nicolaus-history.fragmenta 3.68
Ὅτι ὁ Κῦρος ᾤκτειρε Κροῖσον τὸν Λυδῶν βασιλέα διὰ τὴν οἰκείαν ( 1 ) ἀρετήν . Καὶ οἱ Πέρσαι μεγάλην ἔνησαν πυρὰν Κροίσῳ ὑπό τινα ὑψηλὸν τόπον , ἀφ’ οὗ ἔμελλον θεάσασθαι τὰ γινόμενα . Καὶ μετὰ ταῦτα Κῦρος ἐξήλαυνεν ἐκ τῶν βασιλείων , καὶ ἡ δύναμις παρῆν ἅπασα , πολύς τε ὅμιλος καὶ ἀστῶν καὶ ξένων . Ὀλίγον δ’ ὕστερον θεράποντες ἦγον Κροῖσον δεσμώτην , καὶ Λυδῶν δὶς ἑπτά ( 2 ) . Ὡς δὲ ἐθεάσαντο Λυδοὶ , πάντες οἰμωγῇ καὶ στόνῳ ἀνέκλαυσαν , καὶ ἔπληξαν τὰς κεφαλάς . Τοσοῦτος δ’ ἐκ τοῦ ὁμίλου κωκυτὸς ἀνδρῶν ὁμοῦ καὶ γυναικῶν μετὰ δακρύων καὶ βοῆς ἐξερράγη , ὁπόσος οὐδὲ ἁλισκομένης τῆς πόλεως . Τότε δή τις ἂν καὶ τὴν Τύχην ᾤκτειρε , καὶ Κροῖσον ἐθαύμασε τῆς πρὸς τῶν ἀρχομένων ( 3 ) φιλίας . Ὥσπερ γὰρ πατέρα ἑωρακότες , οἱ μὲν τὰς ἐσθῆτας κατερρήγνυντο , οἱ δὲ τὰς κόμας ἔτιλλον · γυναικῶν δὲ ἡγεῖτο πληθὺς μυρία μετὰ κομμοῦ καὶ ὀλολυγῆς . Αὐτὸς δὲ ἄδακρυς προσῄει καὶ σκυθρωπός . Ὁ δὲ Κῦρος , ταῦθ’ ὁρῶν γινόμενα , οὐκ ἐκώλυε , βουλόμενος καὶ τοὺς Πέρσας οἶκτόν τινα λαβεῖν αὐτοῦ . Ὡς δὲ προϊὼν κατ’ αὐτὸν γίνεται ὁ Κροῖσος , ἐφθέγξατο μεγάλῃ τῇ φωνῇ , δεόμενος τὸν υἱὸν ἀχθῆναί οἱ , ὃς ( 4 ) οὐκέτι ἐπεπήρωτο τὴν φωνὴν , ἐξ ὅτου τὸ πρῶτον ἐφθέγξατο · ἦν δὲ καὶ τἄλλα ἔμφρων . Καὶ ὁ Κῦρος ἄγειν ἐκέλευσε τὸν νεανίσκον . Καὶ μετ’ οὐ πολὺ ἤγετο ἑπομένων αὐτῷ πολλῶν ἡλίκων . Θεασάμενος δὲ αὐτὸν ὁ Κροῖσος οὐκέθ’ ὁ αὐτὸς ἦν , ἀλλὰ τότε πρῶτον ἐδάκρυσεν . Ὁ δὲ μετὰ κλαυθμοῦ καὶ βοῆς προσπεσὼν πρὸς τὸν Κροῖσον , « Οἴμοι , πάτερ , ἔφη , ἡ σὴ εὐσέβεια ( 5 ) . Πότε δ’ ἡμῖν οἱ θεοὶ βοηθήσουσιν ( 6 ) ; » Ἀποβλέψας δὲ εἰς τοὺς Πέρσας , « Ἄγεθ’ , ἱκετεύω , κἀμὲ , ἔφη , καὶ συνεμπρήσατε · κἀγὼ γὰρ ὑμῶν πολέμιος εἰμὶ οὐχ ἧττον ἢ ὁ πατήρ . » Καὶ ὁ Κροῖσος , « Οὐκ ὀρθῶς λέγεις , ἔφη , μόνος γὰρ ἐγὼ τὸν πόλεμον ἐξήνεγκα , ὑμῶν δὲ καὶ τῶν ἄλλων Λυδῶν οὐδείς · ἐμὲ χρὴ καὶ τὴν τιμωρίαν ὑποσχεῖν . » Ἐμφυεὶς δὲ τῷ πατρὶ ὁ νεανίσκος οὐκέτ’ ἀφίστατο · ἀλλ’ ὀδυρόμενος οἴκτου πάντα ἐνέπλησεν ( 7 ) , ἀφιεὶς ( 8 ) καὶ ἑαυτὸν ἄγειν ἐπὶ τὴν πυράν . « Οὐ γὰρ , ἔφη , λελείψομαι τῆς σῆς μοίρας , ὦ πάτερ . Εἰ δὲ νῦν με οὐκ ἐάσουσιν , ἀλλὰ πρσδέχου με ( 9 ) ταχύ . Τίς ἔτι μοι τοῦ βίου ἐλπίς ; ὃς ἐξ ὅτουπερ ἔφυν , ἀεὶ μὲν σοὶ λυπηρὸς ἦν , ἀεὶ δ’ ἐμαυτῷ · εὐτυχοῦντα μὲν τρεπόμενος ὑπ’ αἰδοῦς διὰ τὴν τότε μοι προσοῦσαν ἀφωνίαν τε καὶ λώβην · ἐπεὶ δ’ ἠρξάμεθα δυστυχεῖν , τότε πρῶτον φωνὴν ἀφῆκα , καί μ’ εἰς τοῦτο μόνον ἤρθρωσαν οἱ θεοὶ , ὅπως ἂν ὀδύρωμαι τὰς ἡμετέρας τύχας . » Ὁ δὲ πατὴρ ἔφη , « Μὴ παντάπασιν , ὦ παῖ , σεαυτὸν ἀπογνῷς , νέος ὢν , καὶ πολλοῦ σοι ἔτι ὄντος τοῦ λοιποῦ βίου , ὅπου γε κἀμοὶ λείπεταί τις ἐλπὶς ὅμως , καὶ οὔπω τἀκ θεοῦ ἀπέγνων . » Ἅμα δὲ ταῦτα λέγοντι προσῄεσαν πολλαὶ δή τινες θεράπαιναι , κομίζουσαι ἐσθῆτας πολυτελεῖς καὶ ἄλλον παμπληθῆ κόσμον , ὃν ἔπεμψαν συγκατακαησόμενον αἱ τῶν Λυδῶν γυναῖκες . Ὁ δὲ , τὸν υἱὸν ἀσπασάμενος καὶ τοὺς ἐν κύκλῳ Λυδοὺς , ἐπὶ τὴν πυρὰν ᾔει . Καὶ ὁ παῖς , εἰς τὸν οὐρανὸν τὰς χεῖρας ἀνασχὼν , « Ὦναξ Ἄπολλον καὶ θεοὶ πάντες , εἶπεν , οὕστινας ὁ πατὴρ ἐτίμησεν , ἔλθετε νῦν γε ἡμῖν βοηθοὶ , καὶ μὴ συναπόλλυται ( 10 ) Κροίσῳ πᾶσα ἀνθρώπων εὐσέβεια . » Ταῦτα εἰπόντα μόλις ἀπῆγον οἱ φίλοι , βιαζόμενον εἰς τὴν πυρὰν αὑτὸν συνεμβαλεῖν ( 11 ) . Κροίσου δ’ ἐπιβαίνοντος αὐτῇ , ἡ Σίβυλλα ὤφθη ἀπό τινος ὑψηλοῦ χωρίου καταβαίνουσα , ἵνα καὶ αὐτὴ ( 12 ) ἴδῃ τὰ γινόμενα . Ταχὺ δὲ θροῦς διῆλθε ( 13 ) διὰ τοῦ ὁμίλου , ὅτι ἡ χρησμῳδὸς ἥκει , καὶ ἐν προσδοκίᾳ πάντες ἐγένοντο , εἴ τι πρὸς τὰ παρόντα θειάσειε . Καὶ μετ’ οὐ πολὺ ἔντονόν τι φθεγξαμένη βοᾷ · Ὠ μέλεοι , τί σπεύδεθ’ ἃ μὴ θέμις ; οὐ γὰρ ἐάσει Ζεὺς ὕπατος