nicolaus-history.fragmenta 3.49
Ὅτι Ἀδυάττεω τοῦ Λυδῶν βασιλέως παῖδες δίδυμοι , Καδὺς καὶ Ἄρδυς · τούτοις κατέλιπε τὴν ἀρχὴν , καὶ ὁμοῦ ἐβασίλευον ἀμφότεροι στέργοντες ἀλλήλους καὶ αὐτοὶ ὑπὸ τοῦ πλήθους στεργόμενοι . Καί πως ἡ τοῦ Καδύος ( 1 ) γυνὴ , Δαμοννὼ ( 2 ) λεγομένη , ὑπό τινος ἀνεψιοῦ τοῦ ἀνδρὸς , Σπέρμου ( 3 ) ὄνομα , μοιχευθεῖσα , σὺν ἐκείνῳ θάνατον ἐβουλεύετο τῷ ἀνδρί · δοῦσα δὲ αὐτῷ φάρμακον ἔκτεινε μὲν οὕ , εἰς νόσον δ’ ἐνέβαλεν . Θεραπευθεὶς δ’ ὑπὸ ἰατροῦ ὁ Καδὺς ῥᾷον ἔσχεν . Ἐκ τούτου τὸν ἰατρὸν ἀνελεῖν βουλομένη ἡ γυνὴ , φάρμακα μὲν αὐτῷ οὐκ ἔκρινε διδόναι διὰ τὴν τέχνην , βόθρον δ’ ἐν τῇ οἰκίᾳ ὀρύξασα καὶ ἐπιπολῆς αὐτὸν ἄδηλον ποιήσασα ( 4 ) , κλίνην καθύπερθεν ἔστρωσεν καὶ ἄλλας ( 5 ) ἐφεξῆς . Καλέσασα δ’ αὐτὸν ἐπὶ δεῖπνον , ἐλθόντα κατέκλινεν ἵναπερ ὁ βόθρος ἦν . Οἰχομένου δὲ κάτω , ἀπαμησαμένη τὴν γῆν ἄδηλον ἐποίησεν . Μετ’ οὐ πολὺ δὲ καὶ ὁ Καδὺς ἀπέθανεν · αὐτὴ δὲ σὺν τῷ μοιχῷ πρῶτον μὲν ἐξελαύνει τὸν ἐκείνου ἀδελφὸν Ἄρδυν , πολλοὺς Λυδῶν χρήμασι θεραπεύσασα ( 6 ) , ἔπειτα συνῴκησεν αὐτῷ καὶ βασιλέα ἀπέδειξεν . Ὁ δὲ Ἄρδυς ἐξαπιναίως ( 7 ) φυγὼν ὁμοῦ γυναικί τε καὶ θυγατρὶ ( 8 ) , οὕτω σφόδρα ἐπενήτευσεν , ὥστε ἐν Κύμῃ ἁμαξοπηγῶν ( 9 ) διέζη , ὕστερον δὲ πανδοκεύων . Φασὶ δ’ αὐτὸν τοὺς ἐγκαταγομένους ( 10 ) Λυδῶν φιλανθρωπευόμενον , φίλους πάντας ἀποπέμπεσθαι . Τῷ δὲ μοιχῷ Σπέρμῳ οὐκ ἤρκεσε ταῦτα δράσαντι , ἀλλὰ καὶ ἐς Κύμην πέμψας τινὰ λῃστὴν , Κέρσην ὄνομα , κτεῖναι τὸν ἄνδρα παρεκελεύετο . Ὁ δὲ ὑπέστη τὸ ἔργον ἐπὶ τῷ γῆμαι τοῦ Σπέρμου τὴν θυγατέρα καὶ χιλίους στατῆρας λαβεῖν δωρεάν . Ἀφικόμενος δ’ ὁ Κέρσης εἰς Κύμην κατήγετο ἐν τῷ Ἄρδυος πανδοκείῳ · ὁ δὲ αὐτὸν ὁμοίως ( 11 ) ἐθεράπευε , καὶ τοῖς τε ἄλλοις ἠρέσκετο Κέρσης καὶ δὴ καὶ τῆς θυγατρὸς αὐτοῦ διακονούσης ( 12 ) ἠράσθη · καί πως αὐτὸν ( 13 ) εἰς γάμον αἰτεῖται τὴν κόρην ἐπὶ τῷ τὰ μέγιστα ὑπ’ αὐτοῦ εὖ πείσεσθαι . Ὁ δ’ ἄλλως ὠκ ἂν διδοὺς ( 14 ) διὰ τὴν φαυλότητα τἀνθρώπου , ἐπ’ εὐγενείᾳ μέγα φρονῶν , ὅμως διὰ τὴν ὑπόσχεσιν δώσειν ὡμολόγησεν . Ὡς δὲ ταῦτα συνέθεντο , πᾶσαν αὐτῷ κατεῖπεν ὁ Κέρσης τὴν ἀλήθειαν , ὅτι οἴκοι ἀναπεισθεὶς ὑπὸ Σπέρμου ἐπὶ τῷ γάμῳ τῆς ἐκείνου θυγατρὸς ἀνελεῖν τὸν Ἄρδυν , ἕτοιμος δὲ νῦν εἶναι τὴν ( 16 ) Σπέρμου κεφαλὴν κομίσας , ἐπὶ τούτοις τὴν Ἄρδυος γῆμαι θυγατέρα . Ὡς δὲ συνεπένευσεν ( 17 ) , ἐκέλευσεν αὐτὸν ἀποκείρασθαι τέως κομῶντα , κατασκευάσας δὲ ξυλίνην κεφαλὴν ἐοικυῖαν τῇ ( 18 ) Ἄρδυος , καὶ τὰς κόμας αὐτῇ προσπλάσας , ἴετο εἰς Λυδίαν . Ἀφικόμενος δὲ τῷ Σπέρμῳ πυνθανομένῳ περὶ ὧν αὐτὸν ἔπεμψεν , ἔφη · « Πάντα διαπέπρακται , » καταθεὶς πρότερον τὴν κεφαλὴν ἐν οἰκίσκῳ . Κελεύσαντος δὲ τοῦ Σπέρμου δεῖξαι τὴν κεφαλὴν ἣν ἐκόμισεν , ἔφη ἄτοπον εἶναι πολλῶν ὁρώντων ( 19 ) δεικνύναι , ἀλλὰ παρελθόντα αὐτὸν ἐς τὸ οἴκημα ἐκέλευσεν ὁρᾶν μόνον μετὰ μόνου . Καὶ ὃς ἐπείσθη , καὶ ( 20 ) δείξαντος αὐτῷ χαμαὶ κειμένην , ἐπέκυπτεν ὡς καταμάθοι · ἐν τῷδε ξίφει αὐτὸν παίσας κατέβαλεν , καὶ τὴν κεφαλὴν ἀποτεμὼν διεξέπεσε διὰ τῆς θύρας , καὶ ἔξω πρὸς τὸν Ἄρδυν ἠπείγετο . Οἱ δὲ πρὸς ταῖς θύραις Λυδοὶ τέως μὲν , εἰσελθόντος τοῦ Σπέρμου , προσέμενον · ὡς δ’ οὐκ ἐξῄει πολλοῦ χρόνου διαγενομένου , εἰσελθόντες ὁρῶσι χαμαὶ νεκρὸν κείμενον , κεφαλὴν οὐκ ἔχοντα . Γνόντες δὴ τὸ γεγονὸς ἡσυχίαν ἦγον , ἐπιχαίροντες αὐτῷ · ἦν γὰρ δὴξ κάκιστος , καὶ ἄλλως βασιλεύοντος αὐτοῦ ηὔχμησεν ἡ γῆ . Σπέρμος ( 21 ) μὲν οὕτως ἐτελεύτησεν βασιλεύσας ἔτη δύω · ἐν δὲ τοῖς βασιλείοις ( 22 ) οὐκ ἀναγράφεται . Κέρσης δὲ φεύγων εἴς τι καπηλεῖον ἀφίκετο · ἐγκαταχθεὶς δὲ , ἅτε περιχαρὴς τῷ ἔργῳ , εἰς μέθην ὥρμησε , καὶ τῷ καπήλῳ πάντα διηγήσατο , καὶ τὴν κεφαλὴν ἔδειξε τοῦ Σπέρμου . Ὁ δὲ συμφρονήσας ὅτι ἐκ τούτων Ἄρδυς βασιλεύσει , τὸν Κέρσην μεθύσας πολλῷ οἴνῳ ἀπέκτεινεν , καὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ τε καὶ τοῦ Σπέρμου λαβὼν , εἰς Κύμην ἦλθε παρὰ ( 23 ) τὸν Ἄρδυν . Ἐν φροντίδι δ’ αὐτῷ ὄντι περὶ τούτων ἔλεξεν ὅτι ἀγαθὰ μέγιστα ἥκοι κομίζων . Ὁ δὲ , « Πῶς ; Σπέρμον ( 24 ) ἄρα τεθνηκέναι καὶ Κέρσην οὐκ ἔσεσθαί μοι γαμβρόν ; ἐμοὶ γὰρ ταῦτα μέγιστά ἐστιν . » Ἀποκρίνεται Θυεσσὸς ( 25 ) , τοῦτο γὰρ ἦν ὄνομα τῷ καπήλῳ , « Ἀλλὰ ταῦτα δὴ ταῦτα φέρω · » καὶ ἅμα δείκνυσιν ἀμφοτέρας τὰς κεφαλάς . Ὁ δὲ ἡσθεὶς ( 26 ) ἐκέλευεν αἰτεῖν αὐτὸν ὅ τι θέλοι ἀντὶ τούτων . Θυεσσὸς δ’ εἶπεν · « Οὔτι ( 27 ) σὲ οὔτε τὴν θυγατέρα οὔτε χρυσὸν αἰτῶ , ἀλλά μοι τὸ καπηλεῖον τοὐμὸν ἀτελὲς ἔχειν δὸς , ὅταν βασιλεὺς γένῃ . » Καὶ ὃς ἔδωκεν αὐτῷ . Καὶ Θυεσσὸς ἀνὰ χρόνον ἐκ τοῦ καπηλεύειν ἐπλούτησεν · καὶ ἀπὸ τούτου ἀγορὰν πλησίον αὐτοῦ καὶ Ἑρμαῖον εἵσατο ( 28 ) , Θυεσσοῦ λεγόμενον . Λυδοὶ δὲ Ἄρδυν ἐπὶ βασιλείαν καλοῦσιν ἀγγέλους τε ἄλλους πέμψαντες καὶ τῶν Ἡρακλειδῶν τινάς . Κατελθὼν δὲ ὁ Ἄρδυς ἐβασίλευσεν μετὰ Ἀλκίμιον ( 29 ) πάντων ἄριστα , καὶ σφόδρα γίνεται Λυδοῖς καταθύμιος καὶ φιλοδίκαιος . Συνηρίθμησε δὲ καὶ τὸν Λύδιον στρατὸν ὁ Ἄρδυς · ἦν δ’ ἱππότης ὁ πλεῖστος , καὶ εὗρεν , ὥς φασι , μυριάδας γ’ ἱππέων . Ἄρδυϊ δὲ γηράσκοντι ἤδη προσφιλέστατος ἦν Δάσκυλος Γύγεω γένος Μερμνάδης . Οὗτος ἅπασαν ὡς εἰπεῖν τὴν Λυδῶν ἀρχὴν διὰ χειρὸς εἶχε . Δείσας οὖν Ἀδυάττης ὁ Ἄρδυος , μὴ , τοῦ πατρὸς τελευτήσαντος , ἐκεῖνος ( μὲν ) πάνθ’ ὑφ’ ἑαυτῷ ποιήσαιτο , ἀποκτείνει ( 31 ) κρύφα Δάσκυλον . Ἡ δ’ ἐκείνου γυνὴ κύουσα ἔφυγεν εἰς Φρυγίαν , ὅθεν καὶ ἦν , δείσασα τοὺς φονέας τοῦ ἀνδρός . Ὡς δὲ ταῦτα ᾔσθετο ὁ Ἄρδυς , σφόδρα ἠχθέσθη ( 32 ) , καὶ Λυδοὺς ἐκάλεσεν εἰς ἐκκλησίαν · καὶ αὐτὸς εἰς τούτους κομισθεὶς ( δεμνιοπετὴς ( 33 ) γὰρ ἦν ὑπὸ γήρως ) κατηγόρει τῶν αἰτίων , οὐδὲν εἰδὼς οἵτινες ἦσαν , καὶ Λυδοὺς παρεκάλει ζητεῖν τὸν Δασκύλου φόνον , ἐπηρᾶτό τε ( 34 ) μυρία τοῖς φονεῦσι καὶ τέλος ἀνεῖπεν ἐξεῖναι τῷ χρῄζοντι κτείνειν αὐτοὺς εἰ ἀνεύροι . Ἄρδυς μὲν οὖν βασιλεύσας ο’ ἔτη ( 35 ) θνήσκει . Ἐπὶ Μήλεω ( 36 ) δὲ βασιλεύσαντος Λυδῶν σφόδρα ἐλίμηνε Λυδία · καὶ οἱ ἄνθρωποι ἐπὶ μαντείας ἐτράποντο ( 37 ) . Τοῖς δ’ ἐσήμαινε τὸ δαιμόνιον δίκας πράττεσθαι τοῦ Δασκύλου φόνου παρὰ τῶν βασιλέων . Ταῦτα ἀκούσας παρὰ τῶν χρησμολόγων , καὶ ὅτι δεῖ φεύγοντα ἐπὶ γ’ ἔτη καθήρασθαι τὸν φόνον , ἔφυγεν ἐθελουσίως εἰς Βαβυλῶνα . Ἔπερμψε δὲ καὶ εἰς Φρυγίαν παρὰ τὸν Δασκύλου παῖδα , Δάσκυλον καὶ αὐτὸν ὄνομα , ὅντινα ἡ μήτηρ ἐν γαστρὶ ἔχουσα ἔφυγε , κελεύων εἰς Σάρδεις ἀφικνεῖσθαι καὶ δίκας δέχεσθαι τοῦ πατρῴου φόνου παρ’ αὐτῶν · οὕτως γὰρ ἐθέσπιζον οἱ μάντεις . Ὁ δὲ οὐκ ἐπείσθη , λέγων μὴ ἑωρακέναι τὸν πατέρα · κυεῖσθαι γὰρ ἔτι ὅτε ἀνῄρητο · οὔκουν προσήκειν αὐτῷ ταῦτα πολυπραγμονεῖν . Μήλης δὲ φεύγων τὴν ἀρχὴν ἐπίστευσε Σαδυάττῃ τῷ Κάδυος , γένος ὄντι τὸ ἀνέκαθεν ἀπὸ Τύλωνος , ὅστις ( 38 ) φεύγοντα ἐπετρόπευσε , καὶ κατιόντα