nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates3.58
Τοσαύτην δ' , ὡς ἐνεδίδου τὰ πράγματα , συνηθροικὼς ὁ βασιλεὺς στρατιὰν ἔγνω μὴ ἀναδύεσθαι καὶ μέλλειν εἰσέτι καθήμενος ὑπωρόφιος , ἀλλ᾿ ἐν τῷ μέρει καὶ αὐτὸς ξιφήρης ὀφθῆναι τῷ ἀποστάτῃ . στὰς τοίνυν θωρακοφόρος εἴσω τοῦ περιβόλου τῆς πόλεως , ὃν ὁ βασιλεὺς ἀνήγειρε Μανουὴλ ἔρυμα τῶν ἐν Βλαχέρναις ἀρχείων , παρεθάρρυνε λόγοις τὸ συγγενὲς καὶ τὸ παρεστὼς ἐγγύθεν ὁπλιτικὸν τοιάδε παρακελευόμενος · “ Κρεῖσσόν ἐστι δήπουθεν καὶ παρά γε θεῷ ἀνεπέγκλητον τοῦ ἐννόμως κρατοῦντος προκινδυνεύειν τοὺς ὑπ᾿ ἀρχὴν ἢ γοῦν προσρέπειν ἀνδρὶ νεωτεριστῇ καὶ κατ᾿ ἀλλήλων ἐκπολεμώσαντι τὸ ὁμόγλωττον . εἰ δέ τινες εἶεν μετακυβευομένην ἔχοντες τὴν γνώμην καὶ ἀμφιτάλαντον ἢ προσκεχηνυῖαν ὅλην τῷ ἀποστάτῃ καὶ δυσερώτως αὐτοῦ ἐξέχονται , καὶ ὃν χθὲς ὡς δεσπότην δεσμόχειρες ἐθεράπευον , τοῦτον ἀθετοῦσι σήμερον , αἴτησιν ταύτην αὐτοὺς αἰτοῦμαι δικαιοτάτην , ἐπ᾿ οἴκου ἱζάνειν μηδενὶ ἐπαρήγοντας , ἕως ἂν πολέμῳ διακριθείη τὰ πράγματα καὶ τῷ νικῶντι πρὸς τοῖς ἄλλοις ὑποπεσοῦνται , ἢ μεταχωρεῖν ἐς τὸν ἀποστάτην ἐξ αὐτῆς καὶ πρὸ τῆσδε τῆς συμπλοκῆς κἀκείνου προπολεμεῖν τε καὶ προκινδυνεύειν , ὅπως καὶ χάριν εἴσεται πλείονα τροπαίοις ἀναδηθείς . ὡς τό γε ἐμοὶ μὲν προσκολλᾶσθαι καὶ χείλεσι τιμᾶν , ἑτέρῳ δὲ προσνενευκέναι καρδίᾳ κἀκείνῳ ἀπονέμειν ἅπαν τὸ πρόθυμον , οὐκ οἶδα εἴ τις καὶ ἐπαινέσεται ἢ ὅπως ζυγοστατηθείη παρὰ θεῷ , ὃς τὰς ἐπὶ στήθους ἐννοίας ἐξετάζει φιλοδικαίως . τὸ γὰρ ἔτι τούτων χεῖρον καὶ ἀναιδέστατον οὐδὲ βαλέσθαι προάγομαι κατὰ νοῦν , τουτέστι τὸν τοῦ πολέμου καιρὸν αὐτομολίας ἐργάζεσθαι πρὸς τὸν τύραννον καὶ κακὸν καὶ τοῖς ἐκλεκτοῖς ἀνδράσι προκεῖσθαι παράδειγμα εἰς τὸ συμμεθίστασθαί σφισι καὶ προσαπαίρειν εἰς ἕτερον , ὃ κἀπὶ τοῖς ἀγεληδὸν πετομένοις πτηνοῖς ὁρῶμεν γινόμενον · ἑνὸς γὰρ ἀναπτάντος καὶ τὰ λοιπὰ ῥοιζηδὸν συνανίπτανται καὶ τῇ τοῦ ἑτέρου καταπαύσει συστέλλουσιν ἅπαντα τὸ πτερόν . ” Ταῦτα δ᾿ ἐφθέγγετο δι᾿ ὑποψίας ἔχων τὸν πρὸς πατρὸς θεῖον τὸν σεβαστοκράτορα Ἰωάννην ὡς πάλαι τε τῷ Βρανᾷ συνήθη καὶ ὀλίγῳ πρότερον τῆς ἀποστασίας γάμον υἱοῦ θύσαντα μετὰ θυγατρὸς τοῦ Βρανᾶ . ἐφ᾿ οἷς καὶ ὅσοι μὲν ἐπλήρουν τὸν τότε σύλλογον οὐ μικρῶς ἐπαθήναντο , ὁ δὲ σεβαστοκράτωρ ἅπαν ἑαυτοῦ μεθιστῶν ὕποπτον παλαμναιοτάταις ἀραῖς τοὺς κατ᾿ οἶκον ἅπαντας ἑαυτοῦ καὶ ἑαυτὸν δὴ καθυπέβαλλεν , εἰ ὅλως ἐγνώκει ποτὲ τῷ Βρανᾷ προστεθήσεσθαι · μηδὲ γὰρ οὕτως εἶναι τοῦ καθήκοντος ἀδαὴς ἢ τὸν νοῦν ὑπὸ τοῦ γήρως ἀπολωλεκέναι καὶ ἠλιθιάζειν παντάπασιν , ὡς ἀδελφόπαιδος βασιλέως καὶ ἀπὸ δόξης εἰς δόξαν μετεωρίσαντος τὸν ὕπαιθρον καὶ ἔπηλυν ἀνταλλάξασθαι δι᾿ ἀγχιστείαν παιδός , καὶ ὃν οὐκ ἴσησιν ἀκριβῶς , εἰ διανοήσαιτο δήπουθεν ἐπ᾿ αὐτῷ καὶ δράσειε τὰ χρηστότερα .
