nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates5.104
Τοιαῦτα δ᾿ ἦν τὰ ὑπὸ Σκυθῶν καὶ Βλάχων ἐν ταῖς τότε διαπραχθέντα ἐπιδρομαῖς , ὁποῖα οὖς οὐκ ἤκουσεν , οὔτε ὀφθαλμὸς ἑώρακε πώποτε , οὔτε μὴν ἐπὶ καρδίαν τινὸς ἀναβέβηκε . πόλεις μέγισται πρὶν καὶ περίπυστοι , μυριάνθρωποι κωμοπόλεις , ἀξιοθέατοι ἀγροὶ καὶ λειμῶνες καλλιφύτευτοι , παράδεισοι εὐθαλεῖς ἀειρρύτοις νάμασιν ἀγλαόκαρποι , ὑψόροφοι δόμοι καὶ οἰκήσεις περίβλεπτοι ἐς ὑπερβολὴν πεφιλοτεχνημέναι καὶ χρώμασι πολυειδέσι διηνθισμέναι , παντοδαπαί τε χάριτες βαλανείων καὶ καρποβριθεῖς ἡμερίδες καὶ λήϊα τῷ σίτῳ ἀκμάζοντα καὶ ἄλλ᾿ ἕτερα μυρία , ὁπόσα φύουσιν ὧραι καὶ τὸν ἥμερον βίον ἀγάλλουσι καὶ τιθέασιν ἐπιτερπὲς καὶ πάσαις χάρισι περιστεφὲς καὶ πολυάρατον τὸ περίγειον , ταῦτα δὴ πάντα ἔρημα ἀνθρώπων ὁρώμενα ἐχίνοις μόνοις καὶ θηρίοις οἰκήσιμα ἦν . εἶπεν ἄν τις ἐπιστὰς ἐκείνοις καὶ πλεῖστα κοψάμενος καὶ δάκρυ χεάμενος καὶ κόνιν πασάμενος καταστροφὴν ὁρᾶν τοῦ παντός , ἢ γοῦν τῶν ὄντων ἑτέραν παραγωγήν , καθ᾿ ἣν ὁ μὲν θεὸς ἀπεφαίνετο χόρτον καὶ βοτάνην καὶ σπεῖρον σπέρμα κατὰ γένος τε καὶ καθ᾿ ὁμοιότητα ἐκ τῶν λαγόνων τῆς γῆς ἀναδίδοσθαι , ὁ δ᾿ ἄνθρωπος οὔπω ἦν ὁ τούτοις χρησόμενος . πόθεν ἂν ἐπλούτησα γλῶτταν εἰς τοσούτων κακῶν διαρκῆ φιλότιμον ἀπαρίθμησιν ἢ φωνῆς μέγεθος διαπεμπούσης τοῖς πόρρωθεν τὰ γραφόμενα ; Ὡς δυστυχὴς ἐγὼ συγγραφεύς , οἵοις κακοῖς ἐταμιευόμην , οἵοις ἐμοῖς τε καὶ τῶν φυλετῶν δυσπραγήμασι τὸν λόγον χαρίζομαι . τίς γὰρ ἂν καὶ σχοίη ὅλως ὑπενεγκεῖν τοιαῦτα θεώμενος τρόπαια πρὸς τῶν πολεμίων ἀνεγειρόμενα ; οἱ μὲν γὰρ πάλαι ταῖς μάχαις κρατοῦντες , ἀνθρώπινα φρονοῦντες , οὐδ᾿ ἀθάνατα τὰ μίση τηρεῖν δοκιμάζοντες , διὰ ξύλων καὶ βραχέων λίθων ἀνίστων τὰ τρόπαια , ὅπως ὀλίγον χρόνον διαμεμενηκότα παρέρχηται , ὡς μηδὲ φιλίας ὑπομνήματα ὄντα , ἀλλ᾿ ἔχθρας καὶ προχύσεως αἱμάτων ἐμπυρεύματα . νυνὶ δὲ πόλεων κατασκαφαὶ καὶ τοῦ παντὸς ἀφανίσεις δείγματα τῆς νίκης πρὸς τῶν βαρβάρων ἐξεύρηται , οἷς θεόθεν εἰς μαστίγωσιν ἐκδεδόμεθα . οὐκ ἀνεχόμενοι δέ , εἰ μὴ καὶ τὸν κολοφῶνα τῶν ἀτοπημάτων προσεπιθήσουσι καὶ προσεπαγάγωσι τὰ παλαμναιότατα , καί γε τῶν Ρωμαίων τινὰς συγκατέχωσαν ζῶντας τοῖς φυσικῷ μόρῳ ἢ καὶ νόμῳ πολεμίῳ καταστρέψασι τὸ ζῆν ὁμοφύλοις ἐκείνοις , συνεντυμβεύσαντές σφισιν ἱππάρια δρομικά , οἷς ἐπεκάθηντο , καὶ τόξα κερουλκὰ καὶ ἀμφήκη φάσγανα , μὴ ὄντος λυτρουμένου μηδὲ σώζοντος . οὕτω παρὰ βαρβάροις οὐ φειδώ τις καὶ συστολὴ τῶν ἀνομοίων τῇ φύσει πράξεων .
