oenomaus.fragmenta 11
Φέρε δέ , τούτοις προσθῶμεν καὶ δι’ ὧν αὖθις ὁ Ἀπόλλων θαυμάζει τὸν Ἀρχίλοχον , ἄνδρα παντοίαις κατὰ γυναικῶν αἰσχροῤῥημοσύναις καὶ ἀῤῥητολογίαις , ἃς οὐδ’ ἀκοῦσαί τις σώφρων ἀνὴρ ὑπομείνειεν , ἐν τοῖς οἰκείοις ποιήμασι κεχρημένον · καὶ τὸν Εὐριπίδην τῆς μὲν Σωκράτους διατριβῆς καὶ φιλοσοφίας ἐκπεσόντα , εἰσέτι δὲ καὶ νῦν ἐπὶ τῆς θυμέλης τραγῳδούμενον · καὶ Ὅμηρον ἐπὶ τούτοις , ὃν ὁ γενναῖος Πλάτων ἐξωθεῖ τῆς ἑαυτοῦ πολιτείας , ὡς κατ’ οὐδὲν ὠφέλιμον , ἀλλὰ καὶ τὰ ἔσχατα τοὺς νέους λυμαινομένων λόγων ποιητὴν γεγενημένον . Ἐφ’ οἷς πάλιν ὁ προδηλωθεὶς τὸν χρησμῳδὸν θεὸν ὧδέ πως σκώπτει · Ἀθάνατός σοι παῖς καὶ ἀοίδιμος , ὦ Τελεσίκλεις , ἔσσετ’ ἐν ἀνθρώποις . Ὁ δὲ παῖς ἦν Ἀρχίλοχος . Ἔσται σοι κοῦρος Μνησαρχίδῃ , ὅντινα πάντες ἄνθρωποι τίσουσι , καὶ ἐς κλέος ἐσθλὸν ὀρούσει , καὶ στεφέων ἱερῶν γλυκερὴν χάριν ἀμφιβαλεῖται . Ὁ δὲ κοῦρος ἦν Εὐριπίδης . Ὅμηρος δέ , Σοὶ ζωὴ δοιὰς μοίρας λάχεν , ἡ μὲν ἀμαυρῶν ἠελίων δισσῶν , ἡ δ’ ἀθανάτοις ἰσόμοιρος , ζῶν καὶ ἀποφθίμενος . Καὶ διὰ ταῦτα ἤκουεν , Ὄλβιε καὶ δύσδαιμον , ἔφυς γὰρ ἐπ’ ἀμφοτέροισι . Λέγει δὲ οὐκ ἄνθρωπος , ἀλλά τις διατεινάμενός ποτε , ὅτι αὐτὸν οὐ χρὴ Ἀνθρώπων θεὸν ὄντα δυηπαθέων ἀλεγίζειν . Ἄγε οὖν , ὦ θεέ , μὴ περιΐδῃς μηδ’ ἡμᾶς . Ἐπιθυμοῦμεν γάρ , εἰ μή τι ἀδικοῦμεν , οἱ μὲν κλέους ἐσθλοῦ , οἱ δὲ στεφάνων ἱερῶν , οἱ δὲ πρὸς θεοὺς ἰσομοιρίας , οἱ δὲ αὐτῆς ἀθανασίας . Τί ποτ’ οὖν ἦν τοῦτο , δι’ ὅ σοι Ἀρχίλοχος ἔδοξεν ἄξιος εἶναι τοῦ οὐρανοῦ ; Μὴ φθονήσῃς , ὦ φιλανθρωπότατε θεῶν , μηδ’ ἄλλοις ἀνθρώποις τῆς ἄνω ὁδοῦ . Τί πράττειν κελεύεις ἡμᾶς ; Ἡ δηλαδὴ τὰ Ἀρχιλόχου , εἰ μέλλοιμεν ἄξιοι φανεῖσθαι τῆς ὑμετέρας ἑστίας ; Λοιδορῆσαι μὲν πικρῶς τὰς οὐκ ἐθελούσας ἡμῖν γαμεῖσθαι , ἅψασθαι