ἐκ Βαβυλῶνος ἐδέξατο μετὰ τρία ἔτη , καὶ τὴν βασιλείαν οἱ ἀπέδωκε πιστῶς . Βασιλεύοντος δὲ ( 39 ) Μύρσου ( 40 ) , Δάσκυλος ὁ Δάσκύλου τοῦ σφαγέντος ὑπὸ Σαδυάττεω ( 41 ) , μὴ τὴν ἐπιβουλὴν εἰς ἑαυτὸν ἐπισπάσηται ὑπὸ τῶν Ἡρκαλειδῶν φοβηθεὶς , ἐκ Φρυγίας φεύγων ᾤχετο εἰς Σύρους τοὺς ἐν τῷ Πόντῳ ὑπὲρ Σινώπης οἰκοῦντας · ἐκεῖ δὲ καταμείνας γυναῖκα τῶν ἐγχωρίων ἔγημε Σύραν , ἐξ ἧς αὐτῷ γίνεται Γύγης . Ὅτι Σαδυάττης ( 42 ) ὁ ἔσχατος βασιλεὺς Λυδῶν κατελύθη τρόπῳ τοιούτῳ . Ἦν τις ἐν Σάρδεσι Δασκύλου θεῖος τοῦ εἰς Πόντον ἀποχωρήσαντος , Ἄρδυς ἄνομα , Γύγεω παῖς · οὗτος Σαδυάττῃ τῷ βασιλεῖ ἐνέτυχεν ( 43 ) ἀχθόμενος ἀτεκνίᾳ δοῦναί οἱ μεταπεμψαμένῳ Δάσκυλον ἐκ τοῦ Πόντου θέσθαι παῖδα , ὡς μὴ ἔρημος αὐτοῖς ὁ οἶκος γένοιτο , αὐτοῦ μὲν ὄντος ἄπαιδος , ἐκείνων δὲ οἰχομένων · ἐπιεικὲς δὲ ἤδη εἶναι σπένδεσθαι τοῖς Δασκυλίοις · καὶ γὰρ τοὺς τοῦ βασιλέως προπάτορας ( 44 ) ἔφη καλεῖν αὐτοὺς εἰς Λυδίαν ἀπὸ τῆς φυγῆς . Ταῦτα δεομένῳ τῷ Ἄρδυϊ δίδωσιν ὁ βασιλεὺς , καὶ ὃς ἐπὶ Δάσκυλον πέμψας , εἰς Λυδίαν αὐτὸν ἐκάλει . Ὁ δὲ φιλοχωρῶν οὐχ ὑπήκουσε · τὸν μέντοι παῖδα Τύγην ἔπεμψε , περὶ ιη’ ἔτη γεγονότα . Τοῦτον ἐλθόντα δέχεται ὁ Ἄρδυς καὶ παῖδα ἀπέδειξεν . Ἦν δὲ ὁ Γύγης κάλλει τε καὶ μεγέθει διαφέρων , τά τε πολέμια γενναῖος , καὶ τῶν ἡλίκων μακρῷ τὰ πάντα ἄριστος , ἵππων τε καὶ ὅπλων χρῆσιν ἤσκει . Καί τις ὑπὲρ αὐτοῦ λόγος ἐφοίτησεν πρὸς βασιλέα , οἷος εἴη κατά τε ἔργα καὶ ἰδέαν ( 45 ) , εἴτε καὶ ὄντως ἐπαινοῦντος τοῦ λέγοντος , εἴτε καὶ ὑπὸ φθόνου , ὡς ἂν αὐτῷ κακόν τι γένοιτο . Βασιλεὺς δὲ ἡσθεὶς μετεπέμψατο τὸν Γύγην , καὶ θεασάμενος ἠγάσθη τό τε εἶδος καὶ τὸ μέγεθος , ἐκέλευσέ τε μετὰ τῶν δορυφόρων εἶναι . Ὀλίγου δὲ χρόνου καὶ αὐτὸς , ὥς φασιν , ὑποτοπήσας τὸ γενναῖον τοῦ νεανίσκου , ἐκ μὲν τοῦ φανεροῦ διαφθείρειν αὐτὸν οὐκ ἐβούλετο , μηδεμιᾶς ὑπούσης αἰτίας , ἑτέρῳ μέντοι τρόπῳ , πόνους προστάττων χαλεπούς τε καὶ μεγάλους , ἐπί τε κάπρους καὶ ἄλλα θηρία στέλλων . Ἅπαντα δὲ Γύγης ῥώμῃ κατειργάζετο · κἄπειτα ὑπ’ αὐτῶν τούτων μεταβαλὼν ( 46 ) ὁ Σαδυάττης ( 47 ) ἔστεργεν αὐτὸν , θαυμάζων τὸ δραστήριον , καὶ τῆς πρόσθεν ὑποψίας λήξας γῆν αὐτῷ πολλὴν ἐνεχείρισεν . Ἐν ᾧ ἄριστα ἔπραξεν ὁ Γύγης . Ἐπεὶ δὲ αὐτὸν σφόδρα ἔστεργε καὶ πάντων μάλιστα προὐτίμα , πολλοὶ δὴ ( 48 ) διὰ φθόνον ἤχθοντό οἱ καὶ ἐμέμφοντο τῷ βασιλεῖ , ὧν καὶ Λίξος τοῦ Τυλωνίου γένους ( 49 ) . Οὗτος τὸν Σαδυάττην ᾐτιᾶτο , ὅτι τὸν Γύγην ἐχθρὸν πατέρων ὄντα μεγάλως ἀσπάζεται καὶ πάντων ( 50 ) ἡγεμόνα ἀποδείξει . Ὁ δ’ οὐ προσεῖχε τὸν νοῦν , ἀλλ’ ὑπὸ φθόνου ᾤετο ταῦτα λέγειν . Ἐπεὶ δὲ πολλάκις ταῦτα λέγων ὁ Λίξος οὐκ ἔπειθε , μαίνεσθαι προσποιηθεὶς , διὰ τοῦ Σάρδεων ἄστεος φοιτῶν ( 51 ) ἐβόα , ὅτι Σαδυάττην ( 52 ) τὸν βασιλέα κτείνειν μέλλοι Γύγης ὁ Δασκύλου . Ἐκ τούτων [ γαμεῖν ] ἔμελλε ( 53 ) Σαδυάττης τὴν Ἄρνώσσου θυγατέρα ὄνομα Τουδὼ τοῦ Μυσῶν ( 54 ) βασιλέως , ὅστις πόλιν Ἀρδύνιον ( 55 ) ἔκτισεν ἐν Θήβης πεδίῳ . Ἐπεὶ δὲ καιρὸς ἦν μετιέναι τὴν γυναῖκα , ἅρμα ζεύξας καὶ Γύγην ἐπιβιβάσας ἐπ’ αὐτὸ , ἐξέπεμψε παρὰ τὸν πενθερὸν ὡς ἂν κομίσειε τὴν νύμφην . Φασὶ δὲ τέρας ( 56 ) αὐτοῖς τοιόνδε συνενεχθῆναι · ἀετοὺς β’ ὑπερμεγέθεις , ἡνίκ’ ἔμελλον ἐξορμᾶν , ἐφίζεσθαι ἐπὶ τὸν θάλαμον ἔνθα ἦν , τοὺς δὲ μάντεις εἰπεῖν , ὅτι δυοῖν βασιλέων ἡ παῖς γυνὴ ἔσοιτο ἐν τῇ πρώτῃ νυκτί . Μετ’ οὐ πολὺ δὲ Γύγης παρῆν , καὶ τοῦ πατρὸς δόντος τὴν νύμφην ἀπεκόμιζεν · ὀχούμενος δ’ ἐπὶ τοῦ ἅρματος ὁ Γύγης εἰς ἔρωτα ἐνέπεσε , καὶ καρτερεῖν οὐ δυνάμενος , ἐπειρᾶτο αὐτὴν καί τι καὶ προσεφιλοφρονεῖτο . Ἡ δὲ μάλα καρτερῶς ἀναινομένη ἐξεπικραίνετό τε καὶ ἠπείλει αὐτῷ πολλὰ καὶ δεινά . Ὡς δὲ ἀφίκετο παρὰ τὸν βασιλέα , πάντ’ ἔφρασεν ὅσα ὁ Γύγης ἐποίει , καὶ ὡς μιγῆναί οἱ ἤθελεν . Ὁ δὲ ὀργισθεὶς ὤμοσε τῇ ὑστεραίᾳ Γύγην κτείνειν . Γαῦτα ἤκουσε θεράπαινα παροῦσα ἐν τῷ δωματίῳ , στέργουσα σφόδρα τὸν Γύγην . Ἡ δὲ πάντ’ ἐκείνῳ παραχρῆμα ἤγγειλεν . Ὁ δὲ νυκτὸς ἔτι οὔσης περιδραμὼν τοὺς φίλους , κοινοῦται τὸν λόγον καὶ ἀξιοῖ ( 57 ) βοηθεῖν ὁρμῶντι κτείνειν τὸν βασιλέα . Προσανεμίμνησκε δὲ καὶ τῆς Ἄρδυος ἀρᾶς , ὅτι ἐπηράσατο τοῖς Δασκύλου φονεῦσι . Κρίνων δ’ οὖν ἐκ τῶν παρόντων ἀνελεῖν Σαδυάττην μᾶλλόν περ ἢ αὐτὸς ἀποθανεῖν ὑπ’ αὐτοῦ , ἐπεὶ τοὺς πιστοτάτους τῶν φίλων ηὐτρεπίσατο , ἵεται σὺν ξίφει ἐπ’ αὐτὸν , τῆς δὲ θεραπαίνης τὰς θύρας τοῦ δωματίου διοιξάσης , ἐπεισελθὼν κτείνει καθεύδοντα Σαδυάττην ( 58 ) βασιλεύσαντα ἔτη γ’ ( 59 ) . Ἕωθεν δὲ καθ’ ἡσυχίαν μετεπέμπετο ἕκαστον τῶν φίλων καὶ τῶν ἐχθρῶν , ὡς τοῦ βασιλέως αὐτοὺς καλοῦντος , καὶ τοὺς μὲν ἀνῄρει οὓς ᾤετο ἐναντίους ἔσεσθαι , τοῖς δὲ δῶρα διδοὺς ἐπικούρους ἐποιεῖτο . Ἐπεὶ δὲ αὐτῷ πολλοὶ συνηλίσθησαν , ἐπιβατεύων τῆς ἀρχῆς πασσυδεὶ ( 60 ) ἐξοπλίζεται , καὶ ἐξέρχεται εἰς τὴν ἀγορὰν καὶ συγκαλεῖ Λυδοὺς εἰς ἐκκλησίαν . Οἱ δὲ τὸ μὲν πρῶτον ἐταράχθησαν , δυσανασχετοῦντες τὸ ἔργον , καὶ ἐπὶ Γύγην ὡρμῶντο · πραύνοντος δ’ αὐτοὺς ἐκείνου καὶ λόγον αἰτουμένου , ὡς ἂν διδάξῃ τὸ πλῆθος περὶ ὧν ἠγνόει , μάλιστα τοῦ θορύβου ἔληξαν , τὰ μὲν ἀκοῦσαί τι σαφὲς ἐπιποθοῦντες , τὰ δὲ καὶ φοβούμενοι τοὺς ὁπλίτας , καὶ ἐσιώπησαν . Καὶ ἔπεμψαν εἰς Δελφοὺς πευσόμενοι εἰ Γύγην στήσαιντο ἑαυτῶν βασιλέα . Θεὸς δ’ ἐκέλευσε τοσόνδε προειπὼν , ὅτι τοῖς Ἡρακλείδαις εἰς πέμπτην γενεὰν ἥκοι τίσις παρὰ τῶν Μερμναδῶν ( 61 ) . Τοὐντεῦθεν Γύγης ὁ Δασκύλου Λυδῶν βασιλεύει , καὶ γαμεῖ τὴν Μυσὴν γυναῖκα , ἥντινα Σαδυάττης ( 62 ) ἠγάγετο , οὐδὲν μνησικακήσας ὧν αὐτοῦ κατεῖπε πρὸς ἐκεῖνον . Λίξον δὲ προεῖπεν εἰς ὄψιν μὴ ἀφικνεῖσθαι ἐπομόσας , ἦ μὴν κατορύξειν αὐτὸν ἐν ᾧ ἂν ἴδοι χωρίῳ πρῶτον . Ὁ δ’ ἐξετρέπετο τὸν πάντα χρόνον καθ’ ἑτέρας ὁδοὺς φοιτῶν , εἰργόμενος τῶν βασιλείων . Συλλαβεῖν δ’ οὖν αὐτὸν ἐπιθυμῶν Γύγης , ὅμως οὐκ ἐβούλετο παρὰ τὴν ῥήτραν . Καί τις αὐτῷ τῶν φίλων ὑπέθετο , εἰ κατὰ τὰ συγκείμενα λαβεῖν αὐτὸν ἐθέλοι , τρέπεσθαι κατὰ τὰς ὁδοὺς ἃς ἔθος ἦν ἐκείνῳ διεξιέναι · αὐτὸς δ’ ἔφη ταύτας γινώσκειν . Ὁ δὲ Γύγης ἐκέλευε τὸν ἄνθρωπον ἡγεῖσθαι · καὶ αὐτὸς ἐκείνῃ τὸ ἅρμα κατήλαυνε ( 63 ) . Καί πως αὐτῷ κατὰ δαίμονα συντυγχάνει Γύγης ἐν ἐπικάμψει ἐξ ὀφθαλμῶν τοῦ βασιλέως ὁ Λίξος , ὑποδύεται ὑπὸ τὸ ἅρμα καὶ κρύπτεται . Γύγης ( 64 ) δὲ προνοήσας ἐκσπᾶν αὐτὸν ἐκέλευε , καὶ ἐπεὶ ἐξείλκυσαν οἱ θεράποντες καὶ ἐναντίον ἔστησαν τοῦ ἅρματος , εἶπεν ὁ Γύγης · « Ἐνταῦθα δή σε χρὴ , ὦ Λίξε , κατορύξαι · τοῦτο γὰρ ἡμῖν συγκείμενον . » Καὶ ὃς ( 65 ) οὐδὲν ὑποθωπεύσας . « Σὲ μὲν οὖν , ἔφη , ταῦτα παθεῖν δικαιότερον , ὃς ἐμὲ διώκων ἐκτρεπόμενον ὁδοὺς ἦλθες οὐ πρεπούσας βασιλεῖ . » Οἱ δὲ φίλοι τὸν Γύγην , ἐπὶ συννοίας γενόμενον πολὺν χρόνον , ἔπεισαν ἀφεῖναι Λίξον ( 66 ) τοῦ θανάτου . Καὶ ὃς ἔφη ὀμωμοκέναι κατορύξαι αὐτὸν ἔνθα ἂν