olympiodorus-philosophy.in-aristotelis-meteora-commentaria 3
Πρᾶξις <λγ . p . 370b3 Περὶ δὲ τῶν ὑπολοίπων εἴπωμεν ἔργων τῆς ἐκκρίσεως ταύτης.> * * * ἵνα , εἰ ἀτμὶς παχεῖα φέρεται κατ’ εὐθὺ ἐπὶ τὸ κάταντες ἢ κτὰ τῆς γῆς ἢ κατὰ θαλάττης , εἶτα προσπταίουσά τινι ἀντιτύπῳ ἀναπάλλεται ὡς εἰς τοὐπίσω ἀναστρέψουσα . ἐπειδὴ δὲ κωλύεται τὸ ἀναπαλλάμενον αὐτῆς μέρος εἰς τοὐπίσω ἀναπάλλεσθαι ὑπὸ τοῦ ὄπισθεν ἐπακολουθοῦντος αὐτῆς μέρους , ἐπὶ τὰ πλάγια ἀνακλᾶται δηλονότι . εἶτα εἰ συναντήσει τῷ ἐπὶ τὰ πλάγια ἀναπαλλομένῳ , ἕτερόν τι σῶμα ἀντίτυπον κἀκεῖ πάλιν προσπταῖσαν ἀναπάλλεται κἀκεῖθεν . καὶ οὕτω διὰ τῶν συχνῶν ἀνα - πάλσεων γίνεται ἕλιξ καὶ συστροφὴ τοῦ ἀνέμου χωροῦσα ὡς ἐπὶ τὸ νέφος ἀπὸ τῆς γῆς καὶ μετεωρίζουσα τὸ προστυχὸν σῶμα · ἐπὶ μὲν θαλάττης πλοῖα , ἐπὶ δὲ τῆς γῆς ζῷα ἢ λίθους ἢ ἕτερόν τι , ἅπερ ἡμιπληγῆ πάλιν ἀφίησι κάτω φέρεσθαι . ταύτην τὴν συστροφὴν ὁ μὲν ποιητὴς θύελλαν κα · λεῖ , Ἀριστοτέλης δὲ τυφῶνα οἷον τυπῶνα διὰ τὸ τύπτειν σφοδρῶς καὶ ῥηγνύναι στερεὰ σώματα · ναῦται δὲ σίφωνα διὰ τὸ δίκην σίφωνος ἀνασπᾶν τὸ ὕδωρ τῆς θαλάσσης · οἱ δ’ Ἀλεξανδρεῖς τῇ ἐπιχωρίῳ φωνῇ ἀνεμόσοθριν διὰ τὸ ἐοικέναι κυκλανέμοις γυναικείοις , ἅπερ ἀνεμόσουριν καλοῦσιν ἐπιχωριάζοντες , οἱ δ’ ἰατροὶ τὸ καθ’ ὁμοιότητα γινόμενον πάθος ἐν ταῖς ἕλιξι τῶν ἐντέρων βορβορυγμόν . οὕτω μὲν γίνεται ἡ ἕλιξ , ὅταν ἀπὸ τῆς γῆς ἔχῃ τὴν ἀρχήν . εἰ δ’ ἀπὸ τοῦ νέφους ἄνωθεν ἄρξοιτο , γίνεται τοῦ - τὸν τὸν τρόπον · τοῦ γὰρ νέφους πεπυκνωμένου πάντοθεν ὑπάρχοντος καὶ τῆς ἔνδον ἐναπειλημμένης καπνώδους ἀναθυμιάσεως πολυπλασιαζομένης καὶ ἐνελιττομένης ἔνδον πολυειδῶς ἐξαίφνης ῥήγνυται τὸ νέφος διὰ τὴν βίαν , καὶ ἔνδον ἑλιττομένη ἡ καπνώδης ἀναθυμίασις ἐξέρχεται αὐτοῦ τὸ αὐτὸ σχῆμα φυλάττουσα , ὅπερ ἔνδον εἶχε , λέγω δὴ τὸ ἑλικοειδές . εἶθ’ οὕτως φέρεται ἐπὶ τὴν γῆν ἕλιξ τυγχάνουσα δίκην τῶν συνεστραμμένων τριχῶν , λέγω δὴ οὔλων , οὐ διὰ τὴν ἀσθένειαν τῆς ἀποκριτικῆς δυνάμεως , ἀλλὰ διὰ τὸ σκολιοὺς εἶναι τοὺς πόρους , δι’ ὧν παρέρχεται , καὶ συνδιατυποῦσθαι αὐτοῖς . αὗται μὲν αἱ αἰτίαι τοῦ ποτὲ μὲν κάτωθεν ἄνω γίνεσθαι τὴν ἕλικα τοῦ τυφῶνος , ποτὲ δὲ ἄνωθεν κάτω . διάγνωσις δὲ τούτων διττή . διαγινώσκομεν γάρ , πότερον ἀπὸ κάτωθεν ἄνω κινεῖται ἡ ἕλιξ ἢ ἀπὸ ἄνωθεν κάτω , πρῶτον μὲν ἐξ αὐτῆς τῆς ὄψεως · ἐπειδὴ γὰρ φανερά ἐστιν ἡ ἕλιξ καὶ αὐτῇ τῇ ὄψει ἤγουν τυφὼν διὰ τὴν παχυμέρειαν τῆς οὐσίας , ἐπὰν τὴν ἕλικα ὁρῶμεν ποτὲ μὲν κάτω , ποτὲ δὲ ἄνω χωροῦσαν , ἐροῦμεν , ὅτι κάτωθέν ἐστιν ἡ ἀρχὴ τῆς ἕλικος · εἰ δ’ ἀπὸ ἄνωθεν ἐπὶ τὰ κάτω μόνον κινοῖτο , τηνικαῦτα ῥητέον ἄνωθεν ἔχειν τὴν ἀρχήν . ἔπειτα δὲ καὶ ἀπ’ αὐτῶν τῶν ἁρπαζομένων σωμάτων ὑπ’ αὐτῆς τῆς ἕλικος καὶ μετεωριζομένων · εἰ μὲν γὰρ πρῶιον στραφῇ τὸ σῶμα ἐκ τῆς οἰκείας θέσεως , εἶτα πλαγίως κινηθῇ καὶ τότε μετεωρισθῇ , τηνικαῦτα ἄνωθεν αὐτὴν ἔχειν φαμὲν τὴν ἀρχήν . αὕτη καὶ ἡ διάγνωσις . λοιπὸν εἴπωμεν καὶ τὰς διαφορὰς ἐκνεφίου καὶ τυφῶνος . ἡ γὰρ κοινωνία κατάδηλος · οὐδὲν γὰρ ἕτερόν ἐστιν ἐκνεφίας ἢ τυφὼν ἀνήνεμος , καὶ τυφὼν οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἢ ἐκνεφίας ἐπιτεταμένος . ᾧ δῆλον , ὅτι ταὐτόν ἐστιν ἐκνεφίας καὶ τυφὼν ὅσον κατὰ τὸ εἶδος . ἀλλὰ παρὰ τὴν ἐπίτασιν καὶ ἄνεσιν διαλλάττουσιν , οὐ τῷ εἴδει . διαφέρουσι γὰρ τριχῶς · πρῶτον μέν , ὅτι ὁ ἐκνεφίας οὐχ ὁρᾶται , ὁ δὲ τυφὼν ὁρᾶται διὰ τὸ παχυμερεστέραν οὐσίαν συνεφέλκεσθαι ἐκ τοῦ νέφους τὴν καπνώδη ἀναθυμίασιν ἐκκρινομένην . δεύτερον , ὅτι ὁ μὲν ἐκνεφίας ἐκνεφίας συνεφέλκεται περὶ αὐτὸν ἐκ τοῦ περιέχοντος αὐτὸν νέφους , ὁ δὲ τυφὼν συνφέλκεται μεθ’ ἑαυτοῦ καὶ τὸ περιέχον νέφος , ὡς εἰς αὐτὸν ἀναλίσκεσθαι τὸ νέφος . τρίτον , ὅτι τὸν μὲν ἐκνεφίαν παύει ὁ ὑετός κατασβέννυσι γὰρ τὴν καπνώδη ἀναθυμίασιν ὁ ὑετὸς τὴν ποιητικὴν τοῦ ἐκνεφίου , ἅτε ψυχρὸς ὑπάρχων ) , τὸν δὲ τυφῶνα οὐχ ἱκανός ἐστιν ὁ ὑετὸς παῦσαι , ἀλλὰ δεῖται ἄλλου τινὸς ψυχροτέρου , καὶ διὰ τοῦτο ὑπὸ τοῦ βορρᾶ κατασβέννυται · ὁ γὰρ βορρᾶς ψυχρότερός ἐστι τοῦ ὕδατος τοῦ εἰδοποιουμένου τὴν ψύξιν . ἢ ῥητέον , ὅτι ποτὲ τὰ αἰτιατὰ δραστικώτερα γίνονται τῶν αἰτίων . ἰδοὺ γοῦν ὁ πεπυρακτωμένος σίδηρος δραστικώτερός ἐστι τοῦ θερμαίνοντος αὐτὸν πυρός · οὕτως οὖν καὶ ὁ ἀὴρ ψυχόμενος αὐτὸς ὑπὸ τοῦ ὕδατος 7 ψύχεται τοῦ ψύξαντος · ψυχρότατος δὲ ὢν ψύχει τὸν βορρᾶν . ἀλλὰ τοῦτο σημειωτέον , ὅτι ἐπὶ μὲν τῶν θερμῶν πεπτομερέστερά εἰσι τὰ αἴτια τῶν αἰτιατῶν , ὥσπερ ὁ ἀὴρ τοῦ ὕδατος . μέχρι τούτου προαγαγὼν ὁ φιλόσοφος περὶ ἐκνεφίου καὶ τυφῶνος λόγον ἑξῆς περὶ πρηστῆρος καὶ κεραυνοῦ διαλέγεται . καί φησιν , ὅτι ὁ κεραυνὸς οὐκ ἔχει | τὸ καῖον · λεπτομερὴς γάρ ἐστιν ἡ κα · πνώδης ἀναθυμίασις ἐκπεπυρωμένη καὶ ταχέως διιοῦσα τὸ σῶμα διὰ λεπτομέρειαν , ὡς μὴ φθάνειν καταφλέξαι · ὅθεν καὶ κεραυνὸς λέγεται παρὰ τὸ εὐκραὴς εἶναι καὶ μὴ φλέγειν . ἄλλος δὲ τούτου πάνυ ἐστὶ λεπτομερέ - στατος , ὡς ὀξύτατα διέρχεσθαι τὸ σῶμα καὶ μὴ καίειν ὅλως μηδὲ με - λαίνειν · καὶ λέγεται ἀργὸς παρὰ τὸ ἀργεννὸν εἶναι , τουτέστι λαμπρόν . † ἢ παχυμερεστέραν ἔχειν τὴν ὕλην τοῦ πρώτου , ὡς μὴ διιέναι ταχέως , ἀλλ’ ἐμβραδύνειν καὶ μελαίνειν τὸ σῶμα · καὶ λέγεται ψολόεις παρὰ τὸ ψαύειν τοῦ σώματος · ἔστι δ’ ὅτε καὶ καίει τὰ ἀντίτυπα σώματα , ὡς εἴρηται , τὰ δὲ μανὰ διέρχεται ἀβλαβῶς . οὕτω μὲν οὗν ὁ κεραυνός . ὁ δὲ πρηστὴρ καταφλέγει διὰ τὸ συνεπισπᾶσθαι μὲν μεθ’ ἑαυτοῦ παχυμερεστέραν οὐσίαν ἐκ τοῦ νέφους καὶ ταύτην ἐκπυροῦν · ὅθεν καὶ πρηστὴρ καλεῖται παρὰ τὸ ἐμπιπρᾶν . τούτου δὲ τοῦ πρηστῆρος καὶ προηγεῖται πνεῦμα καὶ σύνεστιν αὐτῷ καὶ ἐπακολουθεῖ . καὶ ὅτι μὲν προηγεῖται , δῆλον ἐκ τοῦ τὰ μέλλοντα κεραυνοῦσθαι πρῶτον ὑπὸ πνεύματος ῥήγνυσθαι , εἶθ’ οὕτω κεραυνοῦσθαι . ὅτι γὰρ ὑπὸ πνεύματος ῥήγνυται τὸ σῶμα , δῆλον ἐκ τοῦ πολλάκις ὑπὸ βροντῆς ῥήγνυσθαι κεράμους · ἐνταῦθα γὰρ οὐχ ὡς ἀκουστὸν ἐνήργησεν ἡ βροντή , ἀλλ’ ὡς αἴτιον εἶναι . εἰ γὰρ ὡς ἀκουστὸν ἐνήργησεν , ἐχρῆν ἐν μόνοις τοῖς ἐμψύχοις γίνεσθαι τὴν ῥῆξιν ὑπὸ τῆς βροντῆς · νῦν δὲ ὁρῶμεν , ὅτι καὶ ἐν κεράμοις γίνεται ἡ ῥῆξις · ᾧ δῆλον , ὅτι πνεύματος πλήττοντος τοῦτο γίνεται . ὅτι δὲ καὶ ἐπακολουθεῖ πνεῦμα τῷ πρηστῆρι , δῆλον , ἐπειδὴ μετὰ τὸ κεραυνωθῆναι μένει διιστάμενα τὰ κεκεραυνωμένα ἐπὶ χρόνον τινὰ βραχύν . ὅτι δὲ καὶ σύνεστιν αὐτῷ τῷ πρηστῆρι , δῆλον , ὅτι ἐκ τοῦ ἐν αὐταῖς ταῖς πυρκαϊαῖς ὑπὸ πρηστήρων γινομέναις ὁρᾶται τὸ πῦρ χωριζόμενον τῆς ὕλης τῆς καομένης καὶ μεταβαλλόμενον εἰς ἕτερον τόπον . οὕτω γοῦν ἐν Ἐφέσῳ πρηστῆρος πεσόντος καὶ πυρκαιᾶς γενομένης ἐγένετο πῦρ μετέωρον χωριζόμενον τῆς ὕλης τῆς καομένης καὶ ἄλλοθεν ἄλλο μεταπηδῶν . καὶ οὐ μόνον διὰ τὸ συνυπάρχειν αὐτῷ πνεῦμα τοῦτο γίνεται , ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ ἐξ αὐτῶν τῶν καομένων ξύλων πνεῦμα πολὺ ἐκκρίνεσθαι καὶ συμμίγνυσθαι τῷ πυρί . ταῦτα παραδίδωσιν ἡ μετὰ χεῖρα λέξις . p . 370b3 Περὶ δὲ τῶν ὑπολοίπων εἴπωμεν ἔργων τῆς ἐκκρίσεως ταύτης . Ποίας ; ἢ τῆς καπνώδους ἀναθυμιάσεως . καὶ ποίων ὑπολοίπων ; πρηστῆρος , κεραυνοῦ , ἐκνεφίου , τυφῶνος · ταῦτα γὰρ ἦσαν λείποντα τῇ διαιρέσει . p . 370b4 τὸν ὑφηγημένον τρόπον . Ὃτι κατὰ ἐκπυρηνισμὸν ταῦτα γίνονται τὰ ἕξ · βροντή , ἀστραπή , κεραυνός , πρηστήρ , ἐκνεφίας , τυφών . p . 370b4 Τὸ γὰρ πνεῦμα τοῦτο ἐκκρινόμενον κατὰ μικρὰ μὲν καὶ σποράδην διερχόμενον καὶ διαπνέον καὶ λεπτομερέστερον ὂν βροντὰς ποιεῖ καὶ ἀστραπάς . Τουτέστιν ὅπερ ἐλέγομεν ἐν τῇ θεωρίᾳ , ὅτι ἐὰν ἡ καπνώδης ἀναθυμίασις ἡ ἐν τῷ νέφει ἀποκεκλεισμένη ἐκπυρηνισθῇ τοῦ νέφους , διεσπασμένη καὶ λεπτοτέρα οὖσα ποιεῖ βροντὴν καὶ ἀστραπήν . p . 370b7 Ἂν δ’ ἀθρόον καὶ πυκνότερον , ἧττον δ᾿ ἐκκριθῇ λεπτόν , ἐκνεφίας ἄνεμος γίνεται . διὸ καὶ βίαιος . Ἐὰν δ’ αὕτη ἡ καπνώδης ἀναθυμίασις ἡ ἐναπειλημμένη ἐν τῷ νέφει μὴ διεσπασμένη ἐκκριθῇ , ἀλλὰ συνεχής , καὶ <μὴ> κατὰ μέρος , ἀλλ’ εἰ ἀθρόως εἴη δὲ καὶ παχυμερὴς ὡς πρὸς τὴν πρώτην , γίνεται ὁ ἐκνεφίας · ὅθεν καὶ βίαιος , ἐπειδὴ ἀθρόον ἐκκρίνεται συνεχὴς καθάπερ κρουνός , καὶ διὰ τὴν βίαν τῆς ἐκθλίψεως . p . 370b9 Τὸ γὰρ τάχος τῆς ἐκκίσεως ποεῖ τὴν ἰσχύν . Τῷ γὰρ ἀθρόον ἐκκρίνεσθαι γίνεται βίαιος . p . 3701)10 Ὃταν μὲν οὖν συνακολουθήσῃ πολλὴ καὶ συνεχής ἒκκρισις , τὸν αὐτὸν γίνεται τρόπον ὥσπερ ὅταν πάλιν εἰς τοὐναν - τίον ὁρμήσῃ · τότε γὰρ ὑετὸς καὶ ὕδατος γίνεται πλῆθος . Ὃταν μὲν οὖν ἐκκριθῇ ἡ καπνώδης ἀναθυμίασις συνεχὴς ἀμετάβητος , ἀθρόος δέ , γίνεται ὁ ἐκνφίας · διὰ γὰρ τοῦ ἀκολουθῆσαι τὴν συνέχειαν ἐσήμανε τοῦ πνεύματος . ὅταν δ’ ἐκκριθῇ ἐκ τοὐ νέφους ἀμετάβλητος , ἀλλὰ φθάσῃ κατενεχθῆναι ἔτι οὖσα ἐν τῷ νέφει τοῦτο γὰρ λέγει τὸ ‘ἐκ τοῦ ἐναντίου ὁρμῆσι’ ) , τότε γίνεται ὁ ὑετὸς καὶ ὕδατος πλῆθος . p . 370b13 'Υπάρχει μὲν οὖν ἄμφω δυνάμει ταῦτα κατὰ τὴν ὕλην . Ἐκνεφίας καὶ ὁ ὑετός · ἀπὸ γὰρ τῆς διττῆς ἀναθυμιάσεως . p . 3701)14 Ὃταν δ’ ἀρχὴ γένηται τῆς δυνάμεως ὁποερασοῦν , συνακολουθεῖ συνεκκρινόμενον ἐκ τῆς ὕλης , ὁποτέρου ἂν ᾖ πλῆθος ἐνυπάρχον πλεῖον . Γί γάρ φησιν ; ὅτι ἐὰν ἡ καπνώδης ἀναθυμίασις ἡ ἐν τῷ νέφει περιεχομένη πολλή ἐστιν , ὡς ὑπερβάλλειν τὴν ἀτμίδα τῇ ἰσχύι , ABBREV ὃτε σομβάλλει ἑαυτῇ καὶ τὴν ἀτμίδα καὶ γίνεται ὁ ἐκνεφίας · εἰ δὲ ἡ ἀτμὶς πλείων οὖσα καταψύχει τὴν ἀναθυμίασιν , συμμεταβάλλει αὐτὴν καὶ γίνεται ὑετός . p . 370b17 Ὃταν δὲ τὸ ἐκκρινόμενον πνεῦμα τὸ ἐν τῷ νέφει ἑτέρῳ ἀντιτυπήσῃ οὕτως , ὥσπερ ὅταν ἐξ εὐρέος εἰς|στενὸν βιάζηται ὁ ἄνεμος ἐν πύλαις ἢ ὁδοῖς . Μέχρι τούτου περὶ ἐκνεφίου δῆλα διείλεκται , ἀπ’ ἐντεῦθεν δὲ περὶ τυφῶνος διαλαμβάνει . καὶ τί φησιν ; ὅτι ἐπὰν ἡ ἐκπυρηνιζομένη καπνώδης ἀναθυμίασις ἐκ τοῦ νέφους προσπταίουσά τινι στερεῷ σώματι * * * , εἶτα καὶ παράδειγμα τῆς προσπταίσεως φέρει . ABBREV πῶς ; ὥσπερ οἱ ἄλλοι ἄνεμοι κατὰ φύσιν ἀπὸ πλατέος ἐρχόμενοι τόπου καὶ εἰς στενὸν καταλήγοντες κινοῦσι κάρφη ὥσπερ ἐν τριόδῳ ἢ ἐν πύλαις ἢ ἐν αὐλῶσι · τότε γὰρ σφοδρότεροι γίνονται διὰ τὸ εἰς ἓν συνάγεσθαι . καὶ αὕτη μέν ἐστιν ἡ μεταξυλογία δηλοῦσα τὸ παράδειγμα τῆς ἀντιτυπήσεως . λοιπὸν ἐπιφέρει τὸ λοιπόν . p . 370b20 Ἀπωσθέντος τοῦ πρώτου μορίου τοῦ ῥέοντος σώμαος δι’ ἃ μὴ ὑπείκει ἢ διὰ στενότητα ἢ διὰ τὸ ἀντιπνεῖν , κύκλον καὶ δίνην γίνεσθαι πνεύματος . Δεῖ δὲ τὴν μεταξυλογίαν ὑπερβάντα οὕτως εἰπεῖν · ‘ὃταν τὸ ἐκκρινόμενον πνεῦμα τὸ ἐν τῷ νέφει ἑτέρῳ ἀντιτυπήσῃ ἀπωσθέντος τοῦ πρώτου μορίου’ καὶ τὰ ἑξῆς . τί οὖν φησιν ; ὅταν μὲν ἡ ἐκκρινομένη ἀναθυμίασις ἔλθῃ κατὰ γῆν ἢ κατὰ θάλασσαν καὶ ἀντιτυπήσῃ τινὶ στερεῷ τὸ πρῶτον αὐτῆς μόριον , εἶτα πλῆξαν καὶ ἀποπαλλόμενον μήτ’ ἔμπροσθεν δυνηθῇ χωρῆσαι διὰ τὸ ἀντίτυπον εἶναι σῶμα τὸ ἔμπροσθεν κείμενον , μήτε δὲ πάλιν ὀπίσω ἀντιστρέψαι διὰ τὸ ἀντιπνεῖν ἕτερον μόριον καὶ ὠθεῖν τὸ πρῶτον , τότε γίνεται οἷον κύκλος καὶ ἕλιξ ἡ κίνησις τοῦ πνεύματος . καὶ τοῦτό ἐστι τυφών . καὶ ὅρα , πῶς ἐντεῦθεν ὁ φιλόσοφος τὴν ἀπὸ κάτωθεν γινομένην ἕλικα παραδίδωσιν · ἐρεῖ δὲ καὶ περὶ τῆς ἄνωθεν γινομένης ἐφεξῆς . p . 370b25 Καὶ οὕτως ἀεὶ τὸ ἐχόμενον , ἕως ἓν γένηται , τοῦτο δ’ ἐστὶ κύκλος . Τί φησιν ; ὅτι προσπταῖον πνεῦμα πρόσω χωρῆσαι οὐ δύναται , εἰς τοὐπίσω πάλιν ἐλθεῖν κωλύεται διὰ τὸ ὠθεῖσθαι ὑφ’ ἑτέρου . τί οὖν ποιεῖ ; χωρεῖ λοιπὸν εἰς τὰ πλάγια , ᾗ οὐ κωλύεται , τουτέστιν ὅπου μὴ ἐπιπροσθεῖται . εἶτα πάλιν ἐκεῖσε προσπίπτει ἑτέρῳ στερεῷ καὶ πάλιν ἀντωθεῖται ὡς ἐπὶ τὸν τόπον , ἔνθα πρῶτον προσέπταισε . καὶ οὕτως ἐφεξῆς τὰ μόρια τῆς καπνώδους ἀναθυμάσςως προσπταίοντα ἓν ποιοῦσι , τουτέστι χορόν . καὶ διὰ τί ἄρα τὸν κύκλον ἓν ἐκάλεσεν ὁ φιλόσοφος ; ἢ διὰ τοῦτο , ἐπειδὴ ἡ κυκλικὴ κίνησις μία ἐστὶ καὶ ἁπλῆ , εἴπερ ἡ ἐπ’ εὐθείας κίνησις σύνθετός ἐστιν ἔκ τε τῆς ἐπ’ εὐθείας καὶ τῆς κυκλικῆς . ἐκ μὲν τῆς ἐπ’ εὐθείας , ὅταν ἐπ’ εὐθεῖαν πορεύηται τὸ κινούμενον · ἀλλ’ ἐπειδὴ οὐκ εἰς ἄπειρον ἐκτείνεται ἡ εὐθεῖα κίνησις , ἀλλὰ καὶ ὑποστρέφει , πάντως ἐν τῇ ὑποστροφῇ γίνεται Κυκλοειδὴς κίνησις . ἀλλὰ μὴν καὶ ἡ ἑλικοειδὴς κίνησις σύνθετός ἐστι καὶ ἡ τῆς λεγομένης ἐκλείψεως . ὁ δὲ κύκλος αὐτῆς ABBREV ἀπὸ τοῦ κέντρου προσπταίουσαι εὐθεῖαι ἄνισοί εἰσι . καὶ εἰ σύνθτός ‘ἐστι καὶ ἡ ταύτης κίνησις , δῆλον , ἐπειδὴ καὶ ἡ ἐν τοῖς ἱπποδρόμοις κίνησις ταύτῃ ἐοικυῖα . μέμικται γὰρ σφενδόνῃ τὰ πέρατα · ἐπὰν μὲν ἐπ’ εὐθείας τρέχωσιν οἱ ἵπποι , εὐθέως φέρονται · ὅταν δὲ παρὰ τὴν σφενδόνην ἔλθωσιν , ἀργότερον τηνικαῦτα κινοῦνται . ἐπὶ μόνου δὲ τοῦ κύκλου ἁπλῆ καὶ μία ἐστὶ κίνησις · καὶ διὰ τοῦτο ἓν αὐτὸν εἶπεν . p . 370b27 Ἐπὶ τῆς γῆς οὖν διὰ ταῦτα γίνονται οἱ δῖνοι καὶ ἐν τοῖς νέφεσιν ὁμοίως κατὰ ἀρχήν . Δι’ ἣν αἰτίαν ἡ ἀπὸ τῆς γῆς ἕλιξ γίνεται , διὰ τὴν αὐτὴν καὶ ἡ ἀπὸ τοῦ νέφους ἀρχομένη , ἣν παραδίδωσιν μικρὸν ὕστερον . ποία δέ ; ἡ αἰτία τοῦ κύκλον γίνεσθαι . p . 370b28 Πλὴν ὅτι ὥσπερ ὅταν ἐκνεφίας γίνεται . ᾿Εάσας τὸ προκείμενον διδάξαι , ὅτι καὶ τοῦ νέφους ἕλιξ διὰ τὴν αὐ - τὴν αἰτίαν , διαφορὰν παραδίδωσιν ἐκνεφίου καὶ τυφῶνος . καί φησιν , ὅτι † ὁ μὲν ἐκνεφίας συνεφέλκεται μεθ’ ἑαυτοῦ τὸ νέφος , ὁ δὲ τυφὼν συνεφέλκεται . p.370b31 Διὰ δὲ πυκνότητα οὐ δυνάμενον ἐκκριθῆναι τὸ πνεῦμα τοῦ νέφους στρεφομένου κύκλῳ τὸ πρῶτον διὰ τὴν εἰρημένην αιτιαν . Τὴν αἰτίαν λέγει νῦν , δι’ ἣν ἐκ τοῦ νέφους ἡ ἕλιξ γίνεται · ἐπειδὴ γάρ , φησίν , οὐ δύναται ἐκκριθῆναι τὸ πνεῦμα τοῦ νέφους διὰ τὸ εἶναι πυκνὸν ἐν δίνῃ τῇ ἐντὸς διὰ τὴν εἰρημένην αἰτίαν . ποίαν ; τοῦ προσπταίειν πλείοσι μορίοις τοῦ νέφους ἀντιτύποις ἔτι ἐντὸς αὐτοῦ οὖσα . p . 370 b 33 Κάτω δὲ φέρεσθαι διὰ τὸ ἀεὶ τὰ νέφη . Αὕτη δὲ ἡ ἐντὸς ἑλιττομένη τοῦ νέφους , ὅπου ἀεὶ πέφυκε τὸ θερμὸν φέρεσθαι διὰ τὸ ἐπάνωθεν φέρεσθαι τὴν πύκνωσιν , φέρεται ἐπὶ τὸ κάτω μέρος τοῦ νέφους κἀκεῖθεν ἐκπυρηνίζεται ἑλικοειδῶς πρὸς τὸ σχῆμα , ὅπερ εἶχεν ἐντός , καὶ οὕτω γίνεται ἄνωθεν ἡ ἕλιξ ἐκ τοῦ νέφους . p.371a1 Καλεῖται δὲ ἀχρωμάτιστον τοῦτο τὸ πάθος τυφών , ἂνεμος ὤν , οἷον ἐκνεφίας ἄπεπτος . Αὕτη δὲ ἡ έκπυρηιζομένη βιαίως καπνώδης ἀναθυμίασις , ἄν ἀχρωμάτιστος ᾖ , τουτέστιν ἀνεκπύωτος , καλεῖται τυφών , ὅστις οἷον ἐκνεφίας ἄπεπτός ἐστιν . τί ἐστιν ἐκνεφίας ἄπεπτος ; οὐχ ὅτι ὁ μὲν ἐκνεφίας λεπτός , ὁ δὲ τυφὼν παχύς , ἐκάλεσε τὸν τυφῶνα ἐκνεφίαν ἄπεπτον | ἴσως γὰρ ἄν τις τοῦτο ὑπολάβοι διὰ τὸ τὸ μὲν λεπτὸν πρὸς τῷ ἀπέπτῳ εἶναι , τὸ δὲ παχὺ πρός τῷ πεπτομένῳ ) , ἀλλ’ ὅτι ὁ μὲν ἐκνεφίας διακέκριται τοῦ νέφους , ὁ δὲ τυφὼν οὐ διακέκριται , ἀλλ’ ὅσον κατασπᾷ καὶ τὸ νέφος μεθ’ ἑαυτοῦ . ἐπειδὴ οὖν τὸ μὲν διακρινόμενον πρὸ τῆς πέψεως ἐστι , τὸ δὲ ἀδιάκριτον πρὸ τῆς ἀπεψίας , ἔοικεν ὁ μὲν ἐκνεφίας πεπεμμένος εἶναι , ὁ δὲ τυφὼν ἄπεπτος , ὅθεν καὶ βίαιος . τί οὖν φησιν ; ὅτι τυφὼν οἷον ἐκνεφίας ἐστίν , ἀλλ’ οὐ κυρίως ἐκνεφίας , τουτέστι διακεκριμένος , ἀλλ’ ἄπεπτος ἐκνεφίας , τουτέστιν ἀδιάκριτος . τοῦτο γὰρ εἶπε τῷ οἷον κολάσας τὴν λέξιν . p . 371a3 Βόρειος δ’ οὐ γίνεται τυφὼν οὐδὲ νιφετῶν ὄντων ἐκ - τὴν ἄλλην διαφορὰν νῦν παραδίδωσι τυφῶνος καὶ ἐκνεφίου , ὅτι ὁ μὲν δετοῖς κολάζεται , ὁ δὲ ψυχρῷ πνεῖ , τουτέστι βορείῳ . καὶ καλεῖ τὸν μὲν καλεῖ δὲ νῦν τὸν ὑετὸν καὶ νιφετὸν ἀκολούθως τῷ ποιητῇ · φησὶ γὰρ αὐτός · “ ἒπεα νιφάδεσσιν ἐοικότα χειμερίῃσιν’ . p . 371a7 Ὃτι δὲ κρατεῖ , δῆλον . Ὀτι ὑπερβάλλει βορρᾶς τὸν ὑετὸν κατὰ τὴν ψῦξιν , δῆλον , ἐπειδὴ τὰ βόρεια μέρη ὑγρότερά εἰσιν . οὐ γὰρ ἄν ἦν ὑγρότερα , εἰ μὴ ἦσαν καὶ ψυχρότερα . εἴρηται γάρ , ὅτι ἡ ψύξις τοῦ ὑγροῦ ποιητική ἐστι διὰ τὸ συστρέφειν τὴν ἀτμίδα καὶ μεταβάλλειν . p . 371a11 Ἒστι δ’ ὅτε διὰ τὴν ἀντίκρουσιν τῆς δίνης , ὅταν ἐπὶ τὴν γῆν φέρηται ἡ ἕλιξ συγκατάγουσα τὸ νέφος , οὐ δυναμένη ἀπολυθῆναι . Διὰ δύο γὰρ τρόπους γίνεται ὁ τυφὼν τοὺς ἤδη εἰρημένους · διὰ τὸ ἐκπυρηνιζομένην τὴν ἀναθυμίασιν φέρεσθαι κατ’ εὐθυωρίαν ἐπὶ τὴν γῆν καὶ ἀντίκρουσιν ὑπομένειν κατὰ στερεοῦ σώματος , ὅταν καὶ κάτωθεν ἡ ἕλιξ ἄρχηται γίνεσθαι . <ἢ> ὅταν παχύτατον ὂν τὸ πνεῦμα κατὰ τὸν ἐκνεφίαν οὐ δύναται ἐκκριθῆναι τοῦ νέφους καὶ ἔσωθεν ἐνδινῆται , ἀντικροῦον τοῖς ἀντιτύποις μορίοις τοῦ νέφους , ὅτε καὶ ῥαγέντος τοῦ νέφους ὑπὸ βίας ἐκκρίνεται τὸ πνεῦμα συγκαταφέρον καὶ τὸ νέφος , ὅθεν καὶ ἀπὸ ἄνωθεν ἡ ἕλιξ ἂρχεται φέρεσθαι . p . 371a15 Ὃταν δὲ κατασπώμενον ἐκπυρωθῇ τοῦτο δ’ ἐστίν , ἄν λεπτότερον τὸ πνεῦμα γένηται ) , καλεῖται πρηστήρ . Μετὰ τὸν ἐκπυρηνισμόν , ἐὰν ἐκ τῆς βιαίας κινήσεως λεπτυνθῇ τὸ πνεῦμα , ὡς λεπτότερον γενέσθαι τοῦ τυφῶνος , καὶ ἐξαφθῇ , πρηστὴρ καλεῖται · ἐμπίπρησι γὰρ διὰ τὸ συνεφέλκεσθαι μεθ’ ἑαυτοῦ καὶ μοῖραν τοῦ νέφους , ἥτις ἐκπυροῦται . p . 371a17 Εἀν δ’ ἐν αὐτῷ τῷ νέφει πολὺ καὶ λεπτὸν ἐκθλιβῇ πνεῦμα , τοῦτο γίνεαι κεραυνός . ᾿Εὰν δ’ ᾖ ἐν αὐτῷ νέφει πολὺ καὶ λεπτόν , ἐὰν ἡ ἐμπεριεχομένη καπνώσης ἀναθυμίασις ἐν τῷ νέφει κεοτινερεστέρα ἡ τυφπωνος καὶ ἐκνεφίου καὶ πρηστῆρος , ὡς διὰ τὴν λεπτομέρειαν ἔτι ἐντὸς οὖσαν ἐξαφθῆναι ὑπὸ τῆς κινήσεως , ἐκπυρηνισθῇ δ’ αὐτὴ διὰ τὴν γινομένην ἐκτὸς πύκνωσιν τοῦ νέφους , κεραυνὸς λέγεται ἢ ἀργὴς ἢ ψολόεις . p.371a21 Ὁ μὲν γὰρ διὰ τὴν λεπτότητα φέρεται , διὰ δὲ τὸ τάχος φθάνει διιών , πρὶν ἐκπυρῶσαι ἐπιδιατρίψας μελᾶναι . ῾Ο μὲν ἀργέστης κεραυνὸς ὀξέως φερόμενος διὰ τὴν λεπτότητα προσ - πίπτων τινὶ σώματι φθάνει παρελθεῖν , πρὶν καταφλέξαι ἢ μελαναὶ τὸ σῶμα . οὐ μόνον γὰρ ἐν τοῖς γινομένοις ἀπόχρη τὸ ποιοῦν καὶ τὸ πάσχον , ἀλλὰ δεῖται καὶ χρόνου πρὸς τὸ παθεῖν , ὅστις ἐκλέλοιπε νῦν διὰ τὴν ὀξύτητα τοῦ φερομένου . ὁ δὲ ψολόεις βαρύτερος ὢν τοῦ ἀργῆτος ἐμβραδύνει μᾶλλον ἐν τοῖς σώμασι καὶ χρώννυσιν αὐτά · ἔστι δ’ ὅτε καὶ φλέγει μάλιστα τὰ ἀντίτυπα τῶν σωμάτων , ὡς εἴρηται . p . 371a30 Ἒστι δ’ ὅτε καὶ τοῖς ὄμμασι θεωρεῖν . Ἐντεῦθεν κατασκευάζει , ὅτι καὶ προηγεῖται τοῦ πρηστῆρος καὶ τοῦ κεραυνοῦ πνεῦμα καὶ ἕπεται καὶ σύνεστιν . ἀλλὰ τὸ μὲν προηγούμενον καὶ τὸ ἑπόμενον οὐχ ὁρᾶται διὰ τὸ μὴ ἐκπεπυρῶσθαι . οὐκ ἐκπεπύρωται δὲ τὸ μὲν προηγούμευον , ἐπειδὴ δὲ ] λεπτότερον ὂν εὐχερέστερον διεφορήθη καὶ οὐκ ἐξήφθη ὑπὸ τῆς βίας · τὸ δ’ ἑπόμενον , ἐπειδὴ λοιπὸν ἡ ὁρμὴ τοῦ πνεύματος καταπαύεται καὶ οὐκέτι ἐστὶ περί τε τὸ τέλος ὁμοίως σφοδρόν . τὸ δὲ μέσον ἐξάπτεται διὰ τὸ ἐκεῖ εἶναι πᾶσαν τὴν σφοδρότητα . καὶ ὅτι σύνεστι τῷ πρηστῆρι πνεῦμα , ἔστι καὶ αὐτῇ τῇ ὄψει θεάσασθαι · πηδᾷ γὰρ τὸ πῦρ χωριζόμενον τοῦ καυστοῦ ἐν ταῖς ὑπὸ πρηστήρων πυρκαϊαῖς . p . 371a11 Καὶ βρονταὶ διιστᾶσιν οὐτῶ ψόφῳ , ἀλλ’ ὃτι ἃμα συνεκκρίνεται τὸ τὴν πληγὴν ποιῆσαν πνεῦμα . Ἀντιπίπτοντος λύσις . ἐπειδὴ γὰρ εἶπε · ὅτι προηγεῖται τοῦ πρηστῆρος πνεῦμα , καὶ τοῦτο δῆλον , ἐπειδὴ τὰ κεραυνούμενα πρῶτον πλήττονται , εἶθ’ οὕτως ἐπικαταλαμβάνει τὸ πῦρ αὐτά , καὶ ὅτι τὸ πνεῦμα πλήττει , δῆλον , ἐπειδὴ καὶ αἱ βρονταὶ ῥηγνύουσι κεράμους , ὥς τινος λέγοντος · ῾ὅτι οὐχ ὡς πλῆττον † τὴν ἀρχὴν Ἀριστοτέλης ἢ φροντίδα ἐν τοῖς κεράμοις , ἀλλ’ ὡς ἀκουστόν · πῶς οὖν λέγεις , ὅτι πλήττει τὸ πνεῦμα;’ — αὐτὸς ἀπολογεῖται λέγων , ὅτι οὐ τῷ ψόφῳ δρᾷ ἡ βροντή , τουτέστιν ὡς ἀκουστόν , ι ἐπεὶ μόνον 47r ἐπὶ τῶν ἐμψύχων τοῦτο ἔδει γίνεσθαι , νῦν δ’ ἐπὶ τῶν κεράμων γίνεται , ἀλλὰ δῆλον , ὅτι ὡς ἁπτὸν δρᾷ . οὐκοῦν πνεῦμα τὸ πλῆττον . p . 371a13 Ὃ ἐὰν πατάξῃ , διέστησε μέν , ἐπέκαυσε δὲ οὔ . Τοῦτό φησι · τὸ πνεῦμα τὸ προηγούμενον τοῦ πρηστῆρος πλῆττον τὸ μέλλον κεραυνοῦσθαι ῥήγνυσιν αὐτὸ διαστῆσαν τῆς οἰκείας συνεχείας , οὐ μὴν καὶ φλέγει αὐτὸ διὰ τὸ ἀνεκπύρωτον εἶναι . ὁμοίως δὲ καὶ τὸ ἑπόμενον τῷ πυρὶ φυλάττει τὴν διάστασιν . Πρᾶξις λδ . p . 371a18 Περὶ δὲ ἃλω καὶ ἴριδος , τί τε ἑκάτερον καὶ διὰ τίνα αἰτίαν γίνεται , λέγωμεν , καὶ περὶ παρηλίων καὶ ῥάβδων . Μετὰ τὸν χορὸν τὸν συνιστάμενον ἀπὸ τῶν γινομένων ἀπὸ τῆς καπνώδους ἀναθυμιάσεως ἓξ ὑπαρχόντων , βροντῆς φημι καὶ ἀστραπῆς , πρηστῆρος καὶ κεραυνοῦ , τυφῶνός τε καὶ ἐκνεφίου , φέρε καὶ ἐπὶ τὸν χορὸν τὸν συνιστάμενον ἀπὸ τῶν γινομένων ἀπὸ τῆς ἀτμιδώδους ἀναθυμιάσεως μετέλθωμεν τεσσάρων ὄντων , ἴριδός φημι καὶ ἅλω , παρηλίων καὶ ῥάβδων καὶ περὶ ἑκάστου τούτων διαλεχθῶμεν . καὶ γὰρ ταῦτα τὰ τέσσαρα ἐπιχειρήματα ἔχουσί τινα κοινωνίαν πρὸς ἄλληλα , οὐ μόνον ὅτι ἐκ τῆς ἀτμιδώδους ἀναθυμιάσεως ὑπάρχουσιν , ὡς ἄν τις ὑπολάβοι , <ἀλὰ καὶ> ὅτι κοινῶς κατ’ ἔμφασιν γίνονται καὶ οὐ καθ’ ὑπόστασιν , εἰ καὶ τὰ μάλιστα τῷ Ἀλεξάνδρῳ δοκεῖ τινὰ μὲν αὐτῶν καθ’ ὑπόστασιν γίνεσθαι , τινὰ δὲ κατὰ ἔμφασιν . πρὸς δὲ τούτοις ἔχουσι καὶ ἄλλο κοινόν , ὅτι ἕκαστον αὐτῶν κατὰ ἀνάκλασιν γίνεται , οὐ κατὰ διάκλασιν . ἀλλ’ εἰ δοκεῖ , πρῶτον περὶ τῆς ἅλω διαλεχθῶμεν , ἐπειδὴ καὶ ὁ φιλόσοφος ἀπὸ ταύτης ποιεῖται τὴν ἀρχὴν τῆς διδασκαλίας , τοῦτο μέν , ἐπειδὴ ἁπλούστερός ἐστιν ὁ περὶ ταύτης . λόγος τοῦ περὶ ἴριδος , τοῦτο δ’ ἐπειδὴ ἡ μὲν ἃλως ἁπλῆ καὶ κατὰ τὸ χρῶμα καὶ κατὰ τὸν ἀριθμόν μία γάρ ἐστιν ἓν χρῶμα δεικνύουσα ) , ἡ δὲ ἶρις διπλῆ μέν ἐστι τῷ ἀριθμῷ , τριπλασίων δὲ τῷ χρώματι · τρία γὰρ ἐμφαίνει χρώματα , φοινικοῦν , πράσινον , ἁλουργόν . μετὰ δὲ τὰς ῥάβδους διδάσκει περὶ παρηλίων , ἐπειδὴ συγγενῶς ἔχουσι παρήλιοί τε καὶ ῥάβδοι κατὰ τὴν θέσιν . ἄμφω γὰρ παρ’ ἑκάτερα γίνονται τοῦ ἡλίου , ὡς εἶναι διαίρεσιν τοιαύτην · ἡ ἀνάκλασις ἢ κτὰ κάθετον γίνεται τοῦ λαμπροῦ ἢ κατὰ διάμετρον ἢ κατὰ παρ’ ἑκάτερα . καὶ εἰ μὲν κατὰ κάθετον γίνεται , ποιεῖ τὴν ἅλω · εἰ δὲ κατὰ διάμετρον , ἶριν · εἰ δὲ κάτα παρ εκατερα , ἡ πολύχρους ἐστὶ καὶ ποιεῖ ῥάβδους , ἢ μονόχρους καὶ ποιεῖ παρήλιον . αὕτη μὲν αὐτῶν ἡ θέσις . ἶρις δὲ λέγεται ὡς ὄμβρον ἀγγέλλουσα , ὥσπερ καὶ ἡ ποιητικὴ Ἶριν τοῦ Δῖός ἄγγελος εἶναι λέγεται . ἅλως δὲ διὰ τὸ ἅλωνι ἐοικέναι περιφερὴς γάρ ἐστιν ἡ ἅλως διὰ τὸ περιστρεφομένους τοὺς βόας ὡς περὶ κέντρον ἐξωθεῖν τὸ ἄχυρον ἀπὸ τοῦ καρποῦ ) ἢ κατὰ τὴν κίνησιν . ῥάβδος δὲ λέγεται κατὰ τὸ σχῆμα , ἐπειδὴ κατὰ μῆκος ἐκτέταται δίκην ῥάβδου . παρήλιοι δὲ διὰ τὴν πρὸς τὸν ἥλιον ὁμοιότητα , ὅθεν ποτὲ καὶ ἀπατῶσι τὴν ὄψιν νομίζοντες ἥλιον εἶναι , μάλιστα ὅταν ᾖ πρὸς τῷ ὁρίζοντι ὁ ἥλιος · ἕωθεν γᾶς ἀχλὺς ἡ περὶ τὸν ὁρίζοντα κωλύει τὴν ὄψιν διακρῖναι , ποῖος μὲν ὁ ἥλιος , ποῖος δ’ ὁ παρήλιος . ταῦτα μὲν περὶ τῆς θέσεως αὐτῶν καὶ τῆς ὀνομασίας . ἐνταῦθα δὲ γενόμενος ὁ Ἀφροδισιεύς , οὐκ οἶδα τί παθών , τὴν μὲν ἶριν λέγει γίνεσθαι κατὰ διάκλασιν , τὴν δ’ ἅλω κατὰ ἀνάκλασιν . καὶ οὐ μόνον εἰς τοῦτο ἁμαρτάνει , ἀλλὰ καὶ τῆς ἴριδος τὸ μὲν σχῆμα λέγει κατὰ ἔμφασιν εἶναι , τὸ δὲ χρῶμα κατὰ ὑπόστασιν . φέρε δὲ ἡμεῖς δείξωμεν , ὅτι κατὰ ἔμφασιν γίνεται καὶ κτὰ ἀνάκλασιν · ἐπειδὴ γὰρ ἡ ἔμφασις ἢ κατὰ ἀνάκλασιν γίνεται ἢ κατὰ διάκλασιν , οὐ μόνον δέ ] , ὅτι κατὰ ἔμφασιν ταῦτα γίνονται , ἀλλὰ καὶ κατὰ ἀνάκλασιν . καὶ ὅτι κατὰ ἔμφασιν γίνονται καὶ οὐ καθ’ ὑπόστασιν , δῆλον ἐκ τριῶν τινων . πρῶτον μὲν ἀεὶ περὶ κέντρον ὁρᾶται τὸ λαμπρὸν ἐπὶ τῆς ἅλω παρὰ πᾶσιν ἐν παντὶ τόπῳ ἐπὶ ἅλω γὰρ γυμνάσωμεν τὸ λεγόμενον ) · εἰ γὰρ ἦν καθ’ ὑπόστασιν , οὐκ ἀεὶ περὶ κέντρον ἔδει εἶναι τὴν σελήνην τῆς ἅλω ἢ τὸν ἥλιον , ἀλλὰ περὶ τὰς διαφόρους θέσεις τῶν τόπων , ἐν οἷς ἐστιν ἡ ὄψις , ἢ τῶν κλιμάτων ποτὲ μὲν περὶ κέντρον ὁρᾶσθαι , ποτὲ δ’ οὐ περὶ κέντρον , ὅταν μὴ ᾖ κατὰ κάθετον . οὕτω γὰρ καὶ ἡ ἡλιακὴ ἔκλειψις καθ’ ὑπό - στασιν οὖσα οὐ παρὰ πᾶσιν αὐτὴ φαίνεται , ἀλλὰ παρὰ τισὶ μὲν φαίνεται , παρὰ τισὶ δ’ οὐ φαίνεται ἢ οὐχ ὁμοίως φαίνεται οὐδ’ ἐπὶ τὰ αὐτὰ μέρη οὖσα τοῦ ἡλίου . πρῶτον τοῦτο . δεύτερον · εἰ καθ’ ὑπόστασιν ἦσαν ταῦτα , ἔδει νέφους παρατρέχοντος τὸν ἥλιον ἢ τὴν σελήνην μὴ παύεσθαι · ἀλλὰ μὴν νέφους παραδραμόντος οὐ φαίνονται . οὐκ ἄρα ἰδίαν ἔχουσιν ὑπόστασιν · δέονται γὰρ τοῦ λαμπροῦ πρὸς τὸ συστῆναι . τρίτον , ὃ πολλάκις εἴρηται , ὅτι οὐκ ἠδύνατο οὕτως ἀπηκριβωμένον μαθηματικὸν σχῆμα συστῆναι κτὰ ἀλήθειαν ἐν ἀστάτῳ οὐσίᾳ , λέγω δὴ τῷ ἀέρι καὶ τοῖς νέφεσιν , ἀλλὰ μᾶλλον κατὰ ἔμφασιν γίνονται . οὕτω μὲν οὖν ἀποδεικτέον , ὅτι κατ’ ἔμφασιν γίνονται , οὐ καθ’ ὑπόστασιν . λοιπὸν ἀποδείξομεν , ὅτι κατὰ ἀνάκλασιν γί · νονται καὶ οὐ κτὰ διάκλασιν . ἀλλ’ , εἰ δοκεῖ , πρῶτον ζητήσωμεν , εἰ αὐὸ τοῦτο κλᾶται ἡ ὄψις , εἴτε κατὰ ἀνάκλασιν εἴτε κατὰ διάκλασιν . ὅτι γὰρ κλᾶται ἡ ὄψις , δῆλον , ἐπειδὴ ὁρῶμεν πολλάκις , ἐφ’ ἃ μὴ βλέπομεν . οὕ . τὼς ἐν κατόπτρῳ ἐνορῶντες ὁρῶμεν ἕτερά τινα σώματα , ἐφ’ ἃ μὴ βλέπομεν , δηλονότι τῆς ὄψεως ἀνακλωμένης πρὸς αὐτὰ ἀπὸ τοῦ κατόπτρου . ἀλλ’ ἐκεῖνα πάλιν ὁρῶμεν , ἃ μὴ δυνάμεθα ἰδεῖν , ὡς δηλοῦσι τὰ ὀπισθοφανῆ . ABBREV κάτοπτρα γὰρ ὀπίσθια λεγόμενα μὴ δυνάμενα χωρὶς κατόπτρου θεάσασθαι , δηλονότι διὰ τὸ κλώμενον τῆς ὄψεως ὡς πρὸς ἐκεῖνα γίνεται αὐτῶν ἡ ἀντίληψις . πρὸς δὲ τούτοις κἀκ τούτου δῆλον , ὅτι ἐπειδὴ πολλάκις περὶ λύχνον ὁρῶμεν πρασινοειδῆ χρώματα . τὸ γὰρ λαμπρὸν τὸ ἐκ τοῦ φωτὸς προσγενόμενον τῇ ὄψει μήπω ἀμυδρωθὲν φοινικοῦν χρῶμα ποιεῖ · ἐπεὶ δὲ ἀμυδρούμενον ὁδεύει ἐπὶ τὸ μέλαν , καὶ τὰ χρώματα δείκνυσιν . οὕτω γοῦν μετὰ τὸ φοινικοῦν εὐθὺς πράσινον , εἶθ’ ἁλουργὸν χρῶμα δεί - κνυσιν ὡς ἤδη ἐξασθενῆσαν , ἢ καὶ ἴριδος σχῆμα , ἐπὰν ἀμελέστερον κατανοήσωμεν . τοῦτο δὲ τὸ σημεῖόν ἐστιν ἐμφάσεως καὶ ἀνακλάσεως , καὶ ὅτι ἐν ἡλίῳ τινὸς ῥάναντος ὕδωρ , ὡς γενέσθαι πολλὰς ῥανίδας , ὁρῶμεν ἐν ταῖς ῥανίσι λαμπηδόνας ἀνακλωμένης τῆς ὄψεως ἀπὸ τῶν ῥανίδων πρὸς τὸν ἥλιον . ἄλλως τε καὶ Ἀρχιμήδης αὐτὸ τοῦτο δείκνυσιν , ὅτι κλᾶται ἡ ὄψις , ἐκ τοῦ δακτυλίου τοῦ ἐν ἀγγείῳ βαλλομένου . ἐὰν γὰρ δακτύλιον ἐμβάλῃς ἐν ἀγγείῳ μὴ ἔχοντι ὕδωρ , οὐ φανήσεταί σοι διὰ τὸ ἐπιπροσθεῖν τὸ σῶμα τοῦ ἀγγείου · εἰ δ’ ἐμβάλῃς ὕδωρ , παρ’ αὐτὰ φανήσεται τῆς ὄψεως ἐπὶ τὸ ὕδωρ προσπιπτούσης δίκην ἐνόπτρου καὶ ἐπὶ τὸν δακτύλιον ABBREV κυκλουμένου κατὰ διάκλασιν . οὕτω μὲν οὖν ἀποδεικτέον κλωμένην τὴν ὄψιν . ζητήσωμεν δὲ καὶ τὴν διαφορὰν ἀνακλάσεως τε καὶ διακλάσεως . διαφέρουσι πρῶτον μέν , ὅτι ἐπὶ μὲν τῆς ἀνακλάσεως τὸ ὁρῶν καὶ τὸ ὁρώμενον ἐν ἑνὶ ὑπάρχουσιν ἐπιπέδῳ , τὸ δὲ κάτοπτρον κατὰ τὸν τὸν ἀντικείμενον τόπον , ἐπὶ δὲ τῆς διακλάσεως μεταξὺ τοῦ τε ὁρῶντος καὶ τοῦ ὁρωμένου κεῖται τὸ κάτοπτρον . αὕτη μὲν φέρε πρώτη φυσικὴ διαφορά . φέρε δὲ καὶ μαθηματικὴν αὐτῶν ἐπιστήμην παραδώσομεν · ἡ μὲν γὰρ ἀνάκλασις κατὰ ἴσας γίνεται γωνίας , ἡ διάκλασις δὲ κατὰ ἀμβλείας . καὶ ὅτι ἡ ἀνάκλασις κατὰ ἴσας γωνίας , δῆλον , ὅτι ἐπειδὴ τριῶν σημείων ὄντων , ἑνὸς μὲν ἔνθα ἐστὶ τὸ ὁρώμενον , ἑτέρου δὲ ἔνθα τὸ ὁρῶν , καὶ ἄλλου πάλιν ἔνθα τὸ κάτοπτρον , εἰ ἀμείψουσι τὸ ὁρώμενον ἐκεῖσε ἔνθα ἦν τὸ ὁρῶν , ἡ αὐτὴ πάλιν γενή · σεται γωνία ἥτις καὶ πρότερον ἦν , ὅτε ἦσαν ἐν τοῖς οἰκείοις τόποις , καὶ οὔτε μείζων οὔτε ἐλάττων , δῆλον δ’ ὅτι τοῦ κατόπτρου κτὰ τὸν ἀντικείμενον τόπον φυλαττομένου δέ ] . φέρε δὲ καὶ διὰ γραμμικῆς ἀποδείξεως τοῦτο δείξωμεν , ὅτι πρὸς ἴσας γωνίας γίνεται ἡ ἀνάκλασις . ἐπειδὴ γὰρ τοῦτο ὡμολογημένον ἐστὶ παρὰ πᾶσιν , ὅτι οὐδὲν μάτην ἐργάζεται ἡ φύσς οὐδὲ ματαιοπονεῖ , ἐὰν μὴ δώσομεν πρὸς ἴσας γωνίας γίνεσθαι τὴν ἀνάκλασιν , πρὸς ἀνίσους ματαιοπονεῖ ἡ φύσις · καὶ ἀντὶ τοῦ διὰ βραχείας περιόδου φθάσαι τὸ ὁρώμενον τὴν ὄψιν , διὰ μακρᾶς περιόδου τοῦτο φανήσεται καταλαμβάνουσα · εὑρεθήσονται γὰρ αἱ τὰς ἀνίσους γωνίας περιέχουσαι εὐθεῖαι , αἵτινες ἀπὸ τῆς ὄψεως περιέχουσι φερομένας περὶ τὸ κάτοπτρον κἀκεῖθεν περὶ τὸ ὁρώμενον , μείζονες οὖσαι τῶν τὰς ἴσας γωνίας περιεχουσῶν εὐθειῶν . καὶ ὅτι τοῦτο ἀληθές , δῆλον ἐντεῦθν · ὑποκείσθω γὰρ τὸ κάτοπτορον εὐθεῖά τις ἡ ΑΒ καὶ ἔστω τὸ μὲν ὁρῶν Γ , τὸ δ’ ὁρώμενον τὸ Δ , τὸ δὲ E σημεῖον τοῦ κατόπτρου , ἐν ᾧ προσπίπτουσα ἡ ὄψις ἀνακλᾶται πρὸς τὸ ὁρώμενον , ἔστω , καὶ ἐπεζεύχθω ἡ ΓΕ , ΕΔ . λέγω ὅτι ἡ ὑπὸ ΔΕΑ γωνία ἴση ἐστὶ τῇ ὑπὸ FEB . εἰ γὰρ μή ἐστιν ἴση , ἔστω ἕτερον σημεῖον τοῦ κατόπτρου , ἐν ᾧ προσπίπτουσα ἡ ὄψις πρὸς ἄνισον γωνίαν ἀνακλᾶται , τὸ Z , καὶ ἐπεζεύχθω ἡ FZ , ΖΔ · δῆλον , ὅτι ἡ ὑπὸ ΔΖΑ γωνία μείζων ἐστὶ τῆς ὑπὸ ΓΖΒ γωνίας . λέγω , ὅτι αἱ ΓΖ , ΖΔ εὐθεῖαι , αἳτινες τὰς ἀνίσους γωνίας περιέχουσιν ὑποκειμένης τῆς ΑΒ εὐθείας , μεί ζονές εἰσι τῶν ΓΕ , ΕΔ εὐθειῶν , αἵτινες τὰς ἴσας γωνίας περιέχουσι μετὰ τῆς ΑΒ . ἤχθω γὰρ κάθετος ἀπὸ τοῦ Δ ἐπὶ τὴν ΑΒ κατὰ τὸ Η σημεῖον καὶ ἐκβεβλήσθω ἐπ’ εὐθείας ὡς ἐπὶ τὸ Θ . φανερὸν δή , ὅτι αἱ πρὸς τῷ Η γωνίαι ἴσαι εἰσίν · ὀρθαὶ γάρ εἰσι . καὶ ἔστω ἡ ΔΗ τῇ ΗΘ ἴση καὶ ἐπεζεύχθω ἡ ΘΖ καὶ ἡ ΥΕ . αὕτη μὲν ἡ κατασκευή . ἐπεὶ οὖν ἴση ἐστὶν ἡ ΔΗ τῇ ΗΘ , ἀλλὰ καὶ ἡ ὑπὸ ΔΗΕ γωνία τῇ ὑπὸ ΘΗΕ γωνίᾳ ἴση ἐστί , κοινὴ δὲ πλευρὰ τῶν δύο τριγώνων ἡ HE , καὶ βάσις ἡ ΘΕ βάσει τῇ ΕΔ ἴση ἐστί . καὶ τὸ ΗΘΕ τρίγωνον τῷ ΔΗΕ τριγώνῳ ἴσον ἐστὶ καὶ λοιπαὶ γωνίαι ταῖς λοιπαῖς γωνίαις εἰσὶν ἴσαι , ὑφ’ ἃς αἱ ἴσαι πλευραὶ ὑποτείνουσιν · ἴση ἄρα ἡ ΘΕ τῇ ΕΔ . πάλιν ἐπειδὴ τῇ ΗΘ ἴση ἐστὶν ἡ ΗΔ , καὶ γωνία ἡ ὑπὸ ΔΗΕ γωνίᾳ τῇ ὑπὸ ΘΗΕ ἴση ἐστί , κοινὴ δὲ ἡ HZ τῶν δύο τριγώνων τῶν ΔΗΖ καὶ ΘΗΖ , καὶ βάσις ἄρα ἡ ΘΖ βάσει τῇ ΖΔ ἴση ἐστί , καὶ τὸ ΖΗΔ τρίγωνον τῷ ΘΗΖ τριγώνῳ ἴσον ἐστίν · ἴση ἄρα ἐστὶν ἡ ΘΖ τῇ ΖΔ . καὶ ἐπεὶ ἴση ἐστὶν ἡ ΘΕ τῇ ΕΔ , κοινὴ προσκείσθω ἡ ΕΓ . δύο ἄρα αἱ ΓΕ , ΕΔ δυσὶ ταῖς ΓΕ , ΕΘ ἴσαι εἰσίν · ι ὅλη ἄρα ἡ ΓΘ δυσὶ ταῖς ΓΕ , ΕΔ ἴση ἐστί . καὶ ἐπεὶ παντὸς τριγώνου αἱ δύο πλευραὶ τῆς λοιπῆς μείζονές εἰσι πάντῃ μεταλαμβανόμεναι , τριγώνου ἄρα τοῦ ΘΓΖ αἱ δύο πλευραὶ αἱ ΘΖ , ZF μιᾶς τῆς ΓΘ μείζονές εἰσιν . ἀλλ’ ἡ ΓΘ ἴση ἐστὶ ταῖς ΓΕ , ΕΔ · αἱ ΘΖ , ΖΓ ἄρα μείζονές εἰσι τῶν ΓΕ , ΕΔ . ἀλλ’ ἡ ΘΖ τῇ ΖΔ ἐστὶν ἴση . αἱ ΓΖ , ΖΑ ἄρα τῶν ΓΕ , ΕΔ μείζονές εἰσι . καί εἰσιν αἱ ΓΖ , ΖΔ αἱ τὰς ἀνίσους γωνίας περιέχουσαι · αἱ ἄρα τὰς ἀνίσους γωνίας περιέχουσαι μείζονές εἰσι τῶν τὰς ἴσας γωνίας περιεχουσῶν . ὅπερ ἔδει δεῖξαι . οὕτω μὲν οὖν διὰ τῶν δύο ἐπιχειρημάτων τοῦ τε φυσικοῦ καὶ τοῦ μαθηματικοῦ δείκνυται , ὅτι πρὸς ἴσας γωνίας ἡ ἀνάκλασις γίνεται . φέρε δὲ δείξωμεν , πῶς καὶ ἡ διάκλασις κατὰ ἀμβλείας γίνεται γωνίας . ὑποκείσθω γὰρ ὕδωρ εἶναι τὸ ΑΒ , τὸ δὲ ὁρῶν τὸ Γ , αἱ δὲ ἀκτῖνες αἱ τῷ ὕδατι προσπίπτουσι ἀπὸ τῆς ὄψεως αἱ ΑΓ , ΓΒ , καὶ ἐκβεβλήσθωσαν αἱ ΓΑ , ΓΒ ἐπ’ ἄπειρον . καὶ ἀπὸ τῶν ΑΒ σημείων , ἔνθα αἱ ἀκτῖνες προσπίπτουσι τῷ ὕδατι , ἤχθωσαν πρὸς ὀρθὰς γωνίας τῇ ΑΒ ἡ ΔΑ καὶ ἡ ΕΒ · αὗται δ’ ἔστωσαν νοηταί . φανερὸν δή , ὅτι αἱ ἀκτῖνες οὔτε ἐπ’ εὐθείας χωροῦσι διὰ τὸ ἐμποδίζεσθαι ὑπὸ τοῦ ὕδατος ( οὐ γὰρ ἀνεκλῶντο , εἰ ἐπ᾿ εὐθείας ἐχώρουν ἐν ῷ ὓδατι ) , οὒτε μέν τῷ ὕδατι ) , οὔτε μὴν πρὸς ὀρθὰς κλῶνται · τί γὰρ τὸ ἀναγκάζον . , λείπεται πρὸς λοξὰς γωνίας κλᾶσθαι . οὔκουν ἀπὸ τῶν ΑΒ σημείων μεταξὺ τῶν ἐπ’ εὐθείας ἐκβεβλημένων καὶ τῶν ΑΔ , BE ἐκβεβλήσθωσαν ἐπ’ εὐθείας αἱ AZ , BH . φανερόν , ὅτι αὗ,ται λοξὰς γωνίας περιέχουσι , καὶ εἰσιν αὐτᾶι ἀπὸ τῆς ὄψεως πεμπόμεναι αἰ ἀκτῖνες καὶ διεισδύνουσαι ἐν τῷ ὕδατι . κατὰ λοξὰς ἄρα γωνίας γίνεται ἡ διάκλασις . αὕτη οὖν δευτέρα ἐστὶ διαφορὰ διά · κλάσεως καὶ ἀνακλάσεως , ὅτι ἡ μὲν πρὸς ἴσας γωνίας γίνεται , ἡ δὲ πρὸς ἀμβλείας . ἔστι δὲ καὶ ἑτέρα τρίτη διαφορά , ὅτι ἐπὶ μὲν τῆς ἀνακλάσεως ἔλαττον φαίνεται τὸ ὁρώμενον , ἐπὶ δὲ τῆς διακλάσεως μεῖζον . ἡ δὲ αἰτία τούτου ἐστίν , ὅτι ἐπὶ μὲν τῆς ἀνακλάσεως συνάγονται αἱ ἀκτῖνες πρὸς τὸ ὁρώμενον , ἐπὶ δὲ τῆς διακλάσεως διαχέονται . καὶ ὅτι μεῖζον φαίνεται τὸ ὁρώμενον ἐπὶ τῆς διακλάσεως , δῆλον . ἰδοὺ γὰρ τὰ ἐν ὕδασιν ὁρώμενα λιθίδια μεγάλα δοκεῖ εἶναι , καὶ ὅσω ἐν βάθει κεῖνται , τοσούτῳ μείζονα δοκοῦσιν · ἀλλὰ καὶ ὁ ἥλιος ἀνίσχων δι’ · ὁμίχλης θεωρούμενος μείζων εἶναι δοκεῖ . τούτων οὕτως ἐχόντων κατασκευάσωμεν , ὅτι κατὰ ἀνάκλασιν ταῦτα γίνονται καὶ οὐ κατὰ διάκλασιν , οὕτως . εἰ γὰρ κατὰ διάκλασιν ταῦτα ἐγίνοντο , ἔδει τ.ὸν ἥλιον μείζονα φαίνεσθαι ἐπὶ τῆς ἴριδος καὶ τὴν σελήνην ἀπὸ τῆς ἅλω . ἀλλὰ μὴν οὐ φαίνονται μείζονες ἑαυτῶν · οὐκ ἄρα κατὰ διάκλασιν γίνονται , ἀλλὰ κατὰ ἀνάκλασιν . ἔπειτα δ’ εἰ κατὰ διάκλασιν ἐγένοντο , ἐχρῆν εἶναι μεταξὺ τὴν ἶριν καὶ τὴν ἅλω τοῦ ἡλίου καὶ τῆς ἡμετέρας ὄψεως . ἀλλὰ μὴν ἐν τῷ ἐναντίω εἰσὶ τόπῳ · οὐκ ἄρα κατὰ διάκλασιν γίνονται , ἀλλὰ κατὰ ἀνάκλασιν . καὶ ταῦτα μὲν περὶ ἀνακλάσεως καὶ διακλάσεως . ἀλλ’ ἐπειδή τινες διαβάλλουσι τὸν Ἀριστοτέλη φάσκοντες αὐτὸν ἄπειρον εἶναι γραμμικῆς ἐπιστήμης , καὶ πειρῶνται αὐτὸν διελέγχειν ἐν τοῖς περὶ ἅλω καὶ ἴριδος θεωρήμασι , φέρε προβάλωμεν τὰ ὑπ’ αὐτοῦ λεγόμενα καὶ ἐφ’ οἷς ἐκεῖνοι λαμβάνονται · εἶθ’ οὕτως ἐλευθερώσωμεν αὐτὸν τῆς ἐκείνων διαβολῆς · ἐπειδὴ γὰρ ἐν τοῖς περὶ ἅλω λόγοις ἔφη , ὅτι αἱ ἀπὸ τῆς ὄψεως ἐπὶ τὸ νέφος προσπίπτουσαι εὐθεῖαι ἴσαι εἰσὶ καὶ ἀπὸ τοῦ ἡλίου πρὸς τὸ νέφος , ὧν μία κάθετός ἐστιν , αἱ δὲ λοιπαὶ αἱ μὲν πρὸς τῇ καθέτῳ εἰσίν , αἱ δὲ διιστάμεναι τῆς καθέτου , δῆλον , ὅτι ἡ μὲν κάθετος πασῶν ἐλαχίστη ἐστίν · αἱ δὲ διιστάμεναι τῆς καθέτου καὶ λοξῶς φερόμεναι ἐκ τῆς ὄψεως πρὸς τὸ νέφος , ἐκεῖναι μείζονες πασῶν εἰσιν · αἱ δὲ πρὸς τῇ καθέτῳ μείζονες μέν εἰσι τῆς καθέτου , ἐλάττονες δὲ τῶν μακρὰν τῆς καθέτου · οὐκ ἄρα ἴσαι εἰσιν . ὡσαύτως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἀπὸ τοῦ ἡλίου προσπιπτουσῶν εὐθειῶν λέγουσιν . ἔστω γὰρ ὄψις μὲν τὸ Α , ἥλιος δὲ τὸ Β , νέφος δὲ τὸ ΓΖΔ , καὶ ἤχθωσαν ἀπὸ μὲν τοῦ Α εὐθεῖαι ἐπὶ τὸ νέφος τὸ ΓΖΔ αἱ ΑΓ , ΑΔ , ΑΖ · ἀπὸ δὲ τοῦ ἡλίου τοῦ Β ἤχθωσαν ἐπὶ τὸ νέφος αἱ ΒΓ , ΒΔ , ΒΖ . δῆλον , ὅτι τῶν ἀπὸ τοῦ Α πεμπομένων εὐθειῶν ἐπὶ τὸ ΓΔΖ νέφος ἐλαχίστη ἐστὶν ἡ AZ ὡς κάθετος οὖσα · ὁ μέντοι Ἀριστοτέλης πάσας λέγει εἶναι ἴσας . καὶ πάλιν τῶν ἀπὸ τοῦ ἡλίου τοῦ Β ἐπὶ τὸ ΓΔΖ νέφος πεμπομένων εὐθειῶν ἐλαχίστη ἐστὶν ἡ BZ ὡς κάθετος · φησὶ δὲ καὶ ταύτας ἴσας εἶναι πάλιν πάσας · δοκεῖ οὖν παρὰ τὴν ἐνάργειαν φθέγγεσθαι . αὕτη μὲν αὐτῶν ἐστιν ἡ κατηγορία . | φέρε οὖν ἡμεῖς έλευθερώσωμεν αὐτὸν τῆς τοιαύτης ὑπολήψεως . δεῖ γὰρ νέφος μὴ νοεῖν ὡς ἓν ἐπίπεδον μήτε συνεχές , ἀλλὰ νεφύδρια μικρὰ διεσπασμένα μὴ ἐν ἑνὶ ἐπιπέδῳ κείμενα , ἀλλὰ κατὰ βάθος ἀλλήλων . καὶ ὅτι εἰσὶ κατὰ βάθος κείμενα ἀλλήλων νέφη , καὶ οἶδε καὶ αὐτὸς Ἀριστοτέλης ἔφη γὰρ ἐν τῷ περὶ βροντῆς καὶ ἀστραπῆς λόγῳ , ὅτι ὅταν δὲ ] τὸ πνεῦμα ἐκκριθῇ τοῦ νέφους βιαίως καὶ προσπταίῃ εἰς τὰ κατώτερα κείμενα νέφη , τότε βροντὴ καὶ ἀστραπὴ γίνεται · οἶδεν ἄρα κατὰ βάθος κείμενα νέφη . ούκοῦν δεῖ ὑποθέσθαι νεφύδρια κατὰ βάθος ἀλλήλων κείμενα , ἵνα τὰ κατὰ κάθετον τῆς ὄψεως κείμενα ὑψηλοτέραν ἔχωσι τὴν θέσιν , τὰ δ’ ἐκ πλαγίου βαθυτέραν . τούτων οὕτως ἐχόντων αἱ ἀπὸ τῆς ὄψεως ἐκπεμπόμεναι ὑψηλοτέροις προσβάλλουσαι νέφεσιν ἀναλογοῦσι τῷ διαστήματι ταῖς λοξῶς φερομέναις ἐπὶ τὰ χθαμαλώτερα νέφη . ἔστω γὰρ ἡ ὄψις τὸ 0 . ἐκ δὲ τοῦ ἐκπεμπέσθωσαν εὐθεῖαι ἴσαι ἐπὶ τὰ νέφη , αἱ OK , ΟΛ , OM , ON , ΟΞ · καὶ ἔστω ἡ μὲν OK κάθετος κατ’ εὐθεῖαν ἐκπεμπομένη , αἱ δὲ λοιπαὶ πλάγιοι παρ’ ἑκάτερα τῆς OK . δῆλον ὅτι αὐτὸν τὸν τόπον ἐπικαταλαμβάνουσιν . ἔνθεν γάρ , ὡς οἶμαι , καὶ κυκλοτερὴς ἡ ἅλως φαίνεται , διὰ τὸ τὰς ἐκεῖσε πεμπομένας εὐθείας ἐκ τῆς ὄψεως ἴσας εἶναι καὶ κατὰ ὕφεσιν ἐπικαταλαμβάνειν τοὺς τόπους , τὴν μὲν κάθετον καὶ τὴν περὶ αὐτὴν τὰ ὑψηλότερα νέφη , τὰς δ’ ἄλλας τὰς λοξὰς ἐκπεμπομένας εἰς τὰ ταπεινότερα . καὶ οὕτω καιὰ ὕφεσιν καταλαμβανουσῶν τῶν ἴσων εὐθειῶν τὰ νέφη γίνεται κύκλος . ἀλλὰ μὴν καὶ ἐν τοῖς περὶ ἴριδος λόγοις ἐγκαλοῦσιν αὐτῷ ὡς εἰπόντι τὰς ἐκ τῆς ὄψεως ἐπὶ τὸ νέφος προσπιπτούσας εὐθείας ἴσας εἶναι ταῖς ἀπὸ τῆς ὄψεως ἐπὶ τὸν ἥλιον προσπιπτούσαις , ὅπερ ἐστὶν ἄπειρον · ἀπείρῳ γὰρ διαστήματι ὑπερβάλλουσιν ἁ ἀπὸ τῆς ὄψεως πρὸς τὸν ἥλιον τὰς ἀπὸ τῆς ὄψεως πρὸς τὸ νέφος . φέρε δὲ πάλιν τὸ ὑπ’ αὐτοῦ λεγόμενον ἐκθήσομεν καὶ πῶς ἐκεῖνοι λαμβάνονται δείξωμεν , εἶθ’ οὕτως τὴν ἐπίλυσιν ἐπαγάγωμεν . φησὶ γὰρ ὁ Ἀριστοτέλης , ἐν τῷ περὶ ἴριδος λόγῳ , ὅτι ἔστω ὁρίζων κύκλος ΟΗΜΝ , κέντρον δὲ τὸ Α , ἥλιος δὲ τὸ Η στοιχεῖον , μέλαν δὲ νέφος τὸ † MH . Λ δῆλον , ὅτι αἱ ἀπὸ τοῦ Α πρὸς τὸ OMN προσπίπτουσαι εὐθεῖαι ἴσαι εἰσὶ ταῖς ἀπὸ τοῦ Α πρὸς τὸ Η προσπιπτούσαις . φαίνονται δὲ πολλῷ ὑπερέχουσαι αἱ ἀπὸ τοῦ Α εἰς τὸ Η προσπίπτουσαι εὐθεῖαι τὰς ἐκ τοῦ Α πρὸς τὸ Ν προσπιπτούσας . δοκεῖ οὖν παρὰ τὴν ἐνάργειαν φθέγγεσθαι ὁ Ἀριστοτέλης . ἀλλ’ ἵνα τῆς τοιαύτης αὐτὸν ἐλευθερώσωμεν ὑπονοίας , ἑτέρᾳ τινὶ χρησώμεθα καταγραφῇ . οὐ γάρ , ὡς ἐκεῖ - νοί φασι , τὰς ἀπὸ τοῦ κέντρου τοῦ παντὸς ἐπὶ τὸν ἥλιον προσπιπτούσας εὐθείας ἴσας εἶναι ταῖς ἀπὸ τοῦ κέντρου πρὸς τὸ νέφος προσπιπτούσαις εἶπεν Ἀριστοτέλης · τοῦτο γὰρ λίαν ἀνόητον . οὔτε γὰρ τὸ κέντρον τοῦ παντὸς λαμβάνει , ἀλλὰ κέντρον ἕτερον ἑτέρου κύκλου νοητοῦ , ἐξ οὗ αἱ προσπίπτουσαι τῷ νέφει καὶ τῷ ἡλίῳ ἴσαι εἰσίν . εἰλήφθω γὰρ ὁρίζων τοῦ νέφους κύκλος ὁ ΑΒΓ , κέντρον δὲ τοῦ παντὸς τὸ Z . ἔξωθεν δὲ τοῦ νέφους γεγράφθω ἄλλος κύκλος ὁ ΚΛΜ ἐμπεριέχων τὸν κύκλον τοῦ νέφους · καὶ ἔστω οὗτος ὁ ὁρίζων τοῦ ἡλίου ἤγουν ἡλιακὴ σφαῖρα . καὶ μεταξὺ τοῦ ὁρίζοντος τοῦ ἡλίου ἕτερος ὁρίζων γεγράφθω νοητὸς ἐφαπτόμενος τῶν δύο ὁριζόντων , τοῦ τε νέφους καὶ τοῦ ἡλίου , καὶ ἔστω τούτου κέντρον τὸ 0 . καὶ ἀπὸ τοῦ κέντρου ἤχθωσαν εὐθεῖαι ἐφαπτόμεναι τοῦ ΑΒΓ κύκλου , ὅς ἐστι τοὐ νέφους , καὶ τοῦ ΚΛΜ , ὅς ἐστι τοὺ ἡλίου . | φανερόν , ὅτι αὗται αἱ εὐθεῖαι 49r ἴσαι ἀλλήλαις εἰσὶν ἡ OB καὶ ἡ OK καὶ αἱ λοιπαί · ἀπόκεντροι γάρ εἰσι . δῆλον ἄρα , ὅτι ταύτας λέγει Ἀριστοτέλης ἀπὸ τοῦ κέντρου ἴσας εἶναι καὶ πρὸς τὸν ἥλιον καὶ πρὸς τὸ νέφος · ἐκεῖνοι δὲ κατηγόρουν τοῦ φιλοσόφου ὡς τὴν ZB τῇ ZK ἴσην λέγοντος , ὅπερ οὐκ ἦν ἀληθές . ὡς γὰρ πρὸς τὸν νοητὸν ὁρίζοντα λέγει ταῦτα , ABBREV ὅνπερ ὁρίζοντα διὰ ἄφατον συντομίαν ὡς ἐφαπτόμενον τῶν δύο ὁριζόντων . ταῦτά εἰσι τὰ προτέλεια τῶν μελλόντων λέγεσθαι περὶ ἅλω καὶ ἴριδος . ἐπὶ τούτοις καταπαύσωμεν τὴν παροῦσαν θεωρίαν . Πρᾶξις λε . p . 