ocr.pg048 pg048_0309.2
μεταθεῖναι τοσαῦτα , μεταπεῖσαι δήμους , ἔθη καταλῦσαι πατρίκ , συνθῆσιν ἐξῆλιψμένῃ θυσιαστάς , κήνους τυραννίδα , κακίας ἰσχὺν ὡστερ κένιν ἀπελάσαι , καὶ βωμοὺς καὶ ναοὺς καὶ θύανα καὶ τελετάς , καὶ τὰς ἐναγεῖς ὁρτάς , καὶ τὴν ἀκάθαρτον κυνίσαν ὡςπερ καπνὸν τινα ἀφανίσαι , καὶ πανταχοῦ θυσιαστήρια ἀναστῆσαι , ἐν τῇ Ῥωμαίων χώρᾳ , ἐν τῇ Περσῶν , ἐν τῇ Σκυθῶν , ἐν τῇ Μαύρων , ἐν τῇ Ἰνδῶν · τί λέγω ; ὑπὲρ τὴν οἰκουμένην τὴν καθ’ ἡμᾶς . Καὶ γὰρ καὶ Βρετανικαὶ νῆσοι , αἱ τῆς θαλάττης ἐκτὸς κείμεναι ταύτης , καὶ ἐν αὐτῷ οὖσαι τῷ ὠκεανῷ , τῆς δυναμews τοῦ ῥήματος ἤσθοντο · καὶ γὰρ κακεῖ Ἐκκλησίαι καὶ θυσιαστήρια πεπηγασιν . Ἐκεῖνο τὸ ῥῆμα , ὅπερ ἐρρέγετο τότε , τοῦτο ἐν ταῖς ἀπάντων περιύτανται ψυχαῖς , ἐν τοῖς ἀπάντων στόμασι κεῖται . Καὶ πᾶσα , ὡς εἴπειν , ἡ γῆ ἐξεκαθάρθη ἀκανθῶν πεπληρωμένη , καὶ καθαρά γεγόνασιν ἄρουρα , καὶ τὰ σπέρματα τῆς εὐσεβείας ἐδέξατο . Μέγα μὲν οὖν , δυνάμεως μέγας , μᾶλλον δὲ μεγέθους ὑπερβολὰν καὶ θείας δυναμῆως ἀπόδειξιν ἔχον , τὸ καὶ μηδενὸς ἐνοχλοῦντος , ἀλλ’ εἰρήνης οὖσης , καὶ πολλῶν τῶν συμπεριστατόντων κειμένων , ἐναντιουμένων δὲ μηδενός , δυναθῆναι τοσαύτην οἰκουμένην ἀθρόον ἀπαλλάξαι μὲν τῆς ἐν τοσούτῳ χρόνῳ προκατειληφίας αὐτὴν πονηρᾶς συνθείας , μεταθεῖναι δὲ εἰς ἑτέραν πολὺ δυσκολωτέραν . Οὐ γὰρ συνθῆσαι μόνον ἠναντιοῦτο , ἀλλὰ καὶ θάναθιν κατεῖχε , δύο τυραννικὰ πράγματα . Ἄ γὰρ ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν παρὰ πατέρων καὶ πάππων καὶ ἐπιπλάτων καὶ τῶν ἀνωτέρω προγόνων , καὶ φιλοσόφων καὶ ῥητόρων ἦσαν παρεληφότες , ταῦτα ἐπέθουν ἀποπτεῦν · καὶ περὶ ἡν δυσκολώτατον , καὶ ἑτέρων δέχεσθαι συνθῆσιν καινὴν ἐπεισθελοῦσαν , καὶ τὸ δὴ χαλεπώτερον , πολὺ τὸ ἐπίπονον ἔχουσαν . Ἀπῆγε γὰρ τρυφῆς , καὶ ἐνῆγεν εἰς νηστείας · ἀπῆγε φιλοχρηματίας , καὶ ἐνῆγεν εἰς ἀκτημοσύνην · ἀπῆγεν ἀσελγείας , καὶ ἐνῆγεν εἰς σωφροσύνην · ἀπῆγε θυμοῦ , καὶ ἐνῆγεν εἰς πραότητα · ἀπῆγε φθόνου , καὶ ἐνῆγεν εἰς φιλοφροσύνην · ἀπῆγε τῆς πλατείας ὁδοῦ καὶ εὐρύχωρον , καὶ ἐνῆγεν εἰς τὴν στενὴν καὶ τεθλιμμένην καὶ ἀπόκρημον , καὶ ἐνῆγεν ὡς τραφένας τῇ πλατεία . Οὐ γὰρ δὴ ἄλλους ἀνθρώπους