ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0508.2
A καὶ συνεπορεύθη εἰς Αἴγυπτον . Ὅστε κατὰ τὴν θείαν χρησμοῦν , τὸν μὲν Μωϋσῆν ἰσχνῇ καὶ λεπτῇ τῇ φωνῇ λαλεῖν πρὸς τὸν ᾿Ααρών · τὸν δὲ ᾿Ααρών , τὰ τοῦ Μωϋσέως ῥήματα μεγαλοφώνως διαπορθεμεῖν πρὸς τὸν Φαραώ καὶ πρὸς τὸν λαόν . ᾿Ησαίας δὲ καὶ αὐτὸς ἀκούσας ( 2 ) παρὰ τοῦ θρόνου αὐτῷ ἐπὶ θρόνου ὑψηλοῦ καὶ ἐπηρμένου , Τίνα ἀποστείλω , καὶ τίς πορεύσεται πρὸς τὸν λαὸν τοῦτον , δηλαδὴ τῶν ( 3 ) ᾿Ιουδαίων , εἶπεν . Ἰδοὺ ἐγώ , ἀπόστειλόν με .
Lemmas: A καί συμπορεύομαι εἰς Αἴγυπτος . ὅστε κατά ὁ θεῖος χρησμός , ὁ μέν Μωϋσῆς ἰσχνός καί λεπτός ὁ φωνή λαλέω πρός ὁ Ἀαρών · ὁ δέ Ἀαρών , ὁ ὁ Μωϋσῆς ῥῆμα μεγαλόφωνα διαπορθέω πρός ὁ Φαραώ καί πρός ὁ λαός . Ἡσαία δέ καί αὐτός ἀκούω ( 2 ) παρά ὁ θρόνος αὐτός ἐπί θρόνος ὑψηλός καί ἐπαίρω , τίς ἀποστέλλω , καί τίς πορεύω πρός ὁ λαός οὗτος , δηλαδή ὁ ( 3 ) Ἰουδαῖος , εἶπον . ἰδέ ἐγώ , ἀποστέλλω ἐγώ .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0508.4
Ibid 6 . Μυστήριον ... συναριστάμενον . Μυστήριον , τὴν ἑορτὴν εἴωθε πολλάκις ὀνομάζειν , διότι ἐπὶ μυστηρίοις τισὶ γενομένοις καὶ θαύμασι τὰς ἑορτὰς ἀγόμεν . Καὶ νῦν οὖν διὰ τὸ μυστικὸν τῆς ἑορτῆς καὶ
Lemmas: Ibid 6 . μυστήριον ... συναριστάω . μυστήριον , ὁ ἑορτή εἴωθα πολλάκις ὀνομάζω , διότι ἐπί μυστήριον τις γίγνομαι καί θαῦμα ὁ ἑορτή ἄγω . καί νῦν οὖν διά ὁ μυστικός ὁ ἑορτή καί
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0508.5
( 6 ) Περιχαρίας b .
Lemmas: ( 6 ) Περιχαρίας b .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0508.6
( 7 ) Χωρὶς ἐκτίνου addit b .
Lemmas: ( 7 ) Χωρὶς ἐκτίνω addit b .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0508.7
( 9 ) Καὶ τὸ b
Lemmas: ( 9 ) καί ὁ b
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0509.2
( 1 ) Μεταβάλει . Forte μεταβάλλει . Edit .
Lemmas: ( 1 ) μεταβάλλω . Forte μεταβάλλω . Edit .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0509.3
( 2 ) Ἄνθρωπον omittit h .
Lemmas: ( 2 ) Ἄνθρωπος omittit h .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0509.4
( 4 ) Καὶ δημιουργοῦντα τοὺς βαπτιζομένους addit b .
Lemmas: ( 4 ) καί δημιουργέω ὁ βαπτίζω addit b .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0509.5
( 6 ) Τῆς σαρκός ἑτοι omittit b .
Lemmas: ( 6 ) ὁ σάρξ ἐτός omittit b .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0510.1
αναγέννησιν ( 4 ) , διὰ τοῦ ἐν τῷ νοῦ ὑμῶν κατοικοῦντος πνεύματος . " Ὅπερ μεταβαλὼν εἶπεν ὁ Θεολόγος · Κάμὲ καινοποιεῖσθαι τῷ Πνεύματι . Καὶ αὐθίς · Ἐδιδάχῃτε ἐνδύσασθαι , ὡς λαμπρὰν ἱσθῆτα , τὴν ἀρετὴν . Ταύτην γὰρ ὀνομάζει καινὸν ἄνθρωπον , κτιζόμενον κατὰ Θεόν , τουτέστιν ὡς ἀρέσκοντα ( 5 )
Lemmas: ἀναγέννησις ( 4 ) , διά ὁ ἐν ὁ νόος σύ κατοικέω πνεῦμα . " ὅπερ μεταβάλλω εἶπον ὁ Θεολόγος · κάμνω καινοποιέω ὁ πνεῦμα . καί αὖθις · Ἐδιδάχῃτε ἐνδύω , ὡς λαμπρός ἵζω , ὁ ἀρετή . οὗτος γάρ ὀνομάζω καινός ἄνθρωπος , κτίζω κατά Θεός , τουτέστιν ὡς ἀρέσκω ( 5 )
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0510.2
Col . 397 A 5 . Χθὲς ... ἐτεχίσθημεν . Περὶ τῶν καθ' ἑαυτὸν ἀπολογήσάμενος ὁ Θεολόγος , χωρεῖ νῦν καὶ ἐπὶ τὰ κατὰ τὴν ἑορτὴν , & καὶ ἀλληγορεῖ , καὶ φησιν , ὅτι Χθὲς ὁ λογικὸς ἀμνὸς , ὁ Χριστὸς , διὰ τοῦ θείου ἄρτου ἐσφαγιάσθη , καὶ ἐχρίσθησαν ἡμῶν αἱ φιλίαι , ἡ πράξις καὶ ἡ θεωρία καὶ αἱ πρώται τοῦ νοῦ κινήσεις καὶ αἰσθήσεις ἐχρίσθησαν ( 6 ) διὰ τοῦ θείου αἵματος . Καὶ ἡ μὲν Αἰγυπτος , ἡ διώκουσα ἡμᾶς ἁμαρτία , ἐθρήνησεν ἀπολλύμενα τὰ ἐαυτῆς πρωτότοκα , τουτέστι καὶ αὐτὰς τὰς πρώτας ὑποθέσεις καὶ ἀφορμάς . Τοῦ γὰρ παλαιοῦ νόμου τὰ τέλη τῶν ἁμαρτημάτων κολάζοντος , ἡμεῖς καὶ τὰς ἀρχὰς αὐτῶν , ὡς αἰτίας τῶν πράξεων , ριζῶδεν ἀνασπᾶν ἐκελεύσθημεν . " Η καὶ πρωτότοκα , τὰ τελευταῖα μᾶλλον τῶν ἁμαρτημάτων καὶ μεῖζονα . " Η ἀπλῶς , τὰ πρότερα πλημμελήματα , ἀπερ ἀπώλλοντο ( 7 ) Χριστοῦ τυθέντος ὑπὲρ ἡμῶν . " Ημᾶς δὲ παρήλθεν ὁ ὀλοφρευὼν διάβολος , ὅς ἀναιρεῖν ἐπειγεται , ὡσπερ τινὰ πρωτότοκα , τοὺς πρώτους ἀγαθοὺς τόκους τῆς ψυχῆς ἡμῶν . Καὶ ἡ σφραγίς , ἡ διὰ τῆς χρίσεως τοῦ τιμίου αἵματος , φοβερὰ μὲν ἐστὶ τῷ ὀλοφρευόντι δαιμονί , διὰ τὴν δύναμιν αὐτῆς · αἰδεῖμος δὲ , διὰ τὸ ἀξίωμα · βασιλικὴ ( 8 ) γάρ . Καὶ τῷ ἱερῷ αἵματι οὐ μόνον ἐχρίσθημεν καὶ ἐσφραγίσθημεν , ἀλλὰ καὶ ὡσεὶ τείχος αὐτὸ κυκλῶδεν ( 9 ) περιβαλλόμεθα . Διχὲς γὰρ αὐτοῦ ( 10 ) πρὸς πᾶσαν τὴν οὐσίαν ἡμῶν ἡ ( 11 ) δύναμις , ὥστε συναμφοτέρα περιτειχίζειν καὶ τὸ σῶμα καὶ τὴν ψυχὴν . Κεῖται δὲ πᾶσα ἡ περὶ τοῦ ἀμνοῦ ἱστορία ἐν τῷ δευτέρῳ Μωυσιακῷ βιβλίῳ , ὅπερ Ἔξοδος ἐπιγράφεται , περὶ ἧς ἱστορίας πλατύτερον ἐν τῷ διυτέρῳ λόγῳ τοῦ Πάσχα ὁ Θεολόγος διεξείσιν .
