nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis choniatis.154
“ Εἴτε γάρ ” φησι “ τοῖς ζῶσι σύνεστε , τὸν ἐφεστῶτα κίνδυνον διαδράντες καὶ ἀρίστως ἀγῶνα τὸν προκείμενον ἀεθλεύσαντες , εὑρήσετέ με καὶ ὑπὲρ δόκησιν ἀντὶ δεσπότου καὶ βασιλέως πατέρα κηδόμενον · εἴτε τὸ ζῆν καταλύσετε , πατρίδι τιμὴν καὶ κλέος αὐτοῖς ἀρνύμενοι , οὐδ᾿ οὕτως τῶν εἰς δόξαν καὶ κειμένων ὑμῶν ἀφεξοίμην , ἀλλ᾿ οὕτως εὖ διαθήσομαι τὰ κατ᾿ οἶκον καὶ τέκνα καὶ ὁμολέκτρους ὡς ζηλωτέα τοῖς ἔτι περιοῦσι καὶ μακαριστέα δοκεῖν , καὶ αὐτοῖς δὲ ὑμῖν ὑπαπιοῦσι καθ᾿ ᾅδην ἀσπάσια , εἴ τις τέως καὶ ἐν νεκροῖς αἴσθησις , μηδὲ τὸ τῆς λήθης ποτὸν ἐγχεόμενον οὐ μόνον τὴν τῶν προλαβόντων ἀπαλείφει μνήμην , ἀλλὰ καὶ τὰ κατὰ τὸν βίον ἐπιγινόμενα οὔκουν ἐς ᾅδου ἐπεισρέειν ἀφίησιν , ὅπως τοῖς θανοῦσιν εἴησαν γνώριμα . ” Πρῶτος οὖν ὁ Πουπάκης , ὡς ἔφην , τὸ σημεῖον τοῦ σταυροῦ διατυπώσας ἐν ἑαυτῷ τῆς ἀναβάσεως ἄρχεται καὶ μετ᾿ αὐτὸν οἱ Πετραλίφαι κασίγνητοι καὶ καθεξῆς ἕτεροι , ἕως πάντας ἡ κλῖμαξ ἐδέξατο . οὐδεὶς οὖν τῶν θεωμένων ἦν , ὃς ἐπὶ τῷ πραττομένῳ τούτῳ ἔργῳ οὐκ ἀνωλόλυξεν ὡς ἐπὶ καινῷ καρδιαλγήσας θεάματι , οὐδὲ δακρύων ὑποπλησθεὶς καὶ πατάξας τὸ στῆθος ἐθεοκλύτησε . καὶ ἦν γὰρ ἀληθῶς τὸ ὁρώμενον καταπλῆττον τὸν θεατὴν ὀφθαλμόν . οἱ μὲν γὰρ τοὺς θυρεοὺς ὑπὲρ κεφαλῆς ἐς τὸ ἀσφαλὲς ἀνατείναντες καὶ τὰ ξίφη σπασάμενοι τοῖς ἐκ τοῦ φρουρίου προσηγγικότες ἐκθύμως διημιλλῶντο , οἱ δὲ πάσαις κατ᾿ αὐτῶν ἐχρῶντο βολαῖς καὶ λίθους ἀπερρίπτουν χειροπληθεῖς . ἀλλ᾿ οὐδὲν ἤνυον · οὗτοι γάρ , ὅσα καὶ ἄκμονες ῥαϊστῆρσι , παντοίοις τυπτόμενοι βλήμασιν ἀκάμαντες ἦσαν καὶ ἀπερίτρεπτοι καὶ τὴν ἰσχὺν ἀνένδοτοι κἀπὶ τοῖς παροῦσι δεινοῖς ἀκατάπληκτοι . κἂν κάλλιστον εἰλήφει τέλος τὰ τοῦ ἀγῶνος τοῦδε καὶ Ρωμαίοις ἐγεγόνει πάνυ κυδαντικά , νῦν δὲ ἀλλ᾿ ἡ ταῖς τῶν πράξεων μεγίσταις ἐπεισερχομένη