nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates2.142
Καὶ τοιαῦτα μέν , ὡς ἐκ πολλῶν ὀλίγα εἰπεῖν , οἱ Θεσσαλονικεῖς πολιορκηθέντες ἔπασχον , ἃ καὶ εἰς ἰδικήν τινες ἀπέτεμον συγγραφὴν καὶ τὴν ἱστορίαν ἐς τὸ πολύστιχον ἐφακέλωσαν . ἐπεὶ δὲ ὁ ἐν ὑψηλοῖς κατοικῶν καὶ τὰ ταπεινὰ ἐφορῶν διέκυψεν οὐρανόθεν καὶ οὐδένα τῶν αἰχμαλωτευσάντων ἑώρακε συνιέντα ἢ ἐκζητοῦντα θεόν , ἀλλὰ πάντας ἀχρειωθέντας καὶ πρὸς ἔργα ἐκκλίναντας ἄθεσμα , ἔγνωκεν αὐτοὺς μὲν ἐκμυκτηριεῖν ἐκτρῖψαί τε καὶ ταράξαι τῷ οἰκείῳ θυμῷ , τὴν δὲ τοῦ οἰκείου λαοῦ κατοικτίσασθαι κάκωσιν καὶ τούτοις ἐλευθερίαν βραβεύσειν ἐν τῷ προσχεῖν ἀκηδιῶντι πνεύματι καὶ καρδιῶν μὴ ἐξουθενῶσαι σύντριμμα . κολοβοῖ τοίνυν , ὡς οἶμαι , διὰ τοὺς ἐκλεκτοὺς τὴν χρονικὴν τῶν ἀπευκταίων παράτασιν , καὶ ὅσα τοῖς Βαβυλωνίοις διηπειλήκει πρότερον οὐκ ἐλεήσασι τὴν Σιὼν καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτῆς τοὺς τρυφεροὺς καὶ τὰς θυγατέρας ἐν ἀπαγωγῇ καὶ αἰχμαλωσίᾳ , ταῦτα καὶ αὐτοῖς ἐν ἀκαρεῖ ἐπήνεγκε · καὶ ἐνδοξάζεται Κύριος ὡς οὐδέποτε ἐφ᾿ οἷς τὸ τηνικάδε καιροῦ τὸ οἰκεῖον ἔλεος ἐθαυμάστωσε , μαρτυρικοῖς , ὡς ἔοικεν , ἐπικαμφθεὶς λιτασμοῖς καὶ εὐχῆς ἐπακουὸς γενόμενος τοῦ τῆς Θεσσαλονικέων ἀρχιερέως · Ἦν δ᾿ οὗτος ὁ πολὺς ἐν λόγῳ καὶ ἀρετῇ διαβεβοημένος ἁπανταχῇ Εὐστάθιος , ᾧ καὶ τὸ ἀπὸ συνέσεως μὲν ἐπιπρεπὲς ἀξιέπαινον καὶ ἡ πολυπειρία θαυμαστή τις καὶ ἀξιάγαστος , τὸ δὲ παρὰ πολὺ τῶν ἄλλων ἐν λόγοις κρατεῖν καὶ σοφίας πάσης , ὁπόση τε ἡμετέρα καὶ ὅση τῶν θύραθεν , κρατῆρα εἶναι περιχειλῆ τὸ οἰκειότατον ἐκείνῳ καὶ ἐξαίρετον ἦν χαρακτήρισμα . οὗτος γὰρ συγκακουχεῖσθαι τῷ οἰκείῳ ποιμνίῳ ἑλόμενος μᾶλλον ἢ τοὺς μισθωτοὺς ἐζηλωκέναι , οἳ τῶν λύκων ἐρχομένων ἐῶντες τὰ θρέμματα ἐκδιδράσκουσιν , ἐξὸν μεταναστεῦσαι τῆς πόλεως , ἔτι τῶν πολεμίων προσδοκωμένων μηδὲ περικαθισάντων αὐτήν , τοῦτο μὲν οὐδαμῶς ἐδικαίωσεν , εἴπερ αὐτοῦ συμπαραμεμενηκότος πλεῖστοι σώζεσθαι ἤμελλον , ἐνειρχθεὶς δὲ τῇ πόλει ἑκὼν οὐκ ἐπαύσατο συνδιαφέρων τὰ ἀλγεινὰ τοῖς πάσχουσιν , ὡς μὲν τῷ καθ᾿ αὑτὸν ὑποδείγματι συμπείθων , ὡς δὲ παραινῶν , ὅσα καὶ πατρὸς ἡμέρου δήγματα τὰ τοῦ Θεοῦ καθυποφέρειν πλήγματα καὶ τὴν ἐκ τοῦ πατάξαντος προσμένειν αὖθις ἴασιν . “ εἰ γὰρ καὶ οἶδέ ” φησι “ πατάσσειν πολλάκις , ἀλλὰ καὶ ἰᾶσθαι πλειστάκις φιλεῖ , καὶ μάλιστα εἰ πράως φέρει τις καὶ εὐχαρίστως