Lemmas: Col . 397 A 5 . χθές ... τίκτω . περι ὁ κατά ἑαυτοῦ ἀπολογέομαι ὁ Θεολόγος , χωρέω νῦν καί ἐπί ὁ κατά ὁ ἑορτή , & καί ἀλληγορέω , καί φημί , ὅτι χθές ὁ λογικός ἀμνός , ὁ Χριστός , διά ὁ θεῖον ἄρτος σφαγιάζομαι , καί χρίω ἐγώ ὁ φίλιος , ὁ πρᾶξις καί ὁ θεωρία καί ὁ πρῶτος ὁ νόος κινέω καί αἴσθησις χρίω ( 6 ) διά ὁ θεῖον αἷμα . καί ὁ μέν Αἴγυπτος , ὁ διώκω ἐγώ ἁμαρτία , θρηνέω ἀπόλλυμι ὁ ἑαυτοῦ πρωτότοκος , τουτέστι καί αὐτός ὁ πρῶτος ὑπόθεσις καί ἀφορμή . ὁ γάρ παλαιός νόμος ὁ τέλος ὁ ἁμάρτημα κολάζω , ἐγώ καί ὁ ἀρχή αὐτός , ὡς αἴτιος ὁ πρᾶξις , ριζώδης ἀνασπάω κελεύω . " ὁ καί πρωτότοκος , ὁ τελευταῖος μᾶλλον ὁ ἁμάρτημα καί μείζων . " ὁ ἀπλόος , ὁ πρότερος πλημμέλημα , ὅσπερ ἀπόλλω ( 7 ) Χριστός θύω ὑπέρ ἐγώ . " ἡμεῖς δέ παρέρχομαι ὁ ὀλοφρευὼν διάβολος , ὅς ἀναιρέω ἐπείγω , ὡς τις πρωτότοκος , ὁ πρῶτος ἀγαθός τόκος ὁ Ψυχή ἐγώ . καί ὁ σφραγίς , ὁ διά ὁ χρῖσις ὁ τίμιος αἷμα , φοβερός μέν εἰμί ὁ ολοφρευειμι δαίμων , διά ὁ δύναμις αὐτός · αἰδεῖμος δέ , διά ὁ ἀξίωμα · βασιλικός ( 8 ) γάρ . καί ὁ ἱερός αἷμα οὖον μόνος χρίω καί σφραγίζω , ἀλλά καί ὡσεί τείχος αὐτός κυκλώδης ( 9 ) περιβάλλω . Διχὲς γάρ αὐτός ( 10 ) πρός πᾶς ὁ οὐσία ἐγώ ὁ ( 11 ) δύναμις , ὥστε συναμφότεροι περιτειχίζω καί ὁ σῶμα καί ὁ ψυχή . κέω δέ πᾶς ὁ περί ὁ ἀμνός ἱστορία ἐν ὁ δύο μωυσιακεω βιβλίον , ὅσπερ Ἔξοδος ἐπιγράφω , περί ὅς ἱστορία πλατύς ἐν ὁ διυτέρῳ λόγος ὁ Πάσχα ὁ Θεολόγος διέξειμι .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0510.3
Ibid . 8 . Σήμερον . . . φυγάδμενος . Χθὲς μὲν , φησιν , ἐκεῖνα ἐγένετο , ἀπερ εἴρηχαμεν . Σήμερον δὲ , κατὰ τὴν Κυριαχὴν ἡμέραν , καθ' ἣν ὁ Χριστὸς ἀνἔστη , καὶ ἀνεκαίνισεν ( 12 ) ἡμῖν τὴν ἀπὸ θανάτου εἰς ἀφθαρσίαν διάβασιν , καὶ τὴν ἀπὸ τῶν ἐπηρεαζομένων πρὸς τὰ ἀνεπηρεάστα , καθαρῶς ἐρύγμεν Αἰγυπτον · οὐ μόνον τὸν κίνδυνον τῆς ἁμαρτίας ἐκκλίναντες , ἀλλὰ καὶ αὐτὴν τὴν πρὸς τὴν ἁμαρτίαν διάθεσιν ἀπὸ καρδίας καθαρῶς μισήσαντες . Οὕτω δὲ διακειμένους ἡμῖν , πικρὸς φανείται δεσπότης ὁ νοτὸς Φαραώ
Lemmas: Ibid . 8 . σήμερον . . . φυγάδμενος . χθές μέν , φημί , ἐκεῖνος γίγνομαι , ὅσπερ λέγω . σήμερον δέ , κατά ὁ κυριακός ἡμέρα , κατά ὅς ὁ Χριστός ἀνίστημι , καί ἀνακαινίζω ( 12 ) ἐγώ ὁ ἀπό θάνατος εἰς ἀφθαρσία διάβασις , καί ὁ ἀπό ὁ ἐπηρεάζω πρός ὁ ανεπηρέαστος , καθαρός ἐρυγμός Αἴγυπτος · οὖον μόνος ὁ κίνδυνος ὁ ἁμαρτία ἐκκλίνω , ἀλλά καί αὐτός ὁ πρός ὁ ἁμαρτία διάθεσις ἀπό Καρδία καθαρός μισέω . οὕτως δέ διάκειμαι ἐγώ , πικρός φαίνω δεσπότης ὁ νότος Φαραώ
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0510.4
( 4 ) Ἀνανέωσιν loco ἀναγέννησιν b .
Lemmas: ( 4 ) ἀνανέωσις loco ἀναγέννησις b .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0510.5
( 5 ) Ὡς ἀρέσκει Θεῷ b , quod probó .
Lemmas: ( 5 ) ὡς ἀρέσκω Θεός b , quod probó .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0510.6
( 7 ) Ἀπώλοντο b .
Lemmas: ( 7 ) ἀπόλλυμι b .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0510.7
( 8 ) Βασιλικόν b . Βασιλικὴ refertur ad σφραγίς .
Lemmas: ( 8 ) βασιλικός b . βασιλικός refertur ad σφραγίς .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0510.8
( 9 ) Κυκλῶδεν b .
Lemmas: ( 9 ) Κυκλώδης b .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0510.9
( 11 ) Ἡ αὐτοῦ b .
Lemmas: ( 11 ) ὁ αὐτός b .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0510.10
( 12 ) Ἐνκαίνισεν b , quod probó .
Lemmas: ( 12 ) Ἐνκαίνισεν b , quod probó .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0511.1
διάβολος · βαρεῖς δὲ ἐπιστάται , οἱ συνεργοῦντες αὐτῷ δαίμονες · καὶ ἡ ἁμαρτία , πηλὸς καὶ πλινθεῖα · πηλὸς μὲν λεγόμενη , ὅταν πρὸς τὰς ἡδονὰς φαύλοι ( 1 ) ὦμεν · πλινθεῖα δὲ , ὅταν ποσὸς συστελλώμεθα . Τηνικαῦτα δὲ καὶ εὐοτσίμους ἡμῖν ἔσται · ἡ ἐκ τῆς ἁμαρτίας πρὸς τὴν δικαιοσύνην διάβασις , καὶ ἅσομεν τὰ ἐξῴδια καὶ διαβητήρια , οὐκέτι χωλυόμενοι εὐοτάζειν ὡςπερ οὐδὲ οἱ Ἰσραηλῖται μετὰ τὴν τῆς Ἐρυθρᾶς διάβασιν · οὐδὲ χρώμενοι τῇ σεσηπῖᾳ καὶ δζώσῃ ζύμῃ τῆς ἁμαρτίας , ἀλλ’ ὡς ἐν ἐπτὰ ἡμέραις , τῷ ἐπταδικῷ τούτῳ βίῳ , τὴν ἀζύμον καὶ καθαρὰν ἀρετὴν καὶ θεολογίαν μετιόντες . Εὐλιχρινεῖα γὰρ ἐστι , βίου καθαρότης · ἀλήθεια δὲ , δογματικὴν ὀρθότης . Ἐν κεφαλαίῳ οὖν διὰ τῆς εὐλιχρινείας καὶ ἀληθείας , τὴν πρακτικὴν καὶ θεολογικὴν φιλοσοφίαν ἐσθίμεν .
Lemmas: διάβολος · βαρύς δέ ἐπιστάτης , ὁ συνεργέω αὐτός δαίμων · καί ὁ ἁμαρτία , πηλός καί πλινθεία · πηλός μέν λέω , ὅταν πρός ὁ ἡδονά φαῦλος ( 1 ) εἰμί · πλινθεία δέ , ὅταν ἄποσος συστέλλω . τηνικαῦτα δέ καί εὐοτσίμους ἐγώ εἰμί · ὁ ἐκ ὁ ἁμαρτία πρός ὁ δικαιοσύνη διάβασις , καί ἀείδω ὁ ἐξοράω καί διαβητήρια , οὐκέτι χωλεύω εὐοτάζειν ὡς οὐδέ ὁ Ἰσραηλίτης μετά ὁ ὁ Ἐρυθρά διάβασις · οὐδέ χράω ὁ σήπω καί δίζω ζύμη ὁ ἁμαρτία , ἀλλά ὡς ἐν ἑπτά ἡμέρα , ὁ ἐπταδικῷ οὗτος βίος , ὁ ἄζυμος καί καθαρός ἀρετή καί θεολογία μετέρχομαι . ευλιχρινειος γάρ εἰμί , βίος καθαρότης · ἀλήθεια δέ , δογματικός ὀρθότης . ἐν κεφάλαιος οὖν διά ὁ εὐλιχρινείας καί ἀλήθεια , ὁ πρακτικός καί θεολογικός φιλοσοφία ἐσθίω .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0511.2
Ἄσπερ δὲ οἱ Ἰσραηλῖται ἐκ τῆς Αἰγύπτου ἐξόντες , οὐδὲν ἐπεφέροντο Αἰγύπτιον κρᾶμα καὶ φύραμα , εἰ μὴ μόνον ἄλευρα · οὕτω χρὴ καὶ ἡμᾶς ἐκ τῆς ἁμαρτίας ἀναχωροῦντας , μὴ φυλάττειν τι τῆς προτέρας κακίας λείψανον , ἀλλὰ τὴν ἀρετὴν ἀζύμον ἔχειν , μὴ φυραθείσαν ἢ ἀνακραθεῖσαν , οἷά τινι ζύμῃ , τῇ πάλαι καὶ πικρᾷ ζεῖ , ἣν ἐατοῦμεθα , ὅτε ἐν Αἰγύπτῳ τῇ ἁμαρτίᾳ διήγομεν . Τί δὲ τὸ Αἰγυπτιακὸν φύραμα , αὐτὸς ὁ Θεολόγος ἐρμηνεύει . Τὸ ἀδεν δόγμα , ἢ τὸ σκοτεινὸν καὶ βυπαρὸν ἔργον .
