nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0509.1
ἀπορρήτον τοῖς πολλοῖς , μυστήριον αὐτὴν καλεῖ . Καὶ λέγει , ὅτι Ἐν ἑορτῇ ἑγενόμην ἱερεὺς , τῇ τῆς Χριστοῦ γεννήσεως ἑορῃ , καὶ ἐν ἑορτῇ ὑπεχώρησα , τῇ τῶν Φώτων τάχα , καὶ ἐν ἑορτῇ ἐπανῆλθον , τῇ τοῦ Πάσχα . Τῆς μὲν οὖν ὑποχωρήσεως καὶ τῆς ἐπανόδου τὴν αἰτίαν εἴρηκεν . Αὐτὸς γὰρ ἦν κύριος καὶ τοῦ φυγεῖν καὶ τοῦ ἐπανελθεῖν , καὶ ἤδει περὶ αὐτῶν . Τῆς δὲ χρίσεως , οὐκὲτι . Ἐπεροὶ γὰρ αὐτὸν ἑχρίσαν . Ἐχρίοντο δὲ πάλαι μὲν οἱ ἱερεῖς καὶ ἄρχιερεῖς τῷ νομικῷ χρίσματι · ὑστέρον δὲ τῷ πνευματικῷ , ὅπερ ἐστὶ χειροθεσία καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐπίκλησις . Ἄλλὰ τίς ἡ αἰτία τῆς ὑποχωρήσεως ; Ἦν , φησίν , ἐμαυτὸν ἐπισκέψομαι καὶ ἴδω , εἰ ἄρα τῆς ἱερωσύνης εἰμὶ ἄξιος . Τίς δὲ ὁ λόγος τῆς κατὰ τὸ Πάσχα ἐπανόδου ; Ἦν αὐτήν , φησί , τὴν ἡμέραν καλὴν συνηρξεν ἑγὼ καὶ σύμμαχον , λυοῦσαν μοι καὶ τὴν ἀσθένειαν καὶ ἀδυναμίαν τὴν πρὸς τὴν ἱερωσύνην καὶ τὴν δείλιαν , ἣν εἶχον , εὐλαβοῦμενος τὴν μεγάλην ταύτην ἀξίαν καὶ τὸ τοῦ πράγματος μέγεθος . Ἐδειλὼν γὰρ , ὡς ἀληθῶς , ἀναδέσθαι λαοῦ προστασίαν . Λέγει δὲ ταῦτα , μετριάζων ὁ μέγας . Διὰ τοῦτο γὰρ , φησίν , ἐπανῆλθον κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ , ἵνα ὁ σήμερον ἐκ νεκρῶν ἀναστάς , κάμὲ νεκρὸν καὶ ἀκμάζοντα πνευματικῶς καὶ ἐν τοῖς πνευματικοῖς παρασκευάσῃ ἢ καινοποίησῃ τῷ Πνεύματι , τοῦτέστι μεταβάλει ( 1 ) ἀπὸ δειλοῦ καὶ ἀδενούς εἰς θαρσαλέν καὶ ἰσχυρόν · ὥστε θαρροῦντες καὶ εὐθυνὸς ἀρξήσεσθαι τῆς ποιήνης . Μεταβάλει δὲ , τῷ θείῳ Πνεύματι , καὶ τὸν καινὸν ἐνδύσας ἄνθρωπον , τὴν ἱερωσύνην σφίμι . Ἡ γὰρ χρίσις καὶ ἁμαρτίας λυεῖ , καθά τισι τῶν Πατέρων ἔδοξε , καὶ νέον ἄνθρωπον ( 2 ) ποιεῖ τὸν χρισμένον . Ἄφ ( 3 ) τῇ καινῇ κτίσει , τοῖς διὰ τοῦ βαπτίσματος ἀναγεννωμένοις , οἱτινες οὐκ ἐξ αἱμάτων , ἀλλ’ ἐκ Θεοῦ γεννῶνται , πλάσην τινὰ καὶ διδασκάλων , πλάστην μὲν , ὡς διὰ τοῦ βαπτίσματος τρόπον τινὰ πλάττοντα ( 4 ) · διδάσκαλον δὲ , ὡς τὴν πίστιν αὐτοῖς ἐξηγοῦμενον · ἢ πλάστην μὲν τῶν θείων , διδάσκαλον δὲ τῶν δογμάτων , Χριστῷ καὶ συννεκρωμένον , διὰ τῆς πρὸς τὰ πάθη νεκρώσεως · καὶ συνανιστάμενον , τῇ ἀναζώσεως τῶν ἀρετῶν · ὁ γὰρ νεκρὸς τῇ ἁμαρτίᾳ γενόμενος , ζῇ πάντως τῇ ἀντικειμένῃ ἀρετῇ . Ἐκ τοῦ Ἀποστόλου δὲ τὰς χρήσεις ( 5 ) ταύτας ἑλαβεν ὁ Θεολόγος . Λέγει γὰρ πον Ἐφεσίους γράφων ὁ μακάριος Παῦλος , ὅτι Ἐδιδάχητε ἀποθέσθαι τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον τὸν φθειρόμενον κατὰ τὰς ἐπιθυμίας τῆς σαρκός , ἑτοι ( 6 ) τῆς ἀπάτης · ἀνανεοῦσθαι δὲ τῷ πνεύματι τοῦ νοὸς ὑμῶν , καὶ ἐνδύσασθαι τὸν καινὸν ἄνθρωπον τὸν κατὰ Θεὸν κτισθέντα . Ὁ δὲ λέγει , τοιούτων ἑστιν · Ἐμάθετε , ὦ Ἐφέσιοι , ὥσπερ ἱμάτιον ἀποδύσασθαι τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον , τοῦτέστι τὴν ἐφἄμαρτον ζωήν , ἀνανεοῦσθαι δὲ , τὴν πνευματικὴν
