nicolaus-history.fragmenta 3.95
Ταῦθ’ ἅμα λέγων εἰς δάκρυα τρέπεται , λέγειν τε ἄπορος ἦν . Καὶ Νικόλαος ὁ Δαμασκηνὸς φίλος τε ὢν τοῦ βασιλέως , καὶ τὰ πάντα συνδιαιτώμενος ἐκείνῳ , καὶ τοῖς πράγμασι , ὃν πραχθεῖεν τρόπον , παρατετευχὼς , δεηθέντι τῷ βασιλεῖ τὰ λοιπὰ εἰπεῖν , ἔλεγεν ὁπόσα ἀποδείξεών τε καὶ ἐλέγχων ἐχόμενα ἦν .... 5 . Νικόλαος ἀρξάμενος οἷς τε ὁ βασιλεὺς κατήρξατο λόγοις παλιλλογεῖν μειζόνως ἐκδεινῶν , καὶ ὁπόσα ἐκ βασάνων ἢ μαρτυριῶν συνῆγε ** τὴν ἀπόδειξιν τοῦ ἐγκλήματος · μάλιστα δὲ τὴν ἀρετὴν ἐπιπολὺ ἐξηγεῖτο τοῦ βασιλέως ᾗπερ εἴς τε τροφὰς καὶ παιδεύματα χρησάμενος τῶν υἱέων , οὐδαμόθεν εὕροιτο ὀνησιφόρον αὐτὴν , περιπταίων ἑτέροις ἀφ’ ἑτέρων . Καίτοι γε οὐχ οὕτω θαυμάζειν τῶν προτέρων τὴν ἀβουλίαν · νεωτέρους γὰρ καὶ κακίᾳ συμβούλων διεφθαρμένους ἀπαλεῖψαι τὰ τῆς φύσεως δικαιώματα , ἀρχῆς θᾶσσον ἢ χρῆν μεταποιεῖσθαι σπουδάσαντας · Ἀντιπάτρου δ’ ἂν δικαίως τὴν μιαρίαν καταπλαγῆναι , μὴ μόνον ὑπὸ τοὺ πατρὸς εὐεργετηθέντα τὸν λογισμὸν , ὥσπερ τὰ ἰοβολώτατα τῶν ἑρπετῶν μὴ μαλαχθέντος , καίτοι γε κἀκείνοις τινὸς ἐγγινομένης μαλακίας τοῦ ἀδικεῖν τοὺς εὐεργέτας , ἀλλὰ μηδὲ τὰς τύχας τῶν ἀδελφῶν πρὸς τὸ οὐ μιμητὴν αὐτῶν καταστῆναι τῆς ὠμότητος ἐμποδὼν στήσαντος . « Καίτοι γε , ὦ Ἀντίπατρε , τῶν ἀδελφῶν μηνυτής τε ὧν τολμήσειαν αὐτὸς ἦς , καὶ ἐρευνητὴς τῶν ἐλέγχων καὶ κολαστὴς τῶν πεφωραμένων . Καὶ οὐ τοῦ ἐπ’ ἐκείνοις ἐγκαλοῦμεν θυμῷ χρῆσθαι μὴ ἐλλείποντος , ἀλλὰ τοῦ μιμεῖσθαι τὴν ἀσέλγειαν αὐτῶν σπουδάσαντος ἐκπεπλήγμεθα , εὑρίσκοντες κἀκεῖνα οὐκ ἐπ’ ἀσφαλείᾳ τοῦ πατρὸς , ἀλλ’ ἐπ’ ὀλέθρῳ τῶν ἀδελφῶν πεπραγμένα , ὅπως μισοπονηρίᾳ τῇ κατ’ αὐτῶν φιλοπάτωρ εἶναι πεπιστευμένος , ἀδεεστέραν ἐπ’ αὐτῷ κακουργεῖν παραλάβοις δύναμιν · ὃ δὴ καὶ τοῖς ἔργοις παρέστησας . Ἅμα δὲ καὶ τοὺς ἀδελφοὺς ἀνῄρεις , ἐφ’ οἷς ἤλεγχες πονηροὺς γεγονότας , καὶ τοὺς ὁμοπραγήσαντας αὐτοῖς οὐχ ὑπεδίδους , φανερὸν τοῖς πᾶσι καθιστὰς , ὡς καὶ συνθήκην πρὸς αὐτοὺς