niciae-epistula.epistula 1
Τὰ μὲν πρότερον πραχθέντα , ὦ Ἀθηναῖοι , ἐν ἄλλαις [ πολλαῖς ] ἐπιστολαῖς ἴστε , νῦν δὲ καιρὸς οὐχ ἧσσον μαθόντας ὑμᾶς ἐν ᾧ ἐσμὲν βουλεύσασθαι . κρατησάντων γὰρ ἡμῶν μάχαις ταῖς πλείοσι Συρακοσίους , ἐφ’ οὓς ἐπέμφθημεν , καὶ τὰ τείχη οἰκοδομησαμένων ἐν οἷσπερ νῦν ἐσμὲν ἦλθε Γύλιππος Λακεδαιμόνιος στρατιὰν ἔχων ἔκ τε Πελοποννήσου καὶ τῶν ἐν Σικελίᾳ πόλεων ἔστιν ὧν . καὶ μάχῃ τῇ μὲν πρώτῃ νικᾶται ὑφ’ ἡμῶν , τῇ δ’ ὑστεραίᾳ ἱππεῦσί τε πολλοῖς καὶ ἀκοντισταῖς βιασθέντες ἀνεχωρήσαμεν ἐς τὰ τείχη . νῦν οὖν ἡμεῖς μὲν παυσάμενοι τοῦ περιτειχισμοῦ διὰ τὸ πλῆθος τῶν ἐναντίων ἡσυχάζομεν ( οὐδὲ γὰρ ξυμπάσῃ τῇ στρατιᾷ δυναίμεθ’ ἂν χρήσασθαι ἀπαναλωκυίας τῆς φυλακῆς τῶν τειχῶν μέρος τι τοῦ ὁπλιτικοῦ ) , οἱ δὲ παρῳκοδομήκασιν ἡμῖν τεῖχος ἁπλοῦν , ὥστε μὴ εἶναι ἔτι περιτειχίσαι αὐτούς , ἢν μή τις τὸ παρατείχισμα τοῦτο πολλῇ στρατιᾷ ἐπελθὼν ἕλῃ . ξυμβέβηκέ τε πολιορκεῖν δοκοῦντας ἡμᾶς ἄλλους αὐτοὺς μᾶλλον , ὅσα γε κατὰ γῆν , τοῦτο πάσχειν · οὐδὲ γὰρ τῆς χώρας ἐπὶ πολὺ διὰ τοὺς ἱππέας ἐξερχόμεθα . πεπόμφασι δὲ καὶ ἐς Πελοπόννησον πρέσβεις ἐπ’ ἄλλην στρατιὰν καὶ ἐς τὰς ἐν Σικελίᾳ πόλεις Γύλιππος οἴχεται , τὰς μὲν καὶ πείσων ξυμπολεμεῖν ὅσαι νῦν ἡσυχάζουσιν , ἀπὸ δὲ τῶν ἔτι καὶ στρατιὰν πεζὴν καὶ ναυτικοῦ παρασκευήν , ἢν δύνηται , ἄξων . διανοοῦνται γάρ , ὡς ἐγὼ πυνθάνομαι , τῷ τε πεζῷ ἅμα τῶν τειχῶν ἡμῶν πειρᾶν καὶ ταῖς ναυσὶ κατὰ θάλασσαν . καὶ δεινὸν μηδενὶ ὑμῶν δόξη εἶναι ὅτι καὶ κατὰ θάλασσαν · τὸ γὰρ ναυτικὸν ἡμῶν , ὅπερ κἀκεῖνοι πυνθάνονται , τὸ μὲν πρῶτον ἤκμαζε καὶ τῶν νεῶν τῇ ξηρότητι καὶ τῶν πληρωμάτων τῇ σωτηρίᾳ · νῦν δὲ αἵ τε νῆες διάβροχοι τοσοῦτον χρόνον ἤδη θαλασσεύουσαι καὶ τὰ πληρώματα ἔφθαρται . τὰς μὲν γὰρ ναῦς οὐκ ἔστιν ἀνελκύσαντας διαψῦξαι διὰ τὸ ἀντιπάλους τῷ πλήθει καὶ ἔτι πλείους τὰς τῶν πολεμίων οὔσας ἀεὶ προσδοκίαν παρέχειν