oenomaus.fragmenta 12
Ἐπεὶ δὲ οὐ μόνους ποιητὰς ἤδη δὲ καὶ πύκτας καὶ ἀθλητὰς ὁ θαυμάσιος θεὸς διὰ τῶν οἰκείων χρησμῶν ἐξεθέωσεν , εἰκότως μοι δοκεῖ καὶ ταῦτα ἀπελέγχειν ὁ δεδηλωμένος τούτοις τοῖς ῥήμασιν · Ὦ εἰδὼς ψάμμου τ’ ἀριθμόν , καὶ μέτρα θαλάσσης , καὶ κωφοῦ ξυνιείς , καὶ μὴ λαλέοντος ἀκούων . Εἴθε ὤφελες τὰ μὲν τοιαῦτα πάντα ἀγνοεῖν , ἐκεῖνο δὲ εἰδέναι , ὅτι ἡ πυκτικὴ τῆς λακτιστικῆς οὐδὲν διαφέρει , ἵν’ ἢ καὶ τοὺς ὄνους ἀπηθανάτους , ἢ μηδὲ Κλεομήδην πύκτην Ἀστυπαλαιέα , λέγων οὕτως · Ὕστατος Ἡρώων Κλεομήδης Ἀστυπαλαιεύς , ὃν θυσίαις τιμᾶθ’ ὡς οὐκ ἔτι θνητὸν ἐόντα . Διὰ τί γάρ , ὦ πάτριε τῶν Ἑλλήνων ἐξηγητά , ὥς σε καλεῖ Πλάτων , ἐθέωσας τὸν ἄνδρα τοῦτον ; Ἢ ὅτι Ὀλυμπίασι πληγῇ μιᾷ πατάξας τὸν ἀνταγωνιστὴν ἀνέῳξε τὴν πλευρὰν αὐτοῦ , καὶ ἐμβαλὼν τὴν χεῖρα ἐλάβετο τοῦ πνεύμονος ; Ἄπολλον , ἀξιοθέου ἔργου · ἢ οὐ μόνον , ἀλλὰ καὶ ὅτι προστιμηθεὶς τεσσάρων ταλάντων ζημίαν ἐπὶ τούτῳ οὐχ ὑπέστη , ἀλλ’ ὑπ’ ἀχθηδόνος καὶ βαρυθυμίας ἐνήρεισε τὸν θυμὸν τοῖς ἐν τῷ διδασκαλείῳ παισί , τὸν κίονα ὑφελκύσας , ὃς ἀνεῖχε τὴν στέγην ; Ἆρ’ , ὦ θεοποιέ , διὰ ταῦθ’ ὑμῖν ὁ Κλεομήδης τιμητέος ἐστίν ; Ἢ κἀκεῖνο προσθήσεις , τὸ ἕτερον δεῖγμα τῆς ἐκείνου ἀνδρείας ἅμα καὶ θεοφιλίας , ὅτι δὴ ἐμβὰς εἰς ἱερὸν κιβώτιον , καὶ τὸ πῶμα ἐπαγόμενος , ἄληπτος ἐγένετο τοῖς διώκουσι , πειρωμένοις αὐτὸν ἐξελκύσαι ; Ὦ Κλεόμηδες , ἆρα ἥρως οὐκ ἔτι θνητός ; οἷα τὰ μηχανήματα ὑπὲρ ἀθανασίας ἐξεῦρες . ᾜσθοντο γοῦν εὐθέως οἱ θεοὶ τῆς ἀγαθουργίας , καὶ ἀνηρείψαντό σε · ὥσπερ οἱ τοῦ Ὁμήρου τὸν Γανυμήδην · ἀλλὰ τὸν μὲν ἐπὶ τῷ κάλλει , σὲ δὲ ἐπὶ τῇ ἰσχύϊ , καὶ τῆς ἰσχύος τῇ χρήσει τῇ ἀγαθῇ . Εἴθε οὖν , ὦ μάντι , ὡς ἔφην , ἐάσας τὴν ψάμμον καὶ τὴν ἅλμην , ἀντ’ αὐτῶν ἐξέμαθες , ὁπόσου ἄξιόν ἐστιν ἡ πυκτική , ἵνα καὶ τοὺς πύκτας ὄνους θεοὺς ἐνόμιζες , καὶ τοὺς ὀνάγρους τῶν θεῶν τοὺς ἀρίστους · καὶ ἦν ἄν τι οἰκεῖον λόγιον ἐπ’ ἀποθανόντι ὀνάγρῳ μᾶλλον , ἢ ἐπὶ τῷ σῷ πύκτῃ , Ἔξοχος ἀθανάτων ὄνος ἄγριος , οὐ Κλεομήδης , ὃν θυσίαις τιμᾶθ’ ὡς οὐκ ἔτι θνητὸν ἐόντα . Μὴ γὰρ δὴ θαυμάσῃς , εἰ καὶ ὄναγρος ἐπιδικάσεται ἀθανασίας , ἱκανῶς τὰ θεῖα παρεσκευασμένος · καὶ ἀκούσας μὴ ἀνασχέσθαι ἀλλ’ ἀπειλῆσαι καὶ αὐτὸν τὸν Κλεομήδην πατάξας εἰς τὸ βάραθρον ἐμβαλεῖν , καὶ οὐκ ἐπιτρέψειν αὐτῷ εἰς τὸν οὐρανὸν ἀναβῆναι . Εἶναι οὐκ ἐπιτρέψειν αὐτῷ εἰς τὸν οὐρανὸν ἀναβῆναι . Εἶναι γὰρ αὐτοῦ ἀξιώτερος αὐτῶν τῶν θείων δώρςν , ἅτε μήτε αὐτῷ μόνῳ ἕτοιμος ὢν μάχεσθαι , κἂν εἰ σιδηροῖς χρῷτο τοῖς ἱμᾶσιν , ἀλλὰ καὶ τῷ Θασίῳ πύκτῃ ἅμα ἀμφοτέροις , ὑπὲρ οὗ τοῦ ἀνδριάντος ἐχαλέπηναν οἱ θεοί , καὶ τὴν Θασίων γῆν ἄφορον εἰργάσαντο . Πιστεύομεν δὲ καὶ περὶ τούτου ουκ ἀνθρώπῳ , ἀλλὰ θεῷ τῷ αὐτῷ . Ἐξ ὧν ἐγὼ καὶ πάνυ κατενόησα , ὅτι θεῖόν τι ἄρα ἦν ἐπιτήδευμα ἡ πυκτική , τοὺς δὲ πολλοὺς καὶ οἰομένους εἶναι σοφοὺς ἐλελήθει · ἵν’ ἀφέμενοι τοῦ καλοὶ κἀγαθοὶ εἶναι ἤσκουν τὰ τοῦ Θασίου πύκτου · ᾧ ἀθανασίαν μέν , ὥσπερ Κλεομήδει , οὐκ ἔδωκαν , ἐφίλησαν δὲ μεγάλως οἱ θεοί . Οὕτω καὶ ὁ χάλκεος αὐτοῦ ἀνδριὰς ἔδειξέ τι ὑπὲρ τὰς τῶν ἄλλων ἀνθρώπων εἰκόνας , ἐπικατενεχθεὶς τῷ μαστιγοῦντι ἐχθρῷ , κατά τινα , ὡς ἔοικε , δαιμονίαν μέριμναν . Ἀλλ’ οἱ ἄφρονες Θάσιοι , καὶ θείων ἄπειροι πραγμάτων , ἠγανάκτησαν τε καὶ ἄγος ἐπεκάλεσαν τῷ ἀνδριάντι , καὶ δίκην εἰσεπράξαντο , καὶ καταδῦσαι ἐτόλμησαν εἰς τὴν θάλασσαν . Οὐ μὴν διέφυγόν γε οἱ Θάσιοι , ἀλλ’ οἱ θεοὶ ἔδειξαν ἡλίκον κακὸν ὑπ’ αὐτῶν ἐτολμήθη , λιμὸν ἐπιπέμψαντες τὸν τῆς θείας δίκης διάκονον , ὃς ἐδίδαξε μόλις αὐτοὺς τὰ τῶν θεῶν βουλεύματα , ὅ τι φιλανθρωπότατος θεῶν σὺ τῷ οἰκείῳ τρόπῳ τὴν βοήθειαν αὐτοῖς ἔπεμψας , οὐκ ἐπιτρέψειν αὐτῷ εἰς τὸν οὐρανὸν ἀναβῆναι . Εἶναι λέγων , Εἰς πάτρην φυγάδας κατάγων Δήμητραν ἀμήσεις . Ἀλλ’ οἱ ἀβέλτεροι πάλιν τοὺς φεύγοντας ἀνθρώπους ᾤοντο ὅτι δεῖ αὐτοὺς κατακαλεῖν · κακῶς εἰδότες . Τί γὰρ δὴ καὶ μέλει τοῖς ἀφιλανθρωποτάτοις θεοῖς ἀνθρώπων κατακαλουμένων , ὅσονπερ ἀνδριάντων . Ἀμέλει οὐδὲν ἂν ἐπὶ τούτῳ ὠφελήθη ἡ γῆ ὥστε παύσασθαι νοσοῦσα , εἰ μὴ τῶν σοφῶν καὶ ἐπισταμένων τις τὸν θεῖον νοῦν συνῆκε φυγάδα εἶναι τὸν καταπεποντωμένον ἀνδριάντα . Καὶ ἦν οὕτως . Ἅμα γὰρ ἀνεστάθη , καὶ εὐθὺς ἡ μὲν γῆ ἀνέθαλλεν , οἱ δὲ ἐκόμων Δήμητρι λοιπόν . Πῶς οὖν οὐ τεκμήρια ταῦτά εἰσιν ἐναργῆ τῆς θεοπρεποῦς ἀθλητικῆς , ὅτι ἐστὶ θεοτίμητος ; Καὶ γὰρ καὶ ἐπὶ πεντάθλου ἀνδριάντι ὑβρισμένῳ ἐμήνισαν οἱ θεοί , καὶ Λοκροὶ ἐπείνησαν διὰ τοῦτο , ὥσπερ Θάσιοι , ἕως αὐτοὺς ἰάσατο λόγιον σὸν ἔχον οὕτως · Ἐν τιμῇ τὸν ἄτιμον ἔχων , τότε γαῖαν ἆρώσις . Οὐδὲ γὰρ Λοκροὶ ᾔσθοντο θείας διανοίας πρότερον , ἤ σε αὐτοῖς τούτου πρόξενον γενέσθαι . Ἀλλ’ Εὐθυκλέα τὸν πένταθλον ἐνέβαλον εἰς εἱρκτήν , αἰτιασάμενοι αὐτὸν ἐπὶ τῇ πατρίδι εἰληφέναι δῶρα · καὶ οὐ μόνον τοῦτο , ἀλλὰ καὶ ἀποθανόντος καὶ οὗτοι εἰς τὰς εἰκόνας ἐξύβριζον , ἕως οἱ θεοὶ οὐκ ἀνασχόμενοι τῶν γιγνομένων ἐπαφῆκαν αὐτοῖς τὸν κράτιστον λιμόν · καὶ ὑπὸ τοῦ λιμοῦ διώλοντο ἄν , εἰ μὴ ἡ παρὰ σοῦ ἦλθε βοήθεια , λέγουσα ὅτι δεῖ αὐτοὺς τιμᾶν ἄνδρας πεφατνευμένους , οὓς οἱ θεοὶ φιλοῦσιν οὐχ ἧττον , ἢ οὓς οἱ ἀλφιτοποιοὶ πιαίνουσι βοῦς , δι’ ὧν ὑμᾶς οἱ ἄνθρωποι ἐνίοτε θύοντες πείθουσιν · οὐχ ἧττον ἴσως ἀλλὰ καὶ πολὺ μᾶλλον παχέων βοῶν οἱ παχεῖς ἄνθρωποι εὐφραίνουσιν ὑμᾶς οὕτως , ὥστε ἐνίοτε ὅλῃ πόλει καὶ ὅλῳ ἔθνει ὀργίζεσθαι , ἑνὸς ἢ δυοῖν ἀδικούντων ταῦτα τὰ θρέμματα . Ὡς δὴ ὤφελες , ὦ μάντι , ἀλείπτης ἡμῖν ἀντὶ μάντεως γενέσθαι , ἢ καὶ μάντις ἅμα καὶ ἀλείπτης , ἵν’ ἦν ὥσπερ χρηστήριον Δελφικόν , οὕτω καὶ γυμναστήριον . Καὶ γὰρ οὐδ’ ἀλλότριον ἦν ἀγῶνος Πυθικοῦ Πυθικὸν εἶναι καὶ τὸ γυμναστήριον .