κατὰ τοῦ πατρὸς ποιησάμενος , ἐπανείλου κατηγορεῖν , βουλόμενος σοὶ τὴν ἐπιβουλὴν τῆς πατροκτονίας κερδαίνεσθαι κατὰ μόνας , καὶ δυοῖν ἀγώνοιν εὐφροσύνην καρπούμενος , τρόπου τοῦ σοῦ ἀξίαν , φανεροῦ μὲν τοῦ κατὰ τῶν ἀδελφῶν , ᾧ καὶ ἠγάλλου ὡς ἐπὶ τοῖς μεγίστοις , καὶ ἦν ἄξιον οὕτω φρονεῖν , εἰ δὲ μή γε , σὺ χείρων ἦς κρύπτειν δόλον κατὰ τοῦ πατρὰς συντιθεὶς , ἐκείνους μὲν οὐχ ὡς τῷ παρτὶ ἐπιβεβουλευκότας μισῶν ( οὐ γὰρ ἂν ἐξώκειλας αὐτὸς ἐπὶ πρᾶξιν παραπλησίαν ) , ἀλλ’ ὡς διαδόχους τῆς ἡγεμονίας σου δικαιότερον ἂν γενομένους · τὸν δὲ πατέρα ἐπισφάζειν τοῖς ἀδελφοῖς * , ἵνα θᾶσσον ὡς ἐκείνων ἐπικαταψεύσαιο μὴ ἐλεγχθῇς , καὶ ὧν αὐτὸς δίκας παρασχεῖν ἄξιος γένοιο , ταύτην παρὰ τοῦ δυστυχοῦς εἰσπράξαιο πατρὸς , ἐπινοῶν πατροκτονίαν οὐ κοινὴν , ἀλλ’ οἵαν μέχρι νῦν οὐχ ἱστόρησεν ὁ βίος · οὐχ υἱὸς γὰρ μόνον πατρὶ ἐπεβούλευες , ἀλλὰ καὶ φιλοῦντι καὶ εὐεργετηκότι , κοινωνὸς τῆς βασιλείας ὢν τοῖς ἔργοις καὶ διάδοχος προφανθεὶς , καὶ τὴν μὲν ἡδονὴν τῆς ἐξουσίας ἤδη προλαμβάνειν μὴ ἐπικεκωλυμένος , ἐλπίδα δὲ τὴν εἰσαῦθις γνώμῃ τοῦ πατρὸς καὶ γράμμασι προησφαλισμένος · ἀλλ’ οὐκ ἄρα τῇ Ἡρώδου ἀρετῇ τὰ πράγματα , γνώμῃ δὲ καὶ πονηρίᾳ ἔκρινες τῇ ἑαυτοῦ , βουλόμενος τοῦ πάντων σοι ὑπακούσαντος πατρὸς καὶ τὸ μέρος ἀφαιρεῖσθαι · καὶ ὃν προσεποίου τοῖς λόγοις σώζειν , τοῖς ἔργοις τοῦτον ἀφανίσαι ζητῶν , καὶ μὴ μόνον αὐτὸς πονηρὸς καθιστάμενος , ἀλλὰ καὶ τὴν μητέρα ὧν ἐπενόεις πιμπλὰς , καὶ στασιοποιῶν τὴν εὔνοιαν τοῖς ἀδελφοῖς , καὶ τολμῶν θηρίον ἀποκαλεῖν τὸν πατέρα , παντὸς ἑρπετοῦ χαλεπωτέραν τὴν διάνοιαν κατεσκευασμένος , ᾗ τὸν ἐκεῖνον ἰὸν ἐπὶ τοὺς συγγενεστάτους καὶ τοὺς ἐπὶ τοσούτοις εὐεργέτας παρεκάλεις ἐπὶ συμμαχίαις φυλάκων , καὶ τέχναις ἀνδρῶν καὶ γυναικὼν φρασσόμενος κατὰ τοῦ γέροντος , ὥσπερ οὐκ ἀρκούσης τοῦ τῆς διανοίας μῖσος τὸ ὑποικουροῦν παραστῆσαι . Καὶ νῦν ἐλήλυθας μετὰ βασάνους ἐλευθέρων , οἰκετῶν , ἀνδράσι καὶ γυναιξὶ διὰ σὲ γεγονυίας , μηνύσεις τῶν συνωμοτῶν , ἀντιλέγειν τῇ ἀληθείᾳ σπεύδων , καὶ οὐχὶ μόνον τὸν πατέρα ἀναιρεῖν μεμελετηκὼς ἐκ τοῦ ἀνθρωπείου βίου , ἀλλ’ ἤδη καὶ νόμον κατὰ σοῦ γεγραμμένον , καὶ τὴν ἀρετὴν τοῦ Οὐάρου , καὶ τοῦ δικαίου τὴν φύσιν . Οὕτως ἄρα τῇ ἀναιδείᾳ πέποιθας , ὥστε καὶ βασανίζεσθαι ἀξιοῖς , καὶ ψευδεῖς λέγων τὰς βασάνους τῶν προβεβασανισμένων , ἵν’ οἱ μὲν ῥυόμενοί σου τὸν πατέρα ἐκκρουσθῶσιν τοῦ ἠληθευκέναι , αἱ δὲ καὶ βάσανοι δοκῶσι πισταί . Οὐ ῥύσῃ , Οὐάρε , τὸν βασιλέα τῆς ἐπηρείας τῶν συγγενῶν ; οὐδὲ ἀπολεῖς πονηρὸν θηρίον , ἐπ’ ὀλέθρῳ μὲν τῶν ἀδελφῶν εὔνοιαν προσποιούμενον τοῦ πατρὸς , ἔνθα δὲ μέλλοι κατὰ μόνας ταχέως ἀποίσεσθαι τὴν βασιλείαν , πάντων αὐτῷ θανασιμώτατον ἀναφαινόμενον ; γνοὺς ὅτι πατροκτονία κοινόν ἐστιν ἀδίκημα καὶ τῆς φύσεως καὶ τοῦ βίου , πεφηνυῖα οὐδὲν ἥσσων ** ὡς τοῦ βεβουλευμένου , καὶ ὁ μὴ κολάζων ἀδικεῖ τὴν φύσιν . » 6 . Προσετίθει δὲ ἤδη τὰ τῆς μητρὸς Ἀντιπάτρου , ὁπόσα πρός τινας ἦν κουφολογίᾳ γυναικείῳ εἰρημένα , μαντείας τε καὶ θυσίας ἐπὶ τῷ βασιλεῖ γεγονυίας , καὶ ὁπόσα μετὰ τῶν Φερώρα γυναικῶν Ἀντιπάτρῳ ἠσέλγητο μετὰ οἴνου καὶ λύμης ἐρωτικῆς , τῶν τε βασάνων τὰς ἀνακρίσεις καὶ ὁπόσα μαρτυριῶν ἐχόμενα · πολλὰ δὲ καὶ παντοῖα ἦν τὰ μὲν προητοιμασμένα , τὰ δὲ πρὸς τοῦ ὀξέως ἀπαγγέλλεσθαί τε καὶ βεβαιοῦσθαι ἐφηυρημένα .
Lemmas: ταῦτα ἅμα λέγω εἰς δάκρυ τρέπω , λέγω τε ἄπορος εἰμί . καί Νικόλαος ὁ Δαμασκηνός φίλος τε εἰμί ὁ βασιλεύς , καί ὁ πᾶς συνδιαιτάομαι ἐκεῖνος , καί ὁ πρᾶγμα , ὅς πράσσω τρόπος , παρατυγχάνω , δήω ὁ βασιλεύς ὁ λοιπάς εἶπον , λέγω ὁπόσος ἀπόδειξις τε καί ἐλέγχω ἔχω εἰμί .... 5 . Νικόλαος ἄρχω ὅς τε ὁ βασιλεύς κατάρχω λόγος παλιλλογέω μέγας ἐκδεινόω , καί ὁπόσος ἐκ βάσανος ἢ μαρτυρία συνάγω ** ὁ ἀπόδειξις ὁ ἔγκλημα · μάλιστα δέ ὁ ἀρετή ἐπιπολύ ἐξηγέομαι ὁ βασιλεύς ὅσπερ εἰς τε τροφή καί παίδευμα χράω ὁ υἱός , οὐδαμόθεν εὑρίσκω Ὀνησιφόρον αὐτός , περιπταίω ἕτερος ἀπό ἕτερος . καίτοι γε οὐ οὗτος