nicolaus-history.fragmenta 3.69
Ἐν ᾧ δὲ οὗτοι περὶ ταῦτα ἦσαν , ὁ Φαυστύλος ἀπάγεται πρὸς Ἀμόλεον ( 1 ) . Δεδοικὼς γὰρ μὴ οὐ πιστὰ δόξῃ τῷ Νομέτορι λέγειν ὁ Φανυστύλος , ἄνευ σημείων ἐμφανῶν μεγάλου πράγματος μηνυτὴς γενόμενος , τὸ γνώρισμα τῆς ἐκθέσεως τῶν βρεφῶν , τὴν σκάφην ἀναλαβὼν , ὀλίγον ( 2 ) ὕστερον ἐδίωκεν εἰς τὴν πόλιν . Διερχόμενον δ’ αὐτὸν τὰς πύλας ταραχωδῶς πάνυ , καὶ περὶ πολλοῦ ποιούμενον μηδενὶ ποιῆσαι καταφανὲς τὸ φερόμενον ( 3 ) , τῶν φυλάκων τις καταμαθὼν ( ἦν δὲ πολεμίων ἐφόδου δέος , καὶ τὰς πύλας οἱ μάλιστα πεπιστευμένοι παρὰ τοῦ βασιλέως 'φρούρουν ) , συλλαμβάνει δὴ ( 4 ) , καὶ τὸ κρυπτὸν ὅ τι δήποτ’ ἦν καταμαθεῖν ἀξιῶν ἀποκαλύπτει βίᾳ τὴν περιβολήν . Ὡς δὲ τὴν σκάφην ἐθεάσατο , καὶ τὸν ἄνθρωπον ἔμαθεν ἀπορούμενον , ἠξίου λέγειν , τίς ἡ ταραχὴ , καὶ τί τὸ βούλημα τοῦ μὴ φανερῶς εἰσφέρειν ( 5 ) σκεῦος , οὐδὲν ( 6 ) δεύμενον ἀπορρήτου φορᾶς . Ἐν δὲ τούτῳ πλείους τῶν φυλάκων συνέρρεον · καί τις αὐτῶν γνωρίζει τὴν σκάφην , αὐτὸς ἐν ἐκείνῃ τὰ παιδία κομίσας ( 7 ) ἐπὶ τὸν ποταμὸν , καὶ φράζει πρὸς τοὺς παρόντας . Οἱ δὲ συλλαβόντες τὸν Φαυστύλον ( 8 ) ἄγουσιν ἐπ’ αὐτὸν τὸν βασιλέα καὶ διηγοῦνται τὰ γενόμενα . Ἀμόλιος δὲ , ἀπειλῇ βασάνων καταπληξάμενος τὸν ἄνθρωπον , εἰ μὴ λέξει τὰς ( 9 ) ἀληθείας ἑκὼν , πρῶτον μὲν , εἰ ζῶσιν οἱ παῖδες , ἤρετο ( 10 ) · ὡς δὲ ταῦτ’ ἔμαθε , τῆς σωτηρίας αὐτοῖς ὅστις ὁ τρόπος ἐγένετο . Διηγησαμένου δὲ αὐτοῦ πάντα ὡς ἐπράχθη , « Ἄγε δὴ , φησὶν ὁ βασιλεὺς , ἐπειδὴ ταῦτα ἀληθεύσας ἔχεις , φράσον , ὅπου νῦν ἂν ( 11 ) εὑρεθεῖεν · οὐ γὰρ ἔτι δίκαιοί εἰσιν ἐν βουκόλοις καὶ ἀδόξῳ βίῳ ζῆν , ἐμοίγε ὄντες συγγενεῖς , ἄλλως τε καὶ θεῶν προνοίᾳ σωζόμενοι . » Φαυστύλος δὲ τῆς ἀλόγου πρᾳότητος ὑποψίᾳ κινηθεὶς , μὴ φρονεῖν αὐτὸν ὅμοια τοῖς λόγοις , ἀποκρίνεται ὧδε · « Οἱ μὲν παῖδές εἰσιν ἐν τοῖς ὄρεσι βουκολοῦντες , ὅσπερ ἐκείνων βίος , ἐγὼ δ’ ἐπέμφθην παρ’ αὐτῶν τῇ μητρὶ δηλώσων , ἐν αἷς εἰσὶ τύχαις . Ταύτην δὲ παρὰ σοὶ φυλάττεσθαι ἀκούων , δεήσεσθαι τῆς σῆς θυγατρὸς ἔμελλον , ἵνα με πρὸς αὐτὴν ἀγάγοι . Τὴν δὲ σκάφην ἔφερον , ἵν’ ἔχω δεικνύναι τεκμήριον