nicolaus-history.fragmenta 3.65
Ὅτι Ἀλυάττης ὁ Κροίσου πατὴρ , τοῦ Λυδῶν βασιλέως , ἐπὶ Καρίαν στρατεύων , περιήγγειλε ( 1 ) τοῖς ἑαυτοῦ στρατὸν ἄγειν εἰς Σάρδεις ἐν ἡμέρᾳ τακτῇ , ἐν οἷς καὶ Κροίσῳ , ὅστις ἦν αὐτοῦ πρεσβύτατος τῶν παίδων , ἄρχων ( 2 ) ἀποδεδειγμένος Ἀδραμυττίου τε καὶ Θήβης πεδίου . Ὁ δὲ , ὥς φασιν , ὑπὶ ἀκολασίας οὐχ οἷός τε ἦν , καί πως διεβέβλητο πρὸς τὸν πατέρα . Βουλόμενος δὲ ἐν τῷδε τῷ ἔργῳ ἀπολύσασθαι τὰς αἰτίας , καὶ ἀπορῶν ὁπόθεν μισθώσαιτο ἐπικούρους ( μισθωτοῖς γὰρ ἐχρῶντο ) , ἦλθεν ἐπὶ Σαδυάττην τὸν ἔμπορον ( 3 ) , πλουσιώτατον Λυδῶν ὄντα , δανείζεσθαι βουλόμενος . Ὁ δὲ αὐτὸν πρῶτον μὲν ( 4 ) ἀναμένειν ἐκέλευσε πρὸ τῶν θυρῶν , ἄχρι λούσηται · μετὰ δὲ , ἐντυγχάνοντα ἀποκρίνεται , ὅτι πολλοὶ παῖδες εἶεν Ἀλυάττῃ , οἷς πᾶσιν εἰ δεήσοι αὐτὸν ἀργύριον διδόναι , οὐκ ἐξαρκέσει · οὔκουν δοῦναι δεομένῳ . Κροῖσον δὲ , ἀποτυχόντα τἀνθρώπου , εἰς Ἔφεσον ἀφικέσθαι κατὰ ζήτησιν ἀργυρίου . Καὶ τότε μὲν εὔξασθαι τῇ Ἀρτέμιδι , εἰ βασιλεύσειε , τὸν οἶκον ἅπαντα καθιερώσειν τοῦ ἐμπόρου . Ἦν δέ τις Κροίσῳ φίλος , ἀνὴρ Ἴων , ὄνομα Παμφάης ( 5 ) , υἱὸς Θεοχαρίδου εὖ μάλα εὐπόρου . Οὗτος ὁρῶν τὴν Κροίσου σπουδὴν , ἐδεήθη τοῦ πατρὸς χιλίους στατῆρας δοῦναί Οἱ πάσῃ μηχανῇ · τυχὼν δὲ παρ’ αὐτοῦ , δίδωσι Κροίσῳ . Ἀνθ’ ὧν μέγαν τε αὐτὸν Κροῖσος ὕστερον ἐποίησε , βασιλεὺς γενόμενος , καὶ εἰς τὴν ἀκρόπολιν εἰσαγαγὼν ἅμαξαν αὐτῷ ἔδωκε μεστὴν χρυσίου · τὸν δὲ τοῦ ἐμπόρου οἶκον Ἀρτέμιδι καθιέρωσε , καὶ αὐτὰ τὰ θεμέλια ἀποδόμενος , διὰ τὴν εὐχὴν , ὡς μηδὲν λείποιτο . Ὁ δὲ Κροῖσος τοὺς χιλίους λαβὼν χρυσοῦς , στράτευμά τε ἤγειρε , καὶ πρῶτος εἰς τὴν κυρίαν ἡμέραν ἄγων ἔδειξε τῷ πατρὶ , καὶ συνεισέβαλεν εἰς τὴν Καρίαν . Κρείττων δὲ ( 6 ) ἐξ ἐκείνου τοῦ ἔργου τῶν αὐτὸν διαβαλλόντων γίνεται .
Lemmas: ὅτι2 Ἀλυάττης ὁ Κροῖσος πατήρ , ὁ Λυδός βασιλεύς , ἐπί Καρία στρατεύω , περιαγγέλλω ( 1 ) ὁ ἑαυτοῦ στρατός ἄγω εἰς Σάρδεις ἐν ἡμέρα τακτός , ἐν ὅς καί Κροῖσος , ὅστις εἰμί αὐτός πρέσβυς ὁ παῖς , ἄρχω ( 2 ) ἀποδείκνυμι Ἀδραμύττιον τε καί Θῆβαι πεδίον . ὁ δέ , ὅς φημί , ὑπέρχομαι ἀκολασία οὐ οἷος τε εἰμί , καί πως διαβάλλω πρός ὁ πατήρ . βούλομαι δέ ἐν ὅδε ὁ ἔργον ἀπολύω ὁ αἴτιος , καί ἀπορέω ὁπόθεν μισθόω ἐπίκουρος ( μισθωτός γάρ χράω ) , ἔρχομαι ἐπί Σαδυάττης ὁ ἔμπορος ( 3 ) , πλούσιος Λυδός εἰμί , δανείζω βούλομαι . ὁ δέ αὐτός πρῶτος μέν ( 4 ) ἀναμένω κελεύω πρό ὁ θύρα , ἄχρι λούω · μετά δέ , ἐντυγχάνω ἀποκρίνω , ὅτι πολύς παῖς ἄγω Ἀλυάττης , ὅς πᾶς εἰμί δήω αὐτός ἀργύριον δίδωμι , οὐ ἐξαρκέω · οὔκουν δίδωμι δήω . Κροῖσος δέ , ἀποτυγχάνω ἄνθρωπος , εἰς Ἔφεσος ἀφικνέομαι κατά ζήτησις ἀργύριον . καί τότε μέν εὔχομαι ὁ Ἀρτέμιδι , εἰμί βασιλεύω , ὁ οἶκος ἅπας καθιερόω ὁ ἔμπορος . ἦς δέ τις Κροῖσος φίλος , ἀνήρ Ἴων , ὄνομα Παμφάης ( 5 ) , υἱός Θεοχαρίδου εὕω μάλα εὔπορος . οὗτος ὁράω ὁ Κροῖσος σπουδή , δήω ὁ πατήρ χίλιοι στατήρ δίδωμι ὁ πᾶς μηχανή · τυγχάνω δέ παρά αὐτός , δίδωμι Κροῖσος . ἀντί ὅς μέγας τε αὐτός Κροῖσος ὕστερος ποιέω , βασιλεύς γίγνομαι , καί εἰς ὁ ἀκρόπολις εἰσάγω ἅμαξα αὐτός δίδωμι μεστός χρυσίον · ὁ δέ ὁ ἔμπορος οἶκος Ἀρτέμιδι καθιερόω , καί αὐτός ὁ θεμέλιος πωλέω , διά ὁ εὐχή , ὡς μηδείς λείπω . ὁ δέ Κροῖσος ὁ χίλιοι λαμβάνω χρύσεος , στράτευμα τε ἐγείρω , καί πρῶτος εἰς ὁ κύριος ἡμέρα ἄγω δείκνυμι ὁ πατήρ , καί συνεισβάλλω εἰς ὁ Καρία . Κρείττων δέ ( 6 ) ἐκ ἐκεῖνος ὁ ἔργον ὁ αὐτός διαβάλλω γίγνομαι .