nicolaus-history.fragmenta 3.70
Ὅτι τοῦ Ῥωμύλου , πληθυσμοῦ ἕνεκεν ἀνδρῶν , ἁρπαγὴν ποιησαμένου τῶν παρθένων , ὡς διεβοήθη τὰ περὶ τὴν ἁρπαγὴν τῶν παρθένων καὶ τὰ περὶ τοὺς γάμους εἰς τὰς πλησιοχώρους πόλεις , αἱ μὲν αὐτὸ τὸ πραχθὲν πρὸς ὀργὴν ( 1 ) ἐλάμβανον , αἱ δὲ ἀφ’ ἧς ἐπράχθη διαθέσεως , καὶ εἰς ὃ τέλος ( 2 ) ἐχώρησεν , ἀναλογιζόμεναι , μετρίως αὐτὸ ἔφερον . Κατέσκηψε δ’ οὖν ἀνὰ χρόνον εἰς πολέμους , τοὺς μὲν ἄλλους εὐπετεῖς , ἕνα δὲ τὸν πρὸς Σαβίνους μέγαν καὶ χαλεπόν . Οἷς ἅπασι τέλος ἐπηκολούθησεν εὐτυχὲς ( 3 ) , ὥσπερ αὐτῷ τὰ μαντεύματα προεθέσπισε , πρὶν ἐπιχειρῆσαι τῷ ἔργῳ , πόνους μὲν καὶ κινδύνους μεγάλους προσημαίνοντα , τὰς δὲ τελευτὰς αὐτῷ ( 4 ) ἔσεσθαι καλάς . Ἦσαν δὲ ( 5 ) αἱ πρῶται πόλεις ἄρξασαι τοῦ πολέμου Καινίνη καὶ ἄλλαι ( 6 ) , πρόφασιν μὲν ποιούμεναι τὴν ἁρπαγὴν τῶν παρθένων , καὶ τὸ [ μὴ ] ( 7 ) λαβεῖν ὑπὲρ αὐτῶν δίκας · ὡς δὲ τἀληθὲς εἶχεν , ἀχθόμεναι ( 8 ) τῇ κτίσει τε καὶ αὐξήσει τῆς Ῥώμης , δι’ ὀλίγου πολλῇ γενομένῃ , καὶ οὐκ ἀξιοῦσαι περιιδεῖν κοινὸν ἐπὶ τοῖς περιοίκοις ἅπασι κακὸν φυόμενον . Τέως μὲν οὖν πρὸς τὸ Σαβίνων ἔθνος ἀποστέλλουσαι πρέσβεις , ἐκείνους ἠξίουν τὴν ἡγεμονίαν τοῦ πολέμου παραλαβεῖν , ἰσχύν τε μεγίστην ἔχοντας ( 9 ) καὶ χρήμασι πλείοσι δυναμένους , ἄρχειν τε ἀξιοῦντας τῶν πλησιοχώρων , καὶ οὐκ ἐλάχιστα περιυβρισμένους ( 10 ) τῶν ἄλλων · τῶν γὰρ ἡρπασμένων αἱ πλείους ἦσαν ἐκείνων . Ἐπεὶ δ’ ( 11 ) οὐδὲν ἐπέραινον , ἀντικαθισταμένων αὐταῖς τῶν παρὰ τοῦ Ῥωμύλου πρεσβειῶν καὶ θεραπευουσῶν λόγοις τε καὶ ἔργοις τὸ ἔθνος , ἀχθόμεναι τῇ τριβῇ τοῦ χρόνου , μελλόντων ἀεὶ τῶν Σαβίνων καὶ ἀναβαλλομένων εἰς χρόνους μακροὺς τὴν περὶ τοῦ πολέμου βουλὴν , αὐταὶ καθ’ ἑαυτὰς ἔγνωσαν τοῖς Ῥωμαίοις πολεμεῖν , ἀποχρῆν οἰόμεναι τὴν δύναμιν τὴν οἰκείαν ( 12 ) , εἰ καθ’ ἓν αἱ τρεῖς γένοιντο , μίαν αἱρῆσαι πόλιν οὐ μεγάλην . Ἐβουλεύσαντο μὲν ταῦτα , συνελθεῖν δ’ οὐκ ἔφθασαν ( 13 ) εἰς ἓν ἅπασαι στραόπεδον , προεξαναστάντων προχειρότερον τῶν ἐκ τῆς Καινίνης ( 14 ) , οἵπερ καὶ μάλιστα ἐδόκουν τὸν πόλεμον ἐνάγειν . Ἐξεστρατευμένων ( 15 ) δὲ τούτων καὶ δῃούντων τὴν ὅμορον , ἐξαγαγὼν τὴν δύναμιν ὁ Ῥωμύλος ( 16 ) , ἀφυλάκτοις οὖσιν ἔτι τοῖς πολεμίοις ἀπροσδοκήτως ἐπιτίθεται καὶ τοῦ τε χάρακος ( 17 ) αὐτῶν ἀρτίως ἱδρυμένου γίνεται κύριος , τοῖς τε φεύγουσιν εἰς τὴν πόλιν ἐκ ποδὸς ἑπόμενος , οὐδέπω τῶν ἔνδον πεπυσμένων τὴν περὶ τοὺς σφετέρους συμφορὰν , τεῖχός τε ἀφύλακτον εὑρὼν καὶ πύλας ἀκλείστους , αἱρεῖ τὴν πόλιν ἐξ ἐφόδου , καὶ τὸν βασιλέα τῶν Καινινιτῶν ( 18 ) , ὑπαντήσαντα σὺν καρτερᾷ χειρὶ , μαχόμενος ( 19 ) αὐτοχειρίᾳ κτείνει , καὶ τὰ ὅπλα ἀφαιρεῖται . Τοῦτον δὲ τὸν τρόπον ἁλούσης τῆς πόλεως , τὰ ὅπλα παραδοῦναι τοὺς ἁλόντας κελεύσας , καὶ παῖδας εἰς ὁμηρείαν οὓς ἐβούλετο λαβὼν , ἐπὶ τοὺς λοιποὺς ( 20 ) ἐχώρει . Γενόμενος ( 21 ) δὲ καὶ τῆς ἐκείνων δυνάμεως , ἐσκεδασμένης ἔτι κατὰ τὰς προνομὰς , τῇ παρ’ ἐλπίδας ἐφόδῳ , καθάπερ καὶ τῆς προτέρας , ἐγκρατὴς , καὶ τὰ αὐτὰ τοὺς ἁλόντας διαθεὶς , ἀπῆγεν ἐπ’ οἴκου τὴν δύναμιν , ἄγων σκῦλά τε ἀπὸ τῶν ἀποίκων ( 22 ) κατὰ τὴν μάχην , καὶ ἀκροθίνια λαφύρων θεοῖς ( 23 ) .
Lemmas: ὅτι2 ὁ Ῥώμυλος , πληθυσμός ἕνεκα ἀνήρ , ἁρπαγή ποιέω ὁ παρθένος , ὡς διαβοάω ὁ περί ὁ ἁρπαγή ὁ παρθένος καί ὁ περί ὁ γάμος εἰς ὁ πλησιόχωρος πόλις , ὁ μέν αὐτός ὁ πράσσω πρός ὀργή ( 1 ) λαμβάνω , ὁ δέ ἀπό ὅς πράσσω διάθεσις , καί εἰς ὅς τέλος ( 2 ) χωρέω , ἀναλογίζομαι , μέτριος αὐτός φέρω . κατασκήπτω δέ οὖν ἀνά χρόνος εἰς πόλεμος , ὁ μέν ἄλλος εὐπετής , εἷς δέ ὁ πρός Σαβῖνος μέγας καί χαλεπός . οἷς ἅπας τέλος ἐπακολουθέω εὐτυχής ( 3 ) , ὥσπερ αὐτός ὁ μάντευμα προθεσπίζω , πρίν ἐπιχειρέω ὁ ἔργον , πόνος μέν καί κίνδυνος μέγας προσημαίνω , ὁ δέ τελευτή αὐτός ( 4 ) εἰμί καλός . εἰμί δέ ( 5 ) ὁ πρῶτος πόλις ἄρχω ὁ πόλεμος Καινίνη καί ἄλλος ( 6 ) , πρόφασις μέν ποιέω ὁ ἁρπαγή ὁ παρθένος , καί ὁ [ μή ] ( 7 ) λαμβάνω ὑπέρ αὐτός δίκη · ὡς