nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates3.42
Διαδέχεται δὲ τὴν ἡγεμονίαν ὁ καῖσαρ Ἰωάννης ὁ Καντακουζηνός , γαμβρὸς ὢν τοῦ βασιλέως ἐπ᾿ ἀδελφῇ . ἀνὴρ δ᾿ οὗτος πελώριος μὲν τὸ τοῦ σώματος μέγεθος καὶ τῷ θυμῷ γενναιότατος καὶ εὐρυφωνότατος καὶ ἐμπειρίαν περὶ τοὺς πολέμους πλουτῶν , σφαλλόμενος δ᾿ ἀεὶ ἐν τοῖς πλειστοῖς ἢ τοῖς ἅπασι διὰ θρασύτητα καὶ ἀγερωχίαν . ἀπέσβεστο δὲ καὶ τὰς κόρας · ὁ γὰρ Ἀνδρόνικος καὶ κατὰ τούτου τὸν πηρωτικὸν ἐπύρωσε σίδηρον . ἀμέλει καὶ τῶν βαρβάρων τῷ ὑπογυίῳ πταίσματι παιδευθέντων μὴ ἀφίστασθαι τῶν ὀρέων , ἐκτρέπεσθαι δὲ τὰ πεδινὰ ὡς αὐτοῖς ἀνάρσια , ὁ καῖσαρ τὸ περιεσκεμμένον τοῦ ἔργου δειλίαν εἶναι ὑποτοπάσας ἰχνηλάτει κατὰ κυνηγέτας ἐπιπορευόμενος καὶ κατεσκήνου , ὅπῃ παρήκοι , ἀχαράκωτος . νυκτὸς οὖν τῶν δυσμενῶν ἐπιθεμένων , αὐτός τε μόλις σῴζεται καὶ τὸ στράτευμα πολυτρόπως ἐκάκωσεν . οἱ μὲν γὰρ ἔτι εὐναζόμενοι καταλαμβανόμενοι ἀνῃροῦντο , οἱ δὲ μηδὲ τὰ ὅπλα περιθέσθαι φθάσαντες ἐζωγροῦντο · ὅσοι δ᾿ ἴσχυσαν ἀποδρᾶναι ἄτερ ὅπλων συναλισθέντες περὶ τὸν καίσαρα πικρότερον αὐτὸν τῶν πολεμίων εὕρισκον . οὐ γὰρ ἀνίει βάλλων ὕβρεσι καὶ διαβάλλων ὡς ἀπαλάμνους καὶ καταπροδόντας αὐτόν . ἀναμαχέσασθαι δὲ τὴν ἧτταν πειρώμενος ἐθωρακίσατο καὶ εἰς ἵππον θυμικὸν Ἀρράβιον ἀνεπήδησε καὶ δόρυ βριθὺ καὶ στιβαρὸν ἠγκωνίσατο . καὶ τοῦτο κατὰ τῶν πολεμίων ἰθύνων ἕπεσθαί οἱ παρῄνει ὁπόσον τῆς στρατιᾶς οὐκ ἠφάνισται , καίπερ τὰ ἐν ποσὶν οὐκ ἔχων ὁρᾶν , μηδ᾿ ὅτι καταστρατοπεδεύεσθαι εἰδὼς τὸ διάφορον . κατατροπαιουχηθέντων δ᾿ οὕτω Ρωμαίων τά τε σημεῖα ὑπὸ τῶν βαρβάρων ἐλήφθησαν καὶ οἱ μαλακοὶ δὲ χιτῶνες καὶ τὰ κομψὰ τοῦ καίσαρος χλανιδίσκια καθηρπάγησαν , ἃ καὶ οἱ περὶ τὸν Ἀσὰν καὶ τὸν Πέτρον περιδυσάμενοι καὶ τὰ σημεῖα προηγούμενα ἔχοντες αὖθις τῶν πεδινῶν ἔχονται .
Lemmas: διαδέχομαι δέ ὁ ἡγεμονία ὁ Καῖσαρ Ἰωάννης ὁ Καντακουζηνός , γαμβρός εἰμί ὁ βασιλεύς ἐπί ἀδελφός . ἀνήρ δέ οὗτος πελώριος μέν ὁ ὁ σῶμα μέγεθος καί ὁ θυμός γενναῖος καί εὐρύφωνος καί ἐμπειρία περί ὁ πόλεμος πλοῦτος , σφάλλω δέ ἀεί ἐν ὁ πλεῖστος ἢ ὁ ἅπας διά θρασύτης καί ἀγερωχία . ἀποσβέννυμι δέ καί ὁ κόρη · ὁ γάρ Ἀνδρόνικος καί κατά οὗτος ὁ πηρωτικός πυρόω σίδηρος . ἀμελέω καί ὁ βάρβαρος ὁ ὑπόγυιος πταῖσμα παιδεύω μή ἀφίστημι ὁ ὄρος , ἐκτρέπω δέ ὁ πεδινός ὡς αὐτός ἀνάρσιος , ὁ Καῖσαρ ὁ περισκοπέω ὁ ἔργον δειλία εἰμί ὑποτοπέω ἰχνηλατέω κατά κυνηγέτης ἐπιπορεύομαι καί κατασκηνόω , ὅπῃ παρήκω , ἀχαράκωτος . νύξ οὖν ὁ δυσμενής ἐπιτίθημι , αὐτός τε μόλις σῴζω καί ὁ στράτευμα πολύτροπος κακόω . ὁ μέν γάρ ἔτι εὐνάζω καταλαμβάνω ἀναιρέω , ὁ δέ μηδέ ὁ ὅπλον περιτίθημι φθάνω ζωγρέω · ὅσος δέ ἰσχύω ἀποδιδράσκω ἄτερ ὅπλον συναλίζω περί ὁ Καῖσαρ πικρός αὐτός ὁ πολέμιος εὑρίσκω . οὖον γάρ ἀνίημι βάλλω ὕβρις καί διαβάλλω ὡς ἀπάλαμνος καί καταπροδίδωμι αὐτός . ἀναμάχομαι δέ ὁ ἧσσα πειράω θωρακίζω καί εἰς ἵππος θυμικός Ἀράβιος ἀναπηδάω καί δόρυ βριθύς καί στιβαρός ἀγκωνίζομαι . καί οὗτος κατά ὁ πολέμιος εὐθύνω ἕπομαι ὁ παραινέω ὁπόσος ὁ στρατιά οὐ ἀφανίζω , καίπερ ὁ ἐν πούς οὐ ἔχω ὁράω , μηδέ ὅτι καταστρατοπεδεύω εἰδοί ὁ διάφορος . κατατροπαιουχηθέντων δέ οὗτος Ῥωμαῖος ὁ τε σημεῖον ὑπό ὁ βάρβαρος λαμβάνω καί ὁ μαλακός δέ χιτών καί ὁ κομψός ὁ Καῖσαρ χλανιδίσκιον καθηρπάγησαν , ὁ καί ὁ περί ὁ Ἀσάν καί ὁ Πέτρος περιδύω καί ὁ σημεῖον προηγούμενος ἔχω αὖθις ὁ πεδινός ἔχω .