371b18 Περὶ δὲ ἅλω καὶ ἴριδος τί τε ἑκάτερον , καὶ διὰ τίνα αἰτίαν γίνεαι , λέγωμεν . Ὣσπερ ἐν τῇ Φυσικῇ πραγματείᾳ περὶ τόπου διαλεγόμενος ὁ Ἀριστοτέλης καὶ ἐν τῇ Περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς περὶ τοῦ τρεφομένου καὶ ἐν ταύτῃ τῇ πραγματείᾳ περὶ χαλάζης πρῶτον τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῖς παρέδωκε , τουτέστι τὰ ἀξιώματα , εἶτα τὰς γενέσεις , καὶ μετὰ ταῦτα τὰς αἰτίας * * * τῆς γενέσεως ἀποδεῖξαι . ἔστι δὲ ὑπάρχοντα ἴριδι καὶ ἃλῳ ταῦτα · πρῶτον μέν , ὃτι ἡ μὲν ἅλως ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον κύκλος φαίνεται τέλειος ὑπάρχων περὶ τὸ λαμπρόν , σπανίως δ’ ἐλάττων κύλλου . ὅταν δ’ ἐλάττων κύκλου φαίνηται , ἀδιόριστον γίνεται τοῦ τμήματος τὸ μέγεθος · ποτὲ μὲν γὰρ ἡμικύκλιον φαίνεται , ποτὲ δὲ μεῖζον ἡμικυκλόου , ποτὲ δ’ ἔτι μεῖζον , ποτὲ δ’ ἐλάχιστόν ἐστι τὸ λεῖπον . ἐπὶ δὲ τῆς ἴριδος οὐχ οὕτως . αὕτη γὰρ κύκλος μὲν τέλειος οὐδέποτε φαίνεται , ἀλλ’ ἀεὶ ἔλαττον κύκλου . αὐτὸ δὲ τὸ σχῆμα ἀεὶ ὡρισμένον ἐστὶ τῆς ἴριδος · ἢ γὰρ καθ’ ἡμικύκλιον φαίνεται ἢ κατὰ ἐλάχιστον ἡμικυκλίου τμῆμα . ἀλλ’ ὅταν μὲν κτὰ ἡμι - κύκλιον φαίνηται , τηνικαῦτα ἐλάττονος κύκλου ἡμικύκλιόν ἐστι τὸ φαινόμενον σχῆμα τῆς ἴριδος · ὅταν δ’ ἔλαττον ἡμικυκλίου ᾗ τὸ σχῆμα τῆς ἴριδος , τηνικαῦτα μείζονος κύκλου τμῆμα φαίνεται τὸ φαινόμενον . καὶ ἡνίκα μὲν περὶ τὸν ὁρίζοντα ὄντος τοῦ ἡλίου γένηται ἡ ἶρις , τηνικαῦτα τὸ ἡμικύκλιον φαίνεται σχῆμα τῆς ἴριδος · ὅταν δ’ ὑπὲρ τὸν ὁρίζοντα ὁ ἥλιος ἱκανόν τι διάστημα , τότε ἔλαττον ἡμικυκλίου φαίνεται ἡ ἶρις . αὕτη πρώτη διαφορὰ ἴριδος καὶ ἅλω . δευτέρα διαφορά , ὅτι ἡ μὲν ἅλως περὶ τὴν σελήνην ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον γίνεται , σπανίως δὲ καὶ περὶ τὸν ἥλιον , ἡ δὲ ἶρις τὸ ἀνάπαλιν ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον μὲν ἀπὸ τοῦ ἡλίου , σπανίως δὲ ἀπὸ τῆς σελήνης . τρίτη διαφορά , ὅτι ἡ μὲν ἅλως ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον νύκτωρ γίνεται , σπανίως δὲ καὶ ἐν ἡμέρᾳ περὶ τὸν ἥλιον , ἡ δὲ ἶρις τὸ ἀνάπαλιν ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον μὲν ἡμέρας ἀπὸ τοῦ ἡλίου , σπανίως δὲ νύκτωρ ἀπὸ τῆς σελήνης . τετάρτη διαφορά , ὅτι ἡ μὲν ἅλως περὶ τὸν μεσημβρινὸν ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον γίνεται , σπανίως δὲ περὶ τὸν ὁρίζοντα , ἡ δὲ ἶρις ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον μὲν περὶ τὸν ὁρίζοντα , σπανίως δὲ περὶ τὸν μεσημβρινόν . καὶ ἶρις ὅταν ὁ ἥλιος ἐν τῷ νοτίῳ κλίματί ἐστι , τουτέστιν ἐν τῷ χειμερινῷ τροπικῷ , τότε γίνεται · ἐπειδὴ ὁ μεσημβρινός , ἐν ᾧ ἐστιν ὁ ἥλιος , οὐ πολὺ ἀπέχει τοὐ ὁρίζοντος , τότε σπανίως περὶ τὸν μεσημβρινὸν ἶρις φαίνεται , ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον δὲ περὶ τὸν ὁρίζοντα , καὶ μᾶλλον περὶ τὸν δυτικὸν ἡ περὶ τὸν ἀνατολικόν . πέμπτη διαφορά , ὅτι ἡ μὲν ἅλως ἁπλῆ ἐστιν , ἡ δὲ ἶρις διπλῆ . ποῦ μὲν γὰρ μία φαίνεται ἅλως , ποῦ δὲ δύο ἴριδες . ἕκτη διαφορά , ὅτι ἡ μὲν ἅλως μονόχρους , ἡ δὲ ἶρις τρίχρους . ἡ μὲν γὰρ ἐντὸς ζώνη φαίνεται φοινικοῦν ἔχουσα χρῶμα , ἡ δὲ δευτέρα πρά - σινον , ἡ δὲ τρίτη ἁλουργόν , ὅπερ ἐπὶ τὸ μελάντερον προσρέπει καὶπορ - οἷόν ἐστι τὸ ἐν τῷ ἁλουργίδι χρῶμα · ἡ δὲ ἅλως λευκὸν μόνον ἔχει τὸ χρῶμα . ἑβδόμη διαφορά , ὅτι ἡ μὲν ἅλως ἐπὶ ὁμαλοῖς καὶ ὁμοιομερέσι γίνεται νέφεσι , ἡ δὲ ἶρις ἐπὶ τοῖς ἀνωμάλοις καὶ ἀνομοιομερέσι . δεῖται γὰρ τῶν μὲν ἐπιπολαιότερον κειμένων νεφῶν , τῶν δὲ βαθύτερον , τουτέστιν ἀνωμάλων , καὶ τῶν μὲν παχυτέρων , τῶν δὲ λεπτοτέρων , τουτέστιν ἀνομοιομερῶν πρὸς τὸ συστῆναι ἡ ἶρις · ἡ δὲ ἅλως ὁμαλῶν καὶ ὁμοιομερῶν . ταῦτα μέν ἐστι τὰ ὑπάρχοντα ἴριδί τε καὶ ἅλῳ ἑπτὰ τὸν ἀριθμὸν ὑπάρχοντα . λοιπὸν ζητήσωμεν καὶ περὶ ῥάβδων καὶ παρηλίων . ὢ ὑπάρχει γὰρ καὶ τούτοις τρία τινὰ πρόσωπα . πρῶτον μέν , ὅτι ταῦτα οὔτε κατὰ διάμετρον γίνονται τοῦ λαμπροῦ ὥσπερ ἡ ἶρις , οὔτε κατὰ κάθετον ὥσπερ ἡ ἅλως , ἀλλὰ ἐκ πλαγίων τοῦ λαμπροῦ γίνονται . δεύτερον , ὅτι ἶρις μὲν καὶ ἡ ἅλως νύκτωρ καὶ μεθ’ ἡμέραν γίνονται , παρήλιοι δὲ καὶ ῥάβδοι ἡμέρας μόνον · περὶ γὰρ τὸν ἥλιον μόνον . τρίτον , ὅτι καὶ αὖαι πρὸς τὸν ὁρίζοντα μάλιστα γίνονται ἢ πρὸς τὸν μεσημβρινόν · ἔστι γὰρ ὅτε καὶ ἐν τῷ μεσημβρινῷ γίνονται , ὥσπερ καὶ ἶρις , περὶ τὸν ὁρίζοντα δὲ μάλιστα τὸν δυτικόν . εἰπὲ δὲ καὶ ἄλλην διαφοράν · οἱ μὲν ῥάβδοι ἐπ’ ἀνωμάλων καὶ ἀνομοιομερῶν γίνονται νεφῶν , ὥσπερ καὶ ἡ ἶρις , ὅθεν καὶ τρίχρους ἐστὶν ἡ ῥάβδος , οἱ δὲ παρήλιοι ἐπὶ ὁμαλῶν καὶ ὁμοιομερῶν ὥσπερ ἡ ἅλως , ὅθεν καὶ μονόχροές εἰσι . ταῦτα μέν εἰσι τὰ ὑπάρχοντα τοῖς κατὰ ἔμφασιν γινομένοις . εἴπωμεν λοιπὸν περὶ τῆς γενέσεως αὐτῶν . ἀλλὰ πρὸ τούτου τρία τινὰ λήμματα προβάλλωμεν . ὧν τὸ πρῶτόν ἐστι τοιοῦτον · ἐπειδὴ γὰρ τῇ προτεραίᾳ ἐδιδάχθης , ὅτι ἀνακλᾶται ἡ ὄψις , δεῖ οὖν πρὸς ὅ γίνεται ἡ ἀνάκλασις , τουτέστι τὸ ἔνοπτρον , πυκνὸν εἶναι καὶ λεῖον καὶ διαφανές . πυκνὸν μέν , ἵνα ὡς πρὸς ἀντίτυπον ἡ ὄψις φερομένη μὴ δι - εισδύνῃ , ἀλλ’ ἀνακλᾶται καὶ φέρεται πρὸς τὸ ὁρώμενον · λεῖον δὲ καὶ ὁμαλόν , ἵνα μὴ διαχῆται τραχέος ὄντος τοῦ κατόπτρου καὶ διαιρῆται , ἀλλ’ ἵνα μένῃ συνεχής · διαφανὲς δέ , ἵνα ἐκεῖσε ἐμφαίνηται τὸ εἲδωλον τοῦ ὁρατοῦ . τοῦτο μὲν πρῶτον λῆμμα . δεύτερον δ’ ὅτι ἐν τοῖς μικροτέροις κατόπτροις οὐ τὸ σχῆμα φαίνεται τοῦ λαμπροῦ , ἀλλὰ τὸ χρῶμα μόνον , ἐπειδὴ οὐ χωρεῖται ἐν αὐτοῖς , ὥσπερ | ἐπὶ ῥανίδων ῥαινομένων ἐπὶ ἠλίῳ · ἐν ταύται γὰρ οὐκ ἐμφαίνεται τὸ σχῆμα τοῦ ἡλίου , ἀλλὰ μόνον τὸ χρῶμα . τρίτον , ὅτι τὸ ὁρώμενον λαμπρόν ἐστιν , ὅταν φαίνηται , ἀμαυρόν , ἢ διὰ τὴν περικειμένην ἀχλὺν ἢ διὰ τὴν ἀσθένειαν τῆς ὄψεως . καὶ γὰρ ἡ ἀτονία τῆς ὄψεως ἐπὶ τὸ μέλαν ὁδεύουσα ἀμαυρότερον ποιεῖ φαίνεσθαι τὸ λαμπρόν . ταῦτα μὲν οὖν εἰσι τὰ τρία λήμματα . λοιπὸν εἴπωμεν περὶ τῆς γενέσεως τῆς ἅλω , ὅπως γίνεται κυκλοτερής , οὕτως · πρὸς γὰρ τὴν τούτου κατασκευὴν εἰλήφθωσαν δύο τρίγωνα ὅμοια ἀλλήλοις , τουτέστιν ἴσας ἔχοντα τὰς πλευρὰς ἑκατέραν ἑκατέρᾳ καὶ τὴν βάσιν τῇ βάσει , καὶ ἔστω τὰ ΑΒΓ , ΔΕΖ . λέγω , ὅτι αἱ ἀπὸ τῶν κορυφῶν αὐτῶν ἀγόμεναι κάθετοι ἐπὶ τὴν βάσιν ἴσαι ἔσονται καὶ ἴσα τμήματα τῆς βάσεως ἀπολή - ψονται . ἤχθωσαν γὰρ κάθετοι ἀπὸ τῶν ΑΒΓ , AEZ τριγώνων ἐπὶ τὰς ΑΓ , AZ βάσεις ἡ ΒΗ καὶ ΕΘ . λέγω , ὅτι ἴσαι εἰσὶν αἱ κάθετοι καὶ ἴσα τμήματα ἀπολαμβάνουσι τὰ ΗΓ καὶ ΘΖ . ἐπεὶ γὰρ ἴση ἐστὶν ἡ AB τῇ ΔΕ καὶ ἡ ΑΓ τῇ ΔΖ , δύο δὴ αἱ ΑΒ , ΑΓ δυσί ταῖς ΔΕ , ΔΖ ἴσαι εἰσί , καὶ βάσις ἄρα ἡ ΒΓ βάσει τῇ EZ ἴση ἐστίν . οὐκοῦν καὶ τὸ ΑΒΓ τρίγωνον τῷ ΔΕΖ τριγώνῳ ἴσον ἐστίν · ἐφαρμόσουσιν ἄρα ἀλλήλοις . οὐκοῦν καὶ γωνίαι αἱ ὑπὸ ΒΑΓ , EAZ ἴσαι εἰσίν . καὶ ἐπειδὴ ἡ ΑΒ τῇ AE ἴση ἐστίν , ἀλλὰ καὶ γωνία ἡ ὑπὸ ΒΑΗ τῇ ὑπὸ ΕΔΘ ἴση ἐστί , καὶ ἡ ὑπὸ ΑΗΒ τῇ ὑπὸ ΔΘΕ ἴση ἐστίν ὀρθαὶ γάρ εἰσι · κάθετοι γὰρ αἱ ΒΗ , ΕΘ ) , καὶ λοιπὴ ἄρα γωνία ἡ ὑπὸ ΗΒΑ τῇ λοιπῇ γωνίᾳ τῇ ὑπὸ ΘΕΔ ἴση ἐστί , καὶ αἱ λοιπαὶ πλευραὶ αἱ HB , HA ταῖς λοιπαῖς πλευραῖς ταῖς ΘΕ , ΘΔ ἴσαι εἰσί , καὶ τὸ ΑΒΗ τρίγωνον τῷ ΔΕΘ τριγώνῳ ἴσον ἐστί . δέδεικται γὰρ ἐν τῷ κݲζݲ θεωρήματι τοῦ πρώτου βιβλίου τῆς Στοιχειώσεως , ὅτι ἒν δύο τρίγωνα τὰς δύο γωνίας ταῖς δυσὶ γωνίαις ἴσας ἔχῃ ἑκάτερον ἑκατέρου καὶ μίαν πλευρὰν μιᾷ πλευρᾷ ἴσην ἔχει , καὶ τὰς λοιπὰς πλευρὰς ταῖς λοιπαῖς πλευραῖς ἴσας ἕξει ἑκατέραν ἑκατέρᾳ καὶ τὴν λοιπὴν γωνίαν τῇ λοιπῇ γωνίᾳ · ἴση ἄρα ἡ HB κάθετος τῇ ΘΕ καθέτῳ , καὶ τὰ τῆς βάσως τμήματα τὰ ΑΗ , ΔΘ ἴσα τὰ ἀποληφθέντα ὑπὸ τῶν ΒΗ , ΘΕ καθέτων . ὁμοίως δὲ δείξομεν , ὅτι καὶ τὸ ΗΓ τῷ ΘΖ ἴσον ἐστίν , ὅπερ ἔδει δεῖξαι . τούτων οὕτως ἀποδειχθέντων , ὅτι ἴσαι εἰσὶν αἰ κάθετοι αἱ ἐπὶ τὰς βάσεις ἀγόμεναι , ἔλθωμεν ἐπὶ τὸ προκείμενον καὶ δείξωμεν , πῶς κύκλος γίνεται ἡ ἅλως . καὶ ἐνταῦθα γὰρ τρίγωνα πολλὰ γίνονται βάσιν ἔχοντα τὴν αὐτὴν ἴσα ἀλλήλοις ὄντα , ἀνισόπλευρα μέντοι κατὰ τὰς τρεῖς πλευάς , τουτέστι τὴν μείζονα τῇ μείζονι ἴσην ἔχοντα καὶ τὴν ἐλάττονα τῇ ἐλάττονι . οὐκοῦν καὶ αἱ κάθετοι πᾶσαι τῶν τριγώνων αἱ ἀπὸ τῶν ἀμβλειῶν γωνιῶν φερόμεναι ἴσαι ἔσονται . ἔστω γὰρ τὸ μὲν ὄμμα τὸ O , ἡ δὲ σελήνη τὸ Σ . καὶ τοῦ ὄμματος ἐπὶ τὴν σελήνην φερομένου , μεταξὺ δὲ τῆς σελήνης καὶ τοῦ ὄμματος ἔστω νέφη πλείονα μικρὰ διαφέροντα ἀλλήλων θέσει , τὰ μὲν ὑψηλότερα , τὰ δὲ ταπεινότερα κείμενα ἐφεξῆς ἀλλήλων , καὶ τὸ τούτων συνάθροισμα ἔστω τὸ ΓΖ . καὶ ἐκπεμπέσθωσαν ἀκτῖνες πλεῖσται ἀπὸ τοῦ ὄμματος ἐπὶ τὰ νέφη , αἱ ΟΓ , OZ , ΟΔ , OH . καὶ ἀνακεκλάσθωσαν ὡς ἐπὶ τὴν σελήνην καὶ ποιείτωσαν ἀνακλάσεις τὰς ΓΣ , ΖΣ , ΗΣ , ΔΣ . δῆλον , ὅτι αἱ ἀπὸ τοῦ ὄμματος ἐπὶ τὰ νέφη αἱ ΟΓ , ΟΔ , OZ , OH ἴσαι ἀλλήλαις εἰσίν , ὡς δέδεικται τῇ προτεραίᾳ , ἐπειδὴ οὐκ ἐν τῷ αὐτῷ ἐπιπέδῳ πίπτουσι · διαφέρουσι γὰρ ἀλλήλλων τὰ νέφη τῇ θέσει , ὡς εἴρηται , καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἔστιν ἐλάττων ἡ κάθετος καὶ αἱ πρὸς τῇ καθέτῳ τῶν πλαγίων . ἀλλὰ μὴν καὶ αἱ ἀπὸ τοῦ νέφους * * ἀνακλώμεναι ἴσαι ἀλλήλαις ἔσονται . μείζους δ’ αὗταί εἰσιν αἱ ἀπὸ τοῦ νέφους πρὸς τὴν σελήνην τῶν ἀπὸ τοῦ ὄμματος ἐπὶ τὰ νέφη . οὐκοῦν τρίγωνα πολλὰ συνίστανται ὅμοια ἀλλήλοις , τουτέστιν ἴσας ἔχοντα τὰς μείζονας πλευρὰς ταῖς μείζοσι καὶ τὰς ἐλάττονας ταῖς ἐλάττοσι , βάσιν ἔχοντα τὴν αὐτὴν τὴν ΟΣ , ἥτις ἐστὶν ἄξων πάντων τῶν κώνων , τὸ OFI , ΟΖΣ , ΟΔΣ , ΟΗΣ καὶ ἄλλα τοιαῦτα πλείονα ἀνισόπλευρα . οὐκοῦν ἐπειδὴ ἴσα ἀλλήλοις εἰσὶ τὰ τρίγωνα , πᾶσαι αἱ ἀπὸ τῶν ἀμβλειῶν αὐτῶν κάθετοι ἴσαι ἀλλήλαις ἒσονται . τοῦτο γὰρ προλαβόντες ἐδείξαμεν , ὅτι ἐπὶ τῶν ἴσων γωνιῶν αἱ ἀπὸ τῶν κορυφῶν ἐπὶ τὴν βάσιν ἐρχόμεναι κάθετοι ἴσαι ἀλλήλαις εἰσαγέσθωσαν καὶ πιπτέτωσαν ἐφ’ ἓν σημεῖον τῆς 02 καθέτου , ἐπὶ τὸ ἐκ τῶν κύκλω γωνιῶν . ἐπεὶ οὖν ἴσαι ἀλλήλαις εἰσὶν αἱ κάθετοι κύκλῳ φερόμεναι ἀπὸ τῶν τριγώνων ἐπὶ τὸ E σημεῖον τῆς 02 βάσεως , ἥτις ἐστὶ κάθετος ἀπὸ τοῦ ὄμματος ἐπὶ τὴν σελήνην δῆλον ὅτι κέντρῳ μὲν τῷ E διαστήματι διὰ μιᾶς ὁποιασοῦν καθέτου κύκλος γραφήσεται ὁ ΓΖΔΗ , πρὸς ὃν κύκλον ὡς ἀπὸ τοῦ κέντρου τοῦ E ἀχθήσονται αἱ EF , EZ , EH , ΕΔ κάθετοι . κύκλος φανήσεται ἡ ἅλως , ὅπερ ἔδει δεῖξαι . οὕτω μὲν οὖν ἀποδεικτέον , ὅτι κύκλος ἡ ἅλως πάντως φανήσεται ἢ μέρος κύκλου πάντως , οὐδέποτε δὲ ἀλλοίῳ σχήματι . ἀλλ’ ἐπειδὴ συνεχρησάμεθα ἐν τῇ ἀποδείξει , ὅτι αἱ κάθετοι ἐντὸς πίπτουσι τῶν τριγώνων ἐπὶ τὴν βάσιν γὰρ τὴν αὐτὴν καὶ ἐπὶ τὸ αὐτὸ σημεῖον ) , οὐκ ἀπεδείξαμεν δ’ εἰ ἐκτὸς πίπτουσι , φέρε καὶ τοῦτο γραμμικαῖς ἀνάγκαις δείξωμεν . ὅτι γάρ εἰσι τρίγωνα , ὧν αἱ κάθετοι ἐκ|τὸς πίπτουσι , δῆλον . ἔστω γὰρ τρίγωνον τὸ ΑΒΓ ἀνίσους ἔχον τὰς πλευράς , καὶ ἀπὸ τῆς Β κορυφῆς ἤχθω κάθετος ἡ ΒΔ . λέγω , ὅτι ἡ ΒΔ ἐκτὸς πεσεῖται τοῦ ΑΒΓ τριγώνου . εἰ γὰρ μή , πιπτέτω ἐντὸς καὶ ἤχθω ἐπὶ τὸ E σημεῖον . φανερόν , ὅτι ἡ ὑπὸ ΒΕΓ ὀρθὴ γωνία ἐστί · πᾶσα γὰρ κάθετος ἐπ’ εὐθεῖαν πίπτουσα τὰς ἐφεξῆς ὀρθὰς γωνίας ποιεῖ . ἔστι δὲ καὶ ἡ ὑπὸ ΒΓΕ γωνία μείζων ὀρθῆς , ἀμβλεῖα γάρ ἐστιν · ἡ γὰρ μείζων αὐτὴν πλευρὰ ὑποτείνει ἡ ΑΒ . τριγώνου ἄρα τοῦ ΕΒΓ δύο γωνίαι αἱ ὑπὸ EFB , BEF δύο ὀρθῶν μείζονές εἰσιν , ὅπερ ἄτοπον . οὐκ ἄρα ἐν - τὸς πεσεῖται ἡ ΒΔ κάθετος , ὅπερ ἔδει δεῖξαι . ἐπειδὴ οὗν ἐδείξαμεν , ὅτι δθματὸν κάθετον ἐκτὸς γωνίας πεσεῖν , φέρε δείξωμεν , ὅτι τῶν ποκειμένων γωνιῶν ἐντὸς πίπτουσιν αἱ κάθετοι . ἐπειδὴ γὰρ ἐδείχθη , ὅτι ἡ ἀπὸ τοῦ ἂμματος ἐπὶ τὴν σελήνην ἐπιζευγνυμένη κάθετός ἐστ βάσις πάντων τῶν γεγενημένων τριγώνων ἐκ τῶν πεμπομένων ὄψεων ἀπὸ τοῦ ὄμματος ἐπὶ τὸ νέφος καὶ τὸν ἥλιον , αἱ δὲ ἀπὸ τοῦ ὄμματος μέχρι τοῦ νέφους ἐλάττονές εἰσι τῶν ἀπὸ τοῦ νέφους ἐπὶ τὸν ἥλιον ἐκπεμπομένων , συμβαίνει σκαληνὰ γίνεσθαι τὰ τρίγωνα ἀνίσους ἔχοντα τὰς πλευράς . οὐκοῦν ἐπειδὴ μεγίστη μέν ἐστιν ἡ βάσις , ἐλάττων δὲ ἡ ἀπὸ τοῦ ὄμματος ἐπὶ τὸ νέφος , μέση δὲ ἡ ἀπὸ τοῦ νέφους πρὸς τὴν σελήνην , εὑρεθήσεται ἀμβλεῖα μὲν γωνία ἡ ἐν τῇ ἀνακλάσει γινομένη , ἣν ὑποτείνει ἡ βάσις , ὀξεῖα δὲ ἡ πρὸς τῷ ὄμματι καὶ τῆς σελήνης . οὐκοῦν ἡ ἀπὸ τῆς ἀμβλείας γωνίας ἀγομένη κάθετος ἐντὸς πεσεῖται τοῦ τριγώνου . ἔστι γὰρ τρίγωνον σκαληνὸν τὸ ΑΒΓ , μείζονα μὲν ἔχον τὴν ΑΓ , ἐλάττονα δὲ τὴν ΑΒ . λέγω , ὅτι ἐὰν ἀπὸ τῆς B γωνίας ἀχθῇ κάθετος , ἐντὸς πεσεῖται τοῦ τριγώνου . εἰ γὰρ μὴ ἐντός , πιπτέτω ἐκτὸς καὶ ἔστω ἡ BE , καὶ ἐπεζεύχθω ἡ EA . ὀρθὴ ἄρα ἐστὶν ἡ ὑπὸ BEA γωνία . ἔστι δὲ καὶ ἡ ὑπὸ EAB μείζων ὀρθῆς · ἀμβλεῖα γάρ ἐστιν · ὑποτείνει γὰρ αὐτὴν ἡ μείζων πλευρὰ ἡ EB . τριγώνου ἄρα τοῦ EAB δύο γωνίαι αἱ ὑπὸ BEA , EAB δύο ὀρθῶν μείζονές εἰσιν , ὅπερ ἄτοπον . οὐκ ἄρα ἐκτὸς πεσεῖται ἡ BE κάθετος · ἐντὸς ἄρα πεσεῖται , ὅπερ ἔδει δεῖξαι . Πάλιν ἄξιόν ἐστι ζητῆσαι , πῶς κατὰ ἀνάκλασιν λέγεται εἶναι ἡ ἄλως , καίτοι ἐχρῆν κατὰ διάκλασιν αὐτὴν λέγειν γίνεσθαι , εἴπερ μεταξὺ φαίνονται τὰ ἔνοπτρα , τουτέστι τὰ νέφη , τοῦ τε ὄμματος καὶ τοῦ λαμπροῦ . ῥητέον , ὅτι οὔκ εἰσι μεταξύ . δεῖ γὰρ νοῆσαι τὸ ὄμμα καὶ τὸ λαμπρόν , τουτέστι τὴν σελήνην ἐν ἑνὶ ἐπιπέδῳ ὄντα κάθετος γὰρ ἦν ἡ ἐπιζευγνύουσα αὐτὰ εὐθεῖα ) , ἐν δὲ ἄλλῳ ἐπιπέδῳ εἶναι τὰ νέφη πέριξ τοῦ λαμπροῦ · τὴν δὲ ὄψιν ἐκπεμπομένην ὡς πρὸς τὰ νέφη ἀνακλᾶσθαι ὡς πρὸς τὴν σελήνην . πάλιν ζητητέον , τί δήποτε κρίκος φαίνεται ἡ ἅλως καὶ μὴ τύμπανον συνεχές . ἢ ῥητέον , ὃτι ἡ κατὰ κάθετον ἐκπεμπομένη ἀκτὶς ἀπὸ τοῦ ὄμματος πρὸς τὴν σελήνην ἐντὸς οὖσα καὶ δυναμικωτάτη τῶν ἄλλων πασῶν δίεισι τὸ πάθος ἀκλάστως . ὡσαύτως δὲ καὶ πλησίον αὐτῆς ἐκπεμπομένης εύδεὶαι ἔρχονται ἄκλαστοι . καὶ τούτου χάριν ἐν τῷ μέσῳ , ἐν ᾧ διέρχονται αἱ ἀκτῖνες ἄκλαστοι , οὐχ ὁρᾶται ἡ ἔμφασις , ἀλλὰ τὸ ἀληθές · αἱ δ’ ἐξωἣλοιν τερῶ τῆς καθέτου πεμπόμεναι ἀκτῖνες καὶ διαχεόμεναι ἀδθενέστεραι γίνονται . καὶ οὐ δύνανται διεξελθεῖν τὸ νέφος , ἀλλὰ κλῶνται , καὶ διὰ τοῦτο ἔμφασις γίνεται κρικοειδής . ἀλλὰ μὴν κἀκεῖνο ζητητέον · εἰ γὰρ ἐν τῷ περιγείῳ τόπῳ γίνεται ἡ ἃλως , ὁ δὲ περίγειος ἀὴρ οὐ συγκινεῖται τῷ παντί , πῶς ὁρῶμεν τὴν ἅλω συμφερομένην τῇ σελήνῃ ; ὅτι γὰρ ἐν τῷ περιγείῳ τόπῳ γίνεται , δῆλον , ἐπειδὴ νηνεμωτέρα ἐστὶ τοῦ ἀπογείου . ἀπόγειον δὲ νῦν καλῶ οὐ τὸν κυρίως ἀπόγειον , ἀλλὰ τὸν ἀπόγειον τοῦ περιγείου . ἐν τούτῳ γὰρ μᾶλλον πνεύματά εἰσι καὶ οὐκ ἐῶσι στῆναι τὰ νέφη · δέονται δὲ στάσεως πρὸς τὸ γενέσθαι τὴν ἔμφασιν . τί οὖν λέγομεν ; ὅτι ἡ ἅλως ἔμφασις οὖσα ὡς πρὸς τὴν ἡμετέραν ὄψιν κρίνεται μὴ ἔχουσα ἰδίαν ὑπόσασιν . ἀτενιζόντων τοίνυν ἡμῶν γίνεται , μὴ ἀτενιζόντων δὲ φθείρεται . ἐπειδὴ οὖν ἕκαστος ἡμῶν ἀτενίζων ποιεῖ τὴν ἅλω , ἐπὰν τύχῃ ὁ ἀὴρ ἐπιτήσειος πρὸς τὴν ταύτης γένεσιν , ἐν ᾧ ἂν τόπῳ εἴη ἡ σελήνη περὶ τὸν μεσημβρινὸν ἀτενιζόντων ἡμῶν , γίνεται ἅλως . εἶτα πάλιν κινουμένης τῆς σελήνης καὶ πάλιν ἀτενιζόντων γίνεται , οὐ τῆς προτέρας μεινάσης , ἀλλ’ ἐκείνης μὲν φθαρείσης ἅμα τῷ ἀναχωρῆσαι τὸ ὄμμα , ἄλλης δὲ πάλιν γινομένης ἐπὶ τῷ ἀτενίσαι τὸ δεύτερον . ταῦτα ἀρκεῖ τῇ θεωρίᾳ . p . 371b20 Καὶ γὰρ ταῦτα πάντα γίνεται διὰ τὰς αὐτὰς αἰτίας ἀλλήλοις . Ὅλα γὰρ ταῦτα διὰ τὴν ἀνάκλασιν γίνονται , ὡς ἤδη μεμαθήαμεν . p . 371b21 πρῶτον δὲ δεῖ λαβεῖν τὰ πάθη καὶ τὰ συμβαίνοντα περὶ ἕκαστον αὐτῶν . Πρὶν ἢ εἰσβάλωμεν , φησίν , εἰς τὸν περὶ τῆς αἰτίας αὐτῶν λόγον , ζητήσωμεν τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῖς , ὥσπερ καὶ ἐν τοῖς περὶ χαλάζης ἐποιήσαμεν · καὶ ἐφεξῆς ἐκτίθεται πάντα τὰ προειρημένα . p . 371b31 ’Ev δὲ ταῖς θεριναῖς δείλης μόνον , οὐκέτι δὲ καὶ περὶ μεσημβρίαν . Δίλης ἐκάλεσε τὸν ἑωθινὸν καὶ τὸν περὶ ἑσπέραν καιρόν , παρὰ τὸ ἐνδεῖν τὴν ἀλέαν ἐν τούτοις τοῖς καιροῖς . ἡ οὖν ἶις , φησίν , ἐν μὲν ταῖς χειμεριναῖς ἡμέραις σπανίως γίνεται καὶ περὶ τὸν μεσημβρινὸν διὰ τὴν εἰρημένην αἰτίαν , ἐν δὲ ταῖς θεριναῖς δείλης μόνον , τουτέστιν ἕωθεν καὶ περὶ ἑσπέραν , οὐ μὴν καὶ εἰς τὴν μεσημβρίαν , διὰ τὸ πολὺ ἀπέχειν τὸν ὁρίζοντα τοῦ μεσημβρινοῦ.| p . 371b33 τούτων Τούτων δὲ τριχῶς μ[εν ἑκάτερα , καὶ τὰ χρώματα ταὐτὰ καὶ ἴσον τὸν ἀριθμὸν ἔχουσιν ἀλλήλαις , ἀμυδρότερα δὲ τὰ ἐν τῇ ἐκτὸς καὶ ἐξ ἐναντίας κείμενα κατὰ τὴν θέσιν . Τί φησιν ; ὅτι ἡ ἶρις διπλῆ μέν ἐστι τῷ ἀριθμῷ , ἑκατέρα δ’ αὐτῶν τριπλῆ τῷ χρώματι , ὁμοίως χρώμασι κεχρωμαισμένοις , ἀλλ’ ἐξ ἐναντίας . τί ἐστιν ἐξ ἐναντίας ; ἐπειδὴ γὰρ δύο εἰσὶν ἴριδες ἐκ τριῶν ζωνῶν συγκείμεναι ἑκάστης ζώνης ἄλλο καὶ ἄλλο χρῶμα ἐμφαινούσης , τῆς μὲν φοινικοῦν , τῆς δὲ πράσινον , τῆς δὲ ἁλουργόν , ἐπειδὴ δὲ ἡ μικροτέρα ἶρις ἐντός ἐστι τῆς μείζονος , συμβαίνει τὴν μείζονα τῆς ἐλάττονος καὶ τὴν ἐλάττονα τῆς μείζονος φοινικοῦν ἒχειν χρῶμα διὰ τὸ παρακεῖσθαι ἀλλήλαις , εἶτα τὰς δευτέρας ἑκατέρας ἴριδος ζώνας τἀς μετὰ τὰς φοινικίας πράσινον ἔχειν χρῶμα . τοῦτο δὲ διὰ τί ; ἐπειδὴ ἡ ὄψις τὸ ἐγγυτέρω κείμενον λαμπρὸν ὁρᾷ , ἐγγυτέρω δ’ εἰσὶ τὰ νέφη τῆς ὄψεως , ἐν οἷς ὁρᾶται τὸ φοινικοῦν χρῶμα , ὅσῳ δὲ πορρωτέρω εἰσὶ τὰ νέφη , ἀμαυρότερα ὁρᾷ , ἔνθεν μετὰ τὸ φοινικοῦν διαδέχεται τὸ πράσινον ἀμαυρότερον γάρ ἐστι τοῦτο τοῦ φοινικοῦ ὡς ἀνωτέρω κειμένων τῶν νεφῶν , ἐν οἷς ὁρᾶται , ἔνθεν ἐλέγομεν ἐν τῷ τρίτῳ λήμματι τὸ λαμπρὸν ἀμαυρὸν γίνεσθαι διὰ ἀτονίαν ὄψεως ἀνακλωμένης μεταξὺ φοινικοῦ καὶ πρασίνου ) , ἑκατέρας ἴριδος ἐμφαίνεται ξανχρθὸν χρῶμα ἐκ τῆς κράσεως τοῦ φοινικοῦ καὶ τοῦ πρασίνου . εἶτα μετὰ τὸ πράσινον χρῶμα ἑκατέρας ἴριδος ὁρᾶται τὸ ἁλουργόν , εἶτα ἀμαυρότερον ὂν χρῶμα διὰ τὸ πορρωτέρω εἶναι τὰ νέφη τῆς ὄψεως , ἐν οἷς φαίνεται . καὶ ὅρα , πῶς ἐξ ἐναντίας εἰσὶν αἱ ζῶναι τῶν δύο ἰρίδων . ἡ μὲν γὰρ τελευταία πρὸς τὴν πρώτην τὸ αὐτὸ χρῶμα ἔχει , ἡ δὲ μέση πρὸς τὴν μέσην , ABBREV καὶ οὐ τῆς μείζονος πρὸς τὴν τελευταίαν τῆς ἔλαττον ἀντίκειται . θεωρητέον δ’ ἐπὶ τῆς καταγραφῆς . p . 372a5 Ἒστι δὲ τὰ χρώματα , ἅπερ μόνα σχεδὸν οὐ δύνανται ποιεῖν οἱ γραφεῖς . Ταῦτα , φησί , τὰ χρώματα τῆς ἴριδος , τὸ φοινικοῦν καὶ τὸ πράσινον καὶ τὸ ἁλουργόν , οὐ δύνανται μιμήσασθαι , ἐπειδὴ αὐτοὶ κεραννύντες τὰ χρώματα γράφουσι , ταῦτα δὲ ἁπλᾶ ἐστιν . ἔστι γὰρ τὸ μὲν φοινικοῦν οἷον τὸ ὀρόβινον ἄλευρον , τὸ δὲ πράσινον οἷον αὐτὸ τὸ πράσον , τὸ δὲ ἁλουργὸν οἷον τὸ τῆς ἁλουργίδος βαθύτερον ὂν τῶν ἄλλων χρωμάτων . εἰσὶ δὲ καὶ ἄλλα χρώματα , ἃ οὐ δύνανται μιμήσασθαι οἱ ζωγράφοι . ὅθεν ἐπήγαγε τὸ ‘σχεδὸν μόνα ταῦτα οὐ δύνανται μιμήσασθαι’ . p . 372a10 Παρήλιοι δὲ καὶ ῥάβδοι γίνοναι ἐκ πλαγίας ἀεί . Πρὶν συμπληρῶσαι τὰ ὑπάρχοντα ἅλῳ καὶ ἴριδι , ἐπὶ τὰ ὑπάρχοντα παρηλίοις καὶ ῥάβδοις μετῆλθε . κατέλιπε δὲ . τὸ εἰπεῖν , ὅτι ἐν ὁμαλοῖς ἢ ἀνωμάλοις γίνεται ἡ ἶρις καὶ ἅλως νέφεσι καὶ ἄλλα τινά . λέξει δὲ καὶ αὐτὰ ὕστερον . p . 372a18 Πανία γὰρ ταῦτα ἀνάκλασίς ἐστι . διαφέρουσι δὲ τοῖς τρόποις καὶ ἀφ’ ὧν , καὶ οἷς συμβαίνει γίνεσθαι τὴν ἀνάκλάσιν κλασιν . ᾿Ιδοὺ αὐτὸς Ἀριστοτέλης , ὦ Ἀλέξανδρε , βοᾷ , ὅτι ταῦτα πάντα κατὰ ἀνάκλασιν γίνονται . πῶς οὖν σὺ λέγεις , ὅτι τούτων τὰ μὲν κατὰ ἀλάκλασιν γίνονται , τὰ δὲ κατὰ διάκλασιν ; ABBREV καὶ εἰς ὁμώνυμον ἀνάκλασιν , καὶ πάντα μὲν λέγονται ἀνάκλασις ταῦτα κατὰ γένος · διαφέρουσι δέ , ὅτι τὰ μὲν ἀνακλάσει γίνονται , τὰ δὲ διακλάσει . τοῦτο δ’ ἠπατήθη ἐκ τοῦ εἰπεῖν τὸν Ἀριστοτέλην , ὅτι διαφέρουσι τοῖς τρόποις . ἐνόμισε γὰρ αὐτὸν λέγειν , ὅτι διαφέρουσι τῷ τὰ μὲν κατὰ ἀνάκλασιν γίνεσθαι , τὰ δὲ κατὰ διάκλασιν . ABBREV μὴ νομίσῃς τὸ ἐπαγόμενον τὸ καὶ ἀφ’ ὧν καὶ οἷς συμβαίνει , τουτέστι τὸ ἐφ’ ἅ . ὃ γὰρ λέγει Ἀριστοτέλης , τοῦτ’ ἔστιν , ὅτι διαφέρουσι τοῖς τρόποις τὰ κατὰ ἔμφασιν γινόμενα , ἀφ’ ὧν μὲν γὰρ γίνονται λαμπρῶν , ὅτι τὰ μὲν ἀπὸ τοῦ ἡλίου μᾶλλον ἢ ἀπὸ τῶν ἀστέρων . διαφέρουσι δὲ πάλιν ἐφ’ ἃ γίνονται νέφεσι , τῷ τὰ μὲν αὐτῶν ἐν ὁμαλοῖς καὶ ὁμοιομερέσι γίνεσθαι νέφεσι , τὰ δὲ ἀνωμάλοις καὶ ἀνομοιομερέσιν , ὡς ειρηται . p . 372a21 Καὶ καθ’ ἡμέραν μὲν ἶρις γίνεται . Ἴδου πάλιν ἐπανῆλθεν εἰς τὰ ὑπάρχοντα ἴριδι καὶ ἅλῳ . p . 372a22 Ὡς μὲν οἱ ἀρχαῖοι ᾤοντο , οὐκ ἐγίνετο · τοῦτο δὲ ἔπαθον διὰ τὸ σπάνιον · ἐλάνθανε γᾶρ αὐτούς . Τί φησιν ; ὅτι οἱ ἀρχαῖοι ᾤοντο μὴ γίνεσθαι πρὸς τὴν σελήνην ἶριν νύκτωρ ἢ πρὸς τὸν ἥλιον ἅλω μεθ’ ἡμέραν · ἐπλανῶντο δὲ καὶ διὰ τὸ σπανίως γίνεσθαι , καὶ οὐ μόνον διὰ τοῦτο , ἀλλ’ ὅτι τὰ ὅμοια ἐν τοῖς ὁμοίοις λανθάνει . * * * διὰ τὸ λαμπρὰν εἶναι τὴν ἡμέραν · καὶ ἡ ἶρις δὲ ἀμαυροτέρα οὖσα νύκτωρ λανθάνει διὰ τὸ ἀμαυρὸν τῆς νυκτός . p . 372a26 ’Ev ταῖς πανσελήνοις γὰρ πέφυκε γίνεσθαι . Οὐ μόνον γὰρ πανσέληνον λέγει νῦν , ὅτε μεγίστη ἐστὶν ἡ σελήνη , ἀλλὰ καὶ ὅτε αὔξουσα ἀμφίκυρτός ἐστιν . ὦπται γὰρ μὴ κτὰ διάμετρον οὕσης τῆς σελήνης τῷ ἡλίῳ γινομένη ἡ ἶρις ἀπὸ τῆς σελήνης ἀμφικύρτου οὕσης . p . 372a29 Ὃτι μὲν οὖν ἡ ὄψις ἀνακλᾶται . Μετὰ τὰ ὑπάρχοντα μέλλων περὶ γενέσεως αὐτῶν διαλέγεσθαι τρία λήμματα προσλαμβάνει συμβαλλόμενα πρὸς τὴν δεῖξιν . ὧν τὸ πρῶτόν ἐστι τοιοῦτον , ὅτι ἡ ὄψις ἀνακλᾶται ἀπὸ τοῦ ἡλίου καὶ πυκνοῦ καὶ διαφανοῦς . τοῦτο δὲ συνεβάλετο ἡμῖν εἰς τὸ ἀποδεῖξαι , ὅτι φερομένη ἡ ὄψις ἐπὶ τὸ νέφος ἀνακλᾶται ὣσπερ πρὸς τὴν σελήνην . p . 372a32 Καὶ διότι τῶν ἐνόπτρων , ἐν οἷς μὲν καὶ τὰ σχήματα 51r ἐμφαίνεται . Τὸ δεύτερον λῆμμα τὸ λέγον · ἐν τοῖς σμικροτέροις ἐνόπτροις τὸ χρῶμα τοῦ λαμπροῦ μόνον φαίνεται , οὐ τὸ σχῆμα . συνεβάλετο δὲ ἡμῖν καὶ τοῦτο εἰς τὸ δεῖξαι , ὅτι μικρὰ νέφη εἰσὶ τὰ ποιοῦντα τὴν ἅλω τὸ χρῶμα τῆς σελήνης μόνον δεχομένην , οὐ μὴν καὶ τὸ σχῆμα · ἐκ πάντων δὲ ἅμα τῶν ἐν τοῖς νέφεσι χρωμάτων συνίστασθαι ἓν χρῶμα συμπεριφερές , ὅπερ ἐστὶν ἡ ἅλως . p . 372b6 Τὸ δὲ χρῶμα ὁτὲ μὲν λαμπρὸν φαίνεται τῶν λαμπρῶν , ὁτὲ δὲ ἦττον , τῷ μίγνυσθαι τῷ τοῦ ἐνόπτρου ἢ διὰ ἀσθένειαν τῆς ὄψεως . ᾿Ev ὑπερβατῷ ἀνάγνωθι · τὸ δὲ χρῶμα τῶν λαμπρῶν ὁτὲ μὲν λαμπὸν φαίνεται , ὁτὲ δὲ ἧττον’ . εἶτα ἐπάγει καὶ τὰς αἰτίας τοῦ μίγνυσθαι τῷ τοῦ ἐνόπτρου χρώματι ] · τὸ γὰρ χρῶμα τοῦ λαμπροῦ ἀμαυρὸν γίνεται ἢ διὰ τὸ μίγνυσθαι τῷ τοῦ ἐνόπτρου χρώματι , ὥσπερ τὸν ἥλιον εἰ διά τινος ἀχλύος τις θεάσοιτο , ἢ διὰ τὴν ἀσθένειαν τῆς ὄψεως , καὶ ἔχεις ἐν - τεῦθεν τὸ τρίτον λῆμμα . συνεβάλετο ἡμῖν τοῦτο εἰς τὸ δεῖξαι , ὅτι διὰ τὴν ἀσθένειαν τῶν ἐπὶ πλαγίου πεμπομένων ἀκτίνων γίνεται ἡ ἀνάκλασις . ὅθεν ὁ κύκλος οὐ φαίνεται τύμπανον , ἀλλὰ κρίκος . καὶ γὰρ πρὸς τῇ καθέτῳ ἀκτῖνες καὶ αὕτη δὲ ἡ κάθετος ἀγομένη πρὸς τὴν σελήνην ἀκτῖνες ἰσχυραὶ οὖσαι φέρονται πρὸς τὴν σελήνην μὴ κλώμεναι ὑπὸ νέφους . p . 372b10 Διὸ τὰ μὲν λέγομεν , τοῖς δὲ ὡς ὑπάρχουσι χρησόμεθα αὐτοῖς . Ταῦτα , φησίν , εἴρηνται ἐν τοῖς Περὶ αἰσθήσεως καὶ αἰσθητοῦ λόγοις πλατύτερον · εἴρηται γὰρ ἐκεῖ , πῶς ἀσθενοῦσα ἡ ὄψις ἀμαυρὸν ὁρᾷ τὸ λαμπρόν . ἀλλὰ νῦν τὰ μὴ εἰρημένα ἐκεῖσε εἴπωμεν , τουτέστι πῶς κατὰ ἔμφασιν ὁρᾷ τὴν ἶριν καὶ τὴν ἅλω ἡ ὄψις καὶ τὰ λοιπά · τοῖς δὲ ἐκεῖ ἀποδεδειγμένοις νῦν χρησόμεθα ὡς λήμμασιν . οὐκοῦν εἴπωμεν πρῶτον περὶ τῆς ἅλω , τίς τε ἡ γένεσις αὐτῆς καὶ τίς ἡ αἰτία τῆς γενέσεως . p . 372b15 Γίνεται μὲν οὖν ἀνάκλασις τῆς ὄψεως συνισταμένου τοῦ ἀέρος καὶ τῆς ἀτμίδος . Μετὰ τὸ εἰπεῖν τὰ λήμματα συμβαλλόμενα αὐτῷ μετέρχεται ἐπὶ τὴν γένεσιν τῆς ἅλω . καί φησιν , ὅτι συνισταμένης τῆς ἀτμίδος , τουτέστι μετρίαν ἐχούσης παχύτητα , καὶ συστάσεως , ὥστε νέφη ἀμυδρὰ συστῆναι , καὶ τοῦ ἀέρος συνισταμένου , τουτέστι νηνεμίας οὔσης καὶ μὴ καταπνεομένου τοῦ ἀέρος ὑπὸ τῶν ἀνέμων ( δεῖ γὰρ στάσιν εἶναι διὰ τὸ μὴ διώκεσθαι τὰ νέφη ) γίνεται ἀνάκλασις ἀπὸ τῆς ὄψεως ἐπὶ τὰ νέφη καὶ ἀπὸ τῶν νεφῶν ἐπὶ τὴν σελήνην . καὶ οὕτω συνεχῶς ἐκπεμπομένων τῶν ἀκτίνων καὶ ἀνακλωμένων ἐπὶ τὴν σελήνην γίνεται ἡ ἃλως . καὶ αὐτὸς μὲν τοῦτο λέγει νῦν μόνον , ἡμεῖς δὲ ἐν τῇ θεωρίᾳ πάντα ἐδείξαμεν , καὶ πῶς ἡ ἀνάκλασις γίνεται καὶ πῶς τὸ κυκλικὸν σχῆμα ἀπολαμβάνει · καὶ πάντα τὰ συμβαλλόμενα πρὸς τὸ ἀποδεῖξαι , ὅτι κατὰ ἀνάγκην κυκλικὸν γίνεται , παραδεδώκαμεν . ἐρεῖ μέντοι καὶ αὐτὸς ἐφεξῆς , ἀλλ᾿ οὐχ ὅσον τὴν ἀκοὴν ἐμπλῆσι . p . 372b17 ᾿Εὰν ὁμαλὴς καὶ μικρομερὴς συνισταμένη τύχῃ . Ἴδου τὸ λοιπὸν ὑπάρχον τῆς ἅλω , ὅτι ἐν ὁμαλοῖς συνίσταται νέφεσι καὶ ὁμοιομερέσι μικροῖς . καὶ σὺ ἐντεῦθεν σκόπησον , ὅτι οὐκ ἔστι συνεχές , ἀλλὰ μικρὰ πολλά . Πρᾶξις λς . p . 372b18 18 Διὸ καὶ σημεῖον ἡ μὲν στάσις ὕδατός ἐστιν . Ἀποδείκνυσιν ὁ φιλόσοφος , ὅτι ἐν τοῖς νέφεσιν ἡ ἃλως γίνεται ἐκ τοῦ τὰ ὅμοια γίνεσθαι ἐν τῇ ἅλῳ καὶ ἐν τοῖς νέφεσι . τρία δὲ ταῦτά εἰσιν · ὥσπερ γὰρ τὰ νέφη συνιστάμενα καὶ παχυνόμενα ὕδατος καὶ ὑετοῦ εἰσι ποιητικά , διασπώμενα δὲ ἀνέμων , ἀπορραινόμενα δὲ καὶ διαφορούμενα εὐδίας , οὕτω καὶ ἡ ἅλως παχυτέρα καὶ μελαντέρα ἑαυτῆς φαινομένη ὄμβρων ἐστὶ ποιητική , διασπωμένη δὲ καὶ ἐλλιπὴς φαινομένη ἀνέμων , ἀπορραινομένη δὲ καὶ φθειρομένη εὐδίας . ἐπειδὴ γὰρ αἱ δύο ἀναθυμιάσεις ἑαυταῖς συμπλεκόμεναι ἄνεισιν ἀπὸ τῆς γῆς ἐπὶ τὸν ἀπόγειον ἀέρα , εἰ μὲν † εἴη ἀπωθεῖται τὴν ἀτμιδώδη καθάπερ τι φορτίον , ὡς πολλάκις εἴρηται , τηνικαῦτα αὐτὴ μὲν ἀναχωρεῖ πρὸς τὸ συγγενές , ἡ δὲ ἀτμιδώδης ἐν τῷ μέσῳ πλανᾶται περὶ τὸ πέλαγος τοῦ ἀέρος παχυτέρα ἑαυτῆς γινομένη ἢ ψυχομένη διὰ τὴν ἀπουσίαν τῆς καπνώδους ἀναθυμιάσεως . εἶτα ἐπὰν συστῇ ὑπὸ τὴν σελήνην , τηνικαῦτα ποιεῖ τὴν ἅλω μελαντέραν ἑαυτῆς φαίνεσθαι καὶ παχυτέραν διὰ τὸ τὴν ἀτμίδα ταύτην , ἤγουν τὰ νέφη , πεπυκνῶσθαι . καὶ διὰ τοῦτο ἡ τοιαύτη ἅλως ὄμβρου ἐστὶ ποιητική · ὠδίνει γὰρ τὰ νέφη , ἐν οἷς ἐστιν ἡ ἅλως , τὸν ὑετόν . ὅταν δ’ ἡ καπνώδης ἀναθυμίασις εντι ἐμπεριέχηαι ἐν τῇ ἀτμίδι , εἰ μὲν ἄρξηται διαφορεῖν αὐτὴν ἡ καπνώδης ἀναθυμίασις καὶ ἐκκρίνεσθαι διασπῶσα αὐτήν , τηνικαῦτα γίνονται πνεύματα ( εἰ οὖν οὕτως ἐχούσης τῆς ἀτμίδος ὑπὸ τὸ τῆς σελήνης φῶς * , τηνικαῦτα γίνεται ἡ ἅλως διεσπασμένη · ἡ γὰρ μοῖρα τῆς ἀτμίδος , ἣν διασπάσασα ἡ καπνώδης ἀναθυμίασις ἐξῆλθεν , † ἐκείνη τῷ κύκλῳ , καὶ τούτου χάριν ἡ διεσπασμένη ἅλως πνευμάτων ἐστὶ ποιητική ) · ὅταν δὲ παχεῖα οὖσα ἡ καπνώδης ἀναθυμίασις μὴ ἐκκρίνηται εὐχερῶς ἀπὸ τῆς ἀτμίδος , ἀλλ’ ἐνίσχηται , ἐπειδὴ ἐνισχομένη λεπτύνει τὴν ἀτμίδα ἢ καὶ λαμπροτέραν ἀπεργάζεται , ὅταν οὗν οὕτως ἔχουσα ἡ ἀτμὶς ὑπὸ τὴν σελήνην φανῇ οἷον ἒκλευκος καὶ ἀπομαραινομένη , τηνικαῦτα εὐδίας ἐστὶ ποιητική . ὁρᾷς , ὁπόση ἐστὶ κοινωνία τοῖς νέφεσι καὶ τῇ ἅλῳ . δεῖ γὰρ νοεῖν τὸ αὐτὸ καὶ ἐπὶ τῶν νεφῶν πάντων ἁπλῶς , ὅταν | μὴ ὦσιν ὑπὸ τὴν σελήνην γινόμενα . ἡ ἃλως ἄρα ἐν τοῖς νέφεσι γίνεται . ἐφ’ οἷς ὁ φιλόσοφος δέον εἰπεῖν τὴν γένεσιν τῆς ἅλω τὰς αἰτίας πρῶιον λέγει τοῦ κυκλικοῦ αὐτῆς σχήματος , ἵνα ἐκ τῆς αἰτίας γνωσθῇ καὶ ἡ γένεσις αὐτῆς . καὶ ἡμεῖς μὲν πρότερον εἴπομεν περὶ τούτου λεπτομερέστερον δείξαντες , ὅτι δεῖ τὴν ἅλω κυκλικῶς φαίνελζ σθαι . καὶ νῦν δὲ πάλιν αὐτὸς τοῦτο κατασκευάζει . ἐκτίθεται γὰρ ὡς ἐπὶ διαγράμματος θεώρημα , οὗ ἡ πρότασίς ἐστι τοιαύτη · ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ σημείου πρὸς τὸ αὐτὸ σημεῖον αἱ ἴσαι κλασθήσονται ἐπικύκλου γραμμαί . εἶτα ἐπιφέρει καὶ τὴν κατασκευήν . ἔστω γάρ , φησίν , ἀπὸ τοῦ σημίου ἐφ’ ᾧ τὸ Α πρὸς τὸ Β Βκεκλασμένη ΑΒΓ καὶ ΑΔΒ καὶ ΑΖΒ . ἴσαι δ’ ἔστωσαν αἱ ΑΓ , AZ , ΑΔ , καὶ πρὸς τῷ Β ἀλλήλαις ἀνακλάσεις ΒΓ , ΒΖ , ΒΔ . ΒΖ , ΒΔ . καὶἐπεζεύχθωἡ ΑΕΒ , ὥστε τὰ τρίγωνα ἲσα . καὶ γὰρ ἐπ’ ἲσης τῆς AEB ἤχθωσαν δύο κάθετοι ἐπὶ τὴν ΑΕΒ ἑκτῶν γωνιῶν , ἀπὸ τῆς Γ Γ Er , ἀπὸ δὲ τῆς Ζ ΕΖ , ἀπὸ δὲ τῆς Δ ἡ ΔΕ . ἴσαι δὴ αὗται · ἐν ἴσοις γὰρ τριγώνοις ( τοῦτο δ’ εἶπεν , ἐπειδὴ δέδεικται , ὅτι ἐν ἴσοις τριγώνοις ἴσαι εἰσὶν αἱ κάθετοι ) καὶ ἐν ἑνὶ ἐπιπέδ.ῳ πᾶσι . δέδεικται γὰρ ἐν τῷ τετάρτῳ θεωρήματι τοῦ ιݲαݲ τῆς Στοιχειώσεως , ὅτι ἐὰν εὐθεῖά τις Α εὐθείαις τισὶ τεμνούσαις ἀλλήλας πρὸς ὀρθὰς ἐπὶ τῆς τομῆς ἐπισταθῇ καὶ τῷ ἑνὶ αὐτῶν ἐπιπέδῳ , ἴσαι εἰσὶ πᾶσαι αἱ κάθετοι · ἡ γὰρ ΑΒ κάθετος ἐπὶ ταύτας ἐνήνεκται . οὐ μόνον ἐν ἑνὶ ἐπιπέδῳ εἰσίν , ἀλλὰ καὶ ἐφ’ ἓν σημεῖον τὸ E συνάπτουσι . κύκλος ἄρα ἔσται ἡ γραφομένη γραμμή , κέντρον δὲ τὸ Ε · ἔστω δὴ τὸ μὲν Β τὸ λαμπρόν , τὸ δὲ Α ἡ ὄψις . αὕτη μὲν ἡ αἰτία τοῦ κυκλικὸν φαίνεσθαι τὸ σχῆμα τῆς ἅλω . ἐκ τούτου δὲ δῆλον γέγονε καὶ περὶ τῆς γενέσεως αὐτῆς , ὅτι τῆς ὄψεως ἐκπεμπομένης ἐπὶ τὸ νέφος καὶ ἀνακλωμένης πρὸς τὴν σελήνην ἡ ἅλως γίνεται . ἐφ’ οἷς ὁ φιλόσοφος καὶ τὰς αἰτίας τῶν ἄλλων ὑπαρχόντων τῇ ἅλῳ ἀποδίδωσι . μᾶλλον γάρ , φησί , φαίνεται περὶ τὸν περίγειον ἐπειδὴ νηνεμώτερός ἐστιν οὗτος ὁ τόπος , ὡς εἴρηται . ἀλλὰ μὴν καὶ περὶ τὸν ἥλιον ἧττον γίνεται ἡ ἅλως , μᾶλλον δὲ περὶ τὴν σελήνην , ἐπειδὴ ὁ ἥλιος ἐξαναλίσκει τὴν ἀναθυμιωμένην ὑπ’ αὐτοῦ ἀτμίδα , οὐκ ἐξαναλίσκει δ’ αὐτὴν ἡ σελήνη , ἀλλ’ ὑφ’ αὑτὴν ὑφίσταται · καὶ λοιπὸν συνισταμένης αὐτῆς γίνεται ἡ ἅλως . ἐκ δὲ τούτου ἔχεις καὶ διὰ τί νύκτωρ μᾶλλον γίνεται ἢ μεθ’ ἡμέραν , ἐπειδὴ τῇ ἡμέρᾳ ἐξαναλίσκεται ἡ ἀτμίς , νύκτωρ δὲ συνίσταται . ἀλλὰ μὴν καὶ ἐν τῷ μεσημβρινῷ μᾶλλον γίνεται , ἧττον δὲ καὶ περὶ τὸν ὁρίζοντα , ἐπειδὴ πολλοῦ δεῖται τόπου πρὸς τὸ συστῆναι · κατελείφθη γὰρ τεσσαράκοντα μοιρῶν ἡ διάμετρος οὖσα τῆς ἅλω . οὐκοῦν ἐπειδὴ ἐν τῷ μεσημβρινῷ μᾶλλόν ἐστιν εὐρυχωρία ἢ περὶ τὸν ὁρίζοντα , τούτου χάριν ἐν αὐτῷ μᾶλλον γίνεται . ταῦτα περὶ τῆς ἅλω διαλεχθεὶς ὁ φιλόσοφος μέλλων καὶ εἰς τὸν περὶ ἴριδος ἐμβάλλειν λόγον πρότερον καὶ ὅσον τινὰ ἀναβρασμὸν παραδίδωσι τῆς ἀνακλάσεως . γίνεται γάρ , φησίν , ἀνάκλασις καὶ ἀπὸ ἀέρος , γίνεται καὶ ἀπὸ ἀχλύος , γίνεται καὶ ἀπὸ ὕδατος , γίνεται καὶ ἀπὸ στερεοῦ καὶ λείου καὶ διαφανοῦς σώματος . ἀπὸ μὲν ἀέρος , ὥσπερ γέγονεν Ἀντιφέροντι τῷ Ταραντίνῳ οὕτω · οὗτος γὰρ ἀσθενεῖς ἔχων τὰς ὄψεις ἐκ τοῦ βαδίζειν αὐτὸν ἡ ἐκπεμπομένη αὐτοῦ ὄψις ψαύουσα τοῦ ἀέρος , ὡς κατὰ ἀντιτύπου τινὸς φερομένη , δι’ ἐσχάτην ἀσθένειαν ἀνεκλᾶτο πρὸς αὐτόν . καὶ ἐδόκει εἴδωλον ὁρᾶν αὐτῷ προσέχον διὰ τὸ ἐνοπτρίζεσθαι αὐτὸν ἐν τῷ ἀέρι καὶ ὁρᾶν ἑαυτόν . ἀπὸ δὲ ἀχλύος , ὅταν ἀμελέστερον ἀπίδωμεν εἰς τὸ λυχνιαῖον φῶς · τηνικαῦτα γὰρ ἄτονος ὑπάρχουσα ἡ ὄψις φερομένη κατὰ τῆς λιγνύος τοῦ λύχνου ἀνακλᾶται ὡς πρὸς τὸν λύχνον · καὶ ἐντεῦθεν ἰριοειδῆ χρώματα νομίζομεν εἶναι περὶ τὸν λύχνον . ἀλλὰ μὴν καὶ ἀπὸ ὕδατος ἀνάκλασις γίνεται καὶ οὐ μόνον διάκλασις συνεχοῦς τε ὄντος καὶ εἰς ῥανίδας διαιρεθέντος . ὁρῶμεν γὰρ πολλάκις τὸν ἥλιον ἐν ὢ ὕδατι συνεχοῦς τε αὐτοῦ ὄντος καὶ διῃρημένου · ἀλλὰ ποῦ μὲν τὸ χρῶμα μόνον , ποῦ δὲ καὶ τὸ χρῶμα καὶ τὸ σχῆμα . γίνεται δὲ ἀνάκλασις καὶ ἀπὸ τῶν κατόπτρων , ὡς πολλάκις εἴρηται . οὗτος ὁ ἀναβρασμὸς τῆς ἀνακλάσεως . ταῦτα ἔχει ἡ θεωρία . p . 372b18 Διὸ καὶ σημεῖον ἡ μὲν σύστασις ὕδατος , [ τοῦτ' ] ἔστιν , αἰ μέντοι διασπάεις , αὗται μὲν εὐδιῶν , αἱ δὲ διαστάσεις πνεύμάτος . Ἐπειδὴ εἶπεν ἀνωτέρω , ὅτι συνισταμένου τοῦ ἀέρος καὶ τῆς ἀτμίδος γίνεται ἡ ἅλως , τουτέστιν νηνεμίας οὔσης , ἐπήγαγεν , ὅτι διὰ τοῦτο τεκμήριον γίνονται αἱ μέλανες ἃλως ὑετοῦ , αἱ δὲ διεσπασμέναι ἀνέμων , αἱ δὲ ἀσθενεῖς εὐδίας , ἐπειδὴ ἐπὶ τῆς ἀτμίδος γίνεται ἡ ἅλως , τουτέστιν ἐν τοῖς νέφεσι . τούτων δὲ τοίως ἡ τοίως συνισταμένων γίνονται ταυτα . p.372b26 ῾Η γὰρ διαίρεσις ὑπὸ πνεύματος γέγονεν ἤδη μὲν ὅντος , οὔπω δὲ παρόντος . Ὄντος μὲν ἄνω , οὔπω δὲ παρ’ ἡμῖν γεγονότος , μέλλοντος δὲ ὅσον οὔπω . p . 372b28 Σημεῖον δὲ τούτου , ὅτι ἐντεῦθεν γίνεται ὁ ἄνεμος , ὅθεν ἂν γένηται διάστασις . Ὅρα , τί σαφῶς λέγει ὁ Ἀριστοτέλης αἰτίαν εἶναι τοῦ που μὴ φαίνεσθαι τέλειον τὸν κύκλον τῆς ἅλω τὴν εἰς πνεῦμα διάσπασιν αὐτῆς ἐκείνου τοῦ μέρους , ἐν ᾧ ἡ ἔλλειψις τοῦ κύκλου . εἰ γὰρ ἐκεῖθεν γίνεται ὁ ἄνεμος , ὅθεν ἡ ἔλλειψις , δῆλον ὅτι αὐτὸς αἴτιός ἐστι τῆς ἐλλείψεως , τουτέστιν ἡ δι’ αὐτοῦ διάσπα[σις τοῦ νέφους . p . 372b30 Εἰ γὰρ μὴ διέκειτό πως οὗτος ὁ ἀήρ , ὥστε κρατεῖν τοῦ ἐναπολαμβανομένου θερμοῦ , μηδ’ ἒρχεται εἰς πύκνωσιν ὑδαώδη , δῆλον ὡς οὔπω ἡ ἀτμὶς ἀνακέκριται τῆς ἀναθυμιάσεως . Εἰ οὕτως , φησίν , ἐστὶν ὁ ἀὴρ ἐπιτήδειος , τουτέστιν ἡ ἀτμίς , ὥστε ἐντὸς αὐτῆς εἷναι τὴν καπνώδη ἀναθυμίασιν διὰ τὴν αὐτοῦ παχυμέειαν , δηλονότι οὐκ ἔρχεται αὕτη εἰς σύστασιν ὑδατώδη , ἐπειδὴ ἐντὸς οὖσα αὐτοῦ ἡ καπνώδης ἀναθυμίασις πολλαπλασιάζεται καὶ λεπτύνει αὐτήν . εἰ δὲ τοῦτο , δῆλον ὅτι οὐ διακέκριται αὐτῆς , ἀλλὰ σύνεστιν αὐτῇ . καὶ ἀνάγκη κατὰ μέρος ἐκδαπανᾶν τὴν ἀτμιδώδη λεπτύνουσαν αὐτήν . καὶ ἐντεῦθεν εἰς εὐδίαν τελευτᾷ τὸ γινόμενον . p . 372b34 Ἀνακλῆται δὲ ὑπὸ τῆς συνισταμένης ἀχλύος περὶ τὸν ἥλιον ἢ τὴν σελήνην ἡ ὄψις . Ἐντεῦθεν μετὰ τὸ ἀποδεῖξαι , ὅτι ἡ ἅλως ἐν τοῖς νέφεσι γίνεται , μέλλων περὶ τῆς γενέσεως αὐτῆς λέγειν πρῶτον περὶ τῆς αἰτίας , δι’ ἣν ἀπείληφε τὸ κυκλικὸν σχῆμα , διαλέγεται . p . 373a4 Απὸ τοῦ αὐτοῦ σημείου πρὸς τὸ αὐτὸ σημεῖον αἱ ἴσαι κλασθήσονται ἐπὶ κύκλου γραμμῆς ἀεί . * * * Ἴδου πρότασις τοῦ θεωρήματος , δι’ οὗ ἀποδείκνυσιν , ὅτι κυκλοτερὴς γίνεται ἡ ἄλως . ἡμεῖς τὸ θεώβρημα ἐν τῇ θεωρίᾳ παραδεδώκαμεν . p . 373a35 Ἀνακλωμένη οὖν ἡ ὄψις ἀπὸ πάντων φαίνεται τῶν λείων . Ἐντεῦθεν εἰς τὸν περὶ ἴριδος μέλλων εἰσβάλλειν λόγον πρῶτον ἀναβρασμῷ τινι κέχρηται περὶ τῆς ἀνακλάσεως . p . 373b 4 Οἷόν τινι συνέβαινέ τι πάθος ἠέμα οὐκ ὀξὺ βλέποντι . Ἐντεῦθεν πιστοῦται , τί ἀπὸ τοῦ ἀέρος γίνεται ἀνάκλασις ἐπ᾿ ἀσθενεστάτης ὄψεως , ὅταν οὕτως ᾖ ἀσθενής , ὡς καὶ τὸ τυχὸν σῶμα μὴ θύνασθαι ὠθεῖν , ὥσπερ ἐγίνετο Ἀντιφέροντι τῷ Ταραντίνῳ . τοσοῦτον γὰρ ἦν ἡ αὐτοῦ ὄψις ἀσθενής , ὅτι οὐδὲ τὸ λεπτότατον σῶμα , τοῦ ἀέρος λέγω δή , ἠδύνατο ὠθεῖν , ἀλλ᾿ ἀνεκλᾶτο , ὡς φαίνεσθαι τὸ εἲδωλον αὐτοῦ ἐν τῷ ἀέρι . καὶ ἐνταῦθα μὲν μόνον τὸ γινόμενον εἶπεν , ἐν δὲ τοῖς Ἠθικοῖς καὶ τὸ ὄνομα εἶπε τοῦ πάσχοντος . p . 373b9 Καὶ οὐκ ἠδύνατο ἀπωθεῖν ὥσπερ οἱ πόρρω . Οὐκ ἠδύνατο τῇ ὄψει οὗτος Ἀντιφέρων ἀπωθεῖν τὸν ἀέρα ὥσπερ οἱ πόρρω ὁρῶντες ἀπωθοῦσιν αὐτόν . p . 373b10 Διόπερ αἵ τε ἄκραι ἀνεσπασμέναι φαίνονται ἐν τῇ θαλάττῃ . Παράδειγμα νῦν λέγει τῆς ἐκ τῆς ἀχλύος γινομένης ἀνακλάσεως οὐκ ἀκριβές . σημεῖον γάρ , φησίν , ὅτι ἐκ τῆς ἀχλύος γίνεται ἡ ἀνάκλασις , ὅτι ἕωθεν τὰς ἄκρας τῶν ὀρέων , τουτέστι τὰ ἀκρωτήρια μείζονα ὁρῶμεν καὶ οἷον ἐπινηχόμενα τῇ θαλάττῃ ἀνεσπασμένα τῆς ῥίζης [ τε ] αὐτῶν . καὶ ὅτι τὰ ἄστρα περὶ τὸν ὁρίζοντα μεγάλα ὁρώμενα , ταῦτα διακλάσεώς ἐστιν , οὐκ ἀνακλάσεως , ὦ Ἀριστότελες . τὰ γὰρ δι᾿ ὑγροῦ μείζονα φαινόμενα ἐκεῖνα κατὰ διάκλασιν ὁρᾶται . ἤ φαμεν , ὅτι ἔθος αὐτῷ καταφρονεῖν τῶν παραδειγμάτων . αὐτὸς γάρ πού φησι · ῾ληπτέον δὲ βέλτιον τοὺς ὃρους᾿ . οὐκοῦν μᾶλλον παράδειγμα ληπτέον τῆς γινομένης ἐκ τῆς ἀχλύος ἀνακλάσεως τὴν περὶ τοὺς λύχνους φαινομένην ἶριν , ὡς εἴρηται . ἀλλ᾿ ἐπειδὴ λόγος ἡμῖν γέγονε περὶ τῶν ἀκρωτηρίων , ζητητέον , ποίῳ λόγῳ φαίνονται ὡς ἀνεσπασμένα καὶ ἐπινηχόμενα τῇ θαλάττῃ ἕωθεν . ἐπειδὴ γὰρ ἀχλὺς κέχυται περὶ ταύτην ( ἔστι γάρ , ἥτις ἐστὶ δίυγρος ) , μᾶλλον δὲ περὶ τὰς ῥίζας αὐτῶν ἤπερ περὶ τὰ ἄκρα φαινομένη , ἡ ἀκτὶς ἀπὸ τοῦ ὄμματος ὥσπερ τις εὐθεῖα ἐπάνω τοῦ ὕδατος τῆς θαλάσσης προσπίπτει τῇ ἀχλύϊ ἐκείνῃ τῇ ὑδατώδει , ἥτις ἐστὶ πρὸς τῇ ῥίζῃ τοῦ ἀκρωτηρίου . καὶ ἐπειδὴ κἀκείνη δίυγρός ἐστι , παράκειται δὲ καὶ τὸ ὕδωρ τῆς θαλάσσης , λανθάνει ἡ ὄψις διὰ τὴν ὁμοιότητα καὶ οἴεται καὶ αὐτὴν τὴν ἀχλὺν ὕδωρ . ἐπειδὴ πρὸς τῇ ῥίζῃ τοῦ ὄρους ἐστὶν ἡ ἀχλύς , ἀπατωμένη νομίζει ἐπάνω τοῦ ὕδατος εἶναι τὸ ὄρος . p . 373b13 Ἀπὸ δὲ ὕδατος μάλιστα ἀνακλᾶται καὶ ἀπὸ ἀρχομένου γίνεσθαι μᾶλλόν ἐστιν ἡ ἀέρος . Γίνεται δὲ καὶ ἀπὸ ὕδατος ἢ μέλλοντος γίνεσθαι ἢ ἤδη γεγενημένου , μέλλοντος γίνεσθαι , ὥσπερ ἐν τῇ ἴριδι · ἐκεῖσε γὰρ ἡ ἀτμὶς εἰς ὕδωρ ἢρξατο μεταβάλλεσθαι , οὔπω δὲ τελείως μετεβλήθη . ὅθεν ἕπεται ἰῇ ἴριδι ὂμβρος · καὶ μᾶλλον ἐν τούτῳ γίνεται ἡ ἀνάκλασις ἤπερ ἐν τῇ ἀχλύι , μᾶλλον ἐν τῷ ἤδη γενομένῳ ὕδατι ἤπερ ἐν τῷ νῦν ἀρξαμένῳ · μαλακώτερον γάρ ἐστι τούτου ἤδη γεγονότος . Πρᾶξις λζ . p . 