ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis choniatis.438
Μετὰ βραχὺ δὲ τοῦ πατριάρχου εἰς θέαν ἐκείνου ἐληλυθότος καὶ κατεπᾴσαντος τὰ εἰκότα , τοῦ τε θυμοῦ ἔληξε καὶ τῷ Εὐσταθίῳ συγγνώμην παρέσχετο ἐφ᾿ οἷς παρεφθέγξατο ἐνδεδωκὼς αὐτῷ ὅσα ᾑρεῖτο ἀπολογήσασθαι , τελευταῖον δὲ καὶ αὐτὸς ἐπειπὼν ὡς “ δεῖ σε σοφὸν ὄντα μὴ αἰσχρορρήμονα δείκνυσθαι , μηδὲ θρασυστομεῖν παρακαίρια . ” Ἐπὶ δὲ τούτοις εἰς κοινὴν δοθέντος ἀκρόασιν τοῦ περὶ τοῦ δόγματος τόμου καὶ πάντων ἐπαινεσάντων τὰ γεγραμμένα ὡς εὐσεβῶς ὀρθοτομηθέντα καὶ περιχαρῶς ἐν αὐτῷ ὑπογράψαι καταθεμένων , ὁ σύλλογος διελέλυτο . καὶ οἱ μὲν ἀπῄεσαν ἀγαλλόμενοι ὡς τῇ οἰκείᾳ ἐνστάσει τὸν βασιλέα νενικηκότες , ὁ δὲ ἔχαιρεν ὡς τῇ ἑαυτοῦ καθυποκλίνας τούτους βουλῇ καὶ σχὼν διὰ βραχυλογίας οὗπερ διὰ τοῦ πολυστίχου προτέρου τόμου οὐδαμῶς ἐφίκετο .
Lemmas: μετά βραχύς δέ ὁ πατριάρχης εἰς θέα ἐκεῖνος ἔρχομαι καί καταπίπτω ὁ εἰκός , ὁ τε θυμός λήγω καί ὁ Εὐστάθιος συγγνώμη παρέχω ἐπί ὅς παραφθέγγομαι ἐνδίδωμι αὐτός ὅσος αἱρέω ἀπολογέομαι , τελευταῖος δέ καί αὐτός ἐπιλέγω ὡς “ δεῖ σύ σοφός εἰμί μή αἰσχρορρήμων δείκνυμι , μηδέ θρασυστομέω παρακαίριος . ” ἐπί δέ οὗτος εἰς κοινός δίδωμι ἀκρόασις ὁ περί ὁ δόγμα τόμος καί πᾶς ἐπαινέω ὁ γράφω ὡς εὐσεβής ὀρθοτομέω καί περιχαρῶς ἐν αὐτός ὑπογράφω κατατίθημι , ὁ σύλλογος διαλύω . καί ὁ μέν ἄπειμι ἀγάλλω ὡς ὁ οἰκεῖος ἔνστασις ὁ βασιλεύς νικάω , ὁ δέ χαίρω ὡς ὁ ἑαυτοῦ καθυποκλίνω οὗτος βουλή καί ἔχω διά βραχυλογία ὅσπερ διά ὁ πολύστιχος πρότερος τόμος οὐδαμῶς ἐφικνέομαι .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis choniatis.439
Κατὰ δὲ τὴν μετ᾿ ἐκείνην ἡμέραν εἰς τὴν πατριαρχικὴν ἑστίαν ἡ σύνοδος ἀθροισθεῖσα , ὅπως κατὰ τὰ συμφωνηθέντα δράσωσιν ( ἅμα γὰρ ἕῳ παρῆσαν οἱ ἐκ βασιλέως αὐτοὺς εἰς ἕνα ἀθροισμὸν ξυναγείροντες ) , οἱ δ᾿ οὐκέτ᾿ ἦσαν αὐτοί , ἀλλ᾿ ἀνένευον πάντες πάλιν καὶ ἀπεπήδων ὡς τῇ ὑπηγορευμένῃ γραφῇ καὶ ἔτι ἐγκειμένων ἐπιληψίμων ῥημάτων τινῶν καὶ ἤθελον καὶ ταῦτα ὀβελισθῆναι καὶ ἕτερα ἐντεθῆναι τῷ ὀρθῷ κατὰ μηδέν τι προσιστάμενα δόγματι . ἦν οὖν αὖθις παροξυνόμενος ὁ κρατῶν καὶ ὡς ἀνοηταίνουσι καθαρῶς ἐπεγκαλῶν τὸ τῆς γνώμης ἄστατον καὶ ἀγχίστροφον . ὀψὲ δὲ καὶ μόλις συνήλθοσαν , ἵνα τὸ μὲν ἀνάθεμα τῷ θεῷ τοῦ Μωάμετ τῶν κατηχητικῶν βιβλίων ἀπαλιφῇ , ἐγγραφῇ δὲ ἀνάθεμα τῷ Μωάμετ καὶ πάσῃ τῇ αὐτοῦ διδαχῇ . καὶ τοῦτο δογματίσαντες καὶ κυρώσαντες τῶν πολλῶν ἐκείνων συνόδων καὶ συλλόγων ἔληξαν .