ἐμφανὲς ἄμα τοῖς λόγοις . Νῦν οὖν ἐπειδὴ δέδοκταί σοι ( 12 ) τοὺς νεανίσκους δεῦρο κομίσαι , χαίρω τε , καὶ πέμψον οὕστινας βούλει σὺν ἐμοί . Δείξω μὲν ( 13 ) οὖν τοῖς ἐλθοῦσι τοὺς παῖδας , φράσουσι δ’ αὐτοῖς ἐκεῖνοι τὰ παρὰ σοῦ . » Ὁ μὲν δὴ ταῦτ’ ἔλεγεν , ἀναβολὴν εὑρέσθαι βουλόμενος τοῖς παισὶ τοῦ θανάτου , καὶ ἅμα αὐτὸς ἀποδράσεσθαι ( 14 ) τοὺς ἄγοντας , ἐπειδὰν ἐν τοῖς ὄρεσι γένηται , ἐλπίσας . Ἀμόλιος δὲ τοῖς πιστοτάτοις τῶν φίλων ( 15 ) ἐπιστείλας κρύφα , οὓς ἂν ὁ συφορβὸς ( 16 ) αὐτοῖς δείξῃ , συλλαβόντας ὡς αὐτὸν ἄγειν , ἀποστέλλει διὰ ταχέων . Ταῦτα δὲ ( 17 ) διαπραξάμενος αὐτίκα γνώμην ἐποιεῖτο , καλέσας τὸν ἀδελφὸν ἐν φυλακῇ ἀδέσμῳ ἔχειν , ἕως ἂν εὖ θῆται ( 18 ) τὰ παρόντα , καὶ αὐτὸν ὡς ἐπ’ ἄλλῳ δή τινι ἐκάλει . Ὁ δὲ ἀποσταλεὶς ἄγγελος , εὐνοίᾳ τε τοῦ κινδυνεύοντος , καὶ ἐλέῳ τῆς τύχης , ἐπιστρέψας κατήγορος γίνεται Νομέτορι τῆς Ἀμολίου γνώμης . Ὁ δὲ , τοῖς παισὶ δηλώσας τὸν κατειληφότα κίνδυνον αὐτοὺς καὶ παρακελευσάμενος ἄνδρας ἀγαθοὺς γενέσθαι , παρῆν ἄγων ὡπλισμένους ἐπὶ τὰ βασίλεια , τῶν τε ἄλλων πελατῶν καὶ ἑταίρων , καὶ θεραπείας πιστῆς χεῖρα οὐκ ὀλίγην . Ἧκον δὲ καὶ οἱ ἐκ τῶν ἀγρῶν συνελθόντες εἰς τὴν πόλιν , ἐκλιπόντες τὴν ἀγορὰν , ἔχοντες ὑπὸ ταῖς περιβολαῖς ( 19 ) ξίφη κεκρυμμένα , στῖφος καρτερόν . Βιασάμενοι δὲ τὴν εἴσοδον ἀθρόᾳ ὁρμῇ πάντες , οὐ πολλοῖς ὁπλίταις φρουρουμένην , ἀποσφάττουσιν εὐπετῶς Ἀμόλιον , καὶ μετὰ τοῦτο τὴν ἄκραν καταλαμβάνουσι ( 20 ) . Ταῦτα μὲν οὖν ( 21 ) εἴρηται τοῖς περὶ Φάβιον · ἕτεροι δὲ οὐδὲν τῶν μυθωδεστέρων ἀξιοῦντες ἱστορικῇ γραφῇ προσήκειν , τήν γε ἀπόθεσιν τὴν τῶν βρεφῶν οὐχ , ὡς ἐκελεύσθη ( 23 ) τοῖς ὑπηρέταις , γενομένην , ἀπίθανον εἶναί φασι · καὶ τῆς λυκαίνης τὸ τιθασὸν ( 23 ) , ἣ τοὺς μαστοὺς ἐπεῖχε τοῖς παιδίοις , ὡς δραματικῆς μεστὸν ἀτοπίας διασύρουσιν . Ἀντιδιαλλαττόμενοι δὲ πρὸς ταῦτα λέγουσιν , ὡς ὁ Νομέτωρ , ἐπειδὴ τὴν Ἰλουίαν ( 24 ) ἔγνω κύουσαν , ἕτερα παρασκευασάμενος παιδία νεογνὰ , διηλλάξατο τεκούσης αὐτῆς τὰ βρέφη , καὶ τὰ μὲν ὀθνεῖα δέδωκε τοῖς φυλάττουσι τὰς ὠδῖνας ἀποφέρειν ( 25 ) , εἴτε χρημάτων τὸ πιστὸν τῆς χρείας αὐτῶν ( 26 ) πριάμενος , εἴτε διὰ γυναικῶν τὴν ὑπαλλαγὴν ποιησάμενος ( 27 ) · καὶ αὐτὰ λαβῶν ὁ Ἀμόλιος ὅτῳ δὴ τρόπῳ ἀναιρεῖ ( 28 ) , τὰ δὲ ἐκ τῆς Ἰλουίας γενόμενα περὶ παντὸς ποιούμενος ὁ μητροπάτωρ διασώζεσθαι , δίδωσι τῷ Φαυστύλῳ .
