nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates2.177
Καὶ οἱ μὲν τοιαῦτα ἐφθέγγοντο , ὁ δὲ δριμέως τὸ περὶ ἐκεῖνον σύμπαν περιβλεψάμενος στενάξας εἶπε βαθὺ ὡς “ οὐδὲν τοῖς βασιλεῦσιν ἀδιόρθωτον , οὐδ᾿ ἔστι τι τῶν πλημμελῶς γινομένων , ὃ τὴν ἰσχὺν αὐτῶν ὑπερπέπαικεν . ἐβλακεύοντο τοίνυν , ὡς ἔοικεν , οἱ πρότερον αὐτοκράτορες ἢ ἐπλάττοντο τὸν ἐπὶ τοῖς κακίστοις ἀχθόμενον . εἰ γὰρ ἀληθῶς ἠβούλοντο στῆναί ποτε τὰ βιοφθόρα καὶ παρρησίαν ἄγειν ὁπόσα τὴν εὐνομίαν συνίστησι , παρηγκωνίσαντο ἂν τὸ ἐν τοῖς γράμμασιν ἐρυθρὸν καὶ τὸν χάρτην ὡς οὐδὲν ὀνησιφόρον παραβλεψάμενοι ἐβάλοντο ἂν κατὰ νοῦν , ὡς αἵμασι πενθοῦσιν , ἀλλ᾿ οὐχὶ δάκρυσιν ἐπιστένουσιν οἱ σπιλάδων καὶ ὑφάλων τραχυτέρους εὑρίσκοντες παρ᾿ οἷς αἱ νῆες αὐτῶν ἐκβράσσονται ὑπὸ κλύδωνος , καὶ κατ᾿ αὐτῶν ἐχρήσαντο ἂν τῷ ξίφει μὴ φορουμένῳ μάτην μηδὲ εἰκῇ καὶ ἔβαλον ἂν εἰς κεφαλὰς ἀνόμων θάνατον . νῦν δ' , ὡς πέπεισμαι , γράφοντες αὐτόχρημα πονηρίαν ἔγραφον κἀπὶ τοῖς ἄλλων κακοῖς οὐκ ἐπαινετῶς ἐπιδεικνύμενοι τὸ μακρόθυμον τοῖς πάσχουσι συνεπετίθεντο καὶ αὐτοὶ καὶ ἐπεκράτυνον μᾶλλον τὰ οὐκ ἐπαινετέα ἔθιμα , οἷς τὴν τούτων διόρθωσιν ἑκόντες ἐκπεριίσταντο . ” Ταῦτ᾿ εἰρηκὼς “ ἄνδρες , ” προσεπῆγεν “ οἳ καθ᾿ αἷμά μοι προσῳκείωσθε καὶ ὅσοις ἡ πρὸς ἐμὲ πίστις εὔνοιαν ἐπεβράβευσε , καὶ τὸ περιεστηκὸς δὲ λοιπόν , ὅσον τε εἰς γερουσίαν ἐγκέκριται καὶ ὅσον ἐς τὸ ἄλλως ὑπουργικὸν τῇ βασιλείᾳ Ρωμαίων ἀποκεκλήρωται , ἀκούσατέ μου , ἀκούσατε . φθέγξομαι γὰρ οὐχ ὅσαπερ ἀὴρ διαφορήσει ἀτέλεστα , ἀλλ᾿ ὁπόσα εἰ μὴ τὸν εἰκότα χρόνον ἐπ᾿ ἔργον ἐκβήσονται , τὸν μὲν τὸ ποιητέον ἐμὲ διακελευόμενον ἐκμήνωσιν εἰς ὀργήν , ἡ δὲ βαρεῖά τις καὶ δυσύποιστος ἐπενσκήψει τοῖς παρὰ τὰ διατεταγμένα μοι πράττουσι καὶ ἀρχικῶν οὐκ ἐμπαζομένοις ὅλως φωνῶν . χρεὼν μὲν οὖν καὶ τἆλλα τὰ κοινοβλαβῆ καὶ κηρεσιφόρα Ρωμαίοις παύσασθαι