Lemmas: κατά δέ ὁ μετά ἐκεῖνος ἡμέρα εἰς ὁ πατριαρχικός ἑστία ὁ σύνοδος ἀθροίζω , ὅπως κατά ὁ συμφωνέω δράω ( ἅμα γάρ ἠώς πάρειμι ὁ ἐκ βασιλεύς αὐτός εἰς εἷς ἀθροισμός συναγείρω ) , ὁ δέ οὐκέτι εἰμί αὐτός , ἀλλά ἀνανεύω πᾶς πάλιν καί ἀποπηδάω ὡς ὁ ὑπαγορεύω γράφω καί ἔτι ἔγκειμαι επιλήψιμος ῥῆμα τις καί ἐθέλω καί οὗτος ὀβελίζω καί ἕτερος ἐντίθημι ὁ ὀρθός κατά μηδείς τίς προσίστημι δόγμα . εἰμί οὖν αὖθις παροξύνω ὁ κράτος καί ὡς ἀνοηταίνω καθαρός ἐπεγκαλέω ὁ ὁ γνώμη ἄστατος καί ἀγχίστροφος . ὀψέ δέ καί μόλις συνέρχομαι , ἵνα ὁ μέν ἀνάθεμα ὁ θεός ὁ Μουάμεδ ὁ κατηχητικός βιβλίον ἀπαλείφω , ἐγγράφω δέ ἀνάθεμα ὁ Μουάμεδ καί πᾶς ὁ αὐτός διδαχή . καί οὗτος δογματίζω καί κυρόω ὁ πολύς ἐκεῖνος σύνοδος καί σύλλογος λήγω .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis choniatis.442
Ἀλλ᾿ ὅπερ ἔλεγον , ἐπειδὴ τὰ τῆς νόσου ἐπέτεινε , παραβόλως βαλανείῳ ἐχρήσατο καὶ γνοὺς ἔτι πλέον ἐντεῦθεν τὰς τοῦ ζῆν ἀπαλειφομένας ἐλπίδας καὶ οἷον καθ᾿ ὑγρῶν τυπουμένας καὶ τὴν προθεσμίαν ἤδη ἀνυπεξάλυκτον , ὀλίγα περὶ τοῦ παιδὸς Ἀλεξίου τοῖς περιεστῶσι διείλεκται κεράσας οἰμωγαῖς τὰ ῥήματα ἐκ τοῦ προορᾶν οἷον τὰ μετὰ τὴν ἐκείνου συμβησόμενα ἔξοδον .
Lemmas: ἀλλά ὅσπερ λέγω , ἐπεί ὁ ὁ νόσος ἐπιτείνω , παράβολος βαλανεῖον χράω καί γιγνώσκω ἔτι πλέω ἐντεῦθεν ὁ ὁ ζῶ ἀπαλείφω ἐλπίς καί οἷος κατά ὑγρός τύπτω καί ὁ προθεσμία ἤδη ἀνυπεξάλυκτος , ὀλίγος περί ὁ παῖς Ἀλέξιος ὁ περιίστημι διαλέγω κεράννυμι οἰμωγή ὁ ῥῆμα ἐκ ὁ προοράω οἷος ὁ μετά ὁ ἐκεῖνος συμβαίνω ἔξοδος .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis choniatis.443
Ἀλλὰ καὶ περὶ τῆς ἀστρονομίας ὑποθήκῃ τοῦ πατριάρχου βραχύν τινα χάρτην ὑπεσημήνατο πρὸς τὴν ἐναντίαν δόξαν μεθαρμοσθείς .