ὡς ἐπιπλεύσονται · φανεραὶ δ’ εἰσὶν ἀναπειρώμεναι καὶ αἱ ἐπιχειρήσεις ἐπ’ ἐκείνοις καὶ ἀποξηρᾶναι τὰς σφετέρας μᾶλλον ἐξουσία · οὐ γὰρ ἐφορμοῦσιν ἄλλοις . ἡμῖν δ’ ἐκ πολλῆς ἂν περιουσίας νεῶν μόλις τοῦτο ὑπῆρχε καὶ μὴ ἀναγκαζομένοις , ὥσπερ νῦν , τάσαις φυλάσσειν · εἰ γὰρ ἀφαιρήσομέν τι καὶ βραχὺ τῆς τηρήσεως , τὰ ἐπιτήδεια οὐχ ἕξομεν , παρὰ τὴν ἐκείνων πόλιν χαλεπῶς καὶ νῦν ἐσκομιζόμενοι . τὰ δὲ πληρώματα διὰ τόδε ἐφθάρη τε ἡμῖν καὶ ἔτι νῦν φθείρεται , τῶν ναυτῶν τῶν μὲν διὰ φρυγανισμὸν καὶ ἁρπαγὴν καὶ ὑδρείαν μακρὰν ὑπὸ τῶν ἱππέων ἀπολλυμένων · οἱ δὲ θεράποντες , ἐπειδὴ ἐς ἀντίπαλα καθεστήκαμεν , αὐτομολοῦσι , καὶ οἱ ξένοι οἳ μὲν ἀναγκαστοὶ ἐσβάντες εὐθὺς κατὰ τὰς πόλεις ἀποχωροῦσιν , οἳ δ’ ὑπὸ μεγάλου μισθοῦ τὸ πρῶτον ἐπαρθέντες καὶ οἰόμενοι χρηματιεῖσθαι μᾶλλον ἢ μαχεῖσθαι , ἐπειδὴ παρὰ γνώμην ναυτικόν τε δὴ καὶ τἄλλα ἀπὸ τῶν πολεμίων ἀνθεστῶτα ὁρῶσιν , οἳ μὲν ἐπ’ αὐτομολίας προφάσει ἀπέρχονται , οἳ δ’ ὡς ἕκαστοι δύνανται · πολλὴ δ’ ἡ Σικελία · εἰσὶ δ’ οἳ καὶ αὐτοὶ ἐμπορευόμενοι ἀνδράποδα Ὑκκαρικὰ ἀντεμβιβάσαι ὑπὲρ σφῶν πείσαντες τοὺς τριηράρχους τὴν ἀκρίβειαν τοῦ ναυτικοῦ ἀφῄρηνται . ἐπισταμένοις δ’ ὑμῖν γράφω , ὅτι βραχεῖα ἀκμὴ πληρώματος καὶ ὀλίγοι τῶν ναυτῶν οἱ ἐξορμῶντές τε ναῦν καὶ ξυνέχοντες τὴν ἐρεσίαν . τούτων δὲ πάντων ἀπορώτατον τό τε μὴ οἷόν τε εἶναι ταῦτα ἐμοὶ κωλῦσαι τῷ στρατηγῷ ( χαλεπαὶ γὰρ αἱ ὑμέτεραι φύσεις ἄρξαι ) καὶ ὅτι οὐδ’ ὁπόθεν ἐπιπληρωσόμεθα τὰς ναῦς ἔχομεν , ὃ τοῖς πολεμίοις πολλαχόθεν ὑπάρχει , ἀλλ’ ἀνάγκη ἀφ’ ὧν ἔχοντες ἤλθομεν τά τε ὄντα καὶ ἀπαναλισκόμενα γίγνεσθαι · αἱ γὰρ νῦν οὖσαι πόλεις ξύμμαχοι ἀδύνατοι , Νάξος καὶ Κατάνη . εἰ δὲ προσγενήσεται ἓν ἔτι τοῖς πολεμίοις , ὥστε τὰ τρέφοντα ἡμᾶς χωρία τῆς Ἰταλίας , ὁρῶντα ἐν ᾧ τ’ ἐσμὲν καὶ ὑμῶν μὴ ἐπιβοηθούντων , πρὸς ἐκείνους χωρῆσαι , διαπεπολεμήσεται αὐτοῖς ἀμαχεὶ ἐκπολιορκηθέντων ἡμῶν [ ὁ πόλεμος ] . τούτων ἐγὼ ἡδίω μὲν ἂν εἶχον ὑμῖν ἕτερα ἐπιστέλλειν , οὐ μέντοι χρησιμώτερά γε , εἰ δεῖ σαφῶς εἰδότας τὰ ἐνθάδε βουλεύσασθαι . καὶ ἅμα τὰς φύσεις ἐπιστάμενος ὑμῶν , βουλομένων μὲν τὰ ἥδιστα ἀκούειν , αἰτιωμένων δὲ ὕστερον , ἤν τι ὑμῖν ἀπ’ αὐτῶν μὴ ὁμοῖον ἐκβῇ , ἀσφαλέστερον ἡγησάμην τὸ ἀληθὲς δηλῶσαι . καὶ νῦν ὡς ἐφ’ ἃ μὲν ἤλθομεν τὸ πρῶτον καὶ τῶν στρατιωτῶν καὶ τῶν ἡγεμόνων ὑμῖν μὴ μεμπτῶν γεγενημένων , οὕτω τὴν γνώμην ἔχετε · ἐπειδὴ δὲ Σικελία τε ἅπασα ξυνίσταται καὶ ἐκ Πελοποννήσου ἄλλη στρατιὰ προσδόκιμος , αὐτοὶ βουλεύεσθε ἤδη ὡς τῶν γ’ ἐνθάδε μηδὲ τοῖς παροῦσιν ἀνταρκούντων , ἀλλ’ ἢ τούτους μεταπέμπειν δέον ἢ ἄλλην στρατιὰν μὴ ἐλάσσω ἐπιπέμπειν καὶ πεζὴν καὶ ναυτικήν , καὶ χρήματα μὴ ὀλίγα , ἐμοὶ δὲ διάδοχόν τινα , ὡς ἀδύνατός εἰμι διὰ νόσον νεφρῖτιν παραμένειν . ἀξιῶ δ’ ὑμῶν ξυγγνώμης τυγχάνειν · καὶ γὰρ ὅτ’ ἐρρώμην πολλὰ ἐν ἡγεμονίαις ὑμᾶς εὖ ἐποίησα . ὅ τι δὲ μέλλετε , ἅμα τῷ ἦρι εὐθὺς καὶ μὴ ἐς ἀναβολὰς πράσσετε , ὡς τῶν πολεμίων τὰ μὲν ἐν Σικελίᾳ δι’ ὀλίγου ποριουμένων , τὰ δ’ ἐκ Πελοποννήσου σχολαίτερον μέν , ὅμως δ’ , ἢν μὴ προσέχητε τὴν γνώμην , τὰ μὲν λήσουσιν ὑμᾶς ὥσπερ καὶ πρότερον . τὰ δὲ φθήσονται .
Lemmas: Τά μέν πρότερος πράσσω , ὦ Ἀθηναῖος , ἐν ἄλλος [ πολύς ] ἐπιστολή οἶδα , νῦν δέ καιρός οὐ κακός μανθάνω σύ ἐν ὅς εἰμί βουλεύω . κρατέω γάρ ἐγώ μάχη ὁ πολύς Συρακούσιος , ἐπί ὅς πέμπω , καί ὁ τεῖχος οἰκοδομέω ἐν ὅς νῦν εἰμί ἔρχομαι Γύλιππος Λακεδαιμόνιος στρατία ἔχω ἐκ τε Πελοπόννησος καί ὁ ἐν Σικελία πόλις εἰμί ὅς . καί μάχη ὁ μέν πρῶτος νικάω ὑπό ἐγώ , ὁ δέ ὑστεραῖος ἱππεύς τε πολύς καί ἀκοντιστής βιάζω ἀναχωρέω εἰς ὁ τεῖχος . νῦν οὖν ἐγώ μέν παύω ὁ περιτειχισμός διά ὁ πλῆθος ὁ ἐναντίος ἡσυχάζω ( οὐδέ γάρ σύμπας ὁ στρατιά δύναμαι ἄν χράω ἀπαναλίσκω ὁ φυλακή ὁ τεῖχος μέρος τίς ὁ ὁπλιτικός ) , ὁ δέ παροικοδομέω ἐγώ τεῖχος ἁπλόος , ὥστε μή ἔρχομαι ἔτι περιτειχίζω αὐτός , εἄν μή τις ὁ παρατείχισμα οὗτος πολύς στρατιά ἐπέρχομαι αἱρέω . συμβαίνω τε πολιορκέω δοκέω ἐγώ ἄλλος αὐτός μᾶλλον , ὅσος γε κατά γῆ , οὗτος πάσχω · οὐδέ γάρ ὁ χώρα ἐπί πολύς διά ὁ ἱππεύς ἐξέρχομαι . πέμπω δέ καί εἰς Πελοπόννησος πρέσβυς ἐπί ἄλλος στρατία καί εἰς ὁ ἐν Σικελία πόλις Γύλιππος οἴχομαι , ὁ μέν καί πείθω συμπολεμέω ὅσος νῦν ἡσυχάζω , ἀπό δέ ὁ ἔτι καί στρατία πεζός καί ναυτικός παρασκευή , εἄν δύναμαι , ἄγω . διανοέω γάρ , ὡς ἐγώ πυνθάνομαι , ὁ τε πεζός ἅμα ὁ τεῖχος ἐγώ πειράω καί ὁ ναῦς κατά θάλασσα . καί δεινός μηδείς σύ δοκέω ἔρχομαι ὅτι καί κατά θάλασσα · ὁ γάρ ναυτικός ἐγώ , ὅς ἐκεῖνος πυνθάνομαι , ὁ μέν πρῶτος ἀκμάζω καί ὁ νέος ὁ ξηρότης καί ὁ πλήρωμα ὁ σωτηρία · νῦν δέ ὁ τε ναῦς διάβροχος τοσοῦτος χρόνος ἤδη θαλασσεύω καί ὁ πλήρωμα φθείρω . ὁ μέν γάρ ναῦς οὐ εἰμί ἀνέλκω διαψύχω διά ὁ ἀντίπαλος ὁ πλῆθος καί ἔτι πολύς ὁ ὁ πολέμιος εἰμί ἀεί προσδοκία παρέχω ὡς ἐπιπλέω · φανερός δέ εἰμί ἀναπειράομαι καί ὁ ἐπιχείρησις ἐπί ἐκεῖνος καί ἀποξηραίνω ὁ σφέτερος μᾶλλον ἐξουσία · οὐ γάρ ἐφορμάω ἄλλος . ἐγώ δέ ἐκ πολύς ἄν περιουσία νέος μόλις οὗτος ὑπάρχω καί μή ἀναγκάζω , ὥσπερ νῦν , Τάσαις φυλάσσω · εἰμί γάρ ἀφαιρέω τίς καί βραχύς ὁ τήρησις , ὁ ἐπιτήδειος οὐ ἔχω , παρά ὁ ἐκεῖνος πόλις χαλεπός καί νῦν εἰσκομίζω . ὁ δέ πλήρωμα διά ὅδε φθείρω τε ἐγώ καί ἔτι νῦν φθείρω , ὁ ναύτης ὁ μέν διά φρυγανισμός καί ἁρπαγή καί ὑδρεία μακρός ὑπό ὁ ἱππεύς ἀπόλλυμι · ὁ δέ θεράπων , ἐπεί εἰς ἀντίπαλος καθίστημι , αὐτομολέω , καί ὁ ξένος ὁ μέν ἀναγκαστός εἰσβαίνω εὐθύς κατά ὁ πόλις ἀποχωρέω , ὁ δέ ὑπό μέγας μισθός ὁ πρῶτος ἐπαίρω καί οἴομαι χρηματίζω μᾶλλον ἢ μάχομαι , ἐπεί παρά γνώμη ναυτικός τε δή καί ἄλλος ἀπό ὁ πολέμιος ἀνθίστημι ὁράω , ὁ μέν ἐπί αὐτομολία πρόφασις ἀπέρχομαι , ὁ δέ ὡς ἕκαστος