Lemmas: ἐπεί δέ οὖον μόνος ποιητής ἤδη δέ καί πύκτης καί ἀθλητής ὁ θαυμάσιος θεός διά ὁ οἰκέω χρησμός ἐξαθεόω , εἰκότως ἐγώ δοκέω καί οὗτος ἀπελέγχω ὁ δηλόω οὗτος ὁ ῥῆμα · ὦ εἰδοί ψάμμος τε ἀριθμός , καί μέτρον θάλασσα , καί κωφός συνίημι , καί μή λαλέω ἀκούω . εἴθε ὀφείλω ὁ μέν τοιοῦτος πᾶς ἀγνοέω , ἐκεῖνος δέ οἶδα , ὅτι ὁ πυκτικός ὁ λακτιστικός οὐδείς διαφέρω , ἵνα ἢ καί ὁ ὄνος ἀπηθανάτους , ἢ μηδέ Κλεομήδης πύκτης Ἀστυπαλαιεύς , λέγω οὕτως · ὕστερος Ἡρώ Κλεομήδης Ἀστυπαλαιεύς , ὅς θυσία τιμάω ὡς οὐ ἔτι θνητός εἰμί . Ζεύς τίς γάρ , εἰμί πάτριος ὁ Ἕλλην ἐξηγητής , ὅς σύ καλέω Πλάτων , θεός ὁ ἀνήρ οὗτος ; ἤ ὅτι Ὀλυμπία πλήσσω εἷς πατάσσω ὁ ἀνταγωνιστής ἀνοίγω ὁ πλευρά αὐτός , καί ἐμβάλλω ὁ χείρ λαμβάνω ὁ πνεύμων ; Ἀπόλλων , ἀξιόθεος ἔργον · ἢ οὖον μόνος , ἀλλά καί ὅτι προστιμάω τέσσαρες τάλαντον ζημία ἐπί οὗτος οὐ ὑφίστημι , ἀλλά ὑπό ἀχθηδών καί βαρυθυμία ἐνερείδω ὁ θυμός ὁ ἐν ὁ διδασκαλεῖον παῖς , ὁ κίων ὑφέλκω , ὅς ἀνέχω ὁ στέγη ; ἆρα , εἰμί θεοποιός , διά αὐτός σύ ὁ Κλεομήδης τιμητέος εἰμί ; ἤ ἐκεῖνος προστίθημι , ὁ ἕτερος δεῖγμα ὁ ἐκεῖνος ἀνδρεῖος ἅμα καί θεοφιλία , ὅτι δή ἐμβαίνω εἰς ἱερόν κιβώτιον , καί ὁ πῶμα ἐπάγω , ἄληπτος γίγνομαι ὁ διώκω , πειράω αὐτός ἐξέλκω ; ὦ Κλεομήδης , ἆρα ἥρως οὐ ἔτι θνητός ; οἷος ὁ μηχάνημα ὑπέρ ἀθανασία ἐξευρίσκω . αἰσθάνομαι γοῦν εὐθύς ὁ θεός ὁ αγαθουργία , καί ἀνερείπομαι σύ · ὥσπερ ὁ ὁ Ὅμηρος ὁ Γανυμήδης · ἀλλά ὁ μέν ἐπί ὁ κάλλος , σύ δέ ἐπί ὁ ἰσχύς , καί ὁ ἰσχύς ὁ χρῆσις ὁ ἀγαθός . εἴθε οὖν , εἰμί μάντις , ὡς φημί , ἐάω ὁ ψάμμος καί ὁ ἅλμη , ἀντί αὐτός ἐκμανθάνω , ὁπόσος ἄξιος εἰμί ὁ πυκτικός , ἵνα καί ὁ πύκτης ὄνος θεός νομίζω , καί ὁ ὄναγρος ὁ θεός ὁ ἀγαθός · καί εἰμί ἄν τίς οἰκέω λόγιος ἐπί ἀποθνῄσκω ὄναγρος μᾶλλον , ἢ ἐπί ὁ σός πύκτης , Ἔξοχος ἀθάνατος ὄνος ἄγριος , οὖον Κλεομήδης , ὅς θυσία τιμάω ὡς οὐ ἔτι θνητός εἰμί . μή γάρ δή θαυμάζω , εἰμί καί ὄναγρος ἐπιδικάζω ἀθανασία , ἱκανῶς ὁ θεῖον παρασκευάζω · καί ἀκούω μή ἀνέχω ἀλλά ἀπειλέω καί αὐτός ὁ Κλεομήδης πατάσσω εἰς ὁ βάραθρον ἐμβάλλω , καί οὐ ἐπιτρέπω αὐτός εἰς ὁ οὐρανός ἀναβαίνω . εἰμί οὐ ἐπιτρέπω αὐτός εἰς ὁ οὐρανός ἀναβαίνω . εἰμί γάρ αὐτός ἄξιος αὐτός ὁ θεῖον δώρςν , ἅτε μήτε αὐτός μόνος ἑτοῖμος εἰμί μάχομαι , κἀν εἰμί σιδήρεος χράω ὁ ἱμάς , ἀλλά καί ὁ Θάσιος πύκτης ἅμα ἀμφότερος , ὑπέρ ὅς ὁ ἀνδριάς χαλεπαίνω ὁ θεός , καί ὁ Θασίων γῆ ἄφορος ἐργάζομαι . πιστεύω δέ καί περί οὗτος οὐ ἄνθρωπος , ἀλλά θεός ὁ αὐτός . ἐς ὅς ἐγώ καί πάνυ κατανοέω , ὅτι θεῖος1 τίς ἄρα εἰμί ἐπιτήδευμα ὁ πυκτικός , ὁ δέ πολύς καί οἴομαι εἰμί σοφός λανθάνω · ἵνα ἀφίημι ὁ καλός ἀγαθός εἰμί ἀσκέω ὁ ὁ θάσιος πύκτης · ὅς ἀθανασία μέν , ὥσπερ Κλεομήδης , οὐ δίδωμι , φιλέω δέ μέγας ὁ θεός . οὕτως καί ὁ χάλκεος αὐτός ἀνδριάς δείκνυμι τίς ὑπέρ ὁ ὁ ἄλλος ἄνθρωπος εἰκών , ἐπικαταφέρω ὁ μαστιγέω ἐχθρός , κατά τις , ὡς ἔοικα , δαιμόνιος μέριμνα . ἀλλά ὁ ἄφρων Θάσιος , καί θεῖον ἤπειρος πρᾶγμα , ἀγανακτέω τε καί ἄγος ἐπικαλέω ὁ ἀνδριάς , καί δίκη εἰσπράσσω , καί καταδύω τολμάω εἰς ὁ θάλασσα . οὖον μήv διαφεύγω γε ὁ Θάσιος , ἀλλά ὁ θεός δείκνυμι ἡλίκος κακός ὑπό αὐτός τολμάω , λιμός ἐπιπέμπω ὁ ὁ θεῖος δίκη διάκονος , ὅς διδάσκω μόλις αὐτός ὁ ὁ θεός βούλευμα , ὅς τίς φιλάνθρωπος θεός σύ ὁ οἰκεῖος τρόπος ὁ βοήθεια αὐτός πέμπω , οὐ ἐπιτρέπω αὐτός εἰς ὁ οὐρανός ἀναβαίνω . εἰμί λέγω , εἰς φράτρα φυγάς κατάγω Δημήτηρ ἀμάω . ἀλλά ὁ ἀβέλτερος πάλιν ὁ φεύγω ἄνθρωπος οἴομαι ὅτι δεῖ αὐτός κατακαλέω · κακῶς οἶδα . τις γάρ δή καί μέλος ὁ ἀφιλάνθρωπος θεός ἄνθρωπος κατακαλέω , ὅσος ἀνδριάς . ἀμέλει οὐδείς εἄν ἐπί οὗτος ὠφελέω ὁ γῆ ὥστε παύω νοσέω , εἰμί μή ὁ σοφός καί ἐφίστημι τις ὁ θέω νόος συνίημι φυγάς εἰμί ὁ καταποντόω ἀνδριάς . καί εἰμί οὕτως . ἅμα γάρ ἀνίστημι , καί εὐθύς ὁ μέν γῆ ἀναθάλλω , ὁ δέ κομάω Δημήτηρ λοιπός . Πῶς οὖν οὖον τεκμήριον οὗτος εἰμί ἐναργής ὁ θεοπρεπής ἀθλητικός , ὅτι εἰμί θεοτίμητος ; καί γάρ καί ἐπί πένταθλον ἀνδριάς ὑβρίζω μηνίω ὁ θεός , καί Λοκροί πεινάω διά οὗτος , ὥσπερ Θάσιος , ἠώς αὐτός ἰάομαι λόγιος σός ἔχω οὕτως · ἐν τιμή ὁ ἄτιμος ἔχω , τότε γαῖα ἄρωσις . οὐδέ γάρ Λοκροί αἰσθάνομαι θεῖος διάνοια πρότερος , ἤ σύ αὐτός οὗτος Πρόξενος γίγνομαι . ἀλλά Εὐθυκλῆς ὁ πένταθλον ἐμβάλλω εἰς εἱρκτή , αἰτιάομαι αὐτός ἐπί ὁ πατρίς λαμβάνω Δῶρα · καί οὖον μόνος οὗτος , ἀλλά καί ἀποθνῄσκω καί οὗτος εἰς ὁ εἰκών ἐξυβρίζω , ἠώς ὁ θεός οὐ ἀνέχω ὁ γίγνομαι ἐπαφίημι αὐτός ὁ ἀγαθός λιμός · καί ὑπό ὁ λιμός διόλλυμι ἄν , εἰμί μή ὁ παρά σύ ἔρχομαι βοήθεια , λέγω ὅτι δεῖ αὐτός τιμάω ἀνήρ φατνεύω , ὅς ὁ θεός φιλέω οὐ κακός , ἢ ὅς ὁ ἀλφιτοποιός πιαίνω βοῦς , διά ὅς σύ ὁ ἄνθρωπος ἐνίοτε θύω πείθω · οὐ κακός ἴσως ἀλλά καί πολύς μᾶλλον παχύς βοῦς ὁ παχύς ἄνθρωπος εὐφραίνω σύ οὕτως , ὥστε ἐνίοτε ὅλος πόλις καί ὅλος ἔθνος ὀργίζω , εἷς ἢ δύο ἀδικέω οὗτος ὁ θρέμμα . ὡς δή ὀφείλω , εἰμί μάντις , ἀλείπτης ἐγώ ἀντί μάντις γίγνομαι , ἢ καί μάντις ἅμα καί ἀλείπτης , ἵνα εἰμί ὥσπερ χρηστήριος Δελφικός , οὗτος καί γυμναστήριον . καί γάρ οὐδέ ἀλλότριος εἰμί ἀγών Πυθικός Πυθικός εἰμί καί ὁ γυμναστήριον .