Lemmas: Ἄσπερ δέ ὁ Ἰσραηλίτης ἐκ ὁ Αἴγυπτος ἔχω , οὐδείς ἐπιφέρω Αἰγύπτιος κρᾶμα καί φύραμα , εἰμί μή μόνος ἄλευρον · οὗτος χρή καί ἐγώ ἐκ ὁ ἁμαρτία ἀναχωρέω , μή φυλάσσω τίς ὁ πρότερος κακία λείψανον , ἀλλά ὁ ἀρετή ἄζυμος ἔχω , μή φύρω ἢ ανακραθεισαω , οἷος τις ζύμη , ὁ πάλαι καί πικρός ζέω , ὅς ἀτέω , ὅτε ἐν Αἴγυπτος ὁ ἁμαρτία διάγω . τις δέ ὁ Αἰγυπτιακός φύραμα , αὐτός ὁ Θεολόγος ἑρμηνεύω . ὁ ἁνδάνω δόγμα , ἢ ὁ σκοτεινός καί βυπαρειμι ἔργον .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0511.3
Col . 397 B 3 . Χθὲς συνεσταυρούμην ... συγαγείρομαι . Τὸ χθὲς δύναται καὶ ὅλον τὸν καιρὸν τῆς Τεσσαρακοστῆς αἰνίττεσθαι . Χθὲς οὖν , φησίν , συνεσταυρώμεν Χριστῷ , τῶν γητίνων ὑψώμενοι , καὶ τῆς κατ’ ἐνέργειαν ἁμαρτίας ἀπεσχόμενοι , καὶ συνενεκρούμεν καὶ συνεπαπόμην καὶ πρὸς αὐτὰ τὰ πάθη καὶ τὴν κατὰ νοῦν ἁμαρτίαν μένοντες νεκρὸς καὶ ἀκίνητος . Σήμερον ἐνεργοῦμαι τὸ δοξάζεσθαι τὸ ζωοποιείσθαι , τὸ ἐξανίστασθαι . Κατὰ ἀντίθεσιν δὲ σχηματίζει τὸν λόγον ὁ Θεολόγος . Ἀντίκειται γὰρ τῇ μὲν ἀδοξίᾳ τοῦ σταυροῦ , ἡ δόξα , τῇ δὲ νεκρώσει , ἡ ζωή , τῇ δὲ ταφῇ , ἡ ἀνάστασις . Καὶ ὅρα ἀκολουθίαν · Πρῶτον γὰρ σταύρωσις , ὅπερ ἐστὶ κάλυσις τῆς κατ’ ἐνέργειαν ἁμαρτίας · δεύτερον νέκρωσις , ἣτουν συστολὴ τῆς κατὰ νοῦν φαύλης κινήσεως · τρίτον ταφή , τωυτοῖν ἀναίρεσις καὶ αὐτῆς τῆς πρὸς τὰ πάθη ἐνεργείας · τέταρτον , ἀνάστασις . Ὅταν γὰρ ἀποσχώμεθα τοῦ κατ’ ἐνέργειαν ἁμαρτάνειν , εἶτα ἐντεῦθεν προκόψωμεν εἰς τὸ μηδὲ κατὰ νοῦν πολεμεῖσθαι , ἀλλὰ πᾶσαν κίνησιν ἀμαρτητικὴν οἰοῦνι θάψωμεν , τότε ὁ λόγος μόνος ἐν ἡμῖν , ὡςπερ ἐκ νεκρῶν ἐγηγερμένος , ἀναφαίνεται .
Lemmas: Col . 397 B 3 . χθές συσταυρόω ... συγαγειρομης . ὁ χθές δύναμαι καί ὅλος ὁ καιρός ὁ τεσσαρακοστός αἰνίσσομαι . χθές οὖν , φημί , συσταυρόω Χριστός , ὁ γητιναω υψωμένος , καί ὁ κατά ἐνέργεια ἁμαρτία ἀπέχω , καί συνενεκρουμην καί συμπάσσω καί πρός αὐτός ὁ πάθος καί ὁ κατά νόος ἁμαρτία Μένων νεκρός καί ἀκίνητος . σήμερον ἐνεργέω ὁ δοξάζω ὁ ζῳοποιέω , ὁ ἐξανίστημι . κατά ἀντίθεσις δέ σχηματίζω ὁ λόγος ὁ Θεολόγος . ἀντίκειμαι γάρ ὁ μέν ἀδοξία ὁ σταυρός , ὁ δόξα , ὁ δέ νέκρωσις , ὁ ζωή , ὁ δέ θάπτω , ὁ ἀνάστασις . καί ὁράω ἀκολουθία · Πρῶτος γάρ σταύρωσις , ὅσπερ εἰμί καλυτις ὁ κατά ἐνέργεια ἁμαρτία · δύο νέκρωσις , αἰτέω συστολή ὁ κατά νόος φαῦλος κίνησις · τρίτος θάπτω , τωυος ἀναίρεσις καί αὐτός ὁ πρός ὁ πάθος ἐνέργεια · τέταρτος , ἀνάστασις . ὅταν γάρ ἀπέχω ὁ κατά ἐνέργεια ἁμαρτάνω , εἶτα ἐντεῦθεν προκόπτω εἰς ὁ μηδέ κατά νόος πολεμέω , ἀλλά πᾶς κίνησις ἁμαρτητικός οἰόω θάπτω , τότε ὁ λόγος μόνος ἐν ἐγώ , ὡς ἐκ νεκρός ἐγείρω , ἀναφαίνω .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0511.4
Ibid . 6 . Ἄλλὰ . . . οικειώτατον . Ἐντεῦθεν ἐπὶ τὸ τῆς συμβουλῆς εἴδος χωρεῖ ὁ μέγας Πατήρ , καὶ προτρέπεται Χριστῷ καρποφορεῖν . Δίκαιον γάρ , ὅτι καὶ αὐτὸς ὑπὲρ ἡμῶν ἔπαθεν , ἵνα τὴν ἀπάθειαν ἡμῖν προσενήση , καὶ ὑπὲρ ἡμῶν ἀνέστη , ἀπαρχὴ γενόμενος ἀναστάσεως , ἵνα βεβαίαν ἔχωμεν τὴν ἐλπίδα τῆς ἀναστάσεως . Τῆς γὰρ κεφαλῆς ἀναστάσης , δεῖ πάν -
Lemmas: Ibid . 6 . ἀλλά . . . οἰκεῖος . ἐντεῦθεν ἐπί ὁ ὁ συμβουλή εἶδος χωρέω ὁ μέγας Πατήρ , καί προτρέπω Χριστός καρποφορέω . Δίκαιος γάρ , ὅτι καί αὐτός ὑπέρ ἐγώ πάσχω , ἵνα ὁ ἀπάθεια ἐγώ προσφέρω , καί ὑπέρ ἐγώ ἀνίστημι , ἀπαρχή γίγνομαι ἀνάστασις , ἵνα βέβαιος ἔχω ὁ ἐλπίς ὁ ἀνάστασις . ὁ γάρ κεφαλή ἀνίστημι , δεῖ πᾶς -
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0511.5
( 1 ) . Καῦνοι b , quod magis convenit τῷ συστῆλλεσθαι .
Lemmas: ( 1 ) . καυνός b , quod magis convenit ὁ συστέλλω .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.1
mus καὶ ἅπαν τὸ σῶμα ἀναστήσεται . Καὶ καρποφορεῖν
Lemmas: mus καί ἅπας ὁ σῶμα ἀνίστημι . καί καρποφορέω
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.2
κελεύει οὐ χρυσὸν καὶ λίθους καὶ ἄργυρον . Μικρὰ
Lemmas: κελεύω οὖον χρυσός καί λίθος καί ἄργυρος . μικρός
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.3
γὰρ ταῦτα καὶ εὐτελῆ , ἀπὸ γῆς τε ὄντα καὶ τῇ γῇ
Lemmas: γάρ οὗτος καί εὐτελής , ἀπό γῆ τε εἰμί καί ὁ γῆ
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.4
ἐναπομένουτα , ἀλλ' οὐκ ἀκολουθοῦντα τοῖς κτησαμένοις ,
Lemmas: ἐναπομένω , ἀλλά οὐ ἀκολουθέω ὁ κτάομαι ,
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.5
ἃ καὶ κάκιστος ῥάδιως ἐκτήσατο , καὶ περὶ ἃ οἱ
Lemmas: ὁ καί κακός ῥᾳδίως κτάομαι , καί περί ὁ ὁ
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.6
φαῦλοι μᾶλλον σπουδάζουσιν , καὶ οὓς ὁ κοσμοκράτωρ
Lemmas: φαῦλος μᾶλλον σπουδάζω , καί ὅς ὁ κοσμοκράτωρ
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.7
ἔχει καταδουλώσας . Οὕτω δὲ ὀνομάζεται ὁ διάβολος ,
Lemmas: ἔχω καταδουλόω . οὕτως δέ ὀνομάζω ὁ διάβολος ,
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.8
οὐχ ὅτι τοῦ κόσμου κρατεῖ καὶ τῆς κτίσεως , ἀπαγε ,
Lemmas: οὐ ὅτι ὁ κόσμος κρατέω καί ὁ κτίσις , ἀπάγω ,
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.9
ἀλλ' ὅτι ἐκείνων κρατεῖ , τῶν τὴν κακίαν ἐργαζομένων ,
Lemmas: ἀλλά ὅτι ἐκεῖνος κρατέω , ὁ ὁ κακία ἐργάζομαι ,
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.10
ἧς ὁ κόσμος πολλάχῳ εὑρίσκεται λεγομένη ,
Lemmas: ὅς ὁ κόσμος πολλάχῳ εὑρίσκω λέγω ,
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.11
κατὰ τὸ πρὸς τοὺς μαθητὰς ὑπὸ Χριστοῦ εἰρημένον ·
Lemmas: κατά ὁ πρός ὁ μαθητής ὑπό Χριστός εἴρω ·
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.12
'Ὑμεῖς οὐκ ἐστὲ ἐκ τοῦ κόσμου , καθὼς ἐγὼ ἐκ
Lemmas: Ὑμεῖς οὐ εἰμί ἐκ ὁ κόσμος , καθώς ἐγώ ἐκ
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.13
τοῦ κόσμου οὐκ εἰμ' · τοὔστιν , οὐκ ἐστὲ ἐκ τῶν
Lemmas: ὁ κόσμος οὐ εἰμί · ἔτος , οὐ εἰμί ἐκ ὁ
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.14
ἀγαπώντων τὴν πονηρίαν ὡσπερ οὐδ' ἐγώ . Τὴν
Lemmas: ἀγαπάω ὁ πονηρία ὡς οὐδέ ἐγώ . ὁ
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.15
μὲν οὖν γῆνιν καρποφορίαν ὁ Θεολόγος ἐξέβαλε ,
Lemmas: μέν οὖν γῆνιν καρποφορία ὁ Θεολόγος ἐκβάλλω ,
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.16
ὡς μόνως τοῖς πλουσίοις δυνατὴν ὁῦσαν . Οὐδὲν δὲ
Lemmas: ὡς μόνος ὁ πλούσιος δυνατός εἰμί . οὐδείς δέ
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.17
μέγα παρὰ Θεῷ , ὃ μὴ καὶ πένις δωρεῖσθαι δύναται .