Φοῖβός τε καὶ ὁ κλυτὸς Ἀμφιάραος · Ἀλλά γ’ ἐμῶν ἐπέων πείθεσθ’ ἀψευδέσι χρησμοῖς , Μὴ κακὸν οἶτον ὄλοισθε παρὲκ θεοῦ ἀφραίνοντες ( 14 ) . Κῦρος δ’ ἀκούσας ἐκέλευσε τὸν χρησμὸν διεξενεγκεῖν ( 15 ) τοῖς Πέρσαις , ὡς ἐξευλαβηθεῖεν ἁμαρτάνειν . Οἱ δὲ δι’ ὑποψίας γίνονται , ὡς κατεσκευασμένης , ἵνα σώζοιτο Κροῖσος . Ὁ δ’ ἤδη ἐπὶ τῆς πυρᾶς καθῆστο , καὶ σὺν αὐτῷ δὶς ἑπτὰ Λυδῶν · ἐν κύκλῳ δὲ Πέρσαι δᾷδας ἔχοντες ἧπτον . Σιωπῆς δὲ γενομένης , στενάξας μέγα , εἰς τρὶς ἀνακαλεῖται πάλιν ( 16 ) Σόλωνα . Καὶ ὁ Κῦρος ἀκούσας ἐδάκρυσεν , ἐννοηθεὶς ὅτι νεμεσητὰ δρᾷ , βιασθεὶς ὑπὸ Περσῶν , βασιλέα οὐδὲν ἐλάττονα αὐτοῦ τὴν τύχην ἐμπιπράς . Συνεκέχυντο δὲ ἤδη καὶ Πέρσαι τὰ μὲν ἐπὶ Κροίσῳ , τὰ δὲ ἐπὶ τῷ σφετέρῳ βασιλεῖ , ὁρῶντες ἀχθόμενον ἐπὶ τούτοις , καὶ ἐκέλευον σώζειν Κροῖσον . Ταχὺ δὲ Κῦρος πέμψας τοὺς ἀμφ’ ( 17 ) αὑτὸν ἐκέλευσε τὴν πυρὰν σβεννύναι . Ἡ δὲ ᾔθετο , καὶ οὐκέθ’ οἷόντ’ ἦν ἐξημμένην ἐν κύκλῳ προσιέναι τινά . Φασὶ δὴ Κροῖσον , ἐμβλέψαντα εἰς τὸν οὐρανὸν , εὔξασθαι τῷ Ἀπόλλωνι ἀρῆξαί οἱ , ὁπότε καὶ οἱ ἐχθροὶ σώζειν αὐτὸν ἐθέλοντες οὐ δύναιντο . Χειμὼν δ’ ἔτυχε τὴν ἡμέραν ἐκείνην ἐξ ἠοῦς ( 18 ) , οὐ μὴν ὑετός γε . Κροίσου δ’ εὐξαμένου ζοφερὸς ἐξαίφνης ἀὴρ συνέδραμε νεφούμενος πάντοθεν ( 19 ) , βρονταί τε γίνονται καὶ ἀστραπαὶ συνεχεῖς · τοσοῦτος δὲ κατερράγη ὑετὸς , ὥστε μὴ μόνον τὴν πυρὰν σβεσθῆναι , ἀλλὰ ( 20 ) καὶ τοὺς ἀνθρώπους μόλις ἀντέχειν . Κροίσῳ μὲν οὖν ταχὺ στέγασμα πορφυροῦν ὑπερέτεινον · τοῖς δὲ ἀνθρώποις τὰ μὲν ὑπὸ ζόφου καὶ λαίλαπος ταραττομένοις , τὰ δὲ ὑπὸ ( 21 ) ἀστραπῶν , [ καὶ ] καταπατουμένοις ὑπὸ τῶν ἵππων , τραχυνομένων πρὸς τὸν ψόφον τῶν βροντῶν , δείματα δαιμόνια ἐνέπιπτε , καὶ οἵ τε τῆς Σιβύλλης χρησμοὶ τά τε ( 22 ) Ζωροάστρου λόγια εἰσῄει . Κροῖσον μὲν οὖν ἐβόων ἔτι γῆν προσεκύνουν , εὐμένειαν