373 b 32 Ὃτι μὲν οὖν ἀνάκλασις ἡ ἶρις τῆς ὄψεως πρὸς τὸν ἥλιον , φανερόν . Ἡ παροῦσα λέξις ἓξ ἡμῖν τινα παραδίδωσι . πρῶτον μὲν τὴν αἰτίαν , δι’ ἣν ἄμφω κατὰ ἀνάκλασιν γινομένων ἴριδός τε καὶ ἅλω ἡ μὲν ἅλως λευκὸν φαίνεται ἔχουσα χρῶμα , ἡ δὲ ἶρις ποικίλον . τρίχρους γὰρ φαίνεται καὶ οὐδέτερον τῶν χρωμάτων αὐτῆς ταὐτόν ἐστι τῷ τῆς ἅλω · ἐκεῖνο μὲν γάρ ἐστι λευκότατον , τῆς δὲ τὸ μὲν φοινικοῦν ἐστι , τὸ δὲ πράσινον , τὸ δὲ ἁλουργόν . δεύτερον , δι’ ἣν αἰτίαν ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον κατὰ διάμετρον τοῦ ἡλίου φαίνεται ἡ ἶρις , σπανίως δὲ περὶ αὐτὸν τὸν ἥλιον , καίτοι παρηλίων τε καὶ ῥάβδων τοῖς πλαγίοις τοῦ ἡλίου φαινομένων . τρίτον , ὅτι τὰ θρυλλούμενα ἐπὶ τῆς ἴριδος , ταὐτὸν δ’ εἰπεῖν τὸ κατὰ διάμετρον αὐτὴν γίνεσθαι τοῦ λαμπροῦ , καὶ τὸ ἐν κατακεκερματισμένοις ἐνόπροις γίνεσθαι αὐτήν , καὶ τὸ μηδέποτε κύκλον τέλειον αὐτὴν φαίνεσθαι , ἀλλ’ ἡμικύκλιον ἢ ἔλαττον ἡμικυκλίου , καὶ τρίχροον αὐτὴν εἶναι , ἢ ] ψευδῆ . φαίνεται γὰρ ἴσως μηδὲν τούτων ἔχουσα . τὸ τέταρτον τρία λήμματα παραδίδωσι συμβάλλοντα πρὸς τὴν τῆς ἴριδος ἀπόδειξιν . πέμπτον τὴν αἰτίαν τῶν χρωἐστιν μάτων παραδίδωσιν . ἕκτον τὴν τάξιν τῶν χρωμάτων , δι’ ἣν αἰτίαν τῆς ἐντὸς ἴριδος ἡ μείζων ζώνη καὶ τῆς ἐκτὸς ἡ ἐλάττων φοινικοῦν ἔχουσι χρῶμα , αἱ δὲ παρακείμεναι ταῖς φοινικαῖς ζώναις πράσινον ἔχουσι χρῶμα ἐφ’ ἑκατέρας ζώνης , αἱ δ’ ἐκτὸς τοῦ πρασίνου χρώματος ζῶναι ἁλουργὸν ἔχουσι τὸ χρῶμα ἐφ’ ἑκατέρας ζώνης , ὥστε λαμβάνεσθαι τὰς δύο ἴριδας ὑπὸ ἁλουργοῦ χρώματος . ταῦτα ἡμῖν τὰ ἓξ παραδίδωσιν ἡ μετὰ χεῖρα λέξις . Ἀρξώμεθα οὖν ἀπὸ τοῦ πρώτου , τίς ἡ αἰτία τοῦ τὴν μὲν ἃλω λευκὴν φαίνεσθαι , τὴν δὲ ἶριν τὸ χρῶμα ποικίλον ἔχουσαν μήτε ὅμως ὅμοιον τῇ ἅλῳ . τούτου παραδίδωσι δύο αἰτίας ὁ φιλόσοφος · πρῶτον μέν , ὅτι ἡ ἅλως ἀπὸ λευκοτάτου καὶ λεπτοτέρου γίνεται νέφους καὶ ἧττον ὑγροῦ , ἡ δὲ ἶρις ἀπὸ μελαντέρου καὶ παχέος καὶ καθύγρου . τὰ δὲ κάθυγρα μελάντερα φαίνονται δίκην τῶν ἐν ὕδατι βεβρεγμένων ἱματίων · καὶ διὰ τοῦτο ποικιλώτερον χρῶμα ἴσχει ἡ ἶρις , λευκὸν δὲ ἡ ἅλως . δεύτερον δέ , ὅτι ἐπὶ μὲν τῆς ἅλω ἔλαττον ποιεῖ διάστημα ἡ ὄψις πρὸς τὴν σελήνην ( κατὰ κάθετον γὰρ ἐκπέμπεται ) , καὶ ὡς ἔλαττον ποιοῦσα διάστημα * * * καὶ γὰρ ἡ ὄψις ὧν ἀμυδρῶς διαλαμβάνεται κατὰ ἀσθένειαν , μελάντερα δοκεῖ εἶναι . ἰδοὺ γοῦν τὸν οὐρανὸν κυανοῦν χρῶμα δοκοῦμεν ἔχειν καὶ τὴν θάλασσαν πορφυροῦν διὰ τὸ ἐπὶ πλέον ἐκτεινομένην <τὴν ὄψιν> διάστημα ἐξασθενεῖν , καίτοι τοῦ Ἀριστοτέλους βουλομένου ἀχρωμάτιστα εἶναι τὰ οὐράνια σώματα διὰ τὸ εἶναι ταῦτα τῆς πέμπτης οὐσίας , πᾶν δὲ χρῶμα ἐκ τῶν τεσσάρων στοιχείων . οὐκοῦν , ὡς ἔφην , ἐπειδὴ ἔλαττον ἡ ὄψις διάστημα ποιεῖ ἐπὶ τῆς ἅλω , οὐκ ἐξασθενεῖ καὶ τούτου χάριν λευκὸν χρῶμα φαίνεται ἔχουσα · ἐπὶ δὲ τῆς ἴριδος , ἐπειδὴ ἐπὶ πλέον ἐκτείνεται ( ἀπὸ γὰρ ἡμῶν ἐπὶ τὸ νέφος καὶ ἀπὸ τοῦ νέφους ἐπὶ τὸν ἥλιον κατὰ διάμετρον ὄντα τοῦ νέφους · μεῖζον γὰρ διάστημά ἐστι τὸ διάμετρον τῆς καθέτου ) , τούτου χάριν ἐξασθενοῦσα ἡ ὄψις ποικίλα χρώματα ὁρᾷ ἐπὶ τὸ μελάντερον ὁδεύοντα . τοῦτο μὲν τὸ πρῶτον . δεύτερον ἦν , δι’ ἣν αἰτίαν περὶ μὲν τὸν ἥλιον οὐ γίνεται ἶρις ἢ σπανίως γίνεται , κατὰ διάμετρον δὲ αὐτοῦ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον γίνεται . ἀλλ’ ἵνα τοῦτο νοήσωμεν , δεῖ πρῶτον ἐκεῖνο μὴ ἀγνοεῖν , ὅτι ἡ ἀναθυμιωμένη ἀπὸ τῶν ὑδάτων ἀτμιδώδης ἀναθυμίασις μετεωριζομένη καὶ παχυνομένη ἐν τῷ ἀπογείῳ τοῦ περιγείου ἀέρος μεταβάλλεται εἰς ὕδωρ νεφουμένη καὶ γίνεται ὑετός , ὡς καὶ ἐν τοῖς προλαβοῦσιν εἴρηται . ἀλλ’ οὐκ ἀθρόον εἰς ὕδωρ μεταβάλλεται , ἀλλ’ εἰς ῥανίδας , τουτέστι ψεκάδας . εἶτα τούτων τῶν ῥανίδων συνερχομένων ἀλλήλαις γίνεται ὕδωρ καὶ κατέρχεται ὑετός . ἡ οὖν ἶρις ἐν τῷ μεταξὺ χρόνῳ τῶν ψεκάδων καὶ τοῦ ὕδατος ἔχει τὴν γένεσιν . τῆς γὰρ ὄψεως φερομένης ἐπὶ τὰς ῥανίδας ἐκείνας καὶ ὡς ἐπὶ ἐνόπτρου ἐπὶ τὸν ἥλιον ἀνακλωμένης κατὰ διάμετρον τοῦ ἡλίου χρῶμα ἐν ταῖς ῥανίσιν ὁρᾷ . καὶ αὕτη ἡ ἔμφασις τοῦ χρώματος τοῦ ἡλίου τοῦ ἐν ταῖς ῥανίσιν ἐστὶν ἡ ἶρις . ὅθεν καὶ ὑετόμαντις λέγεται παρὰ τοῖς ποιηταῖς ἡ ἶρις , διὰ τὸ ὅσον οὔπω τὰς ῥανίδας ἐκείνας συναγομένας , ἐν αἷς ἐμφαίνεται ἡ ἶρις , ποιεῖν τὸν ὑετόν . τούτων οὕτως ἐχόντων εἰ ἐγγὺς εἴη τοῦ ἡλίου τὸ νέφος ἐκεῖνο , ἐν ᾧ εἰσιν αἱ ῥανίδες , ἤγουν περὶ αὐτὸν τὸν ἥλιον , διὰ τὸ τὰς ἀκτῖνας αὐτοῦ σφοδροτέρας φαίνεσθαι ἐπὶ τὸ νέφος , συμβαίνει μᾶλλον αὐτὸ θερμαίνεσθαι διὰ τὴν παράτριψιν τῶν ἀκτίνων ἤπερ εἰ ἦν πόρρω . ἐπειδὴ δὲ μᾶλλον θερμαίνεται ἢ τάχιον μεταβάλλεται εἰς ὕδωρ τῆς συμμεμιγμένης αὐτῷ καπνώδους ἀναθυμιάσεως διαφορουμένης διὰ τὴν ἀλέαν , διαχεῖται καὶ ἀπομαραίνεται . ἐπειδὴ οὖν βραχύτατός ἐστιν ἐπὶ τούτου ὁ μέσος χρόνος καὶ οὐ πολύς , τούτου χάριν οὐ γίνεται ἶρις περὶ τὸν ἥλιον , κατὰ διάμετρον δὲ γίνεται · ἐπειδὴ πλείων ἐστὶν ὁ μέσος χρόνος τῆς εἰς ῥανίδας μεταβολῆς καὶ τῆς εἰς ὕδωρ , δύναται συστῆναι ἡ ἶρις ἐκεῖσε . τοῦτο καὶ τὸ δεύτερον . τρίτον ἦν δεῖξαι , ὅτι τὰ θρυλλούμενα ἐπὶ πάσης ἴριδος ψευδῆ ἐστιν . ἰδοὺ γὰρ ἡ ἶρις ἡ περὶ τοὺς λύχνους φανιομένη ἐν νοτίῳ καταστήματι , ἐν χειμῶνι ἢ ὅταν ὑγροτέρους ἔχωμεν τοὺς ὀφθαλμοὺς ἢ ὅταν μὴ ἀκριβῶς ἀτενίσωμεν τῷ λύχνῳ · ἀπὸ γὰρ τούτων πάντων γίνεται ἶρις περὶ τοὺς λύχνους . οὔτε τρίχροος ἐστιν , ἀλλὰ μονόχρους , καὶ μονόχρους παντελῶς ἀλλότριον ἔχουσα χρῶμα τῆς ἴριδος τῆς ἐκ τοῦ ἡλίου · οὔτε γὰρ φοινικοῦν οὔτε πράσινον οὕτε ἁλουργόν , ἀλλὰ πορφυροῦν . οὔτε μὴν κατὰ διάμετρον γίνεται τοῦ λαμπροῦ , ἀλλὰ περὶ τὸ λαμπρόν · περὶ γὰρ τὸν λύχνον . οὔτε μὴν ἡμικύκλιον φαίνεται ἢ ἔλαττον ἡμικυκλίου αὕτη ἡ ἶρις , ἀλλ’ ἀεὶ κύκλος · περὶ γὰρ τὸ φῶς . οὔτε γὰρ ἐν κεκερματισμένοις ἐνόπτροις γίνεται ἡ τοιαύτη ἶρις , ἀλλ’ ἐν συνεχεῖ ( περὶ γὰρ τὴν περὶ τὸν λύχνον ἀχλύν , ἥτις γίνεται ἐκ τῆς λιγνύος τοῦ λύχνου . ) ἔστι δὲ καὶ ἑτέρα ἶρις γινομένη κατά τι μὲν ἐοικυῖα τῇ περὶ τοὺς λύχνους , κατά τι δὲ τῇ περὶ τὰ νέφη . ἐὰν γὰρ ὦσι δύο τινές , ὧν ὁ μὲν ἐν τῷ ἐσκιασμένῳ ἵσταται , ὁ δ’ ἐν τῷ καταλαμπομένῳ ὑπὸ τοῦ ἡλίου , ὁ δ’ ἑστὼς ἐν τῷ καταλαμπομένῳ ῥαίνει ὕδωρ , ὥστε τὰς ῥανίδας ἄνω δέξασθαι τὸ χρῶμα τοῦ ἡλίου , ὁ ἐν τῷ ἐσκιασμένῳ ἑστὼς ὁρᾷ ἶριν γενομένην ἐκ τῶν ῥανίδων τῆς ὄψεως ἀνακλωμένης ὑπ’ αὐτοῦ πρὸς τὸν ἥλιον πορφυροῦν ἔχουσαν χρῶμα . αὕτη οὖν ἡ ἶρις κατὰ μὲν τὸ χρῶμα ἔοικε τῇ περὶ τὸν λύχνον ἴριδι , κατὰ δὲ τὸ μὴ εἶναι τέλειον κύκλον ἔοικε τῇ ἐν τοῖς νέφεσι γινομένῃ . ὥστε οὐ πᾶσα ἶρις ἐπιδέχεται τὰ εἰρημένα περὶ | ἴριδος ἀξιώματα . τέταρτον ἦν τῶν προτεθέντων 53r τρία λήμματα παραδοῦναι συμβαλλόμενα πρὸς τὴν τῆς ἴριδος ἀπόδειξιν . ὧν τὸ πρῶτον τοιοῦτόν ἐστι · τὸ πολὺ λαμπρὸν ἢ ἐν μέλανι ὀλίγῳ ἢ διὰ μέλανος ὀλί - γου θεωρούμενον φοινικοῦν ποιεῖ χρῶμα . ἰδοὺ οὖν ὁ ἥλιος ἀνίσχων καὶ δύνων καὶ οἱ λοιποὶ ἀστέρες δι’ ὀλίγου μέλανος ὁρώμενοι δι’ ἀχλύος γὰρ τοῦ περιγείου ἀέρος ) φοινικοῖ φαίνοντι . καὶ καλῶς εἶπον “ διὰ μέλανος ἀέρος ὁρώμενοι ” καὶ οὐκ ἱέν μέλανι’ . οὐκ ἐν αὐτῷ γάρ εἰσι πολὺ γὰρ αὐτοῦ ἀπέχουσιν ) , ἀλλὰ δι’ αὐτοῦ ὁρῶντι . ἐν μέλανι δὲ θεωρουμένη φλὸξ φοινικούν φαίνεται χρῶμα ἔχουσα , τουέστιν ἐν καπνῷ περὶ αὐτὸν ὄντι μετὰ γὰρ τοῦ καπνοῦ ἐστιν ἡ φλόξ ) · ὅθεν ἐν μέλανι εἶπον ὁρᾶσθαι αὐτήν . τοῦτο πρῶτον λῆμμα . δεύτερον , ὅτι ἡ ὄψις ἐπὶ πολὺ προϊοῦσα ἀσθενὴς γίνεται καὶ ἐλάττων ἑαυτῆς κατὰ τὴν δύναμιν . ὅθεν τὰ πόρρω κείμενα ὁρᾶται μέλανα * * * δοκεῖ εἶναι , καὶ τὰ γωνιαία σώματα ἀγώνια * * * εἶναι καὶ τὰ μεγάλα μικρὰ διὰ τὸ μὴ δύνασθαι ἀκριβῶς ἀντιλαμβάνεσθαι . οὐ μόνον δὲ τὰ πόρρω κείμενα , ἀλλὰ καὶ τὰ ἐγγὺς κείμενα , διὰ μακρᾶς δὲ περιόδου ὑποπίπτοντα αὐτῇ , ὥσπερ ἐπὶ τῆς ἀνακλάσεως . οὐδὲν γὰρ ἄτοπον ἐγγὺς μὲν εἶναι τὸ ὁρατὸν ἐκ πλαγίων τῆς ὄψεως , κεῖσθαι δ ἔνοπτρον μηκόθεν τῆς ὄψεως καὶ ἐκπέμπεσθαι ἐκεῖσε τὴν ὄψιν καὶ ἀνακλᾶσθαι πρὸς τὸ ἐκ πλαγίων ὁρατόν · οὐδὲν γὰρ ἧττον καὶ οὕτως ἡ ὄψις πολὺ διάστημα περάσασα γέγονε περὶ τὸ ὁρατόν , εἰ καὶ κατ’ εὐθυωίαν κείμενον μηκόθεν ἔκειτο . καὶ διὰ τοῦτο καὶ μελάντερον δοκεῖ εἷναι . ἰδοὺ γοῦν εἰ κατ’ εὐθυωρίαν ἴδωμεν νέφος λευκὸν ἀτενίσαντες ἐν ὕδατι , μελάντερον αὐτὸ ὁρῶμεν διὰ τὸ ἐπὶ πλέον διάστημα πορευομένην τὴν ὄψιν ἀσθενεῖν . τρίτον λῆμμα , ὅτι ἐπὶ τῆς ἐκπομπῆς τῆς ὄψεως τὸ μέλαν χρῶμα οἷον ἀπόφασίς ἐστι τῆς ὄψεως · διὰ γὰρ τὴν ἀσθένειαν καί διὰ ἀμυδρότητα γίνεται τῆς ὄψεως . καλῶς δ’ εἶπεν οἷον ἀπόφασις , ἐπειδὴ οὐ παντελὴς γέγονε στέρησις ὄψεως ἐπὶ τῶν μηκόθεν ὁρωμένων · ὅθεν καὶ χρώματα διάφορα ὁρῶνται . εἰ γὰρ ἦν τελεία ἀπόφασις , οὐκ ἄν ἐφαίνετο τὰ διάφορα χρώματα . πέμπτον ἦν ζητῆσαι τὰς αἰτίας τῶν χρωμάτων τῆς ἴριδος . ἐπειδὴ γὰρ τὰ νέφη , ἐν οἷς ἡ ἶρις ἐκφαίνεται , κατακεκερματισμένα ἐστὶν εἰς μικρὰς ῥανίδας καὶ τὰ μὲν αὐτῶν πόρρω κεῖνται τῆς ὄψεως , τὰ δ’ ἐγγυτέρω , αἱ ἐκ τοῦ ὄμματος ἐπ’ αὐτὸ ἐκπεμπόμεναι ἀκτῖνες πλεῖσται οὖσαι αἱ μὲν εἰς τὰ πλησίον νέφη προσπίπτουσι ἀνακλῶνται πρὸς τὸ ὁρατόν , τουτέστι τὸν ἥλιον , αἱ δὲ εἰς τὰ πορρωτέρω , αἱ δὲ ἔτι εἰς τὰ πορρωτέρω . ἀλλ’ αἱ μὲν εἰς τὰ πλησίον νέφη προσπίπτουσαι ἀκτῖνες ὡς ἂν δι’ ὀλίγου μέλανος ὁρῶσαι αὐτόν , τουτέστι ἀχλυώδους ἀέρος , οὐ πάσχουσι πολλὴν τὴν ἀπάτην ἅτε δὴ μὴ πάνυ ἀσθενήσασαι καὶ δι’ ὀλίγης ἀχλύος αὐτὸν ὁρῶσαι . ὅθεν φοινικοῦν χρῶμα ὁρῶσιν αὐτὸ τοῦ ἡλίου ἐν τοῖς νέφεσιν ἐκείνοις , ἐν οἷς προσπίπτουσι , διὰ τὸ πρῶτον λῆμμα τὸ λέγον , ὅτι ἐὰν πολὺ λαμπρὸν δι’ ὀλίγου μέλανος ὁρᾶται , φοινικοῦν ὁρᾶται , ὅπερ φοινικοῦν οὐ πόρρω ἐκπέπτωκεν τοῦ ἡλιακοῦ χρώματος · οὕτω μὲν οὖν αἱ εἰς τὰ πλησίον νέφη ποσπίπτουσαι ποιοῦσι τὸ φοινικοῦν χρῶμα . αἱ δὲ εἰς τὰ πόρρω νέφη προσπίπτουσι ἐπειδὴ καὶ διὰ πλείονος διαστήματος ἀνακλῶνται πρὸς τὸν ἥλιον καὶ διὰ πολλοῦ ἀέρος ἀχλυώδους ὁρῶσιν αὐτόν , μελάντερον αὐτοῦ τὸ χρῶμα ὁρῶσιν ἐν τοῖς νέφεσι διὰ τὸ δεύτερον λῆμμα τὸ λέγον , ὅτι ἐπὶ πολὺ προἰοῦσα ἡ ὄψις καὶ ἀσθενοῦσα μελάντερον δοκεῖ εἶναι τὸ ὁρώμενον μὴ ὂν τοιοῦτον . ἐντεῦθεν γίνεται τὸ πράσινον χρῶμα μελάντερον ὑπάρχον ἢ κτὰ τὸ φοινικοῦν . αἱ δὲ εἰς τὰ ἔτι πλείονος διαστήματος ἀνακλῶντι πρὸς τὸν ἥλιον ἤπερ αἱ λοιπαὶ καὶ διὰ πολλοῦ ἀχλυώδους ἀέρος , ἔτι μᾶλλον μέλανος ἀντιλαμβάνονται τοῦ ἡλιακοῦ χρώματος διὰ τὸ τρίτον λῆμμα τὸ λέγον , ὅτι οἷον ἀπόφασίς ἐστιν ὄψεως τὸ μέλαν . αὗται γὰρ ἐξασθενοῦσαι διὰ τὸ διάστημα καὶ διὰ τὸν πολὺν ἀχλυώδη ἀέρα ἐλάχιστον αὐτοῦ ἀντιλαμβάνονται , ὡς εἰ καὶ μετὰ δυσμὰς αὐτοῦ ἀντελαμβάνοντο · ἔνθεν τὸ ἁλουργὸν τῆς ἴριδος φαίνεται χρῶμα . εἰ δὲ καὶ ἄλλα γίνεται χρώματα , ἀλλ’ οὖν ἀνεπαίσθητά εἰσι · τοῦτο καὶ τὸ πέμπτον κεφάλαιον . ἕκτον καὶ τελευταῖον ἦν ζητῆσαι τὴν αἰτίαν τῆς τάξεως τῶν χρωμάτων , διὰ τί τῶν δύο ἰρίδων αἱ προσεχεῖς τελευταῖαι μόναι φοινικοῦν ἔχουσι χρῶμα , τουτέστι τὸ πέρας τῆς μιᾶς καὶ ἡ ἀρχὴ τῆς ἐντός , αἰ δὲ παρ’ ἑκάτερα αὐτῶν πράσινον ἔχουσι χρῶμα , αἱ δὲ κατὰ τὰ πέρατα ἁλουργόν . καὶ ὁ μὲν φαινόμενος Ἀριστοτέλης τὴν θέσιν αἰτιᾶται καὶ τὸ μέγεθος · θέσιν μὲν ἐπὶ τῆς μείζονος ἴριδος τῆς ἔξωθεν , μέγεθος δὲ ἐπὶ τῆς ἐλάττονος τῆς ἔνδοθεν . ἀλλὰ τέως ἐπὶ τῆς ἔνδον εἴπωμεν . φησὶ γάρ , ὅτι ἐπειδὴ μείζων ἐστὶν ἡ ζώνη τῆς ἐντὸς ἴριδος ἡ πρώτη , ἐν δὲ τοῖς μείζοσι μεγέθεσι πλείονες προσπίπτουσιν ὄψεις , οὗ δὲ πλείονες προσπίπτουσιν ὄψεις , οὐ γίνεται ἀπάτη ἢ ἔλαττον γίνεται διὰ τὸ ἀκριβέστερον ἀντιλαμβάνεσθαι τοῦ ὁρατοῦ , τούτου χάριν , ἐπειδὴ ἀπὸ μείζονος περιφερείας , τουτέστι ζώνης , πλείονες ἀνακλῶνται ὄψεις πρὸς τὸν ἥλιον , ἔλαττον ἀπατῶνται . καὶ σχεδὸν τοῦ ἡλίου χρῶμα ὁρῶσι νενοθευμένον τῇ ἀχλύι . διὸ ἐπὶ αὐτῆς τῆς περιφερείας φοινικοῦν ὁρᾶται τῷ τὴν ὄψιν ἀπὸ τοῦ νέφους δι’ ἀχλύος ἔρχεσθαι πρὸς τὸν ἥλιον , ὡς εἰ ἐκεῖ ὄντος τοῦ ὄμματος , ἔνθα εἰσὶ τὰ νέφη , διὰ ἀχλύος ἐπέμποντο ἀπ’ αὐτοῦ αἱ ὄψεις πρὸς τὸν ἥλιον . τὸ αὐτὸ δὲ καὶ ἐπὶ πάσης ἀνακλάσεως . οὐδὲν γὰρ διαφέρει τὸ ἀνακλωμένην τὴν ὄψιν ἀπὸ τοῦ ἐνόπτρου φέρεσθαι παρὰ τὸ ὁρατόν , πλὴν ὅτι νῦν μὲν ἀκριβέστερον αὐτοῦ ἀντελαμβάνετο , ὅταν κατ’ εὐθυωρίαν , ἀμυδρότερον δ’ ἐπὶ τῆς ἀνακλάσεως . τοῦτο δὲ διὰ τὸ ἐπὶ πολὺ ἐκπεμπομένην τὴν ὄψιν ἀτονεῖν . τοῦτο δέ , ὅτι μικροῦ ὄντος τοὐ ἐνόπτρου πολλάκις ὀλίγαι προσπίπτουσιν αὐτῷ ὄψεις , αἵτινες ἀνακλώμεναι | πρὸς τὸ ὁρώμενον μικρὸν αὗται οἴονται . διὰ ταύτην μὲν οὖν τὴν αἰτίαν ἡ μεγίστη περιφέρεια ἐπὶ τῆς ἐντὸς ἴριδος φοινικοῦν ἐμφαίνει τὸ χρῶμα . ἡ δ’ ἐχομένη αὐτοῦ ἐπειδὴ ἐλάττων ἐστίν , ἐλάττονες αὐτῇ προσπίπτουσιν ὄψεις καὶ ἐλάττονες ἀνακλῶνται πρὸς τὸν ἥλιον καὶ διὰ τοῦτο πλέον ἀπατῶνται καὶ οὐκ ἀκριβῶς ἀντιλαμβάνονται τοὐ ἡλίου . ἔνθεν μετὰ τὸ φοινικοῦν γίνεται χρῶμα τὸ πράσινον . ἐπειδὴ δὲ ἔτι ἐλάττων ἡ τρίτη περιφέρεια , ἔτι ὀλίγαι εἰσὶν αἱ ἀπ’ αὐτῆς ἀνακλώμεναι ὄψεις περὶ τὸν ἥλιον , καὶ τούτου χάριν πλέον ἀπατώμεναι ὡς εντι μελάντερον οἴονται τὸν ἥλιον καὶ γίνεται τὸ ἁλουργόν . ταῦτα μὲν οὖν ἐπὶ τῆς ἐντὸς ἴριδος αἰτιᾶται τὸ μέγεθος τῆς τῶν χρωμάτων τάξεως ὁ Ἀριστοτέλης , ἐπὶ δὲ τῆς ἐκτὸς τὴν θέσιν τῶν νεφῶν . ἐπειδὴ γὰρ τὰ νέφη ἐκεῖνα , ἐν οἷς ἐμφαίνεται ἡ τὸ φοινικοῦν ἔχουσα χρῶμα περιφέρεια , πλησίον ἐστὶ τῆς ὄψεως , μὴ ἀποκάμνουσα ἡ ὄψις τῷ πολλῷ διαστήματι προσπίπτουσα αὐτοῖς καὶ ἀνακλωμένη πρὸς τὸν ἥλιον ἔλαττον ἀπατᾶται διὰ τὸ σχεδὸν τὸ τοῦ ἡλίου χρῶμα ὁρᾶν , λέγω δὴ τὸ φοινικοῦν . τὰ δ’ ἄλλα νέφη , ἐν οἷς εἰσιν αἱ ἄλλαι περιφέρειαι , πόρρω μὲν ὄντα , ἐπειδὴ ἐκ διαστήματος ὄψις ἀνακλᾶται πρὸς τὸν ἥλιον , ἐξασθενεῖ καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἀκριβῶς ἀντιλαμβανομένη ποῦ μὲν ποιεῖ τὸ πράσινον χρῶμα , ποῦ δὲ τὸ ἁλουργόν . ταύτας μὲν οὖν τὰς αἰτίας τῆς τῶν χρωμάτων τάξεως ἀποδίδωσιν ὁ φαινόμενος Ἀριστοτέλης . ἀλλ’ ὁ δαιμόνιος ἔφησεν † ἓξ ὄντων τῶν εἰρημένων αἰτιῶν ἐπὶ τῶν δύο γίνεσθαι ἰρίδων · καὶ γὰρ καὶ ἐπὶ τῆς ἐκτὸς δύναται αἰτιάσασθαι τὸ μέγεθος καὶ ἐπὶ τῆς ἐντὸς τὴν θέσιν . τί δήποτε τὸ μὲν ταύτῃ ἀπένειμας , τὸ δὲ ταύτῃ ; φέρε οὖν , ὡς ἐπέστησεν ὁ ἡμέτερος πρόγονος , εἴπωμεν τὴν αἰτίαν τῆς τάξεως τῶν χρωμάτων . ἐπειδὴ γὰρ ἐκ τοῦ ὄμματος πιπτουσῶν ἀκτίνων ἡ κτὰ κάθετον φερομένη πρὸς τὸ ὁρατόν , ἥτις καὶ ἄξων ἐστὶ τῶν γινομένων κώνων , ἰσχυροτέρα ἐστὶ τῶν μὴ κατὰ κάθετον , ἀλλὰ πλαγίων φερομένων καὶ τούτων αἱ πρὸς τῇ καθέτῳ ἰσχυρότεραί εἰσι τῶν πόρρω τῆς καθέτου ) , συμβαίνει τὴν μὲν κάθετον ὡς ἰσχυροτάτην οὖσαν μὴ πάσχειν ἀπάτην ἢ σπανίως ἔχειν , τὰς δὲ πρὸς τῇ καθέτῳ πάσχειν μὲν ἀπάτην , ὀλίγην δέ , τὰς δὲ πόρρω πολλὴν πάσχειν ἀπάτην . τούτων οὕτως ἐχόντων ἐπὶ τῆς ἴριδος φαίνονται ὄψεις πολλαὶ παρὰ τὰ νέφη , ὧν ἡ μέν ἐστι κάθετος , αἱ δὲ παρὰ τὴν κάθετον πίπτουσιν , αἱ δὲ πόρρω τῆς καθέτου . ἀλλ’ ἡ μὲν κάθετος ἐμπίπτει ἐπὶ τὸ μεταξὺ τῶν δύο ἰρίδων , ἐπὶ τὸ τῶν μεταξὺ δύο φοινικῶν περιφερειῶν , ἔνθα οὐδὲν ὅλως ἀπατηλὸν φαίνεται χρῶμα · μεταξὺ δὲ τῶν δύο ἰρίδων ἐστί τις χώρα χωρὶς χρώματος ἀπατηλοῦ . ἐπειδὴ οὖν ἰσχυρῶς ἀντιλαμβάνεται κάθετος ἐκείνου τοῦ τόπου , ἐν ᾧ πίπτει , χάριν οὐχ ὁρᾶται ἐκεῖσε χρῶμα ἀπατηλόν . τοῦτο γὰρ ἐλέγομεν καὶ ἐπὶ τῆς ἄγω , διὰ τί κρίκος φαίνεται καὶ οὐχὶ τύμπανον · ἐπειδὴ ἡ κατὰ κάθετον φερομένη πρὸς τὴν σελήνην ὄψις ἰσχυρὰ οὖσα οὐκ ἀπατᾶται , ἀλλ’ ἀκριβῶς ἀντιλαμβάνεται , τοῦτο οὖν κἀνταῦθα συμβαίνει , ἔνθα ἡ κάθετος πίπτει , μὴ γίνεσθαι χρῶμα ἐπείσακτον . αἱ δὲ παρὰ τὴν κάθετον πίπτουσαι εὐθεῖαι , ἐπειδὴ οὔτε οὕτως εἰσὶν ἰσχυραὶ ὥσπερ ἡ κάθετος οὕτε οὕτως ἀσθενεῖς ὥσπερ αἱ πόρρω τῆς καθέτου , τούτου χάριν ποιοῦσι μὲν ἀπάτην , ἐλαχίστην δέ . καὶ σχεδὸν αὐτὸ τὸ χρῶμα τοῦ ἡλίου ὁρῶσι νενοθευμένον διὰ τῆς ἀχλύος . ὅθεν μετὰ τὸν ἀργὸν χρώματος ἐκεῖνον τόπον , ἔνθα ἡ κάθετος ἐπιγίνεται , αἱ περὶ αὐτὸν περιφέρειαι φοινικοῦν ἔχουσι τὸ χρῶμα · σχεδὸν γὰρ τὸ φοινικοῦν πλησίον ἐστὶ τοῦ λαμπροῦ κατὰ τὴν ὁμοιότητα . αἱ δὲ πόρρω τῆς καθέτου πίπτουσαι ὄψεις ἐπὶ τὰ πόρρω νέφη , ἐπειδὴ πλεῖον διάστημα ἀνύουσαι ἀνακλῶνται πρὸς τὸν ἥλιον καὶ ἀσθενεῖς γίνονται , τούτου χάριν ἀμυδρότερον ἀντιλαμβανόμεναι διὰ τὸ δεύτερον λῆμμα ποιοῦσι τὸ πράσινον χρῶμα ἐν ἑκατέρᾳ ἴριδι μετὰ τὸ φοινικοῦν . αἱ δ’ εντι πόρρω τῆς καθέτου πίπτουσαι , ἐπειδὴ μᾶλλον ἄτονοί εἰσιν ὡς διὰ πολλοῦ διαστήματος ἀνακλώμεναι , ἔτι ἀμυδρῶς ἀντιλαμβάνονται τοῦ λαμπροῦ καὶ ποιοῦσι τὸ ἁλουργὸν μελάντερον ὂν τοῦ πρασίνου , κείμενον δὲ αὐτοῦ ἐφεξῆς ἐν ἑκατέρᾳ ἴριδι . ταύτην μὲν τὴν αἰτίαν τῆς τάξεως τῶν χρωμάτων ἀποδέδωκεν ὁ μέγας φιλόσοφος . φέρε δὲ ἡμεῖς οἷον τροφεῖα ἀπονέμοντες Ἀριστοτέλει δείξωμεν αὐτὸν ταὐτὰ λέγοντα καὶ οὐ κατὰ τὸ φαινόμενον . φησὶ γὰρ αὐτὸς ἐν τῇ λέξει · ἡ μὲν οὖν πρώτη τῶν ἔξω φοινικείαν ἔχει · ἀπὸ γὰρ μεγίστης περιφερείας πλείστη ὄψις προσπίπτει πρὸς τὸν ἥλιον . τὸ δὲ πλείστη ἀκουστέον οὐ κατὰ τὸ ποσὸν τῶν ἀκτίνων , ὥσπερ ἐλέγομεν πρότερον , ὅτι πολλαὶ ὄψεις ἀπὸ τῆς μείζονος περιφερείας ἀνακλώμεναι πρὸς τὸν ἥλιον ἀκριβέστερον ἀντιλαμβάνονται , ἀλλὰ κατὰ τὴν δύναμιν πλείστη , πλείστη , ἰσχυρά . ἐπειδὴ οὖν πόρρω εἰσὶ τῆς καθέτου αἱ πρὸς τὴν μείζονα περιφέρειαν προσπίπτουσαι ὄψεις , καὶ διὰ τοῦτο ὡς ἰσχυρότεραι οὖσαι τῶν ἄλλων ἔλαττον ἀπατῶνται καὶ ποιοῦσι τὸ φοινικοῦν χρῶμα . εἰρηκὼς γὰρ πλείστην εἶναι τὴν ὄψιν τὴν ἐκεῖθεν ἀνακλωμένην τουτέστιν ἰσχυράν , ἐσιώπησε τὴν αἰτίαν , δι’ ἥν ἐστι ἰσχυρά , ὅτι διὰ τὸ πλησίον αὐτὴν εἶναι τῆς καθέτου . καὶ ἐντεῦθεν ἐνομίσθη τῷ μεγέθει τῆς περιφερείας καὶ τῷ πλήθει τῶν ὄψεων καὶ τῇ θέσει τῶν νεφῶν ἀποδιδόναι τὴν αἰτίαν τῆς τάξεως τῶν χρωμάτων . ταῦτα ἔχει ἡ θεωρία . p . 373b32 Ὃτι μὲν οὖν ἀνάκλασις ἡ ἶρις τῆς ὄψεως ἐστι πρὸς τὸν ἥλιον , φανερόν · διὸ καὶ ἐξ ἐναντίας γίνεται . Touxo γὰρ ἦν ἀξίωμα τῆς ἀνακλάσεως , ὥστε τὸ κάτοπτρον ἐξ ἐναντίας εἶναι τοῦ ὁρῶντος καὶ τοῦ | ὁρωμένου . p . 373b35 Καίτοι ἄμφω ἀνάκλασις , ἀλλ’ ἡ τῶν χρωμάτων ποικιλία διαφέρει . Τὸ πρῶτον ζήτημα , τί δήποτε ἡ μὲν μονίχρους καὶ λευκή , ἡ δὲ τρίχρους καὶ ποικίλη . p . 374a1 Ἡ μὲν γὰρ ἀπὸ ὕδατος καὶ μέλανος γίνεται ἀνάκλασις καὶ πόρρωθεν ἢ ἐγγύθεν . Tὰς αἰτίας λέγει τοῦ προβλήματος . διὰ μὲν γὰρ τοῦ εἰπεῖν ἀπὸ ὕδατος καὶ μέλανος ἐσήμανεν , ὅτι ἡ μὲν ἶρις ἀπὸ καθύγρων νεφῶν γινομένη ποικίλον ἔχει τὸ χρῶμα , ἡ δὲ ἅλως ἀπὸ λεπτοῦ νέφους γινομένη λευκόν . διὰ δὲ τοῦ εἰπεῖν πόρρωθεν ἢ ἐγγύθεν τὴν δευτέραν αἰτίαν εἶπεν , ὅτι ποῦ μὲν κατὰ κάθετον , ποῦ δὲ κτὰ διάμετρον ἀνακλωμένη ἡ ὄψις διάφορα ποιεῖ χρώματα , ποῦ μὲν λευκόν , ποῦ δὲ μέλαν . p . 374a3 Φαίνεται δὲ τὸ λαμπρὸν διὰ τοῦ μέλανος μὲν φοινικοῦν . Μετὰ τὸ πρῶτον πρόβλημα δέον εἰπεῖν τὸ δεύτερον , ὁ δὲ οὐ τοῦτο ποιεῖ , ἀλλὰ τὸ πρῶτον λῆμμα λέγει τριῶν λημμάτων , ὅτι τὸ λαμπρὸν ἢ διὰ μέλανος ἢ ἐν μέλανι θεωρούμενον φοινικοῦν ὁρᾶται . καὶ τούτων παραδείγματα λέγει τοῦ μὲν ἐν τῷ μέλανι φαινομένου λαμπροῦ τὴν φλόγα τὴν ἐν καπνῷ , τοῦ δὲ διὰ μέλανος τὸν ἥλιον ἀνίσχοντα . εἶτα φέρει παράδειγμα καὶ ἐπὶ τοῦ χρώματος τῆς ἴριδος τοῦ φοινικοῦ , ὅτι καὶ ἐνταῦθα δι’ ὀλίγης ἀχλύος ὁρώμενος ἥλιος φοινικοῦς φαίνεται , ἐπὶ δὲ τῆς ἃλω διὰ λεπτοτάτης ἀχλύος δίεισιν ἡ ὄψις πρὸς τὴν σελήνην . καὶ διὰ τοῦτο οὐ γίνεται ἐκεῖ χρῶμα βαθύ , ἀλλὰ λευκόν . p . 374a11 ἔτι δὲ περὶ αὐτὸν μὲν τὸν ἥλιον οὐ γίνεται διατριβὴ τοιαύτη συστάσεως , ἀλλ’ ἢ ὕει ἢ διαλύεται . Τὸ δεύτερον ζήτημα , τί δήποτε ἶρις οὐ γίνεται περὶ τὸν ἥλιον , ἀλλὰ κατὰ διάμετρον . καὶ ἔλυσεν εἰπών , ὅτι περὶ τὸν ἥλιον ὄντος νέφους οὐ γίνεται πολὺς χρόνος μεταξὺ τῶν ῥανίδων καὶ τοῦ ὑετοῦ , ἀλλὰ ταχὺ εἰς ὕδωρ μεταβάλλεται τὸ νέφος ἢ διαλύεται , ἡ δὲ ἶρις δεῖται παρατάσεως τοῦ μέσου χρόνου . p . 374a19 ἐφαίνετο δ’ ἂν ἡ ἶρις ὅλη ὣσπερ ἡ περὶ τοὺς λύχνους . ᾿Εντεῦθεν δείκνυσιν , ὅτι τὰ λεγόμενα ἐπὶ ἴριδος οὐκ ἐπὶ πάσης ἴριδος λέγεται , ἀλλὰ μόνης τῆς κατὰ ἀνάκλασιν γινομένης ἀπὸ τῶν νεφῶν πρὸς τὸν ἥλιον . p . 374a29 ’H δὲ ἀπὸ τῶν κωπῶν ἀναφερομένων ἑκτῆς θαλάσσης ἶρις . Ἐντεῦθεν ἑτέραν ἶριν παραδίδωσιν , ἥτις μεταξύ ἐστι τῆς λυχνιαίας ἴριδος καὶ τῆς ἐν τοῖς νέφεσιν . αὗται μὲν γὰρ κατὰ πᾶν εἰσιν ἀνόμοιαι · αἱ δὲ νῦν λεγόμεναι , τουτέστιν ἡ ἀπὸ τῶν κωπῶν γινομένη ἐν τῇ θαλάττῃ καὶ ἀπὸ τῶν ῥανίδων τῶν πρὸς τὸν ἥλιον ῥαινομένων , κοιναί εἰσι τῶν δύο ιριοων ὡς ἄμφω κάτα τι μετέχουσαι . p . 374b9 Δεῖ γὰρ νοήσαντας , ὣσπερ εἴρηται , πρῶτον καὶ ὑποθεμένους , ὅτι λαμπρὸν ἐν τῷ μέλανι ἢ διὰ τοῦ μέλανος χρῶμα ποίει φοινικοῦν . Ἐντεῦθεν τὰ τρία λήμματα παραδίδωσιν . ἀλλ’ ἐπειδὴ τοῦ πρώτου ἐμνήσθη ἀνωτέρω , πάλιν ἐπαναλαμβάνει αὐτό , ἵνα συνεχῆ ποιήσηται τὴν περὶ αὐτῶν διδασκαλίαν . τούτου χάριν εἶπεν ὥσπερ εἴρηται καὶ τὸ ὑποθεμένους ἀντὶ τοῦ ‘λήμματα λαβόντας’ . ὑποθέσεις γάρ εἰσι τὰ λήμματα . p . 374b11 Δεύτερον δέ , ὅτι ἡ ὄψις ἀποτεινομένη ἀσθενεστέρα γίνεται καὶ ἐλάττων . Τὸ δεύτερον λῆμμα τοῦτ’ ἔστιν · ἀλλὰ ζητητέον , πῶς ἡ ὄψις ἀποτερνομένη ἐλάττων γίνεται · μείζω γὰρ μᾶλλον ἔδει λέγειν . ἢ ἐλάττονα λέγει αὐτὴν γίνεσθαι κατὰ τὴν δύναμιν , τουτέστιν ἄτονον . ᾧ δῆλον , ὅτι καὶ πλείονα ὅταν αὐτὴν λέγῃ , δυνάμει αὐτὴν λέγει πλείονα , οὐ μεγέθει . οὐκοῦν συμφωνεῖ ἡ τοῦ μεγάλου φιλοσόφου ἐξήγησις πρὸς τὴν ἔννοιαν τοῦ Ἀριστοτέλους ἐπὶ τῆς τάξεως τῶν χρωμάτων τῆς ἴριδος . πλείστην γὰρ εἶπεν ὄψιν ἀν.ακλᾶσθαι ὁ Ἀριστοτέλης ἀπὸ τῆς μείζονος περιφερείας οὐ τῷ ποσῷ , ἀλλὰ τῇ δυνάμει , ὡς εἴρηται . p . 374b15 Θεωρείσθω μὲν οὖν ταῦτα ἐκ τοῦ περὶ αἰσθήσεις . ’Ev τῇ Περὶ αἰσθήσεως καὶ αἰσθητοῦ πραγματείᾳ τὰ συμβαίνοντα τῇ ὄψει . ἐκεῖ οὖν ἡμᾶς ἀποπέμπει . p.374b22 Διαφέρει οὐδὲν τὸ ὁρώμενον μεταβάλλειν ἢ τὴν ὂψιν · ἀμφοτέρως ἔσται ταὐτόν . Νῦν τὰ δύο φησὶ λήμματα , ὅτι τὰ πόρρω φαινόμενα μελάντερα φαί - νονται † καὶ κατὰ ἀνάκλασιν ὁρῶμεν , ἐπὰν αὐτὸ μὲν ἐγγὺς ᾖ , τὸ δ’ ἔνοπτρον μακρόν . οὐδὲν γὰρ διαφέρει τὸ ὁρώμενον πόρρωθεν ὂν τῆς ὄψεως μεταβάλλειν ἀπὸ τοῦ οἰκείου μεγέθους καὶ μικρὸν ὁρᾶσθαι τῷ τὴν ὄψιν διὰ τὴν πολλὴν πορείαν ἐξασθενεῖν καὶ ἠττον ἀντιλαμβάνεσθαι τοῦ ὁρατοῦ καὶ διὰ τοῦτο μικρὸν αὐτὸ ὁρᾶν . ὧν τὸ μὲν γίνεται ἐπὶ τοῦ κατ᾿ εὐθυωρίαν κειμένου μηκόθεν [ ὁρᾶν ] , τοῦτο δ᾿ ἐπὶ τοῦ κατὰ ἀνάκλασιν ὁρῶμεν . p . 374b24 Συμβαίνει γάρ , ὅταν ᾖ τοῦ ἡλίου νέφος πλησίον . Ἔτι κατασκευάςει , ὅτι ἐπὶ τὸ πλέον προϊοῦσα ἡ ὄψις καὶ ἀτονοῦσα μελάντερον ὁρᾷ τὸ αἰσθητόν . εἰ γὰρ ᾖ ὑπὸ τὸν ἥλιον νέφος λεπτὸν καὶ λευκόν , διὰ τὸ διαπεφορῆσθαι ὑπὸ τοῦ ἡλίου εἰ μὲν ἄντικρυς αὐτὸ Θεασόμεθα , λευκὸν αὐτὸ ὁρῶμεν , εἰ δὲ δι᾿ ὕδατος , μελάντερον , ἐπειδὴ πλείω βαδίζει ἡ ὄψις καὶ | ὡς διὰ πλείονος περιόδου φερομένη ἐξασθενεῖ . ἂντικρους γὰρ αὐτὸ θεωμένη κατὰ μίαν εὐθεῖαν αὐτοῦ ἀντελαμβάνετο , κατὰ δὲ ἀνάκλασιν διὰ δύο . δέδεικται δέ , ὅτι παντὸς τριγώνου αἱ δύο πλευραὶ τῆς λοιπῆς μείζονές εἰσιν . p . 374b30 Ἡ μὲν οὖν ἰσχυροτέρα εἰς φοινικοῦν χρῶμα μετέβαλεν . Ἐντεῦθεν τἀς αἰτίας λέγει τῶν χρωμάτων . ἡ γὰρ εἰς τὰ πλησίον νέφη προσπίπτουσα ὄψις ὡς ἄν ὀλίγον ἀνιοῦσα διάστημα καὶ δι᾿ ὀλίγου ἀέρος ἀχλυώδους ἐλάττονα πάσχει καὶ τὴν ἀπάτην · αἱ δὲ ἄλλαι ὄψεις διὰ τὸ πολὺ διάστημα διϊέναι καὶ διὰ τὸ διὰ πολλοῦ ἀχλυώδους ἀέρος ὁρᾶν τὸ λαμπρὸν μέλαν αὐτὸ ὁρῶσιν , ὡς εἴρηται . p . 374b33 Ἀλλ᾿ ἐν τοῖς τρισὶν ὣσπερ καὶ τοῖς ἄλλοις τὰ πλεῖστα , καὶ τούτων ἒσχε τέλος . Ὥσπερ , φησίν , ἐν τοῖς πᾶσι τὸ τριπλοῦν θεωρεῖται ( πάντα γὰρ ἔχουσι καὶ πρῶτα καὶ μέσα καὶ ἒσχατα ) · πρῶτον μὲν τὸ φοινικοῦν χρῶμα , δεύτερον τὸ πράσινον , τρίτον τὸ ἁλουργόν . καὶ διὰ τοῦτο τρίχρους ἡ ἶρις · οὐδὲν δὲ ἐν αὐτῇ ἄλλο αἰσθητὸν φαίνεται ἄρα , εἰ μήπου ἀνεπαίσθητόν ἐστι . βούλεται γὰρ ὁ Πτολεμαῖος ἑπτὰ χρώματα εἶναι τῆς ἴριδος . ἀλλ᾿ ὅσον ἐπὶ τούτῳ , Ἀριστότελες , εἰ πάντα ἔχει πρῶτα , μέσα , ἔσχατα , οὐκ ἔστιν ἄμεσον ἐναντίον , ὡς σὺ φῄς · καλῶς γὰρ ἔφη Πλάτῶν πάντα ἔμμεσα εἶναι . ἐπὶ γὰρ ἀρτίου καὶ περισσοῦ ὁ μέσος περισσάρτιος , καὶ μεταξὺ νόσου καὶ ὑγείας ἡ οὐδετέρα κατάστασις , ἵνα μὴ ἀθρόα μεταβολὴ ὑπάρχῃ ἐν τῷ παντί . p . 374b35 Διὸ καὶ ἶρις τρίχροος φαίνεται , ἑκατέρα μέν , ἐναντίως δέ . ‘Εκατέρα μὲν ἶρις τρίχροος εἶναι διὰ τὸ πάντα τριττὰ εἶναι , ἀλλ’ ἐναντίως , τουτέστιν ἡ μὲν μείζων ἶρις ἐλαχίστην περιφέρειαν ἔχει φοινεκείαν , ἡ δὲ ἐλάσσων τὴν μεγίστην . ἐπὶ δὲ τοῦ ἁλουργοῦ τὸ ἀνάπαλιν · ἡ μὲν μείζων τὴν μεγίστην , ἡ δ’ ἐλάσσων τὴν ἐλάσσονα . ἐπὶ δὲ τοῦ πρασίνου ἄμφω μέν ἐστιν ἡ τοιαύτη περιφέρεια . p . 375a1 Ἡ μὲν οὖν πρώτη τὴν ἔξω φοινικείαν ἔχει · ἀπὸ με · γίστης γὰρ περιφερείας πλείστη προσπίπτει ὄψις πρὸς τὸν ἥλιον . Ἐντεῦθεν ἡ αἰτία τῆς τάξεως τῶν χρωμάτων , καὶ δὴ ὡς εἴρηται ἐν τῇ θεωρίᾳ , τὸ πλείστην ὡς πρὸς τὴν δύναμιν δεῖ λαβεῖν , οὐ πρὸς τὸ πλῆθος τῆς ὄψεως . Πρᾶξις λη . p . 375a7 Τὸ δὲ ξανθὸν φαίνεται διὰ τὸ παράλληλα φαίνεσθαι . ἐπειδὴ τῇ προτεραίᾳ δείξας ἦν ὁ φιλόσοφος τὴν αἰτίαν , δι’ ἣν τρίχρους ἡ ἶρις , διὰ τὸ καὶ ἐν τοῖς κατὰ ἔμφασιν γινομένοις εἶναι καὶ πρῶτα καὶ μέσα καὶ ἔσχατα , ὥσπερ ἐν πᾶσι τοῖς καθ’ ὑπόστασιν , ὁρῶμεν δὲ καὶ ἕτερον χρῶμα ἐν τῇ ἴριδι παρὰ τρία τὰ εἰρημένα , λέγω δὴ φοινικοῦν , πράσινον , ἁλουργόν ( γίνεται γὰρ ἐν αὐτῇ καὶ ξανθὸν χρῶμα ) , ἄξιόν ἐστιν ἀπορῆσαι , πῶς τρίχρουν λέγει εἶναι τὴν ἶριν καὶ τοῦ ξανθοῦ χρώματος κατ’ αὐτὴν ἐμφαινομένου . ἢ ῥητέον , ὅτι τρία χρώματα λέγει εἶναι τῆς ἴριδος ὁ φιλόσοφος κατὰ ἀνάκλασιν γινόμενα , τὸ φοινικοῦν λέγω καὶ τὸ πράσινον καὶ τὸ ἁλουργόν . τὸ γὰρ ξανθὸν οὐ γίνεται κατὰ ἀνάκλασιν , ἀλλὰ μᾶλλον κατὰ κρᾶσιν τοῦ φοινικοῦ καὶ τοῦ πρασίνου χρώματος · κιρνωμένου γὰρ τοῦ φοινικοῦ καὶ τοῦ πρασίνου γίνεται τὸ ξανθὸν χρῶμα . καὶ ὅτι τοῦτο ἀληθές ἐστι , καὶ ὅτι δυνατὸν ἀπὸ κράσεως τινων χρωμάτων ἕτερον γίνεσθαι χρῶμα , δείκνυσιν ὁ Ἀριστοτέλης διὰ ἓξ ἐπιχειρημάτων . ὧν τὸ πρῶτον τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον · ἐὰν ἧττον μέλαν παρὰ μελάντερον παραβληθῇ , δόξει λευκὸν εἶναι τὸ ἧττον μέλαν διὰ τὸ τὰ ὅμοια ἐν τοῖς ὁμοίοις λανθάνειν . ἰδοὺ γοῦν ἧττον ῥυπαρὰ ἱμάτια παρὰ τὰ μᾶλλον ῥυπαρὰ παραβαλλόμενα καθαρὰ εἶναι δοκεῖ . τούτων οὕτως ἐχόντων , ἐπὰν μελάν - τερον ᾖ τὸ νέφος , ἐν ᾧ ἐστιν ἡ ἶρις , συμβαίνει τὸ φοινικοῦν πρὸς τὸ μέλαν παραβαλλόμενον * * * πρὸς τὸ μέλαν νέφος παραβαλλόμενον ξανθὸν φαίνεσθαι , ἐπειδὴ ὕφεσιν ἔχει τὸ πράσινον πρὸς τὸ μέλαν · ἧττον γάρ ἐστι μέλαν . οὐκοῦν εἰ πρὸς τὸ πάνυ μέλαν λευκὸν φαίνεται τὸ φοινικοῦν , πρὸς τὸ ἧττον μέλαν , τουτέστι τὸ πράσινον , ξανθὸν φανήσεται . τοῦτο πρῶτον . δεύτερον ἐπιχείρημα · ὅτι γὰρ ἀληθές ἐστι καὶ τὸ ξανθὸν κατὰ κρᾶσιν γίνεσθαι τοῦ φοινικοῦ καὶ τοῦ πρασίνου , δῆλον , ἐπειδὴ λεπτυνομένου τοῦ νέφους , ἐν ᾧ ἐστιν ἡ ἶρις , καὶ ἀπομαραινομένου λευκὸν γίνεται φοινικοῦν ἔτι χρῶμα . ἀλλὰ τοῦτο τὸ λευκὸν ὡς πρὸς τὸ πράσινον παραβαλλόμενον ποιεῖ ξανθὸν χρῶμα , ὥστ’ ἐκ πρασίνου καὶ ξανθοῦ καὶ ἁλουργοῦ μόνον ἐνίστασθαι χρῶ · μάτων τὴν ἶριν , μὴ ἐμφαίνεσθαι δὲ τὸ φοινικοῦν . τρίτον ἐπιχείρημα · ὅτι γὰρ τὸ ἧττον μέλαν πρὸς τὸ μελάντατον παραβαλλόμενον λευκὸν φαίνεται , δῆλον ἐκ τῆς γινομένης ἴριδος ἀπὸ τῆς σελήνης ἐπειδὴ γὰρ αὕτη ἧττόν ἐστι θερμοποιὸς ἡ κατὰ τὸν ἥλιον , συμβαίνει μὴ διαλύειν αὐτὴν τὰ νέφη , ἀλλὰ μένειν παχέα · ἔνθεν μελάντατά εἰσιν ταῦτα , ἐν οἷς γίνεται ἡ ἀπ’ αὐτῆς ἶρις ) ἄλλως τε καὶ διὰ τὸ ἐν νυκτὶ γίνεσθαι , τὴν δὲ νύκτα συμπράττειν πρὸς τὴν πάχυνσιν τοῦ νέφους . ἐπειδὴ οὖν | παχύτατόν ἐστι τοῦτο τὸ νέφος καὶ μελάντατον , συμβαίνει τὰ ἰριοειδῆ χρώματα γινόμενα ἀπὸ τῆς πρὸς αὐτὴν ἀνακλάσεως ὡς πρὸς τὸ μέλαν νέφος παραβαλλόμενα λευκὰ φαίνεσθαι , καὶ διὰ τοῦτο λευκή ἐστιν ἀπ’ αὐτῆς ἶρις . ὁρᾷς , ὅτι δυνατὸν ἀπὸ τῆς πρὸς ἕτερον χρῶμα παραβολῆς ἐξ ἑτέρου χρώματος ἕτερον γίνεσθαι . τοῦτο τρίτον . τέταρτον ἐπιχείρημα · ὅτι γὰρ ἀπὸ τῆς πρὸς ἕτερον χρῶμα παραβολῆς ἕτερον γίνεται χρῶμα , δῆλον · ἰδοὺ γοῦν τὰ ποικίλματα τὰ ἐν τοῖ ἱματίοις γινόμενα ἄλλα παρ’ ἄλλα τιθέμενα ἄλλας διαφορὰς ποιοῦσι χρωμάτων διὰ τὴν ἐξ αὐτῶν γινομένην κρᾶσιν . ὅθεν οἱ περὶ τὰς σμαράγδους δεινοὶ ἔν τισιν ὥραις διακειμένου καλῶς τοῦ ἀέρος ἐπιδεικνύουσι τὰς σμαράγδους διὰ τὸ τῇ παραθέσει τῇ πρὸς τὸν ἀχλυώδη ἀέρα λαμπρὸν αὐτοῦ φανῆναι τὸ χρῶμα . τοῦτο τέταρτον . πέμπτον ἐπιχείρημα · ἰδοὺ γὰρ καὶ ἡ ἁλουργίς , τουτέστιν ἡ πορφύρα , ἐν ἄλλοις καὶ ἄλλοις ἱματίοις ἐπιβαλλομένη — ἀπὸ γὰρ τοῦ λευκοῦ καὶ τοῦ πορφυροῦ ἕτερον χρῶμα γίνεται , ἄλλο δ’ ἐν ξανθοῖς καὶ χρυσοειδέσιν · ἀπὸ γὰρ τῆς αὐτῶν κράσεως ἕτερον γίνεται χρῶμα . <τοῦτο> πέμπτον . ἕκτον καὶ τελευταῖον ἐπιχείρημα · ὁρῶμεν γὰρ καὶ τοὺς ποικιλτὰς τῶν ἱματίων μὴ ἐργαζομένους πρὸς τὸν λύχνον , ἐπειδὴ ἀχλυώδους ὄντος τοῦ ἀέρος διαφορὰ χρωμάτων γίνεται ἀπὸ τῶν χρωμάτων , ἐν οἷς ἐργάζονται , καὶ ἀπάτη αὐτοῖς γίνεται διὰ τὴν ποικιλίαν τῶν γινομένων ἀπὸ τῆς κράσεως χρωμάτων . καὶ ταῦτα μὲν ὁ Ἀριστοτέλης . ὁ δὲ μέγας φιλόσοφος προσεῦρε καὶ ἕτερον ἐπιχείρημα , ὅτι οὐκ ἔστιν ἀνάκλασις τὸ ξανθὸν χρῶμα . εἰ γὰρ ἦν ἀνάκλασις , ἔδει πρὸ τοῦ φοινικοῦ γίνεσθαι , ἐπειδὴ ἧττον ἔχει τὴν ἀπάτην ἡ ὄψις ἐν τῷ ξανθῷ ἤπερ ἐν τῷ φοινικῷ · τὸ γὰρ ξανθὸν πρὸς τῷ λευκῷ μᾶλλόν ἐστιν . ὥσπερ οὗν τὸ φοινικοῦν πρὸ τοῦ πρασίνου γίνεται διὰ τὸ ἧττον αὐτοῦ ἔχειν ἀπάτην , * * * μέχρι τούτων ἀποδείξας ὁ φιλόσοφος , ὅτι τὸ ξανθὸν χρῶμα ἀπὸ τῆς κράσεως γίνεται τοῦ φοινικοῦ καὶ τοῦ πρασίνου , ὥσπερ καὶ ἄλλα τινὰ χρώματα , ζητεῖ τὴν αἰτίαν , δι’ ἣν ἡ ἐντὸς ἶρις λαμπροτέρα φαίνεται τῆς ἐκτός , καὶ αἰτιᾶται τὴν θέσιν τῶν νεφῶν . ἐπειδὴ γάρ , φησί , τὰ τῆς ἐντὸς ἴριδος νέφη πλησιώτερόν ἐστι τῆς ὄψεως , μᾶλλον ἡ ὄψις ἀκριβέστερον αὐτῶν ἀντιλαμβάνεται · μὴ ἀποκάμνουσα οὖν ἡ ὄψις σφοδρότερα καὶ λαμπρότερα οἴεται τὰ χρώματα . ἐπὶ δὲ τῆς ἔξω ἴριδος ἐπειδὴ πόρρω εἰσὶ τὰ νέφη τῆς ὄψεως , ἀποκάμνουσα ἡ ὄψις ἔλαττον ἀντιλαμβάνεται τῶν ἐκείνης χρωμάτων . καὶ οὕτω μὲν αὐτός . σὺ δ’ εἰπὲ αἰτίαν εἶναι τὴν κάθετον καὶ τὰς πρὸς τῇ καθέτῳ καὶ τὰς πόρρω τῆς καθέτου , ὡς πρώην εἴρηται . οὕτω προπαρασκευάσας ὁ φιλόσορος , ἃ ἔδει προπαρασκευάσαι περὶ τῆς ἴριδος , δείκνυσι τὴν αἰτίαν , δι’ ἣν κυκλοτερὲς ὑπολαμβάνει σχῆμα ἡ ἶρις καὶ διὰ τί ἡμικύκλιον γίνεται ἢ ἔλαττον ἡμικυκλίου , οὐδέποτε δὲ κύκλος ἢ μείζων ἡμικυκλίου . ἀλλὰ τὴν αἰτίαν , δι’ ἣν κυκλοτερὴς γίνεται ἡ ἶρις καὶ διὰ τί ἡμικύκλιον , ἐν τῇ ἐφεξῆς μαθησόμεθα . ἵνα δὲ τοῖς λεγομένοις παρακολουθήσωμεν , δεῖ λαβεῖν πρῶτον λῆμμα τοιοῦτον · ἐὰν ᾖ ἡμικύκλιον καὶ ἀχθῇ δι’ αὐτοῦ ἡ διάμετρος καὶ ἐπὶ τῆς διαμέτρου ληφθῇ τι σημεῖον , ὃ μή ἐστι κέντρον ἡμικυκλίου , ἀπὸ δὲ τοῦ σημείου ἐκείνου ἀχθῇ τις εὐθεῖα ἐπὶ τὴν περιφέρειαν καὶ ἀπὸ τῆς περιφερείας ἀχθήσεταί τις εὐθεῖα ἐπὶ τὸ πέρας τῆς διαμέτρου , ὡς ἔπι τὸ ζεῦξαι τὴν διάμετρον καὶ τὴν ἄπο τοῦ σημείου ἐπὶ τὴν περιρέρειαν ἀχθεῖσαν εὐθεῖαν , ὥστ’ εἶναι δύο εὐθείας ἐν αὐτῷ τῷ ἡμικυκλίῳ , ἄλλαι δύο εὐθεῖαι οὐ συσταθήσονται λόγον ἔχουσαι τὸν αὐτὸν ταῖς προτέραις . ἔστω γὰρ ἡμικύκλιον τὸ HMN , καὶ ἤχθω αὐτοῦ διάμετρος ἡ ΗΝ , καὶ εἰλήφθω τι σημεῖον ἐπὶ τῆς διαμέτρου , ὃ μή ἐστι κέντρον τοῦ ἡμικυκλίου , τὸ K , καὶ ἔστω μείζων ἡ ΗΚ τῆς ΚΝ · καὶ ἀπὸ τοῦ Κ σημείου τις εὐθεῖα ἐπὶ τὴν περιφέρειαν ἤχθω ἡ ΚΛ , καὶ ἐπεζεύχθω ἡ ΛΗ . λέγω , ὅτι ἐν τῷ ΗΜΝ ἡμικυκλίῳ οὐ συσταθήσονται ἄλλαι δύο εὐθεῖαι τὸν αὐτὸν λόγον ἔχουσαι ταῖς ΗΛ , ΛΚ . * * * καὶ ἐπεί ἐστι ὡς ἡ ΗΛ πρὸς ΛΚ , οὕτως ἡ ΜΗ πρὸς ΜΚ , καὶ ἐναλλὰξ ὡς ἡ ΛΗ πρὸς HM , οὕτως ἡ ΛΚ πρὸς ΜΚ , μείζων δ’ ἐστὶν ἡ ΛΗ τῆς ΜΗ πρὸς γὰρ τῇ διαμέτρῳ ἐστὶ καὶ ἐπὶ μείζονος τῆς περιφερείας , τῆς ΗΜΛ ) , μείζων ἄρα καὶ ἡ ΛΚ τῆς ΜΚ , ἡ πόρρω τοῦ κέντρου τῆς πρὸς τὸ κέντρον , ὅπερ ἄτοπον . † ἐν γὰρ τῇ ΗΚ ἐστίν . οὐκ ἄρα ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἄλλαι δύο εὐθεῖαι συσταθήσονται καὶ τὰ ἑξῆς , ὅπερ ἔδει δεῖξαι . τούτου τοῦ λήμματος προληφθέντος ἀποδείκνυσιν ὁ φιλόσοφος τὴν αἰτίαν , δι’ ἣν κυκλοτερὴς φαίνεται ἡ ἶρις καὶ διὰ τί ἡμικύκλιον , τὸν τρόπον τοῦτον · ἔστω γάρ , φησίν , ὁ ὁρίζων ὁ ΘΗΓ κύκλος · κέντρον δὲ τοῦ ὁρίζοντος ἔστω τὸ Κ , διάμετρος δὲ ἡ ΗΠ , μέλαν δὲ νέφος τὸ ΜΝ . καὶ ἔστω * * * τὸ Κ , τουτέστιν τὸ κέντρον , | ἡ ὄψις · ἀπὸ δὲ τοῦ Κ , τουτέστιν ἀπὸ τῆς ὄψεως , ἐκπεμπέσθω ἀκτὶς πρὸς τὸ ΜΝ νέφος ἡ ΚΜ . καὶ ἀνακεκλάσθω ὡς πρὸς τὸ Η , ὅπερ ἐστὶν ὁ ἥλιος ἀνατέλλων . τὰ γὰρ πράγματα ἀπὸ τῶν ἀρκτικῶν στοιχείων δείκνυσιν ὁ φιλόσοφος , ὅπερ ἐποίησεν ἐν τῇ Περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς . καὶ ποιεῖ τὸ τρίγωνον τὸ ΚΜΗ ἀμβλεῖαν ἔχον τὴν πρὸς τὸ Κ γωνίαν . ὅτι γὰρ ἀναγκαίως ἀμβλεῖά ἐστιν αὕτη , δῆλον , ἐπειδὴ μεταξύ ἐστιν ἡ ὄψις τοῦ τε ἡλίου καὶ τοῦ νέφους , ὑψηλότερον δὲ φαίνεται τὸ νέφος τοῦ ἡλίου διὰ τὸ τὸν ἥλιον πρὸς τῷ ὁρίζοντι εἶναι τέως · ἄλλως τε καὶ ὑπὸ μεγίστης εὐθείας ὑποτείνεται τῆς ΜΗ , ἥτις ἐστὶν ἀνάκλασις . νο - είσθω δὴ τοῦτο τὸ τρίγωνον ἀγειρόμενον καὶ περιαγόμενον περὶ τὸν ΗΠ ἄξονα , ὡς γίνεσθαι κῶνον , οὗ ἡ κορυφὴ τὸ Η , ὅστις κῶνος σύγκειται ἐκ πολλῶν τριγώνων ὁμοίων τῷ ΚΜΗ , ἅπερ τρίγωνα γίνονται ἀπὸ τῶν ὄψεων τῶν προσπιπτουσῶν ἀπὸ τοῦ Κ ἐπὶ τὸ ΜΝ νέφος καὶ ἀνακλωμένων ἐπὶ τὸ Η , τουτέστι τὸν ἥλιον . δηλονότι περιαγωγὴ τοιαύτη κυκλοτερὴς γενή - σεται περὶ τὸ νέφος , καὶ τούτου χάριν κυκλικὸν ἔχει σχῆμα ἡ ἶρις . αἱ γὰρ κάθετοι πᾶσαι τῶν τριγώνων ἐφ’ ἓν σημεῖον πεσοῦνται τὸ Π , ὅπερ ἐστὶ κέντρον τῆς ἴριδος · ἐκτὸς γὰρ τῶν τριγώνων πίπτουσιν αἱ κάθετοι αὐ - τῶν ἐπὶ τὸ Π σημεῖον . οὕτω μὲν οὖν κυκλικὸν σχῆμα ἀπολαμβάνει ἡ ἶρις . διὰ τί δὲ ἡμικύκλιον , ἀποδεικνύουσιν οὕτω · τὸ γὰρ ἐπίπεδον , ἐν ᾧ ἐστι τὸ Κ , ἐν ᾧ ἐνεγράψαμεν τὸ ΚΜΗ τρίγωνον , ταὐτὸν δ’ εἰπεῖν τὸ ἐμβαδὸν τοῦ ὁρίζοντος ἐκβαλλόμενον ὡς ἐπὶ τὸ κέντρον τῆς ἴριδος τὸ Π τέμνει δίχα τὸν κύκλον τὸν ἐκ τῶν τριγώνων γινόμενον . καὶ ἐνταῦθα ἡμικύκλιον φαίνεται ἡ ἶρις · συμβαίνει γὰρ τὸ ἡμικύκλιον τῆς ἴριδος ὀρθῶς ἐφεστάναι τῷ ὁρίζοντι . ἔστι δὲ τοῦτο καὶ φυυσικῶς νοῆσαι · ἐπειδὴ γὰρ ἀπὸ τοῦ ὄμματος αἱ ὄψεις κωνοειδῶς ἐκπέμπονται , ὡς ποιεῖν κῶνον μέγαν τὴν μὲν κορυφὴν ἔχοντα πρὸς τῷ ὄμματι , τὴν δὲ βάσιν πρὸς τῷ ὁρατῷ , δῆλον ὅτι καὶ ἐπὶ τοῦ νέφους κωνοειδῶς προσπίπτουσι καὶ πρὸς τὸ νέφος · καὶ ἡ μὲν κορυφὴ τοῦ κώνου γίνεται τὸ ὄμμα , βάσις δὲ τὸ νέφος . ἐπειδὴ οὖν κωνοειδῶς καὶ κυκλοτερῶς προσπίπτουσιν αἱ ὄψεις τῷ νέφει , τούτου χάριν κυκλοτερὴς ἡ ἶρις φαίνεται . ἐπειδὴ κωνοειδῶς προσπίπτουσαι κωνοειδῶς καὶ ἀνακλῶνται πρὸς τὸν ἥλιον , διὰ τοῦτο μὲν κυκλοτερής · ἡμικύκλιον δ’ ἐπειδὴ ὁ ὁρίζων κωλύει καὶ τὰς ἀκτῖνας τοῦ ὄμματος χωρεῖν ἐπὶ τὸ κάτω . λοιπὸν εὑρίσκεται ὡς κῶνος δεδιχασμένος ἀπὸ κορυφῆς μέχρι τῆς βάσεως , ὥστε τὸν ἄξονα αὐτοῦ ἐν τῷ ἐπιπέδῳ εἶναι τοῦ ὁρίζοντος . ταῦτα μὲν οὖν ὁ Ἀριστοτέλης . φέρε δ’ ἡμεῖς ἀπορήσωμεν πρὸς τὸ ὑπ’ αὐτοῦ εἰρημένον θεώρημα . ἐπειδὴ γὰρ κέντρον εἶπε τὸ Κ τοῦ ὁρίζοντος , δῆλον ὅτι ἴση ἐστὶν ἡ ἀπὸ τοῦ Κ πρὸς τὸ ΜΝ νέφος προσπίπτουσα εὐθεῖα τῇ ἀπὸ τοῦ Η ἐπὶ τὸ Κ . καὶ ἴσον ἔσται τὸ διάστημα τὸ ἀπὸ τοῦ ἡλίου ἐπὶ τὸ ὄμμα τᾷ διαστήματι τῷ ἀπὸ τοῦ ὄμματος ἐπὶ τὸ νέφος , ὅπερ ἄτοπον . εἴρηται δὲ τούτου ἡ ἐπίλυσις ἐν τῷ περὶ τῆς ἅλω λόγῳ , ἔνθα διαφόρους ὁρίζοντας ἐλάβομεν . ῥητέον δὲ καὶ νῦν ἑτέραν ἐπίλυσιν , ὅτι τὸ Κ καὶ κέντρον ἐστὶ καὶ οὐ κέντρον · κέντρον μὲν τοῦ παντός , ἐπειδὴ ὅπου ἄν ᾖ τὸ ὄμμα , ἐν κέντρῳ ἐστίν , οὐ κέντρον δὲ τοῦ ὁρίζοντος · οὐ γὰρ ἴση ἐστὶν ἡ HK τῇ ΚΜ . μήποτε οὖν ὁ φιλόσοφος πρὸς τὸ πᾶν ἀπιδὼν κέντρον ἐκάλεσε τὸ Κ . ὅτι γὰρ οὐκ ἔστι τὸ Κ τοῦ ἐκκειμένου ὁρίζοντος κέντρον , δῆλον ἐντεῦθεν · εἰ γὰρ ἦν κέντρον , ἐκβαλλομένη ἐπ’ εὐθείας ἡ ΚΜ καὶ διάμετρος ἄν ἐγίνετο τοῦ ὁρίζοντος · οὐκοῦν ἡμικύκλια ἄν ἦσαν τὰ τμήματα . εἰ δὲ ἡμικύκλια ἦσαν , ἴσαι ἂν ἦσαν αἱ γωνίαι αἱ πρὸς τῇ περιφερείᾳ γινόμεναι ὑπὸ τῆς ΚΜ . καὶ ἐπειδὴ ἡ ἀνάκλασις πρὸς ἴσας γίνεται γωνίας , ἴσαι δ’ εἰσὶν αἱ πρὸς τῇ ΜΚ ἀνακλάσεις , πρὸς τὸ Κ γενήσεται καὶ οὐ πρὸς τὸ H , τουτέστι πρὸς αὐτὸ τὸ ὄμμα , ὡς ἑαυτὸν ἐνοπτρίζεσθαι ἐν τῷ νέφει ὥσπερ ἐπὶ τῶν κατόπτρων , καὶ οὐ πρὸς τὸν ἥλιον , ὡς γίνεσθαι τὴν ἶριν . ὥστε οὐκ ἔστι κέντρον τὸ Κ , εἴ γε μὴ ἐπ’ αὐτῷ γενήσεται ἡ ἀνάκλασις . εἰ δὲ μὴ κέντρον τοῦ ὁρίζοντος τὸ Κ , ἐπεζεύχθη δ’ ἀπ’ αὐτοῦ πρὸς τὴν περιφέρειαν εὐθεῖα ἡ ΚΜ , ἐκβαλλομένη ἡ ΚΜ οὐ γενήσεται διάμετρος τοὐ κύκλου . ἐπειδὴ δ’ οὐκ ἔστι διάμετρος , οὐ τμηθήσεται ὁ κύκλος εἰς ἡμικύκλια , ἀλλ’ εὑρεθήσεται θάτερον ἔλαττον ἡμικυκλίου . ἐπειδὴ οὖν εἰς ἄνισα τέτμηνται , αἱ πρὸς τῇ περιφερείᾳ γινόμεναι γωνίαι ὑπὸ τῆς ΚΜ ἄνισοι εὑρεθήσονται · ἡ μὲν γὰρ ἀμβλεῖα , ἡ δὲ ὀξεῖα . ἐπειδὴ οὖν ἄνισοί εἰσιν , ἡ δὲ ἀνάκλασις πρὸς ἴσας γίνεται , οὐ γενήσεται ἀνάκλασις πρὸς αὐτάς . οὐκοῦν οὐ γίνεται ἀνάκλασις πρὸς τὸ Κ , τουτέστι πρὸς τὸ ὄμμα , ἀλλ’ ἐκπεμπομένη ἡ ΚΜ καὶ ψαύουσα κύκλου , τουτέστι τοῦ ὁρίζοντος ἤτοι τοῦ ἐκεῖσε νέφους , καὶ ἀνακλωμένη ποιεῖ ἴσην γωνίαν ἄλλην τῇ ὑπὸ ΚΜΣ , τὴν ὑπὸ ΚΜΗ . οὐκοῦν αἱ ὑπὸ ΚΜΣ , ΚΜΗ ἴσαι εἰσίν , ἄνισοι δὲ αἱ ὑπὸ ΚΜΣ , ΚΜΘ , πρὸς μὲν τὸ Η γενήσεται ἡ ἀνάκλασις , ὑφ’ ἧς γίνονται αἱ ἴσαι γωνίαι · πρὸς δὲ τὸ Κ οὐ γενήσεται , ἐπειδὴ ἀνίσους πεποίηκε γωνίας ἡ ΚΜ . καὶ ὅτι τοῦτο οὐκ ἠγνόει Ἀριστοτέλης , ὅτι οὐκ ἔστι κέντρον τὸ Κ τοῦ ὁρίζοντος , δῆλον ἐκ τοῦ ἀνίσους ὑποτίθεσθαι τὰς γωνίας τὰς ὑπὸ τῆς KM πρὸς τῇ περιφερείᾳ γινομένας , τουτέστι τὴν ὑπὸ ΚΜΘ καὶ τὴν ὑπὸ ΚΜΣ . εἰ γὰρ ᾤετο κέντρον εἶναι τὸ Κ , καὶ ταύτας ἐξ ἀνάγκης ἴσας ἄν ὑπετίθετο . τί γάρ φησιν αὐτός ; ἐὰν ἀπὸ τοῦ Κ γραμμαὶ κατὰ κῶνον ἐκπίπτουσαι ποιήσωσιν ὥσπερ ἄξονα τὴν ἐφ’ ᾗ ΗΚ , καὶ ἀπὸ τοῦ Κ ἐπὶ τὸ M ἐπιζευχθεῖσαι ἀνακλασθῶσιν ἀπὸ τοῦ ἡμισφαιίου ρίου ἐπὶ τὸ Η ἐπὶ τὴν μείζω γωνίαν , πρὸς κύκλου περιφέρειαν προσπεσοῦνται ἀπὸ τοῦ Κ . ᾦ δῆλον , | ὅτι μείζονα λέγει γωνίαν τὴν ὑπὸ ΚΜΘ , ἐξ ἧς ἴσην ἀναφέρει ἡ ΜΗ εὐθεῖα , τουτέστιν ἡ ἀνάκλασις , τῇ ὑπὸ ΚΜΣ . οἶδεν ἄρ , ὅτι ἄνισά εἰσι τὰ τμήματα τοῦ κύλλου . εἰ δὲ ἄνισά εἰσιν , οὐκ ἔστι διάμετρος · οὐκ ἄρα ἐστὶ σημεῖον τὸ Κ κέντρον τοῦ ὁρίζοντος . ταῦτα ἔχει ἡ θεωρία . p . 375a7 Τὸ δὲ ξανθὸν φαίνεται διὰ τὸ παράλληλα φαίνεσθαι . Διὰ τὸ πλησίον ἀλλήλων εἶναι τὸ φοινικοῦν καὶ τὸ πράσινον , ἕτερον ἐκ τῆς τούτων κράσεως γίνεται χρῶμα , τὸ ξανθόν . καὶ ὅτι ἀπὸ κράσεως ἄλλων χρωμάτων , ἀποδείκνυσι διὰ ἓξ ἐπιχειρημάτων . p . 375 a 9 Ἑν γὰρ τῷ μελαντάτῳ νέφει μάλιστα ἄκρατος γίνεται ἶρις . Ἄκρατος , τουέστιν ἀμιγὴς τοῦ φοινικοῦ χρώματος . ἐν γὰρ τῷ μελαντάτῳ νέφει τὸ φοινικοῦν λευκὸν φαίνεται διὰ τὸ πρῶτον ἐπιχείρημα τὸ λέγον , ὅτι ἐὰν ἧττον μέλαν παρὰ μᾶλλον μέλαν παραβαλλόμενον , ξανθὸν φαίνεται . p . 375a14 Καὶ πάλιν ἀπομαραινομένης τῆς ἴριδος , ὅταν λύηται τὸ φοινικοῦν . Τὸ δεύτερον ἐπιχείρημα τὸ λέγον , ὅτι μέλλουσα ἀποπαύεσθαι ἡ ἶρις εἰς ξανθὸν μεταβάλλεται τὸ φοινικοῦν διὰ τὸ λευκαίνεσθαι τὰ νέφη , ἅτινα παραβαλλόμενα παρὰ τὸ πράσινον ξανθὸν χρῶμα δείκνυσι . p . 375a17 Μέγιστον δὲ σημεῖον τούτων ἡ ἀπὸ τῆς σελήνης ἶρις . Τὸ τρίτον ἐπιχείρημα τὸ λέγον , ὅτι ἡ ἀπὸ τῆς σελήνης ἶρις πρὸς τὸ μελάντατον νἑφος παραβαλλομένη λευκἡ ἐστιν · ᾧ δῆλον , ὅτι γίνεται ἀπὸ κράσεως χρῶμα . p . 375a22 Γίνεται δὲ τοῦτο τὸ πάθος καταφανὲς καὶ ἐπὶ τῶν ἀνθῶν . Ἄνθη καλεῖ τὰ ποικίλματα τὰ ἐν τοῖς ἱματίοις γινόμενα . καὶ ἔχεις τὸ τέταρτον , ὅτι ταῦτα παραβαλλόμενα πρὸς ἄλληλα πολλὰ χρώματα ποιοῦσιν ἐκ τῆς κράσεως . p . 375a25 Οἶον ἡ πορφύρα ἐν λευκοῖς ἢ μέλασιν ἐρίοις . Τὸ πέμπτον ἐπιχείρημα τὸ λέγον , ὅτι ἡ ἁλουργὶς διάφορα ποιεῖ χρώματα ἐν διαφόροις ἱματίοις βαλλομένη διαφέρουσι τῇ χροιᾷ . p . 375a26 Διὸ καὶ οἱ ποικιλταί φασ’ . διαμαρτάνειν ἐργαζόμενοι πρὸς τὸν λύχνον . Τὸ ἕκτον ἐπιχείρημα τὸ τῶν ποικιλτῶν . p . 375132 Μακροτέρα γὰρ ἀποτεινομένη ἡ ὄψις . Ἐντεῦθεν δηλοῖ τὴν αἰτίαν , δι’ ἣν ἀμυδροτέρα ἡ ἐκτὸς ἶρις φαίνεται τῆς ἐντός . p . 375b2 Ὣστ’ ἔλαττον προσπίπτουσα τὰ χρώματα ποιεῖ ἀμαυρόερα φαίνεσθαι . Ἔλαττον οὐ τῷ πλήθει ( πλείονες γὰρ προσπίπτουσιν ὄψεις πρὸς τὴν ἐκτὸς περιφέρειαν ) , ἀλλ’ ἔλαττόν ἐστιν ἐν τῇ δυνάμει . ἀλλ’ ἐπειδὴ γὰρ πορρωτέρω τῆς ὄψεως εἰσι τὰ ἐπὶ αὐτὴν νέφη , ἀτονοῦσιν αἱ ἀκτῖνες ἐκεῖσε προσπίπτουσαι , καὶ διὰ τοῦτο ἀμυδρὸν γίνεται τὸ χρῶμα τὸ τῆς ἔξω ἴριδος . p . 375b16 Ὃτι δ’ οὔτε κύκλον οἷόν τε γενέσθαι τῆς ἴριδος οὔτε μεῖζον ἡμικυκλίου τμήματος . Ἐντεῦθεν διὰ γραμμικῆς ἀνάγκης ἀποδείκνυσι τὴν ἶριν ἀναγκαίως κυκλικὸν σχῆμα ἀπολαμβάνειν , καὶ οὐδέποτε μεῖζον ἡμικυκλίου γίνεται . p . 375b19 Ἡμισφαιρίου γὰρ ὄντος κύκλου τοῦ ἐφ’ οὖ Α , κέντρου δὲ τοῦ Κ . Κέντρον νῦν λέγει τὸ Κ τοῦ παντός , καθότι τὸ ὄμμα , ὅπου ἄν ᾖ , κέντρου λόγον ἐπέχει πρὸς ἡμισφαίριον , οὐ τοῦ ὁρίζοντος , ὡς ὁ Ἀφροδισιεὺς ἐνόησεν . p . 375b21 Ἐὰν ἀπὸ τοῦ Κ γραμμαὶ κατὰ κῶνον ἐκπίπτουσαι κοιήσωσιν ὥσπερ ἄξονα τὴν ἐφ’ ᾗ ΗΚ , κἄν ἀπὸ τοῦ Κ ἐπὶ τὸ . Μ . Γραμμὰς λέγει τὰς ἀπὸ τοῦ ὄμματος ἐκπμπομένας ὄψεις ἐπὶ τὸ νέφος καὶ ἀνακλωμένας ἐπὶ τὸν ἥλιον , αἵτινες ποιοῦσι κώνους δύο , τὸν μὲν μέγαν , τὸν δὲ μικρόν ἀμφοτέρους ἔχοντας τὴν αὐτὴν βάσιν τὴν † ἐφ’ ᾗ κορυφὰς δὲ διαφόρους , τὸν μὲν μείζονα πρὸς τὸν ἥλιον ἔχοντα τὴν κορυφήν , τὸν δ’ ἐλάττονα πρὸς τὸ ὄμμα · ἄξονα δὲ τῶν δύο τὸν αὐτόν , τὴν ΗΚ , ἥτις ἐν αὐτῷ τῷ ἐπιπέδῳ τοῦ ὁρίζοντός ἐστι . καλῶς δ’ εἶπεν ‘οἷον ἄξονα' , ἐπειδὴ οὐ κυρίως ἐστὶν οὗτος ἄξων , ἀλλὰ νοεῖται , ἐπειδὴ κατὰ περιαγωγὴν τῶν τριγώνων γίνεται οὗτος ἄξων , ἐπειδὴ κυρίως ἄξων ἡ κάθετός ἐστιν ἡ ἀπὸ τοῦ ὄμματος ἐπὶ τὸ νέφος πεμπομένη . p.375b23 Καὶ ἀπὸ τοῦ Κ ἐπῖ τὸ Μ , ἐπιζευχθεῖσαι ἀνακλασθῶσιν ἀπὸ τοῦ ἡμισφαιρίου ἐπὶ τὸ Η , ἐπὶ τὴν μείζω γωνίαν . Οὐκ ἄρα , ὦ Ἀλέξανδρε , κέντρον ἐστὶ τὸ K τοῦ ὁρίζοντος . ἦ γὰρ ἂν οὕτως ἀπὸ τοῦ κέντρου ἐπὶ τὴν περιφέρειαν ἐκβληθεῖσα εὐθεῖα ἴσας ἂν ἐποίησε τὰς πρὸς τῇ περιφερείᾳ γωνίας · νῦν δὲ μείζονα λέγει τὴν μίαν . p . 