ἐνθυμέομαι , ὅτι ποιέω ἄνθρωπος · δοκιμάζω διόλλυμι ὁ ἄνθρωπος ὁ γένος . ἀλλά φιλάνθρωπος εἰμί , σπέρμα ὁ Νῶε ὁ φύσις τηρέω . ἐπειδή δέ καί ὁ ἄλογος ὁ γένος ὁ ὁ ἄνθρωπος ἕνεκα δημιουργέω χρεία · καί οὗτος ὁ ἄνθρωπος συνδιαφθείρομαι , πλήν ὁ ἐν ὁ κιβωτός σύν ὁ Νῶε διαφυλάσσω . κελεύω γάρ ὁ δεσπότης θεός ἀνά δύο μέν ἐκ ἕκαστος γένος ὁ δοκέω ἀκάθαρτος διασῴζω , ἀνά ἑπτά δέ ὁ καθαρός . ἐπειδή γάρ μέλλω συγχωρέω ὁ ἄνθρωπος μεταλαμβάνω κρέας , μέλλω δέ καί θυσία αὐτός προσφέρω ὁ εὐσέβεια ὁ τρόφιμος , πολύς ὁ καθαρός φυλάσσω προστάσσω · ὁ μέν τρεῖς συζυγία , εἰς ὁ αὔξησις ὁ γένος , ὁ δέ εἷς ὁ περισσός εἰς θυσία . εὐθύς γάρ ὁ Νῶε μετά ὁ καῦλος ὁ τιμωρία , θυσία ὁ θεός εὐχαριστήριος προσφέρω , ἀπό πᾶς , φημί , κτῆνος ὁ καθαρός , καί ἀπό πᾶς ὁ πετεινόν ὁ καθαρός . ὡς εἰμί δῆλος ὅτι οὗτος χάριν , ἀνά ἑπτά προστάσσω ἐκ ἕκαστος γένος ὁ καθαρός εἰς ὁ τιβαω εἰσάγω , ἵνα , ὁ εἷς ζῷον ἐκ ἕκαστος γένος ὁ Νῶε προσφέρω , μή διαφθείρω ὁ συζυγία .