nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0504.2
Col . 400 A 5 . Πάντα . . . γερόμενον . Ἀπριθμισατο τὰ δι' ἡμᾶς πάθη τοῦ Χριστοῦ καὶ τὰς δωθείσας ἡμῖν εὐεργεσίας , ἵνα δείξῃ μὴ κατὰ χάριν αὐτῷ καρποφοροῦντας , ἀλλὰ κατὰ χρέος . Καὶ ἄνω μέν ἐδοκεῖ τέλος ἐκβάλλειν τὴν διὰ τῶν ὑλῶν καρποφορίαν , ἐν οἷς ἔλεγε · Χρυσὸν με ἴσως οἴεσθε λέγειν ἢ ἄργυρον , καρποφορήσωμεν ἡμᾶς αὐτοῖς · νῦν δὲ δείκνυσι , ὅτι οὐ παντελῶς ἀποδοκιμάζει τὰ τοιαῦτα , ἀλλὰ προτιμᾷ τὸ μεῖζον , τοῦτοῖν δὲ ἑαυτοὺς προσάγει . Φησὶ γοῦν · Πάντα δίδωτω τις , καὶ χρυσὸν καὶ λίθους καὶ ὀφράσματα · δίδωτω δὲ κατὰ ὀφειλήν . Ἐπεὶ προλαβὼν ὁ Χριστὸς τὸν ὑπὲρ ἡμῶν ἀνεδέξατο θάνατον , καὶ ἑαυτὸν τῷ Πατρὶ προσέφερεν θυσίαν ὑπὲρ ἡμῶν . Αὐτῷ γὰρ πεπλημμελήχαμεν , καὶ αὐτὸν ἔδει τὸ ὑπὲρ ἡμῶν λύτρον δεῖξαι καὶ ὡυτὸς ἡμᾶς λυθῆναι τῆς κατακρίσεως . Μὴ γὰρ γένοιτο τὸ τυράννῳ τοῦ τοῦ Δεσπότου αἷμα προσενεχθῆναι . Αὐτὸν δὲ ὁ Χριστὸς καὶ ἀντάλλαγμα , ὡς τὸ ἡμῶν ὑπὲρ ἡμῶν ἀνεδέξαμενος · ὥσπερ ἂν τις ὑπὲρ τοῦ ὀνειδίου ἢ αἰχμαλωτουμένου ἑαυτὸν , ὥστε παθεῖν , ἃ ἐκεῖνον ἔδει παθεῖν . Καλὴ μὲν οὖν , φησὶ , καὶ πᾶσα καρποφορία , ἣν ἂν δώσῃ τις τῷ εὐεργέτῃ Χριστῷ · οὐδὲν δὲ τοιούτων δώσει μέγα , οἷον ἑαυτὸν τοῦ μυστηρίου συνιέντα τοῦτο νοοῦντα , τίς ἡ τῆς ἀναστάσεως αἰτία , καὶ τί δύναται χαρίζεισθαι τοῖς ἀνθρώποις , καὶ τὴν γνῶσιν ταύτην δεικνύντα ἐπὶ τῶν πράξεων , καὶ πάντα γεγόμενον διὰ Χριστόν , ὅσα ἐκεῖνος δι' ἡμᾶς , τοῦτοῖν ἀμέμπτως δεδιέντα διὰ πασῶν τῶν ἡλικιῶν Χριστοῦ καὶ δυνάμεων , ἀγνιζόμενον πνευματικῶς , περιτεμνόμενον τὴν ἐν καρδίᾳ περιτομὴν διδάσκοντα ἐν τῷ ἱερῷ , τοὺς θεοκαπηλοὺς ἐλαύνοντα λιθοβλημένον , τὰ ἄλλα ποιοῦντα ἢ πάσχοντα , ὅσα καὶ αὐτὸς ὑπὲρ ἡμῶν ἐποίησεν ἢ ἔπαθεν , ἡμῖν ὑπολιμπάνων ὑπογραμμόν .
Lemmas: Col . 400 A 5 . Πάν . . . γίγνομαι . Ἀπριθμισατο ὁ διά ἐγώ πάθος ὁ Χριστός καί ὁ δίδωμι ἐγώ εὐεργεσία , ἵνα δείκνυμι μή κατά χάρις αὐτός καρποφορέω , ἀλλά κατά χρέος . καί ἄνω μέν ἐδοκέω τέλος ἐκβάλλω ὁ διά ὁ ὕλη καρποφορία , ἐν ὅς λέγω · χρυσός ἐγώ ἴσως οἴομαι λέγω ἢ ἄργυρος , καρποφορέω ἐγώ αὐτός · νῦν δέ δείκνυμι , ὅτι οὖον παντελῶς ἀποδοκιμάζω ὁ τοιοῦτος , ἀλλά προτιμάω ὁ μείζων , οὗτος δέ ἑαυτοῦ προσάγω . φημί γοῦν · Πάν δίδωμι τις , καί χρυσός καί λίθος καί ὀφράσματα · δίδωμι δέ κατά ὀφειλή . ἐπεί προλαμβάνω ὁ Χριστός ὁ ὑπέρ ἐγώ ἀναδέχομαι θάνατος , καί ἑαυτοῦ ὁ πατήρ προσφέρω θυσία ὑπέρ ἐγώ . αὐτός γάρ πλημμελέω , καί αὐτός ἐσθίω ὁ ὑπέρ ἐγώ λύτρον δείκνυμι καί αὐτός ἐγώ λύω ὁ κατάκρισις . μή γάρ γίγνομαι ὁ τύραννος ὁ ὁ δεσπότης αἷμα προσφέρω . αὐτός δέ ὁ Χριστός καί ἀντάλλαγμα , ὡς ὁ ἐγώ ὑπέρ ἐγώ ἀναδέχομαι · ὥσπερ εἄν τις ὑπέρ ὁ ονειδιος ἢ αἰχμαλωτέω ἑαυτοῦ , ὥστε πάσχω , ὁ ἐκεῖνος ἐσθίω πάσχω . καλός μέν οὖν , φημί , καί πᾶς καρποφορία , ὅς εἄν δίδωμι τις ὁ εὐεργέτης Χριστός · οὐδείς δέ τοιοῦτος δίδωμι μέγας , οἷος ἑαυτοῦ ὁ μυστήριον συνίημι οὗτος νοόω , τίς ὁ ὁ ἀνάστασις αἰτία , καί τίς δύναμαι χαρίζομαι ὁ ἄνθρωπος , καί ὁ γνῶσις οὗτος δείκνυμι ἐπί ὁ πρᾶξις , καί πᾶς γίγνομαι διά Χριστός , ὅσος ἐκεῖνος διά ἐγώ , οὗτος ἄμεμπτος δείδω διά πᾶς ὁ ἡλικία Χριστός καί δύναμις , ἁγνίζω πνευματικός , περιτέμνω ὁ ἐν Καρδία περιτομή διδάσκω ἐν ὁ ἱερός , ὁ θεοκάπηλος ἐλαύνω λιθοβάλλω , ὁ ἄλλος ποιέω ἢ πάσχω , ὅσος καί αὐτός ὑπέρ ἐγώ ποιέω ἢ πάσχω , ἐγώ ὑπολείπω ὑπογραμμός .