Lemmas: ἀλλά καί περί ὁ ἀστρονομία ὑποθήκη ὁ πατριάρχης βραχύς τις χάρτης ὑποσημαίνω πρός ὁ ἐναντίος δόξα μεθαρμόζω .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis choniatis.444
Τέλος δὲ καὶ αὐτὸς τῇ ἀρτηρίᾳ προσάγων τὴν χεῖρα καὶ τὰς κινήσεις τοῦ σφυγμοῦ γνωματεύων βύθιόν τι στενάξας καὶ πλήξας τῇ χειρὶ τὸν μηρὸν τὸ μοναδικὸν σχῆμα ᾔτησε . θορύβου δέ , ὡς εἰκός , ἐπὶ τῷ ῥήματι τούτῳ ἀρθέντος καὶ τῆς πνευματικωτέρας ἀμφιάσεως ἐχούσης τὸ ἀπαράσκευον , τριβωνίου μέλανος οἱ περὶ τὸν βασιλέα ὁθενοῦν εὐπορήσαντες περιδύουσι μὲν αὐτὸν τὰ μαλακὰ καὶ ἀρχικὰ ἄμφια , ἐπενδύουσι δὲ τὸ τραχὺ τῆς κατὰ θεὸν πολιτείας ἔνδυμα , εἰς ὁπλίτην μετημειφότες πνευματικὸν κράνει τε θειοτέρῳ καὶ θώρακι σεμνοτέρῳ , τῷ οὐρανίῳ στρατολογήσαντες ἡγεμόνι . τὸ δὲ ῥάκος μὴ ποδῆρες ὂν μήτε μὴν δι᾿ ὅλου τοῦ ἡρωϊκοῦ ἐκείνου καταβαῖνον σώματος εἴα τὰς κνήμας ἀκαλυφεῖς , ὡς μηδένα τῶν ὁρώντων εἶναι ἀδάκρυτον , ἐν νῷ βαλλόμενον τὴν ἀνθρωπίνην ἀσθένειαν καὶ τὴν ἐν τῷ τελευτᾶν τὸν βίον τοῦ σώματος ἀχρειότητα , ὅπερ ἡμῖν ὡς ὄστρεον περιπλάττεται καὶ συμφύεται τῇ ψυχῇ .
Lemmas: Τέλος δέ καί αὐτός ὁ ἀρτηρία προσάγω ὁ χείρ καί ὁ κινέω ὁ σφυγμός γνωματεύω βύθιος τίς στενάζω καί πλήσσω ὁ χείρ ὁ μηρός ὁ μοναδικός σχῆμα αἰτέω . θόρυβος δέ , ὡς εἰκός , ἐπί ὁ ῥῆμα οὗτος αἴρω καί ὁ πνευματικός ἀμφίασις ἔχω ὁ ἀπαράσκευος , τριβώνιον μέλας ὁ περί ὁ βασιλεύς ὁθενοῦν εὐπορέω περιδύω μέν αὐτός ὁ μαλακός καί ἀρχικός άμφιο , ἐπενδύνω δέ ὁ τραχύς ὁ κατά θεός πολιτεία ἔνδυμα , εἰς ὁπλίτης μεταμείβω πνευματικός κράνος τε θεῖος καί θώραξ σεμνός , ὁ οὐράνιος στρατολογέω ἡγεμών . ὁ δέ ῥάκος μή ποδήρης εἰμί μήτε μήv διά ὅλος ὁ ἡρωϊκός ἐκεῖνος καταβαίνω σῶμα ἐάω ὁ κνήμη ἀκαλυφής , ὡς μηδείς ὁ ὁράω εἰμί ἀδάκρυτος , ἐν νάω βάλλω ὁ ἀνθρώπινος ἀσθένεια καί ὁ ἐν ὁ τελευτάω ὁ βίος ὁ σῶμα αχρειότητα , ὅσπερ ἐγώ ὡς ὄστρεον περιπλάσσω καί συμφύω ὁ Ψυχή .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis choniatis.445
Τοῦ βίου γοῦν οὕτω καὶ τῆς βασιλείας μεθίσταται , τριάκοντα καὶ ὀκτὼ χρόνους γεγονὼς ἐν τῇ βασιλείᾳ λειπόντων μηνῶν τριῶν . πρὸς ἣν οἶμαι παράτασιν τῆς ἀρχῆς καὶ τὸ παλαίτατον ἐκεῖνο λόγιον ἀφορᾶν , ὃ διέξεισιν οὑτωσί “ ἀλλ᾿ ὑστάτη σε κερδανεῖ λαβὴ λόγου · ” ἡ γὰρ τελευταία τοῦ ὀνόματος συλλαβὴ τὸν ὀκτὼ καὶ τριάκοντα διασημαίνεται ἀριθμόν .