375b28 ἐὰν δ’ ἐπάνω ἀεὶ ἐλάττω ἡμικυκλίου . Ἐὰν πρὸς τῷ ὁρίζοντί ἐστιν ὁ ἥλιος , ἡμικυκλίου ὀφθήσεται ἡ ἶρις διὰ τὸ τέμνεσθαι τὸν ταύτης κύκλον ὑπὸ τοῦ ὁρίζοντος ἢ διὰ τὸ οἷον κέντρον εἶναι τῆς ἴριδος τὸν ἥλιον καὶ εἶναι αὐτὸν ἐν τῷ ὁρίζοντι . p . 375b31 Καὶ τὸ ἐπίπεδον ἐκβεβλήσθω , ἐν ᾧ τὸ Α . Ἐντερῦθεν δείκνυσιν , ὅτι ἡμικύκλιόν ἐστιν ἡ ἶρις διὰ τὸ τέμνεσθαι τὸν κύκλον τῆς ἴριδος ὑπὸ τοῦ κύκλου τοῦ ὁρίζοντος κατὰ δύο σημεῖα . κύκλος p . 375b32 Κύκλος οὖν ἡ τομὴ ἔσται τῆς σφαίρας ὁ μέγιστος . Ἡ τομὴ τέμνουσα τὴν σφαῖραν τῆς ἴριδος κύκλος ἐστὶ μέγιστος · ὁ γὰρ ὁρίζων ἐστί . p . 375b33 Διοίσει γὰρ οὐδέν , ἂν ὁποιονοῦν ἐπὶ ἐπὶ τῆς ΗΚ κατὰ τὸ τρίγωνον τὸ ΚΜΗ ἐκβληθῇ τὸ ἐπίπεδον . Οὐδὲν διαφέρει , ὁποιονοῦν ἐπίπεδον τῶν ἐπὶ τῆς ΗΚ τριγώνων ἐκβάλλων τέμῃς τὸν κύκλον τῆς ἴριδος · οὕτω γὰρ ἡμικύκλιον ἔστι καὶ οὐ κύκλος . οὐκοῦν ἐκβαλλέσθω τὸ ἐφ’ ᾧ Α ἐπίπεδον καὶ τεμνέτω τὸν κύκλον τῆς ἴριδος · ἡμικύκλιον ἄρα ἔσται . ἀλλ’ ἐνταῦθα μὴ ἀπατηθῇς καὶ νομίσῃς , ὅτι τὸ Α ὡς ἐπίπεδον λαμβάνει τοῦ ἡμικυκλίου . δείξομεν γὰρ ἐν τοῖς ἐφεξῆς , ὅτι τὸ Α ἡμισφαίριον καλεῖ τοῦ παντός . p.376a1 Αἱ οὖν ἀπότων ΗΚ ἀναγόμεναι γραμμαὶ ἐν τούῳ τῷ λόγῳ οὐ συσταθήσονται τοῦ ἐφ’ ᾧ Α ἡμικυκλίου πρὸς ἄλλο καὶ ἄλλο σημέῖον . Ἐνταῦθα ἐκεῖνο τὸ λῆμμα παραδίδωσιν , ὃ προελάβομεν ἡμεῖς , ὅτι ἐὰν ληφθῇ τι σημεῖον ἐπὶ τῆς τοῦ ἡμικυκλίου διαμέτρου , ὃ μή ἐστι κέντρον , καὶ διὰ σημείου ἐκείνου ἐκβληθεῖσα εὐθεῖα ἐπὶ τὴν περιφέρειαν ἐπιζευχθῇ κατὰ τὸ πέρας τῇ διαμέτρῳ , ὡς δύο γενέσθαι εὐθείας , οὐ γενήσονται ἐν τῷ αὐτῷ ἡμικυκλίῳ ἄλλαι δύο εὐθεῖαι πρὸς ἄλλο καὶ ἄλλο σημεῖον οὖσαι παρὰ τὰς πρώτας τὸν αὐτὸν λόγον ἔχουσαι ταῖς πρώταις . κέχρηται δὲ τούτῳ ὁ φιλόσοφος τῷ λήμματι , ἵν δείξῃ , ὅτι ἡ ΠΜ ἀνάλογόν ἐστι τῇ Δ . τοῦτο δὲ κατασκευάζει , ἵνα δείξῃ , ὅτι τὸ Π πόλος ἐστὶ τῆς ἴριδος , καὶ πᾶσαι αἱ ὄψεις πρὸς τὴν ὑπ’ αὐτοῦ περιαγομένην γραμμὴν νοητὴν πίπτουσι καὶ οὐ πρὸς ἄλλην τινά . εἰ γὰρ πρὸς ἄλλο σημεῖον πέσωσί τινες τῶν ὄψεων , εὑρεθήσονται ἐν τῷ αὐτῷ ἡμικυκλίῳ πρὸς ἄλλο καὶ ἄλλο σημεῖον κλώμεναι εὐθεῖαι τὸν αὐτὸν λόγον ἔχουσαι , ὅπερ ἄτοπον . p . 376a3 ἐπεὶ γὰρ τά τε KH σημεῖα δέδοται , καὶ ἡ ΚΗ δεδομένη ἂν εἴη καὶ ἡ ΜΗ , ὥστε καὶ ὁ λόγος τῆς ΜΗ πρὸς ΜΚ . Δέδεικται ἐν τοῖς Δεδομένοις , ὅτι ἐὰν δύο σημεῖα δοθῇ τῇ θέσει , τουτέστιν ὁμολογηθῇ , καὶ ἡ ἐπιζευγνύουσα αὐτὰ εὐθεῖα δέδοται , καὶ λέγεται δεδόσθαι θέσει καὶ μήκει · καὶ πάλιν , ἐὰν ἄλλα σημεῖα δοθῇ , καὶ ἡ ἐπιζευγνύουσα αὐτὰ εὐθεῖ , καὶ ὁ λόγος τῶν εὐθειῶν δέδοται , ποῖον λόγον ἔχει † ἡ ΔΕ πρὸς τὴν ΔΕ . τρία οὖν εἰσι τὰ ζητούμενα · σημεῖα , εὐθεῖα , λόγος , ἅτινα τοῦ ἑνὸς δοθέντος καὶ τὰ ἄλλα ἕπονται . ἐπειδὴ οὖν , φησί , δέδοται σημεῖον τὸ Η γὰρ ἥλιος , ἀλλὰ καὶ τὸ Κ , ἡ ὄψις γάρ ἐστιν ) , οὐκοῦν καὶ ἡ ΚΗ δεδομένη ἄν εἴη . ἐπειδὴ δὲ καὶ τὸ M δέδοται ἐπειδὴ μέσον ἐστὶ τοῦ Η καὶ τοῦ Κ ) , δεδομέναι ἂν εἴησαν ἡ ΚΜ καὶ ἡ MH . ἐπειδὴ δὲ αὗται δεδομέναι εἰσί , καὶ ὁ λόγος αὐτῶν ἄρα δεδομένος ἄν εἴη . οὐκοῦν ἐπειδὴ δεδομένος ἐστὶν ὁ λόγος τῶν ΗΜ , ΜΚ , ἐκκείσθω τις εὐθεῖα ἡ ΔΒ καὶ τετμήσθω κατὰ τὸν λόγον τῆς HM πρὸς τὴν MK καὶ τὰ ἑξῆς . p . 376a5 Δεδομένης οὖν περιφερείας ἐφάψεται τὸ Μ . ἔστω δὴ αὕτη ἐφ’ ᾗ τὸ ΝΜ . Ἐπειδή , φησί , δέδοται τὸ ΜΝ νέφος καὶ ἡ ΜΝ περιφέρεια , δέδοται δὲ καὶ ἡ ΚΜ εὐθεῖα , ἐφάψεται ἄρα ἡ ΜΚ εὐθεῖα τῆς ΜΝ περιφερείας . p . 37Ga7 Ὥστε τομὴ τῶν περιφερειῶν δέδοται . Ἐπειδὴ αἱ εὐθεῖαι δεδομέναι εἰσίν , ἐκβάλλομεν τὰς περιφερείας τῆς ἴριδος · οὐκοῦν δέδοται ἡ τομὴ τῶν πρὸς ἄλληλα τῇ ΜΝ . p . 376a7 Πρὸς ἄλλῃ δέ γε ἢ τῇ ΜΝ περιφερείᾳ ἀπὸ τῶν αὐτῶν σημείων ὁ αὐτὸς λόγος ἐν τῷ αὐτῷ ἐπιπέδῳ συνίσταται . Αὕτη ἐστὶν ἡ πρότασις τοῦ προληφθέντος λήμματος . Πρᾶξις λθ . p . 376a10 ἐκκείσθω οὖν τις γραμμὴ ἡ ΔΒ καὶ τετμήσθω ὡς ἡ ΜΗ πρὸς τὸ ΜΚ , ἡ Δ πρὸς Β . Δείξας ὁ Ἀριστοτέλης , ὅτι Κυκλοειδὴς γίνεται ἡ ἶρις , καὶ ὅτι ἡμικύκλιον , εὑρηκὼς δὲ καὶ τὸν μὲν ἕνα πόλον αὐτῆς διὰ τοῦ Π σημείου , νῦν βούλεται καὶ τὸν ἕτερον αὐτῆς πόλον εὑρεῖν καὶ ἐπὶ τούτῳ δεῖξαι , πῶς καὶ ἐλάττων ἡμικυκλίου ἡ ἶρις γίνεται . ἵνα δὲ τὸν δεύτερον πόλον ἀγρεύσῃ τῆς ἴριδος , κέχρηται θεωρήματι γεωμετρικῷ τοιούτῳ · ἐκκείσθω γάρ , φησί , γραμμή τις ἡ ΔΒ καὶ τετμήσθω οὕτως , ἵνα ὃν λόγον ἔχει ἡ ἀπὸ τοῦ νέφους ἐπὶ τὸν ἥλιον ἀγομένη ὄψις πρὸς τὴν ἀπὸ τοῦ ὄμματος ἐπὶ τὸ νέφος ἀγομένην , ταὐτὸν δ’ εἰπεῖν , ὃν λόγον ἔχει ἡ ΗΜ πρὸς τὴν ΜΚ , τὸν αὐτὸν λόγον ἔχῃ ἡ Δ πρὸς τὴν Β . ἀλλὰ μὴν ἡ ΜΗ τῆς ΜΚ ἐστὶ μείζων · πολλῷ ἄρα μείζων καὶ ἡ Δ τῆς Β . καὶ προσεξαιρείσθω ἐφεξῆς τῇ Β ἑτέρα τις εὐθεῖα ἡ Ζ , ὥστε τὴν ΒΖ τὸν αὐτὸν ἔχειν λόγον πρὸς τὴν Δ , ὃν ἡ Δ πρὸς τὴν Β . ἀλλ’ ἡ Δ τῆς Β μείζων · ἡ ἄρα ΒΖ τῆς Δ μείζων . πολλῷ ἄρα ἡ ZB αὐτῆς Β μείζων διελόντι ἄρα , ὡς ἡ BZ πρὸς τὴν Δ , οὕτως ἡ Δ πρὸς τὴν Β ) . τρεῖς οὖν εὐθεῖαι · πρώτη ἡ ZB , δευτέρα ἡ Δ , τρίτη ἡ B . ἐὰν δὲ τρεῖς εὐθεῖαι ἀνάλογον ὦσιν , ἡ πρώτη πρὸς τὴν τρίτην διπλασίονα λόγον λέγεται ἔχειν ἤπερ ἡ δευτέρα πρὸς τὴν τρίτην . ἡ ἄρα ΖΒ πρὸς τὴν B διπλασίονα λόγον ἔχει ἤπερ ἡ Δ πρὸς τὴν Β · πολλῷ ἄρα μείζων ἡ ΖΒ τῆς Β ἤπερ ἡ Δ . κείσθω μὲν ἡ Z τῇ ΗΚ ἀνάλογον , ἡ δὲ Β τῇ ΚΠ . λέγω , ὅτι καὶ ἡ Δ τῇ MO ἀνάλογόν ἐστιν . εἰ γὰρ δυνατόν , μὴ ἔστω ἀνάλογον ἡ Δ τῇ ΜΠ , ἀλλ’ ἢ πρὸς μείζονα τῆς MFl ἢ πρὸς ἐλάττονα ἐν τῷ ΗΑΜ ἡμισφαιρίῳ τὸ γὰρ αὐτὸ ἄτοπον συναχθήσεται , εἴτε πρὸς μείζονα εἴτε πρὸς ἐλάττονα ) , τὴν UV ἡ Δ . τρεῖς οὖν εὐθεῖαι ἡ ΗΚ , KII , IIP τρισὶν εὐθείαις ταῖς ΖΒΔ ἀνάλογόν εἰσιν . ἀλλ’ ἡ ZB πρὸς τὴν Δ ἀνάλογον ἦν ὡς ἡ Δ πρὸς τὴν Β . ἦν δὲ ἡ Ζ ὡς ἡ ΗΚ , ἡ δὲ Β ὡς ΠΚ , ἡ δὲ Δ ὡς ἡ IIP . ἀλλὰ * πρὸς τὴν IIP ἔστιν ὡς ἡ Pn πρὸς | τὴν ΠΚ . ἐὰν οὖν ἐπιζευχθῶσιν ἡ PK καὶ ἡ PH , γίνονται τρίγωνα ἄλλα ὅμοια τὸ HPfl καὶ τὸ ΚΠΡ · περὶ γὰρ τὴν αὐτὴν γωνίαν τὴν πρὸς τὸ n . αἱ πλευραὶ τῶν δύο τριγώνων ἀνάλογόν ἐστιν ἥ τε OP καὶ ἡ Kn , ὥστε καὶ ἡ ΗΠ πρὸς HP . ὥστε καὶ HP πρὸς KP τὸν αὐ - τὸν ἔχει λόγον , ὃν ἡ ΗΠ πρὸς ΠΡ · τὴν γὰρ αὐτὴν γωνίαν ὑποτείνουσι τὴν πρὸς τῷ Π , ἣν αὗται περιέχουσιν ἡ HFI , IIP καὶ Pfl , IIK . ΗΠ πρὸς τὴν ΠΡ ὡς ἡ ΡΠ πρὸς τὴν ΚΠ , ἡ δὲ ΡΠ πρὸς ΚΠ ἦν ὡς ἡ ΜΗ πρὸς ΜΚ , ταὐτὸν δ’ εἰπεῖν ὡς ἡ Δ πρὸς τὴν Β . ἐν τῷ αὐτῶ ἄρα ἡμικυκλίῳ τῷ HM δύο εὐθείαις ταῖς ΚΜ , ΜΗ ἄλλαι δύο εὐθεῖαι συνέστησαν ἀνάλογον πρὸς ἄλλῳ καὶ ἄλλῳ σημείῳ τῷ Μ καὶ P , αἱ HP , PK , ὅπερ ἀδύνατον . οὐκ ἄρα ἡ Δ πρὸς ἐλάττω ἐστὶ τῆς MH , ὁμοίως δὲ δείξομεν , ὅτι οὔτε τῆς ἴριδος * * * εἰ γὰρ ἀπ’ αὐτοῦ πρὸς ὀξεῖαν γω - νίαν ἐπιζεύξομεν ἐπὶ τὸ Μ καὶ περιαγομένων ἐπὶ τὸ Ν , κύκλος γραφήσεται ὁ MN , τουτέστιν ἶρις , κέντρον ἔχων τὸ Ο , <ἐφ' ὃ> πᾶσαι αἱ κύκλῳ κάθετοι πεσοῦνται τοῦ MN ἡμικυκλίου · ἄξων δὲ ἔσται ἡ HII , πόλοι δὲ τὸ Η καὶ τὸ n . καὶ ταῦτα μὲν εἰποῦσα ἡ λέξις ἀπεπαύσατο . ζητοῦσι δὲ οἱ έξηγηταί , πόθεν δῆλον , ὅτι τὸ Π πόλος ἐστὶ τοῦ ΜΝ ἡμικυκλίου . μήπω γὰρ δείξαντος τοῦ Ἀριστοτέλους , ὅτι ἐντὸς πίπτει καὶ τοῦ ὁρίζοντος , ἄδηλον , εἰ πόλος ἐστίν . εἰ γὰρ ἐκτὸς πίπτει , οὐκ ἔσται πόλος . ἀποδεικνύουσιν οὖν καὶ οἱ ἐξηγηταὶ καὶ ὁ μέγας φιλόσοφος ὁ ἡμέτερος πρόγονος , ὅτι ἐντὸς πίπτει τοῦ ὁρίζοντος τὸ 0 . ἀλλ’ οἱ μὲν ἐξηγηταὶ πολλοῖς ἀτόποις περιβάλλοντες τὸν Ἀριστοτέλην τοῦτο τοῦτο ἀποδεικνύουσιν , ὁ δὲ μέγας φιλόσοφος τὴν ἀρχαίαν βαδίσας ὁδόν . ἀποδεικνύουσι δ’ οἱ ἐξηγηταί , οὕτω δὴ γάρ φασιν · ἴση ἐστὶν ἡ ΗΚ τῇ ΚΜ . καὶ εὐθὺς ἀπὸ θυρῶν ἄτοπον ὑπόθεσιν κατηγοροῦσι τοῦ Ἀριστοτέλους · ποιοῦσι γὰρ αὐτὸν λέγοντα ἴσον εἶναι τὸ διάστημα τὸ ἀπὸ τοῦ ἡλίου μέχρι τοῦ ὄμματος τῷ διαστήματι τῷ ἀπὸ τοῦ ὄμματος μέχρι τοῦ νέφους · οἴονται γὰρ αὐτὸν λέγειν τὸ Κ κέντρον τοῦ ὁρίζοντος . ἐδείξαμεν δ’ ἡμεῖς τῇ προτεραίᾳ , ὅτι οὐκ ἔστι κέντρον τοῦ ὁρίζοντος , ἀλλ’ ἢ ἄρα τοῦ παντός . ἐπειδὴ οὗν , φασίν , ἴση ἐστὶν ἡ ΗΚ τῇ ΜΚ καὶ τὸ ἀπὸ τῆς ΗΚ ἴσον ἐστὶ τῷ ἀπὸ τῆς ΚΜ , τὰ ἀπὸ τῶν HK , KM ἄρα διπλάσιά εἰσι τῆς ἀπὸ τῆς ΚΜ . ἀμβλεῖα δ’ ἐστὶν ἡ ὑπὸ ΚΜ γωνία , ὡς δέδεικται τῇ προτεραίᾳ , ὑποτείνει δ’ αὐτὴν ἡ ΗM . τὸ ἀπὸ τῆς ΗΜ ἄρα μεῖζόν ἐστι τῶν ἀπὸ τῆς ΗΚ , ΚΜ · ἐν μὲν γὰρ τοῖς ἀμβλυγωνίοις τριγώνοις ἡ τὴν ἀμβλεῖαν ὑποτείνουσα μεῖζον δύναται τῶν τὴν ἀμβλεῖαν γωνίαν περιεχουσῶν εὐθειῶν . ἀλλὰ τὰ ἀπὸ τῶν ΗΚ , KM διπλάσιά εἰσι τοῦ ἀπὸ τῆς ΚΜ · τὸ ἄρα ἀπὸ τῆς ΗΜ μεῖζόν ἐστιν ἢ διπλάσιον τοῦ ἀπὸ τῆς ΚΜ . ἀλλ’ ὡς ἡ HM πρὸς ΜΚ , οὕτως ἡ Δ πρὸς τὴν Β · τὸ ἀπὸ τῆς Δ ἄρα μεῖζόν ἐστιν ἢ διπλάσιον τοῦ ἀπὸ τῆς Β . ἀλλ’ ὡς ἡ Δ πρὸς τὴν Β , οὕτως ἡ ΖΒ πρὸς τὴν Δ . καὶ τὸ ἀπὸ τῆς ZB ἄρα μεῖζόν ἐστιν ἢ διπλάσιον τοῦ ἀπὸ τῆς Δ · τὸ ἀπὸ τῆς ZB ἄρα μεῖζόν ἐστιν ἡ τετραπλάσιον τοῦ ἀπὸ τῆς Β . ἡ ΖΒ ἄρα τῆς Β μείζων ἐστὶν ἢ διπλασίων μήκει · ἐὰν γὰρ τετράγωνον τετραγώνου τετραπλάσιον ᾖ , ἦι μία αὐτοῦ εὐθεῖα διπλασίων ἐστὶ τῆς ἄλλης μήκει . τὸ οὖν ἀπὸ τῆς ZB μεῖζον ἢ τετραπλάσιόν ἐστι τοῦ ἀπὸ τῆς Β , καὶ ἠ ZB ἄρα μείζων ἢ διπλασίων ἐστὶ τῆς Β μήκει . διελόντι ἄρα ἡ Z τῆς Β μείζων ἐστὶν ἐπειδὴ γὰρ μείζων ἐστὶν ἢ διπλασίων ἡ ΖΒ τῆς B ) , ἐὰν ἀφαιρεθῇ ὑπεροχή , τουτέστιν ἡ Ζ , τοῦ ἑπομένου , τουτέστι τῆς Β . μείζων ἄρα ἐστὶν ἡ Z τῆς Β . ἀλλ’ ἡ μὲν Z ἦν ἡ ΗΚ , ἡ δὲ B ἐστὶν ἡ ΚΠ . μείζων ἐστὶν ἄρα ἡ ΗΚ τῆς ΚΠ . ἀλλ’ ἡ ΗΚ ἴση ἐστὶ τῇ Κε . καὶ ἡ Κε ἄρα μείζων ἐστὶ τῆς ΚΠ . ἀλλ’ ἡ ΗΚ τοῦ ὁρίζοντος ἐφάπτεται , ἡ ΚΠ ἄρ οὐκ ἐφάψεται I τοῦ ὁρίζοντος , ἀλλ’ ἐντὸς πεσεῖται , καὶ ἔσται πόλος τὸ Π , ὅπερ ἔδει δεῖξαι . οὕτω μὲν οὖν οἱ ἐξηγηταὶ διὰ μεγάλων ἀτόπων περιάγοντες τὸν Ἀριστοτέλην ἔδειξαν , ὅτι ἐντὸς πεσεῖται τὸ Π καὶ ὅτι πόλος ἔσται . τὸ γὰρ εἰπεῖν κέντρον εἶναι τὸ Κ τοῦ ὁρίζοντος καὶ τὴν ΗΚ τῇ ΚΜ ἴσην καὶ προσέτι τῇ Κε , πολλὴν ἀτοπίαν εἰσφέρει . συνάγεται γὰρ τὸ αὐτὸ εἶναι διάστημα ἀπὸ τοῦ ἡλίου μέχρις ἡμῶν καὶ ἀπὸ ἡμῶν μέχρι τῶν νεφῶν , ἅτινα οὔτε τὰς ἀκρωρείας ὑπερβαίνουσιν . ὁ μέντοι ἡμέτερος πρόγονος μηδενὶ ἀτόπῳ χρησάμενος δείκνυσιν ἐντὸς τὸ Π . ἐπειδὴ γάρ , φησίν , ὡς ἡ Δ πρὸς τὴν Β , οὕτως ἡ ZB πρὸς τὴν Δ , καὶ τὸ ἀνάπαλιν ὡς ἡ ZB πρὸς τὴν Δ , οὕτως ἡ Δ πρὸς τὴν Β , τρεῖς γεγόνασιν εὐθεῖαι · πρώτη μὲν ΖΒ , δευτέρα δὲ ἡ Δ καὶ τρίτη ἡ Β . ἐὰν δ’ ὦσι τρεῖς εὐθεῖαι ἀνάλογον , ἡ πρώτη πρὸς τὴν τρίτην διπλασίονα λόγον ἔχει ἤπερ ἡ δευτέρα πρὸς τὴν τρίτην . ἡ ΖΒ ἄρα πρὸς τὴν Β διπλασίονα λόγον ἔχει ἤπερ ἡ Δ πρὸς τὴν Β . τούτων οὕτως ἐχόντων ἔστω ἠ μικύκλιον τὸ HAM καὶ διάμετρος αὐτοῦ ἡ ΗΞ . καὶ ἀφ’ ἑνὸς σημείου τῆς διαμέτρου , ὃ μή ἐστι κέντρον τοῦ ἡμικυκλίου , ἤχθω εὐθεῖά τις ἐπὶ τὴν περιφέρειαν ἡ ΚΜ καὶ ἀνακεκλάσθω ἐπὶ τὸ Η , ὡς εἶναι τὴν . μὲν ΗΚ μείζονα τῆς Κε , τὴν δὲ HM , MK τὸν αὐτὸν λόγον ἔχειν , ὅνπερ ἡ Δ πρὸς τὴν 13 . καὶ ἐπεὶ ἡ ZB πρὸς τὴν Β διπλασίονα λόγον ἔχει ἤπερ ἡ Δ πρὸς τὴν Β , ἔστι δὲ ὡς ἡ Δ πρὸς τὴν Β ἡ ΗΜ πρὸς τὴν ΜΚ , ἡ ZB ἄρα πρὸς τὴν Β διπλασίονα λόγον ἔχει ἤπερ ἡ ΗΜ πρὸς τὴν MK . καὶ ἀπὸ τοῦ Κ σημείου ἤχθω πρὸς ὀρθὰς πρὸς τὴν ΗΞ ἡ ΚΛ , καὶ ἐπεζεύχθω ἡ ΗΛ , ΛΞ . γίνεται οὖν τρίγωνα τὰ ΛΗΚ , ΛΚΞ ὅμοια ἀλλήλοις τε καὶ τῷ ΛΗΞ τριγώνῳ . δέδεικται γὰρ ἐν γεωμετρίᾳ ἐν τῷ ἕκτῳ βιβλίῳ τῆς Στοιχειώσεως , ὅτι ἐὰν ἐν ὀρθογωνίῳ τριγώνῳ ἀπὸ · τῆς ὀρθῆς γωνίας ἐπὶ τὴν βάσιν κάθετος ἀχθῇ , τὰ πρὸς τῇ καθέτῳ τρίγωνα ὅμοιά ἐστι τῷ τε ὅλῳ καὶ ἀλλήλοις . ἐπειδὴ οὗν ὀρθή ἐστιν ἡ πρὸς τῇ Λ γωνία , ἦκται δὲ κάθετος ἐπὶ τὴν βάσιν ἡ ΑΚ , ὅμοιά ἐστιν ἀλλήλοις τὰ τρίγωνα καὶ τῷ ὅλῳ . ἔστιν ἄρα , ὡς ἡ ΗΞ πρὸς τὴν ΛΞ οὕτως ἡ ΛΞ πρὸς τὴν ΞΚ · περὶ γὰρ τὴν αὐτὴν γωνίαν εἰσὶ τὴν ἑ . οὐκοῦν κἀνταῦθα τρεῖς γεγόνασιν εὐθεῖαι ἀνάλογον · πρώτη μὲν ἡ ΗΞ , δευτέρα δὲ ἡ ΞΛ καὶ τρίτη ἡ ΚΞ . ἡ ΗΞ ἄρα πρὸς τὴν ΚΞ διπλασίονα λόγον ἔχει ἤπερ ἡ ΛΞ . ἀλλ’ ὡς ἡ ΛΞ πρὸς τὴν Κε , οὕτως ἡ ΗΛ πρὸς τὴν ΚΛ · περὶ γὰρ ἴσας γωνίας εἰσίν · ἴση γὰρ ἡ πρὸς τῷ ἑ ἰῇ ὑπὸ ΗΛΚ . ἡ ΗΞ ὄρα πρὸς τὴν Κε διπλασίονα λόγον ἔχει ὅπερ ἡ ΗΛ πρὸς τὴν ΛΚ . ἀλλ’ ἡ ΗΛ πρὸς τὴν ΛΚ ἐλάσσονα λόγον ἔχει ἤπερ ἡ ΗΜ πρὸς τὴν ΜΚ . μείζων γάρ ἐστιν ἡ μὲν HM τῆς ΗΛ πρὸς γὰρ τῇ διαμέτρῳ μᾶλλόν ἐστι τῆς ΗΛ ) , ἡ δὲ ΛΚ τῆς ΚΜ · ἀπὸ γάρ τῆς πρὸς τῇ περιφερείᾳ γωνίας ἦκται κάθετος ἐπὶ τὴν διάμετρον , ὥστε ἐπὶ μὲν τῶν ΗΛ , ΛΚ μεμείωται ὁ πρόλογος καὶ ηὔξηται ὁ ὑπόλογος · ἐπὶ δὲ τῶν ΗΜ , ΜΚ ηὔξηται ὁ πρόλογος . οὐκοῦν ἐπειδὴ ποῦ μὲν ὁ πρόλογος μεμείωται , ποῦ δὲ ὁ ὑπόλογος , οὐκέτι τὸν αὐτὸν ἕξουσι λόγον αἱ ΗΛ πρὸς ΛΚ , ὃν ἡ HM πρὸς ΜΚ . καθόλου γὰρ εἴτε ὁ πρόλογος μειωθῇ ἡ αὐξηθῇ εἴτε ὁ ὑπόλογος , καὶ μὴ ἄμφω ὁμοίως ἢ αὐξηθῶσιν ἢ μειωθῶσι , φθείρεται ὁ λόγος . ἐπειδὴ οὖν ἡ ΗΞ πρὸς τὴν ΚΞ διπλασίονα λόγον ἔχει ἤπερ ἡ ΗΛ πρὸς τὴν ΛΚ , ἀλλὰ καὶ ἡ ΗΜ πρὸς τὴν MK μείζονα λόγον ἔχει ἤπερ ἡ ΗΛ πρὸς τὴν ΛΚ , ἔστιν ἄρα ὡς ἡ HM πρὸς τὴν ΜΚ , οὕτως ἡ ΗΞ πρὸς τὴν ΚΞ · διελόντι ἄρα ἡ ΗΚ πρὸς τὴν Κε ἐλάσσονα λόγον ἔχει ἤπερ ἡ ΗΜ πρὸς τὴν ΜΚ . οὐκοῦν καὶ ἐνταῦθα ἐπὶ μὲν τῶν HK , ΚΞ μεμείωται μὲν ὁ πρόλογος , ηὔξηται δὲ ὀ ὑπόλογος · ἐπὶ δὲ τῶν ΗΜ . ΜΚ ηὔξηται μὲν ὁ πρόλογος , μεμείωται δὲ ὁ ὑπόλογος . οὐκοῦν μείζων ἐστὶν ἡ ΚΞ τῆς ΚΜ . ἐὰν οὖν ποιήσωμεν ὡς τὴν HM πρὸς MK , οὕτω τὴν ΗΚ πρὸς ἄλλην τινὰ ἐλάττονα τῆς Κε , τὴν ΚΠ , καὶ ἐντὸς πεσεῖται τοῦ ὁρίζοντος , u καὶ ἔσται πόλος τὸ Π , ὅπερ ἔδει δεῖξαι . p . 376b1 Ὥστε ἀπὸ τῶν ΗΚ σημείων οὐ μόνον πρὸς τῇ ΜΝ περιφερείᾳ συσταθήσονται τὸν αὐτὸν ἔχουσαι λόγον . ἀλλὰ καὶ ἄλλοθι · ὅπερ ἀδύνατον . Ἰδοὐ ἐντεῦθεν ἐδημοσίευσε τὴν χρείαν τοῦ προληφθέντος λήμματος . p . 376b7 Ἐὰν ἐὰν οὖν τούτῳ ἐφ’ ᾧ τὸ Π πόλῳ χρώμενος , διαστή - ματι δὲ τῷ ἐφ’ ᾧ ΠΜ , κύκλος γραφῇ , ἀπασῶν ἐφάψεται τῶν γωνιῶν , ἃς ἀνακλώμεναι ποιοῦσιν ἀπὸ τοῦ ΜΗ . Ἐάν , φησί , πρὸς ὀξεία γωνίας ἀπὸ τοῦ Π ἀχθῇ τις εὐθεῖα ὡς ἡ ΠΜ ἐπὶ τὸ νέφος , ἔνθα πίπτουσιν αἱ ὄψεις , εἶτα περὶ τὸ Π στρεφομένη ἡ ΠΜ εὐθεῖα κύκλον γράψει , ὁ κύκλος οὗτος ἁπασῶν ἐφάπτεται τῶν † κλάσεων , ὧν κλῶνται αἱ ὄψεις προσπίπτουσαι πρὸς τὸ νέφος . καὶ ἔστι πόλος ἐκείνου τοὐ κύκλου τὸ Π , οὗ κέντρον ἐντὸς τοῦ κύκλου ἠρμένον . καὶ κέντρον οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἢ πόλος ἐν κύκλῳ ὤν . p . 376b12 ἐὰν οὖν περιαγάγῃς τὸ ἡμικύκλιον τὸ ἐφ' ᾧ τὸ Α περὶ τὴν ἐφ' ᾗ ἡ ΚΠ . Ἔστι δὴ ἔθος αὐτῷ ἀπὸ τῶν ἀρκτικῶν στοιχείων ὀνομάζειν τὰ πράγματα . τί γὰρ δήποτε τὸ ἡμικύκλιον Α ἐκάλεσεν ; ἔδει γὰρ μᾶλλον Η εἰπεῖν . ἢ διὰ τούτου ἐνδείκνυται , ὅτι τὸ ἡμικύκλιον οὐ τοῦ ὁρίζοντος λαμβάνει , ἀλλὰ τὸ ἡμισφαίριον τοῦ παντός · ὅθεν ἐπειδὴ τοῦτο ἄνω ἐστί , τούτου χάριν Α αὐτὸ ἐκάλεσε . τί οὖν φησιν ; ὅτι ἐὰν ἐπινοίᾳ περιαγάγῃς τὸ ἠμισφαίριον περὶ τὸν ἄξονα , ἐν ᾧ ἐστιν ἡ ΚΠ , τουτέστι πέριξ συμπερι - αγάγῃς ἐν αὐτῷ καὶ τὸ ΗΚΜ τρίγωνον , † ὡς πολλὰ γενέσθαι τρίγωνα ὅμοια αὐτῷ , τουτέστιν ἰσογώνια αὐτῷ καὶ ἰσόπλευρα ἐν διαφόροις ἐπιπέδοις κτὰ τὴν περιαγωγὴν γινόμενα . p . 376b16 Καὶ ἢν ποιήσωσι δὲ γωνίαν αἱ ΗΠ καὶ ΜΠ ἐπὶ τῆς ΗΠ , ἀεὶ ἴση ἔσται . Οὐ μόνον , φησί , τὰ τρίγωνα ἰσογώνια γενήσεται καὶ ἰσόπλευρα , ἅπερ ἀπὸ τῶν ἀνακλάσεων γίνονται , ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τοῦ πόλου γινομένη γωνία ἀπὸ τοῦ Hfl f Δὶ πόλου καὶ τῆς ΜΠ τῆς ἐπὶ τὸ νέφος ἐπιζευγνυμένης καὶ περιαγομένης νοητῆς ἀεὶ ἡ αὐτὴ ἔσται περιαγομένου τοῦ ἡμισφαιρίου κτὰ τὴν ἐπίνοιαν . p . 346b18 τούτων δ’ αἱ κάθετοι ἐπὶ τὸ αὐτὸ σημεῖον πεσοῦνται . Tούτων , ποίων ; ἢ τῶν τριγώνων λέγει τῶν γινομένων ἐκ τῆς περιαγωγῆς . ἐπειδὴ γὰρ ὅμοιαί εἰσι καὶ ἴσαι , δηλονότι αἱ ἀπὸ τῶν γωνιῶν αὐτῶν κάθετοι ἐφ’ ἓν σημεῖον πεσοῦνται καὶ ἐκτὸς αὐτῶν , ἐπειδὴ ἀμβλυγώνιοί τε καὶ ἀνισόπλευροί εἰσιν · ἕκαστον γὰρ αὐτῶν μεγίστην μὲν ἔχει τὴν ἀπὸ τοῦ νέφους ἐπὶ τὸν ἥλιον , ἐλαχίστην δὲ τὴν ἀπὸ τοῦ ὄμματος ἐπὶ τὸ νέφος , μέσην δὲ τὴν ἀπὸ τοῦ ἡλίου ἐπὶ τὸ ὄμμα . p . 376b22 Τῶν μὲν γὰρ ἄνω τὸν ἥλιον οὐ κρατεῖν , τῶν δὲ πρὸς τῇ γῇ στηριζομένων κρατεῖν , καὶ διαχεῖν τὸν ἀέρα . Ἐνταῦθα τὴν αἰτίαν λέγει τοῦ ἡμικύκλιον φαίνεσθαι τὴν ἶριν . ἐπειδὴ γὰρ οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἡ ἶρις ἡ τὸ κρατεῖσθαι τὸν ἥλιον ὑπὸ τοῦ νέφους ὅταν γὰρ αὐτὸς κρατήσῃ , διαλύει τὸ νέφος , καὶ οὐ γίνεται ἶρις ) , ὅταν οὖν ἀνατέλλῃ ὁ ἥλιος , δηλονότι ἐκπεμπόμεναι ἀπ’ αὐτοῦ ἀκτῖνες ἡ μέν ἐστι κάθετος , αἰ δὲ πρὸς τῇ καθέτῳ , αἱ δὲ πόρρω τῆς καθέτου . ἐπειδὴ οὖν κάτω αὐτοῦ ὄντος ἡ κάθετος καὶ αἱ πρὸς τῇ καθέτῳ κτὰ διάμετρον πί πτουσιν ἐπὶ τοῦ ὁρίζοντος καὶ περὶ τὸν ὁρίζοντα , αὗται ἐντονώτεραι οὖσαι διαλύουσι τὰ περὶ τὸν ὁρίζοντα νέφη καὶ οὐκ ἐῶσιν ἐκεῖ συστῆναι τὴν ἶριν · αἱ δὲ πόρρω τῆς καθέτου , τουτέστιν ὑπεράνω τοῦ ὁρίζοντος πίπτουσα .. , ἐπειδὴ οὔκ εἰσιν ἐκεῖναι ἔντονοι διὰ τὸ ἐπὶ πλέον διίστασθαι καὶ εἰς ἀχανὲς λοιπὸν χωρεῖν , οὐ διαλύουσι τὰ νέφη · καὶ λοιπὸν ἐκεῖ μόνον γίνεται ἡ ἶρις , οὐκέτι δὲ καὶ κάτω περὶ τὸν ὁρίζοντα . ἔνθεν οὐ γίνεται κύκλος ἡ ἶρις ἐφαπτόμενος τοῦ ὁρίζοντος , ἀλλὰ ἡμικύκλιον μόνον , ἐπειδὴ οὐ συγχωροῦσιν αἱ κάθετοι ἀκτῖνες συστῆναι κάτω νέφος μέλαν . p . 376b24 Γίνεσθαι δὲ καὶ νέφος νυκτῶν ἀπὸ τῆς σελήνης ὀλιγάκις . Touxo ὡς πρὸς ἀπόδειξίν τινα ἐπήγαγε τοῦ τὴν ἶριν γίνεσθαι κρατουἢν μένου τοῦ ἡλίου , ἐπειδὴ γὰρ καὶ ἀπὸ τῆς σελήνης ἶρις γίνεται διὰ τὸ εἶναι αὐτὴν ψυχροτέραν τοῦ ἡλίου καὶ μὴ ἰσχύειν τὰ νέφη διαλύειν . ἄλλως τε καὶ νὺξ ἀντιπράττει τῇ διαλύσει τῶν νεφῶν , καὶ λοιπὸν τὰ νέφη ἐπικρα - τοῦντα τῆς σελήνης ποιοῦσιν ἀνακλᾶσθαι τὰς ὄψεις ἐπ’ αὐτῆς , καὶ γίνεται ἡ ἶρις . δηλονότι ἐπὶ τοῦ ἡλίου τότε γίνεται ἶρις , ὅταν κατακρατήσαντα τοῦ ἡλίου παχυνθῶσι τὰ νέφη , * προσπιπτούσας αὐτοῖς τὰς ὄψεις μὴ διιέναι , ἀλλ’ ἀνακλᾶσθαι ὡς πρὸς τὸν ἥλιον καὶ γίνεσθαι τὴν ἶριν . ἀλλ’ εἴποις ἄν · οὐκοῦν ἔδει συνεχῶς τε γίνεσθαι ἐπὶ τῆς σελήνης ἶριν , ἐπειδὴ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον κατακρατοῦσι τὰ νέφη τῆς σελήνης ἅμα τε διὰ τὴν φύσιν αὐτῆς , ἅμα τε ὅτι καὶ νύκτωρ γίνεται . ἢ ῥητέον , ὅτι ὅσον μὲν καὶ τοῦτο ἔδει συχνότερον γίνεσθαι , ἀλλ’ ἔστιν ἄλλο τι τὸ ἐμποδίζον . τὰ γὰρ ἰριοειδῆ χρώματα μελάντερα ὄντα ἐν μέλανι τῷ νέφει καὶ ἐν τῷ σκοτεινῷ ἀέρι λανθάνουσι · τὰ γὰρ ὅμοια πέφυκε λανθάνειν ἐν τοῖς ὁμοίοις . Πρᾶξις μݲ p . 376b28 Πάλιν ἔστω ὁρίζων καὶ τὰ ἑξῆς . Διδάξας ἠμᾶς ὁ Ἀριστοτέλης τὴν αἰτίαν τοῦ κυκλικοῦ τῆς ἴριδος σχήματος , καὶ ὅτι τοῦ ἡλίου ὄντος ἐπὶ τοῦ ὀρίζοντος ἡμικύκλιον φαίνεται , εντι πρὸς τούτοις καὶ τὸν ἕτερον πόλον τῆς ἴριδος ὄντα μεταξὺ τοῦ κέντρου τῆς ἴριδος καὶ τοὐ ἐξ ἐναντίας πέρατος τῆς διαμέτρου , νῦν πάλιν ἀρθέντος ἀπὸ τοῦ ὁρίζοντος τοῦ ἡλίου ζητεῖ τὸ σχῆμα τῆς ἴριδος , ὅπερ ἐστὶν ἡμικύκλιον . οὐκέτι δὲ ἡμικύκλιον φαίνεται ἡ ἶρις , ἀλλ’ ἐλάττων ἡμικυκλίου · ἀρθέντος γὰρ τοῦ ἡλίου ἀπὸ τοῦ ὁρίζοντος φαίνεται ἡ ἶρις ἐλάττων ἡμικυκλίου , καὶ γίνεται τὸ κέντρον αὐτῆς ὑπὸ γῆν καὶ ὁ πόλος . καὶ ὅσον ἐξαίρεται ὁ ἥλιος , τοσοῦτον ἐλαχίστη φαίνεται ἡ ἴρις · καὶ ὅταν γένηται πρὸς τῷ μεσημβρινῷ , καταπίνεται . πρὸς τούτοις δὲ καὶ ἄλλα δύο σημαίνειν ἔφη ὁ μέγας φιλόσοφος · τὸ κλίνεσθαι τὴν ἶριν ἐπὶ τὰ μέρη , ἐφ’ ἃ καὶ ὁ πόλος γέγονεν , ὑπὸ γῆν · πρὸς τούτοις δὲ καὶ τὴν αἰτίαν , δι’ ἣν ὅτε μέν ἐστιν ἡμικύκλιον ἡ ἶρις , ἐλάττονος τμῆμα κύκλου εἶναι δοκεῖ , ὅτε δ’ ἐλάττων ἡμικυκλίου φαίνεται , μείζονος κύκλου . ταῦτα δείκνυται οὕτως , καὶ πρῶτον τὰ Ἀριστοτέλους εἴπωμεν · ἔστω ὁρίζων κύκλος ἡ ΑΒΓ καὶ ἐξῃρήσθω ὁ ἥλιος ἀπὸ τοῦ ὁρίζοντος καὶ ἔστω ὡς κατὰ τὸ Η . ἡ δὲ τοῦ ὁρίζοντος διάμετρος ἔστω ἡ ΑΓ , τὸ δὲ κέντρον τὸ Κ . ἀρθέντος οὖν τοῦ ἡλίου τὸ κέντρον τῆς ἴριδος καὶ ὁ πόλος ὑπὸ γῆν γίνεται τοῦ Κ ὑπὲρ γῆς ὄντος , καινοῦ ὄντος τοῦ ἄξονος τοῦ ΗΚΟΠ , ἐφ’ οὗ ἐστι τὸ κέντρον τῆς ιδος τὸ καὶ ὁ II πόλος . Ἄι ἐπεί ἐστι τὸ Κ κέντρον ἐπάνω καὶ ἤρθη ὁ ιος , εἴη ἄν τὸ κέντρον τῆς ἴριδος καὶ ὁ Π πόλος ὑποκάτω ἐπὶ τῆς ΗΚΟΠ , ἐφ’ ᾗ ἐστι τὸ κέντρον τῆς ἴριδος τὸ καὶ ὁ Π πόλος . καὶ ἐπειδὴ κέντρου ὑποκειμένου τοῦ ἠλίου τῆς ἴριδος ἡμικύκλιόν ἐστι τὸ † ΒΥΨ , φανερόν , ὅτι κάτω ὄντος τοῦ κέντρου τὸ ὑπὲρ γῆς τμῆμα τῆς ἴριδος ἔλαττόν ἐστι ἡμικυκλίου , καί ἐστιν ὑπὲρ γῆς τὸ Ψ τμῆμα τῆς ἴριδος ἔλαττον τυγχάνον ἡμικυκλίου . καὶ φανερόν , ὅτι ὅσῳ μετεωρίζεται ὁ ἥλιος , τοσούτῳ ἐλαχίστη φαίνεται ἡ ἶρις · καὶ ὅταν γέ|νηται ἐπὶ τοῦ μεσημβρινοῦ , καταπίνεται καὶ φαίνεται κατωτέρου γινομένου τοῦ κέντρου αὐτῆς καὶ πόλου . καὶ ἔχεις ἐνταῦθα , ὅτι καὶ τὸ σχῆμα τῆς ἴριδος ὥρισται · ἢ γὰρ ἠμικύκλιον φαίνεται , ὅταν ἀνατέλλῃ ὁ ἥλιος , ἢ ἔλαττον ἡμικυκλίου , ὅταν ἀρθῇ ἐκ τοῦ ὁρίζοντος , ἢ καταπίνεται , ὅταν ἐν τῷ μεσημβρινῷ γένηται . φανερὸν δέ , ὅτι κὼ κέκλιται ἡ ἶρις , ὅταν ἐξαίρηται ὁ ἥλιος διὰ τὸ τὸν πόλον κάτω εἶναι . τούτου δὲ κανόνα ἔχομεν , ὅτι ἐὰν διά πολλῶν τέμνηται κύκλος , δίχα τέμνεται καὶ πρὸς ὀρθάς . διὰ τοῦτο οὖν κέκλιται νῦν , ἐπειδὴ ὁ ΑΒΓ ὁρίζων οὐκ ἔστι τῆς ἴριδος διὰ τὸν πόλον · κάτω γάρ ἐστιν ὁ πόλος , οὐδὲ γὰρ κατὰ τὸ Y . ἡ ὸὲ κύκλησις γίνεται ἐπὶ τὰ μέρη , ἐφ’ ἃ ὁ πόλος ὑπὸ γῆν τυγχάνει , ὥσπερ ἔστιν ἰδεῖν ἐπὶ τῆς κρικωτῆς σφαίρας . καὶ δῆλον ὅτι ὡς ἐπὶ τὸν πόλον γίνεται ὀξεῖα γωνία . ὅτι δὲ καὶ μείζονος κύκλου φαίνεται τμῆμα , συλλογιστέον οὕτως · ὅταν ἐστὶ τὸ ἐστὶ τὸ λαμπρὸν ἐπὶ τοῦ ὁρίζοντος , δέδεικται , ὅτι ἡμικύκλιον φαίνεται ἡ ἶρις . καὶ δῆλον ὅτι ἀπόγειόν ἐστι τότε τὸ ἠμικύκλιον ὡς πρὸς τὸ ἔλασσον τοῦ ἡμικυκλίου , ὥστε ὅταν φαίνηται ἔλασσον ἡμικυκλίου τύ φαινόμενον μέρος , περιγειότερον τυγχάνει . ἐπεὶ οὖν περιγειότερον τυγχάνει , ἕχομεν τό ζητούμενον . ἐπειδή γὰρ μᾶλλον πρὸς τοῖς περιγειοτέροις πλεονάζουσιν οἱ ατμοί , δοκεῖ ταύτῃ μείζων φαίνεσθαι · τὰ γὰρ ὲν ὕδατι ὁρώμενα μείονα μείζονα ἢ τὸ ἀληθέστερον · περιγειότερον τυγχάνον τὺ τηῆμα μᾶλλον τῇ ὄψει ὑποπίπτει διὰ τὸ δεύτερον λημμάτιον τὸ λέγον , ὅτι τὰ ἐκ πολλοῦ διαστήματος ἡ ὄψις ἐλάσσονα οἴεται , τὰ δ’ ἐγγὺς μείζονα . ἀπορῆσαι δ' ἄξιον πρὸς τὸν Ἀριστοτέλην , πῶς ὁρίζοντα εἰπὼν τὸν ΑΒΓ κύκλον καὶ ἐξῃρημένον τὸν ἥλιον ἐκ τοῦ ὁρίζοντος ἔλαβε τὸν ἥλιον ἐπὶ τοῦ H , ὅ ἐστιν ἐπὶ τοῦ ΑΒΓ ὁρίζοντος . εἰ γὰρ ἐπὶ τοῦ ΑΒΓ ἐστὶ τὸ H . οὐκέτ’ ἐξῄρηται · καὶ εἰ ἐξήρηται τὸ Η . οὐκέτι ἐστὶν ἐπὶ τοῦ ΑΒΓ ὁρίζοντος . ἢ ῥητέον , ὅτι οὐκ ἔστιν ὁ ΑΒΓ ὁρίζων ακίνητος , ἀλλά συγκινούμενος τῷ παντί · ἔστι γὰρ καὶ ὁρίζων κινούμενος ἐν τῇ σφαίρᾳ . καὶ τοῦτο οἶδεν ὁ Πτολεαῖος · τὸν γὰρ τοιοῦτον ὁρίζοντα ἑκτημόριον ὀνόμαζε διὰ τὸ ἓξ θέσεις λαμβάνειν τῆς ἡμέρας . ἔστι γὰρ ἡ πρώτη ιβ ὧραι καὶ ἡ δευτέρα # x772 ; ἑξῆς ἴσαι · καὶ οὕτως ὁ κύκλος κατὰ τὰς ὥρας τὰς αὐτὰς τὴν αὐτὴν ἵσχει θέσιν . ὥστε οὐδὲν ἄτοπον ὑπέθετο ὁ Ἀριστοτέλης , ἀλλ’ ἐπειδὴ ἔδειξεν , ὡς καὶ πότε ἐλάττων ἡμικυκλίου φαίνεται ἡ ἶρις καὶ εἰπών , ὅτι ὅταν γένηται ὁ ἥλιος πρὸς τῷ μεσημβρινῷ . καταπίνεται καὶ οὐ φαίνεται ἡ ἶρις , ὥς τινος ἀπορήσαντος , ὅτι οὐδέποτε πρὸς τῷ μεσημβρινῷ ὄντος τοῦ ἡλίου γίνεται ἶρις , εἰ μὴ ὅταν ἐν τῷ ὁρίζοντί ἐστιν ὁ ἥλιος ἢ μικρὸν ἀρθῇ ἀπὸ τοῦ ὁρίζοντος — εἰ γὰρ εἴη ἐπὶ τοῦ μεσημβρινοῦ , γίνεται διὰ τὸ τὰ προσάρκτια μέρη τῶν κύκλων ὡς ἐπὶ τῆς ἐγκεκλεισμένης σφαίρας μείζονα εἶναι ἡμικύκλων καὶ πολὺ αἴρεσθαι τὸ λαμπρόν , καὶ ταύτῃ ἀφανίζεσθαι τὴν ἶριν . ἐν γὰρ ταῖς μεγίσταις ἡμέραις ὁ ἥλιος τὰ προσάρκτια τμήματα διώκει , ἐν δὲ ταῖς χειμεριναῖς τὰ νότια κλίματα , ἅπερ ἐστὶν ὑπὲρ γῆς μὲν ἐλάχιστα , ὑπὸ γῆν δὲ μέγιστα . ἡ γὰρ ἔγκλισις τοῦ γίνεσθαι παρασκευάζει . ἐλαχίστων οὗν ὄντων πρὸς τῷ χειμερινῷ ὑπὲρ γῆς τμημάτων φανερόν , ὅτι ὁ ἥλιος ὅτε γένηται ἐπὶ τοῦ μεσημβρινοῦ , ὀλίγον ἦρται ἀπὸ τοῦ ὁρίζοντος . καὶ ταύτῃ δύναται ἐν πάσῃ ὥρᾳ καὶ ἐπὶ τοῦ μεσημβρινοῦ ὄντος τοῦ ἡλίου γίνεσθαι ἶρις ἐν τῷ νοτίῳ κλίματι . ταῦτα παραδίδωσιν ἡ μετὰ χεῖρα λέξις . p . 376b29 Ὁ δὲ ἄξων ἔστω νῦν ἐφ᾿ ὧν τὸ ΗΠ . † Ἄρα ὅτι τὸ ΗΠ καλεῖ ὁ Ἀριστοτέλης , ἐφ᾿ οὗ ἐστι τὸ Ο κέντρον καὶ ὁ Π πόλος . ἐπειδὴ οὗν ταῦτα ὑπὸ γῆν εἰσι , δῆλον ὅτι ἔλαττον ἡμικυκλίου φαίνεται καὶ τὸ ΓΥΨ τμῆμα ἔλαττόν ἐστιν ἡμικυκλίου . p . 376b30 Τὰ μὲν οὗν ἄλλα πάντα ὁμοίως δειχθήσεται . Τὰ ἄλλα , ποῖα ; τὸ σχῆμα τῆς ἴριδος ὅτι κυκλικὸν καὶ ὅτι κατὰ ἀνάκλασιν · ταῦτα γὰρ ἀπεδείχθη , καὶ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἐπὶ τῆς νῦν πτώσεως , ὅταν ἐλάττων ἐστὶν ἡμικυκλίου , δειχθήσεται . p . 377a1 ᾿Επὶ γὰρ τῆς αὐτῆς ὅ τε πόλος καὶ τὸ κέντρον . Τοῦτό φησιν , ὅτι ἐπὶ τῆς ΗΚΟΠΞ , τουτέστιν ἐπὶ τοῦ ἄξονος γίνεται τέσσαρά τινα · ὁ ἥλιος , τὸ κέντρον τοῦ ὁρίζοντος τὸ Κ , καὶ τὸ κέντρον τῆς ἴριδος τὸ 0 , καὶ ὁ Π πόλος . Πρᾶξις μݲαݲ p.377a29 Ταύτας δὲ τὰς αἰτίας ὑποληπτέον καὶ περὶ παρηλίων καὶ ῥάβδων . Συμπληρώσας ὁ Ἀριστοτέλης τὸν περὶ ἅλω καὶ ἴριδος λόγον τρέπεται καὶ ἐπὶ τὰ συγγενῆ αὐτοῖς , παρηλίους φημὶ καὶ ῥάβδους , διὰ τὴν ἐν ἀρχῇ τοὺς παρηλίους διά τὸ τίμιον τοῦ σχήματος — κύκλος γάρ τις ὅμοιος τῷ ἡλίῳ δοκεῖ φαίνεσθαι , αἰ δὲ ῥάβδοι εὐθεῖαι . ὁ δὲ κύκλος ἀεί ἐστιν ὅμοιος ἑαυτῷ καὶ οὔτε ἀφαίρεσιν οὔτε πρόσθεσιν ἐπιδέχεται , ὡς ἐν τῇ Περὶ οὐρανοῦ πραγματείᾳ ἀποδείκνυσι , καὶ διὰ τοῦτο τίμιόν ἐστι τὸ κυκλικὸν σχῆμα · καὶ γὰρ εἴτε προσθήκην εἴτε ἀφαίρεσιν θελήσομεν τοῦ κύκλου ποιῆσαι , ὅλον αὐτὸν ἀμείβομεν , ἡ δ’ εὐθεῖα καὶ πρόσθεσιν καὶ ἀφαίρεσιν ἐπιδέχεται μὴ ἀμειβομένη καθ’ ἑαυτήν . διὰ οὗν τὸ τοῦ σχήματος τίμιον ἔδει προτετάχθαι τοὺς παρηλίους τῶν ῥάβδων . αὐτὸς δὲ διὰ τὸ ὁμοχρόους εἶναι τὰς ῥάβδους τῇ ἴριδι προτάττει αὐτὰς τῶν παρηλίων · αἱ γὰρ ῥάβδοι ποικίλαι εἰσὶ τοῖς χρώμασιν , ὁ | δὲ παρήλιος μονόχρους · λευκὸς γάρ , ὥσπερ ἡ ἅλως γίνεται δέ , ὡς πολλάκις εἴρηται , καὶ ταῦτα κατὰ ἀνάκλασιν · ἀνακλωμένη γὰρ ἡ ὄψις τοιούτων σχημάτων καὶ χρωμάτων ἴσχει φαντασίαν . ἀλλ’ ὁ μὲν Ἀλέξανδρός φησιν ἐπὶ τῶν ῥάβδων , ὅτι προσπίπτει ἡ ὄψις τῷ νέφει κἀκεῖθεν ἀνακλᾶται πρὸς τὸν ἥλιον , καὶ τοῦ x003E ; συνεχοῦς γινομένου φαίνονται πολλαὶ ῥάβδοι . οὕτω γὰρ γίνονται καὶ ἐν ὕδατι καὶ ἀνακλωμένης ὄψεως ἐπὶ τὸ νέφος · ἡ γὰρ ἀπὸ κάτωθεν ἐπὶ τὰ ἄνω γινομένη ἀνάκλασις ῥάβδων ἐν τῷ ὕδατι δόκησιν παρέχει οὕτω μὲν ὁ Ἀφροδισιεύς . ὁ μέντοι μέγας φιλόσοφος ἄριστα καὶ περὶ τούτων φερόμενος οὐκ ἀνέχεται τοῦ ἐξηγητοῦ διὰ τὸ εἰς ἄτοπα περιβάλλεσθαι τὰ Ἀριστοτέλους . ἔδει γὰρ μὴ ῥάβδους φαίνεσθαι , ἀλλὰ κυκλικὸν σχῆμα διὰ τὸ κάτοπτρον , ἐφ’ ὃ ἀνακλᾶται , κυκλικὸν εἶναι . τάχα γὰρ οὐ δι’ ἄλλο ἡ ἶρις καὶ ἡ ἅλως κυκλικὰ ἐφαίνετο εἰ μὴ διὰ τοῦτο . καὶ ἔχεις φυσικὴν αἰτίαν τοῦ κυκλικοῦ καὶ τῆς ἅλω καὶ τῆς ἴριδος σχήματος , ὡς μηδὲ τῆς γραμμικῆς ἐκείνης ἀποδείξεως δεῖσθαι τῆς κυκλικὰ ταῦτα δεικνυούσης . οὕτως ἀπορήσας πρὸς τὴν Ἀλεξάνδρου ἐξήγησιν ἐπάγει τὴν οἰκείαν περὶ τούτου κρίσιν καί φησιν , ὅτι αἱ ῥάβδοι γίνονται οὐ προσπιπτούσης τῆς ὄψεως πρὸς τὸ νέφος κἀκεῖθεν ἀνακλωμένης πρὸς τὸν ἥλιον , ἀλλ’ ἀπὸ νέφος εἰς νέφος προσπιπτούσης τῆς ὄψεως κἀκεῖθεν ἀνακλωμένης πρὸς ἕτερον νέφος λευκόν . τοῦτο δὲ κατασκευάζει ἐκ δύο τρόπων , ἑνὸς μὲν τοῦ ἐκ τῆς ἀναλογίας τῆς λεγούσης , ὅτι ὥσπερ ἐν τῷ ὕδατι προσπιπτούσης τῆς ὄψεως καὶ ἀνακλωμένης πρὸς τὸ νέφος γίνονται ῥάβδοι χωρὶς ἡλίου , οὕτω καὶ ἐνταῦθα χρὴ κτὰ τὴν αὐτὴν τάξιν χωρὶς ἡλίου ῥάβδους γίνεσθαι , ὡς καὶ τὰ φαινόμενα μαρτυρεῖ · καὶ γὰρ χωρὶς ἡλίου ῥάβδοι ὥφθησαν πολλάκις . οὕτω μὲν ἐκ τῆς ἀναλογίας τοῦ Ἀριστοτελικοῦ παραδείγματος , πρὸς ὅ τινες πειρῶνται ἀντιλέγειν , ὅτι Ἀριστοτέλης ἔφη πρὸς τὸν ἥλιον ἀνακλᾶσθαι · ὅμως μέντοι σύμφωνα καὶ τῷ φιλοσόφῳ λέγειν οὐκ ἠπόρησεν ὁ μέγας οὑαὐτοῖς τος ἀνήρ . φησὶ γοῦν , ὅτι ἥλιον νῦν ἐκάλεσεν Ἀριστοτέλης τὸ λευκὸν νέφος . καὶ ὅτι τοῦτο οὐκ ἄτοπον , δῆλον ἐκ τῆς ἀναλογίας , ὡς ληφθέντος παραδείγματος τοῦ ἐν τῷ ὕδατι . λοιπὸν δὲ καὶ ἐκ τῆς συνηθείας εἰώθαμεν τὰ καταλαμβανόμενα ὑπὸ τοῦ ἡλίου ἥλιον καλεῖν . οὕτω γὰρ ἐξατμίζεσθαί τι ἢ θερμαίνεσθαι βουλόμενοι ἐπιτρέπομεν ἐν τῷ ἡλίῳ ἀποτίθεσθαι τὸν ὑπὸ τοῦ ἡλίου καταλαμβανόμενον τόπον ἥλιον καλοῦντες . καὶ ἐκ τῆς συστάσεως δὲ τῶν νεφῶν τὸ αὐτὸ δείκνυσι . βούλεται γὰρ ὁ Ἀριστοτέλης τὰς μὲν ῥάβδους ἐπὶ ἀνωμάλοις νέφεσι συνίστασθαι καὶ μὴ πυκνοῖς · ὅπερ καὶ αὐτὸ δῆλόν ἐστιν αἴτιον τοῦ μὴ ἀνακλᾶσθαι πρὸς τὸν ἥλιον τὴν ὄψιν · ἐπὶ τῶν ῥάβδων . προσπίπτουσα γὰρ ἡ ὄψις ἄλλῳ νέφει , ἄν οὕτω τύχῃ μέλαντ , καὶ ἀνακλωμένη ἐπὶ τὸ λευκὸν νέφος ποιεῖ τὰς ῥάβδους διὰ ταύτην τὴν ἀνωμαλίαν τῶν νεφῶν καὶ ποικίλλονται κατὰ τὴν χροιὰν αἱ ῥάβδοι . εἰ γὰρ πρὸς λευκὸν † ἀνακλασθεῖσα ἡ ὄψις προσπεσοῦσα μέλανι , ποιεῖ τὸ φοινικοῦν χρῶμα · εἰ δὲ κατὰ ἄλλο ἀπὸ λευκοῦ μὴ κατακρατοῦντος , τὸ ξανθόν · κρατουμένου δὲ τοῦ λευκοῦ ὑπὸ τοῦ μέλανος τὸ πράσινον · ἔτι μᾶλλον κρατουμένου τὸ ἁλουργόν . ἀνώμαλα δὲ ἔφη τὰ νέφη κατὰ τὸ χρῶμα , οὐ κατὰ τὸ σχῆμα , ἐπειδή ἐστι καὶ κατὰ τὸ σχῆμα ἀνώμαλα ἔνοπτρα , ὥσπερ τὰ ὀπισθοφανῆ λεγόμενα ὑπὸ τῶν κατοπτρικῶν καὶ τὰ δεξιοφανῆ . ἔστιν οὖν τοιαύτην κατασκευὴν vv , ὡς ποιεῖν τὰ μὲν δεξιὰ φαίνεσθαι ἐν τοῖς ἀριστεοοῖς , τὰ δ’ ἀριστερὰ ἐν ἰοῖς δεξιοῖς ἀνωμάλοις κατὰ τὸ σχῆμα τῶν κατόπτρων , ὥς ποτε καὶ ἄλλῃ κατασκευῇ ἔνόπτρου χρώμενος ποιεῖν φαίνεσθαι τὴν μὲν κεφαλὴν κάτω , τὸ δὲ γένειον * * * ἐνόπτρου ἐπέχειν τάξιν ὑπέθετο κατὰ τὸ χρῶμα καὶ κτὰ τὴν σύνταξιν . οὐ κατὰ τὸ σχῆμα . ὥστε δέδεικται , ὅτι αἱ ῥάβδοι γίνονται ἀπὸ νέφους εἰς νέφος τῆς ἀντανακλάσεως γινομένης , καὶ ὅτι ἐν ἀνωμάλοις κατὰ τὸ χρῶμα . ταῦτα μὲν περὶ ῥάβδων . περὶ δὲ τῶν παρηλίων ἐκεῖνο χρὴ εἰδέναι , ὅτι ἡ ἀνάκλασις ἀπὸ τοῦ νέφους γίνεται πρὸς τὸν ἥλιον τοῦ νέφους πυκνοτέρου ὄντος καὶ στερεμνίου ἢ κατὰ τὸ ἐν ταῖς ῥάβδοις καὶ ὁμαλοῦ . διὰ γὰρ τοῦτο καὶ λευκὸς φαίνεται ὁ παρήλιος , ἐπειδὴ ἐπὶ πυκνοῦ ἡ ὄψις ῥαδίως μᾶλλον ἀνακλᾶται καὶ συντόμως , ἀπὸ δὲ ὀμαλοῦ ἓν καὶ καὶ ὸν τὸ χρῶμα διασῴζεται . ἐπειδὴ οὗν ἡ ἀνάκλασις ἀπὸ πυκνοῦ καὶ ὁμαλοῦ πρὸς λευκὸν τὸν ἥλιον γίνεται , καὶ ὁ παρήλιος ἄρα δμόχρους τῷ ῆλίῳ φανήσεται . τουτέστι λευκός . οὕτω οὗν γίνεται ἡ ἀνάκλασις ἐπὶ παρηλίων ὡς ἀπὸ πυκνοδ χαλκοῦ καὶ λείου , τουτέστιν ἐνόπτρου · τὸ γὰρ ἔνοπτρον χαλκοῦν ὡνόμασεν ὁ φιλύσοφος . χρὴ οὖν ἐκ τῶν εἰρημένων συλλογίζεσθαι κἀκεῖνο , ὅτι ἐπὶ μὲν τῆς ἵριδος ὑετὸν προμαντευόμεθα , ἐπὶ δὲ τῆς ἅλω εὐδίαν , ἐπὶ μέντοι τῶν παρηλίων καὶ ῥάβδων τὸ ἀνάπαλιν · αἱ μὲν ράβδοι εὐδιῶν εἰσὶ σημαντικαί , ὁ ὸὲ πκρήλιος ὑετοῦ . καὶ ἡ αἰτία πρόδηλος . εἰ γὰρ μανοτέρων νεφῶν χρεία εἰς γένεσιν καὶ οὐ πυκνῶν , δῆλον ὅτι πολλὴ ἀτμίς ἐστιν ἐν αὐτοῖς περιεχοεἰώθαμεν μένη · ἐπὶ δὲ τοῦ παρηλίου πολλὴ οὖσα πυκνότης τοῦ νέφους ὕδατος περι - οὐσίαν δηλοῖ , ὑφ' οὗ καὶ ἡ πύκνωσις . ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸν τρόπον τῶν παρηλίων καὶ ῥάβδων τῆς συστάσεως μεμαθήκαμεν , φέρε καὶ τὸν τόπον , ἐν ᾧ συστῆναι δύνανται , πολυπραγμονήσωμεν κατακολουθοῦντες τῇ λέξει . γίνονται οὖν αἱ ῥάβδοι καὶ οἱ παρήλιοι οὔτε κατὰ διάμετρον οὗτε κατὰ κάθετον . κτὰ διάμετρον γὰρ οὐ γίνονται διὰ τὸ μὴ δύνασθαι ἀπὸ τοσούτου ἀνακλάσθαι τὴν ὄψιν · ἀλλὰ μὴν οὐδὲ κατὰ κάθετον διὰ τὸ λύεσθαι τὴν τῶν νεφῶν σύστασιν . I καὶ πῶς ἐπὶ τῆς ἴριδος κατὰ διάμετρον ἰὴν ἀνάκλασιν ἐλέγομεν γίνεσθαι ; ἢ ῥητέον , ὅτι ἐπὶ μὲν τῆς ἴριδος πολὺ καὶ πυκνὸν τὸ νέφος ἤπερ ἐπὶ παρηλίου , καὶ ταύτῃ κατὰ διάμετρον ἡ ἀνάκλασις ἐγίνετο . ὁπότε δὲ καὶ κατὰ διάμετρον ἐγίνετο , ἔμελλεν ἶρις φαίνεσθαι καὶ οὐδὲν τούτων . ὁμοίως καὶ ἐπὶ τῆς ἅλω πλείων ἦν ἡ σύστασις τοὐ νέγους καὶ κατὰ κάθετον αὐτῇ συνίστατο . ἡ γὰρ σύστασις τῶν νεφῶν ἢ πολλή ἐστι καὶ κατὰ κάθετον καὶ γίνεται ἅλως , ἡ πολλὴ καὶ κατὰ διάμετρον καὶ γίνεται ἶρις <ἢ> ἐν ἑκατέρῳ ὀλίγη . καὶ εἰ ἐν ἑκατέρῳ ὀλίγη , ἢ λεπτὴ καὶ διεσπα - σμένη καὶ ποιεῖ τὰς ῥάβδους , ἡ παχεῖα καὶ συνηθροισμένη καὶ ποιεῖ τοὺς παρηλίους . ἀλλὰ μὴν οὐδ’ ἐν τοῖς προηγουμένοις ἢ ἑπομένοις τοῦ ἡλίου γίνονται αἱ ῥάβδοι ἡ οἱ παρήλιοι . ἐν μὲν γὰρ τοῖς προηγουμένοις οὐ γίνονται διὰ καταλαμβάνεσθαι ὑπὸ τοῦ ἡλίου , οὔτε δ’ ἐν τοῖς ἑπομένοις διὰ τὸ ἀφίστασθαι αὐτῶν τὸν ἥλιον , ἀλλ’ ἐν τοῖς πλκγίοις . τουτέστιν ἐν τοῖς βορείοις καὶ ὲν τοῖς νοτίοις · καὶ οὔτε πόρρω πάνυ διὰ τὸ ἀπὸ σμικροῦ ἐνόπτρου μὴ δύνασθαι ἀνακλᾶσθαι τὴν ὄψιν μικρὰ δὲ ἐπὶ τούτων τὰ κάτοπτρα οπτρα ἀνάλογον ἔφη ) , οὔτε μὴν ἐγγὺς διὰ τὸ φθάνειν ὺιαλῦσαι , ἀλλ’ ἀπὸ συμμέτρου διαστήματος , ὡς ἂν μᾶλλον τῶν ὄψεων ἐκεῖ ἀντιλαμβανομένων . γίνονται ὸὲ καὶ πρὸς τῷ ἀνατολικῷ δρίζοντι καὶ πρὸς τῷ δυτικ ῷ , οὐκέτι δὲ καὶ ἐν τῷ μεσουρανήματι . καὶ ἡ αἰτία πρόδηλος . πρὸς γὰρ τῴ δρίζοντι ὄντος τοῦ ἡλίου , τουτέστι πρὸς ἀνατολὰς ἢ δυσμάς , ὡς διὰ στενοῦ πρὸς τῇ γῇ φέρεται ἡ ὄψις καὶ δοκεῖ συγκροτεῖσθαι καὶ μᾶλλον ἀντιλαμβάνεσθαι . καὶ διὰ τὴν τοιαύτην αἰτίαν καὶ καὶ αῖ διόπτραι ὑπὸ τῶν μηχανικῶν ἐπινενόηνται , ὡς ἂν διὰ στενοῦ φερομένη ἡ ὄψις ὲξιθύνοιτο καὶ μὴ μένοι περιπλανωμένη . πρὸς δὲ μεσημβρίαν ὄντος τοῦ ἡλ ‘ου εἰς τὸν μεσουράνιον ὑπ’ αὐτοῦ καλούμενον τόπον , * * διὰ τὸ ὑπὸ τοῦ ἡλίου ἀμβλύνεσθαι τὰς ὄψεις καὶ πρὸς τούτοις διαχεῖσθαι τὴν ὄψιν καὶ φέρεσθαι πεπλανημένως εἰς ἀχανίαν τῶν ἀκτίνων χωρουσῶν . καὶ ταῦτα μὲν περὶ παρηλίων καὶ ῥάβδων . Ἐφ' οἷς ὁ φιλόσοφος μετὰ τὸ πληρῶσι τὰ ἐν τῷ μετεώρῳ γινόμενα πάθη ὑπὸ τῆς διττῆς ἀναθυμιάσεως μέτεισι καὶ ἐπὶ τὰ γινόμενα πάθη ὑπὸ κατεχομένων ἐν τῇ γῇ τῶν δύο ἀναθυμιάσεων . καὶ μὴ ἀπορήσῃς , πῶς Μετέωρα τὸ βιβλίον ἐπιγέγραπται , εἴ γε τῶν ὑπὸ γῆν νῦν ποιεῖται λόγον . εἴρηται γὰρ ὁ σκοπὸς τῆς πραγματείας , ὅτι βούλεται τὰ ἐκ τῶν δύο ἀναθυμιασεων γινόμενα παραδοῦναι , εἴτε ὑπὸ γῆν τυγχάνοιεν εἴτε ἐν τῷ μετεώρῳ . καὶ διὰ τοῦτο Μετέωρα ἐπιγέγραπται ὡς ἂν διττῆς ἀναθυμιάσεως ἐν τῷ μετεώρῳ τόπῳ θεούσης . αὗται τοίνυν αἱ ἀναθυμιάσεις κατεχόμεναι δύο τινὰς ποιοδσι διαφοράς . ὑπὸ μὲν γὰρ τῆς καπνώδους ἀνα - θυμιάσεως γίνεται τὰ καλούμενα ὑπὸ Ἀριστοτέλους ὀρυκτά , ἅπερ εἰσὶ καὶ λιθώδη , καθάπερ ὤχρα καὶ θεῖον καὶ μίλτος καὶ τὰ τοιαῦτα · τὰ δ’ ἐκ τῆς ἀτμιδώδους γίνεται μεταλλευτά , ἅπερ καὶ χεῖται καὶ ἐλαύνεται . ἔστι δ’ ἐν ἑκατέρᾳ καὶ ποιητικὸν αἴτιον καὶ ὑλικόν . ἀλλ’ ἐν μὲν τοῖς ὀρυκτοῖς ποιητικὸν μὲν αἴτιόν ἐστιν ἡ θερμότης , ὑλικὸν δὲ ἡ καπνώδης ἀναθυμίασις . οὐθὲν οὖν ἐλαύνεται · τὰ γὰρ θερμῷ πηγνύμενα ἐκεῖνα οὔτε χεῖται οὔτε ἐλαύ - νεται , ὥσπερ πάλιν τὰ ψυχρῷ πηγνύμενα θερμῷ λύεται · οἷαπερ ἐστὶ τὰ μεταλλευτά , ἅπερ ἐκ τῆς ἀτμιδώδους ἀναθυμιάσεως γίνεται . διὸ καὶ ἐπὶ τούτων πάλιν ποιητικὸν μὲν αἴτιόν ἐστιν ἡ ψύξις , ὑλικὸν δὲ ὁ ἀτμός . οὐκ ἀναλύεται γάρ , εἰ μὴ ἦν ὑγρότης τις ἡ τὴν τῆξιν ἀναδεξαμένη . τὸ γὰρ ἔλαιον οὐ πήγνυται ὑπὸ ψύξεως , ἀλλὰ παχύνεται διὰ τὸ ἔχειν ἐν ἑαυτῷ ἀερώδη οὐσίαν . ὁ μὲν οὖν Ἀριστοτέλης πήξει ἀτμοῦ δοξάζει γίνεσθαι τὰ μέταλλα , ὁ μέντοι Πλάτων ἐν Τιμαίῳ πῆξιν ὕδατος ὑπὸ ψύξεως . καὶ δοκοῦσι διαφωνεῖν πρὸς ἀλλήλους οἱ φιλόσοφοι , οὐ διαφωνοῦσι δέ · καὶ γὰρ ὁ ἀτμὸς ὕδωρ ἐστὶν τρόπον τινά · ἔστι γὰρ ὁ ἀτμὸς μεταξὺ ἀέρος τε καὶ ὕδατος . κατὰ οὖν τὸ ὑδατῶδες γίνεται ἡ πῆξις καἲ οὕτω τὰ μέταλλα . καὶ πάλιν ὕδωρ ἐστὶ κατὰ Ἀριστοτέλην τὸ πηγνύμενον · τοῦτο οὖν καὶ ὁ Πλατῶν ἀφορῶν πῆξιν ὕδατος ἔφη τὰ μέταλλα . οὕτω μὲν οὖν δείκνυνται συμφωνοῦντες οἱ φιλόσοφοι . περὶ δὲ τῶν μετάλλων , οἷον χαλκοῦ , σιδήρου , μολίβδου , χρυσοῦ , ταῦτα λέγομεν , ὅτι ἐφ’ ὧν ἐστι μέρος τι γεῶδες μεμιγμένον , ἀτμιδώδη ἐκεῖνα ἰοῖ καὶ κάεται . ὁ γοῦν σίδηρος μᾶλλον ἰοῖ καὶ κάεται ὡς ἄν ἐκ τῆς ἀτμίδος παχυτάτης οὕσης παγείς . ἔτι δὲ ἔλαττον ὁ χαλκὸς διὰ τὸ μᾶλλον τοῦ σιδήρου ἔχειν τὸ ὑγρόν . καὶ ὁ κασσίτερος δὲ πάλιν ἔλαττον ἰοῖ καὶ κάεται . ὁ μέντοι χρυσὸς ὡς ἄν ἀπὸ ὕδατος καθαροῦ ἀτμιδώδους τὴν πῆξιν κτησάμενος οὔτε ἰοῦται οὔτε φθείρεται οὔτε κάεται . διὰ γὰρ ταύτην τὴν αἰτίαν καὶ βαρύτατός ἐστι τῶν ἄλλων ὡς ἂν ἀπὸ καθαρᾶς ἀτμίδος τὴν πῆξιν ἀναδεξάμενος · ἐκ πολλῆς γὰρ ἀτμίδος εἰς ἓν συναχθείσης καὶ πιληθείσης γέγονεν ὁ χρυσός , καὶ διὰ τοῦτο βαρύς ἐστι . καὶ ταῦτα μὲν καθολικῶς περὶ μετάλλων παραδίδωσιν ὁ Ἀριστοτέλης ὑπισχνούμενος καὶ ἴδια γράφειν . οὐκ ἔγραψε δέ , ὅσον ἡμᾶς καὶ τοὺς πρὸ · ἡμῶν εἰδέναι · ὁ μέντοι τούτου μαθητὴς Θεόφραστος ἔγραψεν ἰδίᾳ περὶ ἑκάστου μετάλλου . ὢ ἰστέον δὲ καὶ τοῦτο , ὅτι ὁ θεῖος Πρόκλος ἐν τοῖς εἰς Τίμαιον ὑπομνήμασιν ἀνάγει τὰ μέταλλα εἰς τοὺς ἑπτὰ πλανωμένους λέγων ἀνακεῖσθαι τὸν μὲν μόλιβδον τῷ Κρόνῳ διὰ τὸ βαρὺ καὶ στυγνὸν καὶ ψυχρόν , τὸ δὲ ἤλεκτρον τῷ Διὶ διὰ τὸ εὔκρατον καὶ ζωογόνον τοῦ ἀστέρος · ὁμοίως δὲ καὶ τὸ μῖγμα · τὸ δὲ μῖγμα τιμιώτερόν ἐστι χρυσοῦ καὶ εὔκρατον . τῷ δὲ Ἄρει τὸν σίδηρον διὰ τὸ τμητικὸν καὶ ὀξύ · ἡλίῳ δὲ τὸν χρυσὸν ὡσανεὶ πηγῇ φωτὸς ότητι · Ἀφροδίτῃ δὲ τὸν χαλκὸν διὰ τὸ ἀνθηρὸν καὶ ὅτι πλησίον ἐστὶ τοῦ ἡλίου , ὥσπερ καὶ ὁ χαλκὸς τοῦ χρυσοῦ · Ἑρμῇ δὲ τὸν κασσίτερον διὰ τὸ διαφανὲς καὶ στιλπνόν , ἅμ δὲ καὶ διὰ τὸ πλησίον εἶναι τῆς σελήνης , ὥσπερ ὁ κασσίτερος τοῦ ἀργύρου · τῇ δὲ σελήνῃ τὸν ἄργυρον , ἐπειδὴ καὶ ὁ ἄργυρος παρὰ χρυσῷ τιθέμενος δοκεῖ καταλάμπεσθαι ὑπὸ τοῦ χρυσοῦ καὶ φωτεινότερος γίνεσθαι , ὥσπερ ἡ σελήνη ὑπὸ τοῦ ἡλίου καταλάμπεται . ταῦτα καὶ περὶ μετάλλων , ἐν οἷς συμπληροῦται ἡ παροῦσα θεωρία ἅμα τῷ παρόντι λόγῳ . p . 377a29 ταύτας δὲ τὰς αἰτίας ὑποληπτέον καὶ περὶ παρηλίων καὶ ῥάβδων . Ποίας ; ἢ δηλονότι τὰς ἀνακλάσεις . p . 377a30 Γίνεται γὰρ παρήλιος μὲν ἀνακλωμένης τῆς ὄψεως πρὸς τὸν ἥλιον , ῥάβδοι δὲ διὰ τὸ προσπίπτειν τοιαύτην οὖσαν τὴν ὄψιν , οἵαν εἴπομεν ἀεὶ γίνεσθαι πρὸς τὸν ἥλιον . Tὰς δὲ ῥάβδους γίνεσθαι οὐ τῇ πρὸς τὸν ἥλιον ἀνακλάσει , ἀλλὰ τῇ πρὸς ἕτερον νέφος λευκόν , τουτέστιν ὑπὸ τοῦ ἡλίου λελεπτυσμένον , ὥσπερ ἐπὶ τῶν νεφῶν αὐτὸς εἰς παράδειγμα φέρει τῶν ὁρωμένων διὰ ὕδατος . εἰ μὲν γὰρ ἄντικρυς τὰ νέφη θεάσαιο , οὐκ * * * ὀφθήσονται ῥάβδοι ἰριοειδεῖς ἐν τῷ νέφει . ἡ αὐτὴ οὖν ἀναλογία καὶ ἐπὶ τῶν ἐν τῷ μεταρσίῳ ῥάβδων φυλάττεται , ὡς καὶ χωρὶς ἡλίου γίνεσθαι . p . 