τύχοι πρῶτον · οἱ δ’ ἔφασαν . « Ἐπειδὰν τελευτήσῃ , τοιγαροῦν ἐνταῦθα κατόρυξον , καὶ εὔορκά σοι ἔσται . » Ὁ δὲ ἐπείσθη τε καὶ διὰ ταῦτα ἀφῆκε Λίξον . Μετὰ δὲ ταῦτα ἐπὶ δεῖπνον ἐκάλεσε , χαμαί τε ἀνέκλινε καὶ τὰ ὀστᾶ παρετίθει φαῦλά τε σιτία , πίνειν τε ὄξος ἐνέχει · καί πως δειπνοῦντα ἤρετο ( 67 ) , πῶς γε δειπνοίη . Ὁ δ’ εἶπεν « Ὡς εἰκὸς παρὰ ἀνδρὶ ἐχθρῷ . » Ὁ δὲ γελάσας εὖ μάλα , τῶν αὑτῷ παρακειμένων ἐπεδαψιλεύετό τε ( 68 ) καὶ εὐμενέστερος ἐγένετο . Χρόνου δὲ προϊόντος , διαλλαγεὶς φίλον ἐποιήσατο καὶ οὐδὲν ἔτι εἶχεν ἐν γνώμῃ τῶν πάλαι .
Lemmas: ὅτι2 Ἀδυάττης ὁ Λυδός βασιλεύς παῖς δίδυμος , Καδύς καί Ἄρδυς · οὗτος καταλείπω ὁ ἀρχή , καί ὁμοῦ βασιλεύω ἀμφότερος στέργω ἀλλήλων καί αὐτός ὑπό ὁ πλῆθος στέργω . καί πως ὁ ὁ Καδύς ( 1 ) γυνή , Δαμοννώ ( 2 ) λέγω , ὑπό τις ἀνεψιός ὁ ἀνήρ , Σπέρμος ( 3 ) ὄνομα , μοιχεύω , σύν ἐκεῖνος θάνατος βουλεύω ὁ ἀνήρ · δήω δέ αὐτός φάρμακον ἐκτείνω μέν ἕ , εἰς νόσος δέ ἐμβάλλω . θεραπεύω δέ ὑπό ἰατρός ὁ Καδύς ῥᾳδίως ἔχω . ἐκ οὗτος ὁ ἰατρός ἀναιρέω βούλομαι ὁ γυνή , φάρμακον μέν αὐτός οὐ κρίνω δίδωμι διά ὁ τέχνη , βόθρος δέ ἐν ὁ οἰκίον ὀρύσσω καί ἐπιπολή αὐτός ἄδηλος ποιέω ( 4 ) , κλίνη καθύπερθεν στόρνυμι καί ἄλλος ( 5 ) ἐφεξῆς . καλέω δέ αὐτός ἐπί δεῖπνον , ἔρχομαι κατακλίνω ἵνα ὁ βόθρος εἰμί . οἴχομαι δέ κάτω , ἀπαμάω ὁ γῆ ἄδηλος ποιέω . μετά οὖον πολύς δέ καί ὁ Καδύς ἀποθνῄσκω · αὐτός δέ σύν ὁ μοιχός πρῶτος μέν ἐξελαύνω ὁ ἐκεῖνος ἀδελφός Ἄρδυς , πολύς Λυδός χρῆμα θεραπεύω ( 6 ) , ἔπειτα συνοικέω αὐτός καί βασιλεύς ἀποδείκνυμι . ὁ δέ Ἄρδυς ἐξαπίναιος ( 7 ) φεύγω ὁμοῦ γυνή τε καί θυγάτηρ ( 8 ) , οὗτος σφόδρα ἐπενήτευσεν , ὥστε ἐν Κύμη ἁμαξοπηγέω ( 9 ) διαζάω , ὕστερος δέ πανδοκεύω . φημί δέ αὐτός ὁ ἐγκατάγομαι ( 10 ) Λυδός φιλανθρωπεύομαι , φίλος πᾶς ἀποπέμπω . ὁ δέ μοιχός Σπερμώ οὐ ἀρκέω οὗτος δράω , ἀλλά καί εἰς Κύμη πέμπω τις ληιστής , Κέρσης ὄνομα , κτείνω ὁ ἀνήρ παρακελεύομαι . ὁ δέ ὑφίστημι ὁ ἔργον ἐπί ὁ γαμέω ὁ Σπέρμος ὁ θυγάτηρ καί χίλιοι στατήρ λαμβάνω δωρεά . ἀφικνέομαι δέ ὁ Κέρσης εἰς Κύμη κατάγω ἐν ὁ Ἄρδυς πανδοκεῖον · ὁ δέ αὐτός ὁμοίως ( 11 ) θεραπεύω , καί ὁ τε ἄλλος ἀρέσκω Κέρσης καί δή καί ὁ θυγάτηρ αὐτός διακονέω ( 12 ) ἔραμαι · καί πως αὐτός ( 13 ) εἰς γάμος αἰτέω ὁ κόρη ἐπί ὁ ὁ μέγας ὑπό αὐτός εὕω πείθω . ὁ δέ ἄλλως ωκʹ εἄν δίδωμι ( 14 ) διά ὁ φαυλότης ἄνθρωπος , ἐπί εὐγένεια μέγας φρονέω , ὅμως διά ὁ ὑπόσχεσις δίδωμι ὁμολογέω . ὡς δέ οὗτος συντίθημι , πᾶς αὐτός κατεῖπον ὁ Κέρσης ὁ ἀλήθεια , ὅτι οἴκοι ἀναπείθω ὑπό Σπέρμος ἐπί ὁ γάμος ὁ ἐκεῖνος θυγάτηρ ἀναιρέω ὁ Ἄρδυς , ἑτοῖμος δέ νῦν εἰμί ὁ ( 16 ) Σπέρμος κεφαλή κομίζω , ἐπί οὗτος ὁ Ἄρδυς γαμέω θυγάτηρ . ὡς δέ συνεπινεύω ( 17 ) , κελεύω αὐτός ἀποκείρω τέως κομάω , κατασκευάζω δέ ξύλινος κεφαλή ἔοικα ὁ ( 18 ) Ἄρδυς , καί ὁ κόμη αὐτός προσπλάσσω , ἴω εἰς Λυδία . ἀφικνέομαι δέ ὁ Σπερμώ πυνθάνομαι περί ὅς αὐτός πέμπω , φημί · « Πάν διαπράσσω , » κατατίθημι πρότερος ὁ κεφαλή ἐν οἰκίσκος . κελεύω δέ ὁ Σπέρμος δείκνυμι ὁ κεφαλή ὅς κομίζω , φημί ἄτοπος εἰμί πολύς ὁράω ( 19 ) δείκνυμι , ἀλλά παρέρχομαι αὐτός εἰς ὁ οἴκημα κελεύω ὁράω μόνος μετά μόνος . καί ὅς πείθω , καί ( 20 ) δείκνυμι αὐτός χαμαί κεῖμαι , ἐπικύπτω ὡς καταμανθάνω · ἐν ὅδε ξίφος αὐτός παίω καταβάλλω , καί ὁ κεφαλή ἀποτέμνω διεκπίτνω διά ὁ θύρα , καί ἔξω πρός