παρὰ τοῦ θεοῦ αἰτούμενοι . Φασὶ δέ τινες θαλῆν , προειδόμενον ἔκ τινων σημείων ὄμβρον γενησόμενον , καὶ ( 23 ) ἀναμένειν τὴν ὥραν ἐκείνην . Τόν γε μὴν Ζωροάστρην ( 24 ) , Πέρσαι ἀπ’ ἐκείνου διεῖπαν , μήτε νεκροὺς καίειν , μήτ’ ἄλλως μιαίνειν πῦρ , καὶ πάλαι τοῦτο καθεστὼς τὸ νόμιμον τότε βεβαιωσάμενοι . Κῦρος δ’ εἰς τὰ βασίλεια Κροῖσον ἄγων παρεκάλει τε καὶ ἐφιλοφρονεῖτο , πειθόμενος εἶναι θεοσεβέστατον · ἐκέλευέ τε , εἴ τι βούλεταί οἱ γενέσθαι , μὴ ὀκνεῖν , ἀλλ’ αἰτεῖσθαι . Ὁ δὲ εἶπεν · « Ὦ δέσποτα , ἐπεί μέ σοι θεοὶ ἔδοσαν , σύ τε χρηστὰ ἐπαγγέλλεις , αἰτοῦμαί σε δοῦναί μοι πέμψαι Πυθοῖδε ( 23 ) τὰς πέδας τάσδε , καὶ τὸν θεὸν ἐρέσθαι , τί παθὼν ἐξηπάτα με τοῖς χρησμοῖς ἐπάρας στρατεύειν ἐπὶ σὲ ὡς περιεσόμενον ; ἐξ ὅτου αὐτῷ τάδε ἀκροθίνια πέμπω ( δείξας τὰς πέδας ) · καὶ τί δήποτε ἀμνημονοῦσι χάριτος οἱ τῶν Ἑλλήνων θεοί . » Κῦρος δὲ γελάσας καὶ τάδε ἔφη δώσειν , καὶ ἄλλων οὐκ ἀτυχήσειν αὐτὸν μειζόνων . Κῦρος δὲ ὀλίγου χρόνου φίλον ἐπεποίητο Κροῖσον , ἐξιών τε ἐκ Σάρδεων ἀπέδωκε παῖδας καὶ γυναῖκας , καὶ σὺν αὑτῷ ἐπήγετο ( 26 ) . Φασὶ δέ τινες καὶ ἐπιτρέψαι ἂν αὐτῷ τὴν πόλιν , εἰ μὴ ᾤετο νεωτεριεῖν .
Lemmas: ὅτι2 ὁ Κῦρος οἰκτείρω Κροῖσος ὁ Λυδός βασιλεύς διά ὁ οἰκεῖος ( 1 ) ἀρετή . καί ὁ Πέρσης μέγας νέος πυρή Κροῖσος ὑπό τις ὑψηλός τόπος , ἀπό ὅς μέλλω θεάομαι ὁ γίγνομαι . καί μετά οὗτος Κῦρος ἐξελαύνω ἐκ ὁ βασίλειος , καί ὁ δύναμις πάρειμι ἅπας , πολύς τε ὅμιλος καί ἀστός καί ξένος . Ὀλίγος δέ ὕστερος θεράπων ἄγω Κροῖσος δεσμώτης , καί Λυδός δίς ἑπτά ( 2 ) . ὡς δέ θεάομαι Λυδός , πᾶς οἰμωγή καί στόνος ἀνακλαίω , καί πλήσσω ὁ κεφαλή . τοσοῦτος δέ ἐκ ὁ ὅμιλος κωκυτός ἀνήρ ὁμοῦ καί γυνή μετά δάκρυ καί βοή ἐκρήγνυμι , ὁπόσος οὐδέ ἁλίσκομαι ὁ πόλις . τότε δή τις εἄν καί ὁ Τύχη οἰκτείρω , καί Κροῖσος θαυμάζω ὁ πρός ὁ ἄρχω ( 3 ) φίλιος . ὥσπερ γάρ πατήρ ὁράω , ὁ μέν ὁ ἐσθής καταρρήγνυμι , ὁ δέ ὁ κόμη τίλλω · γυνή δέ ἡγέομαι πληθύς μυρίος μετά κομμόω καί ὀλολυγή . αὐτός δέ ἄδακρυς πρόσειμι καί σκυθρωπός . ὁ δέ Κῦρος , αὐτός ὁράω γίγνομαι , οὐ κωλύω , βούλομαι καί ὁ Πέρσης οἶκτος τις λαμβάνω αὐτός . ὡς δέ προέρχομαι κατά αὐτός γίγνομαι ὁ Κροῖσος , φθέγγομαι μέγας ὁ φωνή , δήω ὁ υἱός ἄγω ὁ , ὅς ( 4 ) οὐκέτι πηρόω ὁ φωνή , ἐκ ὅστις ὁ πρῶτος φθέγγομαι · εἰμί δέ καί ἄλλος ἔμφρων . καί ὁ Κῦρος ἄγω κελεύω ὁ νεανίσκος . καί μετά οὖον πολύς ἄγω ἕπομαι αὐτός πολύς ἡλίκος . θεάω δέ αὐτός ὁ Κροῖσος οὐκέτι ὁ αὐτός εἰμί , ἀλλά τότε πρῶτος δάκρυ . ὁ δέ μετά κλαυθμός καί βοή προσπίτνω πρός ὁ Κροῖσος , « οἴμοι , πατήρ , φημί , ὁ σός εὐσέβεια ( 5 ) . πότος δέ ἐγώ ὁ θεός βοηθέω ( 6 ) ; » ἀποβλέπω δέ εἰς ὁ Πέρσης , « ἄγω , ἱκετεύω , ἐγώ , φημί , καί συμπράσσω · ἐγώ γάρ σύ πολέμιος εἰμί οὐ κακός ἢ ὁ πατήρ . » καί ὁ Κροῖσος , « οὐ ὀρθῶς λέγω , φημί , μόνος γάρ ἐγώ ὁ πόλεμος ἐξήνεγκα , σύ δέ καί ὁ ἄλλος Λυδός οὐδείς · ἐγώ χρή καί ὁ τιμωρία ὑπέχω . » ἐμφύω δέ ὁ πατήρ ὁ νεανίσκος οὐκέτι ἀφίστημι · ἀλλά ὀδύρομαι οἶκτος πᾶς ἐμπίμπλημι ( 7 ) , ἀφίημι ( 8 ) καί ἑαυτοῦ ἄγω ἐπί ὁ πυρά . « οὖον γάρ , φημί , λείπω ὁ σός μοῖρα , εἰμί πατήρ . εἰμί δέ νῦν ἐγώ οὐ ἐάω , ἀλλά πρσδέχου ἐγώ ( 9 ) ταχύς . Τῖς ἔτι ἐγώ ὁ βίος ἐλπίς ; ὅς ἐκ ὅστις φύω , ἀεί μέν σύ λυπηρός εἰμί , ἀεί δέ ἐμαυτοῦ · εὐτυχέω μέν τρέπω ὑπό αἰδώς διά ὁ τότε ἐγώ πρόσειμι ἀφωνία τε καί λώβη · ἐπεί δέ ἄρχω δυστυχέω , τότε πρῶτος φωνή ἀφίημι , καί εἷς εἰς οὗτος μόνος αρθρώνω ὁ θεός , ὅπως εἄν ὀδύρομαι ὁ ἡμέτερος Τύχη . » ὁ δέ πατήρ φημί , « μή παντάπασι , εἰμί παῖς , σαυτοῦ ἀπογιγνώσκω , νέος εἰμί , καί πολύς σύ ἔτι εἰμί ὁ λοιπός βίος , ὅπου γε ἐγώ λείπω τις Ἐλπὶς ὅμως , καί οὔπω ἐκ θεός ἀπογιγνώσκω . » ἅμα