θαυμάζω ὁ πρότερος ὁ ἀβουλία · νέος γάρ καί κακία σύμβουλος διαφθείρω ἀπαλείφω ὁ ὁ φύσις δικαίωμα , ἀρχή ταχύς ἢ χράω μεταποιέω σπουδάζω · Ἀντίπατρος δέ εἄν δικαίως ὁ μιαρία καταπλήσσω , μή μόνος ὑπό ὅς πατήρ εὐεργετέω ὁ λογισμός , ὥσπερ ὁ ἰοβόλος ὁ ἑρπετόν μή μαλάσσω , καίτοι γε ἐκεῖνος τις ἐγγίγνομαι μαλακία ὁ ἀδικέω ὁ εὐεργέτης , ἀλλά μηδέ ὁ Τύχη ὁ ἀδελφός πρός ὁ οὖον μιμητής αὐτός καθίστημι ὁ ὠμότης ἐμποδών ἵστημι . « καίτοι γε , εἰμί Ἀντίπατρος , ὁ ἀδελφός μηνυτής τε ὅς τολμάω αὐτός εἰμί , καί ἐρευνητής ὁ ἐλέγχω καί κολαστής ὁ φωράω . καί οὖον ὁ ἐπί ἐκεῖνος ἐγκαλέω θυμός χράω μή ἐλλείπω , ἀλλά ὁ μιμέομαι ὁ ἀσέλγεια αὐτός σπουδάζω ἐκπλήσσω , εὑρίσκω ἐκεῖνος οὐ ἐπί ἀσφάλεια ὁ πατήρ , ἀλλά ἐπί ὄλεθρος ὁ ἀδελφός πράσσω , ὅπως μισοπονηρία ὁ κατά αὐτός Φιλοπάτωρ εἰμί πιστεύω , ἀδεής ἐπί αὐτός κακουργέω παραλαμβάνω δύναμις · ὅς δή καί ὁ ἔργον παρίστημι . ἅμα δέ καί ὁ ἀδελφός ἀναιρέω , ἐπί ὅς ἐλέγχω πονηρός γίγνομαι , καί ὁ ὁμοπραγέω αὐτός οὐ ὑποδίδωμι , φανερός ὁ πᾶς καθίστημι , ὡς καί συνθήκη πρός αὐτός κατά ὁ πατήρ ποιέω , ἐπανειλέω κατηγορέω , βούλομαι σύ ὁ ἐπιβουλή ὁ πατροκτονία κερδαίνω κατά μόνος , καί δύο ἀγών Εὐφρόσυνος καρπόω , τρόπος ὁ σύ ἄξιος , φανερός μέν ὁ κατά ὁ ἀδελφός , ὅς καί ἀγάλλομαι ὡς ἐπί ὁ μέγας , καί εἰμί ἄξιος οὗτος φρονέω , εἰμί δέ μή γε , σύ χείρων εἰμί κρύπτω δόλος κατά ὁ Πατρᾶς συντίθημι , ἐκεῖνος μέν οὐ ὡς ὁ Παρτί ἐπιβουλεύω μισέω ( οὖον γάρ εἄν ἐξοκέλλω αὐτός ἐπί πρᾶξις παραπλήσιος ) , ἀλλά ὡς διάδοχος ὁ ἡγεμονία σύ Δίκαιος εἄν γίγνομαι · ὁ δέ πατήρ ἐπισφάζω ὁ ἀδελφός * , ἵνα ταχύς ὡς ἐκεῖνος ἐπικαταψεύδομαι μή ἐλέγχω , καί ὅς αὐτός δίκη παρέχω ἄξιος γίγνομαι , οὗτος παρά ὁ δυστυχής εἰσπράσσω πατήρ , ἐπινοέω πατροκτονία οὖον κοινός , ἀλλά οἷος μέχρι νῦν οὐ ἱστορέω ὁ βίος · οὐ υἱός γάρ μόνος πατήρ ἐπιβουλεύω , ἀλλά καί φιλέω καί εὐεργετέω , κοινωνός ὁ βασίλεια εἰμί ὁ ἔργον καί διάδοχος προφαίνω , καί ὁ μέν ἡδονά ὁ ἐξουσία ἤδη προλαμβάνω μή ἐπικωλύω , ἐλπίς δέ ὁ εἰσαῦθις γνώμη ὁ πατήρ καί γράμμα προασφαλίζομαι · ἀλλά οὐ ἄρα ὁ Ἡρώδης ἀρετή ὁ πρᾶγμα , γνώμη δέ καί πονηρία κρίνω ὁ ἑαυτοῦ , βούλομαι ὁ πᾶς σύ ὑπακούω πατήρ καί ὁ μέρος ἀφαιρέω · καί ὅς προσποιέω ὁ λόγος σῴζω , ὁ ἔργον οὗτος ἀφανίζω ζητέω , καί μή μόνος αὐτός πονηρός καθίστημι , ἀλλά καί ὁ μήτηρ ὅς ἐπινοέω πίμπλημι , καί στασιοποιέω ὁ εὔνοια ὁ ἀδελφός , καί τολμάω θηρίον ἀποκαλέω ὁ πατήρ , πᾶς ἑρπετόν χαλεπός ὁ διάνοια κατασκευάζω , ὅς ὁ ἐκεῖνος ἰός ἐπί ὁ συγγενής καί ὁ ἐπί τοσοῦτος εὐεργέτης παρακαλέω ἐπί συμμαχία φύλαξ , καί τέχνη ἀνήρ καί γυνή φράσσω κατά ὁ γέρων , ὥσπερ οὐ ἀρκέω ὁ ὁ διάνοια μῖσος ὁ ὑποικουρέω παρίστημι . καί νῦν ἔρχομαι μετά βάσανος ἐλεύθερος , οἰκέτης , ἀνήρ καί γυνή διά σύ γίγνομαι , μηνύω ὁ συνωμότης , ἀντιλέγω ὁ ἀλήθεια σπεύδω , καί οὐ μόνος ὁ πατήρ ἀναιρέω μελετάω ἐκ ὁ ἀνθρώπειος βίος , ἀλλά ἤδη καί νόμος κατά σύ γράφω , καί ὁ ἀρετή ὁ Οὔαρος , καί ὁ Δίκαιος ὁ φύσις . οὕτως ἄρα ὁ ἀναίδεια πείθω , ὥστε καί βασανίζω ἀξιόω , καί ψευδής λέγω ὁ βάσανος ὁ προβασανίζω , ἵνα ὁ μέν ἐρύω σύ ὁ πατήρ ἐκκρούω ὁ ἀληθεύω , ὁ δέ καί βάσανος δοκέω πιστός . οὖον ῥύομαι , Οὔαρος , ὁ βασιλεύς ὁ ἐπήρεια ὁ συγγενής ; οὐδέ ἀπόλλυμι πονηρός θηρίον , ἐπί ὄλεθρος μέν ὁ ἀδελφός εὔνοια προσποιέω ὁ πατήρ , ἔνθα δέ μέλλω κατά μόνος ταχέως ἀποφέρω ὁ βασίλειος , πᾶς αὐτός θανάσιμος ἀναφαίνω ; γιγνώσκω ὅτι πατροκτονία κοινός εἰμί ἀδίκημα καί ὁ φύσις καί ὁ βίος , φαίνω οὐδείς κακός ** ὡς ὁ βουλεύω , καί ὁ μή κολάζω ἀδικέω ὁ φύσις . » 6 . προστίθημι δέ ἤδη ὁ ὁ μήτηρ Ἀντίπατρος , ὁπόσος πρός τις εἰμί κουφολογία γυναικεῖος εἴρω , μαντεῖος τε καί θυσία ἐπί ὁ βασιλεύς γίγνομαι , καί ὁπόσος μετά ὁ Φερώρας γυνή Ἀντίπατρος ἀσελγαίνω μετά οἶνος καί λύμη ἐρωτικός , ὁ τε βάσανος ὁ ἀνάκρισις καί ὁπόσος μαρτυρία ἔχω · πολύς δέ καί παντοῖος εἰμί ὁ μέν προετοιμάζω , ὁ δέ πρός ὁ ὀξύς ἀπαγγέλλω τε καί βεβαιόω ἐφευρίσκω .