Lemmas: μέγας παρά Θεός , ὅς μή καί Πένις δωρέω δύναμαι .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.18
Εἰσάγει δὲ τὴν κοινὴν , ἣν ὁμοίως πάντες καρποφορεῖν
Lemmas: εἰσάγω δέ ὁ κοινός , ὅς ὁμοίως πᾶς καρποφορέω
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.19
δύναται , χἂν πλούσιοι ὦσιν , χἂν πένητες , λέγων ·
Lemmas: δύναμαι , εἷς πλούσιος εἰμί , εἷς πένης , λέγω ·
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.20
Καρποφορήσωμεν ἡμᾶς αὐτούς , οἵτινες κτῆμα ἐσμεν
Lemmas: καρποφορέω ἐγώ αὐτός , ὅστις κτῆμα εἰμί
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.21
τῷ Θεῷ τιμιώτατον καὶ οἰκειότατον · τιμιώτατον μὲν ,
Lemmas: ὁ Θεός τίμιος καί οἰκεῖος · τίμιος μέν ,
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.22
ὅτι ταῖς αὐτοῦ χερσὶ διηρτίσθημεν καὶ δι' ἡμᾶς πάντα
Lemmas: ὅτι ὁ αὐτός χείρ διαρτίζω καί διά ἐγώ πᾶς
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.23
γέγονε τὰ ὁρώμενα · οἰκειότατον δὲ , διὰ τὴν ἐμπνευσιν
Lemmas: γίγνομαι ὁ ὁράω · οἰκεῖος δέ , διά ὁ ἔμπνευσις
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.24
καὶ τὸ κατ' εἰκόνα καὶ διὰ τὸν λόγον . Πάντα μὲν
Lemmas: καί ὁ κατά εἰκών καί διά ὁ λόγος . Πάν μέν
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.25
γὰρ τὰ ὑπὸ Θεοῦ γενομένα κοινωνοῦσι τῆς αὐτοῦ
Lemmas: γάρ ὁ ὑπό Θεός γίγνομαι κοινωνέω ὁ αὐτός
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.26
ἀγαθότητος , κατὰ τὸ εἶναι . 'Εκ περισσοῦ δὲ τὰ ζῷα .
Lemmas: ἀγαθότης , κατά ὁ εἰμί . Εκ περισσός δέ ὁ ζῷον .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.27
Κατὰ τε γὰρ τὸ εἶναι καὶ κατὰ τὸ τῆς ζωῆς μετέχειν
Lemmas: κατά τε γάρ ὁ εἰμί καί κατά ὁ ὁ ζωή μετέχω
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.28
κοινωνοῦσι τοῦ ἀγαθοῦ . 'Ο δὲ ἄνθρωπος , καὶ κατὰ
Lemmas: κοινωνέω ὁ ἀγαθός . 'Ο δέ ἄνθρωπος , καί κατά
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.29
τὴν προεξίαντα μὲν , οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ λογικόν .
Lemmas: ὁ προεξίαντα μέν , οὖον μήv ἀλλά καί κατά ὁ λογικός .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.30
Οἰκειόταρος γὰρ μᾶς ἐστι πρὸς Θεὸν τῶν
Lemmas: Οἰκειός γάρ μᾶς εἰμί πρός θεός ὁ
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.31
αἰσθητῶν ὁ ἄνθρωπος , εἰ καὶ ἀπάντων ὁ Θεὸς ἀσυγ -
Lemmas: αἰσθητής ὁ ἄνθρωπος , εἰμί καί ἀπαντάω ὁ θεός ἀσυγ -
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.32
χρίτως ὑπερέχειται .
Lemmas: χριος ὑπερέχω .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.33
Col . 397 Β 12 . 'Αποδώμεν ... ἡμῖς ἀνθρώποις . 'Αποδώμεν ,
Lemmas: Col . 397 Β 12 . 'αποδηω ... ἡμεῖς ἄνθρωπος . 'αποδηω ,
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.34
φησι , τῇ ψυχῇ , τῇ εἰκόνι τοῦ Θεοῦ , τὸ κατ'
Lemmas: φημί , ὁ Ψυχή , ὁ εἰκών ὁ Θεός , ὁ κατά
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.35
εἰκόνα ἀξίωμα , δηλαδὴ τοὺς θελοὺς χαρακτήρας , οὓς
Lemmas: εἰκών ἀξίωμα , δηλαδή ὁ θελέω χαρακτήρ , ὅς
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.36
ἡ ἁμαρτία ἠμαύρωσε . Καλῶς δὲ εἶπεν , 'Αποδώμεν ,
Lemmas: ὁ ἁμαρτία ἀμαυρόω . καλῶς δέ εἶπον , 'αποδηω ,
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.37
ὡς ὀφειλόμενον . 'Εκεῖνο γὰρ τις ἀποδιδόναι λέγεται ,
Lemmas: ὡς ὀφείλω . Εκεῖνος γάρ τις ἀποδίδωμι λέγω ,
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.38
ὃπερ χερεώσθησεν . Καὶ ἡμεῖς οὖν , λαβόντες τὸ κατ'
Lemmas: ὅσπερ χειρόομαι . καί ἐγώ οὖν , λαμβάνω ὁ κατά
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.39
εἰκόνα , ἀπαιτηθησόμεθα πάντως αὐτὸ παρὰ τοῦ δόντος ·
Lemmas: εἰκών , ἀπαιτέω πάντως αὐτός παρά ὁ δίδωμι ·
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.40
Θεοῦ . Καὶ τῷ μὲν ἁγίῳ Κυρίλλῳ , τὸ αὐτὸ καὶ ἐν
Lemmas: Θεός . καί ὁ μέν ἅγιος Κύριλλος , ὁ αὐτός καί ἐν
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.41
τοῖς δοκεῖ , τὸ κατ' εἰκόνα καὶ τὸ καθ' ὁμοίωσιν ·
Lemmas: ὁ δοκέω , ὁ κατά εἰκών καί ὁ κατά ὁμοίωσις ·
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.42
τοῖς δὲ λοιποῖς θελοῖς Πατράσι , κατ' εἰκόνα μὲν , τὸ
Lemmas: ὁ δέ λοιπός ἐθέλω πατήρ , κατά εἰκών μέν , ὁ
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.43
νοερὸν καὶ αὐτεξούσιον καὶ τὸ ἀρχικόν · καθ' ὁμοίωσιν
Lemmas: νοερός καί αὐτεξούσιος καί ὁ ἀρχικός · κατά ὁμοίωσις
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.44
δὲ , τὸ ἐν ἀρεταῖς τέλειον , ὡς ἐρικτὸν ἀνθρώπου φύσει ,
Lemmas: δέ , ὁ ἐν ἀρετή τέλειος , ὡς ῥίκτω ἄνθρωπος φύσις ,
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.45
τὸ ἀγαθόν , τὸ σοφόν , τὸ δίκαιον , τὸ πᾶσιν · κακίας
Lemmas: ὁ ἀγαθός , ὁ σοφός , ὁ Δίκαιος , ὁ πᾶς · κακία
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.46
ἐλεύθερον , τὸ ἀμέριμνον , τὸ ἀπερισπάστον καὶ
Lemmas: ἐλεύθερος , ὁ ἀμέριμνος , ὁ απερίσπαστος καί
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.47
ἀκέραιον . Αὐταὶ γὰρ οἷονεὶ χαρακτήρες τῆς θείας
Lemmas: ἀκέραιος . αὐτός γάρ οἱονεί χαρακτήρ ὁ θεῖος
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.48
ὑπάρχουσι φύσεως . 'Αποδώμεν οὖν τῇ ἡμετέρᾳ ψυχῇ
Lemmas: ὑπάρχω φύσις . 'αποδηω οὖν ὁ ἡμέτερος Ψυχή
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.49
τὸ οἰκεῖον αὐτῇ . Οἰκεῖον δὲ αὐτῇ , τὸ κατὰ τὴν εἰκόνα
Lemmas: ὁ οἰκέω αὐτός . οἰκέω δέ αὐτός , ὁ κατά ὁ εἰκών