Lemmas: τοιοῦτος δέ εἰμί ὁ ὑπό Σκύθης καί Βλάχος ἐν ὁ τότε διαπράσσω ἐπιδρομή , ὁποῖος οὖς οὐ ἀκούω , οὔτε ὀφθαλμός ὁράω πώποτε , οὔτε μήv ἐπί Καρδία τις ἀναβαίνω . πόλις μέγας πρίν καί περίπυστος , μυριανθρωπος κωμόπολις , ἀξιοθέατος ἀγρός καί λειμών καλλιφύτευτος , παράδεισος εὐθαλής ἀείρυτος νᾶμα ἀγλαόκαρπος , ὑψόροφος δόμος καί οἰκέω περίβλεπτος εἰς ὑπερβολή φιλοτεχνέω καί χρῶμα πολυειδής διανθίζω , παντοδαπός τε χάρις βαλανεῖον καί καρποβριθής ἡμερίς καί λήϊον ὁ σῖτος ἀκμάζω καί ἄλλος ἕτερος μυρίος , ὁπόσος φύω ὥρα καί ὁ ἥμερος βίος ἀγάλλω καί τίθημι ἐπιτερπής καί πᾶς χάρις περιστεφής καί πολυάρατος ὁ περίγειον , οὗτος δή πᾶς ἐρῆμος ἄνθρωπος ὁράω ἐχῖνος μόνος καί θηρίον οἰκήσιμος εἰμί . εἶπον ἄν τις ἐφίστημι ἐκεῖνος καί πλεῖστος κόπτω καί δάκρυ χέω καί κόνις πάσσω καταστροφή ὁράω ὁ πᾶς , ἢ γοῦν ὁ εἰμί ἕτερος παραγωγή , κατά ὅς ὁ μέν θεός ἀποφαίνω χόρτος καί βοτάνη καί σπείρω σπέρμα κατά γένος τε καί κατά ὁμοιότης ἐκ ὁ λαγών ὁ γῆ ἀναδίδωμι , ὁ δέ ἄνθρωπος οὔπω εἰμί ὁ οὗτος χράω . πόθεν εἄν πλουτέω γλῶσσα εἰς τοσοῦτος κακός διαρκής φιλότιμος ἀπαρίθμησις ἢ φωνή μέγεθος διαπέμπω ὁ πόρρωθεν ὁ γράφω ; ὡς δυστυχής ἐγώ συγγραφεύς , οἷος κακός ταμιεύω , οἷος ἐμέω τε καί ὁ φυλέτης δυσπραγήμασι ὁ λόγος χαρίζομαι . τίς γάρ εἄν καί ἔχω ὅλως ὑποφέρω τοιοῦτος θεάομαι τρόπαιον πρός ὁ πολέμιος ἀνεγείρω ; ὁ μέν γάρ πάλαι ὁ μάχη κράτος , ἀνθρώπινος φρονέω , οὐδέ ἀθάνατος ὁ μισέω τηρέω δοκιμάζω , διά ξύλον καί βραχύς λίθος ἀνίστημι ὁ τρόπαιον , ὅπως ὀλίγος χρόνος διαμένω παρέρχομαι , ὡς μηδέ φίλιος ὑπόμνημα εἰμί , ἀλλά ἔχθρα καί πρόχυσις αἷμα ἐμπύρευμα . νυνί δέ πόλις κατασκαφή καί ὁ πᾶς ἀφάνισις δεῖγμα ὁ Νίκη πρός ὁ βάρβαρος ἐξευρίσκω , ὅς θεόθεν εἰς μαστίγωσις ἐκδίδωμι . οὐ ἀνέχω δέ , εἰμί μή καί ὁ κολοφών ὁ ἀτόπημα προσεπιτίθημι καί προσεπάγω ὁ παλαμναῖος , καί γε ὁ Ῥωμαῖος τις συγκατέχω ζῶ ὁ φυσικός μόρον ἢ καί νόμος πολέμιος καταστρέφω ὁ ζῶ ὁμόφυλος ἐκεῖνος , συνεντυμβεύω σφεῖς ίππος δρομικός , ὅς ἔφημαι , καί τόξον κερουλκός καί ἀμφήκης φάσγανον , μή εἰμί λυτρόω μηδέ σῴζω . οὗτος παρά βάρβαρος οὖον φειδώ τις καί συστολή ὁ ἀνόμοιος ὁ φύσις πρᾶξις .