δὲ καὶ τῶν κιναίδων , ἐπειδὴ τῶν ἄλλων πονηρῶν πολὺ πονηρότεροί εἰσι · οὐχὶ δίχα μέτρου , αὕτη γὰρ διάλεκτος καὶ θεῶν , ὥσπερ οὖν καὶ θείων ἀνδρῶν , ὥσπερ Ἀρχιλόχου . Καὶ οὐδὲν ἴσως θαυμαστόν . Διὰ γὰρ τὴν ἐν τούτοις ὑπεροχήν , εὖ μὲν οἶκος οἰκεῖται , εὖ δὲ ἰδιώτης βίος , πόλεις δὲ ὁμοφρόνως , καὶ ἔθνη εὐνόμως συνεστᾶσιν . Οὐκ ἀπεικότως ἄρα σοι καὶ Μουσῶν θεράπων ἔδοξεν εἶναι , καὶ ὁ φονεὺς αὐτοῦ οὐκ ἄξιος εἶναι τῆς πρὸς ὑμᾶς τοὺς θεοὺς εἰσόδου , οὐδὲ τῆς παρ’ ὑμῶν φωνῆς , ἄνδρα φωνάεντα ἀποκτείνας . Οὔκουν ἄδικος ἡ πρὸς τὸν Ἀρχίαν ἀπειλή , οὐδ’ ἄκαιρος ἡ Πυθία τιμωροῦσα Ἀρχιλόχῳ τῷ πάλαι νεκρῷ , καὶ κελεύουσα ἐξιέναι τοῦ ναοῦ τὸν ἐναγῇ · Μουσάων γὰρ ἀπέκτεινε θεράποντα . Οὔκουν ἔμοιγ’ ἐφάνης , ἐπαμύνων τῷ ποιητῇ , ἀπρεπὴς εἶναι · ἐμεμνήμην γὰρ καὶ τοῦ ἑτέρου ποιητοῦ , καὶ τῶν ἱερῶν τοῦ Εὐριπίδου στεφάνων · καίτοι ἀπορῶν , καὶ ἀκοῦσαι ἐπιθυμῶν , οὐχ ὅτι ἐστεφανοῦντο , ἀλλὰ πῶς ἦν τὰ στέφη ταῦτα ἱερά · οὐδ’ ὅτι αὐτὸς εἰς κλέος ὄρουσεν , ἀλλὰ πῶς ἐσθλὸν ἦν τοῦτο . Ἐκροταλίζετο μὲν γὰρ ἐν τοῖς ὄχλοις , οἶδα · καὶ τυράννοις ἤρεσκε , καὶ τοῦτο οἶδα · καὶ ἔργον ἐπετήβευεν , ἐφ’ ὧ οὐχ ὅπως αὐτὸς ἐθαυμάζετο ὁ ἐραστής , ἀλλ’ ἤδη καὶ ἡ τῶν Ἀθηναίων πόλις , ὅτι μόνη τραγῳδοὺς ἤνεγκεν . Εἰ μὲν οὖν ὁ κρότος ἱκανὸς κριτὴς καὶ ἡ ἐν ἀκροπολει τράπεζα , οὐδὲν ἔτι λέγω , βλέπων ἐν ἀκροπόλει δειπνοῦντα τὸν Εὐριπίδην , καὶ τὸν Ἀθηναίων ἅμα καὶ τὸν Μακεδόνων δῆμον ἐπιψοφοῦντα · εἰ δὲ καὶ δίχα τούτων ἐστί τις καὶ θεῶν ψῆφος , καὶ αὕτη πιστή , καὶ οὐχ ἥττων τῆς τῶν τυράννων οὐδὲ τῆς τῶν ὄχλοιν φέρε , φράσον ἡμῖν , ἐπὶ τίνι τῶν καλῶν ἠνέγκατε ὑμεῖς οἱ θεοὶ τὴν ὑπὲρ τοῦ Εὐριπίδου ψῆφον , ἵνα σπεύσωμεν καὶ διώξωμεν τὸν οὐρανὸν κατὰ πόδας τῶν ὑμετέρων ἐπαίνων . Οὐ γὰρ δὴ οὔκ εἰσι καὶ νῦν ἔτοιμοι κωμωδεῖσθαι καὶ Σαβαῖοι καὶ Λυκάμβαι , πρὸς δέ γε τὸ τραγῳδεῖσθαι οὐκ ἂν οὐδὲ νῦν ἐνσταίη οὔτε ὁ Θυέστης , οὔτε ὁ Οἰδίπους , οὔτε ὁ Φινεὺς ἐκεῖνος · οὐδ’ ἄν , οἶμαι , φθονήσαιεν οὐδενὶ ἐπιθυμοῦντι φιλίας τῆς τῶν θεῶν · ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ ἄν μοι δοκοῦσιν ἐκεῖνοι , εἰ ᾔσθοντο ὅτι ἔσοιτό τις Εὐριπίδης , ἀνὴρ ἐπὶ τῷ διασκευάσαι αὐτοὺς γενόμενος θεοφιλής , ἀμελῆσαι ἂν τῶν κακῶν ἐκείνων , καὶ οὐκ ἐπὶ τὸ κρείττονα φρονεῖν , ἀλλ’ ἐπὶ τὸ μετροποιεῖν τραπέσθαι · καὶ τῶν ἔμπροσθεν ἀνθρώπων εἰ τὰ ὀνόματα ὄγκου πλήρη ἤκουον , χρῆσθαι τούτοις εἰς τὴν πρὸς τὸν οὐρανὸν ὁδοιπορίαν , ἵν’ ἐλθόντες καθέζοιντο ἐν τῷ Ὀλύμπῳ μετὰ τῶν ποιηπῶν , ἐν τῇ τοῦ Διὸς αὐλῇ . Ταῦτα γὰρ λέγει ὁ ἐν Δελφοῖς ποιητής . Φέρε καὶ τὴν Ὁμήρου τοῦ ὀλβίου ἴδωμεν ἐρώτησιν , ἣν τὸν θεὸν ἐρωτᾷ · ἦ που γάρ τις οὐρανία ἦν , καὶ ἱκανὴ τὸν θεὸν ἐκκαλέσασθαι · οὐ γὰρ ἂν οὕτω ῥφδίως ὁ θεὸς ὄλβιον μὲν ἐπεφώνησεν , ἐπὶ δὲ τῷ ὀλβίῳ ῥῆσιν ἀπένειμε · Πατρίδα δίζηαι · μητρὶς δέ τοι , οὐ πατρίς ἐστι · Μίνωος δ’ ἀπὸ γῆς , οὔτε σχεδόν , οὔτ’ ἀπὸ τηλοῦ , ἐν τῇ σοι μοῖρ’ ἐστὶ τελευτῆσαι βιότοιο , εὖτ’ ἂν ἀπὸ γλώσσης παίδων ( μὴ ) γνῶς ( ἐπακούσας ) ἀξύνετον πολλοῖσι λόγοις εἰρημένον ( ὕμνον ) . Δεινὸν γάρ , ὦ σοφώτατε ἀνδρῶν , μᾶλλον δὲ θεῶν , εἰ μήτε ὅπου τῆς γῆς ἐξέθορε τῆς μητρὸς εἰδείη ὄλβιος , μήτε ὅπου καταμύσας κείσεται . Ἐγὼ δὲ καὶ ὤμην ἴσον εἶναι , Ὅμηρόν τε ὄντα περὶ τούτων προσιέναι τῷ θεῷ , καὶ ἕνα τῶν κανθάρων , καὶ τὸν θεὸν μὴ μᾶλλον ἂν Ὁμήρῳ ἀφηγήσασθαι περὶ τοιούτων ἀγνοημάτων ἢ κανθάρῳ . Οἷον εἰ καὶ κάνθαρός τις γεννηθεὶς οὐκ ἐνεβίωσεν οὐδ’ ἐνεγήρασεν ἐν ἐκείνῃ τῇ κοπρίᾳ , ἀλλ’ ἐχθρῷ ἀνέμῳ περιέτυχε , καὶ κανθαρίῳ δαίμονι σκληρῷ , ὃς αὐτὸν μετέωρον ἄρας βίᾳ ἀπήνεγκεν ἐπί τινα ἄλλην γῆν , καὶ ἄλλην κοπρίαν , κἄπειτα ἐλθὼν εἰς Δελφοὺς ἀνηρώτα , ἥτις ἄρα ποτὲ αὐτῷ ἦν ἡ πατρῴα κοπρία , καὶ ἥτις αὐτὸν γῆ δέξεται ἀποθανόντα . Ταῦτα μὲν οὖν περὶ τῶν ποιητῶν .