λαβὼν ἐξω τῆς οἰκουμένης καὶ τῆς συνθῆσιν ταύτης , ἀλλ’ αὐτοὺς ἐκείνους τοὺς ἐν τούτοις κατασπέντας καὶ πηλοῦ γενομένους μαλακωτέρους , τούτους ἐκλεῦσε τὴν στενὴν καὶ τεθλιμμένην ὁδοῦν ὁδόν , τὴν τραχεῖαν καὶ σχληρὰν , καὶ ἐπεῖδε . Καὶ πῶς ἐπεῖδε ; οὐ δύο καὶ δέκα καὶ εἴκοσι καὶ ἑκατὸν , ἀλλὰ πάντα σχεδὸν τοὺς τὴν ὑφ’ ἡλιον οἰκοῦντας . Καὶ διὰ τίνων ἐπεῖδε ; διὰ ἀνθρώπων ἐνδεκα , ἀγράμματων , ἰδιωτῶν , ἀγλῶτων , ἀσάμνων , πενήτων , οὐ πατρίδας ἔχοντων , [ 576 ] οὐ περιουσίας χρημάτων , οὐ σώματος δύναμιν , οὐ δόξης περιφάνειαν , οὐ προγόνων λαμπρότητα , οὐ λόγων ἰσχύν , οὐ θρητρείας δεινότητα , οὐ τὴν ἀπὸ γνώσεως προστασίαν , ἀλλὰ ἀλίευ , σχηνοποιῶν , ἐτερογλώσσων . Οὐδὲ γὰρ δημόσιον τοῖς πειθομένοις ἦσαν , ἀλλὰ ξένιν τινὰ καὶ παραπληγεμένην παρὰ πᾶσας τὰς γλώσσας κεκτημένοι φωνήν , τὴν Ἑβραϊδὰ λέγω , καὶ δι’ αὐτῶν ὠχοδόμησε τὴν Ἐκκλησίαν ταύτην , τὴν ἀπὸ περάτων εἰς πέρατα τεταμένην . ἰγ’ . Καὶ οὐ τοῦτο μόνον ἐστὶ τὸ θαυμαστὸν , ἀλλ’ ὅτι οἱ ἰδιώται δὴ οὗτοι καὶ πέντες καὶ ὀλίγοι καὶ δάμαιοι καὶ ἀγράμματοι καὶ εὐτελεῖς καὶ ἐτερόφωνοι καὶ εὐκαταφρόνητοι , τῆς οἰκουμένης ἀπάσης τὴν διόρθωσιν ἐχειρισθόντες , καὶ ἐπὶ τὰ πολλῷ δυσκολώτερα πράγματα ἄγειν αὐτὴν κελευθόντες , οὐδὲ ἐν εἰρήνη
Lemmas: μετατίθημι τοσοῦτος , μεταπείθω δῆμος , ἔθος καταλύω Πατρίκ , συντίθημι ἐξαλείφω θυσιαστής , χήνος τυραννίς , κακία ἰσχύς ὡστερ κένι ἀπελαύνω , καί βωμός καί ναός καί θύανον καί τελετή , καί ὁ ἐναγής ἑορτή , καί ὁ ἀκάθαρτος κυνίζω ὡς καπνός τις ἀφανίζω , καί πανταχοῦ θυσιαστήριον ἀνίστημι , ἐν ὁ Ῥωμαῖος χώρα , ἐν ὁ Πέρσης , ἐν ὁ Σκύθης , ἐν ὁ Μαῦρος , ἐν ὁ Ἰνδός · τίς λέγω ; ὑπέρ ὁ οἰκέω ὁ κατά ἐγώ . καί γάρ καί Βρετανικός νῆσος , ὁ ὁ θάλασσα ἐκτός κεῖμαι οὗτος , καί ἐν αὐτός εἰμί ὁ ὠκεανός , ὁ δυναμews ὁ ῥῆμα ἐσθίω · καί γάρ κέω ἐκκλησία καί θυσιαστήριον πήγνυμι . ἐκεῖνος ὁ ῥῆμα , ὅσπερ ῥέζω τότε , οὗτος ἐν ὁ ἀπαντάω περιύτανται Ψυχή , ἐν ὁ ἀπαντάω στόμα κεῖμαι . καί πᾶς , ὡς εἶπον , ὁ γῆ ἐκκαθαίρω ἄκανθα πληρόω , καί καθαρός γίγνομαι ἄρουρα , καί ὁ σπέρμα ὁ εὐσέβεια δέχομαι . Μέγης μέν οὖν , δύναμις μέγας , μᾶλλον δέ μέγεθος ὑπερβολή καί θεῖος