καὶ ἔστωσαν εἰδότες οἱ τὸν πλεονέκτην βίον μεταδιώκοντες , ὡς εἰ μὴ λήξουσιν ἐθελονταὶ τῆς τῶν ἀλλοτρίων ἐφέσεως , καὶ τὰ οἰκεῖα προσαπολέσουσι καὶ τοῖς τῶν πενήτων ἐκφυσηθήσονται στεναγμοῖς , ὥσπερ ἐν σφοδρᾷ λαίλαπι χοῦς ἀπὸ προσώπου γῆς ἐκριπίζεται , μάλιστα δὲ τὸ ταῖς ναυσὶν ἐπιτίθεσθαι καὶ διαρπάζειν τοὺς φόρτους , ἐνίοτε δὲ καὶ αὐτὰς κατατεμαχίζειν τε καὶ ἀπογομφοῦν . εἴ τις τοίνυν ὑμῶν ἀρχὴν ἐκ τοῦ ἡμετέρου κράτους χειρίζει , εἴ τις ἀκινήτων παραλίων κύριος , καταρτισάτω πρότερον ἑαυτόν , εἶτα καὶ τὸ ὑπήκοον εἰς δέος τὸ τοῦ Θεοῦ καὶ τῆς ἐμῆς βασιλείας ὑποστολὴν καὶ αἰδῶ , ἢ μὴν ἐκ τῆς ψυχῆς ἐκζητηθήσεται πολλαπλάσιον τὸ ἀδίκημα τοῦ τὴν ἐπαρχίαν διέποντος ἢ τὸν ἀγρὸν κατέχοντος , κἂν εἴη αὐτὸς μὲν ἀθῶος χερσὶ καὶ καθαρὸς τῇ καρδίᾳ , οἱ δ᾿ ὑποδρηστεύοντες ἐκείνῳ τὴν ἄθεσμον πρᾶξιν ἀποτελέσωσι . λοιμοῦ γὰρ μαστιγουμένου κυρίου τὸ ὑπὸ χεῖρα νοῦν οἴσει · καὶ ὥσπερ ἐξομοιοῦσθαι τῷ ἄρχοντι φιλεῖ τὸ ἀρχόμενον προτέρῳ δρῶντι τὰ μὴ ἐπαινετὰ ἐφεπόμενον , οὕτω καὶ μαστιζομένῳ καὶ ἀναγκαστῶς μεταμανθάνοντι τὸ κοινῇ συνοῖσον ἐφέψεται τὸ ὑπήκοον κατὰ πόδας , ὅσα καὶ μητρὶ παῖς .
Lemmas: καί ὁ μέν τοιοῦτος φθέγγομαι , ὁ δέ δριμύς ὁ περί ἐκεῖνος σύμπας περιβλέπω στενάζω εἶπον βαθύς ὡς “ οὐδείς ὁ βασιλεύς ἀδιόρθωτος , οὐδέ εἰμί τίς ὁ πλημμελής γίγνομαι , ὅς ὁ ἰσχύς αὐτός ὑπερπαίω . βλακεύω τοίνυν , ὡς ἔοικα , ὁ πρότερος αὐτοκράτωρ ἢ πλάσσω ὁ ἐπί ὁ κακός ἄχθομαι . εἰμί γάρ ἀληθής βούλομαι ἵστημι ποτός ὁ βιοφθόρος καί παρρησία ἄγω ὁπόσος ὁ εὐνομία συνίστημι , παραγκωνίζω εἄν ὁ ἐν ὁ γράμμα ἐρυθρός καί ὁ χάρτης ὡς οὐδείς Ὀνησιφόρον παραβλέπω βάλλω εἄν κατά νόος , ὡς αἷμα πενθέω , ἀλλά οὐ δάκρυ ἐπιστένω ὁ σπιλάς καί ὕφαλος τραχύς εὑρίσκω παρά ὅς ὁ ναῦς αὐτός ἐκβράσσω ὑπό κλύδων , καί κατά αὐτός χράω εἄν ὁ ξίφος μή φορέω μάτην μηδέ εἰκῇ καί βάλλω εἄν εἰς