δέ ἀληθής ἔχω , ἄχθομαι ( 8 ) ὁ κτίζω τε καί αὐξάνω ὁ Ῥώμη , διά ὀλίγος πολύς γίγνομαι , καί οὐ ἄξιος περιοράω κοινός ἐπί ὁ περίοικος ἅπας κακός φύω . Τέως μέν οὖν πρός ὁ Σαβῖνος ἔθνος ἀποστέλλω πρέσβυς , ἐκεῖνος ἀξιόω ὁ ἡγεμονία ὁ πόλεμος παραλαμβάνω , ἰσχύς τε μέγας ἔχω ( 9 ) καί χρῆμα πλείων δύναμαι , ἄρχω τε ἄξιος ὁ πλησιόχωρος , καί οὐ μικρός περιυβρίζω ( 10 ) ὁ ἄλλος · ὁ γάρ ἁρπάζω ὁ πλείων εἰμί ἐκεῖνος . ἐπεί δέ ( 11 ) οὐδείς περαίνω , ἀντικαθίστημι αὐτός ὁ παρά ὁ Ῥώμυλος πρέσβυς καί θεραπεύω λόγος τε καί ἔργον ὁ ἔθνος , ἄχθομαι ὁ τριβή ὁ χρόνος , μέλλω ἀεί ὁ Σαβῖνος καί ἀναβάλλω εἰς χρόνος μακρός ὁ περί ὁ πόλεμος βουλή , αὐτός κατά ἑαυτοῦ γιγνώσκω ὁ Ῥωμαῖος πολεμέω , ἀποχράω οἴομαι ὁ δύναμις ὁ οἰκεῖος ( 12 ) , εἰμί κατά εἷς ὁ τρεῖς γίγνομαι , εἷς αἱρέω πόλις οὖον μέγας . βουλεύω μέν οὗτος , συνέρχομαι δέ οὐ φθάνω ( 13 ) εἰς εἷς ἅπας στραόπεδον , προεξανίσταμαι πρόχειρος ὁ ἐκ ὁ Καινίνη ( 14 ) , ὅσπερ καί μάλιστα δοκέω ὁ πόλεμος ἐνάγω . ἐκστρατεύω ( 15 ) δέ οὗτος καί δῃόω ὁ ὅμορος , ἐξάγω ὁ δύναμις ὁ Ῥωμύλος ( 16 ) , ἀφύλακτος εἰμί ἔτι ὁ πολέμιος ἀπροσδόκητος ἐπιτίθημι καί ὁ τε χάραξ ( 17 ) αὐτός ἄρτιος ἱδρύω γίγνομαι κύριος , ὁ τε φεύγω εἰς ὁ πόλις ἐκ πούς ἕπω , οὐδέπω ὁ ἔνδον πυνθάνομαι ὁ περί ὁ σφέτερος συμφορά , τεῖχος τε ἀφύλακτος εὑρίσκω καί πύλη ἄκλειστος , αἱρέω ὁ πόλις ἐκ ἔφοδος , καί ὁ βασιλεύς ὁ Καινινίτης ( 18 ) , ὑπαντάω σύν καρτερός χείρ , μάχομαι ( 19 ) αὐτοχειρία κτείνω , καί ὁ ὅπλον ἀφαιρέω . οὗτος δέ ὁ τρόπος ἁλίσκομαι ὁ πόλις , ὁ ὅπλον παραδίδωμι ὁ ἁλίσκομαι κελεύω , καί παῖς εἰς ὁμηρεία ὅς βούλομαι λαμβάνω , ἐπί ὁ λοιπός ( 20 ) χωρέω . Γενόμενος ( 21 ) δέ καί ὁ ἐκεῖνος δύναμις , σκεδάννυμι ἔτι κατά ὁ προνομή , ὁ παρά ἐλπίς ἔφοδος , καθάπερ καί ὁ πρότερος , ἐγκρατής , καί ὁ αὐτός ὁ ἁλίσκομαι διατίθημι , ἀπάγω ἐπί οἶκος ὁ δύναμις , ἄγω σκῦλον τε ἀπό ὁ ἄποικος ( 22 ) κατά ὁ μάχη , καί ἀκροθίνιον λάφυρα θεός ( 23 ) .