ὁ Ἄρδυς ἐπείγω . ὁ δέ πρός ὁ θύρα Λυδός τέως μέν , εἰσέρχομαι ὁ Σπέρμος , προσμένω · ὡς δέ οὐ ἔξειμι πολύς χρόνος διαγίγνομαι , εἰσέρχομαι ὁράω χαμαί νεκρός κεῖμαι , κεφαλή οὐ ἔχω . γιγνώσκω δή ὁ γίγνομαι ἡσυχία ἄγω , ἐπιχαίρω αὐτός · εἰμί γάρ δήξ κακός , καί ἄλλως βασιλεύω αὐτός αὐχμάω ὁ γῆ . Σπέρμος ( 21 ) μέν οὕτως τελευτάω βασιλεύω ἔτος δύο · ἐν δέ ὁ βασίλειος ( 22 ) οὐ ἀναγράφω . Κέρσης δέ φεύγω εἰς τίς καπηλεῖον ἀφικνέομαι · ἐγκαταχθεὶς δέ , ἅτε περιχαρής ὁ ἔργον , εἰς μέθη ὁρμάω , καί ὁ κάπηλος πᾶς διηγέομαι , καί ὁ κεφαλή δείκνυμι ὁ Σπέρμος . ὁ δέ συμφρονέω ὅτι ἐκ οὗτος Ἄρδυς βασιλεύω , ὁ Κέρσης μεθύσης πολύς οἶνος ἀποκτείνω , καί ὁ κεφαλή αὐτός τε καί ὁ Σπέρμος λαμβάνω , εἰς Κύμη ἔρχομαι παρά ( 23 ) ὁ Ἄρδυς . ἐν φροντίς δέ αὐτός εἰμί περί οὗτος λέγω ὅτι ἀγαθός μέγας ἥκω κομίζω . ὁ δέ , « Πῶς ; Σπέρμος ( 24 ) ἄρα θνῄσκω καί Κέρσης οὐ εἰμί ἐγώ γαμβρός ; ἐγώ γάρ οὗτος μέγας εἰμί . » ἀποκρίνω Θυεσσός ( 25 ) , οὗτος γάρ εἰμί ὄνομα ὁ κάπηλος , « ἀλλά οὗτος δή οὗτος φέρω · » καί ἅμα δείκνυμι ἀμφότερος ὁ κεφαλή . ὁ δέ ἥδομαι ( 26 ) κελεύω αἰτέω αὐτός ὅς τίς ἐθέλω ἀντί οὗτος . Θυεσσός δέ εἶπον · « οὔτις ( 27 ) σύ οὔτε ὁ θυγάτηρ οὔτε χρυσός αἰτέω , ἀλλά ἐγώ ὁ καπηλεῖον ἐμός ἀτελής ἔχω δίδωμι , ὅταν βασιλεύς γίγνομαι . » καί ὅς δίδωμι αὐτός . καί Θυεσσός ἀνά χρόνος ἐκ ὁ καπηλεύω πλουτέω · καί ἀπό οὗτος ἀγορά πλησίος αὐτός καί Ἑρμαῖος ἵζω ( 28 ) , Θυεσσός λέγω . Λυδός δέ Ἄρδυς ἐπί βασίλειος καλέω ἄγγελος τε ἄλλος πέμπω καί ὁ Ἡρακλείδης τις . κατέρχομαι δέ ὁ Ἄρδυς βασιλεύω μετά Ἀλκίμιος ( 29 ) πᾶς ἀγαθός , καί σφόδρα γίγνομαι Λυδός Καταθύμιος καί φιλοδίκαιος . συναριθμέω δέ καί ὁ Λύδιον στρατός ὁ Ἄρδυς · εἰμί δέ ἱππότης ὁ πλεῖστος , καί εὑρίσκω , ὅς φημί , μυριάς γε ἱππεύς . Ἄρδυς δέ γηράσκω ἤδη προσφιλής εἰμί Δάσκυλος Γύγης γένος μέρμνος . οὗτος ἅπας ὡς εἶπον ὁ Λυδός ἀρχή διά χείρ ἔχω . Δείσας οὖν Ἀδυάττης ὁ Ἄρδυς , μή , ὁ πατήρ τελευτάω , ἐκεῖνος ( μέν ) πᾶς ὑπό ἑαυτοῦ ποιέω , ἀποκτείνω ( 31 ) κρύφα Δάσκυλος . ὁ δέ ἐκεῖνος γυνή κύω φεύγω εἰς Φρυγία , ὅθεν καί εἰμί , δείδω ὁ φονεύς ὁ ἀνήρ . ὡς δέ οὗτος αἰσθάνομαι ὁ Ἄρδυς , σφόδρα ἄχθομαι ( 32 ) , καί Λυδός καλέω εἰς ἐκκλησία · καί αὐτός εἰς οὗτος κομίζω ( δεμνιοπετής ( 33 ) γάρ εἰμί ὑπό γῆρας ) κατηγορέω ὁ αἴτιος , οὐδείς εἰδοί ὅστις εἰμί , καί Λυδός παρακαλέω ζητέω ὁ Δάσκυλος φόνος , ἐπαίρω τε ( 34 ) μυρίος ὁ φονεύς καί τέλος ἀναλέγω ἔξεστι ὁ χρῄζω κτείνω αὐτός εἰμί ἀνευρίσκω . Ἄρδυς μέν οὖν βασιλεύω οὐ ἔτος ( 35 ) θνῄσκω . ἐπί Μῆλος ( 36 ) δέ βασιλεύω Λυδός σφόδρα λιμαίνω Λυδία · καί ὁ ἄνθρωπος ἐπί μαντεῖος τρέπω ( 37 ) . ὁ δέ σημαίνω ὁ δαιμόνιον δίκη πράσσω ὁ Δάσκυλος φόνος παρά ὁ βασιλεύς . οὗτος ἀκούω παρά ὁ χρησμολόγος , καί ὅτι δεῖ φεύγω ἐπί γε ἔτος καθαίρω ὁ φόνος , φεύγω ἐθελούσιος εἰς Βαβυλών . Ἔπερμψε δέ καί εἰς Φρυγία παρά ὁ Δάσκυλος παῖς , Δάσκυλος καί αὐτός ὄνομα , ὅστις ὁ μήτηρ ἐν γαστήρ ἔχω φεύγω , κελεύω εἰς Σάρδεις ἀφικνέομαι καί δίκη δέχομαι ὁ πατρῷος φόνος παρά αὐτός · οὕτως γάρ θεσπίζω ὁ μάντις . ὁ δέ οὐ πείθω , λέγω μή ὁράω ὁ πατήρ · κύω γάρ ἔτι ὅτε ἀναιρέω · οὔκουν προσήκω αὐτός οὗτος πολυπραγμονέω . Μήλης δέ φεύγω ὁ ἀρχή πιστεύω Σαδυάττης ὁ Κάδυς , γένος εἰμί ὁ ἀνέκαθεν ἀπό Τύλων , ὅστις ( 38 ) φεύγω ἐπί-τροπεύω , καί κατέρχομαι ἐκ Βαβυλών δέχομαι