Lemmas: ὁ βίος γοῦν οὗτος καί ὁ βασίλεια μεθίστημι , τριάκοντα καί ὀκτώ χρόνος γίγνομαι ἐν ὁ βασίλεια λείπω μείς τρεῖς . πρός ὅς οἴομαι παράτασις ὁ ἀρχή καί ὁ παλαιός ἐκεῖνος λόγιος ἀφοράω , ὅς διεξέρχομαι οὕτως “ ἀλλά ὕστερος σύ κερδαίνω λαβή λόγος · ” ὁ γάρ τελευταῖος ὁ ὄνομα συλλαβή ὁ ὀκτώ καί τριάκοντα διασημαίνω ἀριθμός .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis choniatis.446
Τέθαπται οὖν παρὰ πλάγιον πλευρὰν τῷ τὸν νεὼν εἰσιόντι τῆς τοῦ Παντοκράτορος μονῆς , οὐκ ἐν αὐτῷ τῷ τεμένει , ἀλλ᾿ ἐν τῷ περὶ τοῦτον ἡρώῳ . τοῦ δὲ τοίχου τοῦ νεὼ εἰς ἁψῖδα περιαχθέντος ἡ περὶ τὴν σορὸν εὐρεῖα διαστέλλεται εἴσοδος . συνέχει δὲ τοῦτον λίθος τὴν μελανίαν ὑποκρινόμενος καὶ διὰ τοῦτο στυγνάζοντι ἐοικώς , ὃς καὶ εἰς ἑπτὰ διέσχισται λοφιάς . παράκειται δέ οἱ ἐπὶ κρηπῖδος καὶ προσκύνησιν δέχεται λίθος ἐρυθρὸς ἀνδρομήκης , ὃν εἶχε πρότερον μὲν ὁ κατ᾿ Ἔφεσον ναὸς ἐκεῖνον εἶναι διαθρυλλούμενον , ἐφ᾿ οὗ Χριστὸς μετὰ τὴν ἀπὸ σταυροῦ καθαίρεσιν νεκροταφίοις εἱληθεὶς ἐσμυρνίσθη , ὁ δὲ βασιλεὺς οὗτος ἐκεῖθεν μετακομίσας καί οἱ τὸν νῶτον ὑποστρώσας ὡς ὁμόθεον σῶμα καὶ γεγονὸς ὅπερ τὸ χρῖσαν βαστάσαντι ἐκ τοῦ κατὰ τὸν Βουκολέοντα λιμένος εἰς τὸν ἐν τῷ φάρῳ τοῦ παλατίου νεὼν ἀνήγαγε . μετ᾿ οὐ πολλὴν μέντοι ἐν ὑστέρῳ χρόνου περίοδον τοῦ βασιλέως τὸν βίον ἀπολιπόντος , καὶ ὁ λίθος οὗτος ἐξήρθη τῶν ἀνακτόρων καὶ μετενήνεκται ἔνθα δὴ ἀρτίως ἐμνήσθην , κεκράξων , οἶμαι , καὶ διατρανωσόμενος ὁπόσα ὁ τῇ σορῷ σιωπῶν εἰργάσατό πως καὶ ἠγωνίσατο .
Lemmas: θάπτω οὖν παρά πλάγιος πλευρά ὁ ὁ ναός εἴσειμι ὁ ὁ Παντοκράτωρ μονή , οὐ ἐν αὐτός ὁ τέμενος , ἀλλά ἐν ὁ περί οὗτος ἡρῷον . ὁ δέ τοῖχος ὁ ναός εἰς ἁψίς περιάγω ὁ περί ὁ σορός εὐρύς διαστέλλω εἴσοδος . συγχέω δέ οὗτος λίθος ὁ μελανία ὑποκρίνομαι καί διά οὗτος στυγνάζω ἔοικα , ὅς καί εἰς ἑπτά διασχίζω λοφιά . παράκειμαι δέ ὁ ἐπί κρηπίς καί προσκύνησις δέχομαι λίθος ἐρυθρός ἀνδρομήκης , ὅς ἔχω πρότερος μέν ὁ κατά Ἔφεσος ναός ἐκεῖνος εἰμί διαθρυλλουμενω , ἐπί ὅς Χριστός μετά ὁ ἀπό σταυρός καθαίρεσις νεκροτάφιον εἴλω σμυρνίζω , ὁ δέ βασιλεύς οὗτος ἐκεῖθεν μετακομίζω καί ὁ ὁ νῶτον ὑποστόρεννυμι ὡς ὁμοθέω σῶμα καί γίγνομαι ὅσπερ ὁ χρίω βαστάζω ἐκ ὁ κατά ὁ βουκολέω λιμήν εἰς ὁ ἐν ὁ φᾶρος ὁ Παλάτιον ναός ἀνάγω . μετά οὖον πολύς μέντοι ἐν ὕστερος χρόνος περίοδος ὁ βασιλεύς ὁ βίος ἀπολείπω , καί ὁ λίθος οὗτος ἐξαίρω ὁ ἄναξ καί μεταφέρω ἔνθα δή ἄρτιος μιμνήσκω , κράζω , οἴομαι , καί διατρανόω ὁπόσος ὁ ὁ σορός σιωπή ἐργάζομαι πως καί ἀγωνίζομαι .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates2.2
