nicolaus-history.fragmenta 3.6
Ὅτι πάνθ’ ὅσα παρήγγελλεν , ἐπὶ τῶν ἔργων διεξῄει αὐτῶν , καὶ ἀπεδείκνυτο χρημάτων μὲν ὢν κρείττων , θᾶττον ( 1 ) δὲ λαμπρότατα ἐφιλοτι - μήθη , οὐθέν τε ὧν μὴ δεῖ ἐφάνη χρημάτων ἕνεκα πε - ποιηκώς . Ἡδονῆς δὲ ( ὃ τάχα τῳ θαυμαστὸν ἂν εἴη ) ᾑστινοσοῦν ( 2 ) κατεφρόνει , καὶ ταῦτα βασιλεῦσί τε καὶ ᾗγεμόσι συνὼν πολλάκις · ἦν γὰρ αὐστηρὸς φύσει , καὶ ἐναντίος πρὸς αὐτὴν , καὶ ἀνδραποδώδεις νομίζων τοὺς τῶν ἀπολαύσεων τῶν τοιούτων ἥττους · ἓπαινετής τε αὐταρκείας ἀεὶ καὶ ἁπλότητος ( 3 ) , καίτοι γ’ ἐν οἷς δεῖ λαμπρύνεσΟαι μεγαλοπρεπὲς , οὐ γλίσχρος , ἦν , ὡς μὴ δόξαν ἀνελευθερίας λάβοι . Πρός γε μὴν πόνους καὶ καρτερίαν , εἴ ποτε δέοι , πάντων ἀοκνότατος , οὐκ ἓν νεότητι μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐν γήρᾳ , καὶ ὅπη κίνδυνος καταλάβοι ἐκ πολεμίων ἢ λῃστῶν , ἢ διὰ νόσον , ἢ χει - μῶνα κατὰ Θάλατταν , ἢ ἄλλως πῶς , οὕτω δὴ σφόδρα εὔψυχος ἦν , ὥστε καὶ τοῖς ἄλλοις ἀεὶ θαρρεῖν παρεῖχεν , ὁπόσοι κοινωνοὶ ἦσαν αὐτῷ τοῦ κινδύνου . Πρός γε μὴν τὸ δίκαιον ἀκλινὴς οὕτω καὶ ἀθώπευτος , ὥστε καὶ ἀπειλὰς ἐνεγκεῖν τινῶν ᾗγεμόνων ποτὲ δικάζων ὑπὲρ τοῦ μὴ τοῦτο παραβῆναι , Πολλοὶ ( 4 ) γὰρ αὐτὸν ᾑροῦντο καὶ δικαστὴν καὶ διαιτητὴν , φανερᾶς εἷς πάντας αὐτοῦ τῆς δικαιοσύνης γενομένης , ἔω τε συμβολαίοις καὶ ( 5 ) ταῖς πρὸς τοὺς ἰδιώτας κοινωνίαις οὐδεὶς πώποτε αὐτὸν ἐμέμψατο , οὐδ’ εἴ τις πονηρὸς εἴη , διὰ τὴν ἐπιείκειαν · οὐδὲ γὰρ μαρτύρων ἔδει πρὸς αὐτὸν ἢ συμ - βολαίων , ἀλλ’ ὅ τι ἀν ὁμολογήσειε ( 6 ) , βέβαιον ἦν . Κοσμιότητα δὲ ( 7 ) καὶ σωφροσύνην οὐδεὶς αὐχήσει πλείω κατὰ τὸ ἦθος , ἔν τε ἀγοραῖς καὶ ὁδοῖς ** [ Λείπουσι δύο σελίδες . ] ** καὶ διατριβῶν παρακολουθεῖν εὐδοξίαν τε καὶ τιμὴν τῷ φιλοσόφῳ καὶ ἄλλας χάριτας καὶ ὠφελείας παρὰ τῶν δυνατῶν , οὐκ εἶναι δὲ ( 8 ) πόνου ἀλλότριον . Τίνι γὰρ ἀν μᾶλλον ἁρμόττοι ταῦτα καρποῦσθαι ἀπὸ τοῦ βελτίστου καὶ σπουδαιοτάτου γιγνόμενα ἢ τῷ τοιούτῳ ; οὐ γὰρ δὴ τῷ φαύλῳ καὶ οὐδενὸς ἀξίῳ . Χρήσεται γὰρ αὐτοῖς ἀφύρτος τε καὶ ἐμμελῶς , καθὼς Νικόλαος τῷ γνώριμος εἶναι καὶ εὔπορος εἰς οὐδὲν ἄτοπον ( 9 ) ἐχρή - σατο , ἀλλ’ εἰς μετριότητά τε καὶ δημοτικὴν φιλανθρω - πίαν · πόλεως μὲν οὔποτ’ ἀφ’ ἑτέρας οἰόμενος δεῖν , ἀλλ’ ἀπὸ τῆς αὑτοῦ προσαγορεύεσθαι · κατεγέλα δὲ καὶ τῶν καθ’ αὑτὸν σοφιστῶν , οἳ μεγάλοις τιμήμασιν ἐωνοῦντο Ἀθηναῖοι ἢ Ῥόδιοι καλεῖσθαι , βαρυνόμενοι τὴν ἀδοξίαν τῶν πατρίδων ( ἔνιοι δὲ καὶ συνέγραψαν περὶ τοῦ μὴ εἶναι ἀφ’ ἧς πόλεως ἦσαν , ἀλλ’ ἀπό τινος τῶν δι’ ὀνό - ματος Ἑλληνίδων ) , ὁμοίους τε ἀπέφαινε τοῖς τοὺς ἑαυ - τῶν γονέας βαρυνομένοις . Ὁτι ᾐτιῶντό τινες τὸν Νικόλαον πλεῖστα χρήματα παρὰ φίλων λαβόντα , οὐ σώζειν ( 10 ) αὐτὰ , καὶ ὅτι τὰς πλείους διατριβὰς ἐποιεῖτο μετὰ τῶν δημοτικῶν , ἐκκλί - νων τοὺς μεγάλους καὶ ὑπερπλούτους τῶν ἐν Ῥώμῃ , [ εἰς ὧν ] ( 11 ) οὐδαμῶς ᾔει , πολλῶν καὶ ἐνδόξων αὐτὸν βιαζομένων , ἀλλὰ δι’ ὅλης ἡμέρας ἓν ταῖς φιλοσόφοις Θεωρίαις ἦν . Ὁ δὲ ἀπελογεῖτο περὶ μὲν τῶν χρημάτων , ὅτι ἡ κτῆσις , ὥσπερ λύρας ἢ αὐλῶν , οὐδενὸς ἂν ( 12 ) εἴη ἀξία , ἧ χρῆσις δὲ τὸ κυριώτατόν ἐστιν , ἣν εἰ μέν τις εἰς ἄσωτον ἢ ἀμετάδοτον ἢ ὅλως ἄφρονα ἢ φαῦλον καταδαπανᾷ [ βίον ] ( 13 ) , ἐπίμεμπτος ἂν εἴη , εἰ δέ τις εἰς σώφρονά τε καὶ κόσμιον καὶ κοινωνικὸν καὶ φιλάνθρωπον , δεχόμενος καὶ ὅτε δεῖ ταῦτα καὶ παρ’ ὧν δεῖ , καὶ προϊέμενος καὶ τοῖς τέκνοις ἀπολείπων ( 14 ) , ἀμείνων ἂν εἴη . Ὅρον δὲ ἕνα ἔφη ποιεῖσθαι · τὸν ἄνδρα τὸν ἀγαθὸν τοῖς ἐπιεικεστέροις ἐθέλειν ἀεὶ συνεῖναι , τοιούτους δ’ ἐν τοῖς δημοτικοῖς ὁρᾶν πλείους ἢ ἐν τοῖς βαρυπλούτοις φυομένους ( 15 ) . Πολλῆς γὰρ ἀγαθῆς τύχης δεῖται πλοῦτος , ὥστε εἰς ἐπιείκειαν φέρειν · ἐκτρέπει γὰρ τοὺς πλείους εἰς φιληδονίαν τε καὶ ὑπερηφανίαν . Ὅτι τοὺς ἑαυτοῦ οἰκέτας ἐκπαιδεύσας , καὶ ἐκ τοῦ συζῆν ἀεὶ πολλὴν ὁμοήθειαν αὐτοῖς ( 16 ) ἐμποιήσας , ἐχρῆτο οὐδὲν χείροσιν ἢ φίλοις .
Lemmas: ὅτι2 πᾶς ὅσος παραγγέλλω , ἐπί ὁ ἔργον διέξειμι αὐτός , καί ἀποδείκνυμι χρῆμα μέν εἰμί ἀγαθός , ταχύς ( 1 ) δέ λαμπρός ἐφιλοτι - μήθω , οὐδείς τε ὅς μή δεῖ φαίνω χρῆμα ἕνεκα μετά - ποιέω . Ἡδονή δέ ( ὅς τάχα ὁ θαυμαστός εἄν εἰμί ) ηστινοσεω ( 2 ) καταφρονέω , καί οὗτος βασιλεύς τε καί ἡγεμών σύνειμι πολλάκις · εἰμί γάρ αὐστηρός φύσις , καί ἐναντίος πρός αὐτός , καί ἀνδραποδώδης νομίζω ὁ ὁ ἀπόλαυσις ὁ τοιοῦτος κακός · ἐπαινετός τε αὐτάρκεια ἀεί καί ἁπλότης ( 3 ) , καίτοι γε ἐν ὅς δεῖ λαμπρύνεσΟαι μεγαλοπρεπής , οὖον γλίσχρος , εἰμί , ὡς μή δόξα ἀνελευθερία λαμβάνω . πρός γε μήv πόνος καί καρτερία , εἰμί ποτός δήω , πᾶς ἄοκνος , οὐ εἷς νεότης μόνος , ἀλλά καί ἐν γῆρας , καί ὅπῃ κίνδυνος καταλαμβάνω ἐκ πολέμιος ἢ λῃστής , ἢ διά νόσος , ἢ χέω - μόνος κατά Θάλασσα , ἢ ἄλλως πῶς , οὗτος δή σφόδρα εὔψυχος εἰμί , ὥστε καί ὁ ἄλλος ἀεί θαρσέω παρέχω , ὁπόσος κοινωνός εἰμί αὐτός ὁ κίνδυνος . πρός γε μήv ὁ Δίκαιος ἀκλινής οὗτος καί ἀθώπευτος , ὥστε καί ἀπειλή φέρω τις ἡγεμών ποτέ δικάζω ὑπέρ ὁ μή οὗτος παραβαίνω , πολλός ( 4 ) γάρ αὐτός αἱρέω καί δικαστής καί διαιτητής , φανερός εἷς πᾶς αὐτός ὁ δικαιοσύνη γίγνομαι , εἰμί τε συμβόλαιος καί ( 5 ) ὁ πρός ὁ ἰδιώτης κοινωνία οὐδείς πώποτε αὐτός μέμφομαι , οὐδέ εἰμί τις πονηρός εἰμί , διά ὁ ἐπιείκεια · οὐδέ γάρ μάρτυς ἐσθίω πρός αὐτός ἢ συμ - βολαῖος , ἀλλά ὅς τίς εἰς ὁμολογέω ( 6 ) , βέβαιος εἰμί . κοσμιότης δέ ( 7 ) καί σωφροσύνη οὐδείς αὔχησις πλείων κατά ὁ ἦθος , ἐν τε ἀγορά καί ὁδός ** [ λείπω δύο σελίς . ] ** καί διατριβή παρακολουθέω εὐδοξία τε καί τιμή ὁ φιλόσοφος καί ἄλλος χάρις καί ὠφέλεια παρά ὁ δυνατός , οὐ εἰμί δέ ( 8 ) πόνος