δυναμῆως ἀπόδειξις ἔχω , ὁ καί μηδείς ἐνοχλέω , ἀλλά εἰρήνη εἰμί , καί πολύς ὁ συμπεριστατόντων κεῖμαι , ἐναντιόομαι δέ μηδείς , δύναμαι τοσοῦτος οἰκέω ἀθρόος ἀπαλλάσσω μέν ὁ ἐν τοσοῦτος χρόνος προκαταλαμβάνω αὐτός πονηρός συνθεΐα , μετατίθημι δέ εἰς ἕτερος πολύς δύσκολος . οὖον γάρ συντίθημι μόνος ἐναντιόομαι , ἀλλά καί θάνα κατέχω , δύο τυραννικός πρᾶγμα . ὅς γάρ ἀπό πολύς ἔτος παρά πατήρ καί πάππος καί ἐπίπλατος καί ὁ ἀνωτέρω πρόγονος , καί φιλόσοφος καί ῥήτωρ εἰμί παραλαμβάνω , οὗτος ἐπιτίθημι ἀποπτεύω · καί περί ἐάν δύσκολος , καί ἕτερος δέχομαι συντίθημι καινός επεισθελουω , καί ὁ δή χαλεπός , πολύς ὁ ἐπίπονος ἔχω . ἀπάγω γάρ τρυφή , καί ἐνάγω εἰς νηστεία · ἀπάγω φιλοχρηματία , καί ἐνάγω εἰς ἀκτημοσύνη · ἀπάγω ἀσέλγεια , καί ἐνάγω εἰς σωφροσύνη · ἀπάγω θυμός , καί ἐνάγω εἰς πραότης · ἀπάγω φθόνος , καί ἐνάγω εἰς φιλοφροσύνη · ἀπάγω ὁ πλατύς ὁδός καί εὐρύχωρος , καί ἐνάγω εἰς ὁ στενός καί θλίβω καί ἀπόκρημον , καί ἐνάγω ὡς τραφένας ὁ πλατύς . οὖον γάρ δή ἄλλος ἄνθρωπος λαμβάνω ἐξω ὁ οἰκέω καί ὁ συντίθημι οὗτος , ἀλλά αὐτός ἐκεῖνος ὁ ἐν οὗτος κατασπέντας καί πηλός γίγνομαι μαλακός , οὗτος κλέω ὁ στενός καί θλίβω ὁδόω ὁδός , ὁ τραχύς καί σκληρός , καί ἐφοράω . καί πῶς ἐφοράω ; οὖον δύο καί δέκα καί εἴκοσι καί ἑκατόν , ἀλλά πᾶς σχεδόν ὁ ὁ ὑπό ἥλιος οἰκέω . καί διά τίνω ἐφοράω ; διά ἄνθρωπος ἕνδεκα , αγράμματος , ἰδιώτης , ἀγλῶτων , ἀσάμνων , πένης , οὖον πατρίς ἔχω , [ 576 ] οὖον περιουσία χρῆμα , οὖον σῶμα δύναμις , οὖον δόξα περιφάνεια , οὖον πρόγονος λαμπρότης , οὖον λόγος ἰσχύς , οὖον θρητρείας δεινότης , οὖον ὁ ἀπό γνῶσις προστασία , ἀλλά ἁλιεύς , σχηνοποιεω , ετερόγλωσσος . οὐδέ γάρ δημόσιος ὁ πείθω εἰμί , ἀλλά Ξένι τις καί παραπλήσσω παρά πᾶος ὁ γλῶσσα κτάομαι φωνή , ὁ Ἑβραΐς λέγω , καί διά αὐτός οἰκοδομέω ὁ ἐκκλησία οὗτος , ὁ ἀπό πέρας εἰς πέρας τείνω . πνίξ . καί οὖον οὗτος μόνος εἰμί ὁ θαυμαστός , ἀλλά ὅτι ὁ ἰδιώτης δή οὗτος καί Πέντες καί ὀλίγος καί Δαμαῖος καί ἀγράμματος καί εὐτελής καί ετερόφωνος καί εὐκαταφρόνητος , ὁ οἰκέω ἀπασάω ὁ διόρθωσις χειρίζω , καί ἐπί ὁ πολύς δύσκολος πρᾶγμα ἄγω αὐτός κελεύω , οὐδέ ἐν εἰρήνη