μετά τρεῖς ἔτος , καί ὁ βασίλειος ὁ ἀποδίδωμι πιστῶς . βασιλεύω δέ ( 39 ) Μύρσος ( 40 ) , Δάσκυλος ὁ Δάσκυλος ὁ σφάζω ὑπό Σαδυάττης ( 41 ) , μή ὁ ἐπιβουλή εἰς ἑαυτοῦ ἐπισπάω ὑπό ὁ ηρκαλειδηω φοβέω , ἐκ Φρυγία φεύγω οἴχομαι εἰς Σύρος ὁ ἐν ὁ Πόντος ὑπέρ Σινώπη οἰκέω · ἐκεῖ δέ καταμένω γυνή ὁ ἐγχώριος γαμέω Σύρα , ἐκ ὅς αὐτός γίγνομαι Γύγης . ὅτι2 Σαδυάττης ( 42 ) ὁ ἔσχατος βασιλεύς Λυδός καταλύω τρόπος τοιοῦτος . ἦς τις ἐν Σάρδεις Δάσκυλος θεῖος ὁ εἰς Πόντος ἀποχωρέω , Ἄρδυς ἄνομος , Γύγης παῖς · οὗτος Σαδυάττης ὁ βασιλεύς ἐντυγχάνω ( 43 ) ἄχθομαι ἀτεκνία δίδωμι ὁ μεταπέμπω Δάσκυλος ἐκ ὁ Πόντος τίθημι παῖς , ὡς μή ἐρῆμος αὐτός ὁ οἶκος γίγνομαι , αὐτός μέν εἰμί ἄπαις , ἐκεῖνος δέ οἴχομαι · ἐπιεικής δέ ἤδη εἰμί σπένδω ὁ Δασκυλίοις · καί γάρ ὁ ὁ βασιλεύς προπάτωρ ( 44 ) φημί καλέω αὐτός εἰς Λυδία ἀπό ὁ φυγή . οὗτος δήω ὁ Ἄρδυς δίδωμι ὁ βασιλεύς , καί ὅς ἐπί Δάσκυλος πέμπω , εἰς Λυδία αὐτός καλέω . ὁ δέ φιλοχωρέω οὐ ὑπακούω · ὁ μέντοι παῖς Τύγην πέμπω , περί ΙΗΥ ἔτος γίγνομαι . οὗτος ἔρχομαι δέχομαι ὁ Ἄρδυς καί παῖς ἀποδείκνυμι . ἦς δέ ὁ Γύγης κάλλος τε καί μέγεθος διαφέρω , ὁ τε πολέμιος γενναῖος , καί ὁ ἡλίκος μακρός ὁ πᾶς ἀγαθός , ἵππος τε καί ὅπλον χρῆσις ἀσκέω . καί τις ὑπέρ αὐτός λόγος φοιτάω πρός βασιλεύς , οἷος εἰμί κατά τε ἔργον καί ἰδέα ( 45 ) , εἴτε καί εἰμί ἐπαινέω ὁ λέγω , εἴτε καί ὑπό φθόνος , ὡς εἄν αὐτός κακός τίς γίγνομαι . Βασιλεύς δέ ἥδομαι μεταπέμπω ὁ Γύγης , καί θεάομαι ἄγαμαι ὁ τε εἶδος καί ὁ μέγεθος , κελεύω τε μετά ὁ δορυφόρος εἰμί . Ὀλίγος δέ χρόνος καί αὐτός , ὅς φημί , ὑποτοπέω ὁ γενναῖος ὁ νεανίσκος , ἐκ μέν ὁ φανερός διαφθείρω αὐτός οὐ βούλομαι , μηδείς ὕπειμι1 αἴτιος , ἕτερος μέντοι τρόπος , πόνος προστάσσω χαλεπός τε καί μέγας , ἐπί τε κάπρος καί ἄλλος θηρίον στέλλω . ἅπας δέ Γύγης ῥώμη κατεργάζομαι · ἔπειτα ὑπό αὐτός οὗτος μεταβάλλω ( 46 ) ὁ Σαδυάττης ( 47 ) στέργω αὐτός , θαυμάζω ὁ δραστήριος , καί ὁ πρόσθεν ὑποψία λήγω γῆ αὐτός πολύς ἐγχειρίζω . ἐν ὅς ἀγαθός πράσσω ὁ Γύγης . ἐπεί δέ αὐτός σφόδρα στέργω καί πᾶς μάλιστα προτιμάω , πολύς δή ( 48 ) διά φθόνος ἄχθομαι ὁ καί μέμφομαι ὁ βασιλεύς , ὅς καί Λίξος ὁ Τύλων γένος ( 49 ) . οὗτος ὁ Σαδυάττης αἰτιάομαι , ὅτι ὁ Γύγης ἐχθρός πατήρ εἰμί μέγας ἀσπάζομαι καί πᾶς ( 50 ) ἡγεμών ἀποδείκνυμι . ὁ δέ οὖον προσέχω ὁ νόος , ἀλλά ὑπό φθόνος οἴομαι οὗτος λέγω . ἐπεί δέ πολλάκις οὗτος λέγω ὁ Λίξος οὐ πείθω , μαίνομαι προσποιέω , διά ὁ Σάρδεις Ἄστυ φοιτάω ( 51 ) βοάω , ὅτι Σαδυάττης ( 52 ) ὁ βασιλεύς κτείνω μέλλω Γύγης ὁ Δάσκυλος . ἐκ οὗτος [ γαμέω ] μέλλω ( 53 ) Σαδυάττης ὁ Ἄρνωσσος θυγάτηρ ὄνομα Τουδώ ὁ Μυσός ( 54 ) βασιλεύς , ὅστις πόλις Ἀρδύνιον ( 55 ) κτίζω ἐν Θῆβαι πεδίον . ἐπεί δέ καιρός εἰμί μέτειμι ὁ γυνή , ἅρμα ζεύγνυμι καί Γύγης ἐπιβιβάζω ἐπί αὐτός , ἐκπέμπω παρά ὁ πενθερός ὡς εἄν κομίζω ὁ νύμφη . φημί δέ τέρας ( 56 ) αὐτός τοιόσδε συμφέρω · ἀετός βε ὑπερμεγέθης , ἡνίκα μέλλω ἐξορμάω , ἐφίζω ἐπί ὁ θάλαμος ἔνθα εἰμί , ὁ δέ μάντις εἶπον , ὅτι δύο βασιλεύς ὁ παῖς γυνή εἰμί ἐν ὁ πρῶτος νύξ . μετά οὖον πολύς δέ Γύγης πάρειμι , καί ὁ πατήρ δίδωμι ὁ νύμφη ἀποκομίζω · ὀχέω δέ ἐπί ὁ ἅρμα ὁ Γύγης εἰς Ἔρως ἐμπίπτω , καί καρτερέω οὖον δύναμαι , πειράω αὐτός καί τίς καί προσεφιλοφρονεομαι . ὁ δέ μάλα καρτερός ἀναίνομαι ἐκπικραίνω τε καί ἀπειλέω αὐτός πολύς