ἀγεννὴς περίπτωσις καὶ τὸ ἄγαν ἀεί πως παρακολούουσα , ἀρχὴν ἀρίστην ὑποθεῖσα τῷ ἔργῳ καὶ τῇ προθέσει κατὰ βραχὺ ὑποθάλπουσα , περὶ τὸ πέρας ἠγνωμόνησε τὸ ἐπέραστον . ἤδη γὰρ τοῦ Πουπάκη τῆς κλίμακος ἀποβάντος καὶ τὼ πόδε ταῖς πέτραις ἐνερείσαντος , ὅθεν καὶ τοῖς ἐκ τῶν τειχῶν διεφέρετο , ἡ κλῖμαξ ἀποκαυλίζεται . καὶ οἱ μὲν ἄλλοι πάντες κύμβαχοι ἐπὶ βρεχμόν τε καὶ ὤμους ἐλεεινὸν ἐπανετρέποντο θέαμα καὶ ἄπιστος ὄψις οἰκτίρμοσιν ὀφθαλμοῖς , καὶ κακῶς παραπώλλυντο τοῖς τῶν κυμάτων διαύλοις φερόμενοι καὶ πέτραις καὶ νηῶν προσαρασσόμενοι καταστρώμασι κἀκ τῶν ὑψόθεν λίθοις καταχωννύμενοι , ὡς βραχεῖς ἀπ᾿ ἐκείνων δὴ τῶν πολλῶν τὸν κίνδυνον διεκφυγεῖν · ὁ δέ γε Πουπάκης τοὺς ἐν τοῖς τείχεσι διασοβήσας καὶ πυλίδα ἀναπεπταμένην εὑρὼν δι᾿ αὐτῆς ἐξέθορεν εἰς τὸ στράτευμα . καὶ ἦν τοῦτο οὐ Ρωμαίοις μόνον καὶ βασιλεῖ δι᾿ ἐκπλήξεως , ἀλλὰ καὶ τοῖς ὑπεναντίοις αὐτοῖς διὰ θαύματος , οἳ καὶ τὸ ἀπάνθρωπον ὀνειδισθέντες καὶ τὸ τῆς γνώμης ἀνήμερον ἐπεγκληθέντες , οἷς καταλιθοῦντες ἦσαν τοὺς ἀνατραπέντας ἐκ τῆς κλίμακος , ἀπέσχοντο τοῦ δρᾶν οὑτωσί , τοὺς ἄνδρας αἰδεσθέντες τῆς γενναιότητος .
Lemmas: “ εἴτε γάρ ” φημί “ ὁ ζῶ σύνειμι , ὁ ἐφίστημι κίνδυνος διαδιδράσκω καί Ἀρίστως ἀγών ὁ πρόκειμαι ἀεθλεύω , εὑρίσκω ἐγώ καί ὑπέρ δόκησις ἀντί δεσπότης καί βασιλεύς πατήρ κήδω · εἴτε ὁ ζῶ καταλύω , πατρίς τιμή καί κλέος αὐτός ἄρνυμαι , οὐδέ οὕτως ὁ εἰς δόξα καί κεῖμαι σύ ἀπέχω , ἀλλά οὕτως εὕω διατίθημι ὁ κατά οἶκος καί τέκνον καί ὁμόλεκτρος ὡς ζηλωτέος ὁ ἔτι περίειμι καί μακαριστέος δοκέω , καί αὐτός δέ σύ ὑπάπειμι κατά ᾍδης ἀσπάσιος , εἰμί τις τέως καί ἐν νεκρός αἴσθησις , μηδέ ὁ ὁ λήθη ποτόν ἐγχέω οὖον μόνος ὁ ὁ προλαμβάνω ἀπαλείφω μνήμη , ἀλλά καί ὁ κατά ὁ βίος ἐπιγίγνομαι οὔκουν εἰς ᾍδης ἐπεισρέω ἀφίημι , ὅπως ὁ θνῄσκω εἰμί γνώριμος . ” Πρῶτος οὖν ὁ Πουπάκης , ὡς φημί , ὁ σημεῖον ὁ σταυρός διατυπόω ἐν ἑαυτοῦ ὁ ἀνάβασις ἄρχω καί μετά αὐτός ὁ Πετραλίφη κασίγνητος καί καθεξῆς ἕτερος , ἠώς πᾶς ὁ κλῖμαξ δέχομαι . οὐδείς οὖν ὁ θεάομαι εἰμί , ὅς ἐπί ὁ πράσσω οὗτος ἔργον οὐ ἀνολολύζω ὡς ἐπί καινός καρδιαλγέω θέαμα , οὐδέ δάκρυ ὑποπίμπλημι καί πατάσσω ὁ στῆθος θεοκλυτέω . καί εἰμί γάρ ἀληθής ὁ ὁράω καταπλήσσω ὁ θεατής ὀφθαλμός . ὁ μέν γάρ ὁ θυρεός ὑπέρ κεφαλή εἰς ὁ ἀσφαλής ἀνατείνω καί ὁ ξίφος σπάω ὁ ἐκ ὁ φρούριον προσάγω ἔκθυμος διαμιλλάομαι , ὁ δέ πᾶς κατά αὐτός χράω βολή καί λίθος ἀπορρίπτω χειροπληθής . ἀλλά οὐδείς ἀνύω · οὗτος γάρ , ὅσος καί ἄκμων ῥαιστήρ , παντοῖος τύπτω βλῆμα ἀκάμας εἰμί καί ἀπερίτρεπτος καί ὁ ἰσχύς ἀνένδοτος ἐπί ὁ πάρειμι δεινός ἀκατάπληκτος . κἀν καλῶς λαμβάνω τέλος ὁ ὁ ἀγών ὅδε καί Ῥωμαῖος γίγνομαι πάνυ κυδαντικος , νῦν δέ ἀλλά ὁ ὁ ὁ πρᾶξις μέγας ἐπεισέρχομαι ἀγεννής περίπτωσις καί ὁ ἄγαν ἀεί πως παρακολούω , ἀρχή ἀγαθός ὑποτίθημι ὁ ἔργον καί ὁ πρόθεσις κατά βραχύς ὑποθάλπω , περί ὁ πέρας ἀγνωμονέω ὁ ἐπέραστος . ἤδη γάρ ὁ Πουπάκη ὁ κλῖμαξ ἀποβαίνω καί ὁ πούς ὁ πέτρα ἐνερείδω , ὅθεν καί ὁ ἐκ ὁ τεῖχος διαφέρω , ὁ κλῖμαξ ἀποκαυλίζω . καί ὁ μέν ἄλλος πᾶς κύμβαχος ἐπί βρεχμός τε καί ὦμος ἐλεεινός ἐπανατρέπω θέαμα καί ἄπιστος ὄψις οἰκτίρμων ὀφθαλμός , καί κακῶς παραπόλλυμι ὁ ὁ κῦμα δίαυλος φέρω καί πέτρα καί ναός προσαράσσω κατάστρωμα ἐκ ὁ ὑψόθεν λίθος καταχώννυμι , ὡς βραχύς ἀπό ἐκεῖνος δή ὁ πολύς ὁ κίνδυνος διεκφεύγω · ὁ δέ γε Πουπάκης ὁ ἐν ὁ τεῖχος διασοβέω καί πυλίς ἀναπετάννυμι εὑρίσκω διά αὐτός ἐκθρῴσκω εἰς ὁ στράτευμα . καί εἰμί οὗτος οὖον Ῥωμαῖος μόνος καί βασιλεύς διά ἔκπληξις , ἀλλά καί ὁ ὑπεναντίος αὐτός διά θαῦμα , ἕ καί ὁ ἀπάνθρωπος ὀνειδίζω καί ὁ ὁ γνώμη ἀνήμερος ἐπεγκαλέω , ὅς καταλιθόω εἰμί ὁ ἀνατρέπω ἐκ ὁ κλῖμαξ , ἀπέχω ὁ δράω οὕτως , ὁ ἀνήρ αἰδέομαι ὁ γενναιότης .