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.50
εἶναι τοῦ κτίσαντος , πρὸς ἣν καὶ γέγονεν . 'Αλλὰ καὶ
Lemmas: εἰμί ὁ κτίζω , πρός ὅς καί γίγνομαι . Αλλά καί
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.51
τὸ ἀξίωμα ἡμῶν γνωρίσωμεν , τοὔστιν τὸ μέγεθος
Lemmas: ὁ ἀξίωμα ἐγώ γνωρίζω , ἔτος ὁ μέγεθος
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.52
καὶ τὴν ἐξ ἀρχῆς εὐγένειαν . Γνωρίσωμεν δ' ἂν , ἀναλαβόντες
Lemmas: καί ὁ ἐκ ἀρχή εὐγένεια . γνωρίζω δέ εἄν , ἀναλαμβάνω
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.53
αὐτὸ τοιοῦτον , οἷον ἐξ ἀρχῆς ἐλάβομεν ·
Lemmas: αὐτός τοιοῦτος , οἷος ἐκ ἀρχή λαμβάνω ·
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.54
ὡς νῦν ἄλλοι ἀντ' ἄλλων γενόμενοι , οὐ γνωρίζομεν
Lemmas: ὡς νῦν ἄλλος ἀντί ἄλλος γίγνομαι , οὖον γνωρίζω
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0512.55
ἑαυτούς , ὡσπερ εἰ τις ἄλλος ἀντ' ἄλλου γενόμενος ,
Lemmas: ἑαυτοῦ , ὡς εἰμί τις ἄλλος ἀντί ἄλλος γίγνομαι ,
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0513.1
λέγει , μὴ γινώσκειν ἑαυτὸν διὰ τὴν ἄλλοιωσιν . Γνωμεν οὖν , ἄλικοι παρὰ θεοῦ γεγόναμεν καὶ τὸ ἀρχέτυπον τιμῶμεν ἐν τῇ τῆρει τὴν εἰκόνα ἀμιλῶντον . Γίνεται δὲ αὕτη ἡ τιμὴ , διὰ τῆς ἀπεκρυβωμένης μιμήσεως , καὶ ὅταν τὸ παράδειγμα ὁμοιον τῷ ἀρχετύπῳ φαίνηται . Γινώμεν καὶ τοῦ μυστηρίου τὴν δύναμιν , τοὔτεστι τῆς ἑορτῆς τὴν αἰτίαν καὶ τὸν σκοπόν . Δι’ ἡμᾶς γὰρ πᾶσα ἡ φιλόθρωπος τοῦ Δεσπότου οἰκονομία γέγονε , καὶ ὑπὲρ ἡμῶν σαρκὶ θεαντοῦ ἠγείσατο ὁ ἀθάνατος . Γενώμεθα ὡς Χριστός , ἐπεὶ καὶ Χριστὸς ὡς ἡμεῖς . Ὁ κορυφαῖος φησὶ Πέτρος , ὅτι Χριστὸς ἐπαθεν ὑπὲρ ἡμῶν , ἡμῖν ὑπολιμπάντις ὑπογραμμόν . Γέγονε γὰρ ὁ Σωτὴρ ὑπογραμμὸς τοῖς ἀνθρώποις , τυποῦμενος αὐτοῖς καὶ λαμβάνων ἀπαλῶς τὰ νοήματα τοῦ κόσμου τούτου . Τὸ οὖν , Γενώμεθα ὡς Χριστός , οὕτω νοήσεις · Γενώμεθα καθαρὸν καὶ ἀπάθες , ἐπεὶ καὶ Χριστὸς ταπεινώσας ἑαυτὸν καὶ συγκαταδὼς ἡμῖν , μεμνήκεν , ὅπερ ἦν , καθαρὸς καὶ ἀπάθης · Ἄμαρτίαν γὰρ οὐκ ἐποίησεν , οὐδ’ εὐρέθη δόλος ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ . Ὁ μὲν θεὸς ἦν , ἄνθρωπος γέγονε . Δεῖ οὖν καὶ ἡμᾶς , θεοὺς γενέσθαι . Ἄλλ’ ἐκεῖνος μὲν δι’ ἡμᾶς ἄνθρωπος , ἡμεῖς δὲ ὑπὲρ ἑαυτῶν θεοί . Καὶ ἐκεῖνος μὲν ἀντὶ τῆς ἀκροτάτης δόξης , τὴν ἀκροτάτην ἀναλαβόμενος ἀτιμίαν · ἡμεῖς δὲ , ἀντὶ τῆς ἀκροτάτης ἀτιμίας , τὴν ἀκροτάτην τιμήν . Κάκεινος μὲν φύσει γενόμενος ἄνθρωπος , ἡμεῖς δὲ θέσει θεοί . Γέγονε γὰρ , ὁ ἄνευ , κατ’ οἰκονομίαν , ἡν ἡμεῖς γενώμεθα , ὁ ἐστὶν ἀνμετρουμένης , ὡς οὐδὲν αὐτὸς , τῇ αὐτοῦ μενούσῃ τῆς τῶν χάριτι σωζομένων θεώσεως , ὅλων ἑσοιῶν καὶ ὅλων θεοῦ χωρητικῶν καὶ μόνου γενσωμένων . Τοῦτο γὰρ ἡ τελείωσις , πρὸς ἣν σπεύδουσιν οἱ ταύτην ἀληθῶς ἑσαθαι τὴν ἐπαγγελίαν πιστεύσαντες .
Lemmas: λέγω , μή γιγνώσκω ἑαυτοῦ διά ὁ ἀλλοιόω . γιγνώσκω οὖν , άλικος παρά θεός γίγνομαι καί ὁ ἀρχέτυπος τιμάω ἐν ὁ τηρέω ὁ εἰκών ἀμιλῶντον . γίγνομαι δέ οὗτος ὁ τιμή , διά ὁ ἀποκρύπτω μίμησις , καί ὅταν ὁ παράδειγμα ὅμοιος ὁ ἀρχέτυπος φαίνω . γιναω καί ὁ μυστήριον ὁ δύναμις , τουτέστι ὁ ἑορτή ὁ αἴτιος καί ὁ σκοπός . διά ἐγώ γάρ πᾶς ὁ φιλόθρωπος ὁ δεσπότης οἰκονομία γίγνομαι , καί ὑπέρ ἐγώ σάρξ θεαντοῦ ἠγείσατο ὁ ἀθάνατος . γίγνομαι ὡς Χριστός , ἐπεί καί Χριστός ὡς ἐγώ . ὁ κορυφαῖος φημί Πέτρος , ὅτι Χριστός πάσχω ὑπέρ ἐγώ , ἐγώ ὑπολείπω ὑπογραμμός . γίγνομαι γάρ ὁ Σωτήρ ὑπογραμμός ὁ ἄνθρωπος , τυπόω αὐτός καί λαμβάνω Ἀπαλῶς ὁ νόημα ὁ κόσμος οὗτος . ὁ οὖν , γίγνομαι ὡς Χριστός , οὗτος νοέω · γίγνομαι καθαρός καί ἀπαθής , ἐπεί καί Χριστός ταπεινόω ἑαυτοῦ καί συγκαταδὼς ἐγώ , μιμνήσκω , ὅσπερ εἰμί , καθαρός καί ἀπαθής · ἁμαρτία γάρ οὐ ποιέω , οὐδέ εὑρίσκω δόλος ἐν ὁ στόμα αὐτός . ὁ μέν θεός εἰμί , ἄνθρωπος γίγνομαι . Δεύς οὖν καί ἐγώ , θεός γίγνομαι . ἄλλος ἐκεῖνος μέν διά ἐγώ ἄνθρωπος , ἐγώ δέ ὑπέρ ἑαυτοῦ θεός . καί ἐκεῖνος μέν ἀντί ὁ ἄκρος δόξα , ὁ ἄκρος ἀναλαμβάνω ἀτιμία · ἐγώ δέ , ἀντί ὁ ἄκρος ἀτιμία , ὁ ἄκρος τιμή . κενός μέν φύσις γίγνομαι ἄνθρωπος , ἐγώ δέ θέσις θεός . γίγνομαι γάρ , ὁ ἄνευ , κατά οἰκονομία , ἐάν ἐγώ γίγνομαι , ὁ εἰμί ἀναμετρέω , ὡς οὐδείς αὐτός , ὁ αὐτός Μένων ὁ ὁ χάρις σώζω θέωσις , ὅλος ἐσία καί ὅλος θεός χωρητικός καί μόνος γενσωμένων . οὗτος γάρ ὁ τελείωσις , πρός ὅς σπεύδω ὁ οὗτος ἀληθής σάθη ὁ ἐπαγγελία πιστεύω .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0513.2
Col . 397 C 7 . Προσέλαθε ... σώματι . Εἰσὶ τὰ ῥήματα ταῦτα σαφὴ καὶ οὐδαμῆς ἐρμηνείας δεόμενα . Προσέλαθε γὰρ . ὁ Χριστὸς τὸ χείρον , τὴν ἀνθρωπότητα , ἵνα δῷ τὸ βέλτιον , τὴν θεότητα . Καὶ πλούσιος ὢν τῇ θεότητι , ἐπτώχευσε τῇ σαρκί , ἵν’ ἡμεῖς πλουτήσωμεν τῇ θεότητι . Καὶ δούλου μορφὴν ἐφόρεσεν , ἵν’ ἡμεῖς τὴν ἀπὸ τῆς δουλείας τοῦ διαβόλου καὶ τῶν παθῶν ἐλευθερίαν λάβωμεν · ὅπερ δηλοῖ , ὅτι εἰχομεν ἐξ ἀρχῆς τὴν ἐλευθερίαν ἀπωλέσαμεν δὲ ταύτην . Δεῖ οὖν ἀπολαβεῖν , ἣν ἑχοντες ἀπεβάλωμεν . Κατέβη πρὸς ἡμᾶς , ὁ Ὑψίστος , ἵν’ ἡμεῖς οἱ ταπεινοὶ ὑψωθῶμεν , ὑπερβάντες τῆς τῶν γερῶν σχέσεως καὶ πτερωθέντες πρὸς τὰ οὐράνια . Ἐπειράσθη ἐν τῇ ἐρήμῳ εἰς γαστριμαργίαν , φιλοδοξίαν , φιλοχρημασίαν , καὶ νενίκησεν ἐν τῇ τρίτῃ ταύτη προσβολῇ καὶ πείρα τὸν πειράστην , ἡμῖν τὴν νίκην πραγματεύμενος . Ἄλλὰ ἡττησάθω ὁ τῆς δόξης Κύριος , ἵνα δοξάσῃ τοὺς ἀτίμους ἡμᾶς · ἀπέθανεν , ἵνα τὸν θανάτου αὐτοῦ σωθῶμεν · κατέβη καὶ ἀνέβη , ἵνα ἡμεῖς ἀκολουθῶσωμεν αὐτῷ , καὶ ἵνα κάτω κειμένου ἐν τῷ τῆς ἁμαρτίας πτώματι πρὸς ἑαυτὸν ἐλκύσῃ , ὡς ἡ ὑπόσχεσις .
