numenius-philosophy.fragmenta 9
Φέρε οὖν ὅση δύναμις , ἐγγύτατα πρὸς τὸ ὃν ἀναγώμεθα , καὶ λέγωμεν · τὸ ὄν οὔτε ποτὲ ἦν , οὔτε ποτὲ μὴ γένηταιᵃ , ἀλλ’ ἔστιν ἀεὶ ἐν χρόνῳ ὡρισμένῳ , τῷ ἐνεστῶτι μόνῳ . Τοῦτον μὲν οὖν τὸν ἐνεστῶτα εἴ τις ἐθέλει καλεῖν αἰῶνα , κἀγὼ συμβουλεύω ʰ . Τὸν δὲ παρελθόντα χρόνον οἴεσθαιχρὴ ἡμᾶς διαπεφευγότα , ἤδη διαπεφευγέναι , ἀποδεδρακέναι τε εἰς τὸ εἶναι μηκέτι · ὅ τε αὖ μέλων ἔστι μὲν οὐδέπω , ἐπαγγέλλεται δὲ οἷός τε ἔσεσθαι ἥξειν εἰς τὸ εἶναι . Οὔκουν ᶜ εἰκός ἐστιν ἑνί γε τρόπῳ νομίζειν τὸ ὂν ἤτοι μὴ εἷναι , ἢ μηκέτι , ἢ μηδέπω . Ὥστε τούτου γε οὕτως λεγομένου ἓν γίνεταί τι ἐν τῷ λόγῳ μέγα ἀδύνατον , εἶναί τε ὁμοῦ ταὐτόν , καὶ μὴ εἶναι . Εἰ δὲ οὕτως ἔχει , σχολῇ γ’ ἂν ἄλλο τι εἶναι δύναιτο , τοῦ ὄντος αὐτοῦ μὴ ὄντος κατὰ αὐτὸ τὸ ὄν . Τὸ γὰρ ὂν ἀΐδιόν τε βέβαιόν τέ ἐστιν , ἀεὶ κατὰ ταὐτὸν καὶ ταὐτόν , καὶ οὐδὲ γέγονε μέν , ἐφθάρη δέ , οὐδ’ ἐμεγεθύνατο μέν , ἐμειώθη δέ · οὐδὲ μὴ ἐγένετό πω πλεῖον , ἢ ἔλασσον . Καὶ μὲν δὴ τά τε ἄλλα καὶ οὐδὲ τοπικῶς κινηθήσεται . Οὐδὲ γὰρ θέμις αὐτῷ κινηθῆναι , οὐδὲ μὲν ὀπίσω , οὐδὲ πρόσω οὔτε ἄνω ποτέ , οὔτε κάτω · οὐδ’ εἰς δεξιά , οὐδ’ εἰς ἀριστερὰ μετατεθήσεταί ποτε τὸ ὄν · οὐδὲ ᵈ περὶ τὸ μέσον ποτὲ ἑαυτοῦ κινηθήσεται · ἀλλὰ μᾶλλον καὶ ἑστήξεται , καὶ ἀραρός τε καὶ ἑστηκὸς ἔσται κατὰ ταὐτὰ ἔχον ἀεὶ καὶ ὡσαύτως . Καὶ ἑξῆς μεθ’ ἕτερα ἐπιλέγει · τοσαῦτα μὲν οὖν μοι πρὸ ὁδοῦ . Αὐτὸς δ’ οὐκέτι σχηματισθήσομαι , οὐδ’ ἀγνοεῖν φήσω τὸ ὄνομα τοῦ ἀσωμάτου . Καὶ γὰρ κινδυνεύει νῦν ἤδη ἥδιον εἷναι εἰπεῖν μᾶλλον , ἢ μὴ εἰπεῖν . Καὶ δῆτα λέγω τὸ ὄνομα αὐτῷ εἶναι τοῦτο τὸ πάλαι ζητούμενον . Ἀλλὰ μὴ γελασάτω τις , ἐὰν φῶ , τοῦ ἀσωμάτου εἶναι ὄνομα , οὐσίαν καὶ ὄν . Ἡ δὲ αἰτία τοῦ [ ὄντος]ᵉ ὀνόματός ἐστι , τὸ μὴ γεγονέναι , μηδὲ φθαρήσεσθαι , μηδ’ ἄλλην μήτε κίνησιν μηδεμίαν ἐνδέχεσθαι , μήτεᶠ μεταβολὴν κρείττω ἢ φαύλην · εἶναι δὲ ἁπλοῦν καὶ ἀναλλοίωτον , καὶ ἐν ἰδέᾳ τῇ αὐτῇ , καὶ μήτε ἐθελούσιον ἐξίστασθαι τῆς ταὐτότητος , μήθ’ ὑφ’ ἑτέρου προσαναγκάζεσθαι . Ἔφη δὲ καὶ ὁ Πλάτων ἐν Κρατύλῳ , τὰ ὀνόματα ὁμοιώσει τῶν πραγμάτων εἶναι αὐτὰ ἐπίθετα . Ἔστω οὖν καὶ δεδόσθω εἶναι τὸ ὂν τὸ ἀσώματον . Εἶθ’ ὑποκαταβὰς ἐπιλέγει · τὸ ὂν εἶπον ἀσώματον , τοῦτο δὲ εἶναι τὸ νοητόν . Τὰ μὲν οὖν λεχθέντα , ὅσα