377b4 Γίνεται δὲ τοῦτο , ὅταν ἀνώμαλος ᾖ τοῦ νέφους σύστασις . Ὁρᾷς , πῶς τὴν ἀνωμαλίαν τῶν νεφῶν αἰτιᾶται ἐπὶ τῶν ῥάβδων . διὰ τοῦτο γὰρ καὶ ποικίλα χρώματα γίνονται , διὰ τὸ τινὰ μὲν αὐτῶν εἶναι πυκνά , τινὰ δὲ μανά , καὶ ἄλλα ἔτι μανότερα , ὡς λευκὰ εἶναι . εἰ μὲν γὰρ πρὸς μέλαν νέφος προσπεσοῦσα ἡ ὄψις ἀνακλασθῇ πρὸς λευκὸν μὴ διὰ πολλοῦ ἀχλυώδους ἀέρος , γίνεται φοινικοῦν χρῶμα · εἰ δὲ διὰ πλείονος ἀχλύος , πράσινον · ἐκ δὲ τῆς τούτων κράσεως τὸ ξανθόν · εἰ δ’ εντι πλείονος ἀχλύος , τὸ ἁλουργόν . p . 377b11 Διαφέρει γὰρ οὐδὲν διὰ τοιούτων ὁρᾶν ἢ ἀπὸ τοιούτων . Oὐδὲν διαφέρει ἢ ἀπὸ νεφῶν ὁρᾶν τὰ ἰριοειδῆ χρώματα ἢ διὰ νεφῶν . διὰ μὲν νεφῶν , ἵνα εἴπῃ τὴν ἐν τῷ μεταρσίῳ φαντασίαν τῶν ῥάβδων · ἀπὸ δὲ νεύων τὴν ἐν ὕδατι , ὅταν κατὰ ἀνάκλασιν τὴν ἀπὸ τοῦ ὕδατος ὁρῶνται . ἡ μὲν γὰρ ὁμαλότης τοῦ ἐνόπτρου ποιεῖ χροιὰν μίαν · διὰ δὲ τὴν ὁμαλότητα τοῦ νέφους φαίνεται μονόχρους ὁ παρήλιος · διὰ δὲ τὸ στερεὸν καὶ πυκνὸν ἀθρόως αἱ ὄψεις ἀνακλῶντι καὶ ἀκριβῶς τοῦ ἰριοειδοῦς χρώματος ἀντιλαμβάνονται · καὶ διὰ τοῦτο λευκὸς ὁρᾶται . p . 377b23 Διὰ δὲ τοῦτο μᾶλλον ὕδατος σημεῖον ὁ παρήλιος τῶν ῥάβδων . Διὰ ποίαν αἰτίαν ; ἐπειδὴ ἐπὶ παχεῖ καὶ σκληρῷ · νέφει γίνεται , ὡς δηλοῖ ἡ ῥωμαλέα ἀνάκλασις . ἀεὶ δὲ τὰ παχέα νέφη τοὐ λεπτοῦ μᾶλλον ἐπιτηδείως ἔχουσι πρὸς γένεσιν ὕδατος . p . 377b 26 Ὁ δὲ νότιος τοῦ βορείου μᾶλλον , ὅτι μᾶλλον ὁ νότιος ἀὴρ εἰς ὕδωρ μεταβάλλει τοῦ πρὸς ἄρκτον . Ὁ νότιος δὲ παρήλιος μᾶλλόν ἐστιν ὕδατος σημαντικος . νότιον δὲ λέγει οὐ τῇ θέσει , ἀλλά τὸν ὑπὸ νοτίων π(??0ευμάτων γινόμενον . ταῦτα γὰρ ὠθοῦσι τὰ νέφη πρὸς ἄρκτον , κἀκεῖ ψυχ(??)μενα καὶ παχυ(??)ὁμενα ἐπιτήδεικ γίνεται πρὸς ὕδωρ , πε τοί γε ἐν τῷ νότῳ οὐκ εὐχερῶς · † συνίσταται γὰρ ὁ ἥλιος διὰ τὴν θερμ(??)τητα τοῦ κλίματος · διαλύεται γὰρ τὸ νέφος , δι’ οὗ γίνεται ἡ φαντασία ἡ τοιαύτη . p . 378a12 Ὅσα μὲν οὖν ἔργα συμβαίνει παρέρχεσθαι τὴν ἔκκρισιν ἐν τοῖς τόποις τοῖς ὑπὲρ γῆν , σχεοον εστι τοσαύτα · Ἐνταῦθα τὸ συμπέρασμα τῶν ἐν ἰῷ μεταρσίῳ τόπῳ γινομένων ὑπὸ τῆς διττῆς ἀναθυμιάσεως . λοιπὸν διαλέγεται κἄ περὶ τῶν γινομένων ὑπ’ αὐτῶν ὑπὸ γῆν κρατουμένων καὶ μὴ διαφορουμένων . προσέθηκε δὲ τὸ σχεδὸν ἢ διὰ φιλοσοφίας εὐλάβειαν ἢ διὰ τὸ μὴ πάντα εἰρηκέναι τὰ σχήματα τῶν κομητῶν . p . 378a21 Ἡ μὲν οὗν ξηρὰ ἀναθυμίασις ἐκπυροῦσα ποιεῖ τὰ ὀρυκτὰ πάντα , οἷον λίθων τε γένη καὶ ὅσα τηκτά , καὶ σανδαράχην καὶ ὤχραν καὶ μίλτον καὶ θεῖον καὶ τὰ ἄλλα τὰ τοιαῦτα . Ἡ καπνώδης ἀναθυμίασις ἐκπυρουμένη καὶ περιφρυττομένη ποιεῖ πάνΤα τὰ λιθώδη , οἷον κρύσταλλον ἢ ἄλλους λίθους τινάς · ποιεῖ δὲ καὶ τὰ νῦν λεγόμενα , ἅπερ βούλεται τήκεσθαι . διὰ γὰρ τοὺ εἰπεῖν , ὅτι ποιεῖ λίθων γένη τὰ ἄτηκτα , ποιεῖ δὲ καὶ σανδαράχην καὶ τὰ λοιπά , δῆλός ἐστιν ἐνδιδοὺς τῷ λόγῳ ὡς τηκομένων αὐτῶν . ἀλλὰ τὸ μὲν θεῖον ἴσμεν τηκόμενον , περὶ δὲ τῶν ἄλλων ζητητέον . μήτις δὲ ἀπορείτω , πῶς ταῦτα τῆς καπνώδους ἀναθυμιάσεως ὄντα τήκονται . συνάγεται γὰρ ὑπὸ ψύξεως αὐτὰ πεπῆχθαι · λέγομεν γάρ , ὅτι τὰ μέταλλα χεῖται , ταῦτα δὲ τήκονται · καὶ ἴσως κατὰ τὴν συνεκτικὴν αὐτῶν ὑγρότητα τήκονται . p . 378a24 Toj δὲ πλεῖστα τῶν ὀρυκτῶν τὰ μὲν κονία κεχρωματισμένη , τὰ δὲ λίθος ἐκ τοιαύτης γέγονε συστάσεως , οἷον τὸ κιννάβαρι . Τὰ πλείστα , φησί , τῶν ὀρυκτῶν έστι κονία κεχρωματισμένη ἀντὶ τοῦ ‘κονιώδη κεχρωσμένα' , οἷον μίλτος καὶ ὤχρα · ψαμμώδη γάρ εἰσι καὶ εὐδιάλυτα , ὥσπερ κόνις . τινὰ δὲ λιθώδη εἰσίν , ὥσπερ τὸ κιννάβαρι , ὅπερ ἐστὶν ἐρυθρὸν καὶ λιθῶδες · ὡς ὁρῶμεν καὶ ἄλλους τινὰς κεχρωσμένους λίθους , ὧν ἡ μὲν σύστασις ἐκ τῆς καπνώδους ἀναθυμιάσεως γίνεται , τὰ δὲ χρώματα αὐτῶν ἐκ τῶν ἀναθυμιωμένων τόπων . τόπων . | p . 378a 20 Τῆς ἀναθυμιάσεως τῆς ἀτμιδώδους , ὅσα μεταλλεύεται , καὶ ἔστι χυτὰ ἢ ἐλατά , οἶον σίδηρος , χρυσός , χαλκὸς καὶ τὰ τοιαῦτα . Ti φησιν ; ὅτι ἡ ἀτμιδώδης ἀναθυμίασις ἐγκατακλειομένη τῇ γῇ καὶ μάλιστα ὅταν ἐν λιθώδεσι μέρεσι καὶ ψυχροῖς τῆς γῆς ἀποκλεισθῇ , πήγνυταί τε καὶ ποιεῖ τὰ μέταλλα . καὶ διὰ τοῦτο ταῦτα θερμῶ λύονται ὡς ὑπὸ ψύξεως παγέντα . μέγιστον δὲ τεκμήριον τοῦ ὑπὸ ψύξεως ἀναπήγνυσθαι τὸ ἐν καταψύχροις τόποις γίνεσθαι τὰ τοιαῦτα μέταλλα . p . 378a31 οἷον δρόσος ἢ πάχνη , ὅταν ἀποκριθῇ . ἐνταῦθα δὲ καὶ πρὶν ἀποκριθῆναι γεννᾶται ταῦτα . Ταῦτα , ὥσπερ ἐν τοῖς ὑπὲρ γῆν χωρίοις πάχνη καὶ κρύσταλλος , ὅταν ἀποκριθῇ ἀτμιδώδης ἀναθυμίασις ἀπὸ τοῦ πρὸς γῆν εἰς τὸν ὑπὲρ γῆν τόπον . καὶ πῆξιν εὐθὺς δεξαμένη ποιεῖ πάχνην , μεταβληθεῖσα δὲ ποιεῖ δρόσον , μεταβληθεῖσα δὲ καὶ παγεῖσα ποιεῖ κρύσταλλον , μήπω δὲ ἀποκριθεῖσα , ἀλλ’ ἔτι ὑπὸ γῆν οὖσα καὶ παγεῖσα ὑπὸ ψύξεως ποιεῖ τὰ μέταλλα . ἀποροῦσι δὲ † αὐτῶν τινες ὡς μὴ δεόντως ἐξηγησάμενοι . οὔτε γὰρ ὥσπερ ὁ κρύσταλλος πήγνυται , οὕτω καὶ τὰ μέταλλα λέγει . ὁ γὰρ Ἀριστοτέλης κατιὼν λέγει , ὅτι μήπω τῆς ἀτμιδώδους ἀναθυμιάσεως μεταβληθείσης πήγνυται καὶ ποιεῖ τὰ μέταλλα · ὁ δὲ κρύσταλλος μετὰ τὸ μεταβληθῆναι αὐτὴν γίνεται . † καλῶς δ’ ἄτοπον ἀπὸ τοῦ τῶν μετάλλων τὰ πλεῖστα καίε - σθαι καὶ ἰοῦν διὰ τὸ μετέχειν γεώδους οὐσίας , ἥτις ἐστὶν αὐτοῖς ἀπὸ τῆς καπνώδους ἀναθυμιάσεως . αὕτη δ’ ἡ γεώδης οὐσία χωρίζεται τῆς ἀτμιδώδους ἐπὶ κρυστάλλου καὶ πάχνης . κάλλιον οὖν ἐξηγήσατο ὁ μέγας φι - λόσοφος εἰρηκώς , ὅτι ἐξέρχονται πρὸς ἀλλήλας αἱ ἀναθυμιάσεις ἀπὸ τοῦ ὑπὸ γῆν εἰς τὸ ὑπὲρ γῆν . καὶ εἰ κατακρατήσει ἡ ψύξις , τηνικαῦτα ἀποκρίνεται ἡ καπνώδης ἐκ τῆς ἀτμιδώδους καὶ ἐᾷ αὐτὴν ὥσπερ τι ἄχθος . καὶ αὕτη μὲν ἀναχωρεῖ · ἡ δὲ ἀτμίς , εἰ μὲν παγῇ πρὸ τοῦ μεταβληθῆναι εἰς ὕδωρ , ποιεῖ πάχνην · εἰ δὲ μεταβληθῇ , ποιεῖ δρόσον · εἰ δὲ μεταβληθῇ καὶ παγῇ , ποιεῖ κρύσταλλον . ἐπὶ δὲ τῶν μετάλλων ὑπὸ γῆν οὐσῶν τῶν δύο ἀναθυμιάσεων γίνεται τὰ μέταλλα ἐπιπηγνυμένης τῆς ἀτμιδώδους ἀναθυμιάσεως πρινὴ ἀποκριθῆναι ἀπ’ αὐτῆς τὴν καπνώδη ἀναθυμίασιν . ἐντεῦθεν τὸ κάεσθαι καὶ ἰοῦσθαι ἔχουσι τὰ μέταλλα . p . 378a32 Διὸ ἔστιν ὡς ὕδωρ ταῦτα , ἔστι δ’ ὡς οὔ . δυνάμει μὲν γὰρ ἡ ὕλη ὕδατος , ἔστι δ’ οὐκέτι , οὐδ’ ἐξ ὕδατος γενομένου διὰ τὸ βάθος . Τοῦτό ἐστιν , ὅπερ ἐν τῇ θεωρίᾳ ἐλέγομεν , ὅτι ὁ μὲν Πλατῶν πῆξιν ὕδατος λέγει εἶναι τὰ μέταλλα , ὁ δ’ Ἀριστοτέλης πῆξιν ἀτμοῦ . τί γάρ φησιν ; ὅτι κατά τι μὲν ὕδατος πῆξίς ἐστι ταῦτα , κτά τι δὲ οὔ . καθὸ μὲν γὰρ καὶ ὁ ἀτμὸς ὁ πηγνύμενος ἐξ ὕδατός ἐστι , κατὰ τοῦτο καὶ τὰ μέταλλα ὕδωρ ἐστὶ πεπηγὸς ὑπὸ ψύξεως · καθὸ δ’ ἄντικρυς , ὕδωρ ἐστίν , ἀλλὰ δυνάμει ὕδωρ , λεπτομερέστερον τοῦ ἐνεργείᾳ ὕδατος · ἀτμὸς γάρ ἐστι μήπω μεταβληθεὶς εἰς ὕδωρ διά τινα περίστασιν . καὶ τοῦτο οὐκ ἔστιν ὕδατος πῆξις , ἀλλ’ ἀτμοῦ , ὥσπερ οἱ χυμοί . οὐκ ἔστι τὰ μέταλλα ἐξ ὕδατος ἤδη ἀπὸ τοῦ ἀτμοῦ μεταβάλλοντος εἰς ὕδωρ διά τινα αἰτίαν , ὥσπερ ἐπὶ χυμῶν γίνεται καὶ γὰρ ἐπὶ τῶν χυμῶν μεταβάλλεται οἷον ἀτμὸς εἰς ὕδωρ . καὶ μετὰ τὸ γενέσθαι ὕδωρ τηνικαῦτα ἐπιγίνεταί τις ἰδιότης ποιό - τητος τῷ ὑγρῷ , καὶ γίνεται χυμὸς πρότερον οὐ χυμὸς ὑπάρχων . οὐχ οὕτως οὗν γίνεται ἐνταῦθα . p . 378b2 Ἀλλὰ πρὶν γενέσθαι παγείσης τῆς ἀναθυμιάσεως ἑκάστης τουτων . Ἀλλὰ πρὶν εἰς ὕδωρ μεταβληθῆναι τὴν ἀτμίδα πήγνυται καὶ ποιεῖ ἕκαστον τῶν μετάλλων . p . 378b3 Διὸ καὶ πυροῦται πάντα καὶ γῆν ἔχει · ξηρὰν γὰρ ἔχει ἀναθυμίασιν . Οτι γὰρ μήπω μεταβληθέντος τοῦ ἀτμοῦ εἰς ὕδωρ πήγνυται καὶ ποιεῖ τὰ μέταλλα , δῆλον ἐκ τοῦ ἔχειν αὐτὰ γεῶδες καὶ χεῖσθαι ἐκ πυρώσεως πρὸς κάθαρσιν . τὸ δὲ γεῶδες οὐκ ἄλλοθεν ἔχει εἰ μὴ ἐκ τῆς συμμεμιγμένης τῷ ἀτμῷ καπνώδους ἀναθυμιάσεως . οὐκ ἄν δ’ αὐτὸ συνεμέμικτο ἤδη μεταβληθείσης εἰς ὕδωρ · ἐν γὰρ τῇ εἰς ὕδωρ μεταβολῇ τοῦ ἀτμοῦ χωρίζεται ἀπ’ αὐτοῦ ἡ καπνώδης ἀναθυμίασις . p . 378b4 Ὁ δὲ χρυσὸς μόνος οὐ πυροῦται . Ἀντὶ τοῦ οὐ κάεται διὰ τὸ μὴ ἔχειν συμμεμιγμένην καπνώδη ἀναθυμίασιν τῷ ἀτμῷ ἐν τῇ τούτου γενέσει , ἀλλ’ εἶναι ἀπὸ καθαρᾶς ὕλης . καὶ ὅτι τοῦτο ἀληθές , * ἀπὸ τῶν χωρίων , ἐν οἷς γίνεται · περὶ γὰρ τὸν Πακτωλόν . καθαρὸν γὰρ καὶ ἀθολώτατόν ἐστι τοῦτο τὸ χωρίον · διὸ οὔτε ἰοῦται οὔτε φθείρεται .
Lemmas: Πρᾶξις <λγ . p . 370b3 περι δέ ὁ ὑπόλοιπος εἶπον ἔργον ὁ ἔκκρισις ὅς * * * ἵνα , εἰμί ἀτμίς παχύς φέρω κατά εὐθύς2 ἐπί ὁ κατάντης ἢ κτάομαι ὁ γῆ ἢ κατά θάλασσα , εἶτα προσπταίω τις ἀντίτυπος ἀναπάλλω ὡς εἰς τοὐπίσω ἀναστρέφω . ἐπεί δέ κωλύω ὁ ἀναπάλλω αὐτός μέρος εἰς τοὐπίσω ἀναπάλλω ὑπό ὁ ὄπισθεν ἐπακολουθέω αὐτός μέρος , ἐπί ὁ πλάγιος ἀνακλάω δηλονότι . εἶτα εἰμί συναντάω ὁ ἐπί ὁ πλάγιος ἀναπάλλω , ἕτερος τίς σῶμα ἀντίτυπος ἐκεῖ πάλιν προσπταίω ἀναπάλλω ἐκεῖθεν . καί οὗτος διά ὁ συχνός ἀνα - πάλσις γίγνομαι ἕλιξ καί συστροφή ὁ ἄνεμος χωρέω ὡς ἐπί ὁ νέφος ἀπό ὁ γῆ καί μετεωρίζω ὁ προστυγχάνω σῶμα · ἐπί μέν θάλασσα πλοῖον , ἐπί δέ ὁ γῆ ζῷον ἢ λίθος ἢ ἕτερος τίς , ὅσπερ ἡμιπληγής πάλιν ἀφίημι κάτω φέρω . οὗτος ὁ συστροφή ὁ μέν ποιητής θύελλα ἄν · λάω , Ἀριστοτέλης δέ Τυφῶν οἷος τυπώνω διά ὁ τύπτω σφοδρός καί ῥήγνυμι στερεός σῶμα · ναύτης δέ σίφων διά ὁ δίκη σίφων ἀνασπάω ὁ ὕδωρ ὁ θάλασσα · ὁ δέ Ἀλεξανδρεύς ὁ ἐπιχώριος φωνή ἀνεμόσοθριν διά ὁ ἔοικα κυκλάνεμον γυναικεῖος , ὅσπερ ἀνεμόσουριν καλέω ἐπιχωριάζω , ὁ δέ ἰατρός ὁ κατά ὁμοιότης γίγνομαι πάθος ἐν ὁ ἕλιξ ὁ ἔντερον βορβορυγμός . οὗτος μέν γίγνομαι ὁ ἕλιξ , ὅταν ἀπό ὁ γῆ ἔχω ὁ ἀρχή . εἰμί δέ ἀπό ὁ νέφος ἄνωθεν ἄρχω , γίγνομαι ὁ - ὁ ὁ τρόπος · ὁ γάρ νέφος πυκνόω πάντοθεν ὑπάρχω καί ὁ ἔνδον ἐναπολαμβάνω καπνώδης ἀναθυμίασις πολυπλασιάζω καί ἐνελίσσω ἔνδον πολυειδῶς ἐξαπίνης ῥήγνυμι ὁ νέφος διά ὁ βία , καί ἔνδον ἑλίσσω ὁ καπνώδης ἀναθυμίασις ἐξέρχομαι αὐτός ὁ αὐτός σχῆμα φυλάσσω , ὅσπερ ἔνδον ἔχω , λέγω δή ὁ ἑλικοειδής . εἶτα οὕτως φέρω ἐπί ὁ γῆ ἕλιξ τυγχάνω δίκη ὁ συνεστραμμένος θρίξ , λέγω δή ὅλος , οὖον διά ὁ ἀσθένεια ὁ ἀποκριτικός δύναμις , ἀλλά διά ὁ σκολιός εἰμί ὁ πόρος , διά ὅς παρέρχομαι , καί συνδιατυπόω αὐτός . οὗτος μέν ὁ αἰτία ὁ ποτέ μέν κάτωθεν ἄνω γίγνομαι ὁ ἕλιξ ὁ Τυφῶν , ποτέ δέ ἄνωθεν κάτω . διάγνωσις δέ οὗτος διττός . διαγιγνώσκω γάρ , πότερος ἀπό κάτωθεν ἄνω κινέω ὁ ἕλιξ ἢ ἀπό ἄνωθεν κάτω , πρῶτος μέν ἐκ αὐτός ὁ ὄψις · ἐπεί γάρ φανερός εἰμί ὁ ἕλιξ καί αὐτός ὁ ὁράω ἤγουν τυφώς διά ὁ παχυμέρεια ὁ οὐσία , ἐπάν ὁ ἕλιξ ὁράω ποτέ μέν κάτω , ποτέ δέ ἄνω χωρέω , εἴρω , ὅτι κάτωθεν εἰμί ὁ ἀρχή ὁ ἕλιξ · εἰμί δέ ἀπό ἄνωθεν ἐπί ὁ κάτω μόνος κινέω , τηνικαῦτα ῥητέος ἄνωθεν ἔχω ὁ ἀρχή . ἔπειτα δέ καί ἀπό αὐτός ὁ ἁρπάζω σῶμα ὑπό αὐτός ὁ ἕλιξ καί μετεωρίζω · εἰμί μέν γάρ πρώϊος στρέφω ὁ σῶμα ἐκ ὁ οἰκεῖος θέσις , εἶτα πλάγιος κινέω καί τότε μετεωρίζω , τηνικαῦτα ἄνωθεν αὐτός ἔχω φημί ὁ ἀρχή . οὗτος καί ὁ διάγνωσις . λοιπός εἶπον καί ὁ διαφορά ἐκνεφίας καί Τυφῶν . ὁ γάρ κοινωνία κατάδηλος · οὐδείς γάρ ἕτερος εἰμί ἐκνεφίας ἢ τυφώς ἀνήνεμος , καί τυφώς οὐδείς ἄλλος εἰμί ἢ ἐκνεφίας ἐπιτείνω . ὅς δῆλος , ὅτι αὐτός εἰμί ἐκνεφίας καί τυφώς ὅσος κατά ὁ εἶδος . ἀλλά παρά ὁ ἐπίτασις καί ἄνεσις διαλλάσσω , οὖον ὁ εἶδος . διαφέρω γάρ τριχῶς · πρῶτος μέν , ὅτι ὁ ἐκνεφίας οὐ ὁράω , ὁ δέ τυφώς ὁράω διά ὁ παχυμερής οὐσία συνεφέλκω ἐκ ὁ νέφος ὁ καπνώδης ἀναθυμίασις ἐκκρίνω . δύο , ὅτι ὁ μέν ἐκνεφίας ἐκνεφίας συνεφέλκω περί αὐτός ἐκ ὁ περιέχω αὐτός νέφος , ὁ δέ τυφώς συνφέλκεται μετά ἑαυτοῦ καί ὁ περιέχω νέφος , ὡς εἰς αὐτός ἀναλίσκω ὁ νέφος . τρίτος , ὅτι ὁ μέν ἐκνεφίας παύω ὁ ὑετός κατασβέννυμι γάρ ὁ καπνώδης ἀναθυμίασις ὁ ὑετός ὁ ποιητικός ὁ ἐκνεφίας , ἅτε Ψυχρὸς ὑπάρχω ) , ὁ δέ Τυφῶν οὐ ἱκανός εἰμί ὁ ὑετός παύω , ἀλλά δήω ἄλλος τις ψυχρός , καί διά οὗτος ὑπό ὁ Βορέας κατασβέννυμι · ὁ γάρ Βορέας ψυχρός εἰμί ὁ ὕδωρ ὁ εἰδοποιέω ὁ ψῦξις . ἢ ῥητέος , ὅτι ποτέ ὁ αἰτιατός δραστικός γίγνομαι ὁ αἴτιος . ἰδού γοῦν ὁ πυρακτόω σίδηρος δραστικός εἰμί ὁ θερμαίνω αὐτός πῦρ · οὕτως οὖν καί ὁ ἀήρ ψύχω αὐτός ὑπό ὁ ὕδωρ 7 ψύχω ὁ ψύχω · ψυχρός δέ εἰμί ψύχω ὁ Βορέας . ἀλλά οὗτος σημειωτέος , ὅτι ἐπί μέν ὁ θερμός πεπτομερέστερά εἰμί ὁ αἴτιος ὁ αἰτιατός , ὥσπερ ὁ ἀήρ ὁ ὕδωρ . μέχρι οὗτος προάγω ὁ φιλόσοφος περί ἐκνεφίας καί Τυφῶν λόγος ἑξῆς περί πρηστήρ καί κεραυνός διαλέγω . καί φημί , ὅτι ὁ κεραυνός οὐ ἔχω | ὁ καίω · λεπτομερής γάρ εἰμί ὁ ἄν · πνώδης ἀναθυμίασις ἐκπυρόω καί ταχέως δίειμι ὁ σῶμα διά λεπτομέρεια , ὡς μή φθάνω καταφλέγω · ὅθεν καί κεραυνός λέγω παρά ὁ εὐκραής εἰμί καί μή φλέγω . ἄλλος δέ οὗτος πάνυ εἰμί λεπτομερής - στατός , ὡς ὀξύς διέρχομαι ὁ σῶμα καί μή καίω ὅλως μηδέ ἐγώ - λαῖνος · καί λέγω ἀργός παρά ὁ ἀργεννός εἰμί , τουτέστι λαμπρός . † ἢ παχυμερής ἔχω ὁ ὕλη ὁ πρῶτος , ὡς μή διΐημι ταχέως , ἀλλά ἐμβραδύνω καί μελαίνω ὁ σῶμα · καί λέγω ψολόεις παρά ὁ ψαύειν ὁ σῶμα · εἰμί δέ ὅτε καί καίω ὁ ἀντίτυπος σῶμα , ὡς εἴρω , ὁ δέ μανός διέρχομαι ἀβλαβής . οὗτος μέν ἐν ὁ κεραυνός . ὁ δέ πρηστήρ καταφλέγω διά ὁ συνεπισπάω μέν μετά ἑαυτοῦ παχυμερής οὐσία ἐκ ὁ νέφος καί οὗτος ἐκπυρόω · ὅθεν καί πρηστήρ καλέω παρά ὁ ἐμπιπράω . οὗτος δέ ὁ πρηστήρ καί προηγέομαι πνεῦμα καί σύνειμι αὐτός καί ἐπακολουθέω . καί ὅτι μέν προηγέομαι , δῆλος ἐκ ὁ ὁ μέλλω κεραυνόω πρῶτος ὑπό πνεῦμα ῥήγνυμι , εἶτα οὗτος κεραυνόω . ὅτι γάρ ὑπό πνεῦμα ῥήγνυμι ὁ σῶμα , δῆλος ἐκ ὁ πολλάκις ὑπό βροντή ῥήγνυμι κέραμος · ἐνταῦθα γάρ οὐ ὡς ἀκουστός ἐνεργέω ὁ βροντή , ἀλλά ὡς αἴτιος εἰμί . εἰμί γάρ ὡς ἀκουστός ἐνεργέω , χρή ἐν μόνος ὁ ἔμψυχος γίγνομαι ὁ ῥῆξις ὑπό ὁ βροντή · νῦν δέ ὁράω , ὅτι καί ἐν κέραμος γίγνομαι ὁ ῥῆξις · ὅς δῆλος , ὅτι πνεῦμα πλήσσω οὗτος γίγνομαι . ὅτι δέ καί ἐπακολουθέω πνεῦμα ὁ πρηστήρ , δῆλος , ἐπεί μετά ὁ κεραυνόω μένω διιστάω ὁ κατακεραυνώνω ἐπί χρόνος τις βραχύς . ὅτι δέ καί σύνειμι αὐτός ὁ πρηστήρ , δῆλος , ὅτι ἐκ ὁ ἐν αὐτός ὁ πυρκαϊά ὑπό πρηστήρ γίγνομαι ὁράω ὁ πῦρ χωρίζω ὁ ὕλη ὁ καίω καί μεταβάλλω εἰς ἕτερος τόπος . οὗτος γοῦν ἐν Ἔφεσος πρηστήρ πίπτω καί πυρκαϊά γίγνομαι γίγνομαι πῦρ μετέωρος χωρίζω ὁ ὕλη ὁ καίω καί ἄλλοθεν ἄλλος μεταπηδάω . καί οὖον μόνος διά ὁ συνυπάρχω αὐτός πνεῦμα οὗτος γίγνομαι , ἀλλά καί διά ὁ ἐκ αὐτός ὁ καίω ξύλον πνεῦμα πολύς ἐκκρίνω καί συμμείγνυμι ὁ πῦρ . οὗτος παραδίδωμι ὁ μετά χείρ λέξις . p . 370b3 περι δέ ὁ ὑπόλοιπος εἶπον ἔργον ὁ ἔκκρισις οὗτος . Ποίας ; ἢ ὁ καπνώδης ἀναθυμίασις . καί ποῖος ὑπόλοιπος ; πρηστήρ , κεραυνός , ἐκνεφίας , Τυφῶν · οὗτος γάρ εἰμί λείπω ὁ διαίρεσις . p . 370b4 ὁ ὑφηγέομαι τρόπος . ὅτι κατά ἐκπυρηνισμός οὗτος γίγνομαι ὁ ἕξ · βροντή , ἀστραπή , κεραυνός , πρηστήρ , ἐκνεφίας , Τυφῶν . p . 370b4 ὁ γάρ πνεῦμα οὗτος ἐκκρίνω κατά μικρός μέν καί σποράδην διέρχομαι καί διαπνέω καί λεπτομερής εἰμί βροντή ποιέω καί ἀστραπή . τουτέστιν ὅσπερ λέγω ἐν ὁ θεωρία , ὅτι ἐάν ὁ καπνώδης ἀναθυμίασις ὁ ἐν ὁ νέφος ἀποκλείω ἐκπυρηνίζω ὁ νέφος , διασπάω καί λεπτός εἰμί ποιέω βροντή καί ἀστραπή . p . 370b7 ἄν δέ ἀθρόος καί πυκνός , κακός δέ ἐκκρίνω λεπτός , ἐκνεφίας ἄνεμος γίγνομαι . διό καί βίαιος . ἐάν δέ οὗτος ὁ καπνώδης ἀναθυμίασις ὁ ἐναπολαμβάνω ἐν ὁ νέφος μή διασπάω ἐκκρίνω , ἀλλά συνεχής , καί <μὴ> κατά μέρος , ἀλλά εἰμί ἀθρόος εἰμί δέ καί παχυμερής ὡς πρός ὁ πρῶτος , γίγνομαι ὁ ἐκνεφίας · ὅθεν καί βίαιος , ἐπεί ἀθρόος ἐκκρίνω συνεχής καθάπερ κρουνός , καί διά ὁ βία ὁ ἔκθλιψις . p . 370b9 ὁ γάρ τάχος ὁ ἐκκίσεως ποιέω ὁ ἰσχύς . ὁ γάρ ἀθρόος ἐκκρίνω γίγνομαι βίαιος . p . 3701)10 ὅταν μέν οὖν συνακολουθέω πολύς καί συνεχής ἔκκρισις , ὁ αὐτός γίγνομαι τρόπος ὥσπερ ὅταν πάλιν εἰς τουναω - Τῖον ὁρμάω · τότε γάρ ὑετός καί ὕδωρ γίγνομαι πλῆθος . ὅταν μέν οὖν ἐκκρίνω ὁ καπνώδης ἀναθυμίασις συνεχής ἀμετάβητος , ἀθρόος δέ , γίγνομαι ὁ ἐκνφίας · διά γάρ ὁ ἀκολουθέω ὁ συνέχεια σημαίνω ὁ πνεῦμα . ὅταν δέ ἐκκρίνω ἐκ ὁ νέφος ἀμετάβλητος , ἀλλά φθάνω καταφέρω ἔτι εἰμί ἐν ὁ νέφος οὗτος γάρ λέγω ὁ ἐκ ὁ ἐναντίος ὁρμή ) , τότε γίγνομαι ὁ ὑετός καί ὕδωρ πλῆθος . p . 370b13 Ὑπάρχης μέν οὖν ἄμφω δύναμις οὗτος κατά ὁ ὕλη . ἐκνεφίας καί ὁ ὑετός · ἀπό γάρ ὁ διττός ἀναθυμίασις . p . 3701)14 ὅταν δέ ἀρχή γίγνομαι ὁ δύναμις ὁποερασοῦν , συνακολουθέω συνεκκρίνω ἐκ ὁ ὕλη , ὁπότερος εἄν εἰμί πλῆθος ἐνυπάρχω πλείων . γία γάρ φημί ; ὅτι ἐάν ὁ καπνώδης ἀναθυμίασις ὁ ἐν ὁ νέφος περιέχω πολύς εἰμί , ὡς ὑπερβάλλω ὁ ἀτμίς ὁ ἰσχύς , ABBREV ὅτε σομβάλλει ἑαυτοῦ καί ὁ ἀτμίς καί γίγνομαι ὁ ἐκνεφίας · εἰμί δέ ὁ ἀτμίς πλείων εἰμί καταψύχω ὁ ἀναθυμίασις , συμμεταβάλλω αὐτός καί γίγνομαι ὑετός . p . 370b17 ὅταν δέ ὁ ἐκκρίνω πνεῦμα ὁ ἐν ὁ νέφος ἕτερος ἀντιτυπέω οὕτως , ὥσπερ ὅταν ἐκ εὐρύς ἔρχομαι βιάζομαι ὁ ἄνεμος ἐν πύλη ἢ ὁδός . μέχρι οὗτος περί ἐκνεφίας δῆλος διαλέγω , ἀπό ἐντεῦθεν δέ περί Τυφῶν διαλαμβάνω . καί τίς φημί ; ὅτι ἐπάν ὁ ἐκπυρηνίζω καπνώδης ἀναθυμίασις ἐκ ὁ νέφος προσπταίω τις στερεός σῶμα * * * , εἶτα καί παράδειγμα ὁ πρόσπταισις φέρω . ABBREV πῶς ; ὥσπερ ὁ ἄλλος ἄνεμος κατά φύσις ἀπό πλατύς ἐρχόμενος τόπος καί εἰς στενός καταλήγω κινέω κάρφος ὥσπερ ἐν τρίοδος ἢ ἐν πύλη ἢ ἐν αὐλέω · τότε γάρ σφοδρός γίγνομαι διά ὁ εἰς εἷς συνάγω . καί οὗτος μέν εἰμί ὁ μεταξυλογία δηλόω ὁ παράδειγμα ὁ ἀντιτύπησις . λοιπός ἐπιφέρω ὁ λοιπός . p . 370b20 ἀπωθέω ὁ πρῶτος μόριον ὁ ῥέω σῶμα διά ὁ μή ὑπείκω ἢ διά στενότητα ἢ διά ὁ ἀντιπνέω , κύκλος καί δίνη γίγνομαι πνεῦμα . Δεύς δέ ὁ μεταξυλογία ὑπερβαίνω οὕτως εἶπον · ὅς ὁ ἐκκρίνω πνεῦμα ὁ ἐν ὁ νέφος ἕτερος ἀντιτυπέω ἀπωθέω ὁ πρῶτος μορία καί ὁ ἑξῆς . τίς οὖν φημί ; ὅταν μέν ὁ ἐκκρίνω ἀναθυμίασις ἔρχομαι κατά γῆ ἢ κατά θάλασσα καί ἀντιτυπέω τις στερεός ὁ πρῶτος αὐτός μόριον , εἶτα πλήσσω καί ἀποπάλλω μήτε ἔμπροσθεν δύναμαι χωρέω διά ὁ ἀντίτυπος εἰμί σῶμα ὁ ἔμπροσθεν κεῖμαι , μήτε δέ πάλιν ὀπίσω ἀντιστρέφω διά ὁ ἀντιπνέω ἕτερος μόριον καί ὠθέω ὁ πρῶτος , τότε γίγνομαι οἷος κύκλος καί ἕλιξ ὁ κίνησις ὁ πνεῦμα . καί οὗτος εἰμί Τυφῶν . καί ὁράω , πῶς ἐντεῦθεν ὁ φιλόσοφος ὁ ἀπό κάτωθεν γίγνομαι ἕλιξ παραδίδωμι · εἴρω δέ καί περί ὁ ἄνωθεν γίγνομαι ἐφεξῆς . p . 370b25 καί οὕτως ἀεί ὁ ἔχω , ἠώς εἷς γίγνομαι , οὗτος δέ εἰμί κύκλος . τις φημί ; ὅτι προσπταίω πνεῦμα πρόσω χωρέω οὖον δύναμαι , εἰς τοὐπίσω πάλιν ἔρχομαι κωλύω διά ὁ ὠθέω ὑπό ἕτερος . τίς οὖν ποιέω ; χωρέω λοιπός εἰς ὁ πλάγιος , ὅς οὖον κωλύω , τουτέστιν ὅπου μή ἐπιπροσθέω . εἶτα πάλιν ἐκεῖσε προσπίπτω ἕτερος στερεός καί πάλιν ἀντωθέω ὡς ἐπί ὁ τόπος , ἔνθα πρῶτος προσπταίω . καί οὕτως ἐφεξῆς ὁ μόριον ὁ καπνώδης ἀναθυμάσςως προσπταίω εἷς ποιέω , τουτέστι χορός . καί διά τίς ἄρα ὁ κύκλος εἷς καλέω ὁ φιλόσοφος ; ἢ διά οὗτος , ἐπεί ὁ κυκλικός κίνησις εἷς εἰμί καί ἁπλόος , εἴπερ ὁ ἐπί εὐθύς κίνησις σύνθετος εἰμί ἐκ τε ὁ ἐπί εὐθύς καί ὁ κυκλικός . ἐκ μέν ὁ ἐπί εὐθύς , ὅταν ἐπί εὐθύς πορεύω ὁ κινέω · ἀλλά ἐπεί οὐ εἰς ἤπειρος ἐκτείνω ὁ εὐθύς κίνησις , ἀλλά καί ὑποστρέφω , πάντως ἐν ὁ ὑποστροφή γίγνομαι κυκλοειδής κίνησις . ἀλλά μήv καί ὁ ἑλικοειδής κίνησις σύνθετος εἰμί καί ὁ ὁ λέγω ἔκλειψις . ὁ δέ κύκλος αὐτός ABBREV ἀπό ὁ κέντρον προσπταίω εὐθύς ἄνισος εἰμί . καί εἰμί σύνθτός εἰμί καί ὁ οὗτος κίνησις , δῆλος , ἐπεί καί ὁ ἐν ὁ ἱππόδρομος κίνησις οὗτος ἔοικα . μίγνυμι γάρ σφενδόνη ὁ πέρας · ἐπάν μέν ἐπί εὐθύς τρέχω ὁ ἵππος , εὐθύς φέρω · ὅταν δέ παρά ὁ σφενδόνη ἔρχομαι , ἀργός τηνικαῦτα κινέω . ἐπί μόνος δέ ὁ κύκλος ἁπλόος καί εἷς εἰμί κίνησις · καί διά οὗτος εἷς αὐτός εἶπον . p . 370b27 ἐπί ὁ γῆ οὖν διά οὗτος γίγνομαι ὁ δῖνος καί ἐν ὁ νέφος ὁμοίως κατά ἀρχή . διά ὅς αἴτιος ὁ ἀπό ὁ γῆ ἕλιξ γίγνομαι , διά ὁ αὐτός καί ὁ ἀπό ὁ νέφος ἄρχω , ὅς παραδίδωμι μικρός ὕστερος . ποῖος δέ ; ὁ αἰτία ὁ κύκλος γίγνομαι . p . 370b28 πλήν ὅτι ὥσπερ ὅταν ἐκνεφίας γίγνομαι . ᾿Εάσας ὁ πρόκειμαι διδάσκω , ὅτι καί ὁ νέφος ἕλιξ διά ὁ αὖος - ὁ αἴτιος , διαφορά παραδίδωμι ἐκνεφίας καί Τυφῶν . καί φημί , ὅτι † ὁ μέν ἐκνεφίας συνεφέλκω μετά ἑαυτοῦ ὁ νέφος , ὁ δέ τυφώς συνεφέλκω . p.370b31 Ζεύς δέ πυκνότης οὖον δύναμαι ἐκκρίνω ὁ πνεῦμα ὁ νέφος στρέφω κύκλος ὁ πρῶτος διά ὁ εἴρω αἴτιος . ὁ αἴτιος λέγω νῦν , διά ὅς ἐκ ὁ νέφος ὁ ἕλιξ γίγνομαι · ἐπεί γάρ , φημί , οὖον δύναμαι ἐκκρίνω ὁ πνεῦμα ὁ νέφος διά ὁ εἰμί πυκνός ἐν δίνη ὁ ἐντός διά ὁ εἴρω αἴτιος . ποῖος ; ὁ προσπταίω πλείων μόριον ὁ νέφος ἀντίτυπος ἔτι ἐντός αὐτός εἰμί . p . 370 b 33 Κάτος δέ φέρω διά ὁ ἀεί ὁ νέφος . Ἄτη δέ ὁ ἐντός ἑλίσσω ὁ νέφος , ὅπου ἀεί φύω ὁ θερμός φέρω διά ὁ ἐπάνωθεν φέρω ὁ πύκνωσις , φέρω ἐπί ὁ κάτω μέρος ὁ νέφος ἐκεῖθεν ἐκπυρηνίζω ἑλικοειδής πρός ὁ σχῆμα , ὅσπερ ἔχω ἐντός , καί οὗτος γίγνομαι ἄνωθεν ὁ ἕλιξ ἐκ ὁ νέφος . p.371a1 καλέω δέ ἀχρωμάτιστος οὗτος ὁ πάθος Τυφῶν , ἄνεμος εἰμί , οἷος ἐκνεφίας ἄπεπτος . Ἄτη δέ ὁ ἐκπυρίζω βίαιος καπνώδης ἀναθυμίασις , ἄν ἀχρωμάτιστος εἰμί , τουτέστιν ἀνεκπύωτος , καλέω Τυφῶν , ὅστις οἷος ἐκνεφίας ἄπεπτος εἰμί . τίς εἰμί ἐκνεφίας ἄπεπτος ; οὐ ὅτι ὁ μέν ἐκνεφίας λεπτός , ὁ δέ τυφώς παχύς , καλέω ὁ Τυφῶν ἐκνεφίας ἄπεπτος | ἴσως γάρ ἄν τις οὗτος ὑπολαμβάνω διά ὁ ὁ μέν λεπτόν πρός ὁ ἄπεπτος εἰμί , ὁ δέ παχύς πρός ὁ πέσσω ) , ἀλλά ὅτι ὁ μέν ἐκνεφίας διακρίνω ὁ νέφος , ὁ δέ τυφώς οὖον διακρίνω , ἀλλά ὅσος κατασπάω καί ὁ νέφος μετά ἑαυτοῦ . ἐπεί οὖν ὁ μέν διακρίνω πρό ὁ πέψις εἰμί , ὁ δέ ἀδιάκριτος πρό ὁ ἀπεψία , ἔοικα ὁ μέν ἐκνεφίας πέσσω εἰμί , ὁ δέ τυφώς ἄπεπτος , ὅθεν καί βίαιος . τίς οὖν φημί ; ὅτι τυφώς οἷος ἐκνεφίας εἰμί , ἀλλά οὖον κύριος ἐκνεφίας , τουτέστι διακρίνω , ἀλλά ἄπεπτος ἐκνεφίας , τουτέστιν ἀδιάκριτος . οὗτος γάρ εἶπον ὁ οἷος κολάζω ὁ λέξις . p . 371a3 βόρειος δέ οὖον γίγνομαι τυφώς οὐδέ νιφετός εἰμί ἐκ - ὁ ἄλλος διαφορά νῦν παραδίδωμι Τυφῶν καί ἐκνεφίας , ὅτι ὁ μέν δετός κολάζω , ὁ δέ ψυχρός πνέω , τουτέστι βόρειος . καί καλέω ὁ μέν καλέω δέ νῦν ὁ ὑετός καί νιφετός ἀκόλουθος ὁ ποιητής · φημί γάρ αὐτός · “ ἔπος νιφάς ἔοικα χειμέριος . p . 371a7 ὅτι δέ κρατέω , δῆλος . ὅτι ὑπερβάλλω Βορέας ὁ ὑετός κατά ὁ ψῦξις , δῆλος , ἐπεί ὁ βόρειος μέρος ὑγρός εἰμί . οὖον γάρ ἄν εἰμί ὑγρός , εἰμί μή εἰμί καί ψυχρός . εἴρω γάρ , ὅτι ὁ ψῦξις ὁ ὑγρός ποιητικός εἰμί διά ὁ συστρέφω ὁ ἀτμίς καί μεταβάλλω . p . 371a11 εἰμί δέ ὅτε διά ὁ ἀντίκρουσις ὁ δίνη , ὅταν ἐπί ὁ γῆ φέρω ὁ ἕλιξ συγκατάγω ὁ νέφος , οὖον δύναμαι ἀπολύω . Ζεύς δύο γάρ τρόπος γίγνομαι ὁ τυφώς ὁ ἤδη εἴρω · διά ὁ ἐκπυρηνίζω ὁ ἀναθυμίασις φέρω κατά εὐθυωρία ἐπί ὁ γῆ καί ἀντίκρουσις ὑπομένω κατά στερεός σῶμα , ὅταν καί κάτωθεν ὁ ἕλιξ ἄρχω γίγνομαι . ἤ ὅταν παχύς εἰμί ὁ πνεῦμα κατά ὁ ἐκνεφίας οὖον δύναμαι ἐκκρίνω ὁ νέφος καί ἔσωθεν ἐνδινέω , ἀντικρούω ὁ ἀντίτυπος μόριον ὁ νέφος , ὅτε καί ῥήγνυμι ὁ νέφος ὑπό Βίας ἐκκρίνω ὁ πνεῦμα συγκαταφέρω καί ὁ νέφος , ὅθεν καί ἀπό ἄνωθεν ὁ ἕλιξ ἄρχω φέρω . p . 371a15 ὅταν δέ κατασπάω ἐκπυρόω οὗτος δέ εἰμί , ἄν λεπτός ὁ πνεῦμα γίγνομαι ) , καλέω πρηστήρ . μετά ὁ ἐκπυρηνισμός , ἐάν ἐκ ὁ βίαιος κίνησις λεπτύνω ὁ πνεῦμα , ὡς λεπτός γίγνομαι ὁ Τυφῶν , καί ἐξάπτω , πρηστήρ καλέω · ἐμπίμπρημι γάρ διά ὁ συνεφέλκω μετά ἑαυτοῦ καί μοῖρα ὁ νέφος , ὅστις ἐκπυρόω . p . 371a17 ἐάν δέ ἐν αὐτός ὁ νέφος πολύς καί λεπτόν ἐκθλιβή πνεῦμα , οὗτος γίγνομαι κεραυνός . Ἐάν δέ εἰμί ἐν αὐτός νέφος πολύς καί λεπτός , ἐάν ὁ ἐμπεριέχω καπνόω ἀναθυμίασις ἐν ὁ νέφος κεοτινερεστέρα ὁ τυφπωνος καί ἐκνεφίας καί πρηστήρ , ὡς διά ὁ λεπτομέρεια ἔτι ἐντός εἰμί ἐξάπτω ὑπό ὁ κίνησις , ἐκπυρηνίζω δέ αὐτός διά ὁ γίγνομαι ἐκτός πύκνωσις ὁ νέφος , κεραυνός λέγω ἢ ἀργής ἢ ψολόεις . p.371a21 ὁ μέν γάρ διά ὁ λεπτότης φέρω , διά δέ ὁ τάχος φθάνω δίειμι , πρίν ἐκπυρόω ἐπιδιατρίβω μελαίνω . Οὖ μέν ἀργέστης κεραυνός ὀξύς φέρω διά ὁ λεπτότης προς - πίπτω τις σῶμα φθάνω παρέρχομαι , πρίν καταφλέγω ἢ μελαίνω ὁ σῶμα . οὖον μόνος γάρ ἐν ὁ γίγνομαι ἀποχράω ὁ ποιέω καί ὁ πάσχω , ἀλλά δήω καί χρόνος πρός ὁ πάσχω , ὅστις ἐκλείπω νῦν διά ὁ ὀξύτης ὁ φέρω . ὁ δέ ψολόεις βαρύς εἰμί ὁ ἀργής ἐμβραδύνω μᾶλλον ἐν ὁ σῶμα καί χρώζω αὐτός · εἰμί δέ ὅτε καί φλέγω μάλιστα ὁ ἀντίτυπος ὁ σῶμα , ὡς εἴρω . p . 371a30 εἰμί δέ ὅτε καί ὁ ὄμμα θεωρέω . ἐντεῦθεν κατασκευάζω , ὅτι καί προηγέομαι ὁ πρηστήρ καί ὁ κεραυνός πνεῦμα καί ἕπω καί σύνειμι . ἀλλά ὁ μέν προηγούμενος καί ὁ ἕπω οὐ ὁράω διά ὁ μή ἐκπυρόω . οὐ ἐκπυρόω δέ ὁ μέν προηγούμευον , ἐπεί δέ ] λεπτός εἰμί εὐχερής διαφορέω καί οὐ ἐξάπτω ὑπό ὁ Βίας · ὁ δέ ἕπω , ἐπεί λοιπός ὁ ὁρμή ὁ πνεῦμα καταπαύω καί οὐκέτι εἰμί περί τε ὁ τέλος ὁμοίως σφοδρός . ὁ δέ μέσος ἐξάπτω διά ὁ ἐκεῖ εἰμί πᾶς ὁ σφοδρότητα . καί ὅτι σύνειμι ὁ πρηστήρ πνεῦμα , εἰμί καί αὐτός ὁ ὁράω θεάομαι · πηδάω γάρ ὁ πῦρ χωρίζω ὁ καυστός ἐν ὁ ὑπό πρηστήρ πυρκαϊά . p . 371a11 καί βροντή διΐστημι οὐτάω ψόφος , ἀλλά ὅτι ἅμα συνεκκρίνω ὁ ὁ πληγή ποιέω πνεῦμα . ἀντιπίπτω λύσις . ἐπεί γάρ εἶπον · ὅτι προηγέομαι ὁ πρηστήρ πνεῦμα , καί οὗτος δῆλος , ἐπεί ὁ κεραυνόω πρῶτος πλήσσω , εἶτα οὕτως ἐπικαταλαμβάνω ὁ πῦρ αὐτός , καί ὅτι ὁ πνεῦμα πλήσσω , δῆλος , ἐπεί καί ὁ βροντή ῥήγνυμι κέραμος , ὅς τις λέγω · ὅστις οὐ ὡς πλήσσω † ὁ ἀρχή Ἀριστοτέλης ἢ φροντίς ἐν ὁ κέραμος , ἀλλά ὡς ἀκουστός · πῶς οὖν λέγω , ὅτι πλήσσω ὁ πνέω — αὐτός ἀπολογέομαι λέγω , ὅτι οὖον ὁ ψόφος δράω ὁ βροντή , τουτέστιν ὡς ἀκουστός , ι ἐπεί μόνος 47r ἐπί ὁ ἔμψυχος οὗτος ἐσθίω γίγνομαι , νῦν δέ ἐπί ὁ κέραμος γίγνομαι , ἀλλά δῆλος , ὅτι ὡς ἁπτός δράω . οὐκοῦν πνεῦμα ὁ πλήσσω . p . 371a13 ὅς ἐάν πατάσσω , διΐστημι μέν , ἐπικαίω δέ οὖον . οὗτος φημί · ὁ πνεῦμα ὁ προηγούμενος ὁ πρηστήρ πλήσσω ὁ μέλλω κεραυνόω ῥήγνυμι αὐτός διΐστημι ὁ οἰκεῖος συνέχεια , οὖον μήv καί φλέγω αὐτός διά ὁ ἀνεκπύρωτος εἰμί . ὁμοίως δέ καί ὁ ἕπω ὁ πῦρ φυλάσσω ὁ διάστασις . Πρᾶξις λδʹ . p . 371a18 περι δέ ἅλως καί Ἶρις , τίς τε ἑκάτερος καί διά τίς αἴτιος γίγνομαι , λέγω , καί περί παρήλιος καί ῥάβδος . μετά ὁ χορός ὁ συνίστημι ἀπό ὁ γίγνομαι ἀπό ὁ καπνώδης ἀναθυμίασις ἓξ ὑπάρχω , βροντή φημί καί ἀστραπή , πρηστήρ καί κεραυνός , Τυφῶν τε καί ἐκνεφίας , φέρω καί ἐπί ὁ χορός ὁ συνίστημι ἀπό ὁ γίγνομαι ἀπό ὁ ἀτμιδώδης ἀναθυμίασις μετέρχομαι τέσσαρες εἰμί , Ἶρις φημί καί ἅλως , παρήλιος καί ῥάβδος καί περί ἕκαστος οὗτος διαλέγω . καί γάρ οὗτος ὁ τέσσαρες ἐπιχείρημα ἔχω τις κοινωνία πρός ἀλλήλων , οὖον μόνος ὅτι ἐκ ὁ ἀτμιδώδης ἀναθυμίασις ὑπάρχω , ὡς ἄν τις ὑπολαμβάνω , <ἀλὰ καί ὅτι κοινῶς κατά ἔμφασις γίγνομαι καί οὖον κατά ὑπόστασις , εἰμί καί ὁ μάλιστα ὁ Ἀλέξανδρος δοκέω τις μέν αὐτός κατά ὑπόστασις γίγνομαι , τις δέ κατά ἔμφασις . πρός δέ οὗτος ἔχω καί ἄλλος κοινός , ὅτι ἕκαστος αὐτός κατά ἀνάκλασις γίγνομαι , οὖον κατά διάκλασις . ἀλλά εἰμί δοκέω , πρῶτος περί ὁ ἅλως διαλέγω , ἐπεί καί ὁ φιλόσοφος ἀπό οὗτος ποιέω ὁ ἀρχή ὁ διδασκαλία , οὗτος μέν , ἐπεί ἁπλόος εἰμί ὁ περί οὗτος . λόγος ὁ περί Ἶρις , οὗτος δέ ἐπεί ὁ μέν ἅλως ἁπλόος καί κατά ὁ χρῶμα καί κατά ὁ ἀριθμός εἷς γάρ εἰμί εἷς χρῶμα δείκνυμι ) , ὁ δέ ἶρις διπλόος μέν εἰμί ὁ ἀριθμός , τριπλασίων δέ ὁ χρῶμα · τρεῖς γάρ ἐμφαίνω χρῶμα , Φοινικοῦς , πράσινος , ἁλουργός . μετά δέ ὁ ῥάβδος διδάσκω περί παρήλιος , ἐπεί συγγενής ἔχω παρήλιος τε καί ῥάβδος κατά ὁ θέσις . ἄμφω γάρ παρά ἑκάτερος γίγνομαι ὁ ἥλιος , ὡς εἰμί διαίρεσις τοιοῦτος · ὁ ἀνάκλασις ἢ κτάομαι κάθετος γίγνομαι ὁ λαμπρός ἢ κατά διάμετρος ἢ κατά παρά ἑκάτερος . καί εἰμί μέν κατά κάθετος γίγνομαι , ποιέω ὁ ἅλως · εἰμί δέ κατά διάμετρος , ἶρις · εἰμί δέ καὶ παρά ἑκάτερος , ὁ πολύχρους εἰμί καί ποιέω ῥάβδος , ἢ μονόχρους καί ποιέω παρήλιος . οὗτος μέν αὐτός ὁ θέσις . ἶρις δέ λέγω ὡς ὄμβρος ἀγγέλλω , ὥσπερ καί ὁ ποιητικός Ἶρις ὁ Δῖος ἄγγελος εἰμί λέγω . ἅλως δέ διά ὁ ἅλων ἔοικα περιφερής γάρ εἰμί ὁ ἅλως διά ὁ περιστρέφω ὁ βοῦς ὡς περί κέντρον ἐξωθέω ὁ ἄχυρον ἀπό ὁ καρπός ) ἢ κατά ὁ κίνησις . ῥάβδος δέ λέγω κατά ὁ σχῆμα , ἐπεί κατά μῆκος ἐκτείνω δίκη ῥάβδος . παρήλιος δέ διά ὁ πρός ὁ ἥλιος ὁμοιότης , ὅθεν ποτέ καί ἀπατάω ὁ ὄψις νομίζω ἥλιος εἰμί , μάλιστα ὅταν εἰμί πρός ὁ ὁρίζων ὁ ἥλιος · ἕωθεν γῆ ἀχλύς ὁ περί ὁ ὁρίζων κωλύω ὁ ὄψις διακρίνω , ποῖος μέν ὁ ἥλιος , ποῖος δέ ὁ παρήλιος . οὗτος μέν περί ὁ θέσις αὐτός καί ὁ ὀνομασία . ἐνταῦθα δέ γίγνομαι ὁ Ἀφροδισιεύς , οὐ οἶδα τίς πάθος , ὁ μέν ἶρις λέγω γίγνομαι κατά διάκλασις , ὁ δέ ἅλως κατά ἀνάκλασις . καί οὖον μόνος εἰς οὗτος ἁμαρτάνω , ἀλλά καί ὁ Ἶρις ὁ μέν σχῆμα λέγω κατά ἔμφασις εἰμί , ὁ δέ χρῶμα κατά ὑπόστασις . φέρω δέ ἐγώ δείκνυμι , ὅτι κατά ἔμφασις γίγνομαι καί κτάομαι ἀνάκλασις · ἐπεί γάρ ὁ ἔμφασις ἢ κατά ἀνάκλασις γίγνομαι ἢ κατά διάκλασις , οὖον μόνος δέ ] , ὅτι κατά ἔμφασις οὗτος γίγνομαι , ἀλλά καί κατά ἀνάκλασις . καί ὅτι κατά ἔμφασις γίγνομαι καί οὖον κατά ὑπόστασις , δῆλος ἐκ τρεῖς τίνω . πρῶτος μέν ἀεί περί κέντρον ὁράω ὁ λαμπρός ἐπί ὁ ἅλως παρά πᾶς ἐν πᾶς τόπος ἐπί ἅλως γάρ γυμνάζω ὁ λέγω ) · εἰμί γάρ εἰμί κατά ὑπόστασις , οὐ ἀεί περί κέντρον ἐσθίω εἰμί ὁ σελήνη ὁ ἅλως ἢ ὁ ἥλιος , ἀλλά περί ὁ διάφορος θέσις ὁ τόπος , ἐν ὅς εἰμί ὁ ὄψις , ἢ ὁ κλίμα ποτέ μέν περί κέντρον ὁράω , ποτέ δέ οὖον περί κέντρον , ὅταν μή εἰμί κατά κάθετος . οὗτος γάρ καί ὁ ἡλιακός ἔκλειψις κατά ὑπό - στάσις εἰμί οὖον παρά πᾶς αὐτός φαίνω , ἀλλά παρά τις μέν φαίνω , παρά τις δέ οὖον φαίνω ἢ οὐ ὁμοίως φαίνω οὐδέ ἐπί ὁ αὐτός μέρος εἰμί ὁ ἥλιος . πρῶτος οὗτος . δύο · εἰμί κατά ὑπόστασις εἰμί οὗτος , ἐσθίω νέφος παρατρέχω ὁ ἥλιος ἢ ὁ σελήνη μή παύω · ἀλλά μήv νέφος παρατρέχω οὖον φαίνω . οὐ ἄρα ἴδιος ἔχω ὑπόστασις · δήω γάρ ὁ λαμπρός πρός ὁ συνίστημι . τρίτος , ὅς πολλάκις εἴρω , ὅτι οὐ δύναμαι οὕτως ἀπακριβόω μαθηματικός σχῆμα συνίστημι κτάομαι ἀλήθεια ἐν ἄστατος οὐσία , λέγω δή ὁ ἀήρ καί ὁ νέφος , ἀλλά μᾶλλον κατά ἔμφασις γίγνομαι . οὗτος μέν οὖν ἀποδεικτέον , ὅτι κατά ἔμφασις γίγνομαι , οὖον κατά ὑπόστασις . λοιπός ἀποδείκνυμι , ὅτι κατά ἀνάκλασις γία · νοντ καί οὖον κτάομαι διάκλασις . ἀλλά , εἰμί δοκέω , πρῶτος ζητέω , εἰμί αὐὸ οὗτος κλάω ὁ ὄψις , εἴτε κατά ἀνάκλασις εἴτε κατά διάκλασις . ὅτι γάρ κλάω ὁ ὄψις , δῆλος , ἐπεί ὁράω πολλάκις , ἐπί ὁ μή βλέπω . ἕ . ὁ ἐν κάτοπτρον ἐνοράω ὁράω ἕτερος τις σῶμα , ἐπί ὁ μή βλέπω , δηλονότι ὁ ὄψις ἀνακλάω πρός αὐτός ἀπό ὁ κάτοπτρον . ἀλλά ἐκεῖνος πάλιν ὁράω , ὁ μή δύναμαι ὁράω , ὡς δηλόω ὁ ὀπισθοφανής . ABBREV κάτοπτρον γάρ ὀπίσθιος λέγω μή δύναμαι Χωρὶς κάτοπτρον θεάομαι , δηλονότι διά ὁ κλάω ὁ ὄψις ὡς πρός ἐκεῖνος γίγνομαι αὐτός ὁ ἀντίληψις . πρός δέ οὗτος ἐκ οὗτος δῆλος , ὅτι ἐπεί πολλάκις περί λύχνος ὁράω πρασινοειδής χρῶμα . ὁ γάρ λαμπρός ὁ ἐκ ὁ φάος προσγίγνομαι ὁ ὁράω μήπω ἀμυδρόω Φοινικοῦς χρῶμα ποιέω · ἐπεί δέ ἀμυδρόω ὁδεύω ἐπί ὁ μέλας , καί ὁ χρῶμα δείκνυμι . οὗτος γοῦν μετά ὁ Φοινικοῦς εὐθύς πράσινος , εἶτα ἁλουργός χρῶμα δεῖ - κνυμι ὡς ἤδη εξασθενίζω , ἢ καί Ἶρις σχῆμα , ἐπάν ἀμελής κατανοέω . οὗτος δέ ὁ σημεῖον εἰμί ἔμφασις καί ἀνάκλασις , καί ὅτι ἐν ἥλιος τις ῥαίνω ὕδωρ , ὡς γίγνομαι πολύς ῥανίς , ὁράω ἐν ὁ ῥανίς λαμπηδών ἀνακλάω ὁ ὄψις ἀπό ὁ ῥανίς πρός ὁ ἥλιος . ἄλλως τε καί Ἀρχιμήδης αὐτός οὗτος δείκνυμι , ὅτι κλάω ὁ ὄψις , ἐκ ὁ δακτύλιος ὁ ἐν ἀγγεῖον βάλλω . ἐάν γάρ δακτύλιος ἐμβάλλω ἐν ἀγγεῖον μή ἔχω ὕδωρ , οὖον φαίνω σύ διά ὁ ἐπιπροσθέω ὁ σῶμα ὁ ἀγγεῖον · εἰμί δέ ἐμβάλλω ὕδωρ , παρά αὐτός φαίνω ὁ ὄψις ἐπί ὁ ὕδωρ προσπίπτω δίκη ἔνοπτρον καί ἐπί ὁ δακτύλιος ABBREV κυκλέω κατά διάκλασις . οὗτος μέν οὖν ἀποδεικτέον κλάω ὁ ὄψις . ζητέω δέ καί ὁ διαφορά ἀνάκλασις τε καί διάκλασις . διαφέρω πρῶτος μέν , ὅτι ἐπί μέν ὁ ἀνάκλασις ὁ ὁράω καί ὁ ὁράω ἐν εἷς ὑπάρχω ἐπίπεδος , ὁ δέ κάτοπτρον κατά ὁ ὁ ἀντίκειμαι τόπος , ἐπί δέ ὁ διάκλασις μεταξύ ὁ τε ὁράω καί ὁ ὁράω κεῖμαι ὁ κάτοπτρον . οὗτος μέν φέρω πρῶτος φυσικός διαφορά . φέρω δέ καί μαθηματικός αὐτός ἐπιστήμη παραδίδωμι · ὁ μέν γάρ ἀνάκλασις κατά ἴσος γίγνομαι γωνία , ὁ διάκλασις δέ κατά ἀμβλύς . καί ὅτι ὁ ἀνάκλασις κατά ἴσος γωνία , δῆλος , ὅτι ἐπεί τρεῖς σημεῖον εἰμί , εἷς μέν ἔνθα εἰμί ὁ ὁράω , ἕτερος δέ ἔνθα ὁ ὁράω , καί ἄλλος πάλιν ἔνθα ὁ κάτοπτρον , εἰμί ἀμείβω ὁ ὁράω ἐκεῖσε ἔνθα εἰμί ὁ ὁράω , ὁ αὐτός πάλιν γενή · σέτα γωνία ὅστις καί πρότερος εἰμί , ὅτε εἰμί ἐν ὁ οἰκέω τόπος , καί οὔτε μείζων οὔτε μικρός , δῆλος δέ ὅτι ὁ κάτοπτρον κτάομαι ὁ ἀντίκειμαι τόπος φυλάσσω δέ ] . φέρω δέ καί διά γραμμικός ἀπόδειξις οὗτος δείκνυμι , ὅτι πρός ἴσος γωνία γίγνομαι ὁ ἀνάκλασις . ἐπεί γάρ οὗτος ὁμολογέω εἰμί παρά πᾶς , ὅτι οὐδείς μάτην ἐργάζομαι ὁ φῦσις οὐδέ ματαιοπονέω , ἐάν μή δίδωμι πρός ἴσος γωνία γίγνομαι ὁ ἀνάκλασις , πρός ἄνισος ματαιοπονέω ὁ φύσις · καί ἀντί ὁ διά βραχύς περίοδος φθάνω ὁ ὁράω ὁ ὄψις , διά μακρός περίοδος οὗτος φαίνω καταλαμβάνω · εὑρίσκω γάρ ὁ ὁ ἄνισος γωνία περιέχω εὐθύς , ὅστις ἀπό ὁ ὄψις περιέχω φέρω περί ὁ κάτοπτρον ἐκεῖθεν περί ὁ ὁράω , μείζων εἰμί ὁ ὁ ἴσος γωνία περιέχω εὐθύς . καί ὅτι οὗτος ἀληθής , δῆλος ἐντίθημι · ὑπόκειμαι γάρ ὁ κάτοπτρον εὐθύς τις ὁ ΑΒ καί ἵστημι ὁ μέν ὁράω Γ , ὁ δέ ὁράω ὁ δ , ὁ δέ E σημεῖον ὁ κάτοπτρον , ἐν ὅς προσπίπτω ὁ ὄψις ἀνακλάω πρός ὁ ὁράω , ἵστημι , καί ἐπιζεύγνυμι ὁ ΓΕ , ΕΔ . λέγω ὅτι ὁ ὑπό ΔΕΑ γωνία ἴσος εἰμί ὁ ὑπό FEB . εἰμί γάρ μή εἰμί ἴσος , ἵστημι ἕτερος σημεῖον ὁ κάτοπτρον , ἐν ὅς προσπίπτω ὁ ὄψις πρός ἄνισος γωνία ἀνακλάω , ὁ Z , καί ἐπιζεύγνυμι ὁ FZ , ΖΔ · δῆλος , ὅτι ὁ ὑπό δΖΑ γωνία μείζων εἰμί ὁ ὑπό ΓΖΒ γωνία . λέγω , ὅτι ὁ ΓΖ , ΖΔ εὐθύς , ὅστις ὁ ἄνισος γωνία περιέχω ὑπόκειμαι ὁ ΑΒ εὐθύς , μείς ζονές εἰμί ὁ ΓΕ , ΕΔ εὐθύς , ὅστις ὁ ἴσος γωνία περιέχω μετά ὁ ΑΒ . ἄγω γάρ κάθετος ἀπό ὁ δ ἐπί ὁ ΑΒ κατά ὁ ὁ σημεῖον καί ἐκβάλλω ἐπί εὐθύς ὡς ἐπί ὁ Θ . φανερός δή , ὅτι ὁ πρός ὁ ὁ γωνία Ἴσαι εἰμί · ὀρθός γάρ εἰμί . καί ἵστημι ὁ δΗ ὁ ΗΘ ἴσος καί ἐπιζεύγνυμι ὁ ΘΖ καί ὁ ΥΕ . οὗτος μέν ὁ κατασκευή . ἐπεί οὖν ἴσος εἰμί ὁ δΗ ὁ ΗΘ , ἀλλά καί ὁ ὑπό δΗΕ γωνία ὁ ὑπό ΘΗΕ γωνία ἴσος εἰμί , κοινός δέ πλευρόν ὁ δύο τρίγωνος ὁ HE , καί βάσις ὁ ΘΕ βάσις ὁ ΕΔ ἴσος εἰμί . καί ὁ ΗΘΕ τρίγωνος ὁ δΗΕ τρίγωνος ἴσος εἰμί καί λοιπός γωνία ὁ λοιπός γωνία εἰμί Ἴσαι , ὑπό ὅς ὁ Ἴσαι πλευρά ὑποτείνω · ἴσος ἄρα ὁ ΘΕ ὁ ΕΔ . πάλιν ἐπεί ὁ ΗΘ ἴσος εἰμί ὁ ΗΔ , καί γωνία ὁ ὑπό δΗΕ γωνία ὁ ὑπό ΘΗΕ ἴσος εἰμί , κοινός δέ ὁ HZ ὁ δύο τρίγωνος ὁ δΗΖ καί ΘΗΖ , καί βάσις ἄρα ὁ ΘΖ βάσις ὁ ΖΔ ἴσος εἰμί , καί ὁ ΖΗΔ τρίγωνος ὁ ΘΗΖ τρίγωνος ἴσος εἰμί · ἴσος ἄρα εἰμί ὁ ΘΖ ὁ ΖΔ . καί ἐπεί ἴσος εἰμί ὁ ΘΕ ὁ ΕΔ , κοινός πρόσκειμαι ὁ ΕΓ . δύο ἄρα ὁ ΓΕ , ΕΔ δύο ὁ ΓΕ , ΕΘ Ἴσαι εἰμί · ι ὅλος ἄρα ὁ ΓΘ δύο ὁ ΓΕ , ΕΔ ἴσος εἰμί . καί ἐπεί πᾶς τρίγωνος ὁ δύο πλευρά ὁ λοιπός μέγας εἰμί πάντῃ μεταλαμβάνω , τρίγωνος ἄρα ὁ ΘΓΖ ὁ δύο πλευρά ὁ ΘΖ , ZF εἷς ὁ ΓΘ μέγας εἰμί . ἀλλά ὁ ΓΘ ἴσος εἰμί ὁ ΓΕ , ΕΔ · ὁ ΘΖ , ΖΓ ἄρα μέγας εἰμί ὁ ΓΕ , ΕΔ . ἀλλά ὁ ΘΖ ὁ ΖΔ εἰμί ἴσος . ὁ ΓΖ , Γῆ ἄρα ὁ ΓΕ , ΕΔ μέγας εἰμί . καί εἰμί ὁ ΓΖ , ΖΔ ὁ ὁ ἄνισος γωνία περιέχω · ὁ ἄρα ὁ ἄνισος γωνία περιέχω μέγας εἰμί ὁ ὁ ἴσος γωνία περιέχω . ὅσπερ ἐσθίω δείκνυμι . οὗτος μέν οὖν διά ὁ δύο ἐπιχείρημα ὁ τε φυσικός καί ὁ μαθηματικός δείκνυμι , ὅτι πρός ἴσος γωνία ὁ ἀνάκλασις γίγνομαι . φέρω δέ δείκνυμι , πῶς καί ὁ διάκλασις κατά ἀμβλύς γίγνομαι γωνία . ὑπόκειμαι γάρ ὕδωρ εἰμί ὁ ΑΒ , ὁ δέ ὁράω ὁ Γ , ὁ δέ ἀκτίς ὁ ὁ ὕδωρ προσπίπτω ἀπό ὁ ὄψις ὁ ΑΓ , ΓΒ , καί ἐκβάλλω ὁ ΓΑ , ΓΒ ἐπί ἤπειρος . καί ἀπό ὁ ΑΒ σημεῖον , ἔνθα ὁ ἀκτίς προσπίπτω ὁ ὕδωρ , ἄγω πρός ὀρθός γωνία ὁ ΑΒ ὁ ΔΑ καί ὁ ΕΒ · οὗτος δέ εἰμί νοητός . φανερός δή , ὅτι ὁ ἀκτίς οὔτε ἐπί εὐθύς χωρέω διά ὁ ἐμποδίζω ὑπό ὁ ὕδωρ ( οὖον γάρ ἀνακλάω , εἰμί ἐπί εὐθύς χωρέω ἐν ῷ ὕδωρ ) , οὔτε μέν ὁ ὕδωρ ) , οὔτε μήv πρός ὀρθός κλάω · τίς γάρ ὁ ἀναγκάζω . , λείπω πρός λοξός γωνία κλάω . οὔκουν ἀπό ὁ ΑΒ σημεῖον μεταξύ ὁ ἐπί εὐθύς ἐκβάλλω καί ὁ ΑΔ , BE ἐκβάλλω ἐπί εὐθύς ὁ AZ , BH . φανερός , ὅτι ἀείδω λοξός γωνία περιέχω , καί εἰμί αὐτός ἀπό ὁ ὄψις πέμπω ὁ ἀκτίς καί διεισδύνω ἐν ὁ ὕδωρ . κατά λοξός ἄρα γωνία γίγνομαι ὁ διάκλασις . οὗτος οὖν δύο εἰμί διαφορά διά · κλάσις καί ἀνάκλασις , ὅτι ὁ μέν πρός ἴσος γωνία γίγνομαι , ὁ δέ πρός ἀμβλύς . εἰμί δέ καί ἕτερος τρίτος διαφορά , ὅτι ἐπί μέν ὁ ἀνάκλασις μικρός φαίνω ὁ ὁράω , ἐπί δέ ὁ διάκλασις μείζων . ὁ δέ αἰτία οὗτος εἰμί , ὅτι ἐπί μέν ὁ ἀνάκλασις συνάγω ὁ ἀκτίς πρός ὁ ὁράω , ἐπί δέ ὁ διάκλασις διαχέω . καί ὅτι μείζων φαίνω ὁ ὁράω ἐπί ὁ διάκλασις , δῆλος . ἰδού γάρ ὁ ἐν ὕδωρ ὁράω λιθίδιον μέγας δοκέω εἰμί , καί ὅσος ἐν βάθος κεῖμαι , τοσοῦτος μείζων δοκέω · ἀλλά καί ὁ ἥλιος ἀνίσχω διά · ὁμίχλη θεωρέω μείζων εἰμί δοκέω . οὗτος οὕτως ἔχω κατασκευάζω , ὅτι κατά ἀνάκλασις οὗτος γίγνομαι καί οὖον κατά διάκλασις , οὕτως . εἰμί γάρ κατά διάκλασις οὗτος γίγνομαι , ἐσθίω ὅς ἥλιος μείζων φαίνω ἐπί ὁ Ἶρις καί ὁ σελήνη ἀπό ὁ ἅλως . ἀλλά μήv οὖον φαίνω μείζων ἑαυτοῦ · οὐ ἄρα κατά διάκλασις γίγνομαι , ἀλλά κατά ἀνάκλασις . ἔπειτα δέ εἰμί κατά διάκλασις γίγνομαι , χρή εἰμί μεταξύ ὁ ἶρις καί ὁ ἅλως ὁ ἥλιος καί ὁ ἡμέτερος ὄψις . ἀλλά μήv ἐν ὁ ἐναντίος εἰμί τόπος · οὐ ἄρα κατά διάκλασις γίγνομαι , ἀλλά κατά ἀνάκλασις . καί οὗτος μέν περί ἀνάκλασις καί διάκλασις . ἀλλά ἐπειδή τις διαβάλλω ὁ Ἀριστοτέλης φάσκω αὐτός ἤπειρος εἰμί γραμμικός ἐπιστήμη , καί πειράω αὐτός διελέγχω ἐν ὁ περί ἅλως καί Ἶρις θεώρημα , φέρω προβάλλω ὁ ὑπό αὐτός λέγω καί ἐπί ὅς ἐκεῖνος λαμβάνω · εἶτα οὕτως ἐλευθερόω αὐτός ὁ ἐκεῖνος διαβολή · ἐπεί γάρ ἐν ὁ περί ἅλως λόγος φημί , ὅτι ὁ ἀπό ὁ ὄψις ἐπί ὁ νέφος προσπίπτω εὐθύς Ἴσαι εἰμί καί ἀπό ὁ ἥλιος πρός ὁ νέφος , ὅς εἷς κάθετος εἰμί , ὁ δέ λοιπός ὁ μέν πρός ὁ κάθετος εἰμί , ὁ δέ διίστημι ὁ κάθετος , δῆλος , ὅτι ὁ μέν κάθετος πᾶς μικρός εἰμί · ὁ δέ διίστημι ὁ κάθετος καί λοξός φέρω ἐκ ὁ ὄψις πρός ὁ νέφος , ἐκεῖνος μείζων πᾶς εἰμί · ὁ δέ πρός ὁ κάθετος μείζων μέν εἰμί ὁ κάθετος , μικρός δέ ὁ μακράν ὁ κάθετος · οὐ ἄρα Ἴσαι εἰμί . ὡσαύτως δέ καί ἐπί ὁ ἀπό ὁ ἥλιος προσπίπτω εὐθύς λέγω . ἵστημι γάρ ὄψις μέν ὁ Α , ἥλιος δέ ὁ Β , νέφος δέ ὁ ΓΖΔ , καί ἄγω ἀπό μέν ὁ Α εὐθύς ἐπί ὁ νέφος ὁ ΓΖΔ ὁ ΑΓ , ΑΔ , αζʹ · ἀπό δέ ὁ ἥλιος ὁ Β ἄγω ἐπί ὁ νέφος ὁ ΒΓ , ΒΔ , ΒΖ . δῆλος , ὅτι ὁ ἀπό ὁ Α πέμπω εὐθύς ἐπί ὁ ΓΔΖ νέφος μικρός εἰμί ὁ AZ ὡς κάθετος εἰμί · ὁ μέντοι Ἀριστοτέλης πᾶς λέγω εἰμί ἴσος . καί πάλιν ὁ ἀπό ὁ ἥλιος ὁ Β ἐπί ὁ ΓΔΖ νέφος πέμπω εὐθύς μικρός εἰμί ὁ BZ ὡς κάθετος · φημί δέ καί οὗτος ἴσος εἰμί πάλιν πᾶς · δοκέω οὖν παρά ὁ ἐνάργεια φθέγγομαι . οὗτος μέν αὐτός εἰμί ὁ κατηγορία . | φέρω οὖν ἐγώ ἐλευθερόω αὐτός ὁ τοιοῦτος ὑπόληψις . δεῖ γάρ νέφος μή νοέω ὡς εἷς ἐπίπεδος μήτε συνεχής , ἀλλά νεφύδριον μικρός διασπάω μή ἐν εἷς ἐπίπεδος κεῖμαι , ἀλλά κατά βάθος ἀλλήλων . καί ὅτι εἰμί κατά βάθος κεῖμαι ἀλλήλων νέφος , καί οἶδα καί αὐτός Ἀριστοτέλης φημί γάρ ἐν ὁ περί βροντή καί ἀστραπή λόγος , ὅτι ὅταν δέ ] ὁ πνεῦμα ἐκκρίνω ὁ νέφος βίαιος καί προσπταίω εἰς ὁ κατώτερος κεῖμαι νέφος , τότε βροντή καί ἀστραπή γίγνομαι · οἶδα ἄρα κατά βάθος κεῖμαι νέφος . οὐκοῦν δεῖ ὑποτίθημι νεφύδριον κατά βάθος ἀλλήλων κεῖμαι , ἵνα ὁ κατά κάθετος ὁ ὄψις κεῖμαι ὑψηλός ἔχω ὁ θέσις , ὁ δέ ἐκ πλάγιος βαθύς . οὗτος οὕτως ἔχω ὁ ἀπό ὁ ὄψις ἐκπέμπω ὑψηλός προσβάλλω νέφος ἀναλογέω ὁ διάστημα ὁ λοξός φέρω ἐπί ὁ χθαμαλός νέφος . ἵστημι γάρ ὁ ὄψις ὁ 0 . ἐκ δέ ὁ ἐκπέμπω εὐθύς Ἴσαι ἐπί ὁ νέφος , ὁ OK , ΟΛ , OM , ON , ΟΞ · καί ἵστημι ὁ μέν OK κάθετος κατά εὐθύς ἐκπέμπω , ὁ δέ λοιπός πλάγιος παρά ἑκάτερος ὁ OK . δῆλος ὅτι αὐτός ὁ τόπος ἐπικαταλαμβάνω . ἔνθεν γάρ , ὡς οἴομαι , καί κυκλοτερής ὁ ἅλως φαίνω , διά ὁ ὁ ἐκεῖσε πέμπω εὐθύς ἐκ ὁ ὄψις ἴσος εἰμί καί κατά ὕφεσις ἐπικαταλαμβάνω ὁ τόπος , ὁ μέν κάθετος καί ὁ περί αὐτός ὁ ὑψηλός νέφος , ὁ δέ ἄλλος ὁ λοξός ἐκπέμπω εἰς ὁ ταπεινός . καί οὗτος Καία ὕφεσις καταλαμβάνω ὁ ἴσος εὐθύς ὁ νέφος γίγνομαι κύκλος . ἀλλά μήv καί ἐν ὁ περί Ἶρις λόγος ἐγκαλέω αὐτός ὡς εἶπον ὁ ἐκ ὁ ὄψις ἐπί ὁ νέφος προσπίπτω εὐθύς ἴσος εἰμί ὁ ἀπό ὁ ὄψις ἐπί ὁ ἥλιος προσπίπτω , ὅσπερ εἰμί ἤπειρος · ἤπειρος γάρ διάστημα ὑπερβάλλω ὅς ἀπό ὁ ὄψις πρός ὁ ἥλιος ὁ ἀπό ὁ ὄψις πρός ὁ νέφος . φέρω δέ πάλιν ὁ ὑπό αὐτός λέγω ἐκτίθημι καί πῶς ἐκεῖνος λαμβάνω δείκνυμι , εἶτα οὕτως ὁ ἐπίλυσις ἐπάγω . φημί γάρ ὁ Ἀριστοτέλης , ἐν ὁ περί Ἶρις λόγος , ὅτι ἵστημι ὁρίζων κύκλος Ο , κέντρον δέ ὁ Α , ἥλιος δέ ὁ ὁ στοιχεῖον , μέλας δέ νέφος ὁ † MH . Λ δῆλος , ὅτι ὁ ἀπό ὁ Α πρός ὁ OMN προσπίπτω εὐθύς Ἴσαι εἰμί ὁ ἀπό ὁ Α πρός ὁ ὁ προσπίπτω . φαίνω δέ πολύς ὑπερέχω ὁ ἀπό ὁ Α εἰς ὁ ὁ προσπίπτω εὐθύς ὁ ἐκ ὁ Α πρός ὁ Ν προσπίπτω . δοκέω οὖν παρά ὁ ἐνάργεια φθέγγομαι ὁ Ἀριστοτέλης . ἀλλά ἵνα ὁ τοιοῦτος αὐτός ἐλευθερόω ὑπόνοια , ἕτερος τις χράω καταγραφή . οὖον γάρ , ὡς ἐκεῖ - νόος φημί , ὁ ἀπό ὁ κέντρον ὁ πᾶς ἐπί ὁ ἥλιος προσπίπτω εὐθύς ἴσος εἰμί ὁ ἀπό ὁ κέντρον πρός ὁ νέφος προσπίπτω εἶπον Ἀριστοτέλης · οὗτος γάρ λίαν ἀνόητος . οὔτε γάρ ὁ κέντρον ὁ πᾶς λαμβάνω , ἀλλά κέντρον ἕτερος ἕτερος κύκλος νοητός , ἐκ ὅς ὁ προσπίπτω ὁ νέφος καί ὁ ἥλιος Ἴσαι εἰμί . λαμβάνω γάρ ὁρίζων ὁ νέφος κύκλος ὁ ΑΒΓ , κέντρον δέ ὁ πᾶς ὁ Z . ἔξωθεν δέ ὁ νέφος γράφω ἄλλος κύκλος ὁ ΚΛΜ ἐμπεριέχω ὁ κύκλος ὁ νέφος · καί ἵστημι οὗτος ὁ ὁρίζων ὁ ἥλιος ἤγουν ἡλιακός σφαῖρα . καί μεταξύ ὁ ὁρίζων ὁ ἥλιος ἕτερος ὁρίζων γράφω νοητός ἐφάπτω ὁ δύο ὁρίζω , ὁ τε νέφος καί ὁ ἥλιος , καί ἵστημι οὗτος κέντρον ὁ 0 . καί ἀπό ὁ κέντρον ἄγω εὐθύς ἐφάπτω ὁ ΑΒΓ κύκλος , ὅς εἰμί ὁ νέφος , καί ὁ ΚΛΜ , ὅς εἰμί ὅς ἥλιος . | φανερός , ὅτι οὗτος ὁ εὐθύς 49r Ἴσαι ἀλλήλων εἰμί ὁ OB καί ὁ OK καί ὁ λοιπός · απόκεντρος γάρ εἰμί . δῆλος ἄρα , ὅτι οὗτος λέγω Ἀριστοτέλης ἀπό ὁ κέντρον ἴσος εἰμί καί πρός ὁ ἥλιος καί πρός ὁ νέφος · ἐκεῖνος δέ κατηγορέω ὁ φιλόσοφος ὡς ὁ ZB ὁ ZK ἴσος λέγω , ὅσπερ οὐ εἰμί ἀληθής . ὡς γάρ πρός ὁ νοητός ὁρίζων λέγω οὗτος , ABBREV ὅσπερ ὁρίζων διά ἄφατος συντομία ὡς ἐφάπτω ὁ δύο ὁρίζω . οὗτος εἰμί ὁ προτέλειος ὁ μέλλω λέγω περί ἅλως καί Ἶρις . ἐπί οὗτος καταπαύω ὁ πάρειμι θεωρία . Πρᾶξις λεʹ . p . 