δέ οὗτος λέγω πρόσειμι πολύς δή τις θεράπαινα , κομίζω ἐσθής πολυτελής καί ἄλλος παμπληθής κόσμος , ὅς πέμπω συγκατακαίω ὁ ὁ Λυδός γυνή . ὁ δέ , ὁ υἱός ἀσπάζομαι καί ὁ ἐν κύκλος Λυδός , ἐπί ὁ πυρή ἔρχομαι . καί ὁ παῖς , εἰς ὁ οὐρανός ὁ χείρ ἀνέχω , « Ἄναξ Ἀπόλλων καί θεός πᾶς , εἶπον , ὅστις ὁ πατήρ τιμάω , ἔρχομαι νῦν γε ἐγώ βοηθός , καί μή συναπόλλυμι ( 10 ) Κροῖσος πᾶς ἄνθρωπος εὐσέβεια . » οὗτος εἶπον μόλις ἀπάγω ὁ φίλος , βιάζομαι εἰς ὁ πυρή ἑαυτοῦ συνεμβάλλω ( 11 ) . Κροῖσος δέ ἐπιβαίνω αὐτός , ὁ Σίβυλλα ὁράω ἀπό τις ὑψηλός χωρίον καταβαίνω , ἵνα καί αὐτός ( 12 ) ὁράω ὁ γίγνομαι . ταχύς δέ θρόος διέρχομαι ( 13 ) διά ὁ ὅμιλος , ὅτι ὁ χρησμῳδός ἥκω , καί ἐν προσδοκία πᾶς γίγνομαι , εἰμί τίς πρός ὁ πάρειμι θειάζω . καί μετά οὖον πολύς ἔντονος τίς φθέγγομαι βοάω · ᾠόν μέλεος , τίς σπεύδω ὁ μή θέμις ; οὖον γάρ ἐάω Ζεύς ὕπατος Φοῖβος τε καί ὁ κλυτός Ἀμφιάραος · ἀλλά γε ἐμέω ἔπος πείθω ἀψευδής χρησμός , μή κακός οἶτος ὄλλυμι παρέξ θεός ἀφραίνω ( 14 ) . Κῦρος δέ ἀκούω κελεύω ὁ χρησμός διεκφέρω ( 15 ) ὁ Πέρσης , ὡς ἐξευλαβέομαι ἁμαρτάνω . ὁ δέ διά ὑποψία γίγνομαι , ὡς κατασκευάζω , ἵνα σῴζω Κροῖσος . ὁ δέ ἤδη ἐπί ὁ πυρά κάθημαι , καί σύν αὐτός δίς ἑπτά Λυδός · ἐν κύκλος δέ Πέρσης δαίς1 ἔχω ἅπτω . Σιωπή δέ γίγνομαι , στενάζω μέγας , εἰς τρίς ἀνακαλέω πάλιν ( 16 ) Σόλων . καί ὁ Κῦρος ἀκούω δάκρυ , ἐννοέω ὅτι νεμεσητός δράω , βιάζω ὑπό Πέρσης , βασιλεύς οὐδείς μικρός αὐτός ὁ Τύχη ἐμπίμπρημι . συγχέω δέ ἤδη καί Πέρσης ὁ μέν ἐπί Κροῖσος , ὁ δέ ἐπί ὁ σφέτερος βασιλεύς , ὁράω ἄχθομαι ἐπί οὗτος , καί κελεύω σῴζω Κροῖσος . ταχύς δέ Κῦρος πέμπω ὁ ἀμφι ( 17 ) ἑαυτοῦ κελεύω ὁ πυρή σβέννυμι . ὁ δέ αἴθω , καί οὐκέτι οἷόντε εἰμί ἐξάπτω ἐν κύκλος πρόσειμι τις . φημί δή Κροῖσος , ἐμβλέπω εἰς ὁ οὐρανός , εὔχομαι ὁ Ἀπόλλων ἀρήγω ὁ , ὁπότε καί ὁ ἐχθρός σῴζω αὐτός ἐθέλω οὖον δύναμαι . χειμών δέ τυγχάνω ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος ἐκ ἠώς ( 18 ) , οὖον μήv ὑετός γε . Κροῖσος δέ εὔχομαι ζοφερός ἐξαπίνης ἀήρ συντρέχω νεφόω πάντοθεν ( 19 ) , βροντή τε γίγνομαι καί ἀστραπή συνεχής · τοσοῦτος δέ καταρρήγνυμι ὑετός , ὥστε μή μόνος ὁ πυρή σβέννυμι , ἀλλά ( 20 ) καί ὁ ἄνθρωπος μόλις ἀντέχω . Κροῖσος μέν οὖν ταχύς στέγασμα πορφύρεος ὑπερτείνω · ὁ δέ ἄνθρωπος ὁ μέν ὑπό ζόφος καί λαῖλαψ ταράσσω , ὁ δέ ὑπό ( 21 ) ἀστραπή , [ καί ] καταπατέω ὑπό ὁ ἵππος , τραχύνω πρός ὁ ψόφος ὁ βροντή , δεῖμα δαιμόνιος ἐμπίπτω , καί ὁ τε ὁ Σίβυλλα χρησμός ὁ τε ( 22 ) Ζωροάστρης λόγιος εἰσέρχομαι . Κροῖσος μέν οὖν βοάω ἔτι γῆ προσκυνέω , εὐμένεια παρά ὁ θεός αἰτέω . φημί δέ τις Θαλῆς , προείδομαι ἐκ τίνω σημεῖον ὄμβρος γίγνομαι , καί ( 23 ) ἀναμένω ὁ ὥρα ἐκεῖνος . ὁ γε μήv Ζωροάστρης ( 24 ) , Πέρσης ἀπό ἐκεῖνος διέπω , μήτε νεκρός καίω , μήτε ἄλλως μιαίνω πῦρ , καί πάλαι οὗτος καθίστημι ὁ νόμιμος τότε βεβαιόω . Κῦρος δέ εἰς ὁ βασίλεια Κροῖσος ἄγω παρακαλέω τε καί φιλοφρονέομαι , πείθω εἰμί θεοσεβής · κελεύω τε , εἰμί τίς βούλομαι ὁ γίγνομαι , μή ὀκνέω , ἀλλά αἰτέω . ὁ δέ εἶπον · « ὦ δεσπότης , ἐπεί ἐγώ σύ θεός δίδωμι , σῦς τε χρηστός ἐπαγγέλλω , αἰτέω σύ δίδωμι ἐγώ πέμπω Πυθώ ( 23 ) ὁ πέδη ὅδε , καί ὁ θεός ἔρομαι , τίς πάσχω ἐξαπατάω ἐγώ ὁ χρησμός ἐπαίρω στρατεύω ἐπί σύ ὡς περίειμι ; ἐκ ὅστις αὐτός ὅδε ἀκροθίνιον πέμπω ( δείκνυμι ὁ πέδη ) · καί τίς δήποτε ἀμνημονέω χάρις ὁ ὁ Ἕλλην θεός . » Κῦρος δέ γελάω καί ὅδε φημί δίδωμι , καί ἄλλος οὐ ἀτυχέω αὐτός μείζων . Κῦρος δέ ὀλίγος χρόνος φίλος ποιέω Κροῖσος , ἔξειμι τε ἐκ Σάρδεις ἀποδίδωμι παῖς καί γυνή , καί σύν ἑαυτοῦ ἐπάγω ( 26 ) . φημί δέ τις καί ἐπιτρέπω εἄν αὐτός ὁ πόλις , εἰμί μή οἴομαι νεωτερίζω .