Lemmas: Col . 397 C 7 . προσελάω ... σῶμα . εἰσί ὁ ῥῆμα οὗτος σαφής καί οὐδαμός ἑρμηνεία δήω . προσελάω γάρ . ὁ Χριστός ὁ χείρων , ὁ ἀνθρωπότης , ἵνα δίδωμι ὁ ἀγαθός , ὁ θεότης . καί πλούσιος εἰμί ὁ θεότης , πτωχεύω ὁ σάρξ , ἵνα ἐγώ πλουτέω ὁ θεότης . καί δοῦλος μορφή φορέω , ἵνα ἐγώ ὁ ἀπό ὁ δουλεία ὁ διάβολος καί ὁ πάθος ἐλευθερία λαμβάνω · ὅσπερ δηλόω , ὅτι ἔχω ἐκ ἀρχή ὁ ἐλευθερία ἀπόλλυμι δέ οὗτος . Δεύς οὖν ἀπολαμβάνω , ὅς ἔχω ἀποβάλλω . καταβαίνω πρός ἐγώ , ὁ ὕψιστος , ἵνα ἐγώ ὁ ταπεινός ὑψόω , ὑπερβαίνω ὁ ὁ γέρας σχέσις καί πτερόω πρός ὁ οὐράνιος . πειράζω ἐν ὁ ἐρῆμος εἰς γαστριμαργία , φιλοδοξία , φιλοχρημασίαν , καί νικάω ἐν ὁ τρίτος οὗτος προσβολή καί πείρω ὁ πειραστής , ἐγώ ὁ Νίκη πραγματευμένος . ἀλλά ἡσσάομαι ὁ ὁ δόξα Κύριος , ἵνα δοξάζω ὁ ἄτιμος ἐγώ · ἀποθνῄσκω , ἵνα ὁ θάνατος αὐτός σῴζω · καταβαίνω καί ἀναβαίνω , ἵνα ἐγώ ἀκολουθέω αὐτός , καί ἵνα κάτω κεῖμαι ἐν ὁ ὁ ἁμαρτία πτῶμα πρός ἑαυτοῦ ἕλκω , ὡς ὁ ὑπόσχεσις .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0514.1
Ἐπηγεμῶτο γὰρ λέγων · Ὅταν ὑψωθῶ , πάντας ἐλκύσω πρὸς ἐμαυτόν .
Lemmas: Ἐπηγεμῶτο γάρ λέγω · ὅταν ὑψόω , πᾶς ἕλκω πρός ἐμαυτοῦ .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0514.3
Ibid . B 1 . Καρποφορεῖ . . . πνεύματος . Διειγείρων τοὺς ἀκούοντας εἰς τὸ καρποφορεῖν ὁ Θεολόγος , κατασκευάζει τὸ δεῖν τοῦτο γενέσθαι καὶ ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ , εἰπών , ὅτι χάκεινος λύτρον ἔδωκεν ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν . Κατασκευάζει δὲ νῦν καὶ ἀπὸ τοῦ ἰδίου Πατρός , προσθεὶς , ὅτι καὶ οὗτος ἐμὲ ὑμῖν ποιμένα , εἰρὸν ἐπίσκοπον , προμηνοῦται . Πρεσβύτερος γὰρ ἤδη εἰμί · καὶ τοῦτο ὁ Πατὴρ οὐκ ἐλπίζει , ἀλλὰ βλέπει · οὐπω δὲ εἰμὶ ἐπίσκοπος , ἀλλὰ τοῦτο ὁ Πατὴρ ἐλπίζει γενέσθαι με μετὰ τὸν αὐτοῦ θάνατον , καὶ εὐχεται , δεῖν με γενέσθαι τοῦ πράγματος , ὡς μὴ μισθωτὸν εἶναι , μηδὲ κλέπτην ἀλλὰ ποιμένα . Καὶ παρ’ ὑμῶν αἰτεῖ τὸν ὅπ’ αὐτοῦ ποιμαινομένων , ἵνα με μετ’ αὐτὸν τὸν ποιμένα δείξητε καὶ τὴν ἀππειθειαν ἐπιδείξητε . Δίκαιοι δ’ ἂν εἴητε , αἰτοῦντι τῷ πατρὶ πειθεσθαι . Ποιμὴν γὰρ ἐστι καλὸς ( ὃ περὶ αὐτοῦ ὁ Σωτὴρ εἶπε ) , καὶ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ὑπὲρ ἡμῶν
Lemmas: Ibid . B 1 . καρποφορέω . . . πνεῦμα . διειγειροος ὁ ἀκούω εἰς ὁ καρποφορέω ὁ Θεολόγος , κατασκευάζω ὁ δήω οὗτος γίγνομαι καί ἀπό ὁ Χριστός , εἶπον , ὅτι χάκεινος λύτρον δίδωμι ἑαυτοῦ ὑπέρ ἐγώ . κατασκευάζω δέ νῦν καί ἀπό ὁ ἴδιος πατήρ , προστίθημι , ὅτι καί οὗτος ἐγώ σύ ποιμήν , εἴρω ἐπίσκοπος , προμηνουος . Πρεσβύτερος γάρ ἤδη εἰμί · καί οὗτος ὁ πατήρ οὐ ἐλπίζω , ἀλλά βλέπω · οὔπω δέ εἰμί ἐπίσκοπος , ἀλλά οὗτος ὁ πατήρ ἐλπίζω γίγνομαι ἐγώ μετά ὁ αὐτός θάνατος , καί εὔχομαι , δήω ἐγώ γίγνομαι ὁ πρᾶγμα , ὡς μή μισθωτός εἰμί , μηδέ κλέπτης ἀλλά ποιμήν . καί παρά σύ αἰτέω ὁ ὑπό αὐτός ποιμαίνω , ἵνα ἐγώ μετά αὐτός ὁ ποιμήν δείκνυμι καί ὁ ἀποπείθω ἐπιδείκνυμι . δίκαιος δέ εἄν εἰμί , αἰτέω ὁ πατήρ πείθω . Ποιμήν γάρ εἰμί καλός ( ὅς περί αὐτός ὁ Σωτήρ εἶπον ) , καί ὁ ψυχή αὐτός ὑπέρ ἐγώ
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0515.1
τῶν προβάτων τίθησι . Δίδωσι δὲ καὶ ἑαυτὸν διπλοῦν ὑμῖν ἀνθ' ἀπλοῦ . Κάμψ γὰρ εἰς τὴν προστασίαν μεθ' ἑαυτοῦ ἔταξε · κάγὼ διπλὴν αὐτῷ μέλλω χρείαν πληροῦν , καὶ τοῦ γήρως βακτηρίᾳ γενομένος καὶ τοῦ πνεύματος . Ὑποστηρίξω τε γὰρ τὸν πατέρα κεκμηκότα τῷ χρόνῳ , καὶ τὰς πνευματικὰς αὐτῷ καὶ ἐκκλησιαστικὰς συνεisenéγχω φροντίδας .
Lemmas: ὁ πρόβατον τίθημι . δίδωμι δέ καί ἑαυτοῦ διπλόος σύ ἀντί ἀπολόω . Κάμψ γάρ εἰς ὁ προστασία μετά ἑαυτοῦ τάσσω · κἀγώ διπλός αὐτός μέλλω χρεία πληρόω , καί ὁ γῆρας βακτηρία γίγνομαι καί ὁ πνεῦμα . υποστηρίζω τε γάρ ὁ πατήρ κάμνω ὁ χρόνος , καί ὁ πνευματικός αὐτός καί ἐκκλησιαστικός συνεisenéγχω φροντίς .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0515.2
Col . 400 B 6 . Καὶ προσετίθησεν . . . δέξον . Καὶ δύο , φησὶ ναοὺς ὑμῖν ὁ πατὴρ ἐχαρίσατο . Ἕνα μὲν ἀψυχον , ὃν ἐν Ναζιανζῷ φιλοτίμως ἀνήγειρε , περικαλλῆ τινα καὶ οὐράνιον . Οὐράνιον δὲ εἶπεν αὐτόν , τάχα μὲν διὰ τὸ ὕψος , τάχα δὲ διὰ τὴν ἡμισφαιριχὸν σχῆμα τῆς ὀροφῆς , ἴσως δὲ καὶ διὰ τὸ τὴν πάντα ναὸν τύπον ἀποσάζειν τοῦ οὐρανοῦ · ἕτερον δὲ ἐμψυχον . Ἐαυτὸν δὲ οὕτω λέγει ὁ θεολόγος κατὰ τὸ ἀποστολικόν · Οὐχ οἴδατε , ὅτι ναὸς θεοῦ ἐστε ; Καὶ ἀναγκάζεσθαι μὲν , ὡς ἐν συγκρίσει , εἰπεῖν ἑαυτὸν πολλῷ μείζονα καὶ ὑψηλότερον τοῦ ἀψύχου ναοῦ · ἐπεὶ δὲ φορτικὸν ἔστι τὸ ἑαυτὸν ἐπαίνειν , ἐκκλίνει τὴν περιαισολογίαν , καὶ μέσως πως λέγει , ὅτι προσετίθησι τῷ ἀψύχῳ μὲν , περικαλλεῖ δὲ ναῷ , ἐμὲ τὸν ὁποιοῦνν καὶ ἡλίχων , τουτέστιν οἷον ἂν καὶ ὅσον χρήσι τις . Πλὴν ὁποῖος ἂν καὶ εἴην , τῷ πατρὶ τιμῶς ταῦτο σφῶδα εἰμί . Τοιούτουν οὖν με παρ' αὐτῷ ὄντα , ὑμῖν ἐπίδωκεν . Καὶ οὐκ ἔστιν εἰπεῖν , ὅτι εἰς μὲν τὸ ἀνεγεῖραι τὸν ἀψυχὸν ναὸν πολλοῦ πόνου καὶ ἀναλωμάτων ἔδεῖτο τῷ πατρὶ , εἰς δὲ τοῦ οὐχὶ πολλοῖς γὰρ κάμψ ἰδρώσι καὶ πόνους , τοὺς τῶν μαθημάτων , δι' ἀσκήσεως τοιούτους συντελεσθῆν . Ἐπεὶ δὲ πολλάκις τινὰ τῶν πραγμάτων οὐκ ἀξία τῶν πόνων ἀποδιδνοῦσιν , ὁ θεολόγος μέσος χωρῶν , οὔτε κρύπτει τοῦτο , ὅτι ἀξίας ἀπέβη τῶν πόνων , οὔτε πάλιν ἀπαυθαδείαζεται , ἀλλ' ἐπεύχεται μόνον · εἰ δὲ εἰπεῖν , ὅτι καὶ τῶν πόνων ἀξίων .