371b18 περι δέ ἅλως καί Ἶρις τίς τε ἑκάτερος , καί διά τίς αἴτιος γίγνομαι , λέγω . ὥσπερ ἐν ὁ φυσικός πραγματεία περί τόπος διαλέγω ὁ Ἀριστοτέλης καί ἐν ὁ περι γένεσις καί φθορά περί ὁ τρέφω καί ἐν οὗτος ὁ πραγματεία περί χάλαζα πρῶτος ὁ ὑπάρχω αὐτός παραδίδωμι , τουτέστι ὁ ἀξίωμα , εἶτα ὁ γένεσις , καί μετά οὗτος ὁ αἴτιος * * * ὁ γένεσις ἀποδείκνυμι . εἰμί δέ ὑπάρχω Ἶρις καί ἅλως οὗτος · πρῶτος μέν , ὅτι ὁ μέν ἅλως ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος κύκλος φαίνω τέλειος ὑπάρχω περί ὁ λαμπρός , σπανίως δέ μικρός κυλλός . ὅταν δέ μικρός κύκλος φαίνω , ἀδιόριστος γίγνομαι ὁ τμῆμα ὁ μέγεθος · ποτέ μέν γάρ ἡμικύκλιον φαίνω , ποτέ δέ μείζων ημικυκλοω , ποτέ δέ ἔτι μείζων , ποτέ δέ ἐλάχιστος εἰμί ὁ λείπω . ἐπί δέ ὁ Ἶρις οὐ οὕτως . οὗτος γάρ κύκλος μέν τέλειος οὐδέποτε φαίνω , ἀλλά ἀεί μικρός κύκλος . αὐτός δέ ὁ σχῆμα ἀεί ὁρίζω εἰμί ὁ Ἶρις · ἢ γάρ κατά ἡμικύκλιον φαίνω ἢ κατά μικρός ἡμικύκλιον τμῆμα . ἀλλά ὅταν μέν κτάομαι ἡμι - κύκλιον φαίνω , τηνικαῦτα μικρός κύκλος ἡμικύκλιος εἰμί ὁ φαίνω σχῆμα ὁ Ἶρις · ὅταν δέ μικρός ἡμικύκλιον ὅς ὁ σχῆμα ὁ Ἶρις , τηνικαῦτα μείζων κύκλος τμῆμα φαίνω ὁ φαίνω . καί ἡνίκα μέν περί ὁ ὁρίζων εἰμί ὁ ἥλιος γίγνομαι ὁ ἶρις , τηνικαῦτα ὁ ἡμικύκλιον φαίνω σχῆμα ὁ Ἶρις · ὅταν δέ ὑπέρ ὁ ὁρίζων ὁ ἥλιος ἱκανός τίς διάστημα , τότε μικρός ἡμικύκλιον φαίνω ὁ ἶρις . οὗτος πρῶτος διαφορά Ἶρις καί ἅλως . δύο διαφορά , ὅτι ὁ μέν ἅλως περί ὁ σελήνη ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος γίγνομαι , σπανίως δέ καί περί ὁ ἥλιος , ὁ δέ ἶρις ὁ ἀνάπαλιν ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος μέν ἀπό ὁ ἥλιος , σπανίως δέ ἀπό ὁ σελήνη . τρίτος διαφορά , ὅτι ὁ μέν ἅλως ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος νύκτωρ γίγνομαι , σπανίως δέ καί ἐν ἡμέρα περί ὁ ἥλιος , ὁ δέ ἶρις ὁ ἀνάπαλιν ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος μέν ἡμέρα ἀπό ὁ ἥλιος , σπανίως δέ νύκτωρ ἀπό ὁ σελήνη . τέταρτος διαφορά , ὅτι ὁ μέν ἅλως περί ὁ μεσημβρινός ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος γίγνομαι , σπανίως δέ περί ὁ ὁρίζων , ὁ δέ ἶρις ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος μέν περί ὁ ὁρίζων , σπανίως δέ περί ὁ μεσημβρινός . καί ἶρις ὅταν ὁ ἥλιος ἐν ὁ νότιος κλίμα εἰμί , τουτέστιν ἐν ὁ χειμερινός τροπικός , τότε γίγνομαι · ἐπεί ὁ μεσημβρινός , ἐν ὅς εἰμί ὁ ἥλιος , οὖον πολύς ἀπέχω ὁ ὁρίζων , τότε σπανίως περί ὁ μεσημβρινός ἶρις φαίνω , ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος δέ περί ὁ ὁρίζων , καί μᾶλλον περί ὁ δυτικός ὁ περί ὁ ἀνατολικός . πέμπτος διαφορά , ὅτι ὁ μέν ἅλως ἁπλόος εἰμί , ὁ δέ ἶρις διπλόος . ποῦ μέν γάρ εἷς φαίνω ἅλως , ποῦ δέ δύο Ἶρις . ἕκτος διαφορά , ὅτι ὁ μέν ἅλως μονόχρους , ὁ δέ ἶρις τρίχροος . ὁ μέν γάρ ἐντός ζώνη φαίνω Φοινικοῦς ἔχω χρῶμα , ὁ δέ δύο Πράς - σίνομαι , ὁ δέ τρίτος ἁλουργός , ὅσπερ ἐπί ὁ μέλας προσρέπω καιπους - οἷος εἰμί ὁ ἐν ὁ ἁλουργίς χρῶμα · ὁ δέ ἅλως λευκός μόνος ἔχω ὁ χρῶμα . ἕβδομος διαφορά , ὅτι ὁ μέν ἅλως ἐπί ὁμαλός καί ὁμοιομερής γίγνομαι νέφος , ὁ δέ ἶρις ἐπί ὁ ἀνώμαλος καί ἀνομοιομερής . δήω γάρ ὁ μέν ἐπιπόλαιος κεῖμαι νέφος , ὁ δέ βαθύς , τουτέστιν ἀνώμαλος , καί ὁ μέν παχύς , ὁ δέ λεπτός , τουτέστιν ἀνομοιομερής πρός ὁ συνίστημι ὁ ἶρις · ὁ δέ ἅλως ὁμαλός καί ὁμοιομερής . οὗτος μέν εἰμί ὁ ὑπάρχω Ἶρις τε καί ἅλως ἑπτά ὁ ἀριθμός ὑπάρχω . λοιπός ζητέω καί περί ῥάβδος καί παρήλιος . ὦ ὑπάρχω γάρ καί οὗτος τρεῖς τις πρόσωπον . πρῶτος μέν , ὅτι οὗτος οὔτε κατά διάμετρος γίγνομαι ὁ λαμπρός ὥσπερ ὁ ἶρις , οὔτε κατά κάθετος ὥσπερ ὁ ἅλως , ἀλλά ἐκ πλάγιος ὁ λαμπρός γίγνομαι . δύο , ὅτι ἶρις μέν καί ὁ ἅλως νύκτωρ καί μετά ἡμέρα γίγνομαι , παρήλιος δέ καί ῥάβδος ἡμέρα μόνος · περί γάρ ὁ ἥλιος μόνος . τρίτος , ὅτι καί αὖος πρός ὁ ὁρίζων μάλιστα γίγνομαι ἢ πρός ὁ μεσημβρινός · εἰμί γάρ ὅτε καί ἐν ὁ μεσημβρινός γίγνομαι , ὥσπερ καί ἶρις , περί ὁ ὁρίζων δέ μάλιστα ὁ δυτικός . εἶπον δέ καί ἄλλος διαφορά · ὁ μέν ῥάβδος ἐπί ἀνώμαλος καί ἀνομοιομερής γίγνομαι νέφος , ὥσπερ καί ὁ ἶρις , ὅθεν καί τρίχροος εἰμί ὁ ῥάβδος , ὁ δέ παρήλιος ἐπί ὁμαλός καί ὁμοιομερής ὥσπερ ὁ ἅλως , ὅθεν καί μονοχρως εἰμί . οὗτος μέν εἰμί ὁ ὑπάρχω ὁ κατά ἔμφασις γίγνομαι . εἶπον λοιπός περί ὁ γένεσις αὐτός . ἀλλά πρό οὗτος τρεῖς τις λῆμμα προβάλλω . ὅς ὁ πρότερος εἰμί τοιοῦτος · ἐπεί γάρ ὁ προτεραῖος διδάσκω , ὅτι ἀνακλάω ὁ ὄψις , δεῖ οὖν πρός ὅς γίγνομαι ὁ ἀνάκλασις , τουτέστι ὁ ἔνοπτρον , πυκνός εἰμί καί λεῖος καί διαφανής . πυκνός μέν , ἵνα ὡς πρός ἀντίτυπος ὁ ὄψις φέρω μή Ζεύς - εἰσδύνω , ἀλλά ἀνακλάω καί φέρω πρός ὁ ὁράω · λεῖος δέ καί ὁμαλός , ἵνα μή διαχέω τραχύς εἰμί ὁ κάτοπτρον καί διαιρέω , ἀλλά ἵνα μένω συνεχής · διαφανής δέ , ἵνα ἐκεῖσε ἐμφαίνω ὁ εἴδωλον ὁ ὁρατής . οὗτος μέν πρῶτος λῆμμα . δύο δέ ὅτι ἐν ὁ μικρός κάτοπτρον οὖον ὁ σχῆμα φαίνω ὁ λαμπρός , ἀλλά ὁ χρῶμα μόνος , ἐπεί οὖον χωρέω ἐν αὐτός , ὥσπερ | ἐπί ῥανίς ῥαίνω ἐπί ἥλιος · ἐν οὗτος γάρ οὐ ἐμφαίνω ὁ σχῆμα ὁ ἥλιος , ἀλλά μόνος ὁ χρῶμα . τρίτος , ὅτι ὁ ὁράω λαμπρός εἰμί , ὅταν φαίνω , ἀμαυρός , ἢ διά ὁ περίκειμαι ἀχλύς ἢ διά ὁ ἀσθένεια ὁ ὄψις . καί γάρ ὁ ἀτονία ὁ ὄψις ἐπί ὁ μέλας ὁδεύω ἀμαυρός ποιέω φαίνω ὁ λαμπρός . οὗτος μέν οὖν εἰμί ὁ τρεῖς λῆμμα . λοιπός εἶπον περί ὁ γένεσις ὁ ἅλως , ὅπως γίγνομαι κυκλοτερής , οὕτως · πρός γάρ ὁ οὗτος κατασκευή λαμβάνω δύο τρίγωνος ὅμοιος ἀλλήλων , τουτέστιν ἴσος ἔχω ὁ πλευρά ἑκάτερος ἑκάτερος καί ὁ βάσις ὁ βάσις , καί ἵστημι ὁ ΑΒΓ , δΕΖ . λέγω , ὅτι ὁ ἀπό ὁ κορυφή αὐτός ἄγω κάθετος ἐπί ὁ βάσις Ἴσαι εἰμί καί ἴσος τμῆμα ὁ βάσις ἀπόλλυμι - ψοντ . ἄγω γάρ κάθετος ἀπό ὁ ΑΒΓ , AEZ τρίγωνος ἐπί ὁ ΑΓ , AZ βάσις ὁ ΒΗ καί ΕΘ . λέγω , ὅτι Ἴσαι εἰμί ὁ κάθετος καί ἴσος τμῆμα ἀπολαμβάνω ὁ ΗΓ καί ΘΖ . ἐπεί γάρ ἴσος εἰμί ὁ AB ὁ ΔΕ καί ὁ ΑΓ ὁ ΔΖ , δύο δή ὁ ΑΒ , ΑΓ δύο ὁ ΔΕ , ΔΖ Ἴσαι εἰμί , καί βάσις ἄρα ὁ ΒΓ βάσις ὁ EZ ἴσος εἰμί . οὐκοῦν καί ὁ ΑΒΓ τρίγωνος ὁ δΕΖ τρίγωνος ἴσος εἰμί · ἐφαρμόζω ἄρα ἀλλήλων . οὐκοῦν καί γωνία ὁ ὑπό ΒΑΓ , EAZ Ἴσαι εἰμί . καί ἐπεί ὁ ΑΒ ὁ AE ἴσος εἰμί , ἀλλά καί γωνία ὁ ὑπό ΒΑΗ ὁ ὑπό ΘΕ ἴσος εἰμί , καί ὁ ὑπό ΑΗΒ ὁ ὑπό δΘΕ ἴσος εἰμί ὀρθός γάρ εἰμί · κάθετος γάρ ὁ ΒΗ , ΕΘ ) , καί λοιπός ἄρα γωνία ὁ ὑπό ΗΒΑ ὁ λοιπός γωνία ὁ ὑπό ΘΕ ἴσος εἰμί , καί ὁ λοιπός πλευρά ὁ HB , HA ὁ λοιπός πλευρά ὁ ΘΕ , ΘΔ Ἴσαι εἰμί , καί ὁ ΑΒΗ τρίγωνος ὁ ΔΕΘ τρίγωνος ἴσος εἰμί . δείκνυμι γάρ ἐν ὁ κݲζݲ θεώρημα ὁ πρῶτος βιβλίον ὁ στοιχείωσις , ὅτι ἐν δύο τρίγωνος ὁ δύο γωνία ὁ δύο γωνία ἴσος ἔχω ἑκάτερος ἑκάτερος καί εἷς πλευρά εἷς πλευρά ἴσος ἔχω , καί ὁ λοιπάς πλευρά ὁ λοιπός πλευρά ἴσος ἔχω ἑκάτερος ἑκάτερος καί ὁ λοιπός γωνία ὁ λοιπός γωνία · ἴσος ἄρα ὁ HB κάθετος ὁ ΘΕ κάθετος , καί ὁ ὁ Βάσω τμῆμα ὁ ΑΗ , ΔΘ ἴσος ὁ ἀπολαμβάνω ὑπό ὁ ΒΗ , ΘΕ κάθετος . ὁμοίως δέ δείκνυμι , ὅτι καί ὁ ΗΓ ὁ ΘΖ ἴσος εἰμί , ὅσπερ ἐσθίω δείκνυμι . οὗτος οὕτως ἀποδείκνυμι , ὅτι Ἴσαι εἰμί ὁ κάθετος ὁ ἐπί ὁ βάσις ἄγω , ἔρχομαι ἐπί ὁ πρόκειμαι καί δείκνυμι , πῶς κύκλος γίγνομαι ὁ ἅλως . καί ἐνταῦθα γάρ τρίγωνος πολύς γίγνομαι βάσις ἔχω ὁ αὐτός ἴσος ἀλλήλων εἰμί , ἀνισόπλευρος μέντοι κατά ὁ τρεῖς πλεύς , τουτέστι ὁ μείζων ὁ μείζων ἴσος ἔχω καί ὁ μικρός ὁ μικρός . οὐκοῦν καί ὁ κάθετος πᾶς ὁ τρίγωνος ὁ ἀπό ὁ ἀμβλύς γωνία φέρω Ἴσαι εἰμί . ἵστημι γάρ ὁ μέν ὄμμα ὁ O , ὁ δέ σελήνη ὁ Σ . καί ὁ ὄμμα ἐπί ὁ σελήνη φέρω , μεταξύ δέ ὁ σελήνη καί ὁ ὄμμα ἵστημι νέφος πλείων μικρός διαφέρω ἀλλήλων θέσις , ὁ μέν ὑψηλός , ὁ δέ ταπεινός κεῖμαι ἐφεξῆς ἀλλήλων , καί ὁ οὗτος συνάθροισμα ἵστημι ὁ ΓΖ . καί ἐκπέμπω ἀκτίς πλεῖστος ἀπό ὁ ὄμμα ἐπί ὁ νέφος , ὁ ογʹ , OZ , ΟΔ , OH . καί ἀνακλάω ὡς ἐπί ὁ σελήνη καί ποιέω ἀνάκλασις ὁ ΓΣ , ΖΣ , ΗΣ , ΔΣ . δῆλος , ὅτι ὁ ἀπό ὁ ὄμμα ἐπί ὁ νέφος ὁ ογʹ , ΟΔ , OZ , OH Ἴσαι ἀλλήλων εἰμί , ὡς δείκνυμι ὁ προτεραῖος , ἐπεί οὐ ἐν ὁ αὐτός ἐπίπεδος πίπτω · διαφέρω γάρ ἀλλήλλῖς ὁ νέφος ὁ θέσις , ὡς εἴρω , καί διά οὗτος οὐ εἰμί μικρός ὁ κάθετος καί ὁ πρός ὁ κάθετος ὁ πλάγιος . ἀλλά μήv καί ὁ ἀπό ὁ νέφος * * ἀνακλάω Ἴσαι ἀλλήλων εἰμί . μείζων δέ οὗτος εἰμί ὁ ἀπό ὁ νέφος πρός ὁ σελήνη ὁ ἀπό ὁ ὄμμα ἐπί ὁ νέφος . οὐκοῦν τρίγωνος πολύς συνίστημι ὅμοιος ἀλλήλων , τουτέστιν ἴσος ἔχω ὁ μείζων πλευρά ὁ μείζων καί ὁ μικρός ὁ μικρός , βάσις ἔχω ὁ αὐτός ὁ ΟΣ , ὅστις εἰμί ἄγω πᾶς ὁ κῶνος , ὁ OFI , ΟΖ , ΟΔ , Όη καί ἄλλος τοιοῦτος πλείων ἀνισόπλευρος . οὐκοῦν ἐπεί ἴσος ἀλλήλων εἰμί ὁ τρίγωνος , πᾶς ὁ ἀπό ὁ ἀμβλύς αὐτός κάθετος Ἴσαι ἀλλήλων εἰμί . οὗτος γάρ προλαμβάνω δείκνυμι , ὅτι ἐπί ὁ ἴσος γωνία ὁ ἀπό ὁ κορυφή ἐπί ὁ βάσις ἐρχόμενος κάθετος Ἴσαι ἀλλήλων εἰσάγω καί πίπτω ἐπί εἷς σημεῖον ὁ 02 κάθετος , ἐπί ὁ ἐκ ὁ κύκλος γωνία . ἐπεί οὖν Ἴσαι ἀλλήλων εἰμί ὁ κάθετος κύκλος φέρω ἀπό ὁ τρίγωνος ἐπί ὁ E σημεῖον ὁ 02 βάσις , ὅστις εἰμί κάθετος ἀπό ὁ ὄμμα ἐπί ὁ σελήνη δῆλος ὅτι κέντρον μέν ὁ E διάστημα διά εἷς ὁποῖος κάθετος κύκλος γράφω ὁ ΔΓΗ , πρός ὅς κύκλος ὡς ἀπό ὁ κέντρον ὁ E ἄγω ὁ EF , EZ , EH , ΕΔ κάθετος . κύκλος φαίνω ὁ ἅλως , ὅσπερ ἐσθίω δείκνυμι . οὗτος μέν οὖν ἀποδεικτέον , ὅτι κύκλος ὁ ἅλως πάντως φαίνω ἢ μέρος κύκλος πάντως , οὐδέποτε δέ ἀλλοῖος σχῆμα . ἀλλά ἐπεί συγχράομαι ἐν ὁ ἀποδείκνυμι , ὅτι ὁ κάθετος ἐντός πίπτω ὁ τρίγωνος ἐπί ὁ βάσις γάρ ὁ αὐτός καί ἐπί ὁ αὐτός σημεῖον ) , οὐ ἀποδείκνυμι δέ εἰμί ἐκτός πίπτω , φέρω καί οὗτος γραμμικός ἀνάγκη δείκνυμι . ὅτι γάρ εἰμί τρίγωνος , ὅς ὁ κάθετος ἐκτός πίπτω , δῆλος . ἵστημι γάρ τρίγωνος ὁ ΑΒΓ ἄνισος ἔχω ὁ πλευρά , καί ἀπό ὁ Β κορυφή ἄγω κάθετος ὁ ΒΔ . λέγω , ὅτι ὁ ΒΔ ἐκτός πίπτω ὁ ΑΒΓ τρίγωνος . εἰμί γάρ μή , πίπτω ἐντός καί ἄγω ἐπί ὁ E σημεῖον . φανερός , ὅτι ὁ ὑπό ΒΕΓ ὀρθός γωνία εἰμί · πᾶς γάρ κάθετος ἐπί εὐθύς πίπτω ὁ ἐφεξῆς ὀρθός γωνία ποιέω . εἰμί δέ καί ὁ ὑπό ΒΓΕ γωνία μείζων ὀρθός , ἀμβλύς γάρ εἰμί · ὁ γάρ μείζων αὐτός πλευρόν ὑποτείνω ὁ ΑΒ . τρίγωνος ἄρα ὁ ΕΒΓ δύο γωνία ὁ ὑπό EFB , BEF δύο ὀρθός μέγας εἰμί , ὅσπερ ἄτοπος . οὐ ἄρα ἐν - τός πίπτω ὁ ΒΔ κάθετος , ὅσπερ ἐσθίω δείκνυμι . ἐπεί ἐν δείκνυμι , ὅτι δθματὸν κάθετος ἐκτός γωνία πίπτω , φέρω δείκνυμι , ὅτι ὁ ποκειμαι γωνία ἐντός πίπτω ὁ κάθετος . ἐπεί γάρ δείκνυμι , ὅτι ὁ ἀπό ὁ ἅμμα ἐπί ὁ σελήνη ἐπιζεύγνυμι κάθετος εἰμί βάσις πᾶς ὁ γίγνομαι τρίγωνος ἐκ ὁ πέμπω ὄψις ἀπό ὁ ὄμμα ἐπί ὁ νέφος καί ὁ ἥλιος , ὁ δέ ἀπό ὁ ὄμμα μέχρι ὁ νέφος ἐλαχύς εἰμί ὁ ἀπό ὁ νέφος ἐπί ὁ ἥλιος ἐκπέμπω , συμβαίνω σκαληνός γίγνομαι ὁ τρίγωνος ἄνισος ἔχω ὁ πλευρά . οὐκοῦν ἐπεί μέγας μέν εἰμί ὁ βάσις , μικρός δέ ὁ ἀπό ὁ ὄμμα ἐπί ὁ νέφος , μέσος δέ ὁ ἀπό ὁ νέφος πρός ὁ σελήνη , εὑρίσκω ἀμβλύς μέν γωνία ὁ ἐν ὁ ἀνάκλασις γίγνομαι , ὅς ὑποτείνω ὁ βάσις , ὀξύς δέ ὁ πρός ὁ ὄμμα καί ὁ σελήνη . οὐκοῦν ὁ ἀπό ὁ ἀμβλύς γωνία ἄγω κάθετος ἐντός πίπτω ὁ τρίγωνος . εἰμί γάρ τρίγωνος σκαληνός ὁ ΑΒΓ , μείζων μέν ἔχω ὁ ΑΓ , μικρός δέ ὁ ΑΒ . λέγω , ὅτι ἐάν ἀπό ὁ B γωνία ἄγω κάθετος , ἐντός πίπτω ὁ τρίγωνος . εἰμί γάρ μή ἐντός , πίπτω ἐκτός καί ἵστημι ὁ BE , καί ἐπιζεύγνυμι ὁ EA . ὀρθός ἄρα εἰμί ὁ ὑπό BEA γωνία . εἰμί δέ καί ὁ ὑπό EAB μείζων ὀρθός · ἀμβλύς γάρ εἰμί · ὑποτείνω γάρ αὐτός ὁ μείζων πλευρόν ὁ EB . τρίγωνος ἄρα ὁ EAB δύο γωνία ὁ ὑπό BEA , EAB δύο ὀρθός μέγας εἰμί , ὅσπερ ἄτοπος . οὐ ἄρα ἐκτός πίπτω ὁ BE κάθετος · ἐντός ἄρα πίπτω , ὅσπερ ἐσθίω δείκνυμι . πάλιν ἄξιος εἰμί ζητέω , πῶς κατά ἀνάκλασις λέγω εἰμί ὁ ἀλόω , καίτοι χρή κατά διάκλασις αὐτός λέγω γίγνομαι , εἴπερ μεταξύ φαίνω ὁ ἔνοπτρον , τουτέστι ὁ νέφος , ὁ τε ὄμμα καί ὁ λαμπρός . ῥητέος , ὅτι οὐ εἰμί μεταξύ . δεῖ γάρ νοέω ὁ ὄμμα καί ὁ λαμπρός , τουτέστι ὁ σελήνη ἐν εἷς ἐπίπεδος εἰμί κάθετος γάρ εἰμί ὁ ἐπιζεύγνυμι αὐτός εὐθύς ) , ἐν δέ ἄλλος ἐπίπεδος εἰμί ὁ νέφος πέριξ ὁ λαμπρός · ὁ δέ ὄψις ἐκπέμπω ὡς πρός ὁ νέφος ἀνακλάω ὡς πρός ὁ σελήνη . πάλιν ζητητέος , τίς δήποτε κίρκος φαίνω ὁ ἅλως καί μή τύμπανον συνεχής . ἢ ῥητέος , ὅτι ὁ κατά κάθετος ἐκπέμπω ἀκτίς ἀπό ὁ ὄμμα πρός ὁ σελήνη ἐντός εἰμί καί δυναμικός ὁ ἄλλος πᾶς δίειμι ὁ πάθος ἄκλαστος . ὡσαύτως δέ καί πλησίος αὐτός ἐκπέμπω εὕδω ἔρχομαι ἄκλαστος . καί οὗτος χάρις ἐν ὁ μέσος , ἐν ὅς διέρχομαι ὁ ἀκτίς ἄκλαστος , οὐ ὁράω ὁ ἔμφασις , ἀλλά ὁ ἀληθής · ὁ δέ ἔξωλος τερῶ ὁ κάθετος πέμπω ἀκτίς καί διαχέω ἀδθενέστεραι γίγνομαι . καί οὖον δύναμαι διεξέρχομαι ὁ νέφος , ἀλλά κλάω , καί διά οὗτος ἔμφασις γίγνομαι κρικοειδής . ἀλλά μήv ἐκεῖνος ζητητέος · εἰμί γάρ ἐν ὁ περίγειος τόπος γίγνομαι ὁ ἅλως , ὁ δέ περίγειος ἀήρ οὖον συγκινέω ὁ πᾶς , πῶς ὁράω ὁ ἅλως συμφέρω ὁ σελήνη ; ὅτι γάρ ἐν ὁ περίγειος τόπος γίγνομαι , δῆλος , ἐπεί νήνεμος εἰμί ὁ ἀπόγειον . ἀπόγειον δέ νῦν καλέω οὖον ὁ κύριος ἀπόγειον , ἀλλά ὁ ἀπόγειον ὁ περίγειος . ἐν οὗτος γάρ μᾶλλον πνεῦμα εἰμί καί οὐ ἐάω ἵστημι ὁ νέφος · δήω δέ στάσις πρός ὁ γίγνομαι ὁ ἔμφασις . τίς οὖν λέγω ; ὅτι ὁ ἅλως ἔμφασις εἰμί ὡς πρός ὁ ἡμέτερος ὄψις κρίνω μή ἔχω ἴδιος ὑφίημι . ἀτενίζω τοίνυν ἐγώ γίγνομαι , μή ἀτενίζω δέ φθείρω . ἐπεί οὖν ἕκαστος ἐγώ ἀτενίζω ποιέω ὁ ἅλως , ἐπάν τυγχάνω ὁ ἀήρ ἐπιτήσειος πρός ὁ οὗτος γένεσις , ἐν ὅς εἄν τόπος εἰμί ὁ σελήνη περί ὁ μεσημβρινός ἀτενίζω ἐγώ , γίγνομαι ἅλως . εἶτα πάλιν κινέω ὁ σελήνη καί πάλιν ἀτενίζω γίγνομαι , οὖον ὁ πρότερος μένω , ἀλλά ἐκεῖνος μέν φθείρω ἅμα ὁ ἀναχωρέω ὁ ὄμμα , ἄλλος δέ πάλιν γίγνομαι ἐπί ὁ ἀτενίζω ὁ δύο . οὗτος ἀρκέω ὁ θεωρία . p . 371b20 καί γάρ οὗτος πᾶς γίγνομαι διά ὁ αὐτός αἴτιος ἀλλήλων . ὅλος γάρ οὗτος διά ὁ ἀνάκλασις γίγνομαι , ὡς ἤδη μανθάνω . p . 371b21 πρῶτος δέ δεῖ λαμβάνω ὁ πάθος καί ὁ συμβαίνω περί ἕκαστος αὐτός . πρίν ἢ εἰσβάλλω , φημί , εἰς ὁ περί ὁ αἴτιος αὐτός λόγος , ζητέω ὁ ὑπάρχω αὐτός , ὥσπερ καί ἐν ὁ περί χάλαζα ποιέω · καί ἐφεξῆς ἐκτίθημι πᾶς ὁ προερέω . p . 371b31 ’Ev δέ ὁ θερινός δείλη μόνος , οὐκέτι δέ καί περί μεσημβρία . Δίλης καλέω ὁ ἑωθινός καί ὁ περί ἑσπέρα καιρός , παρά ὁ ἐνδέω ὁ ἀλέω ἐν οὗτος ὁ καιρός . ὁ οὖν εἶμι , φημί , ἐν μέν ὁ χειμερινός ἡμέρα σπανίως γίγνομαι καί περί ὁ μεσημβρινός διά ὁ εἴρω αἴτιος , ἐν δέ ὁ θερινός δείλη μόνος , τουτέστιν ἕωθεν καί περί ἑσπέρα , οὖον μήv καί εἰς ὁ μεσημβρία , διά ὁ πολύς ἀπέχω ὁ ὁρίζων ὁ μεσημβρινός p . 371b33 οὗτος οὗτος δέ τριχῶς μενεύς ἑκάτερος , καί ὁ χρῶμα αὐτός καί ἴσος ὁ ἀριθμός ἔχω ἀλλήλων , ἀμυδρός δέ ὁ ἐν ὁ ἐκτός καί ἐκ ἐναντίος κεῖμαι κατά ὁ θέσις . τις φημί ; ὅτι ὁ ἶρις διπλόος μέν εἰμί ὁ ἀριθμός , ἑκάτερος δέ αὐτός τριπλόος ὁ χρῶμα , ὁμοίως χρῶμα κεχρωμαισμένοις , ἀλλά ἐκ ἐναντίος . τίς εἰμί ἐκ ἐναντίος ; ἐπεί γάρ δύο εἰμί Ἶρις ἐκ τρεῖς ζώνη σύγκειμαι ἕκαστος ζώνη ἄλλος καί ἄλλος χρῶμα ἐμφαίνω , ὁ μέν Φοινικοῦς , ὁ δέ πράσινος , ὁ δέ ἁλουργός , ἐπεί δέ ὁ μικρός ἶρις ἐντός εἰμί ὁ μείζων , συμβαίνω ὁ μείζων ὁ μικρός καί ὁ μικρός ὁ μείζων Φοινικοῦς ἔχω χρῶμα διά ὁ παράκειμαι ἀλλήλων , εἶτα ὁ δύο ἑκάτερος Ἶρις ζώνη εἰς μετά ὁ φοινικίας πράσινος ἔχω χρῶμα . οὗτος δέ διά τίς ; ἐπεί ὁ ὄψις ὁ ἐγγυτέρω κεῖμαι λαμπρός ὁράω , ἐγγυτέρω δέ εἰμί ὁ νέφος ὁ ὄψις , ἐν ὅς ὁράω ὁ Φοινικοῦς χρῶμα , ὅσος δέ πρόσω εἰμί ὁ νέφος , ἀμαυρός ὁράω , ἔνθεν μετά ὁ Φοινικοῦς διαδέχομαι ὁ πράσινος ἀμαυρός γάρ εἰμί οὗτος ὁ φοινίκεος ὡς ἀνωτέρω κεῖμαι ὁ νέφος , ἐν ὅς ὁράω , ἔνθεν λέγω ἐν ὁ τρίτος λῆμμα ὁ λαμπρός ἀμαυρός γίγνομαι διά ἀτονία ὄψις ἀνακλάω μεταξύ φοινίκεος καί πράσινος ) , ἑκάτερος Ἶρις ἐμφαίνω ξανχρθὸν χρῶμα ἐκ ὁ κρᾶσις ὁ φοινίκεος καί ὁ πράσινος . εἶτα μετά ὁ πράσινος χρῶμα ἑκάτερος Ἶρις ὁράω ὁ ἁλουργός , εἶτα ἀμαυρός εἰμί χρῶμα διά ὁ πρόσω εἰμί ὁ νέφος ὁ ὄψις , ἐν ὅς φαίνω . καί ὁράω , πῶς ἐκ ἐναντίος εἰμί ὁ ζώνη ὁ δύο ἶρις . ὁ μέν γάρ τελευταῖος πρός ὁ πρῶτος ὁ αὐτός χρῶμα ἔχω , ὁ δέ μέσος πρός ὁ μέσος , ABBREV καί οὖον ὁ μείζων πρός ὁ τελευταῖος ὁ μικρός ἀντίκειμαι . θεωρητέον δέ ἐπί ὁ καταγραφή . p . 372a5 εἰμί δέ ὁ χρῶμα , ὅσπερ μόνος σχεδόν οὖον δύναμαι ποιέω ὁ γραφεύς . οὗτος , φημί , ὁ χρῶμα ὁ Ἶρις , ὁ Φοινικοῦς καί ὁ πράσινος καί ὁ ἁλουργός , οὖον δύναμαι μιμέομαι , ἐπεί αὐτός κεράννυμι ὁ χρῶμα γράφω , οὗτος δέ ἁπλόος εἰμί . εἰμί γάρ ὁ μέν Φοινικοῦς οἷος ὁ ὀρόβινος ἄλευρον , ὁ δέ πράσινος οἷος αὐτός ὁ πράσον , ὁ δέ ἁλουργός οἷος ὁ ὁ ἁλουργίς βαθύς εἰμί ὁ ἄλλος χρῶμα . εἰμί δέ καί ἄλλος χρῶμα , ὁ οὖον δύναμαι μιμέομαι ὁ ζωγράφος . ὅθεν ἐπάγω ὁ σχεδόν μόνος οὗτος οὖον δύναμαι μιμέομαι . p . 372a10 παρήλιος δέ καί ῥάβδος γίνος ἐκ πλάγιος ἀεί . πρίν συμπληρόω ὁ ὑπάρχω ἅλως καί ἶρις , ἐπί ὁ ὑπάρχω παρήλιος καί ῥάβδος μετέρχομαι . καταλείπω δέ . ὁ εἶπον , ὅτι ἐν ὁμαλός ἢ ἀνώμαλος γίγνομαι ὁ ἶρις καί ἅλως νέφος καί ἄλλος τις . λέγω δέ καί αὐτός ὕστερος . p . 372a18 Πανία γάρ οὗτος ἀνάκλασις εἰμί . διαφέρω δέ ὁ τρόπος καί ἀπό ὅς , καί ὅς συμβαίνω γίγνομαι ὁ ἀνάκλασις κλάδος . ᾿Ιδοὺ αὐτός Ἀριστοτέλης , εἰμί Ἀλέξανδρος , βοάω , ὅτι οὗτος πᾶς κατά ἀνάκλασις γίγνομαι . πῶς οὖν σύ λέγω , ὅτι οὗτος ὁ μέν κατά ἀλάκλασιν γίγνομαι , ὁ δέ κατά διάκλασις ; ABBREV καί εἰς ὁμώνυμος ἀνάκλασις , καί πᾶς μέν λέγω ἀνάκλασις οὗτος κατά γένος · διαφέρω δέ , ὅτι ὁ μέν ἀνάκλασις γίγνομαι , ὁ δέ διάκλασις . οὗτος δέ ἀπατάω ἐκ ὁ εἶπον ὁ Ἀριστοτέλης , ὅτι διαφέρω ὁ τρόπος . νομίζω γάρ αὐτός λέγω , ὅτι διαφέρω ὁ ὁ μέν κατά ἀνάκλασις γίγνομαι , ὁ δέ κατά διάκλασις . ABBREV μή νομίζω ὁ ἐπάγω ὁ καί ἀπό ὅς καί ὅς συμβαίνω , τουτέστι ὁ ἐπί ὅς . ὅς γάρ λέγω Ἀριστοτέλης , οὗτος εἰμί , ὅτι διαφέρω ὁ τρόπος ὁ κατά ἔμφασις γίγνομαι , ἀπό ὅς μέν γάρ γίγνομαι λαμπρός , ὅτι ὁ μέν ἀπό ὁ ἥλιος μᾶλλον ἢ ἀπό ὁ ἀστήρ . διαφέρω δέ πάλιν ἐπί ὁ γίγνομαι νέφος , ὁ ὁ μέν αὐτός ἐν ὁμαλός καί ὁμοιομερής γίγνομαι νέφος , ὁ δέ ἀνώμαλος καί ἀνομοιομερής , ὡς εἴρω . p . 372a21 καί κατά ἡμέρα μέν ἶρις γίγνομαι . ὁράω πάλιν ἐπανέρχομαι εἰς ὁ ὑπάρχω Ἶρις καί ἅλως . p . 372a22 ὡς μέν ὁ ἀρχαῖος οἴομαι , οὐ γίγνομαι · οὗτος δέ πάσχω διά ὁ σπάνις · λανθάνω γάρ αὐτός . τις φημί ; ὅτι ὁ ἀρχαῖος οἴομαι μή γίγνομαι πρός ὁ σελήνη ἶρις νύκτωρ ἢ πρός ὁ ἥλιος ἅλως μετά ἡμέρα · πλανάω δέ καί διά ὁ σπανίως γίγνομαι , καί οὖον μόνος διά οὗτος , ἀλλά ὅτι ὁ ὅμοιος ἐν ὁ ὅμοιος λανθάνω . * * * διά ὁ λαμπρός εἰμί ὁ ἡμέρα · καί ὁ ἶρις δέ ἀμαυρός εἰμί νύκτωρ λανθάνω διά ὁ ἀμαυρός ὁ νύξ . p . 372a26 ’Ev ὁ πανσέληνος γάρ φύω γίγνομαι . οὖον μόνος γάρ πανσέληνος λέγω νῦν , ὅτε μέγας εἰμί ὁ σελήνη , ἀλλά καί ὅτε αὐξάνω αμφίκυρτος εἰμί . ὁράω γάρ μή κτάομαι διάμετρος ὗσις ὁ σελήνη ὁ ἥλιος γίγνομαι ὁ ἶρις ἀπό ὁ σελήνη ἀμφίκυρτος ὗσις . p . 372a29 ὅτι μέν οὖν ὁ ὄψις ἀνακλάω . μετά ὁ ὑπάρχω μέλλω περί γένεσις αὐτός διαλέγω τρεῖς λῆμμα προσλαμβάνω συμβάλλω πρός ὁ δεῖξις . ὅς ὁ πρότερος εἰμί τοιοῦτος , ὅτι ὁ ὄψις ἀνακλάω ἀπό ὁ ἥλιος καί πυκνός καί διαφανής . οὗτος δέ συμβάλλω ἐγώ εἰς ὁ ἀποδείκνυμι , ὅτι φέρω ὁ ὄψις ἐπί ὁ νέφος ἀνακλάω ὥσπερ πρός ὁ σελήνη . p . 372a32 καί διότι ὁ ἔνοπτρον , ἐν ὅς μέν καί ὁ σχῆμα 51r ἐμφαίνω . ὁ δύο λῆμμα ὁ λέγω · ἐν ὁ μικρός ἔνοπτρον ὁ χρῶμα ὁ λαμπρός μόνος φαίνω , οὖον ὁ σχῆμα . συμβάλλω δέ ἐγώ καί οὗτος εἰς ὁ δείκνυμι , ὅτι μικρός νέφος εἰμί ὁ ποιέω ὁ ἅλως ὁ χρῶμα ὁ σελήνη μόνος δέχομαι , οὖον μήv καί ὁ σχῆμα · ἐκ πᾶς δέ ἅμα ὁ ἐν ὁ νέφος χρῶμα συνίστημι εἷς χρῶμα συμπεριφερής , ὅσπερ εἰμί ὁ ἅλως . p . 372b6 ὁ δέ χρῶμα ὁτὲ μέν λαμπρός φαίνω ὁ λαμπρός , ὁτὲ δέ ἀίσσω , ὁ μίγνυμι ὁ ὁ ἔνοπτρον ἢ διά ἀσθένεια ὁ ὄψις . ᾿Ev ὑπερβατόν ἀναγιγνώσκω · ὁ δέ χρῶμα ὁ λαμπρός ὁτὲ μέν λάμπω φαίνω , ὁτὲ δέ κακός . εἶτα ἐπάγω καί ὁ αἴτιος ὁ μίγνυμι ὁ ὁ ἔνοπτρον χρῶμα ] · ὁ γάρ χρῶμα ὁ λαμπρός ἀμαυρός γίγνομαι ἢ διά ὁ μίγνυμι ὁ ὁ ἔνοπτρον χρῶμα , ὥσπερ ὁ ἥλιος εἰμί διά τις ἀχλύς τις θεάομαι , ἢ διά ὁ ἀσθένεια ὁ ὄψις , καί ἔχω ἐν - τεῦ ὁ τρίτος λῆμμα . συμβάλλω ἐγώ οὗτος εἰς ὁ δείκνυμι , ὅτι διά ὁ ἀσθένεια ὁ ἐπί πλάγιος πέμπω ἀκτίς γίγνομαι ὁ ἀνάκλασις . ὅθεν ὁ κύκλος οὖον φαίνω τύμπανον , ἀλλά κίρκος . καί γάρ πρός ὁ κάθετος ἀκτίς καί οὗτος δέ ὁ κάθετος ἄγω πρός ὁ σελήνη ἀκτίς ἰσχυρός εἰμί φέρω πρός ὁ σελήνη μή κλάω ὑπό νέφος . p . 372b10 Διὸ ὁ μέν λέγω , ὁ δέ ὡς ὑπάρχω χράω αὐτός . οὗτος , φημί , εἴρω ἐν ὁ περι αἴσθησις καί αἰσθητής λόγος πλατύς · εἴρω γάρ ἐκεῖ , πῶς ἀσθενέω ὁ ὄψις ἀμαυρός ὁράω ὁ λαμπρός . ἀλλά νῦν ὁ μή εἴρω ἐκεῖσε εἶπον , τουτέστι πῶς κατά ἔμφασις ὁράω ὁ ἶρις καί ὁ ἅλως ὁ ὄψις καί ὁ λοιπός · ὁ δέ ἐκεῖ ἀποδείκνυμι νῦν χράω ὡς λῆμμα . οὐκοῦν εἶπον πρῶτος περί ὁ ἅλως , τίς τε ὁ γένεσις αὐτός καί τίς ὁ αἰτία ὁ γένεσις . p . 372b15 γίγνομαι μέν οὖν ἀνάκλασις ὁ ὄψις συνίστημι ὁ ἀήρ καί ὁ ἀτμίς . μετά ὁ εἶπον ὁ λῆμμα συμβάλλω αὐτός μετέρχομαι ἐπί ὁ γένεσις ὁ ἅλως . καί φημί , ὅτι συνίστημι ὁ ἀτμίς , τουτέστι μέτριος ἔχω παχύτης , καί σύστασις , ὥστε νέφος ἀμυδρός συνίστημι , καί ὁ ἀήρ συνίστημι , τουτέστι νηνεμία εἰμί καί μή καταπνέω ὁ ἀήρ ὑπό ὁ ἄνεμος ( δεῖ γάρ στάσις εἰμί διά ὁ μή διώκω ὁ νέφος ) γίγνομαι ἀνάκλασις ἀπό ὁ ὄψις ἐπί ὁ νέφος καί ἀπό ὁ νέφος ἐπί ὁ σελήνη . καί οὗτος συνεχῶς ἐκπέμπω ὁ ἀκτίς καί ἀνακλάω ἐπί ὁ σελήνη γίγνομαι ὁ ἅλως . καί αὐτός μέν οὗτος λέγω νῦν μόνος , ἐγώ δέ ἐν ὁ θεωρία πᾶς δείκνυμι , καί πῶς ὁ ἀνάκλασις γίγνομαι καί πῶς ὁ κυκλικός σχῆμα ἀπολαμβάνω · καί πᾶς ὁ συμβάλλω πρός ὁ ἀποδείκνυμι , ὅτι κατά ἀνάγκη κυκλικός γίγνομαι , παραδίδωμι . εἴρω μέντοι καί αὐτός ἐφεξῆς , ἀλλά οὐ ὅσος ὁ ἀκοή ἔμπλησις . p . 372b17 Ἐάν ὁμαλής καί μικρομερής συνίστημι τυγχάνω . ὁράω ὁ λοιπός ὑπάρχω ὁ ἅλως , ὅτι ἐν ὁμαλός συνίστημι νέφος καί ὁμοιομερής μικρός . καί σύ ἐντεῦθεν σκοπέω , ὅτι οὐ εἰμί συνεχής , ἀλλά μικρός πολύς . Πρᾶξις λςʹ . p . 372b18 18 Διὸ καί σημεῖον ὁ μέν στάσις ὕδωρ εἰμί . ἀποδείκνυμι ὁ φιλόσοφος , ὅτι ἐν ὁ νέφος ὁ ἅλως γίγνομαι ἐκ ὁ ὁ ὅμοιος γίγνομαι ἐν ὁ ἅλως καί ἐν ὁ νέφος . τρεῖς δέ οὗτος εἰμί · ὥσπερ γάρ ὁ νέφος συνιστάω καί παχύνω ὕδωρ καί ὑετός εἰμί ποιητικός , διασπάω δέ ἄνεμος , ἀπορραίνω δέ καί διαφορέω εὐδία , οὗτος καί ὁ ἅλως παχύς καί μέλας ἑαυτοῦ φαίνω ὄμβρος εἰμί ποιητικός , διασπάω δέ καί ἐλλιπής φαίνω ἄνεμος , ἀπορραίνω δέ καί φθείρω εὐδία . ἐπεί γάρ ὁ δύο ἀναθυμίασις ἑαυτοῦ συμπλέκω ἀνέρχομαι ἀπό ὁ γῆ ἐπί ὁ ἀπόγειον ἀήρ , εἰμί μέν † εἰμί ἀπωθέω ὁ ἀτμιδώδης καθάπερ τίς φορτίον , ὡς πολλάκις εἴρω , τηνικαῦτα αὐτός μέν ἀναχωρέω πρός ὁ συγγενής , ὁ δέ ἀτμιδώδης ἐν ὁ μέσος πλανάω περί ὁ πέλαγος ὁ ἀήρ παχύς ἑαυτοῦ γίγνομαι ἢ ψύχω διά ὁ ἀπουσία ὁ καπνώδης ἀναθυμίασις . εἶτα ἐπάν συνίστημι ὑπό ὁ σελήνη , τηνικαῦτα ποιέω ὁ ἅλως μέλας ἑαυτοῦ φαίνω καί παχύς διά ὁ ὁ ἀτμίς οὗτος , ἤγουν ὁ νέφος , πυκνόω . καί διά οὗτος ὁ τοιοῦτος ἅλως ὄμβρος εἰμί ποιητικός · ὠδίνω γάρ ὁ νέφος , ἐν ὅς εἰμί ὁ ἅλως , ὁ ὑετός . ὅταν δέ ὁ καπνώδης ἀναθυμίασις εἰμί ἐμπεριέχω ἐν ὁ ἀτμίς , εἰμί μέν ἄρχω διαφορέω αὐτός ὁ καπνώδης ἀναθυμίασις καί ἐκκρίνω διασπάω αὐτός , τηνικαῦτα γίγνομαι πνεῦμα ( εἰμί οὖν οὕτως ἔχω ὁ ἀτμίς ὑπό ὁ ὁ σελήνη φάος * , τηνικαῦτα γίγνομαι ὁ ἅλως διασπάω · ὁ γάρ μοῖρα ὁ ἀτμίς , ὅς διασπάω ὁ καπνώδης ἀναθυμίασις ἐξέρχομαι , † ἐκεῖνος ὁ κύκλος , καί οὗτος χάρις ὁ διασπάω ἅλως πνεῦμα εἰμί ποιητικός ) · ὅταν δέ παχύς εἰμί ὁ καπνώδης ἀναθυμίασις μή ἐκκρίνω εὐχερής ἀπό ὁ ἀτμίς , ἀλλά ἐνίσχω , ἐπεί ἐνίσχω λεπτύνω ὁ ἀτμίς ἢ καί λαμπρός ἀπεργάζομαι , ὅταν ἐν οὕτως ἔχω ὁ ἀτμίς ὑπό ὁ σελήνη φαίνω οἷος ἔκλευκος καί ἀπομαραίνομαι , τηνικαῦτα εὐδία εἰμί ποιητικός . ὁράω , ὁπόσος εἰμί κοινωνία ὁ νέφος καί ὁ ἅλως . δεῖ γάρ νοέω ὁ αὐτός καί ἐπί ὁ νέφος πᾶς ἁπλόος , ὅταν | μή εἰμί ὑπό ὁ σελήνη γίγνομαι . ὁ ἅλως ἄρα ἐν ὁ νέφος γίγνομαι . ἐπί ὅς ὁ φιλόσοφος δήω εἶπον ὁ γένεσις ὁ ἅλως ὁ αἴτιος πρώϊος λέγω ὁ κυκλικός αὐτός σχῆμα , ἵνα ἐκ ὁ αἴτιος γιγνώσκω καί ὁ γένεσις αὐτός . καί ἐγώ μέν πρότερος εἶπον περί οὗτος λεπτομερής δείκνυμι , ὅτι δεῖ ὁ ἅλως κυκλικός φαίνελζ ἕπομαι . καί νῦν δέ πάλιν αὐτός οὗτος κατασκευάζω . ἐκτίθημι γάρ ὡς ἐπί διάγραμμα θεώρημα , ὅς ὁ πρότασις εἰμί τοιοῦτος · ἀπό ὁ αὐτός σημεῖον πρός ὁ αὐτός σημεῖον ὁ Ἴσαι κλάω ἐπίκυκλος γραμμή . εἶτα ἐπιφέρω καί ὁ κατασκευή . ἵστημι γάρ , φημί , ἀπό ὁ σήμιος ἐπί ὅς ὁ Α πρός ὁ Β Βκεκλασμένη ΑΒΓ καί ΑΔΒ καί ΑΖΒ . Ἴσαι δέ εἰμί ὁ ΑΓ , AZ , ΑΔ , καί πρός ὁ Β ἀλλήλων ἀνάκλασις ΒΓ , ΒΖ , ΒΔ . ΒΖ , ΒΔ . καὶἐπεζεύχθωἡ ΑΕΒ , ὥστε ὁ τρίγωνος ἴσος . καί γάρ ἐπί ἴσος ὁ AEB ἄγω δύο κάθετος ἐπί ὁ ΑΕΒ ἕκτος γωνία , ἀπό ὁ Γ Γ Er , ἀπό δέ ὁ Ζ ΕΖ , ἀπό δέ ὁ δ ὁ ΔΕ . Ἴσαι δή οὗτος · ἐν ἴσος γάρ τρίγωνος ( οὗτος δέ εἶπον , ἐπεί δείκνυμι , ὅτι ἐν ἴσος τρίγωνος Ἴσαι εἰμί ὁ κάθετος ) καί ἐν εἷς ἐπίπεδος πᾶς . δείκνυμι γάρ ἐν ὁ τέταρτος θεώρημα ὁ ιαʹ ὁ στοιχείωσις , ὅτι ἐάν εὐθύς τις Α εὐθύς τις τέμνω ἀλλήλων πρός ὀρθός ἐπί ὁ τομή ἐφίστημι καί ὁ εἷς αὐτός ἐπίπεδος , Ἴσαι εἰμί πᾶς ὁ κάθετος · ὁ γάρ ΑΒ κάθετος ἐπί οὗτος φέρω . οὖον μόνος ἐν εἷς ἐπίπεδος εἰμί , ἀλλά καί ἐπί εἷς σημεῖον ὁ E συνάπτω . κύκλος ἄρα εἰμί ὁ γράφω γραμμή , κέντρον δέ ὁ Ε · ἵστημι δή ὁ μέν Β ὁ λαμπρός , ὁ δέ Α ὁ ὄψις . οὗτος μέν ὁ αἰτία ὁ κυκλικός φαίνω ὁ σχῆμα ὁ ἅλως . ἐκ οὗτος δέ δῆλος γίγνομαι καί περί ὁ γένεσις αὐτός , ὅτι ὁ ὄψις ἐκπέμπω ἐπί ὁ νέφος καί ἀνακλάω πρός ὁ σελήνη ὁ ἅλως γίγνομαι . ἐπί ὅς ὁ φιλόσοφος καί ὁ αἴτιος ὁ ἄλλος ὑπάρχω ὁ ἅλως ἀποδίδωμι . μᾶλλον γάρ , φημί , φαίνω περί ὁ περίγειον ἐπεί νήνεμος εἰμί οὗτος ὁ τόπος , ὡς εἴρω . ἀλλά μήv καί περί ὁ ἥλιος κακός γίγνομαι ὁ ἅλως , μᾶλλον δέ περί ὁ σελήνη , ἐπεί ὁ ἥλιος ἐξαναλίσκω ὁ ἀναθυμιάω ὑπό αὐτός ἀτμίς , οὐ ἐξαναλίσκω δέ αὐτός ὁ σελήνη , ἀλλά ὑπό ἑαυτοῦ ὑφίστημι · καί λοιπός συνίστημι αὐτός γίγνομαι ὁ ἅλως . ἐκ δέ οὗτος ἔχω καί διά τίς νύκτωρ μᾶλλον γίγνομαι ἢ μετά ἡμέρα , ἐπεί ὁ ἡμέρα ἐξαναλίσκω ὁ ἀτμίς , νύκτωρ δέ συνίστημι . ἀλλά μήv καί ἐν ὁ μεσημβρινός μᾶλλον γίγνομαι , κακός δέ καί περί ὁ ὁρίζων , ἐπεί πολύς δήω τόπος πρός ὁ συνίστημι · καταλείπω γάρ τεσσαράκοντα μοῖρα ὁ διάμετρος εἰμί ὁ ἅλως . οὐκοῦν ἐπεί ἐν ὁ μεσημβρινός μάλα εἰμί εὐρυχωρία ἢ περί ὁ ὁρίζων , οὗτος χάρις ἐν αὐτός μᾶλλον γίγνομαι . οὗτος περί ὁ ἅλως διαλέγω ὁ φιλόσοφος μέλλω καί εἰς ὁ περί Ἶρις ἐμβάλλω λόγος πρότερος καί ὅσος τις ἀναβρασμός παραδίδωμι ὁ ἀνάκλασις . γίγνομαι γάρ , φημί , ἀνάκλασις καί ἀπό ἀήρ , γίγνομαι καί ἀπό ἀχλύς , γίγνομαι καί ἀπό ὕδωρ , γίγνομαι καί ἀπό στερεός καί λεῖος καί διαφανής σῶμα . ἀπό μέν ἀήρ , ὥσπερ γίγνομαι Ἀντιφέρων ὁ ταραντῖνος οὗτος · οὗτος γάρ ἀσθενής ἔχω ὁ ὄψις ἐκ ὁ βαδίζω αὐτός ὁ ἐκπέμπω αὐτός ὄψις ψαύω ὁ ἀήρ , ὡς κατά ἀντίτυπος τις φέρω , διά ἔσχατος ἀσθένεια ἀνακλάω πρός αὐτός . καί δοκέω εἴδωλον ὁράω αὐτός προσέχω διά ὁ ἐνοπτρίζω αὐτός ἐν ὁ ἀήρ καί ὁράω ἑαυτοῦ . ἀπό δέ ἀχλύς , ὅταν ἀμελής ἀφοράω εἰς ὁ λυχνιαῖος φάος · τηνικαῦτα γάρ ἄτονος ὑπάρχω ὁ ὄψις φέρω κατά ὁ λιγνύς ὁ λύχνος ἀνακλάω ὡς πρός ὁ λύχνος · καί ἐντεῦθεν ἰριοειδής χρῶμα νομίζω εἰμί περί ὁ λύχνος . ἀλλά μήv καί ἀπό ὕδωρ ἀνάκλασις γίγνομαι καί οὖον μόνος διάκλασις συνεχής τε εἰμί καί εἰς ῥανίς διαιρέω . ὁράω γάρ πολλάκις ὁ ἥλιος ἐν ὦ ὕδωρ συνεχής τε αὐτός εἰμί καί διαιρέω · ἀλλά ποῦ μέν ὁ χρῶμα μόνος , ποῦ δέ καί ὁ χρῶμα καί ὁ σχῆμα . γίγνομαι δέ ἀνάκλασις καί ἀπό ὁ κάτοπτρον , ὡς πολλάκις εἴρω . οὗτος ὁ ἀναβρασμός ὁ ἀνάκλασις . οὗτος ἔχω ὁ θεωρία . p . 372b18 Διὸ καί σημεῖον ὁ μέν σύστασις ὕδωρ , [ οὗτος ] εἰμί , ὁ μέντοι διασπάω , οὗτος μέν εὐδία , ὁ δέ διάστασις πνεῦμα . ἐπεί εἶπον ἀνωτέρω , ὅτι συνίστημι ὁ ἀήρ καί ὁ ἀτμίς γίγνομαι ὁ ἅλως , τουτέστιν νηνεμία εἰμί , ἐπάγω , ὅτι διά οὗτος τεκμήριον γίγνομαι ὁ μέλας ἅλως ὑετός , ὁ δέ διασπάω ἄνεμος , ὁ δέ ἀσθενής εὐδία , ἐπεί ἐπί ὁ ἀτμίς γίγνομαι ὁ ἅλως , τουτέστιν ἐν ὁ νέφος . οὗτος δέ τοῖος ὁ τοῖος συνίστημι γίγνομαι Ούτος . p.372b26 Ἡ γάρ διαίρεσις ὑπό πνεῦμα γίγνομαι ἤδη μέν εἰμί , οὔπω δέ πάρειμι . εἰμί μέν ἄνω , οὔπω δέ παρά ἐγώ γίγνομαι , μέλλω δέ ὅσος οὔπω . p . 372b28 σημεῖον δέ οὗτος , ὅτι ἐντεῦθεν γίγνομαι ὁ ἄνεμος , ὅθεν εἄν γίγνομαι διάστασις . Ὅρας , τίς σαφῶς λέγω ὁ Ἀριστοτέλης αἴτιος εἰμί ὁ ποῦ μή φαίνω τέλειος ὁ κύκλος ὁ ἅλως ὁ εἰς πνεῦμα διάσπασις αὐτός ἐκεῖνος ὁ μέρος , ἐν ὅς ὁ ἔλλειψις ὁ κύκλος . εἰμί γάρ ἐκεῖθεν γίγνομαι ὁ ἄνεμος , ὅθεν ὁ ἔλλειψις , δῆλος ὅτι αὐτός αἴτιος εἰμί ὁ ἔλλειψις , τουτέστιν ὁ διά αὐτός διάσπασις ὁ νέφος . p . 372b30 εἰμί γάρ μή διάκειμαι πως οὗτος ὁ ἀήρ , ὥστε κρατέω ὁ ἐναπολαμβάνω θερμός , μηδέ ἔρχομαι εἰς πύκνωσις ὑδαώδη , δῆλος ὡς οὔπω ὁ ἀτμίς ἀνακρίνω ὁ ἀναθυμίασις . εἰμί οὕτως , φημί , εἰμί ὁ ἀήρ ἐπιτήδειος , τουτέστιν ὁ ἀτμίς , ὥστε ἐντός αὐτός ἵημι ὁ καπνώδης ἀναθυμίασις διά ὁ αὐτός παχύνω , δηλονότι οὐ ἔρχομαι οὗτος εἰς σύστασις ὑδατώδης , ἐπεί ἐντός εἰμί αὐτός ὁ καπνώδης ἀναθυμίασις πολλαπλασιάζομαι καί λεπτύνω αὐτός . εἰμί δέ οὗτος , δῆλος ὅτι οὖον διακρίνω αὐτός , ἀλλά σύνειμι αὐτός . καί ἀνάγκη κατά μέρος ἐκδαπανάω ὁ ἀτμιδώδης λεπτύνω αὐτός . καί ἐντεῦθεν εἰς εὐδία τελευτάω ὁ γίγνομαι . p . 372b34 ἀνακλήτης δέ ὑπό ὁ συνίστημι ἀχλύς περί ὁ ἥλιος ἢ ὁ σελήνη ὁ ὄψις . ἐντεῦθεν μετά ὁ ἀποδείκνυμι , ὅτι ὁ ἅλως ἐν ὁ νέφος γίγνομαι , μέλλω περί ὁ γένεσις αὐτός λέγω πρῶτος περί ὁ αἴτιος , διά ὅς ἀπολαμβάνω ὁ κυκλικός σχῆμα , διαλέγω . p . 373a4 απὸ ὁ αὐτός σημεῖον πρός ὁ αὐτός σημεῖον ὁ Ἴσαι κλάω ἐπί κύκλος γραμμή ἀεί . * * * ὁράω πρότασις ὁ θεώρημα , διά ὅς ἀποδείκνυμι , ὅτι κυκλοτερής γίγνομαι ὁ ἀλόω . ἐγώ ὁ θεώβρημα ἐν ὁ θεωρία παραδίδωμι . p . 373a35 ἀνακλάω οὖν ὁ ὄψις ἀπό πᾶς φαίνω ὁ λεῖος . ἐντεῦθεν εἰς ὁ περί Ἶρις μέλλω εἰσβάλλω λόγος πρῶτος ἀναβρασμός τις χράομαι περί ὁ ἀνάκλασις . p . 373b 4 οἷος τις συμβαίνω τίς πάθος ἠέμα οὐ ὀξύς2 βλέπω . ἐντεῦθεν πιστόω , τίς ἀπό ὁ ἀήρ γίγνομαι ἀνάκλασις ἐπί ἀσθενής ὄψις , ὅταν οὕτως εἰμί ἀσθενής , ὡς καί ὁ τυγχάνω σῶμα μή θύνω ὠθέω , ὥσπερ γίγνομαι Ἀντιφέρων ὁ ταραντῖνος . τοσοῦτος γάρ εἰμί ὁ αὐτός ὄψις ἀσθενής , ὅτι οὐδέ ὁ λεπτός σῶμα , ὁ ἀήρ λέγω δή , δύναμαι ὠθέω , ἀλλά ἀνακλάω , ὡς φαίνω ὁ εἴδωλον αὐτός ἐν ὁ ἀήρ . καί ἐνταῦθα μέν μόνος ὁ γίγνομαι εἶπον , ἐν δέ ὁ ἠθικός καί ὁ ὄνομα εἶπον ὁ πάσχω . p . 373b9 καί οὐ δύναμαι ἀπωθέω ὥσπερ ὁ πόρρω . οὐ δύναμαι ὁ ὁράω οὗτος Ἀντιφέρων ἀπωθέω ὁ ἀήρ ὥσπερ ὁ πόρρω ὁράω ἀπωθέω αὐτός . p . 373b10 διόπερ ὁ τε ἄκρος ἀνασπάω φαίνω ἐν ὁ θάλασσα . παράδειγμα νῦν λέγω ὁ ἐκ ὁ ἀχλύς γίγνομαι ἀνάκλασις οὐ ἀκριβής . σημεῖον γάρ , φημί , ὅτι ἐκ ὁ ἀχλύς γίγνομαι ὁ ἀνάκλασις , ὅτι ἕωθεν ὁ ἄκρος ὁ ὄρος , τουτέστι ὁ ἀκρωτήριον μείζων ὁράω καί οἷος ἐπιφέρω ὁ θάλασσα ἀνασπάω ὁ ῥίζα [ τε ] αὐτός . καί ὅτι ὁ ἄστρον περί ὁ ὁρίζων μέγας ὁράω , οὗτος διάκλασις εἰμί , οὐ ἀνάκλασις , εἰμί Ἀριστοτέλης . ὁ γάρ διά ὑγρός μείζων φαίνω ἐκεῖνος κατά διάκλασις ὁράω . ἤ φημί , ὅτι ἔθος αὐτός καταφρονέω ὁ παράδειγμα . αὐτός γάρ πού φημί · ῾ληπτέον δέ ἀγαθός ὁ ὃρους᾿ . οὐκοῦν μᾶλλον παράδειγμα ληπτέος ὁ γίγνομαι ἐκ ὁ ἀχλύς ἀνάκλασις ὁ περί ὁ λύχνος φαίνω ἶρις , ὡς εἴρω . ἀλλά ἐπεί λόγος ἐγώ γίγνομαι περί ὁ ἀκρωτήριον , ζητητέος , ποῖος λόγος φαίνω ὡς ἀνασπάω καί ἐπιφέρω ὁ θάλασσα ἕωθεν . ἐπεί γάρ ἀχλύς χέω περί οὗτος ( εἰμί γάρ , ὅστις εἰμί δίυγρος ) , μᾶλλον δέ περί ὁ ῥίζα αὐτός ἤ2 περί ὁ ἄκρος φαίνω , ὁ ἀκτίς ἀπό ὁ ὄμμα ὥσπερ τις εὐθύς ἐπάνω ὁ ὕδωρ ὁ θάλασσα προσπίπτω ὁ ἀχλύς ἐκεῖνος ὁ ὑδατώδης , ὅστις εἰμί πρός ὁ ῥίζα ὁ ἀκρωτήριον . καί ἐπεί ἐκεῖνος δίυγρος εἰμί , παράκειμαι δέ καί ὁ ὕδωρ ὁ θάλασσα , λανθάνω ὁ ὄψις διά ὁ ὁμοιότης καί οἴομαι καί αὐτός ὁ ἀχλύς ὕδωρ . ἐπεί πρός ὁ ῥίζα ὁ ὄρος εἰμί ὁ ἀχλύς , ἀπατάω νομίζω ἐπάνω ὁ ὕδωρ εἰμί ὁ ὄρος . p . 373b13 ἀπό δέ ὕδωρ μάλιστα ἀνακλάω καί ἀπό ἄρχω γίγνομαι μάλα εἰμί ὁ ἀήρ . γίγνομαι δέ καί ἀπό ὕδωρ ἢ μέλλω γίγνομαι ἢ ἤδη γίγνομαι , μέλλω γίγνομαι , ὥσπερ ἐν ὁ Ἶρις · ἐκεῖσε γάρ ὁ ἀτμίς εἰς ὕδωρ ἄρχω μεταβάλλω , οὔπω δέ τέλειος μεταβάλλω . ὅθεν ἕπω εἷς Ἶρις ὄμβρος · καί μᾶλλον ἐν οὗτος γίγνομαι ὁ ἀνάκλασις ἤ2 ἐν ὁ ἀχλύς , μᾶλλον ἐν ὁ ἤδη γίγνομαι ὕδωρ ἤ2 ἐν ὁ νῦν ἄρχω · μαλακός γάρ εἰμί οὗτος ἤδη γίγνομαι . Πρᾶξις λζʹ . p . 