δύναμαι · πολύς δέ ὁ Σικελία · εἰμί δέ ὅς καί αὐτός ἐμπορεύομαι ἀνδράποδον Ὕκκαρα ἀντεμβιβάζω ὑπέρ σφεῖς πείθω ὁ τριήραρχος ὁ ἀκρίβεια ὁ ναυτικός ἀφαιρέω . ἐφίστημι δέ σύ γράφω , ὅτι βραχύς ἀκμή πλήρωμα καί ὀλίγος ὁ ναύτης ὁ ἐξορμάω τε ναῦς καί συνέχω ὁ ἐρεσία . οὗτος δέ πᾶς ἄπορος ὁ τε μή οἷος τε ἔρχομαι οὗτος ἐγώ κωλύω ὁ στρατηγός ( χαλεπός γάρ ὁ ὑμέτερος φύσις ἄρχω ) καί ὅτι οὐδέ ὁπόθεν ἐπιπληρόω ὁ ναῦς ἔχω , ὁ ὁ πολέμιος πολλαχόθεν ὑπάρχω , ἀλλά ἀνάγκη ἀπό ὅς ἔχω ἔρχομαι ὁ τε εἰμί καί ἀπαναλίσκω γίγνομαι · ὁ γάρ νῦν εἰμί πόλις σύμμαχος ἀδύνατος , Νάξος καί Κατάνη . εἰμί δέ προσγίγνομαι εἷς ἔτι ὁ πολέμιος , ὥστε ὁ τρέφω ἐγώ χωρίον ὁ Ἰταλία , ὁράω ἐν ὅς τε εἰμί καί σύ μή ἐπιβοηθέω , πρός ἐκεῖνος χωρέω , διαπολεμέω αὐτός ἀμαχεί ἐκπολιορκέω ἐγώ [ ὁ πόλεμος ] . οὗτος ἐγώ ἡδύς μέν ἄν ἔχω σύ ἕτερος ἐπιστέλλω , οὐ μέντοι χρήσιμος γε , εἰμί δέω σαφής οἶδα ὁ ἐνθάδε βουλεύω . καί ἅμα ὁ φύσις ἐπίσταμαι σύ , βούλομαι μέν ὁ ἡδύς ἀκούω , αἰτιάομαι δέ ὕστερον , ἐάν τίς σύ ἀπό αὐτός μή ὅμοιος ἐκβαίνω , ἀσφαλής ἡγέομαι ὁ ἀληθής δηλόω . καί νῦν ὡς ἐπί ὅς μέν ἔρχομαι ὁ πρῶτος καί ὁ στρατιώτης καί ὁ ἡγεμών σύ μή μεμπτός γίγνομαι , οὕτως ὁ γνώμη ἔχω · ἐπεί δέ Σικελία τε ἅπας συνίστημι καί ἐκ Πελοπόννησος ἄλλος στρατία προσδόκιμος , αὐτός βουλεύω ἤδη ὡς ὁ γε ἐνθάδε μηδέ ὁ πάρειμι ἀνταρκέω , ἀλλά ἢ οὗτος μεταπέμπω δέω ἢ ἄλλος στρατία μή μικρός ἐπιπέμπω καί πεζός καί ναυτικός , καί χρῆμα μή ὀλίγος , ἐγώ δέ διάδοχος τις , ὡς ἀδύνατος εἰμί διά νόσος νεφρῖτις παραμένω . ἀξιόω δέ σύ συγγνώμη τυγχάνω · καί γάρ ὅτι ῥώννυμι πολύς ἐν ἡγεμονία σύ εὖ ποιέω . ὁ τίς δέ μέλλω , ἅμα ὁ ἔαρ εὐθύς καί μή εἰς ἀναβολή πράσσω , ὡς ὁ πολέμιος ὁ μέν ἐν Σικελία διά ὀλίγος πορίζω , ὁ δέ ἐκ Πελοπόννησος σχολαῖος μέν , ὅμως δέ , εἄν μή προσέχω ὁ γνώμη , ὁ μέν λανθάνω σύ ὥσπερ καί πρότερος . ὁ δέ φθάνω .