τὰ λυπηρὰ καὶ μὴ πρὸς τὸ δριμὺ τούτων καὶ βάλλον τὴν αἴσθησιν ἀηδιζόμενος ἀποστόργως ἔχει πρὸς τὸν ἐπάγοντα καὶ καταστενάζει μὲν τῆς προνοίας , κριμάτων δὲ βάθος ἀποσείεται θεϊκῶν , οἷα τῷ Κυρίῳ ἐξομολογεῖσθαι μεμαθηκὼς ἐν μόνῳ τῷ ἀγαθύνεσθαι καὶ ὅταν ἐξ οὐρίας φερόμενον τὸ τοῦ βίου ἀκάτιον διακομίζῃ ἀναυαγήτως ἐκείνῳ καὶ ῥεῖα καὶ κούφως τὰ ἐφετά , ὡς αἱ νῆες μακρόθεν τὰ ἀγώγιμα . ” Οὐκοῦν καὶ τοῖς στρατηγοῖς ὀπτανόμενος , οὓς κόντους εἴπῃ τις ἂν Λατίνῃ διαλέκτῳ χρώμενος , ἐμετρίαζε τὰ χείρω τοῖς πεπονθόσιν ἐπιτάγματα ἐκεῖθεν χορηγὰ κομίζων ἀνέσεως καὶ πᾶν ἕτερον πρυτανεῦον αὐτοῖς παράκλησιν—τάχα γὰρ καὶ πέτρας ἀγελάστου ὁ ἐκείνου λόγος καθίκετο—καὶ δι᾿ αἰδοῦς καὶ μόνον ὀφθεὶς τοῖς ἀλλοφύλοις ἤγετο καὶ θώκων ὑπεξίσταντο καὶ ἡδέως αὐτοῦ ἤκουον καὶ πρὸς τὸ πραότερον καὶ χρηστότερον ἦθος μετεποιοῦντο οἷα τραῦμα φλεγμαῖνον χειρὶ κούφῃ καταλεαινόμενον ὕδατι . εἰ γὰρ καὶ ἦσαν οὗτοι ἀγχινεφεῖς μικροῦ αἰρόμενοι γαμψώνυχες ὄρνιθες καὶ βαρεῖς ἐπεποτῶντο τοῖς ὑπὸ χεῖρα τηνικαῦτα Ρωμαίοις , μετοικεσίαν αὐτοῖς εἰς Σικελίαν ἐπαπειλούμενοι , ἀλλ᾿ οὖν ἐκεῖνος τοὺς τῷ δέει περιβαμβαίνοντας καὶ δεινότερα τῶν ἐνεστώτων τὰ ἐσέπειτα ὑφορωμένους κακὰ ἐπισυνῆγέ τε καὶ διέθαλπεν , καθὰ καὶ ὄρνις ὑπὸ τὰς ἑαυτῆς περισυστέλλει πτέρυγας τὰ νεόττια , καὶ τὸ τοῦ θυμοῦ Μερραῖον τῶν κρατούντων μετήμειβε ποιοῦ τοῦ πικράζοντος ὥσπερ Μωσαϊκὸν ξύλον μέσος προσλαμβανόμενος .
Lemmas: καί τοιοῦτος μέν , ὡς ἐκ πολύς ὀλίγος εἶπον , ὁ Θεσσαλονικεύς πολιορκέω πάσχω , ὁ καί εἰς ἰδικός τις ἀποτέμνω συγγραφή καί ὁ ἱστορία εἰς ὁ πολύστιχος φακελώνω . ἐπεί δέ ὁ ἐν ὑψηλός κατοικέω καί ὁ ταπεινός ἐφοράω διακύπτω οὐρανόθεν καί οὐδείς ὁ αἰχμαλωτεύω ὁράω συνίημι ἢ ἐκζητέω θεός , ἀλλά πᾶς ἀχρειόω καί πρός ἔργον ἐκκλίνω ἄθεσμος , γιγνώσκω αὐτός μέν ἐκμυκτηρίζω ἐκτρίβω τε καί ταράσσω ὁ οἰκεῖος θυμός , ὁ δέ ὁ οἰκεῖος λαός κατοικτίζω κάκωσις καί οὗτος ἐλευθερία βραβεύω ἐν ὁ προέχω ἀκηδιάω πνεῦμα καί Καρδία μή ἐξουθενέω σύντριμμα . κολοβόω τοίνυν , ὡς οἴομαι , διά ὁ ἐκλεκτός ὁ χρονικός ὁ απευκταίος παράτασις , καί ὅσος ὁ Βαβυλώνιος διαπειλέω πρότερος οὐ ἐλεέω ὁ Σιών καί ὁ υἱός αὐτός ὁ τρυφερός καί ὁ θυγάτηρ ἐν ἀπαγωγή καί αἰχμαλωσία , οὗτος καί αὐτός ἐν ἀκαρής ἐπιφέρω · καί ἐνδοξάζομαι Κύριος ὡς οὐδέποτε ἐπί ὅς ὁ τηνικάδε καιρός ὁ οἰκέω ἔλεος θαυμαστόω , μαρτυρικόν , ὡς ἔοικα , ἐπικάμπτω λιτασμός καί εὐχή ἐπακουός γίγνομαι ὁ ὁ Θεσσαλονικεύς ἀρχιερεύς · ἦς δέ οὗτος ὁ πολύς ἐν λόγος καί ἀρετή διαβοάω ἐπαντηχέω Εὐστάθιος , ὅς καί ὁ ἀπό σύνεσις μέν ἐπιπρεπής ἀξιέπαινος καί ὁ πολυπειρία θαυμαστός τις καί ἀξιάγαστος , ὁ δέ παρά πολύς ὁ ἄλλος ἐν λόγος κρατέω καί σοφία πᾶς , ὁπόσος τε ἡμέτερος καί ὅσος ὁ θύραθεν , κρατήρ εἰμί περιχειλής ὁ οἰκεῖος ἐκεῖνος καί ἐξαίρω εἰμί χαρακτήρισμα . οὗτος γάρ συγκακουχέω ὁ οἰκεῖος ποίμνιον αἱρέω μᾶλλον ἢ ὁ μισθωτός ζηλόω , ἕ ὁ λύκος ἐρχόμενος ἐάω ὁ θρέμμα ἐκδιδράσκω , ἔξεστι μεταναστεύω ὁ πόλις , ἔτι ὁ πολέμιος προσδοκάω μηδέ περικαθίζω αὐτός , οὗτος μέν οὐδαμῶς δικαιόω , εἴπερ αὐτός συμπαραμένω πλεῖστος σῴζω μέλλω , ἐνείργω δέ ὁ πόλις ἑκών οὐ παύω συνδιαφέρω ὁ ἀλγεινός ὁ πάσχω , ὡς μέν ὁ κατά ἑαυτοῦ ὑπόδειγμα συμπείθω , ὡς δέ παραινέω , ὅσος καί πατήρ ἥμερος δῆγμα ὁ ὁ Θεός καθυποφέρω πλῆγμα καί ὁ ἐκ ὁ πατάσσω προσμένω αὖθις ἴασις . “ εἰμί γάρ καί οἶδα ” φημί “ πατάσσω πολλάκις , ἀλλά καί ἰάομαι πλειστάκις φιλέω , καί μάλιστα εἰμί πρᾶος φέρω τις καί εὐχάριστος ὁ λυπηρός καί μή πρός ὁ δριμύς οὗτος καί βάλλω ὁ αἴσθησις ἀηδίζω ἀπόστοργος ἔχω πρός ὁ ἐπάγω καί καταστενάζω μέν ὁ πρόνοια , κρίμα δέ βάθος ἀποσείω θεῖος , οἷος ὁ κύριος ἐξομολογέομαι μανθάνω ἐν μόνος ὁ ἀγαθύνω καί ὅταν ἐκ οὐρία φέρω ὁ ὁ βίος ἀκάτιον διακομίζω ἀναυαγήτως ἐκεῖνος καί ῥεῖα καί κοῦφος ὁ ἐφέτης , ὡς ὁ ναῦς μακρόθεν ὁ ἀγώγιμος . ” οὐκοῦν καί ὁ στρατηγός ὀπτάνομαι , ὅς κοντός εἶπον τις εἄν Λατῖνος διάλεκτος χράω , μετριάζω ὁ χείρων ὁ πάσχω ἐπίταγμα ἐκεῖθεν χορηγή κομίζω ἄνεσις καί πᾶς ἕτερος πρυτανεύω αὐτός παράκλησις γάρ καί πέτρα Αγελάστου ὁ ἐκεῖνος λόγος καθίκετο—καὶ διά αἰδώς καί μόνος ὁράω ὁ ἀλλόφυλος ἄγω καί θᾶκος ὑπεξίσταμαι καί ἡδύς αὐτός ἀκούω καί πρός ὁ πρᾶος καί χρηστός ἦθος μεταποιέω οἷος τραῦμα φλεγμαίνω χείρ κοῦφος καταλεαίνω ὕδωρ . εἰμί γάρ καί εἰμί οὗτος ἀγχινεφής μικρός ἀείρω γαμψῶνυξ ὄρνις καί βαρύς ποτέω ὁ ὑπό χείρ τηνικαῦτα Ῥωμαῖος , μετοικεσία αὐτός εἰς Σικελία επαπειλούμενος , ἀλλά οὖν ἐκεῖνος ὁ ὁ δήω περιβαμβαίνω καί δεινός ὁ ἐνίστημι ὁ σπένδω ὑφοράω κακός ἐπισύνειμι τε καί διαθάλπω , καθά καί ὄρνις ὑπό ὁ ἑαυτοῦ περισυστέλλω πτέρυξ ὁ νεόσσιον , καί ὁ ὁ θυμός Μερραῖον ὁ κρατέω μεταμείβω ποιέω ὁ πικράζω ὥσπερ Μωσαϊκός ξύλον μέσος προσλαμβάνω .