373 b 32 ὅτι μέν οὖν ἀνάκλασις ὁ ἶρις ὁ ὄψις πρός ὁ ἥλιος , φανερός . ὁ πάρειμι λέξις ἓξ ἐγώ τις παραδίδωμι . πρῶτος μέν ὁ αἴτιος , διά ὅς ἄμφω κατά ἀνάκλασις γίγνομαι ἶρις τε καί ἅλως ὁ μέν ἅλως λευκός φαίνω ἔχω χρῶμα , ὁ δέ ἶρις ποικίλος . τρίχροος γάρ φαίνω καί οὐδέτερος ὁ χρῶμα αὐτός αὐτός εἰμί ὁ ὁ ἅλως · ἐκεῖνος μέν γάρ εἰμί λευκός , ὁ δέ ὁ μέν Φοινικοῦς εἰμί , ὁ δέ πράσινος , ὁ δέ ἁλουργός . δύο , διά ὅς αἴτιος ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος κατά διάμετρος ὁ ἥλιος φαίνω ὁ ἶρις , σπανίως δέ περί αὐτός ὁ ἥλιος , καίτοι παρήλιος τε καί ῥάβδος ὁ πλάγιος ὁ ἥλιος φαίνω . τρίτος , ὅτι ὁ θρυλέω ἐπί ὁ Ἶρις , αὐτός δέ εἶπον ὁ κατά διάμετρος αὐτός γίγνομαι ὁ λαμπρός , καί ὁ ἐν κατακερματίζω ενοπρω γίγνομαι αὐτός , καί ὁ μηδέποτε κύκλος τέλειος αὐτός φαίνω , ἀλλά ἡμικύκλιον ἢ μικρός ἡμικύκλιον , καί τρίχροος αὐτός εἰμί , ἢ ] ψευδής . φαίνω γάρ ἴσως μηδείς οὗτος ἔχω . ὁ τέταρτος τρεῖς λῆμμα παραδίδωμι συμβάλλω πρός ὁ ὁ Ἶρις ἀπόδειξις . πέμπτος ὁ αἴτιος ὁ χρωἐστιν Μάτων παραδίδωμι . ἕκτος ὁ τάξις ὁ χρῶμα , διά ὅς αἴτιος ὁ ἐντός Ἶρις ὁ μείζων ζώνη καί ὁ ἐκτός ὁ μικρός Φοινικοῦς ἔχω χρῶμα , ὁ δέ παράκειμαι ὁ Φοινίκη ζώνη πράσινος ἔχω χρῶμα ἐπί ἑκάτερος ζώνη , ὁ δέ ἐκτός ὁ πράσινος χρῶμα ζώνη ἁλουργός ἔχω ὁ χρῶμα ἐπί ἑκάτερος ζώνη , ὥστε λαμβάνω ὁ δύο Ἶρις ὑπό ἁλουργός χρῶμα . οὗτος ἐγώ ὁ ἓξ παραδίδωμι ὁ μετά χείρ λέξις . ἄρχω οὖν ἀπό ὁ πρῶτος , τίς ὁ αἰτία ὁ ὁ μέν ἅλως λευκός φαίνω , ὁ δέ ἶρις ὁ χρῶμα ποικίλος ἔχω μήτε ὅμως ὅμοιος ὁ ἅλως . οὗτος παραδίδωμι δύο αἴτιος ὁ φιλόσοφος · πρῶτος μέν , ὅτι ὁ ἅλως ἀπό λευκός καί λεπτός γίγνομαι νέφος καί κακός ὑγρός , ὁ δέ ἶρις ἀπό μέλας καί παχύς καί κάθυγρος . ὁ δέ κάθυγρος μέλας φαίνω δίκη ὁ ἐν ὕδωρ βρέχω ἱμάτιον · καί διά οὗτος ποικίλως χρῶμα ἴσχω ὁ ἶρις , λευκός δέ ὁ ἅλως . δύο δέ , ὅτι ἐπί μέν ὁ ἅλως μικρός ποιέω διάστημα ὁ ὄψις πρός ὁ σελήνη ( κατά κάθετος γάρ ἐκπέμπω ) , καί ὡς μικρός ποιέω διάστημα * * * καί γάρ ὁ ὄψις ὅς ἀμυδρός διαλαμβάνω κατά ἀσθένεια , μέλας δοκέω εἰμί . ἰδού γοῦν ὁ οὐρανός κυάνεος χρῶμα δοκέω ἔχω καί ὁ θάλασσα πορφύρεος διά ὁ ἐπί πλέω ἐκτείνω <τὴν ὄψις διάστημα ἐξασθενέω , καίτοι ὁ Ἀριστοτέλης βούλομαι ἀχρωμάτιστος εἰμί ὁ οὐράνιος σῶμα διά ὁ εἰμί οὗτος ὁ πέμπτος οὐσία , πᾶς δέ χρῶμα ἐκ ὁ τέσσαρες στοιχεῖον . οὐκοῦν , ὡς φημί , ἐπεί μικρός ὁ ὄψις διάστημα ποιέω ἐπί ὁ ἅλως , οὐ ἐξασθενέω καί οὗτος χάρις λευκός χρῶμα φαίνω ἔχω · ἐπί δέ ὁ Ἶρις , ἐπεί ἐπί πλέω ἐκτείνω ( ἀπό γάρ ἐγώ ἐπί ὁ νέφος καί ἀπό ὁ νέφος ἐπί ὁ ἥλιος κατά διάμετρος εἰμί ὁ νέφος · μείζων γάρ διάστημα εἰμί ὁ διάμετρος ὁ κάθετος ) , οὗτος χάρις ἐξασθενέω ὁ ὄψις ποικίλος χρῶμα ὁράω ἐπί ὁ μέλας ὁδεύω . οὗτος μέν ὁ πρῶτος . δύο εἰμί , διά ὅς αἴτιος περί μέν ὁ ἥλιος οὖον γίγνομαι ἶρις ἢ σπανίως γίγνομαι , κατά διάμετρος δέ αὐτός ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος γίγνομαι . ἀλλά ἵνα οὗτος νοέω , δεῖ πρῶτος ἐκεῖνος μή ἀγνοέω , ὅτι ὁ ἀναθυμιάω ἀπό ὁ ὕδωρ ἀτμιδώδης ἀναθυμίασις μετεωρίζω καί παχύνω ἐν ὁ ἀπόγειον ὁ περίγειος ἀήρ μεταβάλλω εἰς ὕδωρ νεφόω καί γίγνομαι ὑετός , ὡς καί ἐν ὁ προλαμβάνω εἴρω . ἀλλά οὐ ἀθρόος εἰς ὕδωρ μεταβάλλω , ἀλλά εἰς ῥανίς , τουτέστι ψακάς . εἶτα οὗτος ὁ ῥανίς συνέρχομαι ἀλλήλων γίγνομαι ὕδωρ καί κατέρχομαι ὑετός . ὁ οὖν ἶρις ἐν ὁ μεταξύ χρόνος ὁ ψακάς καί ὁ ὕδωρ ἔχω ὁ γένεσις . ὁ γάρ ὄψις φέρω ἐπί ὁ ῥανίς ἐκεῖνος καί ὡς ἐπί ἔνοπτρον ἐπί ὁ ἥλιος ἀνακλάω κατά διάμετρος ὁ ἥλιος χρῶμα ἐν ὁ ῥανίς ὁράω . καί οὗτος ὁ ἔμφασις ὁ χρῶμα ὁ ἥλιος ὁ ἐν ὁ ῥανίς εἰμί ὁ ἶρις . ὅθεν καί ὑετόμαντις λέγω παρά ὁ ποιητής ὁ ἶρις , διά ὁ ὅσος οὔπω ὁ ῥανίς ἐκεῖνος συνάγω , ἐν ὅς ἐμφαίνω ὁ ἶρις , ποιέω ὁ ὑετός . οὗτος οὕτως ἔχω εἰμί ἐγγύς εἰμί ὁ ἥλιος ὁ νέφος ἐκεῖνος , ἐν ὅς εἰμί ὁ ῥανίς , ἤγουν περί αὐτός ὁ ἥλιος , διά ὁ ὁ ἀκτίς αὐτός σφοδρός φαίνω ἐπί ὁ νέφος , συμβαίνω μᾶλλον αὐτός θερμαίνω διά ὁ παράτριψις ὁ ἀκτίς ἤ2 εἰμί εἰμί πόρρω . ἐπεί δέ μᾶλλον θερμαίνω ἢ τάχα μεταβάλλω εἰς ὕδωρ ὁ συμμείγνυμι αὐτός καπνώδης ἀναθυμίασις διαφορέω διά ὁ ἀλέω , διαχέω καί ἀπομαραίνομαι . ἐπεί οὖν βραχύς εἰμί ἐπί οὗτος ὁ μέσος χρόνος καί οὖον πολύς , οὗτος χάρις οὖον γίγνομαι ἶρις περί ὁ ἥλιος , κατά διάμετρος δέ γίγνομαι · ἐπεί πλείων εἰμί ὁ μέσος χρόνος ὁ εἰς ῥανίς μεταβολεύς καί ὁ εἰς ὕδωρ , δύναμαι συνίστημι ὁ ἶρις ἐκεῖσε . οὗτος καί ὁ δύο . τρίτος εἰμί δείκνυμι , ὅτι ὁ θρυλέω ἐπί πᾶς Ἶρις ψευδής εἰμί . ἰδού γάρ ὁ ἶρις ὁ περί ὁ λύχνος φαίνω ἐν νότιος κατάστημα , ἐν χειμών ἢ ὅταν ὑγρός ἔχω ὁ ὀφθαλμός ἢ ὅταν μή ἀκριβῶς ἀτενίζω ὁ λύχνος · ἀπό γάρ οὗτος πᾶς γίγνομαι ἶρις περί ὁ λύχνος . οὔτε τρίχροος εἰμί , ἀλλά μονόχρους , καί μονόχρους παντελῶς ἀλλότριος ἔχω χρῶμα ὁ Ἶρις ὁ ἐκ ὁ ἥλιος · οὔτε γάρ Φοινικοῦς οὔτε πράσινος ἵημι ἁλουργός , ἀλλά πορφύρεος . οὔτε μήv κατά διάμετρος γίγνομαι ὁ λαμπρός , ἀλλά περί ὁ λαμπρός · περί γάρ ὁ λύχνος . οὔτε μήv ἡμικύκλιον φαίνω ἢ μικρός ἡμικύκλιον οὗτος ὁ ἶρις , ἀλλά ἀεί κύκλος · περί γάρ ὁ φάος . οὔτε γάρ ἐν κερματίζω ἔνοπτρον γίγνομαι ὁ τοιοῦτος ἶρις , ἀλλά ἐν συνεχής ( περί γάρ ὁ περί ὁ λύχνος ἀχλύς , ὅστις γίγνομαι ἐκ ὁ λιγνύς ὁ λύχνος . ) εἰμί δέ καί ἕτερος ἶρις γίγνομαι κατά τίς μέν ἔοικα ὁ περί ὁ λύχνος , κατά τίς δέ ὁ περί ὁ νέφος . ἐάν γάρ εἰμί δύο τις , ὅς ὁ μέν ἐν ὁ σκιάζω ἵστημι , ὁ δέ ἐν ὁ καταλάμπω ὑπό ὁ ἥλιος , ὁ δέ ἵστημι ἐν ὁ καταλάμπω ῥαίνω ὕδωρ , ὥστε ὁ ῥανίς ἄνω δέχομαι ὁ χρῶμα ὁ ἥλιος , ὁ ἐν ὁ σκιάζω ἵστημι ὁράω ἶρις γίγνομαι ἐκ ὁ ῥανίς ὁ ὄψις ἀνακλάω ὑπό αὐτός πρός ὁ ἥλιος πορφύρεος ἔχω χρῶμα . οὗτος οὖν ὁ ἶρις κατά μέν ὁ χρῶμα ἔοικα ὁ περί ὁ λύχνος Ἶρις , κατά δέ ὁ μή εἰμί τέλειος κύκλος ἔοικα ὁ ἐν ὁ νέφος γίγνομαι . ὥστε οὖον πᾶς ἶρις ἐπιδέχομαι ὁ εἴρω περί | Ἶρις ἀξίωμα . τέταρτος εἰμί ὁ προτίθημι 53r τρεῖς λῆμμα παραδίδωμι συμβάλλω πρός ὁ ὁ Ἶρις ἀπόδειξις . ὅς ὁ πρῶτος τοιοῦτος εἰμί · ὁ πολύς λαμπρός ἢ ἐν μέλας ὀλίγος ἢ διά μέλας ὀλί - γου θεωρέω Φοινικοῦς ποιέω χρῶμα . ἰδού οὖν ὁ ἥλιος ἀνίσχω καί δύο καί ὁ λοιπός ἀστήρ διά ὀλίγος μέλας ὁράω διά ἀχλύς γάρ ὁ περίγειος ἀήρ ) φοινίκεος φαίνων . καί καλῶς εἶπον “ διά μέλας ἀήρ ὁράω ” καί οὐ ἵημι μελάνιον . οὐ ἐν αὐτός γάρ εἰμί πολύς γάρ αὐτός ἀπέχω ) , ἀλλά διά αὐτός ὁράω . ἐν μέλας δέ θεωρέω φλόξ Φοινικοῦς φαίνω χρῶμα ἔχω , τουειμι ἐν καπνός περί αὐτός εἰμί μετά γάρ ὁ καπνός εἰμί ὁ φλόξ ) · ὅθεν ἐν μέλας εἶπον ὁράω αὐτός . οὗτος πρῶτος λῆμμα . δύο , ὅτι ὁ ὄψις ἐπί πολύς πρόειμι ἀσθενής γίγνομαι καί μικρός ἑαυτοῦ κατά ὁ δύναμις . ὅθεν ὁ πόρρω κεῖμαι ὁράω μέλας * * * δοκέω εἰμί , καί ὁ γωνιαῖος σῶμα ἀγωνία * * * εἰμί καί ὁ μέγας μικρός διά ὁ μή δύναμαι ἀκριβῶς ἀντιλαμβάνω . οὖον μόνος δέ ὁ πόρρω κεῖμαι , ἀλλά καί ὁ ἐγγύς κεῖμαι , διά μακρός δέ περίοδος ὑποπίπτω αὐτός , ὥσπερ ἐπί ὁ ἀνάκλασις . οὐδείς γάρ ἄτοπος ἐγγύς μέν εἰμί ὁ ὁρατός ἐκ πλάγιος ὁ ὄψις , κεῖμαι δ ἔνοπτρον μηκόθεν ὁ ὄψις καί ἐκπέμπω ἐκεῖσε ὁ ὄψις καί ἀνακλάω πρός ὁ ἐκ πλάγιος ὁρατός · οὐδείς γάρ κακός καί οὕτως ὁ ὄψις πολύς διάστημα πέρνημι γίγνομαι περί ὁ ὁρατός , εἰμί καί κατά ευθυωια κεῖμαι μηκόθεν κεῖμαι . καί διά οὗτος καί μέλας δοκέω ἵημι . ἰδού γοῦν εἰμί κατά εὐθυωρία ὁράω νέφος λευκός ἀτενίζω ἐν ὕδωρ , μέλας αὐτός ὁράω διά ὁ ἐπί πλέω διάστημα πορεύω ὁ ὄψις ἀσθενέω . τρίτος λῆμμα , ὅτι ἐπί ὁ ἐκπομπή ὁ ὄψις ὁ μέλας χρῶμα οἷος ἀπόφασις εἰμί ὁ ὄψις · διά γάρ ὁ ἀσθένεια καί διά ἀμυδρότης γίγνομαι ὁ ὄψις . καλῶς δέ εἶπον οἷος ἀπόφασις , ἐπεί οὖον παντελής γίγνομαι στέρησις ὄψις ἐπί ὁ μηκόθεν ὁράω · ὅθεν καί χρῶμα διάφορος ὁράω . εἰμί γάρ εἰμί τέλειος ἀπόφασις , οὐ ἄν φαίνω ὁ διάφορος χρῶμα . πέμπτος εἰμί ζητέω ὁ αἴτιος ὁ χρῶμα ὁ Ἶρις . ἐπεί γάρ ὁ νέφος , ἐν ὅς ὁ ἶρις ἐκφαίνω , κατακερματίζω εἰμί εἰς μικρός ῥανίς καί ὁ μέν αὐτός πόρρω κεῖμαι ὁ ὄψις , ὁ δέ ἐγγυτέρω , ὁ ἐκ ὁ ὄμμα ἐπί αὐτός ἐκπέμπω ἀκτίς πλεῖστος εἰμί ὁ μέν εἰς ὁ πλησίος νέφος προσπίπτω ἀνακλάω πρός ὁ ὁρατός , τουτέστι ὁ ἥλιος , ὁ δέ εἰς ὁ πρόσω , ὁ δέ ἔτι εἰς ὁ πρόσω . ἀλλά ὁ μέν εἰς ὁ πλησίος νέφος προσπίπτω ἀκτίς ὡς εἄν διά ὀλίγος μέλας ὁράω αὐτός , τουτέστι ἀχλυώδης ἀήρ , οὖον πάσχω πολύς ὁ ἀπάτη ἅτε δή μή πάνυ ἀσθενέω καί διά ὀλίγος ἀχλύς αὐτός ὁράω . ὅθεν Φοινικοῦς χρῶμα ὁράω αὐτός ὁ ἥλιος ἐν ὁ νέφος ἐκεῖνος , ἐν ὅς προσπίπτω , διά ὁ πρῶτος λῆμμα ὁ λέγω , ὅτι ἐάν πολύς λαμπρός διά ὀλίγος μέλας ὁράω , Φοινικοῦς ὁράω , ὅσπερ Φοινικοῦς οὖον πόρρω ἐκπίπτω ὁ ἡλιακός χρῶμα · οὗτος μέν οὖν ὁ εἰς ὁ πλησίος νέφος προσπίπτω ποιέω ὁ Φοινικοῦς χρῶμα . ὁ δέ εἰς ὁ πόρρω νέφος προσπίπτω ἐπεί καί διά πλείων διάστημα ἀνακλάω πρός ὁ ἥλιος καί διά πολύς ἀήρ ἀχλυώδης ὁράω αὐτός , μέλας αὐτός ὁ χρῶμα ὁράω ἐν ὁ νέφος διά ὁ δύο λῆμμα ὁ λέγω , ὅτι ἐπί πολύς πρόειμι ὁ ὄψις καί ἀσθενέω μέλας δοκέω εἰμί ὁ ὁράω μή εἰμί τοιοῦτος . ἐντεῦθεν γίγνομαι ὁ πράσινος χρῶμα μέλας ὑπάρχω ἢ κτάομαι ὁ Φοινικοῦς . ὁ δέ εἰς ὁ ἔτι πλείων διάστημα ἀνακλάω πρός ὁ ἥλιος ἤ2 ὁ λοιπός καί διά πολύς ἀχλυώδης ἀήρ , ἔτι μᾶλλον μέλας ἀντιλαμβάνω ὁ ἡλιακός χρῶμα διά ὁ τρίτος λῆμμα ὁ λέγω , ὅτι οἷος ἀπόφασις εἰμί ὄψις ὁ μέλας . οὗτος γάρ ἐξασθενέω διά ὁ διάστημα καί διά ὁ πολύς ἀχλυώδης ἀήρ μικρός αὐτός ἀντιλαμβάνω , ὡς εἰμί καί μετά δυσμή αὐτός ἀντιλαμβάνω · ἔνθεν ὁ ἁλουργός ὁ Ἶρις φαίνω χρῶμα . εἰμί δέ καί ἄλλος γίγνομαι χρῶμα , ἀλλά οὖν ανεπαίσθητος εἰμί · οὗτος καί ὁ πέμπτος κεφάλαιος . ἕκτος καί τελευταῖος εἰμί ζητέω ὁ αἴτιος ὁ τάξις ὁ χρῶμα , διά τίς ὁ δύο ἶρις ὁ προσεχής τελευταῖος μόνος Φοινικοῦς ἔχω χρῶμα , τουτέστι ὁ πέρας ὁ εἷς καί ὁ ἀρχή ὁ ἐντός , ὁ δέ παρά ἑκάτερος αὐτός πράσινος ἔχω χρῶμα , ὁ δέ κατά ὁ πέρας ἁλουργός . καί ὁ μέν φαίνω Ἀριστοτέλης ὁ θέσις αἰτιάομαι καί ὁ μέγεθος · θέσις μέν ἐπί ὁ μείζων Ἶρις ὁ ἔξωθεν , μέγεθος δέ ἐπί ὁ μικρός ὁ ἔνδοθεν . ἀλλά τέως ἐπί ὁ ἔνδον εἶπον . φημί γάρ , ὅτι ἐπεί μείζων εἰμί ὁ ζώνη ὁ ἐντός Ἶρις ὁ πρῶτος , ἐν δέ ὁ μείζων μέγεθος πλείων προσπίπτω ὄψις , ὅς δέ πλείων προσπίπτω ὄψις , οὖον γίγνομαι ἀπάτη ἢ μικρός γίγνομαι διά ὁ ἀκριβής ἀντιλαμβάνω ὁ ὁρατής , οὗτος χάρις , ἐπεί ἀπό μείζων περιφέρεια , τουτέστι ζώνη , πλείων ἀνακλάω ὄψις πρός ὁ ἥλιος , μικρός ἀπατάω . καί σχεδόν ὁ ἥλιος χρῶμα ὁράω νοθεύω ὁ ἀχλύς . διό ἐπί αὐτός ὁ περιφέρεια Φοινικοῦς ὁράω ὁ ὁ ὄψις ἀπό ὁ νέφος διά ἀχλύς ἔρχομαι πρός ὁ ἥλιος , ὡς εἰμί ἐκεῖ εἰμί ὁ ὄμμα , ἔνθα εἰμί ὁ νέφος , διά ἀχλύς πέμπω ἀπό αὐτός ὁ ὄψις πρός ὁ ἥλιος . ὁ αὐτός δέ καί ἐπί πᾶς ἀνάκλασις . οὐδείς γάρ διαφέρω ὁ ἀνακλάω ὁ ὄψις ἀπό ὁ ἔνοπτρον φέρω παρά ὁ ὁρατός , πλήν ὅτι νῦν μέν ἀκριβής αὐτός ἀντιλαμβάνω , ὅταν κατά εὐθυωρία , ἀμυδρός δέ ἐπί ὁ ἀνάκλασις . οὗτος δέ διά ὁ ἐπί πολύς ἐκπέμπω ὁ ὄψις ἀτονέω . οὗτος δέ , ὅτι μικρός εἰμί ὁ ἔνοπτρον πολλάκις ὀλίγος προσπίπτω αὐτός ὄψις , ὅστις ἀνακλάω | πρός ὁ ὁράω μικρός οὗτος οἴομαι . διά οὗτος μέν οὖν ὁ αἴτιος ὁ μέγας περιφέρεια ἐπί ὁ ἐντός Ἶρις Φοινικοῦς ἐμφαίνω ὁ χρῶμα . ὁ δέ ἔχω αὐτός ἐπεί μικρός εἰμί , μικρός αὐτός προσπίπτω ὄψις καί μικρός ἀνακλάω πρός ὁ ἥλιος καί διά οὗτος πλέω ἀπατάω καί οὐ ἀκριβῶς ἀντιλαμβάνω ὁ ἥλιος . ἔνθεν μετά ὁ Φοινικοῦς γίγνομαι χρῶμα ὁ πράσινος . ἐπεί δέ ἔτι μικρός ὁ τρίτος περιφέρεια , ἔτι ὀλίγος εἰμί ὁ ἀπό αὐτός ἀνακλάω ὄψις περί ὁ ἥλιος , καί οὗτος χάρις πλέω ἀπατάω ὡς εἰμί μέλας οἴομαι ὁ ἥλιος καί γίγνομαι ὁ ἁλουργός . οὗτος μέν οὖν ἐπί ὁ ἐντός Ἶρις αἰτιάομαι ὁ μέγεθος ὁ ὁ χρῶμα τάξις ὁ Ἀριστοτέλης , ἐπί δέ ὁ ἐκτός ὁ θέσις ὁ νέφος . ἐπεί γάρ ὁ νέφος ἐκεῖνος , ἐν ὅς ἐμφαίνω ὁ ὁ Φοινικοῦς ἔχω χρῶμα περιφέρεια , πλησίος εἰμί ὁ ὄψις , μή ἀποκάμνω ὁ ὄψις ὁ πολύς διάστημα προσπίπτω αὐτός καί ἀνακλάω πρός ὁ ἥλιος μικρός ἀπατάω διά ὁ σχεδόν ὁ ὁ ἥλιος χρῶμα ὁράω , λέγω δή ὁ Φοινικοῦς . ὁ δέ ἄλλος νέφος , ἐν ὅς εἰμί ὁ ἄλλος περιφέρεια , πόρρω μέν εἰμί , ἐπεί ἐκ διάστημα ὄψις ἀνακλάω πρός ὁ ἥλιος , ἐξασθενέω καί διά οὗτος οὐ ἀκριβῶς ἀντιλαμβάνω ποῦ μέν ποιέω ὁ πράσινος χρῶμα , ποῦ δέ ὁ ἁλουργός . οὗτος μέν οὖν ὁ αἴτιος ὁ ὁ χρῶμα τάξις ἀποδίδωμι ὁ φαίνω Ἀριστοτέλης . ἀλλά ὁ δαιμόνιος φημί † ἓξ εἰμί ὁ εἴρω αἰτία ἐπί ὁ δύο γίγνομαι ἶρις · καί γάρ καί ἐπί ὁ ἐκτός δύναμαι αἰτιάομαι ὁ μέγεθος καί ἐπί ὁ ἐντός ὁ θέσις . τίς δήποτε ὁ μέν οὗτος ἀπονέμω , ὁ δέ οὗτος ; φέρω οὖν , ὡς ἐφίστημι ὁ ἡμέτερος πρόγονος , εἶπον ὁ αἴτιος ὁ τάξις ὁ χρῶμα . ἐπεί γάρ ἐκ ὁ ὄμμα πίπτω ἀκτίς ὁ κτάομαι κάθετος φέρω πρός ὁ ὁρατός , ὅστις καί ἄγω εἰμί ὁ γίγνομαι κῶνος , ἰσχυρός εἰμί ὁ μή κατά κάθετος , ἀλλά πλάγιος φέρω καί οὗτος ὁ πρός ὁ κάθετος ἰσχυρός εἰμί ὁ πόρρω ὁ κάθετος ) , συμβαίνω ὁ μέν κάθετος ὡς ἰσχυρός εἰμί μή πάσχω ἀπάτη ἢ σπανίως ἔχω , ὁ δέ πρός ὁ κάθετος πάσχω μέν ἀπάτη , ὀλίγος δέ , ὁ δέ πόρρω πολύς πάσχω ἀπάτη . οὗτος οὕτως ἔχω ἐπί ὁ Ἶρις φαίνω ὄψις πολύς παρά ὁ νέφος , ὅς ὁ μέν εἰμί κάθετος , ὁ δέ παρά ὁ κάθετος πίπτω , ὁ δέ πόρρω ὁ κάθετος . ἀλλά ὁ μέν κάθετος ἐμπίπτω ἐπί ὁ μεταξύ ὁ δύο ἶρις , ἐπί ὁ ὁ μεταξύ δύο φοινίκη περιφέρεια , ἔνθα οὐδείς ὅλως ἀπατηλός φαίνω χρῶμα · μεταξύ δέ ὁ δύο ἶρις εἰμί τις χώρα Χωρὶς χρῶμα ἀπατηλός . ἐπεί οὖν ἰσχυρῶς ἀντιλαμβάνω κάθετος ἐκεῖνος ὁ τόπος , ἐν ὅς πίπτω , χάρις οὐ ὁράω ἐκεῖσε χρῶμα ἀπατηλός . οὗτος γάρ λέγω καί ἐπί ὁ ἄγω , διά τίς κίρκος φαίνω καί οὐ τύμπανον · ἐπεί ὁ κατά κάθετος φέρω πρός ὁ σελήνη ὄψις ἰσχυρός εἰμί οὐ ἀπατάω , ἀλλά ἀκριβῶς ἀντιλαμβάνω , οὗτος οὖν ἐνταῦθα συμβαίνω , ἔνθα ὁ κάθετος πίπτω , μή γίγνομαι χρῶμα ἐπείσακτος . ὁ δέ παρά ὁ κάθετος πίπτω εὐθύς , ἐπεί οὔτε οὕτως εἰμί ἰσχυρός ὥσπερ ὁ κάθετος ἵημι οὕτως ἀσθενής ὥσπερ ὁ πόρρω ὁ κάθετος , οὗτος χάρις ποιέω μέν ἀπάτη , μικρός δέ . καί σχεδόν αὐτός ὁ χρῶμα ὁ ἥλιος ὁράω νοθεύω διά ὁ ἀχλύς . ὅθεν μετά ὁ ἀργός1 χρῶμα ἐκεῖνος τόπος , ἔνθα ὁ κάθετος ἐπιγίγνομαι , ὁ περί αὐτός περιφέρεια Φοινικοῦς ἔχω ὁ χρῶμα · σχεδόν γάρ ὁ Φοινικοῦς πλησίος εἰμί ὁ λαμπρός κατά ὁ ὁμοιότης . ὁ δέ πόρρω ὁ κάθετος πίπτω ὄψις ἐπί ὁ πόρρω νέφος , ἐπεί πλείων διάστημα ἀνύω ἀνακλάω πρός ὁ ἥλιος καί ἀσθενής γίγνομαι , οὗτος χάρις ἀμυδρός ἀντιλαμβάνω διά ὁ δύο λῆμμα ποιέω ὁ πράσινος χρῶμα ἐν ἑκάτερος ἶρις μετά ὁ Φοινικοῦς . ὁ δέ εἰμί πόρρω ὁ κάθετος πίπτω , ἐπεί μᾶλλον ἄτονος εἰμί ὡς διά πολύς διάστημα ἀνακλάω , ἔτι ἀμυδρός ἀντιλαμβάνω ὁ λαμπρός καί ποιέω ὁ ἁλουργός μέλας εἰμί ὁ πράσινος , κεῖμαι δέ αὐτός ἐφεξῆς ἐν ἑκάτερος Ἶρις . οὗτος μέν ὁ αἴτιος ὁ τάξις ὁ χρῶμα ἀποδίδωμι ὁ μέγας φιλόσοφος . φέρω δέ ἐγώ οἷος τροφεῖον ἀπονέμω Ἀριστοτέλης δείκνυμι αὐτός αὐτός λέγω καί οὖον κατά ὁ φαίνω . φημί γάρ αὐτός ἐν ὁ λέγω · ὁ μέν οὖν πρῶτος ὁ ἔξω φοινικεῖον ἔχω · ἀπό γάρ μέγας περιφέρεια πλεῖστος ὄψις προσπίπτω πρός ὁ ἥλιος . ὁ δέ πλεῖστος ἀκούω οὖον κατά ὁ ποσός ὁ ἀκτίς , ὥσπερ λέγω πρότερος , ὅτι πολύς ὄψις ἀπό ὁ μείζων περιφέρεια ἀνακλάω πρός ὁ ἥλιος ἀκριβής ἀντιλαμβάνω , ἀλλά κατά ὁ δύναμις πλεῖστος , πλεῖστος , ἰσχυρός . ἐπεί οὖν πόρρω εἰμί ὁ κάθετος ὁ πρός ὁ μείζων περιφέρεια προσπίπτω ὄψις , καί διά οὗτος ὡς ἰσχυρός εἰμί ὁ ἄλλος μικρός ἀπατάω καί ποιέω ὁ Φοινικοῦς χρῶμα . ἐρῶ γάρ πλεῖστος εἰμί ὁ ὄψις ὁ ἐκεῖθεν ἀνακλάω τουτέστιν ἰσχυρός , σιωπάω ὁ αἴτιος , διά ὅς εἰμί ἰσχυρός , ὅτι διά ὁ πλησίος αὐτός εἰμί ὁ κάθετος . καί ἐντεῦθεν νομίζω ὁ μέγεθος ὁ περιφέρεια καί ὁ πλῆθος ὁ ὄψις καί ὁ θέσις ὁ νέφος ἀποδίδωμι ὁ αἴτιος ὁ τάξις ὁ χρῶμα . οὗτος ἔχω ὁ θεωρία . p . 373b32 ὅτι μέν οὖν ἀνάκλασις ὁ ἶρις ὁ ὄψις εἰμί πρός ὁ ἥλιος , φανερός · διό καί ἐκ ἐναντίος γίγνομαι . Touxo γάρ εἰμί ἀξίωμα ὁ ἀνάκλασις , ὥστε ὁ κάτοπτρον ἐκ ἐναντίος εἰμί ὁ ὁράω καί ὁ | ὁράω . p . 373b35 καίτοι ἄμφω ἀνάκλασις , ἀλλά ὁ ὁ χρῶμα ποικιλία διαφέρω . ὁ πρῶτος ζήτημα , τίς δήποτε ὁ μέν μονίχρους καί λευκός , ὁ δέ τρίχροος καί ποικίλος . p . 374a1 ὁ μέν γάρ ἀπό ὕδωρ καί μέλας γίγνομαι ἀνάκλασις καί πόρρωθεν ἢ ἐγγύθεν . αὖς αἴτιος λέγω ὁ πρόβλημα . διά μέν γάρ ὁ εἶπον ἀπό ὕδωρ καί μέλας σημαίνω , ὅτι ὁ μέν ἶρις ἀπό κάθυγρος νέφος γίγνομαι ποικίλος ἔχω ὁ χρῶμα , ὁ δέ ἅλως ἀπό λεπτός νέφος γίγνομαι λευκός . διά δέ ὁ εἶπον πόρρωθεν ἢ ἐγγύθεν ὁ δύο αἴτιος εἶπον , ὅτι ποῦ μέν κατά κάθετος , ποῦ δέ κτάομαι διάμετρος ἀνακλάω ὁ ὄψις διάφορος ποιέω χρῶμα , ποῦ μέν λευκός , ποῦ δέ μέλας . p . 374a3 φαίνω δέ ὁ λαμπρός διά ὁ μέλας μέν Φοινικοῦς . μετά ὁ πρῶτος πρόβλημα δήω εἶπον ὁ δύο , ὁ δέ οὖον οὗτος ποιέω , ἀλλά ὁ πρῶτος λῆμμα λέγω τρεῖς λῆμμα , ὅτι ὁ λαμπρός ἢ διά μέλας ἢ ἐν μέλας θεωρέω Φοινικοῦς ὁράω . καί οὗτος παράδειγμα λέγω ὁ μέν ἐν ὁ μέλας φαίνω λαμπρός ὁ φλόξ ὁ ἐν καπνός , ὁ δέ διά μέλας ὁ ἥλιος ἀνά-ἴσχω . εἶτα φέρω παράδειγμα καί ἐπί ὁ χρῶμα ὁ Ἶρις ὁ φοινίκεος , ὅτι καί ἐνταῦθα διά ὀλίγος ἀχλύς ὁράω ἥλιος Φοινικοῦς φαίνω , ἐπί δέ ὁ ἅλως διά λεπτός ἀχλύς δίειμι ὁ ὄψις πρός ὁ σελήνη . καί διά οὗτος οὖον γίγνομαι ἐκεῖ χρῶμα βαθύς , ἀλλά λευκός . p . 374a11 ἔτι δέ περί αὐτός μέν ὁ ἥλιος οὖον γίγνομαι διατριβή τοιοῦτος σύστασις , ἀλλά ἢ ὕω ἢ διαλύω . ὁ δύο ζήτημα , τίς δήποτε ἶρις οὖον γίγνομαι περί ὁ ἥλιος , ἀλλά κατά διάμετρος . καί λύω εἶπον , ὅτι περί ὁ ἥλιος εἰμί νέφος οὖον γίγνομαι πολύς χρόνος μεταξύ ὁ ῥανίς καί ὁ ὑετός , ἀλλά ταχύς εἰς ὕδωρ μεταβάλλω ὁ νέφος ἢ διαλύω , ὁ δέ ἶρις δήω παράτασις ὁ μέσος χρόνος . p . 374a19 φαίνω δέ εἄν ὁ ἶρις ὅλος ὥσπερ ὁ περί ὁ λύχνος . Εντεῦθεν δείκνυμι , ὅτι ὁ λέγω ἐπί Ἶρις οὐ ἐπί πᾶς Ἶρις λέγω , ἀλλά μόνος ὁ κατά ἀνάκλασις γίγνομαι ἀπό ὁ νέφος πρός ὁ ἥλιος . p . 374a29 ’H δέ ἀπό ὁ κώπη ἀναφέρω ἑκτεύς θάλασσα ἶρις . ἐντεῦθεν ἕτερος ἶρις παραδίδωμι , ὅστις μεταξύ εἰμί ὁ λυχνιαῖος ἶρις καί ὁ ἐν ὁ νέφος . οὗτος μέν γάρ κατά πᾶς εἰμί ἀνόμοιος · ὁ δέ νῦν λέγω , τουτέστιν ὁ ἀπό ὁ κώπη γίγνομαι ἐν ὁ θάλασσα καί ἀπό ὁ ῥανίς ὁ πρός ὁ ἥλιος ῥαίνω , κοινός εἰμί ὁ δύο ιριοα ὡς ἄμφω καὶ τίς μετέχω . p . 374b9 Δεύς γάρ νοέω , ὥσπερ εἴρω , πρῶτος καί ὑποτίθημι , ὅτι λαμπρός ἐν ὁ μέλας ἢ διά ὁ μέλας χρῶμα ποιέω Φοινικοῦς . ἐντεῦθεν ὁ τρεῖς λῆμμα παραδίδωμι . ἀλλά ἐπεί ὁ πρῶτος μιμνήσκω ἀνωτέρω , πάλιν ἐπαναλαμβάνω αὐτός , ἵνα συνεχής ποιέω ὁ περί αὐτός διδασκαλία . οὗτος χάρις εἶπον ὥσπερ εἴρω καί ὁ ὑποτίθημι ἀντί ὁ λῆμμα λαμβάνω . ὑπόθεσις γάρ εἰμί ὁ λῆμμα . p . 374b11 Δεύτερος δέ , ὅτι ὁ ὄψις ἀποτείνω ἀσθενής γίγνομαι καί μικρός . ὁ δύο λῆμμα οὗτος εἰμί · ἀλλά ζητητέος , πῶς ὁ ὄψις ἀποτείνω μικρός γίγνομαι · μείζων γάρ μᾶλλον ἐσθίω λέγω . ἢ μικρός λέγω αὐτός γίγνομαι κατά ὁ δύναμις , τουτέστιν ἄτονος . ὅς δῆλος , ὅτι καί πλείων ὅταν αὐτός λέγω , δύναμις αὐτός λέγω πλείων , οὖον μέγεθος . οὐκοῦν συμφωνέω ὁ ὁ μέγας φιλόσοφος ἐξήγησις πρός ὁ ἔννοια ὁ Ἀριστοτέλης ἐπί ὁ τάξις ὁ χρῶμα ὁ Ἶρις . πλεῖστος γάρ εἶπον ὄψις ἀνακλάω ὁ Ἀριστοτέλης ἀπό ὁ μείζων περιφέρεια οὖον ὁ ποσός , ἀλλά ὁ δύναμις , ὡς εἴρω . p . 374b15 θεωρέω μέν οὖν οὗτος ἐκ ὁ περί αἴσθησις . ’Ev ὁ περι αἴσθησις καί αἰσθητής πραγματεία ὁ συμβαίνω ὁ ὁράω . ἐκεῖ οὖν ἐγώ ἀποπέμπω . p.374b22 διαφέρω οὐδείς ὁ ὁράω μεταβάλλω ἢ ὁ ὄψις · ἀμφοτέρως εἰμί αὐτός . νῦν ὁ δύο φημί λῆμμα , ὅτι ὁ πόρρω φαίνω μέλας φή - νοντ † καί κατά ἀνάκλασις ὁράω , ἐπάν αὐτός μέν ἐγγύς εἰμί , ὁ δέ ἔνοπτρον μακρός . οὐδείς γάρ διαφέρω ὁ ὁράω πόρρωθεν εἰμί ὁ ὄψις μεταβάλλω ἀπό ὁ οἰκεῖος μέγεθος καί μικρός ὁράω ὁ ὁ ὄψις διά ὁ πολύς πορεία ἐξασθενέω καί κακός ἀντιλαμβάνω ὁ ὁρατής καί διά οὗτος μικρός αὐτός ὁράω . ὅς ὁ μέν γίγνομαι ἐπί ὁ κατά εὐθυωρία κεῖμαι μηκόθεν [ ὁράω ] , οὗτος δέ ἐπί ὁ κατά ἀνάκλασις ὁράω . p . 374b24 συμβαίνω γάρ , ὅταν εἰμί ὁ ἥλιος νέφος πλησίος . ἔτι κατασκευάζω , ὅτι ἐπί ὁ πλέω πρόειμι ὁ ὄψις καί ἀτονέω μέλας ὁράω ὁ αἰσθητός . εἰμί γάρ εἰμί ὑπό ὁ ἥλιος νέφος λεπτόν καί λευκός , διά ὁ διαφορέω ὑπό ὁ ἥλιος εἰμί μέν ἄντικρυς αὐτός θεάομαι , λευκός αὐτός ὁράω , εἰμί δέ διά ὕδωρ , μέλας , ἐπεί πλείων βαδίζω ὁ ὄψις καί | ὡς διά πλείων περίοδος φέρω ἐξασθενέω . ἂντικρους γάρ αὐτός θεάομαι κατά εἷς εὐθύς αὐτός ἀντιλαμβάνω , κατά δέ ἀνάκλασις διά δύο . δείκνυμι δέ , ὅτι πᾶς τρίγωνος ὁ δύο πλευρά ὁ λοιπός μέγας εἰμί . p . 374b30 ὁ μέν οὖν ἰσχυρός εἰς Φοινικοῦς χρῶμα μεταβάλλω . ἐντεῦθεν εἰς αἴτιος λέγω ὁ χρῶμα . ὁ γάρ εἰς ὁ πλησίος νέφος προσπίπτω ὄψις ὡς ἄν ὀλίγος ἀνέρχομαι διάστημα καί διά ὀλίγος ἀήρ ἀχλυώδης μικρός πάσχω καί ὁ ἀπάτη · ὁ δέ ἄλλος ὄψις διά ὁ πολύς διάστημα δίειμι καί διά ὁ διά πολύς ἀχλυώδης ἀήρ ὁράω ὁ λαμπρός μέλας αὐτός ὁράω , ὡς εἴρω . p . 374b33 ἀλλά ἐν ὁ τρεῖς ὥσπερ καί ὁ ἄλλος ὁ πλεῖστος , καί οὗτος ἔχω τέλος . ὥσπερ , φημί , ἐν ὁ πᾶς ὁ τριπλόος θεωρέω ( πᾶς γάρ ἔχω καί πρῶτος καί μέσος καί ἔσχατος ) · πρῶτος μέν ὁ Φοινικοῦς χρῶμα , δύο ὁ πράσινος , τρίτος ὁ ἁλουργός . καί διά οὗτος τρίχροος ὁ ἶρις · οὐδείς δέ ἐν αὐτός ἄλλος αἰσθητός φαίνω ἄρα , εἰμί μήπου ἀνεπαίσθητος εἰμί . βούλομαι γάρ ὁ Πτολεμαῖος ἑπτά χρῶμα εἰμί ὁ Ἶρις . ἀλλά ὅσος ἐπί οὗτος , Ἀριστοτέλης , εἰμί πᾶς ἔχω πρῶτος , μέσος , ἔσχατος , οὐ εἰμί ἄμεσος ἐναντίος , ὡς σύ φημί · καλῶς γάρ φημί Πλάτων πᾶς ἔμμεσος εἰμί . ἐπί γάρ ἄρτιος καί περισσός ὁ μέσος περισσάρτιος , καί μεταξύ νόσος καί ὑγεία ὁ οὐδέτερος κατάστασις , ἵνα μή ἀθρόος μεταβολή ὑπάρχω ἐν ὁ πᾶς . p . 374b35 Διὸ καί ἶρις τρίχροος φαίνω , ἑκάτερος μέν , ἐναντίος δέ . ‘Εκατέρα μέν ἶρις τρίχροος εἰμί διά ὁ πᾶς τρισσός εἰμί , ἀλλά ἐναντίος , τουτέστιν ὁ μέν μείζων ἶρις μικρός περιφέρεια ἔχω φοινεκείαν , ὁ δέ μικρός ὁ μέγας . ἐπί δέ ὁ ἁλουργός ὁ ἀνάπαλιν · ὁ μέν μείζων ὁ μέγας , ὁ δέ μικρός ὁ μικρός . ἐπί δέ ὁ πράσινος ἄμφω μέν εἰμί ὁ τοιοῦτος περιφέρεια . p . 375a1 ὁ μέν οὖν πρῶτος ὁ ἔξω φοινικεῖον ἔχω · ἀπό ἐγώ · γιιστημι γάρ περιφέρεια πλεῖστος προσπίπτω ὄψις πρός ὁ ἥλιος . ἐντεῦθεν ὁ αἰτία ὁ τάξις ὁ χρῶμα , καί δή ὡς εἴρω ἐν ὁ θεωρία , ὁ πλεῖστος ὡς πρός ὁ δύναμις δεῖ λαμβάνω , οὖον πρός ὁ πλῆθος ὁ ὄψις . Πρᾶξις λα . p . 375a7 ὁ δέ ξανθός φαίνω διά ὁ παράλληλος φαίνω . ἐπεί ὁ προτεραῖος δείκνυμι εἰμί ὁ φιλόσοφος ὁ αἴτιος , διά ὅς τρίχροος ὁ ἶρις , διά ὁ καί ἐν ὁ κατά ἔμφασις γίγνομαι εἰμί καί πρῶτος καί μέσος καί ἔσχατος , ὥσπερ ἐν πᾶς ὁ κατά ὑπόστασις , ὁράω δέ καί ἕτερος χρῶμα ἐν ὁ Ἶρις παρά τρεῖς ὁ εἴρω , λέγω δή Φοινικοῦς , πράσινος , ἁλουργός ( γίγνομαι γάρ ἐν αὐτός καί ξανθός χρῶμα ) , ἄξιος εἰμί ἀπορέω , πῶς τρίχρουν λέγω εἰμί ὁ ἶρις καί ὁ ξανθός χρῶμα κατά αὐτός ἐμφαίνω . ἢ ῥητέος , ὅτι τρεῖς χρῶμα λέγω εἰμί ὁ Ἶρις ὁ φιλόσοφος κατά ἀνάκλασις γίγνομαι , ὁ Φοινικοῦς λέγω καί ὁ πράσινος καί ὁ ἁλουργός . ὁ γάρ ξανθός οὖον γίγνομαι κατά ἀνάκλασις , ἀλλά μᾶλλον κατά κρᾶσις ὁ φοινίκεος καί ὁ πράσινος χρῶμα · κιρνωμένου γάρ ὁ φοινίκεος καί ὁ πράσινος γίγνομαι ὁ ξανθός χρῶμα . καί ὅτι οὗτος ἀληθής εἰμί , καί ὅτι δυνατός ἀπό κρᾶσις τίνω χρῶμα ἕτερος γίγνομαι χρῶμα , δείκνυμι ὁ Ἀριστοτέλης διά ἓξ ἐπιχείρημα . ὅς ὁ πρῶτος οὗτος ἔχω ὁ τρόπος · ἐάν κακός μέλας παρά μέλας παραβάλλω , δοκέω λευκός εἰμί ὁ κακός μέλας διά ὁ ὁ ὅμοιος ἐν ὁ ὅμοιος λανθάνω . ἰδού γοῦν κακός ῥυπαρός ἱμάτιον παρά ὁ μᾶλλον ῥυπαρός παραβάλλω καθαρός εἰμί δοκέω . οὗτος οὕτως ἔχω , ἐπάν μέλας - τέρος εἰμί ὁ νέφος , ἐν ὅς εἰμί ὁ ἶρις , συμβαίνω ὁ Φοινικοῦς πρός ὁ μέλας παραβάλλω * * * πρός ὁ μέλας νέφος παραβάλλω ξανθός φαίνω , ἐπεί ὕφεσις ἔχω ὁ πράσινος πρός ὁ μέλας · κακός γάρ εἰμί μέλας . οὐκοῦν εἰμί πρός ὁ πάνυ μέλας λευκός φαίνω ὁ Φοινικοῦς , πρός ὁ κακός μέλας , τουτέστι ὁ πράσινος , ξανθός φαίνω . οὗτος πρῶτος . δύο ἐπιχείρημα · ὅτι γάρ ἀληθής εἰμί καί ὁ ξανθός κατά κρᾶσις γίγνομαι ὁ φοινίκεος καί ὁ πράσινος , δῆλος , ἐπεί λεπτύνω ὁ νέφος , ἐν ὅς εἰμί ὁ ἶρις , καί ἀπομαραίνομαι λευκός γίγνομαι Φοινικοῦς ἔτι χρῶμα . ἀλλά οὗτος ὁ λευκός ὡς πρός ὁ πράσινος παραβάλλω ποιέω ξανθός χρῶμα , ὥστε ἐκ πράσινος καί ξανθός καί ἁλουργός μόνος ἐνίστημι χράω · Μάτων ὁ ἶρις , μή ἐμφαίνω δέ ὁ Φοινικοῦς . τρίτος ἐπιχείρημα · ὅτι γάρ ὁ κακός μέλας πρός ὁ μελάνς παραβάλλω λευκός φαίνω , δῆλος ἐκ ὁ γίγνομαι Ἶρις ἀπό ὁ σελήνη ἐπεί γάρ οὗτος ἥσσων εἰμί θερμοποιός ὁ κατά ὁ ἥλιος , συμβαίνω μή διαλύω αὐτός ὁ νέφος , ἀλλά μένω παχύς · ἔνθεν μέλας εἰμί οὗτος , ἐν ὅς γίγνομαι ὁ ἀπό αὐτός ἶρις ) ἄλλως τε καί διά ὁ ἐν νύξ γίγνομαι , ὁ δέ νύξ συμπράσσω πρός ὁ πάχυνσις ὁ νέφος . ἐπεί οὖν | παχύς εἰμί οὗτος ὁ νέφος καί μελάνς , συμβαίνω ὁ ἰριοειδής χρῶμα γίγνομαι ἀπό ὁ πρός αὐτός ἀνάκλασις ὡς πρός ὁ μέλας νέφος παραβάλλω λευκόν φαίνω , καί διά οὗτος λευκός εἰμί ἀπό αὐτός ἶρις . ὁράω , ὅτι δυνατός ἀπό ὁ πρός ἕτερος χρῶμα παραβολή ἐκ ἕτερος χρῶμα ἕτερος γίγνομαι . οὗτος τρίτος . τέταρτος ἐπιχείρημα · ὅτι γάρ ἀπό ὁ πρός ἕτερος χρῶμα παραβολή ἕτερος γίγνομαι χρῶμα , δῆλος · ἰδού γοῦν ὁ ποίκιλμα ὁ ἐν τοῖ ἱμάτιον γίγνομαι ἄλλος παρά ἄλλος τίθημι ἄλλος διαφορά ποιέω χρῶμα διά ὁ ἐκ αὐτός γίγνομαι κρᾶσις . ὅθεν ὁ περί ὁ σμάραγδος δεινός ἐν τις ὥρα διάκειμαι καλῶς ὁ ἀήρ ἐπιδείκνυμι ὁ σμάραγδος διά ὁ ὁ παράθεσις ὁ πρός ὁ ἀχλυώδης ἀήρ λαμπρός αὐτός φαίνω ὁ χρῶμα . οὗτος τέταρτος . πέμπτος ἐπιχείρημα · ἰδού γάρ καί ὁ ἁλουργίς , τουτέστιν ὁ πορφύρα , ἐν ἄλλος καί ἄλλος ἱμάτιον ἐπιβάλλω — ἀπό γάρ ὁ λευκός καί ὁ πορφύρεος ἕτερος χρῶμα γίγνομαι , ἄλλος δέ ἐν ξανθός καί χρυσοειδής · ἀπό γάρ ὁ αὐτός κρᾶσις ἕτερος γίγνομαι χρῶμα . αἰτέω πέμπτος . ἕκτος καί τελευταῖος ἐπιχείρημα · ὁράω γάρ καί ὁ ποικιλτής ὁ ἱμάτιον μή ἐργάζομαι πρός ὁ λύχνος , ἐπεί ἀχλυώδης εἰμί ὁ ἀήρ διαφορά χρῶμα γίγνομαι ἀπό ὁ χρῶμα , ἐν ὅς ἐργάζομαι , καί ἀπάτη αὐτός γίγνομαι διά ὁ ποικιλίας ὁ γίγνομαι ἀπό ὁ κρᾶσις χρῶμα . καί οὗτος μέν ὁ Ἀριστοτέλης . ὁ δέ μέγας φιλόσοφος προσαγορεύω καί ἕτερος ἐπιχείρημα , ὅτι οὐ εἰμί ἀνάκλασις ὁ ξανθός χρῶμα . εἰμί γάρ εἰμί ἀνάκλασις , ἐσθίω πρό ὁ φοινίκεος γίγνομαι , ἐπεί κακός ἔχω ὁ ἀπάτη ὁ ὄψις ἐν ὁ ξανθός ἤ2 ἐν ὁ φοινίκεος · ὁ γάρ ξανθός πρός ὁ λευκός μάλα εἰμί . ὥσπερ ἐν ὁ Φοινικοῦς πρό ὁ πράσινος γίγνομαι διά ὁ κακός αὐτός ἔχω ἀπάτη , * * * μέχρι οὗτος ἀποδείκνυμι ὁ φιλόσοφος , ὅτι ὁ ξανθός χρῶμα ἀπό ὁ κρᾶσις γίγνομαι ὁ φοινίκεος καί ὁ πράσινος , ὥσπερ καί ἄλλος τις χρῶμα , ζητέω ὁ αἴτιος , διά ὅς ὁ ἐντός ἶρις λαμπρός φαίνω ὁ ἐκτός , καί αἰτιάομαι ὁ θέσις ὁ νέφος . ἐπεί γάρ , φημί , ὁ ὁ ἐντός Ἶρις νέφος πλήσιος εἰμί ὁ ὄψις , μᾶλλον ὁ ὄψις ἀκριβής αὐτός ἀντιλαμβάνω · μή ἀποκάμνω οὖν ὁ ὄψις σφοδρός καί λαμπρός οἴομαι ὁ χρῶμα . ἐπί δέ ὁ ἔξω Ἶρις ἐπεί πόρρω εἰμί ὁ νέφος ὁ ὄψις , ἀποκάμνω ὁ ὄψις μικρός ἀντιλαμβάνω ὁ ἐκεῖνος χρῶμα . καί οὗτος μέν αὐτός . σύ δέ εἶπον αἴτιος εἰμί ὁ κάθετος καί ὁ πρός ὁ κάθετος καί ὁ πόρρω ὁ κάθετος , ὡς πρώην εἴρω . οὗτος προπαρασκευάζω ὁ φιλόσορος , ὁ ἐσθίω προπαρασκευάζω περί ὁ Ἶρις , δείκνυμι ὁ αἴτιος , διά ὅς κυκλοτερής ὑπολαμβάνω σχῆμα ὁ ἶρις καί διά τίς ἡμικύκλιον γίγνομαι ἢ μικρός ἡμικύκλιον , οὐδέποτε δέ κύκλος ἢ μείζων ἡμικύκλιον . ἀλλά ὁ αἴτιος , διά ὅς κυκλοτερής γίγνομαι ὁ ἶρις καί διά τίς ἡμικύκλιον , ἐν ὁ ἐφεξῆς μανθάνω . ἵνα δέ ὁ λέγω παρακολουθέω , δεῖ λαμβάνω πρῶτος λῆμμα τοιοῦτος · ἐάν εἰμί ἡμικύκλιον καί ἄγω διά αὐτός ὁ διάμετρος καί ἐπί ὁ διάμετρος λαμβάνω τίς σημεῖον , ὅς μή εἰμί κέντρον ἡμικύκλιον , ἀπό δέ ὁ σημεῖον ἐκεῖνος ἄγω τις εὐθύς ἐπί ὁ περιφέρεια καί ἀπό ὁ περιφέρεια ἄγω τις εὐθύς ἐπί ὁ πέρας ὁ διάμετρος , ὡς ἐπί ὁ ζεύγνυμι ὁ διάμετρος καί ὁ ἀπό ὁ σημεῖον ἐπί ὁ περιρρέω ἄγω εὐθύς , ὥστε εἰμί δύο εὐθύς ἐν αὐτός ὁ ἡμικύκλιον , ἄλλος δύο εὐθύς οὖον συνίστημι λόγος ἔχω ὁ αὐτός ὁ πρότερος . ἵστημι γάρ ἡμικύκλιον ὁ HMN , καί ἄγω αὐτός διάμετρος ὁ ΗΝ , καί λαμβάνω τίς σημεῖον ἐπί ὁ διάμετρος , ὅς μή εἰμί κέντρον ὁ ἡμικύκλιον , ὁ K , καί ἵστημι μείζων ὁ ΗΚ ὁ ΚΝ · καί ἀπό ὁ Κ σημεῖον τις εὐθύς ἐπί ὁ περιφέρεια ἄγω ὁ ΚΛ , καί ἐπιζεύγνυμι ὁ ΛΗ . λέγω , ὅτι ἐν ὁ ΜΗ ἡμικύκλιον οὖον συνίστημι ἄλλος δύο εὐθύς ὁ αὐτός λόγος ἔχω ὁ ΗΛ , ΛΚ . * * * καί ἐπεί εἰμί ὡς ὁ ΗΛ πρός ΛΚ , οὕτως ὁ μη πρός ΜΚ , καί ἐναλλάξ ὡς ὁ ΛΗ πρός HM , οὕτως ὁ ΛΚ πρός ΜΚ , μείζων δέ εἰμί ὁ ΛΗ ὁ μη πρός γάρ ὁ διάμετρος εἰμί καί ἐπί μείζων ὁ περιφέρεια , ὁ ΗΜΛ ) , μείζων ἄρα καί ὁ ΛΚ ὁ ΜΚ , ὁ πόρρω ὁ κέντρον ὁ πρός ὁ κέντρον , ὅσπερ ἄτοπος . † ἐν γάρ ὁ ΗΚ εἰμί . οὐ ἄρα ἐπί ὁ αὐτός ἄλλος δύο εὐθύς συνίστημι καί ὁ ἑξῆς , ὅσπερ ἐσθίω δείκνυμι . οὗτος ὁ λῆμμα προλαμβάνω ἀποδείκνυμι ὁ φιλόσοφος ὁ αἴτιος , διά ὅς κυκλοτερής φαίνω ὁ ἶρις καί διά τίς ἡμικύκλιον , ὁ τρόπος οὗτος · ἵστημι γάρ , φημί , ὁ ὁρίζων ὁ ΓΗΘ κύκλος · κέντρον δέ ὁ ὁρίζων ἵστημι ὁ Κ , διάμετρος δέ ὁ ΗΠ , μέλας δέ νέφος ὁ ΜΝ . καί ἵστημι * * * ὁ Κ , τουτέστιν ὁ κέντρον , | ὁ ὄψις · ἀπό δέ ὁ Κ , τουτέστιν ἀπό ὁ ὄψις , ἐκπέμπω ἀκτίς πρός ὁ ΜΝ νέφος ὁ ΚΜ . καί ἀνακλάω ὡς πρός ὁ ὁ , ὅσπερ εἰμί ὁ ἥλιος ἀνατέλλω . ὁ γάρ πρᾶγμα ἀπό ὁ ἀρκτικός στοιχεῖον δείκνυμι ὁ φιλόσοφος , ὅσπερ ποιέω ἐν ὁ περι γένεσις καί φθορά . καί ποιέω ὁ τρίγωνος ὁ ΚΜΗ ἀμβλύς ἔχω ὁ πρός ὁ Κ γωνία . ὅτι γάρ ἀναγκαῖος ἀμβλύς εἰμί οὗτος , δῆλος , ἐπεί μεταξύ εἰμί ὁ ὄψις ὁ τε ἥλιος καί ὁ νέφος , ὑψηλός δέ φαίνω ὁ νέφος ὁ ἥλιος διά ὁ ὁ ἥλιος πρός ὁ ὁρίζων εἰμί τέως · ἄλλως τε καί ὑπό μέγας εὐθύς ὑποτείνω ὁ μη , ὅστις εἰμί ἀνάκλασις . νο - ἵημι δή οὗτος ὁ τρίγωνος ἀγείρω καί περιάγω περί ὁ ΗΠ ἄγω , ὡς γίγνομαι κῶνος , ὅς ὁ κορυφή ὁ ὁ , ὅστις κῶνος σύγκειμαι ἐκ πολύς τρίγωνος ὅμοιος ὁ ΚΜΗ , ὅσπερ τρίγωνος γίγνομαι ἀπό ὁ ὄψις ὁ προσπίπτω ἀπό ὁ Κ ἐπί ὁ ΜΝ νέφος καί ἀνακλάω ἐπί ὁ ὁ , τουτέστι ὁ ἥλιος . δηλονότι περιαγωγή τοιοῦτος κυκλοτερής γενή - σέτα περί ὁ νέφος , καί οὗτος χάρις κυκλικός ἔχω σχῆμα ὁ ἶρις . ὁ γάρ κάθετος πᾶς ὁ τρίγωνος ἐπί εἷς σημεῖον πίπτω ὁ Π , ὅσπερ εἰμί κέντρον ὁ Ἶρις · ἐκτός γάρ ὁ τρίγωνος πίπτω ὁ κάθετος αὖος - ὁ ἐπί ὁ Π σημεῖον . οὗτος μέν οὖν κυκλικός σχῆμα ἀπολαμβάνω ὁ ἶρις . διά τίς δέ ἡμικύκλιον , ἀποδείκνυμι οὗτος · ὁ γάρ ἐπίπεδος , ἐν ὅς εἰμί ὁ Κ , ἐν ὅς ἐγγράφω ὁ ΚΜΗ τρίγωνος , αὐτός δέ εἶπον ὁ ἐμβαδόν1 ὁ ὁρίζων ἐκβάλλω ὡς ἐπί ὁ κέντρον ὁ Ἶρις ὁ Π τέμνω δίχα ὁ κύκλος ὁ ἐκ ὁ τρίγωνος γίγνομαι . καί ἐνταῦθα ἡμικύκλιον φαίνω ὁ ἶρις · συμβαίνω γάρ ὁ ἡμικύκλιον ὁ Ἶρις ὀρθῶς ἐφίστημι ὁ ὁρίζων . εἰμί δέ οὗτος καί φυσικός νοέω · ἐπεί γάρ ἀπό ὁ ὄμμα ὁ ὄψις κωνοειδῶς ἐκπέμπω , ὡς ποιέω κῶνος μέγας ὁ μέν κορυφή ἔχω πρός ὁ ὄμμα , ὁ δέ βάσις πρός ὁ ὁρατός , δῆλος ὅτι καί ἐπί ὁ νέφος κωνοειδῶς προσπίπτω καί πρός ὁ νέφος · καί ὁ μέν κορυφή ὁ κῶνος γίγνομαι ὁ ὄμμα , βάσις δέ ὁ νέφος . ἐπεί οὖν κωνοειδῶς καί κυκλοτερής προσπίπτω ὁ ὄψις ὁ νέφος , οὗτος χάρις κυκλοτερής ὁ ἶρις φαίνω . ἐπεί κωνοειδῶς προσπίπτω κωνοειδῶς καί ἀνακλάω πρός ὁ ἥλιος , διά οὗτος μέν κυκλοτερής · ἡμικύκλιον δέ ἐπεί ὁ ὁρίζων κωλύω καί ὁ ἀκτίς ὁ ὄμμα χωρέω ἐπί ὁ κάτω . λοιπός εὑρίσκω ὡς κῶνος διχάζω ἀπό κορυφή μέχρι ὁ βάσις , ὥστε ὁ ἄγω αὐτός ἐν ὁ ἐπίπεδος εἰμί ὁ ὁρίζων . οὗτος μέν οὖν ὁ Ἀριστοτέλης . φέρω δέ ἐγώ ἀπορέω πρός ὁ ὑπό αὐτός εἴρω θεώρημα . ἐπεί γάρ κέντρον εἶπον ὁ Κ ὁ ὁρίζων , δῆλος ὅτι ἴσος εἰμί ὁ ἀπό ὁ Κ πρός ὁ ΜΝ νέφος προσπίπτω εὐθύς ὁ ἀπό ὁ ὁ ἐπί ὁ Κ . καί ἴσος εἰμί ὁ διάστημα ὁ ἀπό ὁ ἥλιος ἐπί ὁ ὄμμα ὁ διάστημα ὁ ἀπό ὁ ὄμμα ἐπί ὁ νέφος , ὅσπερ ἄτοπος . εἴρω δέ οὗτος ὁ ἐπίλυσις ἐν ὁ περί ὁ ἅλως λόγος , ἔνθα διάφορος ὁρίζων λαμβάνω . ῥητέος δέ καί νῦν ἕτερος ἐπίλυσις , ὅτι ὁ Κ καί κέντρον εἰμί καί οὖον κέντρον · κέντρον μέν ὁ πᾶς , ἐπεί ὅπου ἄν εἰμί ὁ ὄμμα , ἐν κέντρον εἰμί , οὖον κέντρον δέ ὁ ὁρίζων · οὖον γάρ ἴσος εἰμί ὁ HK ὁ ΚΜ . μήποτε οὖν ὁ φιλόσοφος πρός ὁ πᾶς ἀφοράω κέντρον καλέω ὁ Κ . ὅτι γάρ οὐ εἰμί ὁ Κ ὁ ἔκκειμαι ὁρίζων κέντρον , δῆλος ἐντεῦθεν · εἰμί γάρ εἰμί κέντρον , ἐκβάλλω ἐπί εὐθύς ὁ ΚΜ καί διάμετρος ἄν γίγνομαι ὁ ὁρίζων · οὐκοῦν ἡμικύκλιον ἄν εἰμί ὁ τμῆμα . εἰμί δέ ἡμικύκλιον εἰμί , Ἴσαι εἄν εἰμί ὁ γωνία ὁ πρός ὁ περιφέρεια γίγνομαι ὑπό ὁ ΚΜ . καί ἐπεί ὁ ἀνάκλασις πρός ἴσος γίγνομαι γωνία , Ἴσαι δέ εἰμί ὁ πρός ὁ ΜΚ ἀνάκλασις , πρός ὁ Κ γίγνομαι καί οὖον πρός ὁ H , τουτέστι πρός αὐτός ὁ ὄμμα , ὡς ἑαυτοῦ ἐνοπτρίζω ἐν ὁ νέφος ὥσπερ ἐπί ὁ κάτοπτρον , καί οὖον πρός ὁ ἥλιος , ὡς γίγνομαι ὁ ἶρις . ὥστε οὐ εἰμί κέντρον ὁ Κ , εἰμί γε μή ἐπί αὐτός γίγνομαι ὁ ἀνάκλασις . εἰμί δέ μή κέντρον ὁ ὁρίζων ὁ Κ , ἐπιζεύγνυμι δέ ἀπό αὐτός πρός ὁ περιφέρεια εὐθύς ὁ ΚΜ , ἐκβάλλω ὁ ΚΜ οὖον γίγνομαι διάμετρος ὁ κύκλος . ἐπεί δέ οὐ εἰμί διάμετρος , οὖον τέμνω ὁ κύκλος εἰς ἡμικύκλιον , ἀλλά εὑρίσκω ἕτερος μικρός ἡμικύκλιον . ἐπεί οὖν εἰς ἄνισος τέμνω , ὁ πρός ὁ περιφέρεια γίγνομαι γωνία ὑπό ὁ ΚΜ ἄνισος εὑρίσκω · ὁ μέν γάρ ἀμβλύς , ὁ δέ ὀξύς . ἐπεί οὖν ἄνισος εἰμί , ὁ δέ ἀνάκλασις πρός ἴσος γίγνομαι , οὖον γίγνομαι ἀνάκλασις πρός αὐτός . οὐκοῦν οὖον γίγνομαι ἀνάκλασις πρός ὁ Κ , τουτέστι πρός ὁ ὄμμα , ἀλλά ἐκπέμπω ὁ ΚΜ καί ψαύω κύκλος , τουτέστι ὁ ὁρίζων ἤτοι ὁ ἐκεῖσε νέφος , καί ἀνακλάω ποιέω ἴσος γωνία ἄλλος ὁ ὑπό ΚΜΣ , ὁ ὑπό ΚΜΗ . οὐκοῦν ὁ ὑπό ΚΜΣ , ΚΜΗ Ἴσαι εἰμί , ἄνισος δέ ὁ ὑπό ΚΜΣ , ΚΜΘ , πρός μέν ὁ ὁ γίγνομαι ὁ ἀνάκλασις , ὑπό ὅς γίγνομαι ὁ Ἴσαι γωνία · πρός δέ ὁ Κ οὖον γίγνομαι , ἐπεί ἄνισος ποιέω γωνία ὁ ΚΜ . καί ὅτι οὗτος οὐ ἀγνοέω Ἀριστοτέλης , ὅτι οὐ εἰμί κέντρον ὁ Κ ὁ ὁρίζων , δῆλος ἐκ ὁ ἄνισος ὑποτίθημι ὁ γωνία ὁ ὑπό ὁ KM πρός ὁ περιφέρεια γίγνομαι , τουτέστι ὁ ὑπό ΚΜΘ καί ὁ ὑπό ΚΜΣ . εἰμί γάρ οἴομαι κέντρον εἰμί ὁ Κ , καί οὗτος ἐκ ἀνάγκη ἴσος ἄν ὑποτίθημι . τίς γάρ φημί αὐτός ; ἐάν ἀπό ὁ Κ γραμμή κατά κῶνος ἐκπίπτω ποιέω ὥσπερ ἄγω ὁ ἐπί ὅς ΗΚ , καί ἀπό ὁ Κ ἐπί ὁ M ἐπιζεύγνυμι ἀνακλάζω ἀπό ὁ ημισφαιιος Ῥίον ἐπί ὁ ὁ ἐπί ὁ μείζων γωνία , πρός κύκλος περιφέρεια προσπίπτω ἀπό ὁ Κ . οἶς δῆλος , | ὅτι μείζων λέγω γωνία ὁ ὑπό ΚΜΘ , ἐκ ὅς ἴσος ἀναφέρω ὁ μη εὐθύς , τουτέστιν ὁ ἀνάκλασις , ὁ ὑπό ΚΜΣ . οἶδα ἄρα , ὅτι ἄνισος εἰμί ὁ τμῆμα ὁ κυλλός . εἰμί δέ ἄνισος εἰμί , οὐ εἰμί διάμετρος · οὐ ἄρα εἰμί σημεῖον ὁ Κ κέντρον ὁ ὁρίζων . οὗτος ἔχω ὁ θεωρία . p . 375a7 ὁ δέ ξανθός φαίνω διά ὁ παράλληλος φαίνω . Ζεύς ὁ πλησίος ἀλλήλων εἰμί ὁ Φοινικοῦς καί ὁ πράσινος , ἕτερος ἐκ ὁ οὗτος κρᾶσις γίγνομαι χρῶμα , ὁ ξανθός . καί ὅτι ἀπό κρᾶσις ἄλλος χρῶμα , ἀποδείκνυμι διά ἓξ ἐπιχείρημα . p . 375 a 9 ἑν γάρ ὁ μελαν́ς νέφος μάλιστα ἄκρατος γίγνομαι ἶρις . Ἄκρατος , τουειμι ἀμιγής ὁ φοινίκεος χρῶμα . ἐν γάρ ὁ μελαν́ς νέφος ὁ Φοινικοῦς λευκός φαίνω διά ὁ πρῶτος ἐπιχείρημα ὁ λέγω , ὅτι ἐάν κακός μέλας παρά μᾶλλον μέλας παραβάλλω , ξανθός φαίνω . p . 375a14 καί πάλιν ἀπομαραίνομαι ὁ Ἶρις , ὅταν λύω ὁ Φοινικοῦς . ὁ δύο ἐπιχείρημα ὁ λέγω , ὅτι μέλλω ἀποπαύω ὁ ἶρις εἰς ξανθός μεταβάλλω ὁ Φοινικοῦς διά ὁ λευκαίνω ὁ νέφος , ὅστις παραβάλλω παρά ὁ πράσινος ξανθός χρῶμα δείκνυμι . p . 375a17 μέγιστος δέ σημεῖον οὗτος ὁ ἀπό ὁ σελήνη ἶρις . ὁ τρίτος ἐπιχείρημα ὁ λέγω , ὅτι ὁ ἀπό ὁ σελήνη ἶρις πρός ὁ μελάνς νέφος παραβάλλω λεύκη εἰμί · ὅς δῆλος , ὅτι γίγνομαι ἀπό κρᾶσις χρῶμα . p . 375a22 γίγνομαι δέ οὗτος ὁ πάθος καταφανής καί ἐπί ὁ ἄνθος . Ἄνθη καλέω ὁ ποίκιλμα ὁ ἐν ὁ ἱμάτιον γίγνομαι . καί ἔχω ὁ τέταρτος , ὅτι οὗτος παραβάλλω πρός ἀλλήλων πολύς χρῶμα ποιέω ἐκ ὁ κρᾶσις . p . 375a25 Οἶον ὁ πορφύρα ἐν λευκός ἢ μέλας ἔριον . ὁ πέμπτος ἐπιχείρημα ὁ λέγω , ὅτι ὁ ἁλουργίς διάφορος ποιέω χρῶμα ἐν διάφορος ἱμάτιον βάλλω διαφέρω ὁ χροιά . p . 375a26 Διὸ καί ὁ ποικιλτής φημί . διαμαρτάνω ἐργάζομαι πρός ὁ λύχνος . ὁ ἕκτος ἐπιχείρημα ὁ ὁ ποικιλτής . p . 375132 μακρός γάρ ἀποτείνω ὁ ὄψις . ἐντεῦθεν δηλόω ὁ αἴτιος , διά ὅς ἀμυδρός ὁ ἐκτός ἶρις φαίνω ὁ ἐντός . p . 375b2 ὥστε μικρός προσπίπτω ὁ χρῶμα ποιέω αμαυροαρα φαίνω . ἔλαττον οὖον ὁ πλῆθος ( πλείων γάρ προσπίπτω ὄψις πρός ὁ ἐκτός περιφέρεια ) , ἀλλά ἐλάσσων εἰμί ἐν ὁ δύναμις . ἀλλά ἐπεί γάρ πρόσω ὁ ὄψις εἰμί ὁ ἐπί αὐτός νέφος , ἀτονέω ὁ ἀκτίς ἐκεῖσε προσπίπτω , καί διά οὗτος ἀμυδρός γίγνομαι ὁ χρῶμα ὁ ὁ ἔξω Ἶρις . p . 375b16 ὅτι δέ οὔτε κύκλος οἷος τε γίγνομαι ὁ Ἶρις οὔτε μείζων ἡμικύκλιον τμῆμα . ἐντεῦθεν διά γραμμικός ἀνάγκη ἀποδείκνυμι ὁ ἶρις ἀναγκαῖος κυκλικός σχῆμα ἀπολαμβάνω , καί οὐδέποτε μείζων ἡμικύκλιον γίγνομαι . p . 375b19 ἡμισφαίριον γάρ εἰμί κύκλος ὁ ἐπί οὖον Α , κέντρον δέ ὁ Κ . κέντρον νῦν λέγω ὁ Κ ὁ πᾶς , καθότι ὁ ὄμμα , ὅπου ἄν εἰμί , κέντρον λόγος ἐπέχω πρός ἡμισφαίριον , οὖον ὁ ὁρίζων , ὡς ὁ Ἀφροδισιεύς νοέω . p . 375b21 ἐάν ἀπό ὁ Κ γραμμή κατά κῶνος ἐκπίπτω κύω ὥσπερ ἄγω ὁ ἐπί ὅς ΗΚ , ἄν ἀπό ὁ Κ ἐπί ὁ . Μ . γραμμή λέγω ὁ ἀπό ὁ ὄμμα ἐκπέμπω ὄψις ἐπί ὁ νέφος καί ἀνακλάω ἐπί ὁ ἥλιος , ὅστις ποιέω κῶνος δύο , ὁ μέν μέγας , ὁ δέ μικρός ἀμφότερος ἔχω ὁ αὐτός βάσις ὁ † ἐπί ὅς κορυφή δέ διάφορος , ὁ μέν μείζων πρός ὁ ἥλιος ἔχω ὁ κορυφή , ὁ δέ μικρός πρός ὁ ὄμμα · ἄγω δέ ὁ δύο ὁ αὐτός , ὁ ΗΚ , ὅστις ἐν αὐτός ὁ ἐπίπεδος ὁ ὁρίζων εἰμί . καλῶς δέ εἶπον οἷος ἄξων , ἐπεί οὖον κύριος εἰμί οὗτος ἄγω , ἀλλά νοέω , ἐπεί κατά περιαγωγή ὁ τρίγωνος γίγνομαι οὗτος ἄγω , ἐπεί κύριος ἄγω ὁ κάθετος εἰμί ὁ ἀπό ὁ ὄμμα ἐπί ὁ νέφος πέμπω . p.375b23 καί ἀπό ὁ Κ ἐπί ὁ Μ , ἐπιζεύγνυμι ἀνακλάζω ἀπό ὁ ἡμισφαίριον ἐπί ὁ ὁ , ἐπί ὁ μείζων γωνία . οὐ ἄρα , εἰμί Ἀλέξανδρος , κέντρον εἰμί ὁ K ὁ ὁρίζων . εἰμί γάρ εἄν οὕτως ἀπό ὁ κέντρον ἐπί ὁ περιφέρεια ἐκβάλλω εὐθύς ἴσος εἄν ποιέω ὁ πρός ὁ περιφέρεια γωνία · νῦν δέ μείζων λέγω ὁ εἷς . p . 375b28 ἐάν δέ ἐπάνω ἀεί μικρός ἡμικύκλιον . ἐάν πρός ὁ ὁρίζων εἰμί ὁ ἥλιος , ἡμικύκλιον ὁράω ὁ ἶρις διά ὁ τέμνω ὁ οὗτος κύκλος ὑπό ὁ ὁρίζων ἢ διά ὁ οἷος κέντρον εἰμί ὁ Ἶρις ὁ ἥλιος καί εἰμί αὐτός ἐν ὁ ὁρίζων . p . 375b31 καί ὁ ἐπίπεδος ἐκβάλλω , ἐν ὅς ὁ Α . Ἐντερῦθεν δείκνυμι , ὅτι ἡμικύκλιος εἰμί ὁ ἶρις διά ὁ τέμνω ὁ κύκλος ὁ Ἶρις ὑπό ὁ κύκλος ὁ ὁρίζων κατά δύο σημεῖον . κύκλος p . 375b32 Κύκλος οὖν ὁ τομή εἰμί ὁ σφαῖρα ὁ μέγας . ὁ τομή τέμνω ὁ σφαῖρα ὁ Ἶρις κύκλος εἰμί μέγας · ὁ γάρ ὁρίζων εἰμί . p . 375b33 διαφέρω γάρ οὐδείς , εἄν ὁποῖος ἐπί ἐπί ὁ ΗΚ κατά ὁ τρίγωνος ὁ ΚΜΗ ἐκβάλλω ὁ ἐπίπεδος . οὐδείς διαφέρω , ὁποῖος ἐπίπεδος ὁ ἐπί ὁ ΗΚ τρίγωνος ἐκβάλλω τέμνω ὁ κύκλος ὁ Ἶρις · οὗτος γάρ ἡμικύκλιον εἰμί καί οὖον κύκλος . οὐκοῦν ἐκβάλλω ὁ ἐπί ὅς Α ἐπίπεδος καί τέμνω ὁ κύκλος ὁ Ἶρις · ἡμικύκλιον ἄρα εἰμί . ἀλλά ἐνταῦθα μή ἀπατάω καί νομίζω , ὅτι ὁ Α ὡς ἐπίπεδος λαμβάνω ὁ ἡμικύκλιον . δείκνυμι γάρ ἐν ὁ ἐφεξῆς , ὅτι ὁ Α ἡμισφαίριον καλέω ὁ πᾶς . p.376a1 ὁ οὖν ἄποτος ΗΚ ἀνάγω γραμμή ἐν τούῳ ὁ λόγος οὖον συνίστημι ὁ ἐπί ὅς Α ἡμικύκλιον πρός ἄλλος καί ἄλλος σημεῖον . ἐνταῦθα ἐκεῖνος ὁ λῆμμα παραδίδωμι , ὅς προλαμβάνω ἐγώ , ὅτι ἐάν λαμβάνω τίς σημεῖον ἐπί ὁ ὁ ἡμικύκλιον διάμετρος , ὅς μή εἰμί κέντρον , καί διά σημεῖον ἐκεῖνος ἐκβάλλω εὐθύς ἐπί ὁ περιφέρεια ἐπιζεύγνυμι κατά ὁ πέρας ὁ διάμετρος , ὡς δύο γίγνομαι εὐθύς , οὖον γίγνομαι ἐν ὁ αὐτός ἡμικύκλιον ἄλλος δύο εὐθύς πρός ἄλλος καί ἄλλος σημεῖον εἰμί παρά ὁ πρῶτος ὁ αὐτός λόγος ἔχω ὁ πρῶτος . χράομαι δέ οὗτος ὁ φιλόσοφος ὁ λῆμμα , ἵνα δείκνυμι , ὅτι ὁ ΠΜ ἀνάλογος εἰμί ὁ δ . οὗτος δέ κατασκευάζω , ἵνα δείκνυμι , ὅτι ὁ Π πόλος εἰμί ὁ Ἶρις , καί πᾶς ὁ ὄψις πρός ὁ ὑπό αὐτός περιάγω γραμμή νοητός πίπτω καί οὖον πρός ἄλλος τις . εἰμί γάρ πρός ἄλλος σημεῖον πίπτω τις ὁ ὄψις , εὑρίσκω ἐν ὁ αὐτός ἡμικύκλιον πρός ἄλλος καί ἄλλος σημεῖον κλάω εὐθύς ὁ αὐτός λόγος ἔχω , ὅσπερ ἄτοπος . p . 376a3 ἐπεί γάρ ὁ τε KH σημεῖον δίδωμι , καί ὁ ΚΗ δίδωμι εἄν εἰμί καί ὁ μη , ὥστε καί ὁ λόγος ὁ μη πρός ΜΚ . δείκνυμι ἐν ὁ δίδωμι , ὅτι ἐάν δύο σημεῖον δίδωμι ὁ θέσις , τουτέστιν ὁμολογέω , καί ὁ ἐπιζεύγνυμι αὐτός εὐθύς δίδωμι , καί λέγω δίδωμι θέσις καί μῆκος · καί πάλιν , ἐάν ἄλλος σημεῖον δίδωμι , καί ὁ ἐπιζεύγνυμι αὐτός εὐθύς , καί ὁ λόγος ὁ εὐθύς δίδωμι , ποῖος λόγος ἔχω † ὁ ΔΕ πρός ὁ ΔΕ . τρεῖς οὖν εἰμί ὁ ζητέω · σημεῖον , εὐθύς , λόγος , ὅστις ὁ εἷς δίδωμι καί ὁ ἄλλος ἕπω . ἐπεί οὖν , φημί , δίδωμι σημεῖον ὁ ὁ γάρ ἥλιος , ἀλλά καί ὁ Κ , ὁ ὄψις γάρ εἰμί ) , οὐκοῦν καί ὁ ΚΗ δίδωμι ἄν εἰμί . ἐπεί δέ καί ὁ M δίδωμι ἐπεί μέσος εἰμί ὁ ὁ καί ὁ Κ ) , δίδωμι εἄν εἰμί ὁ ΚΜ καί ὁ MH . ἐπεί δέ οὗτος δίδωμι εἰμί , καί ὁ λόγος αὐτός ἄρα δίδωμι ἄν εἰμί . οὐκοῦν ἐπεί δίδωμι εἰμί ὁ λόγος ὁ ΗΜ , ΜΚ , ἔκκειμαι τις εὐθύς ὁ ΔΒ καί τέμνω κατά ὁ λόγος ὁ HM πρός ὁ MK καί ὁ ἑξῆς . p . 376a5 δίδωμι οὖν περιφέρεια ἐφάπτω ὁ Μ . ἵστημι δή οὗτος ἐπί ὅς ὁ ΝΜ . ἐπεί , φημί , δίδωμι ὁ ΜΝ νέφος καί ὁ ΜΝ περιφέρεια , δίδωμι δέ καί ὁ ΚΜ εὐθύς , ἐφάπτω ἄρα ὁ ΜΚ εὐθύς ὁ ΜΝ περιφέρεια . p . 37Ga7 ὥστε τομή ὁ περιφέρεια δίδωμι . ἐπεί ὁ εὐθύς δίδωμι εἰμί , ἐκβάλλω ὁ περιφέρεια ὁ Ἶρις · οὐκοῦν δίδωμι ὁ τομή ὁ πρός ἀλλήλων ὁ ΜΝ . p . 376a7 πρός ἄλλος δέ γε ἢ ὁ ΜΝ περιφέρεια ἀπό ὁ αὐτός σημεῖον ὁ αὐτός λόγος ἐν ὁ αὐτός ἐπίπεδος συνίστημι . ἄτη εἰμί ὁ πρότασις ὁ προλαμβάνω λῆμμα . Πρᾶξις λθʹ . p . 