nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0508.3
Col . 395 . B 1 . Τοῦ ( 4 ) μεγάλου Βασιλείου . ᾿Ερωτήσις . ] Διὰ τί δὲ δήποτε Μωϋσῆς μὲν παρητεῖτο , ᾿Ησαίας δὲ προσέτρεχεν ; ᾿Απόκρισις . Ὅτι Μωϋσῆς μὲν ἤδει τὴν ὑπόθεσιν , ἧς ἕνεκα ἀπεστέλλετο · διὰ τοῦτο ἄνχει , πρὸς τε τὸ ἀνένδοτον τῆς καρδίας τοῦ ( 5 ) Φαραώ ἀποβλέπων , καὶ πρὸς τὸ δυσπαθεῖς πάλιν καὶ δυσάγωγον τοῦ λαοῦ . Πείραν γὰρ εἶχε τῆς ἀγνωμοσύνης τῶν ᾿Ιουδαίων , ὅτι καὶ εὐεργετηθέντες αὐτὸν ἐφυγάδευσαν . ᾿Ησαίας δὲ μετὰ τὸ ἀφεθῆναι τὰς ἁμαρτίας αὐτοῦ , ἀκούσας , Τίς πορεύσεται πρὸς τὸν λαὸν τοῦτον ; καὶ νομίσας , ὅτι ἐπὶ τούτῳ ζητεῖται ὁ ἀποστελλόμενος , ἵνα τὰ παραπλήσια καὶ αὐτοῖς εὐεργετηθῶσι , πρὸς οὓς ἀποστέλλεται , ὑπὸ περιχαρίας ( 6 ) ἑαυτὴν ὑποβάλλει , ἵνα καὶ αὐτοῖς ἀφεθῶσιν αἱ ἁμαρτίαι . Ἰδοὺ , φησίν , ἐγώ , ἀπόστειλόν με . Ὅστε εὐλόγως καὶ αὐτοῦ ἡ παραίτησις καὶ τούτου ἡ προθυμία . ᾿Ινα δὲ μὴ τις εἴπῃ τῷ Θεολόγῳ · Πῶς ἐναντία ὄντα ἀλλήλοις , τὸ προσδραμεῖν τῷ Θεῷ καλοῦντι , καὶ τὸ ὑποχωρῆσαι , σὺ λέγεις ἀμφότερα εἶναι ἀγαθά ; αὐτὸς προλαβὼν ἐπάγει τὴν λύσιν . Εἰ γὰρ εὐσεβῶς , φησίν , καὶ ἡ ὑποχώρησις καὶ ἡ προθυμία γένηται , οὐδὲτερον τούτων φαῦλον κριθήσεται . Πῶς δὲ καὶ παρατηρήσεται τις εὐσεβῶς καὶ προθυμηθήσεται εὐσεβῶς ; Τὸ μὲν , διὰ τὴν οἰκείαν ἀσθένειαν , ὅταν τις εἰς ταύτην ἀποβλέψῃ , τὸ μέγεθος τῆς διακονίας εὐλαβηται · τὸ δὲ , διὰ τὴν τοῦ καλοῦντος δύναμιν , ὅταν τις πιστεύσῃ , ὅτι πάντα δυνατὰ τῷ Θεῷ , ἀκολουθῇ αὐτῷ ἐπιτάττοντι . Ὅρα τοίνυν , πῶς θελῶν ὁ Θεολόγος Πατήρ συστήσαι , ὅτι οὔτε ἡδελία τῶν ὑποχωρησάντων μεμπτή , οὔτε ἡ προθυμία τῶν δραμσάντων ( 7 ) , πρὸς ἀμφότερα ἀπέβλε τὰ πρόσωπα , τοῦτέστι πρὸς τὸ καλοῦν καὶ ( 8 ) καλούμενον , ἵνα δεῖξῃ τοῦ μὲν καλοῦντος ἀξίον , τὸ τὸν καλούμενον ὑποτάσσεσθαι · τοῦ δὲ καλουμένου , τὸ τὸν καλοῦντα κατευλαβείσθαι καὶ ἀναδιέσθαι . Ὅστε κατὰ τοῦτον τὸν λόγον καὶ τὸ ὑποχωρῆσαι καὶ ( 9 ) προσδραμεῖν ἐναντία ὄντα , ἀμφω ἐπαινετὰ ἔσται ἐκ τῶν αἰτιῶν .