Lemmas: ἀπόρρητος ὁ πολύς , μυστήριον αὐτός καλέω . καί λέγω , ὅτι ἐν ἑορτή γίγνομαι ἱερεύς , ὁ ὁ Χριστός γέννησις ὁράω , καί ἐν ἑορτή ὑποχωρέω , ὁ ὁ Φώτων τάχα , καί ἐν ἑορτή ἐπανέρχομαι , ὁ ὁ Πάσχα . ὁ μέν οὖν ὑποχώρησις καί ὁ ἐπάνοδος ὁ αἴτιος εἴρω . αὐτός γάρ εἰμί κύριος καί ὁ φεύγω καί ὁ ἐπανέρχομαι , καί ἦδος περί αὐτός . ὁ δέ χρῖσις , οὐκέτι . ἐπαίρω γάρ αὐτός χρίω . χρίω δέ πάλαι μέν ὁ ἱερεύς καί ἀρχιερεύς ὁ νομικός χρῖσμα · ὕστερος δέ ὁ πνευματικός , ὅσπερ εἰμί χειροθεσία καί ὁ ἅγιος πνεῦμα ἐπίκλησις . ἀλλά τίς ὁ αἰτία ὁ ὑποχώρησις ; ἦς , φημί , ἐμαυτοῦ ἐπισκοπέω καί ὁράω , εἰμί ἄρα ὁ ἱερωσύνη εἰμί ἄξιος . Τῖς δέ ὁ λόγος ὁ κατά ὁ Πάσχα ἐπάνοδος ; ἦς αὐτός , φημί , ὁ ἡμέρα καλός συνάρχω ἑγώ καί σύμμαχος , λύω ἐγώ καί ὁ ἀσθένεια καί ἀδυναμία ὁ πρός ὁ ἱερωσύνη καί ὁ δειλία , ὅς ἔχω , εὐλαβέομαι ὁ μέγας οὗτος ἄξιος καί ὁ ὁ πρᾶγμα μέγεθος . δειλός γάρ , ὡς ἀληθής , ἀνᾴδω λαός προστασία . Λέγος δέ οὗτος , μετριάζω ὁ μέγας . Ζεύς οὗτος γάρ , φημί , ἐπανέρχομαι κατά ὁ ἡμέρα ὁ ἀνάστασις ὁ Χριστός , ἵνα ὁ σήμερον ἐκ νεκρός ἀνίστημι , κάμνω νεκρός καί ἀκμάζω πνευματικός καί ἐν ὁ πνευματικός παρασκευάζω ἢ καινοποιέω ὁ πνεῦμα , τουτέστι μεταβάλλω ( 1 ) ἀπό δειλός καί ἀδενούς εἰς θαρσαλέν καί ἰσχυρός · ὥστε θαρσέω καί εὔθυνος ἄρχω ὁ ποιέω . μεταβάλλω δέ , ὁ θεῖον πνεῦμα , καί ὁ καινός ἐνδύω ἄνθρωπος , ὁ ἱερωσύνη σφίμι . ὁ γάρ χρῖσις καί ἁμαρτία λύω , καθά τις ὁ Πατέρων δοκέω , καί νέος ἄνθρωπος ( 2 ) ποιέω ὁ χρίω . ἀπό ( 3 ) ὁ καινός κτίζω , ὁ διά ὁ βάπτισμα ἀναγεννάω , ὅστις οὐ ἐκ αἷμα , ἀλλά ἐκ Θεός γεννάω , πλάσσω τις καί διδάσκαλος , πλάστης μέν , ὡς διά ὁ βάπτισμα τρόπος τις πλήσσω ( 4 ) · διδάσκαλος δέ , ὡς ὁ πίστις αὐτός ἐξηγέομαι · ἢ πλάστης μέν ὁ θεῖον , διδάσκαλος δέ ὁ δόγμα , Χριστός καί συννεκρωμένον , διά ὁ πρός ὁ πάθος νέκρωσις · καί συνανίστημι , ὁ ἀνάζωσις ὁ ἀρετή · ὁ γάρ νεκρός ὁ ἁμαρτία γίγνομαι , ζῶ πάντως ὁ ἀντίκειμαι ἀρετή . ἐκ ὁ ἀπόστολος δέ ὁ χρῆσις ( 5 ) οὗτος λαμβάνω ὁ Θεολόγος . λέγος γάρ πως Ἐφέσιος γράφω ὁ μακάριος Παῦλος , ὅτι Ἐδιδάχητε ἀποτίθημι ὁ παλαιός ἄνθρωπος ὁ φθείρω κατά ὁ ἐπιθυμία ὁ σάρξ , ἐτός ( 6 ) ὁ ἀπάτη · ἀνανεόω δέ ὁ πνεῦμα ὁ νόος σύ , καί ἐνδύω ὁ καινός ἄνθρωπος ὁ κατά θεός κτίζω . ὁ δέ λέγω , τοιοῦτος εἱμί · μανθάνω , εἰμί Ἐφέσιος , ὥσπερ ἱμάτιον ἀποδύω ὁ παλαιός ἄνθρωπος , τουτέστι ὁ ἐφάμαρτος ζωή , ἀνανεόω δέ , ὁ πνευματικός