376a10 ἔκκειμαι οὖν τις γραμμή ὁ ΔΒ καί τέμνω ὡς ὁ μη πρός ὁ ΜΚ , ὁ δ πρός Β . δείκνυμι ὁ Ἀριστοτέλης , ὅτι κυκλοειδής γίγνομαι ὁ ἶρις , καί ὅτι ἡμικύκλιον , εὑρίσκω δέ καί ὁ μέν εἷς πόλος αὐτός διά ὁ Π σημεῖον , νῦν βούλομαι καί ὁ ἕτερος αὐτός πόλος εὑρίσκω καί ἐπί οὗτος δείκνυμι , πῶς καί μικρός ἡμικύκλιον ὁ ἶρις γίγνομαι . ἵνα δέ ὁ δύο πόλος ἀγρεύω ὁ Ἶρις , χράομαι θεώρημα γεωμετρικός τοιοῦτος · ἔκκειμαι γάρ , φημί , γραμμή τις ὁ ΔΒ καί τέμνω οὕτως , ἵνα ὅς λόγος ἔχω ὁ ἀπό ὁ νέφος ἐπί ὁ ἥλιος ἄγω ὄψις πρός ὁ ἀπό ὁ ὄμμα ἐπί ὁ νέφος ἄγω , αὐτός δέ εἶπον , ὅς λόγος ἔχω ὁ ΗΜ πρός ὁ ΜΚ , ὁ αὐτός λόγος ἔχω ὁ δ πρός ὁ Β . ἀλλά μήv ὁ μη ὁ ΜΚ εἰμί μείζων · πολύς ἄρα μείζων καί ὁ δ ὁ Β . καί προσεξαιρέω ἐφεξῆς ὁ Β ἕτερος τις εὐθύς ὁ Ζ , ὥστε ὁ ΒΖ ὁ αὐτός ἔχω λόγος πρός ὁ δ , ὅς ὁ δ πρός ὁ Β . ἀλλά ὁ δ ὁ Β μείζων · ὁ ἄρα ΒΖ ὁ δ μείζων . πολύς ἄρα ὁ ZB αὐτός Β μείζων διαιρέω ἄρα , ὡς ὁ BZ πρός ὁ δ , οὕτως ὁ δ πρός ὁ Β ) . τρεῖς οὖν εὐθύς · πρῶτος ὁ ZB , δύο ὁ δ , τρίτος ὁ B . ἐάν δέ τρεῖς εὐθύς ἀνάλογος εἰμί , ὁ πρῶτος πρός ὁ τρίτος διπλασίων λόγος λέγω ἔχω ἤ2 ὁ δύο πρός ὁ τρίτος . ὁ ἄρα ΖΒ πρός ὁ B διπλασίων λόγος ἔχω ἤ2 ὁ δ πρός ὁ Β · πολύς ἄρα μείζων ὁ ΖΒ ὁ Β ἤ2 ὁ δ . κεῖμαι μέν ὁ Z ὁ ΗΚ ἀνάλογος , ὁ δέ Β ὁ ΚΠ . λέγω , ὅτι καί ὁ δ ὁ MO ἀνάλογος εἰμί . εἰμί γάρ δυνατός , μή ἵστημι ἀνάλογος ὁ δ ὁ ΜΠ , ἀλλά ἢ πρός μείζων ὁ MFl ἢ πρός μικρός ἐν ὁ ΗΑΜ ἡμισφαίριον ὁ γάρ αὐτός ἄτοπος συνάγω , εἴτε πρός μείζων εἴτε πρός μικρός ) , ὁ UV ὁ δ . τρεῖς οὖν εὐθύς ὁ ΗΚ , KII , IIP τρεῖς εὐθύς ὁ ΖΒΔ ἀνάλογος εἰμί . ἀλλά ὁ ZB πρός ὁ δ ἀνάλογος εἰμί ὡς ὁ δ πρός ὁ Β . εἰμί δέ ὁ Ζ ὡς ὁ ΗΚ , ὁ δέ Β ὡς ΠΚ , ὁ δέ δ ὡς ὁ IIP . ἀλλά * πρός ὁ IIP εἰμί ὡς ὁ Pn πρός | ὁ ΠΚ . ἐάν οὖν ἐπιζεύγνυμι ὁ PK καί ὁ PH , γίγνομαι τρίγωνος ἄλλος ὅμοιος ὁ HPfl καί ὁ κπρ · περί γάρ ὁ αὐτός γωνία ὁ πρός ὁ n . ὁ πλευρά ὁ δύο τρίγωνος ἀνάλογος εἰμί ὅς τε OP καί ὁ Kn , ὥστε καί ὁ ΗΠ πρός HP . ὥστε καί HP πρός KP ὁ αὖος - ὁ ἔχω λόγος , ὅς ὁ ΗΠ πρός ΠΡ · ὁ γάρ αὐτός γωνία ὑποτείνω ὁ πρός ὁ Π , ὅς οὗτος περιέχω ὁ HFI , IIP καί Pfl , IIK . ΗΠ πρός ὁ ΠΡ ὡς ὁ ΡΠ πρός ὁ ΚΠ , ὁ δέ ΡΠ πρός ΚΠ εἰμί ὡς ὁ μη πρός ΜΚ , αὐτός δέ εἶπον ὡς ὁ δ πρός ὁ Β . ἐν ὁ αὐτός ἄρα ἡμικύκλιον ὁ HM δύο εὐθύς ὁ ΚΜ , μη ἄλλος δύο εὐθύς συνίστημι ἀνάλογος πρός ἄλλος καί ἄλλος σημεῖον ὁ Μ καί P , ὁ HP , PK , ὅσπερ ἀδύνατος . οὐ ἄρα ὁ δ πρός μικρός εἰμί ὁ MH , ὁμοίως δέ δείκνυμι , ὅτι οὔτε ὁ Ἶρις * * * εἰμί γάρ ἀπό αὐτός πρός ὀξύς εγώ - νία ἐπιζεύγνυμι ἐπί ὁ Μ καί περιάγω ἐπί ὁ Ν , κύκλος γράφω ὁ MN , τουτέστιν ἶρις , κέντρον ἔχω ὁ ὁ , ἐφίημι οὖ πᾶς ὁ κύκλος κάθετος πίπτω ὁ MN ἡμικύκλιον · ἄγω δέ εἰμί ὁ HII , πόλος δέ ὁ ὁ καί ὁ n . καί οὗτος μέν εἶπον ὁ λέξις ἀποπαύω . ζητέω δέ ὁ ἐξηγέομαι , πόθεν δῆλος , ὅτι ὁ Π πόλος εἰμί ὁ ΜΝ ἡμικύκλιον . μήπω γάρ δείκνυμι ὁ Ἀριστοτέλης , ὅτι ἐντός πίπτω καί ὁ ὁρίζων , ἄδηλος , εἰμί πόλος εἰμί . εἰμί γάρ ἐκτός πίπτω , οὐ εἰμί πόλος . ἀποδείκνυμι οὖν καί ὁ ἐξηγητής καί ὁ μέγας φιλόσοφος ὁ ἡμέτερος πρόγονος , ὅτι ἐντός πίπτω ὁ ὁρίζων ὁ 0 . ἀλλά ὁ μέν ἐξηγητής πολύς ἄτοπος περιβάλλω ὁ Ἀριστοτέλης οὗτος οὗτος ἀποδείκνυμι , ὁ δέ μέγας φιλόσοφος ὁ ἀρχαῖος βαδίζω ὁδός . ἀποδείκνυμι δέ ὁ ἐξηγητής , οὗτος δή γάρ φημί · ἴσος εἰμί ὁ ΗΚ ὁ ΚΜ . καί εὐθύς ἀπό θύρα ἄτοπος ὑπόθεσις κατηγορέω ὁ Ἀριστοτέλης · ποιέω γάρ αὐτός λέγω ἴσος εἰμί ὁ διάστημα ὁ ἀπό ὁ ἥλιος μέχρι ὁ ὄμμα ὁ διάστημα ὁ ἀπό ὁ ὄμμα μέχρι ὁ νέφος · οἴομαι γάρ αὐτός λέγω ὁ Κ κέντρον ὁ ὁρίζων . δείκνυμι δέ ἐγώ ὁ προτεραῖος , ὅτι οὐ εἰμί κέντρον ὁ ὁρίζων , ἀλλά ἢ ἄρα ὁ πᾶς . ἐπεί ἐν , φημί , ἴσος εἰμί ὁ ΗΚ ὁ ΜΚ καί ὁ ἀπό ὁ ΗΚ ἴσος εἰμί ὁ ἀπό ὁ ΚΜ , ὁ ἀπό ὁ HK , KM ἄρα διπλάσιος εἰμί ὁ ἀπό ὁ ΚΜ . ἀμβλύς δέ εἰμί ὁ ὑπό ΚΜ γωνία , ὡς δείκνυμι ὁ προτεραῖος , ὑποτείνω δέ αὐτός ὁ ΗM . ὁ ἀπό ὁ ΗΜ ἄρα μέγας εἰμί ὁ ἀπό ὁ ΗΚ , ΚΜ · ἐν μέν γάρ ὁ ἀμβλυγώνιος τρίγωνος ὁ ὁ ἀμβλύς ὑποτείνω μείζων δύναμαι ὁ ὁ ἀμβλύς γωνία περιέχω εὐθύς . ἀλλά ὁ ἀπό ὁ ΗΚ , KM διπλάσιος εἰμί ὁ ἀπό ὁ ΚΜ · ὁ ἄρα ἀπό ὁ ΗΜ μέγας εἰμί ἢ διπλάσιος ὁ ἀπό ὁ ΚΜ . ἀλλά ὡς ὁ HM πρός ΜΚ , οὕτως ὁ δ πρός ὁ Β · ὁ ἀπό ὁ δ ἄρα μέγας εἰμί ἢ διπλάσιος ὁ ἀπό ὁ Β . ἀλλά ὡς ὁ δ πρός ὁ Β , οὕτως ὁ ΖΒ πρός ὁ δ . καί ὁ ἀπό ὁ ZB ἄρα μέγας εἰμί ἢ διπλάσιος ὁ ἀπό ὁ δ · ὁ ἀπό ὁ ZB ἄρα μέγας εἰμί ὁ τετραπλάσιος ὁ ἀπό ὁ Β . ὁ ΖΒ ἄρα ὁ Β μείζων εἰμί ἢ διπλάσιος μῆκος · ἐάν γάρ τετράγωνος τετράγωνος τετραπλάσιος εἰμί , ὅς εἷς αὐτός εὐθύς διπλάσιος εἰμί ὁ ἄλλος μῆκος . ὁ οὖν ἀπό ὁ ZB μείζων ἢ τετραπλάσιος εἰμί ὁ ἀπό ὁ Β , καί ὁ ZB ἄρα μείζων ἢ διπλάσιος εἰμί ὁ Β μῆκος . διαιρέω ἄρα ὁ Z ὁ Β μείζων εἰμί ἐπεί γάρ μείζων εἰμί ἢ διπλάσιος ὁ ΖΒ ὁ B ) , ἐάν ἀφαιρέω ὑπεροχή , τουτέστιν ὁ Ζ , ὁ ἕπομαι , τουτέστι ὁ Β . μείζων ἄρα εἰμί ὁ Z ὁ Β . ἀλλά ὁ μέν Z εἰμί ὁ ΗΚ , ὁ δέ B εἰμί ὁ ΚΠ . μείζων εἰμί ἄρα ὁ ΗΚ ὁ ΚΠ . ἀλλά ὁ ΗΚ ἴσος εἰμί ὁ κε . καί ὁ κε ἄρα μείζων εἰμί ὁ ΚΠ . ἀλλά ὁ ΗΚ ὁ ὁρίζων ἐφάπτω , ὁ ΚΠ ἄρα οὐ ἐφάπτω I ὁ ὁρίζων , ἀλλά ἐντός πίπτω , καί εἰμί πόλος ὁ Π , ὅσπερ ἐσθίω δείκνυμι . οὗτος μέν οὖν ὁ ἐξηγητής διά μέγας ἄτοπος περιάγω ὁ Ἀριστοτέλης δείκνυμι , ὅτι ἐντός πίπτω ὁ Π καί ὅτι πόλος εἰμί . ὁ γάρ εἶπον κέντρον εἰμί ὁ Κ ὁ ὁρίζων καί ὁ ΗΚ ὁ ΚΜ ἴσος καί προσέτι ὁ κε , πολύς ἀτοπία εἰσφέρω . συνάγω γάρ ὁ αὐτός εἰμί διάστημα ἀπό ὁ ἥλιος μέχρι ἐγώ καί ἀπό ἐγώ μέχρι ὁ νέφος , ὅστις οὔτε ὁ ἀκρώρεια ὑπερβαίνω . ὁ μέντοι ἡμέτερος πρόγονος μηδείς ἄτοπος χράω δείκνυμι ἐντός ὁ Π . ἐπεί γάρ , φημί , ὡς ὁ δ πρός ὁ Β , οὕτως ὁ ZB πρός ὁ δ , καί ὁ ἀνάπαλιν ὡς ὁ ZB πρός ὁ δ , οὕτως ὁ δ πρός ὁ Β , τρεῖς γίγνομαι εὐθύς · πρῶτος μέν ΖΒ , δύο δέ ὁ δ καί τρίτος ὁ Β . ἐάν δέ εἰμί τρεῖς εὐθύς ἀνάλογος , ὁ πρῶτος πρός ὁ τρίτος διπλασίων λόγος ἔχω ἤ2 ὁ δύο πρός ὁ τρίτος . ὁ ΖΒ ἄρα πρός ὁ Β διπλασίων λόγος ἔχω ἤ2 ὁ δ πρός ὁ Β . οὗτος οὕτως ἔχω ἵστημι ὁ μικύκλιον ὁ HAM καί διάμετρος αὐτός ὁ ΗΞ . καί ἀπό εἷς σημεῖον ὁ διάμετρος , ὅς μή εἰμί κέντρον ὁ ἡμικύκλιον , ἄγω εὐθύς τις ἐπί ὁ περιφέρεια ὁ ΚΜ καί ἀνακλάω ἐπί ὁ ὁ , ὡς εἰμί ὁ . μέν ΗΚ μείζων ὁ κε , ὁ δέ HM , MK ὁ αὐτός λόγος ἔχω , ὅσπερ ὁ δ πρός ὁ 13 . καί ἐπεί ὁ ZB πρός ὁ Β διπλασίων λόγος ἔχω ἤ2 ὁ δ πρός ὁ Β , εἰμί δέ ὡς ὁ δ πρός ὁ Β ὁ ΗΜ πρός ὁ ΜΚ , ὁ ZB ἄρα πρός ὁ Β διπλασίων λόγος ἔχω ἤ2 ὁ ΗΜ πρός ὁ MK . καί ἀπό ὁ Κ σημεῖον ἄγω πρός ὀρθός πρός ὁ ΗΞ ὁ ΚΛ , καί ἐπιζεύγνυμι ὁ ΗΛ , ΛΞ . γίγνομαι οὖν τρίγωνος ὁ ΛΗΚ , ΛΚΞ ὅμοιος ἀλλήλων τε καί ὁ ΞΗ τρίγωνος . δείκνυμι γάρ ἐν γεωμετρία ἐν ὁ ἕκτος βιβλίον ὁ στοιχείωσις , ὅτι ἐάν ἐν ὀρθογώνιος τρίγωνος ἀπό · ὁ ὀρθός γωνία ἐπί ὁ βάσις κάθετος ἄγω , ὁ πρός ὁ κάθετος τρίγωνος ὁμοῖος εἰμί ὁ τε ὅλος καί ἀλλήλων . ἐπεί ἐν ὀρθός εἰμί ὁ πρός ὁ Λ γωνία , ἄγω δέ κάθετος ἐπί ὁ βάσις ὁ ΑΚ , ὁμοῖος εἰμί ἀλλήλων ὁ τρίγωνος καί ὁ ὅλος . εἰμί ἄρα , ὡς ὁ ΗΞ πρός ὁ ΛΞ οὕτως ὁ ΛΞ πρός ὁ ΞΚ · περί γάρ ὁ αὐτός γωνία εἰμί ὁ ὅς . οὐκοῦν ἐνταῦθα τρεῖς γίγνομαι εὐθύς ἀνάλογος · πρῶτος μέν ὁ ΗΞ , δύο δέ ὁ ΞΛ καί τρίτος ὁ ΚΞ . ὁ ΗΞ ἄρα πρός ὁ ΚΞ διπλασίων λόγος ἔχω ἤ2 ὁ ΛΞ . ἀλλά ὡς ὁ ΛΞ πρός ὁ κε , οὕτως ὁ ΗΛ πρός ὁ ΚΛ · περί γάρ ἴσος γωνία εἰμί · ἴσος γάρ ὁ πρός ὁ ὅς εἷς ὑπό ΚΛΗ . ὁ ΗΞ σύργαστρος πρός ὁ κε διπλασίων λόγος ἔχω ὅσπερ ὁ ΗΛ πρός ὁ ΛΚ . ἀλλά ὁ ΗΛ πρός ὁ ΛΚ μικρός λόγος ἔχω ἤ2 ὁ ΗΜ πρός ὁ ΜΚ . μείζων γάρ εἰμί ὁ μέν HM ὁ ΗΛ πρός γάρ ὁ διάμετρος μάλα εἰμί ὁ ΗΛ ) , ὁ δέ ΛΚ ὁ ΚΜ · ἀπό γάρ ὁ πρός ὁ περιφέρεια γωνία ἄγω κάθετος ἐπί ὁ διάμετρος , ὥστε ἐπί μέν ὁ ΗΛ , ΛΚ μειόω ὁ πρόλογος καί αὐξάνω ὁ ὑπόλογος · ἐπί δέ ὁ ΗΜ , ΜΚ αὐξάνω ὁ πρόλογος . οὐκοῦν ἐπεί ποῦ μέν ὁ πρόλογος μειόω , ποῦ δέ ὁ ὑπόλογος , οὐκέτι ὁ αὐτός ἔχω λόγος ὁ ΗΛ πρός ΛΚ , ὅς ὁ HM πρός ΜΚ . καθόλου γάρ εἴτε ὁ πρόλογος μειόω ὁ αὐξάνω εἴτε ὁ ὑπόλογος , καί μή ἄμφω ὁμοίως ἢ αὐξάνω ἢ μειόω , φθείρω ὁ λόγος . ἐπεί οὖν ὁ ΗΞ πρός ὁ ΚΞ διπλασίων λόγος ἔχω ἤ2 ὁ ΗΛ πρός ὁ ΛΚ , ἀλλά καί ὁ ΗΜ πρός ὁ MK μείζων λόγος ἔχω ἤ2 ὁ ΗΛ πρός ὁ ΛΚ , εἰμί ἄρα ὡς ὁ HM πρός ὁ ΜΚ , οὕτως ὁ ΗΞ πρός ὁ ΚΞ · διαιρέω ἄρα ὁ ΗΚ πρός ὁ κε μικρός λόγος ἔχω ἤ2 ὁ ΗΜ πρός ὁ ΜΚ . οὐκοῦν καί ἐνταῦθα ἐπί μέν ὁ HK , ΚΞ μειόω μέν ὁ πρόλογος , αὐξάνω δέ ὁ ὑπόλογος · ἐπί δέ ὁ ΗΜ . ΜΚ αὐξάνω μέν ὁ πρόλογος , μειόω δέ ὁ ὑπόλογος . οὐκοῦν μείζων εἰμί ὁ ΚΞ ὁ ΚΜ . ἐάν οὖν ποιέω ὡς ὁ HM πρός MK , οὗτος ὁ ΗΚ πρός ἄλλος τις μικρός ὁ κε , ὁ ΚΠ , καί ἐντός πίπτω ὁ ὁρίζων , u καί εἰμί πόλος ὁ Π , ὅσπερ ἐσθίω δείκνυμι . p . 376b1 ὥστε ἀπό ὁ ΗΚ σημεῖον οὖον μόνος πρός ὁ ΜΝ περιφέρεια συνίστημι ὁ αὐτός ἔχω λόγος . ἀλλά καί ἄλλοθι · ὅσπερ ἀδύνατος . ἰδού ἐντεῦθεν δημοσιεύω ὁ χρεία ὁ προλαμβάνω λῆμμα . p . 376b7 ἐάν ἐάν οὖν οὗτος ἐπί ὅς ὁ Π πόλος χράω , διΐστημι - μάτι δέ ὁ ἐπί ὅς ΠΜ , κύκλος γράφω , ἀπασάω ἐφάπτω ὁ γωνία , ὅς ἀνακλάω ποιέω ἀπό ὁ μη . ἐάν , φημί , πρός ὀξύς γωνία ἀπό ὁ Π ἄγω τις εὐθύς ὡς ὁ ΠΜ ἐπί ὁ νέφος , ἔνθα πίπτω ὁ ὄψις , εἶτα περί ὁ Π στρέφω ὁ ΠΜ εὐθύς κύκλος γράφω , ὁ κύκλος οὗτος ἅπας ἐφάπτω ὁ † κλάσις , ὅς κλάω ὁ ὄψις προσπίπτω πρός ὁ νέφος . καί εἰμί πόλος ἐκεῖνος ὁ κύκλος ὁ Π , ὅς κέντρον ἐντός ὁ κύκλος ἀείρω . καί κέντρον οὐδείς ἄλλος εἰμί ἢ πόλος ἐν κύκλος εἰμί . p . 376b12 ἐάν οὖν περιάγω ὁ ἡμικύκλιον ὁ ἐπί ὅς ὁ Α περί ὁ ἐπί ὅς ὁ ΚΠ . εἰμί δή ἔθος αὐτός ἀπό ὁ ἀρκτικός στοιχεῖον ὀνομάζω ὁ πρᾶγμα . τίς γάρ δήποτε ὁ ἡμικύκλιον Α καλέω ; ἐσθίω γάρ μᾶλλον ὁ εἶπον . ἢ διά οὗτος ἐνδείκνυμι , ὅτι ὁ ἡμικύκλιον οὖον ὁ ὁρίζων λαμβάνω , ἀλλά ὁ ἡμισφαίριον ὁ πᾶς · ὅθεν ἐπεί οὗτος ἄνω εἰμί , οὗτος χάρις Α αὐτός καλέω . τίς οὖν φημί ; ὅτι ἐάν ἐπίνοια περιάγω ὁ ἡμισφαίριον περί ὁ ἄγω , ἐν ὅς εἰμί ὁ ΚΠ , τουτέστι πέριξ συμπερίειμι - ἄγω ἐν αὐτός καί ὁ ΗΚΜ τρίγωνος , † ὡς πολύς γίγνομαι τρίγωνος ὅμοιος αὐτός , τουτέστιν ἰσογώνιος αὐτός καί ἰσόπλευρος ἐν διάφορος ἐπίπεδος κτάομαι ὁ περιαγωγή γίγνομαι . p . 376b16 καί εἄν ποιέω δέ γωνία ὁ ΗΠ καί ΜΠ ἐπί ὁ ΗΠ , ἀεί ἴσος εἰμί . οὖον μόνος , φημί , ὁ τρίγωνος ἰσογώνιος γίγνομαι καί ἰσόπλευρος , ὅσπερ ἀπό ὁ ἀνάκλασις γίγνομαι , ἀλλά καί ἀπό ὁ πόλος γίγνομαι γωνία ἀπό ὁ Hfl f Ζεύς πόλος καί ὁ ΜΠ ὁ ἐπί ὁ νέφος ἐπιζεύγνυμι καί περιάγω νοητός ἀεί ὁ αὐτός εἰμί περιάγω ὁ ἡμισφαίριον κτάομαι ὁ ἐπίνοια . p . 346b18 οὗτος δέ ὁ κάθετος ἐπί ὁ αὐτός σημεῖον πίπτω . οὗτος , ποῖος ; ἢ ὁ τρίγωνος λέγω ὁ γίγνομαι ἐκ ὁ περιαγωγεύς . ἐπεί γάρ ὅμοιος εἰμί καί Ἴσαι , δηλονότι ὁ ἀπό ὁ γωνία αὐτός κάθετος ἐπί εἷς σημεῖον πίπτω καί ἐκτός αὐτός , ἐπεί αμβλυγώνιος τε καί ανισόπλευρος εἰμί · ἕκαστος γάρ αὐτός μέγας μέν ἔχω ὁ ἀπό ὁ νέφος ἐπί ὁ ἥλιος , μικρός δέ ὁ ἀπό ὁ ὄμμα ἐπί ὁ νέφος , μέσος δέ ὁ ἀπό ὁ ἥλιος ἐπί ὁ ὄμμα . p . 376b22 ὁ μέν γάρ ἄνω ὁ ἥλιος οὖον κρατέω , ὁ δέ πρός ὁ γῆ στηρίζω κρατέω , καί διαχέω ὁ ἀήρ . ἐνταῦθα ὁ αἴτιος λέγω ὁ ἡμικύκλιον φαίνω ὁ ἶρις . ἐπεί γάρ οὐδείς ἄλλος εἰμί ὁ ἶρις ὁ ὁ κρατέω ὁ ἥλιος ὑπό ὁ νέφος ὅταν γάρ αὐτός κρατέω , διαλύω ὁ νέφος , καί οὖον γίγνομαι ἶρις ) , ὅταν οὖν ἀνατέλλω ὁ ἥλιος , δηλονότι ἐκπέμπω ἀπό αὐτός ἀκτίς ὁ μέν εἰμί κάθετος , ὁ δέ πρός ὁ κάθετος , ὁ δέ πόρρω ὁ κάθετος . ἐπεί οὖν κάτω αὐτός εἰμί ὁ κάθετος καί ὁ πρός ὁ κάθετος κτάομαι διάμετρος πεῖ πτοέω ἐπί ὁ ὁρίζων καί περί ὁ ὁρίζων , οὗτος ἔντονος εἰμί διαλύω ὁ περί ὁ ὁρίζων νέφος καί οὐ ἐάω ἐκεῖ συνίστημι ὁ ἶρις · ὁ δέ πόρρω ὁ κάθετος , τουτέστιν ὑπεράνω ὁ ὁρίζων πίπτω .. , ἐπεί οὐ εἰμί ἐκεῖνος ἔντονος διά ὁ ἐπί πλέω διίστημι καί εἰς ἀχανής λοιπός χωρέω , οὖον διαλύω ὁ νέφος · καί λοιπός ἐκεῖ μόνος γίγνομαι ὁ ἶρις , οὐκέτι δέ καί κάτω περί ὁ ὁρίζων . ἔνθεν οὖον γίγνομαι κύκλος ὁ ἶρις ἐφάπτω ὁ ὁρίζων , ἀλλά ἡμικύκλιον μόνος , ἐπεί οὖον συγχωρέω ὁ κάθετος ἀκτίς συνίστημι κάτω νέφος μέλας . p . 376b24 γίγνομαι δέ καί νέφος νύξ ἀπό ὁ σελήνη ὀλιγάκις . Touxo ὡς πρός ἀπόδειξις τις ἐπάγω ὁ ὁ ἶρις γίγνομαι ἄρατος μένω ὁ ἥλιος , ἐπεί γάρ καί ἀπό ὁ σελήνη ἶρις γίγνομαι διά ὁ εἰμί αὐτός ψυχρός ὁ ἥλιος καί μή ἰσχύω ὁ νέφος διαλύω . ἄλλως τε καί νύξ ἀντιπράσσω ὁ διαλύω ὁ νέφος , καί λοιπός ὁ νέφος πικρός - Τούντα ὁ σελήνη ποιέω ἀνακλάω ὁ ὄψις ἐπί αὐτός , καί γίγνομαι ὁ ἶρις . δηλονότι ἐπί ὁ ἥλιος τότε γίγνομαι ἶρις , ὅταν κατακρατέω ὁ ἥλιος παχύνω ὁ νέφος , * προσπίπτω αὐτός ὁ ὄψις μή διΐημι , ἀλλά ἀνακλάω ὡς πρός ὁ ἥλιος καί γίγνομαι ὁ ἶρις . ἀλλά εἶπον ἄν · οὐκοῦν ἐσθίω συνεχῶς τε γίγνομαι ἐπί ὁ σελήνη ἶρις , ἐπεί ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος κατακρατέω ὁ νέφος ὁ σελήνη ἅμα τε διά ὁ φύσις αὐτός , ἅμα τε ὅτι καί νύκτωρ γίγνομαι . ἢ ῥητέος , ὅτι ὅσος μέν καί οὗτος ἐσθίω συχνός γίγνομαι , ἀλλά εἰμί ἄλλος τίς ὁ ἐμποδίζω . ὁ γάρ ἰριοειδής χρῶμα μέλας εἰμί ἐν μέλας ὁ νέφος καί ἐν ὁ σκοτεινός ἀήρ λανθάνω · ὁ γάρ ὅμοιος φύω λανθάνω ἐν ὁ ὅμοιος . Πρᾶξις μݲ p . 376b28 πάλιν ἵστημι ὁρίζων καί ὁ ἑξῆς . διδάσκω ἐμαός ὁ Ἀριστοτέλης ὁ αἴτιος ὁ κυκλικός ὁ Ἶρις σχῆμα , καί ὅτι ὁ ἥλιος εἰμί ἐπί ὁ ὁρίζων ἡμικύκλιον φαίνω , εἰμί πρός οὗτος καί ὁ ἕτερος πόλος ὁ Ἶρις εἰμί μεταξύ ὁ κέντρον ὁ Ἶρις καί ὁ ἐκ ἐναντίος πέρας ὁ διάμετρος , νῦν πάλιν αἴρω ἀπό ὁ ὁρίζων ὁ ἥλιος ζητέω ὁ σχῆμα ὁ Ἶρις , ὅσπερ εἰμί ἡμικύκλιον . οὐκέτι δέ ἡμικύκλιον φαίνω ὁ ἶρις , ἀλλά μικρός ἡμικύκλιον · αἴρω γάρ ὁ ἥλιος ἀπό ὁ ὁρίζων φαίνω ὁ ἶρις μικρός ἡμικύκλιον , καί γίγνομαι ὁ κέντρον αὐτός ὑπό γῆ καί ὁ πόλος . καί ὅσος ἐξαίρω ὁ ἥλιος , τοσοῦτος μικρός φαίνω ὁ Ἴρις · καί ὅταν γίγνομαι πρός ὁ μεσημβρινός , καταπίνω . πρός οὗτος δέ καί ἄλλος δύο σημαίνω φημί ὁ μέγας φιλόσοφος · ὁ κλίνω ὁ ἶρις ἐπί ὁ μέρος , ἐπί ὁ καί ὁ πόλος γίγνομαι , ὑπό γῆ · πρός οὗτος δέ καί ὁ αἴτιος , διά ὅς ὅτε μέν εἰμί ἡμικύκλιον ὁ ἶρις , μικρός τμῆμα κύκλος εἰμί δοκέω , ὅτε δέ μικρός ἡμικύκλιον φαίνω , μείζων κύκλος . οὗτος δείκνυμι οὕτως , καί πρῶτος ὁ Ἀριστοτέλης εἶπον · ἵστημι ὁρίζων κύκλος ὁ ΑΒΓ καί ἐξαιρέω ὁ ἥλιος ἀπό ὁ ὁρίζων καί ἵστημι ὡς κατά ὁ ὁ . ὁ δέ ὁ ὁρίζων διάμετρος ἵστημι ὁ ΑΓ , ὁ δέ κέντρον ὁ Κ . αἴρω οὖν ὁ ἥλιος ὁ κέντρον ὁ Ἶρις καί ὁ πόλος ὑπό γῆ γίγνομαι ὁ Κ ὑπέρ γῆ εἰμί , καινός εἰμί ὁ ἄγω ὁ ΚΟ , ἐπί ὅς εἰμί ὁ κέντρον ὁ ἶδος ὁ καί ὁ II πόλος . ἄι ἐπεί εἰμί ὁ Κ κέντρον ἐπάνω καί ἀραρίσκω ὁ ἰός , εἰμί ἄν ὁ κέντρον ὁ Ἶρις καί ὁ Π πόλος ὑποκάτω ἐπί ὁ ΚΟ , ἐπί ὅς εἰμί ὁ κέντρον ὁ Ἶρις ὁ καί ὁ Π πόλος . καί ἐπεί κέντρον ὑπόκειμαι ὁ Ἠλίας ὁ Ἶρις ἡμικύκλιος εἰμί ὁ † ΥΒ , φανερός , ὅτι κάτω εἰμί ὁ κέντρον ὁ ὑπέρ γῆ τμῆμα ὁ Ἶρις ἐλάσσων εἰμί ἡμικύκλιον , καί εἰμί ὑπέρ γῆ ὁ Ψ τμῆμα ὁ Ἶρις μικρός τυγχάνω ἡμικύκλιον . καί φανερός , ὅτι ὅσος μετεωρίζω ὁ ἥλιος , τοσοῦτος μικρός φαίνω ὁ ἶρις · καί ὅταν γίγνομαι ἐπί ὁ μεσημβρινός , καταπίνω καί φαίνω κατώτερος γίγνομαι ὁ κέντρον αὐτός καί πόλος . καί ἔχω ἐνταῦθα , ὅτι καί ὁ σχῆμα ὁ Ἶρις ὁρίζω · ἢ γάρ ἡμικύκλιον φαίνω , ὅταν ἀνατέλλω ὁ ἥλιος , ἢ μικρός ἡμικύκλιον , ὅταν ἀραρίσκω ἐκ ὁ ὁρίζων , ἢ καταπίνω , ὅταν ἐν ὁ μεσημβρινός γίγνομαι . φανερός δέ , ὅτι Κῶς κλίνω ὁ ἶρις , ὅταν ἐξαίρω ὁ ἥλιος διά ὁ ὁ πόλος κάτω εἰμί . οὗτος δέ κανών ἔχω , ὅτι ἐάν διά πολύς τέμνω κύκλος , δίχα τέμνω καί πρός ὀρθός . διά οὗτος οὖν κλίνω νῦν , ἐπεί ὁ ΑΒΓ ὁρίζων οὐ εἰμί ὁ Ἶρις διά ὁ πόλος · κάτω γάρ εἰμί ὁ πόλος , οὐδέ γάρ κατά ὁ Y . ὁ οεʹ κύκλησις γίγνομαι ἐπί ὁ μέρος , ἐπί ὁ ὁ πόλος ὑπό γῆ τυγχάνω , ὥσπερ εἰμί ὁράω ἐπί ὁ κρικωτός σφαῖρα . καί δῆλος ὅτι ὡς ἐπί ὁ πόλος γίγνομαι ὀξύς γωνία . ὅτι δέ καί μείζων κύκλος φαίνω τμῆμα , συλλογιστέος οὕτως · ὅταν εἰμί ὁ εἰμί ὁ λαμπρός ἐπί ὁ ὁρίζων , δείκνυμι , ὅτι ἡμικύκλιον φαίνω ὁ ἶρις . καί δῆλος ὅτι ἀπόγειον εἰμί τότε ὁ ἡμικύκλιον ὡς πρός ὁ μικρός ὁ ἡμικύκλιον , ὥστε ὅταν φαίνω μικρός ἡμικύκλιον ὅς φαίνω μέρος , περίγειος τυγχάνω . ἐπεί οὖν περίγειος τυγχάνω , ἔχω ὁ ζητέω . ἐπειδή γάρ μᾶλλον πρός ὁ περίγειος πλεονάζω ὁ ἀτμός , δοκέω οὗτος μείζων φαίνω · ὁ γάρ εἰμί ὕδωρ ὁράω μείων μείζων ἢ ὁ ἀληθής · περίγειος τυγχάνω σύ τηῆμα μᾶλλον ὁ ὁράω ὑποπίπτω διά ὁ δύο λημμάτιον ὁ λέγω , ὅτι ὁ ἐκ πολύς διάστημα ὁ ὄψις μικρός οἴομαι , ὁ δέ ἐγγύς μείζων . ἀπορέω δέ ἄξιος πρός ὁ Ἀριστοτέλης , πῶς ὁρίζων εἶπον ὁ ΑΒΓ κύκλος καί ἐξαιρέω ὁ ἥλιος ἐκ ὁ ὁρίζων λαμβάνω ὁ ἥλιος ἐπί ὁ H , ὅς εἰμί ἐπί ὁ ΑΒΓ ὁρίζων . εἰμί γάρ ἐπί ὁ ΑΒΓ εἰμί ὁ H . οὐκέτι ἐξαιρέω · καί εἰμί ἐξαιρέω ὁ ὁ . οὐκέτι εἰμί ἐπί ὁ ΑΒΓ ὁρίζων . ἢ ῥητέος , ὅτι οὐ εἰμί ὁ ΑΒΓ ὁρίζων ακίνητος , ἀλλά συγκινέω ὁ πᾶς · εἰμί γάρ καί ὁρίζων κινέω ἐν ὁ σφαῖρα . καί οὗτος οἶδα ὁ Πτολεαῖος · ὁ γάρ τοιοῦτος ὁρίζων ἑκτημόριος ὀνομάζω διά ὁ ἓξ θέσις λαμβάνω ὁ ἡμέρα . εἰμί γάρ ὁ πρῶτος Ἶβ ὥρα καί ὁ δύο # x772 ; ἑξῆς Ἴσαι · καί οὕτως ὁ κύκλος κατά ὁ ὥρα ὁ αὐτός ὁ αὐτός ἴσχω θέσις . ὥστε οὐδείς ἄτοπος ὑποτίθημι ὁ Ἀριστοτέλης , ἀλλά ἐπεί δείκνυμι , ὡς καί πότε μικρός ἡμικύκλιον φαίνω ὁ ἶρις καί εἶπον , ὅτι ὅταν γίγνομαι ὁ ἥλιος πρός ὁ μεσημβρινός . καταπίνω καί οὖον φαίνω ὁ ἶρις , ὅς τις ἀπορέω , ὅτι οὐδέποτε πρός ὁ μεσημβρινός εἰμί ὁ ἥλιος γίγνομαι ἶρις , εἰμί μή ὅταν ἐν ὁ ὁρίζων εἰμί ὁ ἥλιος ἢ μικρός ἀραρίσκω ἀπό ὁ ὁρίζων — εἰμί γάρ εἰμί ἐπί ὁ μεσημβρινός , γίγνομαι διά ὁ ὁ προσάρκτιος μέρος ὁ κύκλος ὡς ἐπί ὁ ἐγκλείω σφαῖρα μείζων εἰμί ἡμίκυκλος καί πολύς ἀείρω ὁ λαμπρός , καί οὗτος ἀφανίζω ὁ ἶρις . ἐν γάρ ὁ μέγας ἡμέρα ὁ ἥλιος ὁ προσάρκτιος τμῆμα διώκω , ἐν δέ ὁ χειμερινός ὁ νότιος κλίμα , ὅσπερ εἰμί ὑπέρ γῆ μέν μικρός , ὑπό γῆ δέ μέγας . ὁ γάρ ἔγκλισις ὁ γίγνομαι παρασκευάζω . μικρός ἐν εἰμί πρός ὁ χειμερινός ὑπέρ γῆ τμῆμα φανερός , ὅτι ὁ ἥλιος ὅτε γίγνομαι ἐπί ὁ μεσημβρινός , ὀλίγος ἀείρω ἀπό ὁ ὁρίζων . καί οὗτος δύναμαι ἐν πᾶς ὥρα καί ἐπί ὁ μεσημβρινός εἰμί ὁ ἥλιος γίγνομαι ἶρις ἐν ὁ νότιος κλίμα . οὗτος παραδίδωμι ὁ μετά χείρ λέξις . p . 376b29 ὁ δέ ἄγω ἵστημι νῦν ἐπί ὅς ὁ ΗΠ . † ἄρας ὅτι ὁ ΗΠ καλέω ὁ Ἀριστοτέλης , ἐπί ὅς εἰμί ὁ ὁ κέντρον καί ὁ Π πόλος . ἐπεί ἐν οὗτος ὑπό γῆ εἰμί , δῆλος ὅτι μικρός ἡμικύκλιον φαίνω καί ὁ γύψ τμῆμα ἐλάσσων εἰμί ἡμικύκλιον . p . 376b30 ὁ μέν ἐν ἄλλος πᾶς ὁμοίως δείκνυμι . ὁ ἄλλος , ποῖος ; ὁ σχῆμα ὁ Ἶρις ὅτι κυκλικός καί ὅτι κατά ἀνάκλασις · οὗτος γάρ ἀποδείκνυμι , καί κατά ὁ αὐτός τρόπος καί ἐπί ὁ νῦν πτῶσις , ὅταν μικρός εἰμί ἡμικύκλιον , δείκνυμι . p . 377a1 ᾿Επὶ γάρ ὁ αὐτός ὅς τε πόλος καί ὁ κέντρον . οὗτος φημί , ὅτι ἐπί ὁ Ξ , τουτέστιν ἐπί ὁ ἄγω γίγνομαι τέσσαρες τις · ὁ ἥλιος , ὁ κέντρον ὁ ὁρίζων ὁ Κ , καί ὁ κέντρον ὁ Ἶρις ὁ 0 , καί ὁ Π πόλος . Πρᾶξις μα p.377a29 οὗτος δέ ὁ αἴτιος ὑποληπτέον καί περί παρήλιος καί ῥάβδος . συμπληρόω ὁ Ἀριστοτέλης ὁ περί ἅλως καί Ἶρις λόγος τρέπω καί ἐπί ὁ συγγενής αὐτός , παρήλιος φημί καί ῥάβδος , διά ὁ ἐν ἀρχή ὁ παρήλιος διά ὁ τίμιος ὁ σχῆμα — κύκλος γάρ τις ὅμοιος ὁ ἥλιος δοκέω φαίνω , ὁ δέ ῥάβδος εὐθύς . ὁ δέ κύκλος ἀεί εἰμί ὅμοιος ἑαυτοῦ καί οὔτε ἀφαίρεσις οὔτε πρόσθεσις ἐπιδέχομαι , ὡς ἐν ὁ περι οὐρανός πραγματεία ἀποδείκνυμι , καί διά οὗτος τίμιος εἰμί ὁ κυκλικός σχῆμα · καί γάρ εἴτε προσθήκη εἴτε ἀφαίρεσις ἐθέλω ὁ κύκλος ποιέω , ὅλος αὐτός ἀμείβω , ὁ δέ εὐθύς καί πρόσθεσις καί ἀφαίρεσις ἐπιδέχομαι μή ἀμείβω κατά ἑαυτοῦ . διά ἐν ὁ ὁ σχῆμα τίμιος ἐσθίω προτάσσω ὁ παρήλιος ὁ ῥάβδος . αὐτός δέ διά ὁ ὁμόχροος εἰμί ὁ ῥάβδος ὁ Ἶρις προτάσσω αὐτός ὁ παρήλιος · ὁ γάρ ῥάβδος ποικίλος εἰμί ὁ χρῶμα , ὁ | δέ παρήλιος μονόχρους · λευκός γάρ , ὥσπερ ὁ ἅλως γίγνομαι δέ , ὡς πολλάκις εἴρω , καί οὗτος κατά ἀνάκλασις · ἀνακλάω γάρ ὁ ὄψις τοιοῦτος σχῆμα καί χρῶμα ἴσχω φαντασία . ἀλλά ὁ μέν Ἀλέξανδρος φημί ἐπί ὁ ῥάβδος , ὅτι προσπίπτω ὁ ὄψις ὁ νέφος ἐκεῖθεν ἀνακλάω πρός ὁ ἥλιος , καί ὁ x003E ; συνεχής γίγνομαι φαίνω πολύς ῥάβδος . οὗτος γάρ γίγνομαι καί ἐν ὕδωρ καί ἀνακλάω ὄψις ἐπί ὁ νέφος · ὁ γάρ ἀπό κάτωθεν ἐπί ὁ ἄνω γίγνομαι ἀνάκλασις ῥάβδος ἐν ὁ ὕδωρ δόκησις παρέχω οὗτος μέν ὁ Ἀφροδισιεύς . ὁ μέντοι μέγας φιλόσοφος ἀγαθός καί περί οὗτος φέρω οὐ ἀνέχω ὁ ἐξηγητής διά ὁ εἰς ἄτοπος περιβάλλω ὁ Ἀριστοτέλης . ἐσθίω γάρ μή ῥάβδος φαίνω , ἀλλά κυκλικός σχῆμα διά ὁ κάτοπτρον , ἐπί ὅς ἀνακλάω , κυκλικός εἰμί . τάχα γάρ οὖον διά ἄλλος ὁ ἶρις καί ὁ ἅλως κυκλικός φαίνω εἰμί μή διά οὗτος . καί ἔχω φυσικός αἴτιος ὁ κυκλικός καί ὁ ἅλως καί ὁ Ἶρις σχῆμα , ὡς μηδέ ὁ γραμμικός ἐκεῖνος ἀπόδειξις δήω ὁ κυκλικός οὗτος δείκνυμι . οὕτως ἀπορέω πρός ὁ Ἀλέξανδρος ἐξήγησις ἐπάγω ὁ οἰκεῖος περί οὗτος κρίσις καί φημί , ὅτι ὁ ῥάβδος γίγνομαι οὖον προσπίπτω ὁ ὄψις πρός ὁ νέφος ἐκεῖθεν ἀνακλάω πρός ὁ ἥλιος , ἀλλά ἀπό νέφος εἰς νέφος προσπίπτω ὁ ὄψις ἐκεῖθεν ἀνακλάω πρός ἕτερος νέφος λευκός . οὗτος δέ κατασκευάζω ἐκ δύο τρόπος , εἷς μέν ὁ ἐκ ὁ ἀναλογία ὁ λέγω , ὅτι ὥσπερ ἐν ὁ ὕδωρ προσπίπτω ὁ ὄψις καί ἀνακλάω πρός ὁ νέφος γίγνομαι ῥάβδος Χωρὶς ἥλιος , οὗτος καί ἐνταῦθα χρή κτάομαι ὁ αὐτός τάξις Χωρὶς ἥλιος ῥάβδος γίγνομαι , ὡς καί ὁ φαίνω μαρτυρέω · καί γάρ Χωρὶς ἥλιος ῥάβδος ὁράω πολλάκις . οὗτος μέν ἐκ ὁ ἀναλογία ὁ Ἀριστοτελικός παράδειγμα , πρός ὅς τις πειράω ἀντιλέγω , ὅτι Ἀριστοτέλης φημί πρός ὁ ἥλιος ἀνακλάω · ὅμως μέντοι σύμφωνος καί ὁ φιλόσοφος λέγω οὐ ἀπορέω ὁ μέγας ουαυτος ὅς ἀνήρ . φημί γοῦν , ὅτι ἥλιος νῦν καλέω Ἀριστοτέλης ὁ λευκός νέφος . καί ὅτι οὗτος οὐ ἄτοπος , δῆλος ἐκ ὁ ἀναλογία , ὡς λαμβάνω παράδειγμα ὁ ἐν ὁ ὕδωρ . λοιπός δέ καί ἐκ ὁ συνήθεια εἴωθα ὁ καταλαμβάνω ὑπό ὁ ἥλιος ἥλιος καλέω . οὗτος γάρ ἐξατμίζω τίς ἢ θερμαίνω βούλομαι ἐπιτρέπω ἐν ὁ ἥλιος ἀποτίθημι ὁ ὑπό ὁ ἥλιος καταλαμβάνω τόπος ἥλιος καλέω . καί ἐκ ὁ σύστασις δέ ὁ νέφος ὁ αὐτός δείκνυμι . βούλομαι γάρ ὁ Ἀριστοτέλης ὁ μέν ῥάβδος ἐπί ἀνώμαλος νέφος συνίστημι καί μή πυκνός · ὅσπερ καί αὐτός δῆλος εἰμί αἴτιος ὁ μή ἀνακλάω πρός ὁ ἥλιος ὁ ὄψις · ἐπί ὁ ῥάβδος . προσπίπτω γάρ ὁ ὄψις ἄλλος νέφος , ἄν οὗτος τυγχάνω μέλας , καί ἀνακλάω ἐπί ὁ λευκός νέφος ποιέω ὁ ῥάβδος διά οὗτος ὁ ἀνωμαλία ὁ νέφος καί ποικίλλω κατά ὁ χροιά ὁ ῥάβδος . εἰμί γάρ πρός λευκός † ἀνακλάζω ὁ ὄψις προσπίπτω μέλας , ποιέω ὁ Φοινικοῦς χρῶμα · εἰμί δέ κατά ἄλλος ἀπό λευκός μή κατακρατέω , ὁ ξανθός · κρατέω δέ ὁ λευκός ὑπό ὁ μέλας ὁ πράσινος · ἔτι μᾶλλον κρατέω ὁ ἁλουργός . ἀνώμαλος δέ φημί ὁ νέφος κατά ὁ χρῶμα , οὖον κατά ὁ σχῆμα , ἐπειδή εἰμί καί κατά ὁ σχῆμα ἀνώμαλος ἔνοπτρον , ὥσπερ ὁ ὀπισθοφανής λέγω ὑπό ὁ κατοπτρικός καί ὁ δεξιοφανής . εἰμί οὖν τοιοῦτος κατασκευή vv , ὡς ποιέω ὁ μέν δεξιός φαίνω ἐν ὁ ἀριστεῖος , ὁ δέ ἀριστερός ἐν ἰός δεξιός ἀνώμαλος κατά ὁ σχῆμα ὁ κάτοπτρον , ὅς ποτός καί ἄλλος κατασκευή ἔνοπτρον χράω ποιέω φαίνω ὁ μέν κεφαλή κάτω , ὁ δέ γένειον * * * ἔνοπτρον ἐπέχω τάξις ὑποτίθημι κατά ὁ χρῶμα καί κτάομαι ὁ σύνταξις . οὖον κατά ὁ σχῆμα . ὥστε δείκνυμι , ὅτι ὁ ῥάβδος γίγνομαι ἀπό νέφος εἰς νέφος ὁ ἀντανάκλασις γίγνομαι , καί ὅτι ἐν ἀνώμαλος κατά ὁ χρῶμα . οὗτος μέν περί ῥάβδος . περί δέ ὁ παρήλιος ἐκεῖνος χρή οἶδα , ὅτι ὁ ἀνάκλασις ἀπό ὁ νέφος γίγνομαι πρός ὁ ἥλιος ὁ νέφος πυκνός εἰμί καί στερέμνιος ἢ κατά ὁ ἐν ὁ ῥάβδος καί ὁμαλός . διά γάρ οὗτος καί λευκός φαίνω ὁ παρήλιος , ἐπεί ἐπί πυκνός ὁ ὄψις ῥᾳδίως μᾶλλον ἀνακλάω καί σύντομος , ἀπό δέ ὁμαλός εἷς καί καί εἰμί ὁ χρῶμα διασῴζω . ἐπεί ἐν ὁ ἀνάκλασις ἀπό πυκνός καί ὁμαλός πρός λευκός ὁ ἥλιος γίγνομαι , καί ὁ παρήλιος ἄρα δμόχρους ὁ ἥλιος φαίνω . τουτέστι λευκός . οὗτος ἐν γίγνομαι ὁ ἀνάκλασις ἐπί παρήλιος ὡς ἀπό πυκνός χαλκός καί λεῖος , τουτέστιν ἔνοπτρον · ὁ γάρ ἔνοπτρον χάλκεος ὀνομάζω ὁ φιλύσοφος . χρή οὖν ἐκ ὁ εἴρω συλλογίζομαι ἐκεῖνος , ὅτι ἐπί μέν ὁ ἶρις ὑετός προμαντεύομαι , ἐπί δέ ὁ ἅλως εὐδία , ἐπί μέντοι ὁ παρήλιος καί ῥάβδος ὁ ἀνάπαλιν · ὁ μέν ῥάβδος εὐδία εἰμί σημαντικός , ὁ οεʹ πκρήλιος ὑετός . καί ὁ αἰτία πρόδηλος . εἰμί γάρ μανός νέφος χρεία εἰς γένεσις καί οὖον πυκνός , δῆλος ὅτι πολύς ἀτμίς εἰμί ἐν αὐτός περιέχω μένω · ἐπί δέ ὁ παρήλιος πολύς εἰμί πυκνότης ὁ νέφος ὕδωρ περί - οὐσία δηλόω , ὑπό ὅς καί ὁ πύκνωσις . ἀλλά ἐπεί ὁ τρόπος ὁ παρήλιος καί ῥάβδος ὁ σύστασις μανθάνω , φέρω καί ὁ τόπος , ἐν ὅς συνίστημι δύναμαι , πολυπραγμονώ κατακολουθέω ὁ λέγω . γίγνομαι οὖν ὁ ῥάβδος καί ὁ παρήλιος οὔτε κατά διάμετρος ὅστε κατά κάθετος . κτάομαι διάμετρος γάρ οὖον γίγνομαι διά ὁ μή δύναμαι ἀπό τοσοῦτος ἀνακλάω ὁ ὄψις · ἀλλά μήv οὐδέ κατά κάθετος διά ὁ λύω ὁ ὁ νέφος σύστασις . I καί πῶς ἐπί ὁ Ἶρις κατά διάμετρος ἰά ἀνάκλασις λέγω γίγνομαι ; ἢ ῥητέος , ὅτι ἐπί μέν ὁ Ἶρις πολύς καί πυκνός ὁ νέφος ἤ2 ἐπί παρήλιος , καί οὗτος κατά διάμετρος ὁ ἀνάκλασις γίγνομαι . ὁπότε δέ καί κατά διάμετρος γίγνομαι , μέλλω ἶρις φαίνω καί οὐδείς οὗτος . ὁμοίως καί ἐπί ὁ ἅλως πλείων εἰμί ὁ σύστασις ὁ νέγους καί κατά κάθετος αὐτός συνίστημι . ὁ γάρ σύστασις ὁ νέφος ἢ πολύς εἰμί καί κατά κάθετος καί γίγνομαι ἅλως , ὁ πολύς καί κατά διάμετρος καί γίγνομαι ἶρις ἤ ἐν ἑκάτερος ὀλίγος . καί εἰμί ἐν ἑκάτερος ὀλίγος , ἢ λεπτός καί διασπάω - Σμένη καί ποιέω ὁ ῥάβδος , ὁ παχύς καί συναθροίζω καί ποιέω ὁ παρήλιος . ἀλλά μήv οὐδέ ἐν ὁ προηγούμενος ἢ ἕπομαι ὁ ἥλιος γίγνομαι ὁ ῥάβδος ὁ ὁ παρήλιος . ἐν μέν γάρ ὁ προηγούμενος οὖον γίγνομαι διά καταλαμβάνω ὑπό ὁ ἥλιος , οὔτε δέ ἐν ὁ ἕπομαι διά ὁ ἀφίστημι αὐτός ὁ ἥλιος , ἀλλά ἐν ὁ πλκγίοις . τουτέστιν ἐν ὁ βόρειος καί εἰμί ὁ νότιος · καί οὔτε πόρρω πάνυ διά ὁ ἀπό μικρός ἔνοπτρον μή δύναμαι ἀνακλάω ὁ ὄψις μικρός δέ ἐπί οὗτος ὁ κάτοπτρον οπτρα ἀνάλογος φημί ) , οὔτε μήv ἐγγύς διά ὁ φθάνω ἰάλλω , ἀλλά ἀπό σύμμετρος διάστημα , ὡς εἄν μᾶλλον ὁ ὄψις ἐκεῖ ἀντιλαμβάνω . γίγνομαι οεʹ καί πρός ὁ ἀνατολικός δρίζοντι καί πρός ὁ δυτικός ῷ , οὐκέτι δέ καί ἐν ὁ μεσουράνημα . καί ὁ αἰτία πρόδηλος . πρός γάρ ὁ δρίζοντι εἰμί ὁ ἥλιος , τουτέστι πρός ἀνατολή ἢ δυσμή , ὡς διά στενός πρός ὁ γῆ φέρω ὁ ὄψις καί δοκέω συγκροτέω καί μᾶλλον ἀντιλαμβάνω . καί διά ὁ τοιοῦτος αἴτιος καί καί αῖ διόπτρα ὑπό ὁ μηχανικός ἐπινοέω , ὡς εἄν διά στενός φέρω ὁ ὄψις ἐξιθύνω καί μή μένω περιπλανώμενος . πρός δέ μεσημβρία εἰμί ὁ ἡλ οὐ εἰς ὁ μεσουράνιος ὑπό αὐτός καλέω τόπος , * * διά ὁ ὑπό ὁ ἥλιος ἀμβλύνω ὁ ὄψις καί πρός οὗτος διαχέω ὁ ὄψις καί φέρω πεπλανημένως εἰς ἀχανίαν ὁ ἀκτίς χωρέω . καί οὗτος μέν περί παρήλιος καί ῥάβδος . ἐπί ὅς ὁ φιλόσοφος μετά ὁ πληρόω ὁ ἐν ὁ μετέωρος γίγνομαι πάθος ὑπό ὁ διττός ἀναθυμίασις μέτειμι καί ἐπί ὁ γίγνομαι πάθος ὑπό κατέχω ἐν ὁ γῆ ὁ δύο ἀναθυμίασις . καί μή ἀπορέω , πῶς Μετέωρα ὁ βιβλίον ἐπιγράφω , εἰμί γε ὁ ὑπό γῆ νῦν ποιέω λόγος . εἴρω γάρ ὁ σκοπός ὁ πραγματεία , ὅτι βούλομαι ὁ ἐκ ὁ δύο ἀναθυμίασις γίγνομαι παραδίδωμι , εἴτε ὑπό γῆ τυγχάνω εἴτε ἐν ὁ μετέωρος . καί διά οὗτος Μετέωρα ἐπιγράφω ὡς εἄν διττός ἀναθυμίασις ἐν ὁ μετέωρος τόπος θέω . οὗτος τοίνυν ὁ ἀναθυμίασις κατέχω δύο τις ποιός διαφορά . ὑπό μέν γάρ ὁ καπνώδης ἀνα - θυμίασις γίγνομαι ὁ καλέω ὑπό Ἀριστοτέλης ὀρυκτός , ὅσπερ εἰμί καί λιθώδης , καθάπερ ὤχρα καί θέω καί μίλτος καί ὁ τοιοῦτος · ὁ δέ ἐκ ὁ ἀτμιδώδης γίγνομαι μεταλλευτής , ὅσπερ καί χέω καί ἐλαύνω . εἰμί δέ ἐν ἑκάτερος καί ποιητικός αἴτιος καί ὑλικός . ἀλλά ἐν μέν ὁ ὀρυκτός ποιητικός μέν αἴτιος εἰμί ὁ θερμότης , ὑλικός δέ ὁ καπνώδης ἀναθυμίασις . οὐδείς οὖν ἐλαύνω · ὁ γάρ θερμός πήγνυμι ἐκεῖνος οὔτε χέω οὔτε ἐλαύνω - νω , ὥσπερ πάλιν ὁ ψυχρός πήγνυμι θερμός λύω · οἷος εἰμί ὁ μεταλλευτής , ὅσπερ ἐκ ὁ ἀτμιδώδης ἀναθυμίασις γίγνομαι . διό καί ἐπί οὗτος πάλιν ποιητικός μέν αἴτιος εἰμί ὁ ψῦξις , ὑλικός δέ ὁ ἀτμός . οὐ ἀναλύω γάρ , εἰμί μή εἰμί ὑγρότης τις ὁ ὁ τῆξις ἀναδέχομαι . ὁ γάρ ἔλαιον οὖον πήγνυμι ὑπό ψῦξις , ἀλλά παχύνω διά ὁ ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ἀερώδης οὐσία . ὁ μέν οὖν Ἀριστοτέλης πήγνυμι ἀτμός δοξάζω γίγνομαι ὁ μέταλλον , ὁ μέντοι Πλάτων ἐν Τίμαιος πῆξις ὕδωρ ὑπό ψῦξις . καί δοκέω διαφωνέω πρός ἀλλήλων ὁ φιλόσοφος , οὖον διαφωνέω δέ · καί γάρ ὁ ἀτμός ὕδωρ εἰμί τρόπος τις · εἰμί γάρ ὁ ἀτμός μεταξύ ἀήρ τε καί ὕδωρ . κατά οὖν ὁ ὑδατώδης γίγνομαι ὁ πῆξις καίω οὗτος ὁ μέταλλον . καί πάλιν ὕδωρ εἰμί κατά Ἀριστοτέλης ὁ πήγνυμι · οὗτος οὖν καί ὁ Πλάτος ἀφοράω πῆξις ὕδωρ φημί ὁ μέταλλον . οὗτος μέν οὖν δείκνυμι συμφωνέω ὁ φιλόσοφος . περί δέ ὁ μέταλλον , οἷος χαλκός , σίδηρος , μόλυβδος , χρυσός , οὗτος λέγω , ὅτι ἐπί ὅς εἰμί μέρος τίς γεώδης μίγνυμι , ἀτμιδώδης ἐκεῖνος Ἰώ καί καίω . ὁ γοῦν σίδηρος μᾶλλον Ἰώ καί καίω ὡς ἄν ἐκ ὁ ἀτμίς παχύς ὗσις πήγνυμι . ἔτι δέ μικρός ὁ χαλκός διά ὁ μᾶλλον ὁ σίδηρος ἔχω ὁ ὑγρός . καί ὁ κασσίτερος δέ πάλιν μικρός Ἰώ καί καίω . ὁ μέντοι χρυσός ὡς ἄν ἀπό ὕδωρ καθαρός ἀτμιδώδης ὁ πῆξις κτάομαι οὔτε ἰόομαι οὔτε φθείρω οὔτε καίω . διά γάρ οὗτος ὁ αἴτιος καί βαρύς εἰμί ὁ ἄλλος ὡς εἄν ἀπό καθαρός ἀτμίς ὁ πῆξις ἀναδέχομαι · ἐκ πολύς γάρ ἀτμίς εἰς εἷς συνάγω καί πιλέω γίγνομαι ὁ χρυσός , καί διά οὗτος βαρύς εἰμί . καί οὗτος μέν καθολικός περί μέταλλον παραδίδωμι ὁ Ἀριστοτέλης ὑπισχνέομαι καί ἴδιος γράφω . οὐ γράφω δέ , ὅσος ἐγώ καί ὁ πρό · ἐγώ οἶδα · ὁ μέντοι οὗτος μαθητής Θεόφραστος γράφω ἴδιος περί ἕκαστος μέταλλον . ὦ ἰστέον δέ καί οὗτος , ὅτι ὁ θεῖος Πρόκλος ἐν ὁ εἰς Τίμαιον ὑπόμνημα ἀνάγω ὁ μέταλλον εἰς ὁ ἑπτά πλανάω λέγω ἀνάκειμαι ὁ μέν μόλυβδος ὁ Κρόνος διά ὁ βαρύς καί στυγνός καί ψυχρός , ὁ δέ ἤλεκτρον ὁ Ζεύς διά ὁ εὔκρατος καί ζωογόνος ὁ ἀστήρ · ὁμοίως δέ καί ὁ μίγμα · ὁ δέ μίγμα τίμιος εἰμί χρυσός καί εὔκρατος . ὁ δέ Ἄρης ὁ σίδηρος διά ὁ τμητικός καί ὀξύς · ἥλιος δέ ὁ χρυσός ὡσανεί πηγή φάος ότητι · Ἀφροδίτη δέ ὁ χαλκός διά ὁ ἀνθηρός καί ὅτι πλησίος εἰμί ὁ ἥλιος , ὥσπερ καί ὁ χαλκός ὁ χρυσός · Ἑρμῆς δέ ὁ κασσίτερος διά ὁ διαφανής καί στιλπνός , ἅμα δέ καί διά ὁ πλησίος εἰμί ὁ σελήνη , ὥσπερ ὁ κασσίτερος ὁ ἄργυρος · ὁ δέ σελήνη ὁ ἄργυρος , ἐπεί καί ὁ ἄργυρος παρά χρυσός τίθημι δοκέω καταλάμπω ὑπό ὁ χρυσός καί φωτεινός γίγνομαι , ὥσπερ ὁ σελήνη ὑπό ὁ ἥλιος καταλάμπω . οὗτος καί περί μέταλλον , ἐν ὅς συμπληρόω ὁ πάρειμι θεωρία ἅμα ὁ πάρειμι λόγος . p . 377a29 οὗτος δέ ὁ αἴτιος ὑποληπτέον καί περί παρήλιος καί ῥάβδος . Ποίας ; ἢ δηλονότι ὁ ἀνάκλασις . p . 377a30 γίγνομαι γάρ παρήλιος μέν ἀνακλάω ὁ ὄψις πρός ὁ ἥλιος , ῥάβδος δέ διά ὁ προσπίπτω τοιοῦτος εἰμί ὁ ὄψις , οἷος εἶπον ἀεί γίγνομαι πρός ὁ ἥλιος . αὖς δέ ῥάβδος γίγνομαι οὖον ὁ πρός ὁ ἥλιος ἀνάκλασις , ἀλλά ὁ πρός ἕτερος νέφος λευκός , τουτέστιν ὑπό ὁ ἥλιος λεπτύνω , ὥσπερ ἐπί ὁ νέφος αὐτός εἰς παράδειγμα φέρω ὁ ὁράω διά ὕδωρ . εἰμί μέν γάρ ἄντικρυς ὁ νέφος θεάομαι , οὐ * * * ὁράω ῥάβδος ἰριοειδής ἐν ὁ νέφος . ὁ αὐτός οὖν ἀναλογία καί ἐπί ὁ ἐν ὁ μετάρσιος ῥάβδος φυλάσσω , ὡς καί Χωρὶς ἥλιος γίγνομαι . p . 377b4 γίγνομαι δέ οὗτος , ὅταν ἀνώμαλος εἰμί ὁ νέφος σύστασις . ὁράω , πῶς ὁ ἀνωμαλία ὁ νέφος αἰτιάομαι ἐπί ὁ ῥάβδος . διά οὗτος γάρ καί ποικίλος χρῶμα γίγνομαι , διά ὁ τις μέν αὐτός εἰμί πυκνός , τις δέ μανός , καί ἄλλος ἔτι μανός , ὡς λευκόν εἰμί . εἰμί μέν γάρ πρός μέλας νέφος προσπίπτω ὁ ὄψις ἀνακλάω πρός λευκός μή διά πολύς ἀχλυώδης ἀήρ , γίγνομαι Φοινικοῦς χρῶμα · εἰμί δέ διά πλείων ἀχλύς , πράσινος · ἐκ δέ ὁ οὗτος κρᾶσις ὁ ξανθός · εἰμί δέ εἰμί πλείων ἀχλύς , ὁ ἁλουργός . p . 377b11 διαφέρω γάρ οὐδείς διά τοιοῦτος ὁράω ἢ ἀπό τοιοῦτος . Oὐδὲν διαφέρω ἢ ἀπό νέφος ὁράω ὁ ἰριοειδής χρῶμα ἢ διά νέφος . διά μέν νέφος , ἵνα εἶπον ὁ ἐν ὁ μετάρσιος φαντασία ὁ ῥάβδος · ἀπό δέ νεύω ὁ ἐν ὕδωρ , ὅταν κατά ἀνάκλασις ὁ ἀπό ὁ ὕδωρ ὁράω . ὁ μέν γάρ ὁμαλότης ὁ ἔνοπτρον ποιέω χροιά εἷς · διά δέ ὁ ὁμαλότης ὁ νέφος φαίνω μονόχρους ὁ παρήλιος · διά δέ ὁ στερεός καί πυκνός ἀθρόος ὁ ὄψις ἀνακλάω καί ἀκριβῶς ὁ ἰριοειδής χρῶμα ἀντιλαμβάνω · καί διά οὗτος λευκός ὁράω . p . 377b23 Ζεύς δέ οὗτος μᾶλλον ὕδωρ σημεῖον ὁ παρήλιος ὁ ῥάβδος . Ζεύς ποῖος αἴτιος ; ἐπεί ἐπί παχύς καί σκληρός · νέφος γίγνομαι , ὡς δηλόω ὁ ῥωμαλέος ἀνάκλασις . ἀεί δέ ὁ παχύς νέφος ὁ λεπτός μᾶλλον ἐπιτηδείως ἔχω πρός γένεσις ὕδωρ . p . 377b 26 ὁ δέ νότιος ὁ βόρειος μᾶλλον , ὅτι μᾶλλον ὁ νότιος ἀήρ εἰς ὕδωρ μεταβάλλω ὁ πρός ἄρκτος . ὁ νότιος δέ παρήλιος μάλα εἰμί ὕδωρ σημαντικός . Νότιον δέ λέγω οὖον ὁ θέσις , ἀλλά ὁ ὑπό νότιος π(??0ευματη γίγνομαι . οὗτος γάρ ὠθέω ὁ νέφος πρός ἄρκτος , ἐκεῖ ψυχ(??)μενα καί παχύς ἐπιτήδεικ γίγνομαι πρός ὕδωρ , μετά ὅς γε ἐν ὁ νότος οὐ εὐχερής · † συνίστημι γάρ ὁ ἥλιος διά ὁ θερμ(??)τητα ὁ κλίμα · διαλύω γάρ ὁ νέφος , διά ὅς γίγνομαι ὁ φαντασία ὁ τοιοῦτος . p . 378a12 ὅσα μέν οὖν ἔργον συμβαίνω παρέρχομαι ὁ ἔκκρισις ἐν ὁ τόπος ὁ ὑπέρ γῆ , ἔχω εἰμί τοσοῦτος · ἐνταῦθα ὁ συμπέρασμα ὁ ἐν ἰός μετάρσιος τόπος γίγνομαι ὑπό ὁ διττός ἀναθυμίασις . λοιπός διαλέγω καί περί ὁ γίγνομαι ὑπό αὐτός ὑπό γῆ κρατέω καί μή διαφορέω . προστίθημι δέ ὁ σχεδόν ἢ διά φιλοσοφία εὐλάβεια ἢ διά ὁ μή πᾶς εἴρω ὁ σχῆμα ὁ κοσμητής . p . 378a21 ὁ μέν ἐν ξηρός ἀναθυμίασις ἐκπυρόω ποιέω ὁ ὀρυκτός πᾶς , οἷος λίθος τε γένος καί ὅσος τηκτός , καί σανδαράκη καί ὤχρα καί μίλτος καί θέω καί ὁ ἄλλος ὁ τοιοῦτος . ὁ καπνώδης ἀναθυμίασις ἐκπυρόω καί περιφρύσσω ποιέω πᾶς ὁ λιθώδης , οἷος κρύσταλλος ἢ ἄλλος λίθος τις · ποιέω δέ καί ὁ νῦν λέγω , ὅσπερ βούλομαι τήκω . διά γάρ ὅς εἶπον , ὅτι ποιέω λίθος γένος ὁ ἄτηκτος , ποιέω δέ καί σανδαράκη καί ὁ λοιπός , δῆλος εἰμί ἐνδίδωμι ὁ λόγος ὡς τήκω αὐτός . ἀλλά ὁ μέν θέω οἶδα τήκω , περί δέ ὁ ἄλλος ζητητέος . μῆτις δέ ἀπορέω , πῶς οὗτος ὁ καπνώδης ἀναθυμίασις εἰμί τήκω . συνάγω γάρ ὑπό ψῦξις αὐτός πήγνυμι · λέγω γάρ , ὅτι ὁ μέταλλον χέω , οὗτος δέ τήκω · καί ἴσως κατά ὁ συνεκτικός αὐτός ὑγρότης τήκω . p . 378a24 Toj δέ πλεῖστος ὁ ὀρυκτός ὁ μέν κονία κεχρωματίζομαι , ὁ δέ λίθος ἐκ τοιοῦτος γίγνομαι σύστασις , οἷος ὁ κιννάβαρι . ὁ πλεῖστος , φημί , ὁ ὀρυκτός εἰμί κονία κεχρωματίζομαι ἀντί ὁ κονιώδης χρώζω , οἷος μίλτος καί ὤχρα · ψαμμώδης γάρ εἰμί καί εὐδιάλυτος , ὥσπερ κόνις . τις δέ λιθώδης εἰμί , ὥσπερ ὁ κιννάβαρι , ὅσπερ εἰμί ἐρυθρός καί λιθώδης · ὡς ὁράω καί ἄλλος τις χρώζω λίθος , ὅς ὁ μέν σύστασις ἐκ ὁ καπνώδης ἀναθυμίασις γίγνομαι , ὁ δέ χρῶμα αὐτός ἐκ ὁ ἀναθυμιάω τόπος . τόπος . | p . 378a 20 ὁ ἀναθυμίασις ὁ ἀτμιδώδης , ὅσος μεταλλεύω , καί εἰμί χυτός ἢ ἐλατός , οἶος σίδηρος , χρυσός , χαλκός καί ὁ τοιοῦτος . Ti φημί ; ὅτι ὁ ἀτμιδώδης ἀναθυμίασις ἐγκατακλείω ὁ γῆ καί μάλιστα ὅταν ἐν λιθώδης μέρος καί ψυχρός ὁ γῆ ἀποκλείω , πήγνυμι τε καί ποιέω ὁ μέταλλον . καί διά οὗτος οὗτος θερμός λύω ὡς ὑπό ψῦξις πήγνυμι . μέγας δέ τεκμήριον ὁ ὑπό ψῦξις ἀναπήγνυμι ὁ ἐν κατάψυχρος τόπος γίγνομαι ὁ τοιοῦτος μέταλλον . p . 378a31 οἷος δρόσος ἢ πάχνη , ὅταν ἀποκρίνω . ἐνταῦθα δέ καί πρίν ἀποκρίνω γεννάω οὗτος . οὗτος , ὥσπερ ἐν ὁ ὑπέρ γῆ χωρίον πάχνη καί κρύσταλλος , ὅταν ἀποκρίνω ἀτμιδώδης ἀναθυμίασις ἀπό ὁ πρός γῆ εἰς ὁ ὑπέρ γῆ τόπος . καί πῆξις εὐθύς δέχομαι ποιέω πάχνη , μεταβάλλω δέ ποιέω δρόσος , μεταβάλλω δέ καί πήγνυμι ποιέω κρύσταλλος , μήπω δέ ἀποκρίνω , ἀλλά ἔτι ὑπό γῆ εἰμί καί πήγνυμι ὑπό ψῦξις ποιέω ὁ μέταλλον . ἀπορέω δέ † αὐτός τις ὡς μή δήω ἐξηγέομαι . οὔτε γάρ ὥσπερ ὁ κρύσταλλος πήγνυμι , οὗτος καί ὁ μέταλλον λέγω . ὁ γάρ Ἀριστοτέλης κάτειμι λέγω , ὅτι μήπω ὁ ἀτμιδώδης ἀναθυμίασις μεταβάλλω πήγνυμι καί ποιέω ὁ μέταλλον · ὁ δέ κρύσταλλος μετά ὁ μεταβάλλω αὐτός γίγνομαι . † καλῶς δέ ἄτοπος ἀπό ὁ ὁ μέταλλον ὁ πλεῖστος καίω - ἕπομαι καί Ιούνιος διά ὁ μετέχω γεώδης οὐσία , ὅστις εἰμί αὐτός ἀπό ὁ καπνώδης ἀναθυμίασις . οὗτος δέ ὁ γεώδης οὐσία χωρίζω ὁ ἀτμιδώδης ἐπί κρύσταλλος καί πάχνη . καλός οὖν ἐξηγέομαι ὁ μέγας φεῖ - λόσοφος εἴρω , ὅτι ἐξέρχομαι πρός ἀλλήλων ὁ ἀναθυμίασις ἀπό ὁ ὑπό γῆ εἰς ὁ ὑπέρ γῆ . καί εἰμί κατακράτησις ὁ ψῦξις , τηνικαῦτα ἀποκρίνω ὁ καπνώδης ἐκ ὁ ἀτμιδώδης καί ἐάω αὐτός ὥσπερ τίς ἄχθος . καί οὗτος μέν ἀναχωρέω · ὁ δέ ἀτμίς , εἰμί μέν πήγνυμι πρό ὁ μεταβάλλω εἰς ὕδωρ , ποιέω πάχνη · εἰμί δέ μεταβάλλω , ποιέω δρόσος · εἰμί δέ μεταβάλλω καί πήγνυμι , ποιέω κρύσταλλος . ἐπί δέ ὁ μέταλλον ὑπό γῆ εἰμί ὁ δύο ἀναθυμίασις γίγνομαι ὁ μέταλλον ἐπιπήγνυμι ὁ ἀτμιδώδης ἀναθυμίασις πρίνη ἀποκρίνω ἀπό αὐτός ὁ καπνώδης ἀναθυμίασις . ἐντεῦθεν ὁ καίω καί ἰόομαι ἔχω ὁ μέταλλον . p . 378a32 Διὸ εἰμί ὡς ὕδωρ οὗτος , εἰμί δέ ὡς οὖον . δύναμις μέν γάρ ὁ ὕλη ὕδωρ , εἰμί δέ οὐκέτι , οὐδέ ἐκ ὕδωρ γίγνομαι διά ὁ βάθος . οὗτος εἰμί , ὅσπερ ἐν ὁ θεωρία λέγω , ὅτι ὁ μέν Πλάτος πῆξις ὕδωρ λέγω εἰμί ὁ μέταλλον , ὁ δέ Ἀριστοτέλης πῆξις ἀτμός . τίς γάρ φημί ; ὅτι κατά τίς μέν ὕδωρ πῆξις εἰμί οὗτος , κτάομαι τίς δέ οὖον . καθό μέν γάρ καί ὁ ἀτμός ὁ πήγνυμι ἐκ ὕδωρ εἰμί , κατά οὗτος καί ὁ μέταλλον ὕδωρ εἰμί πήγνυμι ὑπό ψῦξις · καθό δέ ἄντικρυς , ὕδωρ εἰμί , ἀλλά δύναμις ὕδωρ , λεπτομερής ὁ ἐνέργεια ὕδωρ · ἀτμός γάρ εἰμί μήπω μεταβάλλω εἰς ὕδωρ διά τις περίστασις . καί οὗτος οὐ εἰμί ὕδωρ πῆξις , ἀλλά ἀτμός , ὥσπερ ὁ χυμός . οὐ εἰμί ὁ μέταλλον ἐκ ὕδωρ ἤδη ἀπό ὁ ἀτμός μεταβάλλω εἰς ὕδωρ διά τις αἴτιος , ὥσπερ ἐπί χυμός γίγνομαι καί γάρ ἐπί ὁ χυμός μεταβάλλω οἷος ἀτμός εἰς ὕδωρ . καί μετά ὁ γίγνομαι ὕδωρ τηνικαῦτα ἐπιγίγνομαι τις ἰδιότης ποιός - τήτη ὁ ὑγρός , καί γίγνομαι χυμός πρότερος οὖον χυμός ὑπάρχω . οὐ οὕτως ἐν γίγνομαι ἐνταῦθα . p . 378b2 ἀλλά πρίν γίγνομαι πήγνυμι ὁ ἀναθυμίασις ἕκαστος οὗτος . ἀλλά πρίν εἰς ὕδωρ μεταβάλλω ὁ ἀτμίς πήγνυμι καί ποιέω ἕκαστος ὁ μέταλλον . p . 378b3 Διὸ καί πυρόω πᾶς καί γῆ ἔχω · ξηρός γάρ ἔχω ἀναθυμίασις . ὅτι γάρ μήπω μεταβάλλω ὁ ἀτμός εἰς ὕδωρ πήγνυμι καί ποιέω ὁ μέταλλον , δῆλος ἐκ ὁ ἔχω αὐτός γεώδης καί χέω ἐκ πύρωσις πρός κάθαρσις . ὁ δέ γεώδης οὐ ἄλλοθεν ἔχω εἰμί μή ἐκ ὁ συμμείγνυμι ὁ ἀτμός καπνώδης ἀναθυμίασις . οὐ ἄν δέ αὐτός συμμείγνυμι ἤδη μεταβάλλω εἰς ὕδωρ · ἐν γάρ ὁ εἰς ὕδωρ μεταβολή ὁ ἀτμός χωρίζω ἀπό αὐτός ὁ καπνώδης ἀναθυμίασις . p . 378b4 ὁ δέ χρυσός μόνος οὖον πυρόω . ἀντί ὁ οὖον καίω διά ὁ μή ἔχω συμμείγνυμι καπνώδης ἀναθυμίασις ὁ ἀτμός ἐν ὁ οὗτος γένεσις , ἀλλά εἰμί ἀπό καθαρός ὕλη . καί ὅτι οὗτος ἀληθής , * ἀπό ὁ χωρίον , ἐν ὅς γίγνομαι · περί γάρ ὁ Πακτωλός . καθαρός γάρ καί ἄθολος εἰμί οὗτος ὁ χωρίον · διό οὔτε ἰόομαι οὔτε φθείρω .