Καὶ τοῦ πρωτοσεβαστοῦ καὶ πρωτοβεστιαρίου Ἀλεξίου τοῦ Κομνηνοῦ , ὃς ἀνεψιὸς ἦν πρὸς πατρὸς τῷ βασιλεῖ Μανουήλ , τῇ τοῦ παιδὸς καὶ βασιλέως μητρὶ πλησιάζοντος , ὡς ἐλέγετο , καὶ θαμὰ αὐτῇ ὁμιλοῦντος καὶ ὑπὲρ πάντα ἰσχύοντος ἕτερον , οἱ τοῦ αὐτοῦ μεταλαχόντες αἵματος καὶ ἰσοκρατεῖς εἶναι παρὰ τοῦ βασιλέως Μανουὴλ ἐαθέντες καὶ ἀξιώμασι μεγίστοις ἐμπρέποντες ἔστιν ᾗ ἀπεπνίγοντο τοῖς γινομένοις , ἔστι δ᾿ ᾗ καὶ τυραννίδα φυομένην ὁρῶντες τὸν πρωτοσεβαστὸν ὑπεβλέποντο , οὐ τοσοῦτον μὴ ὁ βασιλεύων ἀηδές τι πάθῃ περὶ πλείστου ἔχοντες , ὅσον μὴ αὐτοὶ συλληφθεῖεν ὑφορώμενοι . καὶ διὰ ταῦτα καραδοκοῦντες τὸ μέλλον , τὸ καθ᾿ αὑτοὺς ἀσφαλὲς τοῦ πέλας προυτίθεσαν . ἤδη γὰρ ἡ φήμη λάλος ἦν καὶ διαρρήδην κραυγάζουσα ὡς Ἀλέξιος τῇ μητρὶ τοῦ βασιλέως συγγίνεται καὶ καθελεῖν μὲν τοῦτον τῆς δυναστείας ἐν νῷ τίθεται , ἑαυτὸν δ᾿ ἐπιβήτορα ταύτης , ὥσπερ δὴ καὶ τῆς τεκούσης , γενήσεσθαι σκέπτεται .
Lemmas: καί ὁ πρωτοσεβαστός καί πρωτοβεστιάριος Ἀλέξιος ὁ Κομνηνός , ὅς ἀνεψιός εἰμί πρός πατήρ ὁ βασιλεύς Μανουήλ , ὁ ὁ παῖς καί βασιλεύς μήτηρ πλησιάζω , ὡς λέγω , καί θαμά αὐτός ὁμιλέω καί ὑπέρ πᾶς ἰσχύω ἕτερος , ὁ ὁ αὐτός μεταλαγχάνω αἷμα καί ἰσοκρατής εἰμί παρά ὁ βασιλεύς Μανουήλ ἐάω καί ἀξίωμα μέγας ἐμπρέπω εἰμί ὅς ἀποπνίγω ὁ γίγνομαι , εἰμί δέ ὅς καί τυραννίς φύω ὁράω ὁ πρωτοσεβαστός ὑποβλέπω , οὖον τοσοῦτος μή ὁ βασιλεύω ἀηδής τίς πάσχω περί πλεῖστος ἔχω , ὅσος μή αὐτός συλλαμβάνω ὑφοράω . καί διά οὗτος καραδοκέω ὁ μέλλω , ὁ κατά ἑαυτοῦ ἀσφαλής ὁ πέλας προτίθημι . ἤδη γάρ ὁ φήμη λάλος εἰμί καί διαρρήδην κραυγάζω ὡς Ἀλέξιος ὁ μήτηρ ὁ βασιλεύς συγγίγνομαι καί καθαιρέω μέν οὗτος ὁ δυναστεία ἐν νάω τίθημι , ἑαυτοῦ δέ ἐπιβήτωρ οὗτος , ὥσπερ δή καί ὁ τίκτω , γίγνομαι σκέπτομαι .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates2.3
Καὶ οὕτω μὲν τὰ κατὰ τὴν βασιλείαν αὐτὴν πάσης ὄντα συγχύσεως καὶ παντοίου χειμῶνος ἔμπλεα , καὶ τὸ τοῦ μυθικοῦ δράκοντος πράγμασιν αὐτοῖς ὁρώμενον ἦν , ὃς κακῶς διετίθετο κωφῷ καὶ τυφλῷ μέρει τῷ οὐραίῳ διεξαγόμενος . ἢ τὸ τέρας πέρας ἐλάμβανεν , ὃ τὸν βίον τελευτῶντος ἐπεφάνη τοῦ αὐτοκράτορος Μανουήλ · γυνὴ γάρ τις κατὰ τὴν Προποντίδα λαχοῦσα τὴν οἴκησιν παιδίον ἀπέτεκεν ἄρρεν , τὸν μὲν λοιπὸν ἄνθρωπον ἐξηρθρωμένον καὶ λίαν βραχυμερέστατον , τὴν δέ γε κεφαλὴν χρῆμά τι ἐπὶ τῶν ὤμων ἀνέχον μέγα τε καὶ ἐξαίσιον , ὃ καὶ συλλελόγιστο πολυαρχίας εἶναι σημαντικόν , ἥτις μήτηρ ἀναρχίας ἐστίν .