κεφαλή ἄνομος θάνατος . νῦν δέ , ὡς πείθω , γράφω αὐτόχρημα πονηρία γράφω ἐπί ὁ ἄλλος κακός οὐ ἐπαινετός ἐπιδείκνυμι ὁ μακρόθυμος ὁ πάσχω συνεπιτίθημι καί αὐτός καί ἐπικρατύνω μᾶλλον ὁ οὐ ἐπαινετέον ἔθιμος , ὅς ὁ οὗτος διόρθωσις ἑκών εκπεριιστημι . ” ταῦτα ἐρῶ “ ἀνήρ , ” προσεπάγω “ ἕ κατά αἷμα ἐγώ προσοικέω καί ὅσος ὁ πρός ἐγώ πίστις εὔνοια ἐπιβραβεύω , καί ὁ περιίστημι δέ λοιπός , ὅσος τε εἰς γερουσία ἐγκρίνω καί ὅσος εἰς ὁ ἄλλως ὑπουργικός ὁ βασίλεια Ῥωμαῖος ἀποκληρόω , ἀκούω ἐγώ , ἀκούω . φθέγγομαι γάρ οὐ ὅσος ἀήρ διαφόρησις ἀτέλεστος , ἀλλά ὁπόσος εἰμί μή ὁ εἰκός χρόνος ἐπί ἔργον ἐκβαίνω , ὁ μέν ὁ ποιητέος ἐγώ διακελεύομαι ἐκμαίνω εἰς ὀργή , ὁ δέ βαρύς τις καί δυσύποιστος ἐπισκήπτω ὁ παρά ὁ διατάσσω ἐγώ πράσσω καί ἀρχικός οὐ ἐμπάζομαι ὅλως φωνή . χρεὼν μέν οὖν καί ἄλλος ὁ κοινοβλαβής καί κηρεσιφόρος Ῥωμαῖος παύω καί εἰμί οἶδα ὁ ὁ πλεονέκτης βίος μεταδιώκω , ὡς εἰμί μή λήγω ἐθελοντής ὁ ὁ ἀλλότριος ἔφεσις , καί ὁ οἰκεῖος προσαπολύω καί ὁ ὁ πένης ἐκφυσάω στεναγμός , ὥσπερ ἐν σφοδρός λαῖλαψ χοῦς ἀπό πρόσωπον γῆ ἐκριπίζω , μάλιστα δέ ὁ ὁ ναῦς ἐπιτίθημι καί διαρπάζω ὁ φόρτος , ἐνίοτε δέ καί αὐτός κατατεμαχίζω τε καί ἀπογομφόω . εἰμί τις τοίνυν σύ ἀρχή ἐκ ὁ ἡμέτερος κράτος χειρίζω , εἰμί τις ἀκίνητος παράλιος κύριος , καταρτίζω πρότερος ἑαυτοῦ , εἶτα καί ὁ ὑπήκοος εἰς δέος ὁ ὁ Θεός καί ὁ ἐμός βασίλεια ὑποστολή καί αἰδώς , ἢ μήv ἐκ ὁ Ψυχή ἐκζητέω πολλαπλάσιον ὁ ἀδίκημα ὁ ὁ ἐπαρχία διέπω ἢ ὁ ἀγρός κατέχω , κἀν εἰμί αὐτός μέν ἀθῶος χείρ καί καθαρός ὁ Καρδία , ὁ δέ ὑποδρηστεύω ἐκεῖνος ὁ ἄθεσμος πρᾶξις ἀποτελέω . λοιμός γάρ μαστιγόω κύριος ὁ ὑπό χείρ νόος φέρω · καί ὥσπερ ἐξομοιόω ὁ ἄρχω φιλέω ὁ ἄρχω πρότερος δράω ὁ μή ἐπαινετός ἐφέπω , οὗτος καί μαστίζω καί ἀναγκαστός μεταμανθάνω ὁ κοινός συμφέρω ἐφέπω ὁ ὑπήκοος κατά πούς , ὅσος καί μήτηρ παῖς .