μνημονεύειν ἔστι μοι , τοιαῦτα γοῦν ἦν . Τὸν δ’ ἐπιζητοῦντα τὸν λόγον ᵍ ἐθέλω παραμυθήσασθαι , τοσόνδε ὑπειπών , ὅτι ταῦτα τοῖς δόγμασι τοῦ Πλάτωνος , εἰ μὴ συμβαίνει , ἀλλ’ ἑτέρου γ’ ἐχρῆν οἴεσθαί τινος ἀνδρὸς μεγάλου , μέγα δυναμένου , οἵου Πυθαγόρου . Λέγει γοῦν Πλάτων · φέρ’ ἀναμνησθῶ πῶς λέγει · Τί τὸ ὂν ἀεί , γένεσιν δὲ οὐ ἔχον ; καὶ τί τὸ γινόμενον μέν , ὂν δὲ οὐδέποτε ; τὸ μὲν δὴ νοήσει μετὰ λόγου περιληπτόν , τὸ δ’ αὖ δόξῃ μετὰ αἰσθήσεως ἀλόγου δοξαστόν , γινόμενον καὶ ἀπολλύμενον , ὄντως δὲ οὐδέποτε ὄν . Ἢρετο γάρ , τί ἐστι τὸ ὂν πάντως πάντη ἀΐδιόν τέ ἐστι καὶ ἄτρεπτον , καὶ οὐδαμῶς οὐδαμῆ ἐξιστάμενον ἐξ ἑαυτοῦ , μένει δὲ κατὰ τὰ αὐτὰ καὶ ὡσαύτως ἕστηκε , τοῦτο δήπου ἂν εἴη τὸ τῇ νοήσει μετὰ λόγου περιληπτόν . Εἰ δὲ τὸ σῶμα ῥεῖ καὶ φέρεται ὑπὸ τῆς εὐθὺς μεταβολῆς , ἀποδιδράσκει καὶ οὐκ ἔστιν . Ὅθεν οὐ πολλὴ μανία μὴ οὐ τοῦτο εἶναι ὁριστόνʰ , δόξῃ δὲ μόνῃ δοξαστόν , καὶ ὤς φησι Πλάτων , γινόμενονⁱ καὶ ἀπολλύμενον , ὄντως δὲ οὐδέποτε ὄν . Ταῦτα μὲν ὁ Νουμήνιος , ὁμοῦ τὰ Πλάτωνος , καὶ πολὺ πρότερον τὰ Μωσέως ἐπὶ τὸ σαφὲς διερμηνεύων . Εἰκότως δῆτα εἰς αὐτὸ ἐκεῖνο τὸ λόγιον περιφέρεται , δι’ οὗ φάναι μνημονεύεται , τί γάρ ἐστι Πλάτων , ἢ Μωσῆς ἀττικίζων ;
Lemmas: Φέρος οὖν ὅσος δύναμις , ἐγγύς πρός ὁ ὅς ἀνάγω , καί λέγω · ὁ εἰμί οὔτε ποτέ εἰμί , οὔτε ποτέ μή γίγνομαι , ἀλλά εἰμί ἀεί ἐν χρόνος ὁρίζω , ὁ ἐνίστημι μόνος . οὗτος μέν οὖν ὁ ἐνίστημι εἰμί τις ἐθέλω καλέω αἰών , ἐγώ συμβουλεύω ʰ . Τώς δέ παρέρχομαι χρόνος οἴεσθαιχρὴ ἐγώ διαφεύγω , ἤδη διαφεύγω , ἀποδιδράσκω τε εἰς ὁ ἔρχομαι μηκέτι · ὁ τε αὖ μέλω εἰμί μέν οὐδέπω , ἐπαγγέλλω δέ οἷος τε εἰμί ἥκω εἰς ὁ ἔρχομαι . οὔκουν ᶜ ἔοικα εἰμί εἷς γε τρόπος νομίζω ὁ εἰμί ἤτοι μή ἔρχομαι , ἢ μηκέτι , ἢ μηδέπω . ὥστε οὗτος γε οὕτως λέγω εἷς γίγνομαι τίς ἐν ὁ λόγος μέγας ἀδύνατος , εἰμί τε ὁμοῦ αὐτός , καί μή ἔρχομαι . εἰμί δέ οὕτως ἔχω , σχολή γε ἄν ἄλλος τίς ἔρχομαι δύναμαι , ὁ εἰμί αὐτός μή εἰμί κατά αὐτός ὁ εἰμί . Τέ γάρ εἰμί ἀίδιος τε βέβαιος τε εἰμί , ἀεί κατά αὐτός καί αὐτός , καί οὐδέ γίγνομαι μέν , φθείρω δέ , οὐδέ μεγεθύνω μέν , μειόω δέ · οὐδέ μή γίγνομαι πω πλέως , ἢ μικρός . καί μέν δή ὁ τε ἄλλος καί οὐδέ τοπικός κινέω . οὐδέ γάρ θέμις αὐτός κινέω , οὐδέ μέν ὀπίσω , οὐδέ πρόσω οὔτε