Lemmas: καί οὗτος μέν ὁ κατά ὁ βασίλειος αὐτός πᾶς εἰμί σύγχυσις καί παντοῖος χειμών ἔμπλεος , καί ὁ ὁ μυθικός δράκων πρᾶγμα αὐτός ὁράω εἰμί , ὅς κακῶς διατίθημι κωφός καί τυφλός μέρος ὁ οὐραῖος διεξάγω . ἢ ὁ τέρας πέρας λαμβάνω , ὅς ὁ βίος τελευτή φαίνω ὁ αὐτοκράτωρ Μανουήλ · γυνή γάρ τις κατά ὁ Προποντίς λαγχάνω ὁ οἴκησις παιδίον ἀποτίκτω ἄρσην , ὁ μέν λοιπός ἄνθρωπος ἐξαρθρόω καί λίαν βραχυμερής , ὁ δέ γε κεφαλή χρῆμα τίς ἐπί ὁ ὦμος ἀνέχω μέγας τε καί ἐξαίσιος , ὅς καί συλλογίζομαι πολυαρχία εἰμί σημαντικός , ὅστις μήτηρ ἀναρχία εἰμί .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates2.4
Ὁ δὲ Κομνηνὸς Ἀνδρόνικος ὁ τοῦ βασιλέως ἐξάδελφος Μανουήλ , περὶ οὗ τὸ λέγειν ἐν τῇ κατὰ τὸν βασιλέα τοῦτον ἱστορίᾳ ἔρρευσεν ἱκανώτατα , διατρίβων τηνικαῦτα κατὰ τὸ Οἴναιον , ἐπεὶ πύθοιτο τὸν τοῦ Μανουὴλ θάνατον καὶ διαστασιάζειν ἔγνωκε τὰ βασίλεια , τὸν παλαιὸν τῆς τυραννίδος ἀνασκάλλει ἔρωτα . ἀλλὰ μήπω περὶ τούτων , καθ᾿ εἱρμὸν δὲ προϊὸν τὸ λέγειν ἐκεῖθεν τῆς ἱστορίας τῶν κατὰ τὸν ἄνδρα τοῦτον ἐχέσθω , ὁπόθεν ἔχεσθαι ἄμεινον συναφείας ἕνεκα καὶ τοῦ μὴ παραλιπεῖν τι τῶν ῥηθῆναι ἀξίων .
Lemmas: ὁ δέ Κομνηνός Ἀνδρόνικος ὁ ὁ βασιλεύς ἐξάδελφος Μανουήλ , περί ὅς ὁ λέγω ἐν ὁ κατά ὁ βασιλεύς οὗτος ἱστορία ῥέω ἱκανός , διατρίβω τηνικαῦτα κατά ὁ Οἰναῖος , ἐπεί πυνθάνομαι ὁ ὁ Μανουήλ θάνατος καί διαστασιάζω γιγνώσκω ὁ βασίλεια , ὁ παλαιός ὁ τυραννίς ἀνασκάλλω Ἔρως . ἀλλά μήπω περί οὗτος , κατά εἱρμός δέ πρόειμι ὁ λέγω ἐκεῖθεν ὁ ἱστορία ὁ κατά ὁ ἀνήρ οὗτος ἔχω , ὁπόθεν ἔχω ἀγαθός συνάφεια ἕνεκα καί ὁ μή παραλείπω τίς ὁ εἴρω ἄξιος .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates2.5
Ὁ Ἀνδρόνικος τοίνυν οὗτος τὰς λαβὰς ἐκφεύγων τοῦ Μανουὴλ ἀειφυγίαν εἵλετο καὶ πόλεις ἀμείψας συχνὰς καὶ πλεῖστα ἐθνῶν ἄστεα κατιδὼν τέλος , ὡς εἰπόντες ἔχομεν , καταλύει παρὰ τῷ Σαλτούχῳ · τοπάρχης δ᾿ ἦν οὗτος εἰς ἀρχὴν ἔχων ἐξαιρεθεῖσαν τὴν τῇ Χαλδίᾳ προσεγγίζουσαν χώραν , Ρωμαίοις μὲν πάλαι ὑπόφορον , τότε δὲ τοῖς Τούρκοις καὶ τοῖς τούτων ὑπείκουσαν ἔθεσι . καὶ παρειληφώς τι φρούριον αὐτοῦ ἑκόντος καὶ τῇ φυσικῇ τούτου ἐρυμνότητι τὴν ἀπὸ τῆς τέχνης προσθεὶς ἐκεῖσε προσέμενε συμπλανῆτιν ἔχων ἑαυτῷ καὶ συνέκδημον τὴν Κομνηνὴν Θεοδώραν , ἥτις ἀθεμίτως αὐτῷ συνηυνάζετο θυγάτηρ Ἰσαακίου οὖσα τοῦ σεβαστοκράτορος · ἐξ ἀδελφῶν δ᾿ ἔφυσαν ἄμφω , Ἰσαάκιος καὶ Ἀνδρόνικος .
Lemmas: ὁ Ἀνδρόνικος τοίνυν οὗτος ὁ λαβή ἐκφεύγω ὁ Μανουήλ ἀειφυγία αἱρέω καί πόλις ἀμείβω συχνός καί πλεῖστος ἔθνος Ἄστυ κατεῖδον τέλος , ὡς εἶπον ἔχω , καταλύω παρά ὁ Σαλτούχῳ · τοπάρχης δέ εἰμί οὗτος εἰς ἀρχή ἔχω ἐξαιρέω ὁ ὁ Χαλδίᾳ προσεγγίζω χώρα , Ῥωμαῖος μέν πάλαι ὑπόφορος , τότε δέ ὁ Τοῦρκος καί ὁ οὗτος ὑπείκω ἔθος . καί παραλαμβάνω τίς φρούριον αὐτός ἑκών καί ὁ φυσικός οὗτος ἐρυμνότης ὁ ἀπό ὁ τέχνη προστίθημι ἐκεῖσε προσμένω συμπλανῆτις ἔχω ἑαυτοῦ καί συνέκδημος ὁ Κομνηνός Θεοδώρα , ὅστις ἀθέμιστος αὐτός συνευνάζομαι θυγάτηρ Ἰσαάκιος εἰμί ὁ σεβαστοκράτωρ · ἐκ ἀδελφός δέ φύω ἄμφω , Ἰσαάκιος καί Ἀνδρόνικος .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates2.6
Ὁ τοίνυν αὐτοκράτωρ Μανουὴλ συνειληφέναι οὐκ ἔχων Ἀνδρόνικον , ἀλλ᾿ ὅσα καὶ Ἰξίων Ἥρας τούτου ἀποπλαζόμενος , ὡς γοῦν νεφέλην τὴν ἀνεψιὰν Θεοδώραν περισχεῖν διὰ φροντίδος ἐτίθετο καὶ τοῦ κατὰ σκοπὸν ἐπιτυχὴς γεγονὼς διὰ τοῦ τότε τὴν ἀρχὴν τῆς Τραπεζοῦντος ἀνεζωσμένου Νικηφόρου τοῦ Παλαιολόγου μετὰ βραχὺ καὶ αὐτὸν ἐπισπᾶται Ἀνδρόνικον , ὅσα καὶ δελητίῳ τῇ Θεοδώρᾳ κατασπώμενον καὶ τῷ ταύτης ἀγκιστρευόμενον ἔρωτι , οὐ μικρῶς δὲ καὶ τῷ τῶν παίδων πυρὶ δαπανώμενον , οὓς ἀπέτεκεν αὐτῷ Θεοδώρα . στείλας τοίνυν πρέσβεις ἐς βασιλέα αἰτεῖται ὧν πεπαρῴνηκεν ἀμνηστίαν , πρὸς δὲ καὶ ἀσφάλειαν ὡς οὐδέν τι πείσεται θυμαλγὲς ἀφικόμενος . καὶ τοῦ βασιλέως πρὸς ἄμφω οὐκ ἀπατηλῶς κατανεύσαντος μετά τινα καιρὸν προσχωρεῖ .