καί δεινός . ὡς δέ ἀφικνέομαι παρά ὁ βασιλεύς , πᾶς φράζω ὅσος ὁ Γύγης ποιέω , καί ὡς μίγνυμι ὁ ἐθέλω . ὁ δέ ὀργίζω ὄμνυμι ὁ ὑστεραῖος Γύγης κτείνω . Γαῦτα ἀκούω θεράπαινα πάρειμι ἐν ὁ δωμάτιον , στέργω σφόδρα ὁ Γύγης . ὁ δέ πᾶς ἐκεῖνος παραχρῆμα ἀγγέλλω . ὁ δέ νύξ ἔτι εἰμί περιτρέχω ὁ φίλος , κοινόω ὁ λόγος καί ἀξιόω ( 57 ) βοηθέω ὁρμή κτείνω ὁ βασιλεύς . προσαναμιμνήσκω δέ καί ὁ Ἄρδυς ἀρά , ὅτι ἐπαράομαι ὁ Δάσκυλος φονεύς . Κρίνων δέ οὖν ἐκ ὁ πάρειμι ἀναιρέω Σαδυάττης μάλα περ ἢ αὐτός ἀποθνῄσκω ὑπό αὐτός , ἐπεί ὁ πιστός ὁ Φίλων εὐτρεπίζω , ἵημι σύν ξίφος ἐπί αὐτός , ὁ δέ θεράπαινα ὁ θύρα ὁ δωμάτιον διοίγνυμι , ἐπεισέρχομαι κτείνω καθεύδω Σαδυάττης ( 58 ) βασιλεύω ἔτος γε ( 59 ) . ἕωθεν δέ κατά ἡσυχία μεταπέμπω ἕκαστος ὁ Φίλων καί ὁ ἐχθρός , ὡς ὁ βασιλεύς αὐτός καλέω , καί ὁ μέν ἀναιρέω ὅς οἴομαι ἐναντίος εἰμί , ὁ δέ Δῶρα δίδωμι ἐπίκουρος ποιέω . ἐπεί δέ αὐτός πολύς συναλίζω , ἐπιβατεύω ὁ ἀρχή πασσυδεί ( 60 ) εξοπλίζω , καί ἐξέρχομαι εἰς ὁ ἀγορά καί συγκαλέω Λυδός εἰς ἐκκλησία . ὁ δέ ὁ μέν πρῶτος ταράσσω , δυσανασχετέω ὁ ἔργον , καί ἐπί Γύγης ὁρμάω · πραύνοντος δέ αὐτός ἐκεῖνος καί λόγος αἰτέω , ὡς εἄν διδάσκω ὁ πλῆθος περί ὅς ἀγνοέω , μάλιστα ὁ θόρυβος λήγω , ὁ μέν ἀκούω τίς σαφής ἐπιποθέω , ὁ δέ καί φοβέω ὁ ὁπλίτης , καί σιωπάω . καί πέμπω εἰς Δελφοί πυνθάνομαι εἰμί Γύγης ἵστημι ἑαυτοῦ βασιλεύς . θεός δέ κελεύω τοσόσδε προεῖπον , ὅτι ὁ Ἡρακλείδης εἰς πέμπτος γενεά ἥκω τίσις παρά ὁ Μερμναδῶν ( 61 ) . ἐντεῦθεν Γύγης ὁ Δάσκυλος Λυδός βασιλεύω , καί γαμέω ὁ μυσή γυνή , ὅστις Σαδυάττης ( 62 ) ἄγω , οὐδείς μνησικακέω ὅς αὐτός κατεῖπον πρός ἐκεῖνος . Λίξος δέ προεῖπον εἰς ὄψις μή ἀφικνέομαι ἐπόμνυμι , εἰμί μήv κατόρυξις αὐτός ἐν ὅς εἄν ὁράω χωρίον πρῶτος . ὁ δέ ἐκτρέπω ὁ πᾶς χρόνος κατά ἕτερος ὁδός φοιτάω , εἴργω ὁ βασίλειος . συλλαμβάνω δέ οὖν αὐτός ἐπιθυμέω Γύγης , ὅμως οὐ βούλομαι παρά ὁ ῥήτρα . καί τις αὐτός ὁ Φίλων ὑποτίθημι , εἰμί κατά ὁ σύγκειμαι λαμβάνω αὐτός ἐθέλω , τρέπω κατά ὁ ὁδός ὅς ἔθος εἰμί ἐκεῖνος διεξιέναι · αὐτός δέ φημί οὗτος γιγνώσκω . ὁ δέ Γύγης κελεύω ὁ ἄνθρωπος ἡγέομαι · καί αὐτός ἐκεῖνος ὁ ἅρμα κατελαύνω ( 63 ) . καί πως αὐτός κατά δαίμων συντυγχάνω Γύγης ἐν ἐπίκαμψις ἐκ ὀφθαλμός ὁ βασιλεύς ὁ Λίξος , ὑποδύομαι ὑπό ὁ ἅρμα καί κρύπτω . Γύγης ( 64 ) δέ προνοέω ἐκσπάω αὐτός κελεύω , καί ἐπεί ἐξέλκω ὁ θεράπων καί ἐναντίος ἵστημι ὁ ἅρμα , εἶπον ὁ Γύγης · « ἐνταῦθα δή σύ χρή , εἰμί Λίξος , κατορύσσω · οὗτος γάρ ἐγώ σύγκειμαι . » καί ὅς ( 65 ) οὐδείς ὑποθωπεύω . « σός μέν οὖν , φημί , οὗτος πάσχω Δίκαιος , ὅς ἐγώ διώκω ἐκτρέπω ὁδός ἔρχομαι οὖον πρέπω βασιλεύς . » ὁ δέ φίλος ὁ Γύγης , ἐπί σύννοια γίγνομαι πολύς χρόνος , πείθω ἀφίημι Λίξος ( 66 ) ὁ θάνατος . καί ὅς φημί ὄμνυμι κατορύσσω αὐτός ἔνθα εἄν τυγχάνω πρῶτος · ὁ δέ φημί . « ἐπειδάν τελευτάω , τοιγάρ ἐνταῦθα κατορύσσω , καί εύορκος σύ εἰμί . » ὁ δέ πείθω τε καί διά οὗτος ἀφίημι Λίξος . μετά δέ οὗτος ἐπί δεῖπνον καλέω , χαμαί τε ἀνακλίνω καί ὁ ὀστέον παρατίθημι φαῦλος τε σιτίον , πίνω τε ὄξος ἐγχέω · καί πως δειπνέω ἔρομαι ( 67 ) , πῶς γε δειπνέω . ὁ δέ εἶπον « ὡς εἰκός παρά ἀνήρ ἐχθρός . » ὁ δέ γελάω εὕω μάλα , ὁ ἑαυτοῦ παράκειμαι ἐπιδαψιλεύω τε ( 68 ) καί εὐμενής γίγνομαι . Χρόνος δέ πρόειμι , διαλλάσσω φίλος ποιέω καί οὐδείς ἔτι ἔχω ἐν γνώμη ὁ πάλαι .