Lemmas: ἐν ὅς δέ οὗτος περί οὗτος εἰμί , ὁ Φαυστύλος ἀπάγω πρός αμολεων ( 1 ) . δείδω γάρ μή οὖον πιστόν δόξα ὁ Νομέτορι λέγω ὁ Φανυστύλος , ἄνευ σημεῖον ἐμφαίνω μέγας πρᾶγμα μηνυτής γίγνομαι , ὁ γνώρισμα ὁ ἔκθεσις ὁ βρέφος , ὁ σκάφη ἀναλαμβάνω , ὀλίγος ( 2 ) ὕστερος διώκω εἰς ὁ πόλις . διέρχομαι δέ αὐτός ὁ πύλη ταραχώδης πάνυ , καί περί πολύς ποιέω μηδείς ποιέω καταφανής ὁ φέρω ( 3 ) , ὁ φύλαξ τις καταμανθάνω ( εἰμί δέ πολέμιος ἔφοδος δέος , καί ὁ πύλη ὁ μάλιστα πιστεύω παρά ὁ βασιλεύς φρουρέω ) , συλλαμβάνω δή ( 4 ) , καί ὁ κρυπτός ὅς τίς δήποτε εἰμί καταμανθάνω ἄξιος ἀποκαλύπτω βία ὁ περιβολή . ὡς δέ ὁ σκάφη θεάομαι , καί ὁ ἄνθρωπος μανθάνω ἀπορέω , ἀξιόω λέγω , τίς ὁ ταραχή , καί τίς ὁ βούλημα ὁ μή φανερῶς εἰσφέρειν ( 5 ) σκεῦος , οὐδείς ( 6 ) δέω ἀπόρρητος φορός . ἐν δέ οὗτος πλείων ὁ φύλαξ συρρέω · καί τις αὐτός γνωρίζω ὁ σκάφη , αὐτός ἐν ἐκεῖνος ὁ παιδίον κομίζω ( 7 ) ἐπί ὁ ποταμός , καί φράζω πρός ὁ πάρειμι . ὁ δέ συλλαμβάνω ὁ Φαυστύλος ( 8 ) ἄγω ἐπί αὐτός ὁ βασιλεύς καί διηγέομαι ὁ γίγνομαι . Ἀμούλιος δέ , ἀπειλέω βάσανος καταπλήσσω ὁ ἄνθρωπος , εἰμί μή λέγω ὁ ( 9 ) ἀλήθεια ἑκών , πρῶτος μέν , εἰμί ζῶ ὁ παῖς , ἔρομαι ( 10 ) · ὡς δέ αὐτός μανθάνω , ὁ σωτηρία αὐτός ὅστις ὁ τρόπος γίγνομαι . διηγέομαι δέ αὐτός πᾶς ὡς πράσσω , « ἄγω δή , φημί ὁ βασιλεύς , ἐπεί οὗτος ἀληθεύω ἔχω , φράζω , ὅπου νῦν εἄν ( 11 ) εὑρίσκω · οὖον γάρ ἔτι δίκαιος εἰμί ἐν βουκόλος καί ἄδοξος βίος ζῶ , ἐγώ εἰμί συγγενής , ἄλλως τε καί θεός πρόνοια σώζω . » Φαυστύλος δέ ὁ ἄλογος πραότης ὑποψία κινέω , μή φρονέω αὐτός ὅμοιος ὁ λόγος , ἀποκρίνω ὧδε · « ὁ μέν παῖς εἰμί ἐν ὁ ὄρος βουκολέω , ὅσπερ ἐκεῖνος βίος , ἐγώ δέ πέμπω παρά αὐτός ὁ μήτηρ δηλόω , ἐν ὅς εἰμί Τύχη . οὗτος δέ παρά σύ φυλάσσω ἀκούω , δήω ὁ σός θυγάτηρ μέλλω , ἵνα ἐγώ πρός αὐτός ἄγω . ὁ δέ σκάφη φέρω , ἵνα ἔχω δείκνυμι τεκμήριον ἐμφανής ἄμη ὁ λόγος . νῦν οὖν ἐπεί δοκέω σύ ( 12 ) ὁ νεανίσκος δεῦρο κομίζω , χαίρω τε , καί πέμπω ὅστις βούλομαι σύν ἐγώ . δείκνυμι μέν ( 13 ) οὖν ὁ ἔρχομαι ὁ παῖς , φράζω δέ αὐτός ἐκεῖνος ὁ παρά σύ . » ὁ μέν δή αὐτός λέγω , ἀναβολή εὑρίσκω βούλομαι ὁ παῖς ὁ θάνατος , καί ἅμα αὐτός ἀποδιδράσκω ( 14 ) ὁ ἄγω , ἐπειδάν ἐν ὁ ὄρος γίγνομαι , ἐλπίζω . Ἀμούλιος δέ ὁ πιστός ὁ Φίλων ( 15 ) ἐπιστέλλω κρύφα , ὅς εἄν ὁ συφορβός ( 16 ) αὐτός δείκνυμι , συλλαμβάνω ὡς αὐτός ἄγω , ἀποστέλλω διά ταχύς . οὗτος δέ ( 17 ) διαπράσσω αὐτίκα γνώμη ποιέω , καλέω ὁ ἀδελφός ἐν φυλακή ἄδεσμος ἔχω , ἠώς εἄν εὕω τίθημι ( 18 ) ὁ πάρειμι , καί αὐτός ὡς ἐπί ἄλλος δή τις καλέω . ὁ δέ ἀποστέλλω ἄγγελος , εὔνοια τε ὁ κινδυνεύω , καί ἔλεος ὁ τυγχάνω , ἐπιστρέφω κατήγορος γίγνομαι Νομέτορι ὁ Ἀμόλιος γνώμη . ὁ δέ , ὁ παῖς δηλόω ὁ καταλαμβάνω κίνδυνος αὐτός καί παρακελεύομαι ἀνήρ ἀγαθός γίγνομαι , πάρειμι ἄγω ὁπλίζω ἐπί ὁ βασίλεια , ὁ τε ἄλλος πελάτης καί ἑταῖρος , καί θεραπεία πιστός χείρ οὐ ὀλίγος . ἥκω δέ καί ὁ ἐκ ὁ ἀγρός συνέρχομαι εἰς ὁ πόλις , ἐκλείπω ὁ ἀγορά , ἔχω ὑπό ὁ περιβολή ( 19 ) ξίφος κρύπτω , στῖφος καρτερός . βιάζομαι δέ ὁ εἴσοδος ἀθρόος ὁρμή πᾶς , οὖον πολύς ὁπλίτης φρουρέω , ἀποσφάζω εὐπετής Ἀμόλιος , καί μετά οὗτος ὁ ἄκρος καταλαμβάνω ( 20 ) . οὗτος μέν οὖν ( 21 ) εἴρω ὁ περί Φάβιος · ἕτερος δέ οὐδείς ὁ μυθώδης ἄξιος ἱστορικός γράφω προσήκω , ὁ γε ἀπόθεσις ὁ ὁ βρέφος οὐ , ὡς κελεύω ( 23 ) ὁ ὑπηρέτης , γίγνομαι , ἀπίθανος εἰμί φημί · καί ὁ λύκαινα ὁ τιθασός ( 23 ) , ὅς ὁ μαστός ἐπέχω ὁ παιδίον , ὡς δραματικός μεστός ἀτοπία διασύρω . ἀντιδιαλλάσσομαι δέ πρός οὗτος λέγω , ὡς ὁ Νομέτωρ , ἐπεί ὁ ιλουεις ( 24 ) γιγνώσκω κύω , ἕτερος παρασκευάζω παιδίον νεογνός , διαλλάσσω τίκτω αὐτός ὁ βρέφος , καί ὁ μέν ὀθνεῖος δίδωμι ὁ φυλάσσω ὁ ὠδίς ἀποφέρω ( 25 ) , εἴτε χρῆμα ὁ πιστόν ὁ χρεία αὐτός ( 26 ) ὠνέομαι , εἴτε διά γυνή ὁ ὑπαλλαγή ποιέω ( 27 ) · καί αὐτός λαβή ὁ Ἀμούλιος ὅστις δή τρόπος ἀναιρέω ( 28 ) , ὁ δέ ἐκ ὁ ιλουιος γίγνομαι περί πᾶς ποιέω ὁ μητροπάτωρ διασῴζω , δίδωμι ὁ Φαύστυλος .