ἄνω ποτέ , οὔτε κάτω · οὐδέ εἰς δεξιός , οὐδέ εἰς ἀριστερός μετατίθημι ποτέ ὁ εἰμί · οὐδέ ᵈ περί ὁ μέσος ποτέ ἑαυτοῦ κινέω · ἀλλά μᾶλλον καί ἵστημι , καί ἀραρίσκω τε καί ἵστημι εἰμί κατά αὐτός ἔχω ἀεί καί ὡσαύτως . καί ἑξῆς μετά ἕτερος ἐπιλέγω · τοσοῦτος μέν οὖν ἐγώ πρό ὁδός . αὐτός δέ οὐκέτι σχηματίζω , οὐδέ ἀγνοέω φημί ὁ ὄνομα ὁ ἀσώματος . καί γάρ κινδυνεύω νῦν ἤδη ἡδύς ἔρχομαι λέγω μᾶλλον , ἢ μή λέγω . καί δῆτα λέγω ὁ ὄνομα αὐτός ἔρχομαι οὗτος ὁ πάλαι ζητέω . ἀλλά μή γελάω τις , ἐάν φημί , ὁ ἀσώματος ἔρχομαι ὄνομα , οὐσία καί εἰμί . ὁ δέ αἰτία ὁ [ ὄνος ὄνομα εἰμί , ὁ μή γίγνομαι , μηδέ φθείρω , μηδέ ἄλλος μήτε κίνησις μηδείς ἐνδέχομαι , μῆτος μεταβολή ἀγαθός ἢ φαῦλος · ἔρχομαι δέ ἁπλόος καί ἀναλλοίωτος , καί ἐν ἰδέα ὁ αὐτός , καί μήτε ἐθελούσιος ἐξίστημι ὁ ταὐτότης , μήτε ὑπό ἕτερος προσαναγκάζω . φημί δέ καί ὁ Πλάτων ἐν Κρατύλος , ὁ ὄνομα ὁμοίωσις ὁ πρᾶγμα ἔρχομαι αὐτός ἐπίθετος . Ἔστω οὖν καί δίδωμι ἔρχομαι ὁ εἰμί ὁ ἀσώματος . εἶτα ὑποκαταβαίνω ἐπιλέγω · ὁ εἰμί λέγω ἀσώματος , οὗτος δέ ἔρχομαι ὁ νοητός . Τά μέν οὖν λέγω , ὅσος μνημονεύω εἰμί ἐγώ , τοιοῦτος γοῦν εἰμί . ὁ δέ ἐπιζητέω ὁ λόγος ᵍ ἐθέλω παραμυθέομαι , τοσόσδε ὑπολέγω , ὅτι οὗτος ὁ δόγμα ὁ Πλάτων , εἰμί μή συμβαίνω , ἀλλά ἕτερος γε χρή οἴομαι τις ἀνήρ μέγας , μέγας δύναμαι , οἷος Πυθαγόρας . λέγος γοῦν Πλάτων · φέρω ἀναμιμνήσκω πῶς λέγω · Τι ὁ εἰμί ἀεί , γένεσις δέ οὐ ἔχω ; καί τίς ὁ γίγνομαι μέν , εἰμί δέ οὐδέποτε ; ὁ μέν δή νόησις μετά λόγος περιληπτός , ὁ δέ αὖ δόξα μετά αἴσθησις ἄλογος δοξαστός , γίγνομαι καί ἀπόλλυμι , ὄντως δέ οὐδέποτε εἰμί . ἔρομαι γάρ , τίς εἰμί ὁ εἰμί πάντως πάντῃ ἀίδιος τε εἰμί καί ἄτρεπτος , καί οὐδαμῶς οὐδαμῆ ἐξίστημι ἐκ ἑαυτοῦ , μένω δέ κατά ὁ αὐτός καί ὡσαύτως ἵστημι , οὗτος δήπου ἄν εἰμί ὁ ὁ νόησις μετά λόγος περιληπτός . εἰμί δέ ὁ σῶμα ῥέω καί φέρω ὑπό ὁ εὐθύς μεταβολή , ἀποδιδράσκω καί οὐ εἰμί . ὅθεν οὐ πολύς μανία μή οὐ οὗτος ἔρχομαι ὁριστός , δόξα δέ μόνος δοξαστός , καί ὅς φημί Πλάτων , γίγνομαι καί ἀπόλλυμι , ὄντως δέ οὐδέποτε εἰμί . Ταΰς μέν ὁ Νουμήνιος , ὁμοῦ ὁ Πλάτων , καί πολύς πρότερος ὁ Μωσῆς ἐπί ὁ σαφής διερμηνεύω . ἔοικα δῆτα εἰς αὐτός ἐκεῖνος ὁ λόγιος περιφέρω , διά ὅς φημί μνημονεύω , τίς γάρ εἰμί Πλάτων , ἢ Μωσῆς ἀττικίζω ;