Lemmas: Col . 400 B 6 . καί προστίθημι . . . δείκνυμι . καί δύο , φημί ναός σύ ὁ πατήρ χαρίζομαι . ἕνος μέν ἀψυχέω , ὅς ἐν Ναζιανζός φιλότιμος ἀναγείρω , περικαλλής τις καί οὐράνιος . Οὐράνιον δέ εἶπον αὐτός , τάχα μέν διά ὁ ὕψος , τάχα δέ διά ὁ ἡμισφαιριχὸν σχῆμα ὁ ὀροφή , ἴσως δέ καί διά ὁ ὁ πᾶς ναός τύπος ἀποσῴζω ὁ οὐρανός · ἕτερος δέ ἐμψύχω . ἑαυτοῦ δέ οὗτος λέγω ὁ θεολόγος κατά ὁ ἀποστολικός · οὐχ οἶδα , ὅτι ναός θεός εἰμί ; καί ἀναγκάζω μέν , ὡς ἐν σύγκρισις , εἶπον ἑαυτοῦ πολύς μείζων καί ὑψηλός ὁ ἄψυχος ναός · ἐπεί δέ φορτικός εἰμί ὁ ἑαυτοῦ ἐπαινέω , ἐκκλίνω ὁ περιαισολογιος , καί μέσος πως λέγω , ὅτι προστίθημι ὁ ἄψυχος μέν , περικαλλής δέ ναός , ἐγώ ὁ ὁποιοῦν καί ηλιχοω , τουτέστιν οἷος εἄν καί ὅσος χρῆσις τις . πλήν ὁποῖος εἄν καί εἰμί , ὁ πατήρ Τιμῶς ταῦτο σφῶδα εἰμί . Τοιούτος οὖν ἐγώ παρά αὐτός εἰμί , σύ ἐπιδίδωμι . καί οὐ εἰμί εἶπον , ὅτι εἰς μέν ὁ ἀνεγείρω ὁ ἀψυχὸν ναός πολύς πόνος καί ἀνάλωμα δήω ὁ πατήρ , εἰς δέ ὁ οὐ πολύς γάρ καμψός ἱδρόω καί πόνος , ὁ ὁ μάθημα , διά ἄσκησις τοιοῦτος συντελέω . ἐπεί δέ πολλάκις τις ὁ πρᾶγμα οὐ ἄξιος ὁ πόνος ἀποδίδωμι , ὁ θεολόγος μέσος χώρα , οὔτε κρύπτω οὗτος , ὅτι ἄξιος ἀποβαίνω ὁ πόνος , οὔτε πάλιν απαυθαδειαζομαι , ἀλλά ἐπεύχομαι μόνος · εἰμί δέ εἶπον , ὅτι καί ὁ πόνος ἄξιος .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0515.3
Ibid . 11 . Καὶ . . . μεγαλοψυχίας . Ἐπὶ ἐμφιλοχωρεῖ ὁ θεολόγος , τῷ λόγῳ τῷ περὶ τῆς τοῦ πατρὸς ἐπιδώσεως · καὶ εἰπών , ὅτι Πάντα προσετίθησιν ὑμῖν τὰ ἑαυτοῦ , πρὸν ταῦτα ἀπαριθμήσασθαι , μεταξὺ ἐθαύμασε καὶ ἀνεφώθησατο , Ὦ τῆς μεγαλοψυχίας ! τῆς πρὸς τὴν καρποφορίαν δηλαδὴ ἀπλότητος . Οἱ μὲν γὰρ ἕξω σοφοὶ μεγαλοψυχίαν ὁρίζονται , ψυχῆς ἀρεστήν , καθ' ἣν τινες εὐ δύναται φέρειν τὰ συμβαίνοντα · οἱ δὲ ἡμέτεροι διδάσκαλοι , ὡς ἐπιστολὴ τῇν ἐλευθεριότητα καὶ μεγαλοδωρίαν , μεγαλοψυχίαν ὀνομάζουσιν . Ὡσπερ οὖν καὶ νῦν ὁ θεολόγος τὸν ἑαυτοῦ πατέρα μεγαλόψυχον , εἰτοὺν μεγαλόδωρον , ἐκάλεσεν · οἷον δὲ ἐπιδιορθούμενος , ἔσπεν , οὐ μεγαλοψυχίαν , ἀλλὰ μᾶλλον φιλοτεχνίαν , τὸ πρᾶγμα προσαγορεύει . Διὰ γὰρ τὴν ἀγάπην , φησίν , ὑμῶν , τῶν πνευματικῶν αὐτοῦ τέκνων , τοσαύτην ἐπεδείξατο τὴν ἀπλότητα . Ἐπεὶ οὖν ἡ φιλοτεχνία αὐτὰ γέγονεν τῆς μεγαλοψυχίας καὶ τῆς ἀπλότητος , κυριώτερον ἂν εἴη , τὸ πᾶν φιλοτεχνίαν λέγειν , ἀπὸ τῆς αἰτίας καὶ τὸ αἰτιατὸν ὀνομάζοντας . Τάχα δ' ἂν τις καὶ κατὰ τοὺς ἕξω τῇ μεγαλοψυχίαν νοήσας ἐνταῦθα , οὐδ' οὕτω κακῶς ἐκβαλεῖ . Ἐπειδὴ γὰρ παρ' ἐκείνοις ὁ μεγαλόψυχος
Lemmas: Ibid . 11 . καί . . . μεγαλοψυχία . ἐπί εμφιλοχωρώ ὁ θεολόγος , ὁ λόγος ὁ περί ὁ ὁ πατήρ ἐπιδώσεως · καί εἶπον , ὅτι Πάν προστίθημι σύ ὁ ἑαυτοῦ , πρόειμι οὗτος ἀπαριθμέω , μεταξύ θαυμάζω καί ἀναφωνέω , ὦ ὁ μεγαλοψυχία ! ὁ πρός ὁ καρποφορία δηλαδή απλοτητη . ὁ μέν γάρ ἔχω σοφός μεγαλοψυχία ὁρίζω , Ψυχή ἀρεστής , κατά ὅς τις εὕω δύναμαι φέρω ὁ συμβαίνω · ὁ δέ ἡμέτερος διδάσκαλος , ὡς ἐπιστολή ὁ ἐλευθεριότης καί μεγαλοδωρία , μεγαλοψυχία ὀνομάζω . ὡς οὖν καί νῦν ὁ θεολόγος ὁ ἑαυτοῦ πατήρ μεγαλόψυχος , ειος μεγαλόδωρος , καλέω · οἷος δέ ἐπιδιορθόω , ΕΣΠΕ , οὖον μεγαλοψυχία , ἀλλά μᾶλλον φιλοτεχνία , ὁ πρᾶγμα προσαγορεύω . Ζεύς γάρ ὁ ἀγάπη , φημί , σύ , ὁ πνευματικός αὐτός τέκνον , τοσοῦτος ἐπιδείκνυμι ὁ απλότητα . ἐπεί οὖν ὁ φιλοτεχνία αὐτός γίγνομαι ὁ μεγαλοψυχία καί ὁ απλοτητη , κύριος εἄν εἰμί , ὁ πᾶς φιλοτεχνία λέγω , ἀπό ὁ αἴτιος καί ὁ αἰτιατός ὀνομάζω . Τάχα δέ εἄν τις καί κατά ὁ ἔχω ὁ μεγαλοψυχία νοέω ἐνταῦθα , οὐδέ οὗτος κακῶς ἐκβάλλω . ἐπεί γάρ παρά ἐκεῖνος ὁ μεγαλόψυχος
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0517.1
τὰ καλά γράμματα . Οὐ γὰρ ἀπλῶς πᾶση καρδίᾳ ἐντυποῖ τοὺς θείους λόγους τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , ἀλλὰ τῇ σαρκίνη , τούτῃ τῇ εὐαίσθητῳ . Σαρξὸς γὰρ τὸ αἰσθάνεσθαι · λίθου δὲ ἴδιον τὸ ἀναίσθητον . Ἡ τάχα καὶ λιθίνας καὶ σαρκίνας λέγει τὰς καρδίας ὁ Θεολόγος · λιθίνας μὲν , διὰ τὸ στερρὸν καὶ τὸ δυσἀπαλειπτὸν εἶναι τὰ ἐν αὐταῖς γράμματα · σαρκίνας δὲ , διὰ τὸ αἰσθητικόν . Διὸ ἐπάγει , ὅτι ἐν ταῖς τοιαύταις οἱ λόγοι οὐχ ἐξ ἐπιπολῆς χαραχθήσονται , οὐδὲ οἷον ἀκωδὼν ἐπιχρωσθήσονται , ἵνα καὶ ῥαδίως ἀπαλείφωνται · ἀλλ’ εἰς βάθος ἐνσημανθήσονται , ὥστε παραμένειν . Καλένημανθήσονται οὐ μέλανι , ἀλλὰ χάριτι . Ἡ μὲν γὰρ τῶν δικαίων καρδία , ὡς φησιν ὁ μέγας Βασίλειος , Πνεύματι Θεοῦ ζῶντος καταγράφεται · ἡ δὲ τῶν ἀδίκων καρδία , οὐ Πνεύματι , ἀλλὰ μέλανι , τῷ συγγενεῖ τοῦ σκότους καὶ ἐχθρῷ τοῦ φωτός .