Lemmas: φέρω δέ , οὗτος προστίθημι καί διά ὅς αὖθις ὁ Ἀπόλλων θαυμάζω ὁ Ἀρχίλοχος , ἀνήρ παντοῖος κατά γυνή αἰσχρορρημοσύνη καί ἀρρητολογία , ὅς οὐδέ ἀκούω τις σώφρων ἀνήρ ὑπομένω , ἐν ὁ οἰκέω ποίημα χράομαι · καί ὁ Εὐριπίδης ὁ μέν Σωκράτης διατριβή καί φιλοσοφία ἐκπίτνω , εἰσέτι δέ καί νῦν ἐπί ὁ θυμέλη τραγῳδέω · καί Ὅμηρος ἐπί οὗτος , ὅς ὁ γενναῖος Πλάτων ἐξωθέω ὁ ἑαυτοῦ πολιτεία , ὡς κατά οὐδείς ὠφέλιμος , ἀλλά καί ὁ ἔσχατος ὁ νέος λυμαίνομαι λόγος ποιητής γίγνομαι . ἐπί ὅς πάλιν ὁ προδηλόω ὁ χρησμῳδός θεός ὧδε πως σκώπτω · ἀθάνατος σύ παῖς καί ἀοίδιμος , εἰμί Τελεσίκλεις , ἔσω ἐν ἄνθρωπος . ὁ δέ παῖς εἰμί Ἀρχίλοχος . εἰμί σύ κόρος Μνησαρχίδης , ὅστις πᾶς ἄνθρωπος τίνω , καί εἰς κλέος ἐσθλός ὀρούω , καί στέφος ἱερός γλυκερός χάρις ἀμφιβάλλω . ὁ δέ κόρος εἰμί Εὐριπίδης . Ὅμηρος δέ , σοί ζωή δοιοί μοῖρα λαγχάνω , ὁ μέν ἀμαυρός ἥλιος δισσός , ὁ δέ ἀθάνατος ἰσόμοιρος , ζῶ καί ἀποφθίνω . καί διά οὗτος ἀκούω , ὄλβιος καί δυσδαίμων , φύω γάρ ἐπί ἀμφότερος . λέγος δέ οὐ ἄνθρωπος , ἀλλά τις διατείνω ποτός , ὅτι αὐτός οὖον χρή Ἄνθρωπος θεός εἰμί δυηπαθής ἀλεγίζω . ἄγω οὖν , εἰμί θεός , μή περιοράω μηδέ ἐγώ . ἐπιθυμέω γάρ , εἰμί μή τίς ἀδικέω , ὁ μέν κλέος ἐσθλός , ὁ δέ στέφανος ἱερός , ὁ δέ πρός θεός ἰσομοιρία , ὁ δέ αὐτός ἀθανασία . τις πρός οὖν εἰμί οὗτος , διά ὅς σύ Ἀρχίλοχος δοκέω ἄξιος εἰμί ὁ οὐρανός ; μή φθονέω , εἰμί φιλάνθρωπος θεός , μηδέ ἄλλος ἄνθρωπος ὁ ἄνω ὁδός . τις πράσσω κελεύω ἐγώ ; ὁ δηλαδή ὁ Ἀρχίλοχος , εἰμί μέλλω ἄξιος φαίνω ὁ ὑμέτερος ἑστία ; λοιδορέω μέν πικρός ὁ οὐ ἐθέλω ἐγώ γαμέω , ἅπτω δέ καί ὁ κίναιδος , ἐπεί ὁ ἄλλος πονηρός πολύς πονηρός εἰμί · οὐ δίχα μέτρον , οὗτος γάρ διάλεκτος καί θεός , ὥσπερ οὖν καί θεῖον ἀνήρ , ὥσπερ Ἀρχίλοχος . καί οὐδείς ἴσως θαυμαστός . Ζεύς γάρ ὁ ἐν οὗτος ὑπεροχή , εὕω μέν οἶκος οἰκέω , εὕω δέ ἰδιώτης βίος , πόλις δέ ὁμόφρων , καί ἔθνος εὔνομος συνίστημι . οὐ ἀπεικότως ἄρα σύ καί Μοῦσα θεράπων δοκέω εἰμί , καί ὁ φονεύς αὐτός οὐ ἄξιος εἰμί ὁ πρός σύ ὁ θεός εἴσοδος , οὐδέ ὁ παρά σύ φωνή , ἀνήρ φωνήεις ἀποκτείνω . οὔκουν ἄδικος ὁ πρός ὁ Ἀρχίας ἀπειλή , οὐδέ ἄκαιρος ὁ Πυθία τιμωρέω Ἀρχίλοχος ὁ πάλαι νεκρός , καί κελεύω ἔξειμι ὁ ναός ὁ εναγής · Μοῦσα γάρ ἀποκτείνω θεράπων . οὔκουν ἐγώ φαίνω , ἐπαμύνω ὁ ποιητής , ἀπρεπής εἰμί · μιμνήσκω γάρ καί ὁ ἕτερος ποιητής , καί ὁ ἱερός ὁ Εὐριπίδης στέφανος · καίτοι ἀπορέω , καί ἀκούω ἐπιθυμέω , οὐ ὅτι στεφανόω , ἀλλά πῶς εἰμί ὁ στέφω οὗτος ἱερός · οὐδέ ὅτι αὐτός εἰς κλέος ὀρούω , ἀλλά πῶς ἐσθλός εἰμί οὗτος . εκροταλιζετος μέν γάρ ἐν ὁ ὄχλος , οἶδα · καί τύραννος ἀρέσκω , καί οὗτος οἶδα · καί ἔργον ἐπετήβευεν , ἐπί ἵημι οὐ ὅπως αὐτός θαυμάζω ὁ ἐραστής , ἀλλά ἤδη καί ὁ ὁ Ἀθηναῖος πόλις , ὅτι μόνος τραγῳδός φέρω . εἰμί μέν οὖν ὁ κρότος ἱκανός κριτής καί ὁ ἐν ἀκρόπολις τράπεζα , οὐδείς ἔτι λέγω , βλέπω ἐν ἀκρόπολις δειπνέω ὁ Εὐριπίδης , καί ὁ Ἀθηναῖος ἅμα καί ὁ Μακεδών δῆμος ἐπιψοφέω · εἰμί δέ καί δίχα οὗτος εἰμί τις καί θεός ψῆφος , καί οὗτος πιστός , καί οὐ κακός ὁ ὁ τύραννος οὐδέ ὁ ὁ ὄχλος φέρω , φράζω ἐγώ , ἐπί τίς ὁ καλός φέρω σύ ὁ θεός ὁ ὑπέρ ὁ Εὐριπίδης ψῆφος , ἵνα σπεύδω καί διώκω ὁ οὐρανός κατά πούς ὁ ὑμέτερος ἔπαινος . οὖον γάρ δή οὐ εἰμί καί νῦν ἑτοῖμος κωμῳδέω καί Σαβαῖοι καί Λυκάμβης , πρός δέ γε ὁ τραγῳδέω οὐ εἄν οὐδέ νῦν ἐνίστημι οὔτε ὁ Θυέστης , οὔτε ὁ Οἰδίπους , οὔτε ὁ Φινεύς ἐκεῖνος · οὐδέ ἄν , οἴομαι , φθονέω οὐδείς ἐπιθυμέω φίλιος ὁ ὁ θεός · ἀλλά καί αὐτός ἄν ἐγώ δοκέω ἐκεῖνος , εἰμί αἰσθάνομαι ὅτι εἰμί τις Εὐριπίδης , ἀνήρ ἐπί ὁ διασκευάζω αὐτός γίγνομαι θεοφιλής , ἀμελέω εἄν ὁ κακός ἐκεῖνος , καί οὐ ἐπί ὁ ἀγαθός φρονέω , ἀλλά ἐπί ὁ μετροποιέω τρέπω · καί ὁ ἔμπροσθεν ἄνθρωπος εἰμί ὁ ὄνομα ὄγκος πλήρης ἀκούω , χράω οὗτος εἰς ὁ πρός ὁ οὐρανός ὁδοιπορία , ἵνα ἔρχομαι καθέζομαι ἐν ὁ Ὄλυμπος μετά ὁ ποικωληψ , ἐν ὁ ὁ Ζεύς αὐλή . οὗτος γάρ λέγω ὁ ἐν Δελφοί ποιητής . φέρω καί ὁ Ὅμηρος ὁ ὄλβιος ὁράω ἐρώτησις , ὅς ὁ θεός ἐρωτάω · εἰμί ποῦ γάρ τις Οὐρανία εἰμί , καί ἱκανός ὁ θεός ἐκκαλέω · οὖον γάρ εἄν οὗτος ῥφδίως ὁ θεός ὄλβιος μέν ἐπιφωνέω , ἐπί δέ ὁ ὄλβιος ῥῆσις ἀπονέμω · πατρίς δίζημαι · μητρίς δέ ὅς , οὖον πατρίς εἰμί · Μίνως δέ ἀπό γῆ , οὔτε σχεδόν , οὔτε ἀπό τηλοῦ , ἐν ὁ σύ μοῖρα εἰμί τελευτάω βίοτος , εὖτε εἄν ἀπό γλῶσσα παῖς ( μή ) γιγνώσκω ( ἐπακούω ) ἀσύνετος πολύς λόγος εἴρω ( ὕμνος ) . δεινός γάρ , εἰμί σοφός ἀνήρ , μᾶλλον δέ θεός , εἰμί μήτε ὅπου ὁ γῆ ἐκθρῴσκω ὁ μήτηρ οἶδα ὄλβιος , μήτε ὅπου καταμύω κεῖμαι . ἐγώ δέ καί ἄμη ἴσος εἰμί , Ὅμηρος τε εἰμί περί οὗτος πρόσειμι ὁ θεός , καί εἷς ὁ κάνθαρος , καί ὁ θεός μή μᾶλλον εἄν Ὅμηρος ἀφηγέομαι περί τοιοῦτος ἀγνόημα ἢ κάνθαρος . οἷος εἰμί καί κάνθαρος τις γεννάω οὐ ἐμβιόω οὐδέ ἐγείρω ἐν ἐκεῖνος ὁ κοπρίας , ἀλλά ἐχθρός ἄνεμος περιτυγχάνω , καί κανθάριον δαίμων σκληρός , ὅς αὐτός μετέωρος ἀείρω βία ἀποφέρω ἐπί τις ἄλλος γῆ , καί ἄλλος κοπρίας , ἔπειτα ἔρχομαι εἰς Δελφοί ἀνερωτάω , ὅστις ἄρα ποτέ αὐτός εἰμί ὁ πατρῷος κοπρία , καί ὅστις αὐτός γῆ δέχομαι ἀποθνῄσκω . οὗτος μέν οὖν περί ὁ ποιητής .