Lemmas: τοσοῦτος δέ , ὡς ἐνδίδωμι ὁ πρᾶγμα , συναθροίζω ὁ βασιλεύς στρατία γιγνώσκω μή ἀναδύνω καί μέλλω εἰσέτι κάθημαι ὑπωρόφιος , ἀλλά ἐν ὁ μέρος καί αὐτός ξιφήρης ὁράω ὁ ἀποστάτης . ἵστημι τοίνυν θωρακοφόρος εἴδομαι ὁ περίβολος ὁ πόλις , ὅς ὁ βασιλεύς ἀναγείρω Μανουήλ ἔρυμα ὁ ἐν Βλαχέρναις ἀρχεῖον , παραθαρσύνω λόγος ὁ συγγενής καί ὁ παρίστημι ἐγγύθεν ὁπλιτικός τοιόσδε παρακελεύομαι · “ κρατύς εἰμί δήπουθεν καί παρά γε θεός ἀνεπέγκλητον ὁ ἔννομος κράτος προκινδυνεύω ὁ ὑπό ἀρχή ἢ γοῦν προσρέπω ἀνήρ νεωτεριστής καί κατά ἀλλήλων ἐκπολεμόω ὁ ὁμόγλωσσος . εἰμί δέ τις ἄγω μετακυβεύω ἔχω ὁ γνώμη καί ἀμφιτάλαντος ἢ προσχάσκω ὅλος ὁ ἀποστάτης καί δυσερώτως αὐτός ἐξέχω , καί ὅς χθές ὡς δεσπότης δεσμοχειρ θεραπεύω , οὗτος ἀθετέω σήμερον , αἴτησις οὗτος αὐτός αἰτέω Δίκαιος , ἐπί οἶκος ἱζάνω μηδείς ἐπαρήγω , ἠώς εἄν πόλεμος διακρίνω ὁ πρᾶγμα καί ὁ Νίκη πρός ὁ ἄλλος ὑποπίπτω , ἢ μεταχωρέω εἰς ὁ ἀποστάτης ἐκ αὐτός καί πρό ὅδε ὁ συμπλοκή ἐκεῖνος προπολεμέω τε καί προκινδυνεύω , ὅπως καί χάρις εἶμι πλείων τρόπαιον ἀναδέω . ὡς ὁ γε ἐγώ μέν προσκολλάω καί χεῖλος τιμάω , ἕτερος δέ προσνεύω Καρδία ἐκεῖνος ἀπονέμω ἅπας ὁ πρόθυμος , οὐ οἶδα εἰμί τις καί ἐπαινέω ἢ ὅπως ζυγοστατέω παρά θεός , ὅς ὁ ἐπί στῆθος ἔννοια ἐξετάζω φιλοδικαίως . ὁ γάρ ἔτι οὗτος χείρων καί ἀναιδής οὐδέ βάλλω προάγω κατά νόος , τουτέστι ὁ ὁ πόλεμος καιρός αὐτομολία ἐργάζομαι πρός ὁ τύραννος καί κακός καί ὁ ἐκλεκτός ἀνήρ πρόκειμαι παράδειγμα εἰς ὁ συμμεθιστάω ὅς καί προσαπαίρω εἰς ἕτερος , ὅς ἐπί ὁ ἀγεληδόν πέτομαι πτηνός ὁράω γίγνομαι · εἷς γάρ ἀναπέτομαι καί ὁ λοιπάς ῥοιζηδόν συναναπίπτω καί ὁ ὁ ἕτερος κατάπαυσις συστέλλω ἅπας ὁ πτερόν . ” οὗτος δέ φθέγγομαι διά ὑποψία ἔχω ὁ πρός πατήρ θέω ὁ σεβαστοκράτωρ Ἰωάννης ὡς πάλαι τε ὁ Βρανά συνήθης καί ὀλίγος πρότερος ὁ ἀποστασία γάμος υἱός θύω1 μετά θυγάτηρ ὁ Βρανά . ἐπί ὅς καί ὅσος μέν πληρόω ὁ τότε σύλλογος οὖον μικρός παθαίνω , ὁ δέ σεβαστοκράτωρ ἅπας ἑαυτοῦ μεθίστημι ὕποπτος παλαμναῖος ἀρή ὁ κατά οἶκος ἅπας ἑαυτοῦ καί ἑαυτοῦ δή καθυποβάλλω , εἰμί ὅλως γιγνώσκω ποτέ ὁ Βρανά προστίθημι · μηδέ γάρ οὕτως εἰμί ὁ καθήκω ἀδαής ἢ ὁ νόος ὑπό ὁ γῆρας ἀπόλλυμι καί ἠλιθιάζω παντάπασι , ὡς ἀδελφόπαις βασιλεύς καί ἀπό δόξα εἰς δόξα μετεωρίζω ὁ ὕπαιθρος καί ἔπηλυς ἀνταλλάσσω διά ἀγχιστεία παῖς , καί ὅς οὐ ἴσος ἀκριβῶς , εἰμί διανοέομαι δήπουθεν ἐπί αὐτός καί δράω ὁ χρηστός .