ἀλλότριος . τίς γάρ εἰς μᾶλλον ἁρμόζω οὗτος καρπόω ἀπό ὁ ἀγαθός καί σπουδαῖος γίγνομαι ἢ ὁ τοιοῦτος ; οὖον γάρ δή ὁ φαῦλος καί οὐδείς ἄξιος . χράω γάρ αὐτός ἀφύρτος τε καί ἐμμελής , καθώς Νικόλαος ὁ γνώριμος εἰμί καί εὔπορος εἰς οὐδείς ἄτοπος ( 9 ) χράω - Σάτο , ἀλλά εἰς μετριότης τε καί δημοτικός φιλανθρω - πιάν · πόλις μέν οὔποτε ἀπό ἕτερος οἴομαι δήω , ἀλλά ἀπό ὁ αὐτός προσαγορεύω · καταγελάω δέ καί ὁ κατά ἑαυτοῦ σοφιστής , ἕ μέγας τίμημα ὠνέομαι Ἀθηναῖος ἢ Ῥόδιος καλέω , βαρύνω ὁ ἀδοξία ὁ πατρίς ( ἔνιοι δέ καί συγγράφω περί ὁ μή εἰμί ἀπό ὅς πόλις εἰμί , ἀλλά ἀπό τις ὁ διά ὄνος - μα Ἑλληνίς ) , ὅμοιος τε ἀποφαίνω ὁ ὁ ἑ - ὁ γονεύς βαρύνω . ὅτι αἰτιάομαι τις ὁ Νικόλαος πλεῖστος χρῆμα παρά Φίλων λαμβάνω , οὖον σῴζω ( 10 ) αὐτός , καί ὅτι ὁ πλείων διατριβή ποιέω μετά ὁ δημοτικός , ἐκκλί - νάω ὁ μέγας καί ὑπέρπλουτος ὁ ἐν Ῥώμη , [ εἰς ὅς ] ( 11 ) οὐδαμῶς ἔρχομαι , πολύς καί ἔνδοξος αὐτός βιάζομαι , ἀλλά διά ὅλος ἡμέρα εἷς ὁ φιλόσοφος Θεωρία εἰμί . ὁ δέ ἀπολογέομαι περί μέν ὁ χρῆμα , ὅτι ὁ κτῆσις , ὥσπερ λύρα ἢ αὐλή , οὐδείς εἄν ( 12 ) εἰμί ἄξιος , ἧ χρῆσις δέ ὁ κύριος εἰμί , ὅς εἰμί μέν τις εἰς ἄσωτος ἢ ἀμετάδοτος ἢ ὅλως ἄφρων ἢ φαῦλος καταδαπάνη [ βίος ] ( 13 ) , ἐπίμεμπτος εἄν εἰμί , εἰμί δέ τις εἰς σώφρων τε καί κόσμιος καί κοινωνικός καί φιλάνθρωπον , δέχομαι καί ὅτε δεῖ οὗτος καί παρά ὅς δεῖ , καί προΐημι καί ὁ τέκνον ἀπολείπω ( 14 ) , ἀγαθός εἄν εἰμί . Ὅρος δέ εἷς φημί ποιέω · ὁ ἀνήρ ὁ ἀγαθός ὁ ἐπιεικής ἐθέλω ἀεί συνίημι , τοιοῦτος δέ ἐν ὁ δημοτικός ὁράω πλείων ἢ ἐν ὁ βαρύπλουτος φύω ( 15 ) . Πολλῆς γάρ ἀγαθός τυγχάνω δήω πλοῦτος , ὥστε εἰς ἐπιείκεια φέρω · ἐκτρέπω γάρ ὁ πλείων εἰς φιληδονία τε καί ὑπερηφανία . ὅτι2 ὁ ἑαυτοῦ οἰκέτης ἐκπαιδεύω , καί ἐκ ὁ συζάω ἀεί πολύς ὁμοήθεια αὐτός ( 16 ) ἐμποιέω , χράω οὐδείς χείρων ἢ φίλος .