Lemmas: Col . 395 . B 1 . ὁ ( 4 ) μέγας Βασίλειος . ᾿Ερωτήσις . ] Ζεύς τίς δέ δήποτε Μωϋσῆς μέν παραιτέομαι , Ἡσαία δέ προστρέχω ; Ἀπόκρισις . ὅτι2 Μωϋσῆς μέν ἦδος ὁ ὑπόθεσις , ὅς ἕνεκα ἀποστέλλω · διά οὗτος ἀνέχω , πρός τε ὁ ἀνένδοτος ὁ Καρδία ὁ ( 5 ) Φαραώ ἀποβλέπω , καί πρός ὁ δυσπαθής πάλιν καί δυσάγωγος ὁ λαός . πείρω γάρ ἔχω ὁ ἀγνωμοσύνη ὁ Ἰουδαῖος , ὅτι καί εὐεργετέω αὐτός φυγαδεύω . Ἡσαία δέ μετά ὁ ἀφίημι ὁ ἁμαρτία αὐτός , ἀκούω , Τῖς πορεύω πρός ὁ λαός οὗτος ; καί νομίζω , ὅτι ἐπί οὗτος ζητέω ὁ ἀποστέλλω , ἵνα ὁ παραπλήσιος καί αὐτός εὐεργετέω , πρός ὅς ἀποστέλλω , ὑπό περιχαρίας ( 6 ) ἑαυτοῦ ὑποβάλλω , ἵνα καί αὐτός ἀφίημι ὁ ἁμαρτία . ἰδέ , φημί , ἐγώ , ἀποστέλλω ἐγώ . ὅστε εὔλογος καί αὐτός ὁ παραίτησις καί οὗτος ὁ προθυμία . ᾿Ινα δέ μή τις εἶπον ὁ θεολόγος · Πῶς ἐναντίος εἰμί ἀλλήλων , ὁ προστρέχω ὁ Θεός καλέω , καί ὁ ὑποχωρέω , σύ λέγω ἀμφότερος εἰμί ἀγαθός ; αὐτός προλαμβάνω ἐπάγω ὁ λύσις . εἰμί γάρ εὐσεβής , φημί , καί ὁ ὑποχώρησις καί ὁ προθυμία γίγνομαι , οὐδέτερος οὗτος φαῦλος κρίνω . Πῶς δέ καί παρατηρέω τις εὐσεβής καί προθυμέομαι εὐσεβής ; ὁ μέν , διά ὁ οἰκεῖος ἀσθένεια , ὅταν τις εἰς οὗτος ἀποβλέπω , ὁ μέγεθος ὁ διακονία εὐλαβέομαι · ὁ δέ , διά ὁ ὁ καλέω δύναμις , ὅταν τις πιστεύω , ὅτι πᾶς δυνατός ὁ Θεός , ἀκολουθέω αὐτός ἐπιτάσσω . Ὅρας τοίνυν , πῶς ἐθέλω ὁ Θεολόγος Πατήρ συνίστημι , ὅτι οὔτε ἡδελία ὁ ὑποχωρέω μεμπτός , οὔτε ὁ προθυμία ὁ δράμα ( 7 ) , πρός ἀμφότερος ἀποβλέπω ὁ πρόσωπον , τουτέστι πρός ὁ καλέω καί ( 8 ) καλέω , ἵνα δείκνυμι ὁ μέν καλέω ἄξιος , ὁ ὁ καλέω ὑποτάσσω · ὁ δέ καλέω , ὁ ὁ καλέω κατευλαβέομαι καί ἀναδίδωμι . ὅστε κατά οὗτος ὁ λόγος καί ὁ ὑποχωρέω καί ( 9 ) προστρέχω ἐναντίος εἰμί , ἄμφω ἐπαινετός εἰμί ἐκ ὁ αἰτία .