nicetas-heracleensis.fragmenta-commentariorum-xvi-orationum-gregorii-nazianzeni pg036_0498.4
Col . 595 . B 1 . Τοῦ ( 4 ) μεγάλου Βασιλείου . Ἐρώτησις · Διὰ τί δὲ ἅπατε Μωϋσῆς μὲν παρτείτο , Ἠσαΐας δὲ προστέρεγεν ; Ἀπόκρισις . Ὅτι Μωϋσῆς μὲν ἤδει τὴν ἀπόθεσιν , ἧς ἕνεκα ἀπεστάλλετο · διὰ τοῦτο ἀντεί , πρὸς τε τὸ ἀνένδοτον τῆς καρδίας τοῦ ( 5 ) Φαραὼ ἀποβλέπων , καὶ πρὸς τὸ δυσπεθὲς πάλιν καὶ δυσάγωγον τοῦ λαοῦ . Πείραν γὰρ εἶχε τῆς ἀγνωμοσύνης τῶν Ἰουδαίων , ὅτι καὶ εὐεργετηθέντας αὐτὸν ἐφυγάδευσαν . Ἠσαΐας δὲ μετὰ τὸ ἀφεθῆναι τὰς ἁμαρτίας αὐτοῦ , ἀκούσας , Τίς πορεύσεται πρὸς τὸν λαόν τοῦτον ; καὶ νομίσας , ὅτι ἐπὶ τούτῳ ζητεῖται ὁ ἀποστελλόμενος , ἵνα τὰ παραπλήσια κάκεινοι εὐεργετηθῶσι , πρὸς ὅς ἀποστέλλεται , ὑπὸ περιχαρίας ( 6 ) ἑαυτὸν ὑποβάλλει , ἵνα κάκεινοι ἀφεθῶσιν αἱ ἁμαρτίαι . Ἰδοὺ , φησίν , ἐγώ , ἀπόστειλόν με . Ὥστε εὐλόγως κάκεινος ἡ παραίτησις καὶ τοῦτο ἡ προθυμία . Ἵνα δὴ μὴ τις εἴπῃ τῷ Θεολόγῳ · Πῶς ἐναντία ὄντα ἀλλήλοις , τὸ προδραμεῖν τῷ Θεῷ καλοῦντι , καὶ τὸ ὑποχωρῆσαι , οὐ λέγεις ἀμφότερα εἶναι ἀγαθά ; αὐτὸς προλαβὼν ἐπάγει τὴν λύσιν . Εἰ γὰρ εὐσεβῶς , φησίν , καὶ ἡ ὑποχώρησις καὶ ἡ προθυμία γένηται , οὐδὲν τούτων φαῦλον κριθήσεται . Πῶς δὲ καὶ παραίτησεται τις εὐσεβῶς καὶ προθυμηθήσεται εὐσεβῶς ; Τὸ μὲν , διὰ τὴν οἰκείαν ἀσθένειαν , ὅταν τις εἰς ταύτην ἀποβλέπων , τὸ μέγεθος τῆς διακονίας εὐλαβῆται · τὸ δὲ , διὰ τὴν τοῦ καλοῦντος δύναμιν , ὅταν τις πιστεύσας , ὅτι πάντα δυνατὰ τῷ Θεῷ , ἀκολουθῇ αὐτῷ ἐπιτάττοντι . Ὅρα τοίνυν , πῶς θέλων ὁ Θεολόγος Πατὴρ συστήσαι , ὅτι οὔτε ἡδελία τῶν ὑποχωρησάντων μεμπτή , οὔτε ἡ προθυμία τῶν ὁρμησάντων ( 7 ) , πρὸς ἀμφότερα ἀπέβλε τὰ πρόσωπα , τοῦτέστι πρὸς τὸ καλοῦν καὶ ( 8 ) καλούμενον , ἵνα δεῖξῃ τοῦ μὲν καλοῦντος ἕξιν , τὸ τὸν καλούμενον ὑποτάσσεσθαι · τοῦ δὲ καλουμένου , τὸ τὸν καλοῦντα κατευλαβείσθαι καὶ ἀναδιέσθαι . Ὥστε κατὰ τοῦτον τὸν λόγον καὶ τὸ ὑποχωρῆσαι καὶ ( 9 ) προδραμεῖν ἐναντία ὄντα , ἅμω ἐπαινέτης ἔσται ἐκ τῆς αἰτίας .
Lemmas: Col . 595 . B 1 . ὁ ( 4 ) μέγας Βασίλειος . ἐρώτησις · Ζεύς τίς δέ άπατος Μωϋσῆς μέν παρατίθημι , Ἠσαΐας δέ προστρέχω ; ἀπόκρισις . ὅτι2 Μωϋσῆς μέν ἦδος ὁ ἀπόθεσις , ὅς ἕνεκα ἀποστέλλω · διά οὗτος ἀντιάω , πρός τε ὁ ἀνένδοτος ὁ Καρδία ὁ ( 5 ) Φαραώ ἀποβλέπω , καί πρός ὁ δυσπετής πάλιν καί δυσάγωγος ὁ λαός . πείρω γάρ ἔχω ὁ ἀγνωμοσύνη ὁ Ἰουδαῖος , ὅτι καί εὐεργετέω αὐτός φυγαδεύω . Ἠσαΐας δέ μετά ὁ ἀφίημι ὁ ἁμαρτία αὐτός , ἀκούω , Τῖς πορεύω πρός ὁ λαός οὗτος ; καί νομίζω , ὅτι ἐπί οὗτος ζητέω ὁ ἀποστέλλω , ἵνα ὁ παραπλήσιος ἐκεῖνος εὐεργετέω , πρός ὅς ἀποστέλλω , ὑπό περιχαρίας ( 6 ) ἑαυτοῦ ὑποβάλλω , ἵνα ἐκεῖνος ἀφίημι ὁ ἁμαρτία . ἰδέ , φημί , ἐγώ , ἀποστέλλω ἐγώ . ὥστε εὔλογος κενός ὁ παραίτησις καί οὗτος ὁ προθυμία . ἵνα δή μή τις εἶπον ὁ θεολόγος · Πῶς ἐναντίος εἰμί ἀλλήλων , ὁ προτρέχω ὁ Θεός καλέω , καί ὁ ὑποχωρέω , οὖον λέγω ἀμφότερος εἰμί ἀγαθός ; αὐτός προλαμβάνω ἐπάγω ὁ λύσις . εἰμί γάρ εὐσεβής , φημί , καί ὁ ὑποχώρησις καί ὁ προθυμία γίγνομαι , οὐδείς οὗτος φαῦλος κρίνω . Πῶς δέ καί παραιτέομαι τις εὐσεβής καί προθυμέομαι εὐσεβής ; ὁ μέν , διά ὁ οἰκεῖος ἀσθένεια , ὅταν τις εἰς οὗτος ἀποβλέπω , ὁ μέγεθος ὁ διακονία εὐλαβέομαι · ὁ δέ , διά ὁ ὁ καλέω δύναμις , ὅταν τις πιστεύω , ὅτι πᾶς δυνατός ὁ Θεός , ἀκολουθέω αὐτός ἐπιτάσσω . Ὅρας τοίνυν , πῶς ἐθέλω ὁ Θεολόγος πατήρ συνίστημι , ὅτι οὔτε ἡδελία ὁ ὑποχωρέω μεμπτός , οὔτε ὁ προθυμία ὁ ὁρμάω ( 7 ) , πρός ἀμφότερος ἀποβλέπω ὁ πρόσωπον , τουτέστι πρός ὁ καλέω καί ( 8 ) καλέω , ἵνα δείκνυμι ὁ μέν καλέω ἕξις , ὁ ὁ καλέω ὑποτάσσω · ὁ δέ καλέω , ὁ ὁ καλέω κατευλαβέομαι καί ἀναδίδωμι . ὥστε κατά οὗτος ὁ λόγος καί ὁ ὑποχωρέω καί ( 9 ) προτρέχω ἐναντίος εἰμί , Ἄμω ἐπαινέτης εἰμί ἐκ ὁ αἴτιος .