Lemmas: ὁ καλός γράμμα . οὖον γάρ ἀπλόος πᾶς Καρδία ἐντυπόω ὁ θεῖος λόγος ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , ἀλλά ὁ σάρκινος , Τούτη ὁ εὐαισθητέω . Σαρξὸς γάρ ὁ αἰσθάνομαι · λίθος δέ ἴδιος ὁ ἀναίσθητος . ὁ τάχα καί λίθινος καί σάρκινος λέγω ὁ Καρδία ὁ Θεολόγος · λίθινος μέν , διά ὁ στερρός καί ὁ δυσἀπαλειπτὸν εἰμί ὁ ἐν αὐτός γράμμα · σάρκινος δέ , διά ὁ αἰσθητικός . Διὸ ἐπάγω , ὅτι ἐν ὁ τοιοῦτος ὁ λόγος οὐ ἐκ ἐπιπολή χαράσσω , οὐδέ οἷος ἀκωδὼν ἐπιχρώννυμι , ἵνα καί ῥᾳδίως ἀπαλείφω · ἀλλά εἰς βάθος ἐνσημαίνω , ὥστε παραμένω . καλενημανθησοντ οὖον μέλας , ἀλλά χάρις . ὁ μέν γάρ ὁ Δίκαιος καρδία , ὡς φημί ὁ μέγας Βασίλειος , πνεῦμα Θεός ζῶ καταγράφω · ὁ δέ ὁ ἄδικος καρδία , οὖον πνεῦμα , ἀλλά μέλας , ὁ συγγενής ὁ σκότος καί ἐχθρός ὁ φάος .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0517.2
Col . 400 C 7 . Ταῦτα μὲν ... ἐπαγγελίας . Ἐπεσφράγισε τὰ ῥηθέντα τοῦ πατρὸς ἐγκώμια , καὶ δευτέρων αὐδῶν ἤρεστο , ἐξομολοῦν αὐτὸν τῷ Ἀβραὰμ , ὁμοίως ἐκείνῳ τὴν πρώτην πλάνην καταλιπόντα . Ἐκ γὰρ τῆς τῶν Ὑψισταρίων λεγομένης αἵρεσεως , εἰς τὴν εὐσέβειαν μετελήλυθεν . Οὐ μόνον δὲ διὰ τοῦτο Ἀβραὰμ ὀνομάζει τὸν ἑαυτοῦ πατέρα , ἀλλὰ καὶ ὡς γηραῖον , καὶ ὡς φιλόξενον , καὶ ὡς προσάγοντα τὸν υἱὸν τῷ Θεῷ , εἰ καὶ ἐκούσιος ἦν αὕτη ἡ προσαγωγή , καὶ οὐχὶ κατὰ τὴν τοῦ Ἀβραὰμ ἐξ ἐπιτάγματος . Πατριάρχην δὲ αὐτὸν καλεῖ , ὡς πατέρα καὶ ἄρχοντα τῆς πόλεως , ὅσον ἐπὶ τὰς ἐκκλησιαστικὰς πράγμασι . Κανόνα δὲ τῆς ἀρετῆς , ὡς πᾶσαν ἐν ἑαυτῷ συλλαβόντα τὴν ἀρετὴν καὶ τοὺς ἄλλους πρὸς ταύτην εὐθύνοντα , καὶ τὸ μὲν ἄρτιον δοκιμάζοντα καὶ κατ - C έχοντα , καθάπερ ὁ κανών , τὸ δὲ περιττὸν καὶ ἐλλείπον , ὡς κακίαν , ξέοντα καὶ ἀποδοκιμάζοντα . Τῆς δὲ ἱερωσύνης τελειωτὴν , ὡς πάντα τὰ τῆς ἱερωσύνης ἐντελέως ἔχοντα . Ἐαυτὸν μέντοι μονογενῆ ὀνόμασεν ὁ Θεολόγος , βιασάμενος τὸν λόγον , ἵνα μὴ’ ἐν τούτῳ τῆς κατὰ τὸν Ἰσαὰκ ἐλαττωθείη θυσίας · παρεμυθῆσατο δὲ τὴν τόλμαν , ἐπαγαγὼν τὸν ἐξ ἐπαγγελίας . Εἰ γὰρ καὶ μὴ μονογενὴς ἦν κατὰ τὴν γέννησιν , ἐπεὶ μετ’ αὐτὸν καὶ Γοργονία καὶ Καισάριος ἐγεννήθη , ἀλλ’ οὖν κατὰ τὴν ἐπαγγελίαν μονογενὴς ἦν . Μόνος γὰρ τοῖς γονεῦσιν ἐξ ἐπαγγελίας ἐτέχθη , ὥσπερ καὶ ὁ Ἴσαὰκ τῇ Σάρρᾳ καὶ τῷ Ἀβραὰμ . Ἡ τάχα μογενὴ ἑαυτὸν λέγει , ὡς μόνον ὑπολειφθέντα τῷ πατρὶ , τῶν ἄλλων ἤδη τέκνων τετελευτηκότων .
Lemmas: Col . 400 C 7 . οὗτος μέν ... ἐπαγγελία . ἐπισφραγίζω ὁ εἴρω ὁ πατήρ ἐγκώμιον , καί δύο αὐδάω αρεστός , εξομολεω αὐτός ὁ Ἀβραάμ , ὁμοίως ἐκεῖνος ὁ πρῶτος πλάνη καταλείπω . ἐκ γάρ ὁ ὁ Ὑψιστάριος λέγω αἵρεσις , εἰς ὁ εὐσέβεια μετέρχομαι . οὖον μόνος δέ διά οὗτος Ἀβραάμ ὀνομάζω ὁ ἑαυτοῦ πατήρ , ἀλλά καί ὡς γηραῖος , καί ὡς φιλόξενος , καί ὡς προσάγω ὁ υἱός ὁ Θεός , εἰμί καί ἑκούσιος εἰμί οὗτος ὁ προσαγωγή , καί οὐ κατά ὁ ὁ Ἀβραάμ ἐκ ἐπίταγμα . Πατριάρχης δέ αὐτός καλέω , ὡς πατήρ καί ἄρχω ὁ πόλις , ὅσος ἐπί ὁ ἐκκλησιαστικός πρᾶγμα . Κανών δέ ὁ ἀρετή , ὡς πᾶς ἐν ἑαυτοῦ συλλαμβάνω ὁ ἀρετή καί ὁ ἄλλος πρός οὗτος εὐθύνω , καί ὁ μέν ἄρτιος δοκιμάζω καί κατά - C ἔχω , καθάπερ ὁ κανών , ὁ δέ περισσός καί ἐλλείπω , ὡς κακία , ξέω καί ἀποδοκιμάζω . ὁ δέ ἱερωσύνη τελειωτής , ὡς πᾶς ὁ ὁ ἱερωσύνη ἐντελέως ἔχω . ἑαυτοῦ μέντοι μονογενής ονομάζω ὁ Θεολόγος , βιάζομαι ὁ λόγος , ἵνα μής ἐν οὗτος ὁ κατά ὁ Ἰσαάκ ἐλασσόω θυσία · παραμυθέομαι δέ ὁ τόλμα , ἐπάγω ὁ ἐκ ἐπαγγελία . εἰμί γάρ καί μή μονογενής εἰμί κατά ὁ γέννησις , ἐπεί μετά αὐτός καί Γοργονία καί Καισάριος γεννάω , ἀλλά οὖν κατά ὁ ἐπαγγελία μονογενής εἰμί . Μόνος γάρ ὁ γονεύς ἐκ ἐπαγγελία τίκτω , ὥσπερ καί ὁ Ἰσαάκ ὁ Σάρα καί ὁ Ἀβραάμ . ὁ τάχα μογενος ἑαυτοῦ λέγω , ὡς μόνος ὑπολείπω ὁ πατήρ , ὁ ἄλλος ἤδη τέκνον τελευτάω .
nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0517.3
Ibid . 12 . Ὑμεῖς . . . ἐκιδούλω . Τοιαύτη μὲν , φησιν , ἡ τοῦ πατρὸς καρποφορία . Δεῖ δὲ καὶ ὑμᾶς καρποφορεῖν τῷ Θεῷ καὶ ἡμῖν τὴν εὐσέβειαν καὶ τὸ καλὸς ποιμαίνειν . Ποιμαινεῖντε δ’ ἄν καλῶς , εἰς μὲν τὴν πρακτικὴν ἀρετὴν , ὡσπερ εἰς μαλαχὴν τινὰ καὶ χλοερὰν πεδιάδα κατασκηνοῦμενοι , καὶ τὸ τῆς ψυχῆς πιαίνοντες πρόσωπον . Τῇ δὲ γνώσει καὶ τῇ θεωρίᾳ καὶ τῷ ποτίμῳ τῶν θείων Γραφῶν , ὡς ὑδατὶ ἀναπαύσεως ἐκτρεφόμενοι . Οὐ μόνον δέ , ἀλλὰ
Lemmas: Ibid . 12 . σύ . . . εκιδουλος . τοιοῦτος μέν , φημί , ὁ ὁ πατήρ καρποφορία . Δεύς δέ καί σύ καρποφορέω ὁ Θεός καί ἐγώ ὁ εὐσέβεια καί ὁ καλός ποιμαίνω . Ποιμαίνω δέ ἄν καλῶς , εἰς μέν ὁ πρακτικός ἀρετή , ὡς εἰς μαλάχη τις καί χλωρός πεδιάς κατασκηνόω , καί ὁ ὁ Ψυχή πιαίνω πρόσωπον . ὁ δέ γνῶσις καί ὁ θεωρία καί ὁ πότιμος ὁ θεῖον Γραφής , ὡς ὑδατίς ἀνάπαυσις ἐκτρέφω . οὖον μόνος δέ , ἀλλά