Lemmas: ὁ τοίνυν αὐτοκράτωρ Μανουήλ συλλαμβάνω οὐ ἔχω Ἀνδρόνικος , ἀλλά ὅσος καί Ἰξίων Ἥρα οὗτος ἀποπλάζω , ὡς γοῦν νεφέλη ὁ ἀνεψιός Θεοδώρα περιέχω διά φροντίς τίθημι καί ὁ κατά σκοπός ἐπιτυχής γίγνομαι διά ὁ τότε ὁ ἀρχή ὁ Τραπεζοῦς ἀναζώννυμι Νικηφόρου ὁ Παλαιολόγος μετά βραχύς καί αὐτός ἐπισπάω Ἀνδρόνικος , ὅσος καί δελήτιον ὁ Θεοδώρα κατασπάω καί ὁ οὗτος ἀγκιστρεύω Ἔρως , οὖον μικρός δέ καί ὁ ὁ παῖς πῦρ δαπανάω , ὅς ἀποτίκτω αὐτός Θεοδώρα . στέλλω τοίνυν πρέσβυς εἰς βασιλεύς αἰτέω ὅς παραπαροινέω ἀμνηστία , πρός δέ καί ἀσφάλεια ὡς οὐδείς τίς πείθω θυμαλγής ἀφικνέομαι . καί ὁ βασιλεύς πρός ἄμφω οὐ ἀπατηλός κατανεύω μετά τις καιρός προσχωρέω .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates2.7
Πολυμήχανος δ᾿ ὢν Ἀνδρόνικος καὶ παντοίοις δόλοις καζόμενος ἁλύσει σιδηρέᾳ βαρυταλάντῳ διαλαμβάνει τὸν τράχηλον καὶ ταύτην ἔνδον συσχὼν καὶ περιθάλψας τῷ ἱματίῳ ἐς τὰ τῶν ποδῶν ἔσχατα καταβαίνουσαν , ὡς εἴη βασιλεῖ τε ἀφώρατος καὶ τοῖς τὸ βῆμα τούτου πληροῦσιν ἀθέατος , λαβὼν τοῦ ὀφθῆναι τῷ αὐτοκράτορι καὶ θεάσασθαι τὸ ἐνδόσιμον , ἐπεὶ ἅπαξ ἐκείνῳ εἰς θέαν κατέστη , μέγας μεγαλωστὶ κατὰ τοῦ δαπέδου ἐκτείνεται προτείνας τὴν ἅλυσιν καὶ δακρύοις τέγγων τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐδεῖτο θερμότερον καὶ περιπαθῶς καθικέτευε συγγνώμην εὑρεῖν ἐφ᾿ οἷς δῆθεν παραλελύπηκεν . ὁ δὲ βασιλεὺς ἐπὶ τοῖς δρωμένοις ἔκθαμβος γεγονὼς αὐτός τε προήχθη πρὸς δάκρυα καὶ τοὺς ἐξεγεροῦντας ἐπέταξεν . ὁ δὲ οὐκ ἀναστῆναι τῶν κάτω διισχυρίζετο , εἰ μὴ βασιλέως ἐπιτεταχότος αὐτόν τις τῶν παρεστηκότων διὰ τῆς ῥυμοτομίας ἐφελκύσει τοῦ βήματος λαβόμενος τῆς ἁλύσεως καὶ προσουδίσει τῷ θρόνῳ τῷ βασιλικῷ . ἀμέλει καὶ γέγονεν , ὡς ἐδεῖτο Ἀνδρόνικος . ὑπουργήκει δὲ πρὸς τοὖργον τοῦτο ὁ Ἄγγελος Ἰσαάκιος ὁ καθελὼν τῆς τυραννίδος Ἀνδρόνικον ὕστερον · καὶ θαυμάσας ἄν τις τὸ τελεσθὲν τηνικάδε καιροῦ οὐκ εἰς ἄλογον συγκυρίαν ἢ αὐτόματον ἀπολύσει τοῦτο περίπτωσιν .
Lemmas: πολυμήχανος δέ εἰμί Ἀνδρόνικος καί παντοῖος δόλος κάζω ἅλυσις σιδήρεος βαρυτάλαντος διαλαμβάνω ὁ τράχηλος καί οὗτος ἔνδον συεχω καί περιθάλπω ὁ ἱμάτιον εἰς ὁ ὁ πούς ἔσχατος καταβαίνω , ὡς εἰμί βασιλεύς τε ἀφώρατος καί ὁ ὁ βῆμα οὗτος πληρόω ἀθέατος , λαμβάνω ὁ ὁράω ὁ αὐτοκράτωρ καί θεάομαι ὁ ἐνδόσιμος , ἐπεί ἅπαξ ἐκεῖνος εἰς θέα καθίστημι , μέγας μεγαλωστί κατά ὁ δάπεδον ἐκτείνω προτείνω ὁ ἅλυσις καί δάκρυ τέγγω ὁ ὀφθαλμός δήω θερμός καί περιπαθῶς καθικετεύω συγγνώμη εὑρίσκω ἐπί ὅς δῆθεν παραλυπέω . ὁ δέ βασιλεύς ἐπί ὁ δράω ἔκθαμβος γίγνομαι αὐτός τε προάγω πρός δάκρυ καί ὁ ἐξεγείρω ἐπιτάσσω . ὁ δέ οὐ ἀνίστημι ὁ κάτω διισχυρίζομαι , εἰμί μή βασιλεύς ἐπιτάσσω αὐτός τις ὁ παρίστημι διά ὁ ῥυμοτομία ἐφέλκυσις ὁ βῆμα λαμβάνω ὁ ἅλυσις καί προσουδίζω ὁ θρόνος ὁ βασιλικός . ἀμελέω καί γίγνομαι , ὡς δήω Ἀνδρόνικος . ὑπουργέω δέ πρός ἔργον οὗτος ὁ Ἄγγελος Ἰσαάκιος ὁ καθαιρέω ὁ τυραννίς Ἀνδρόνικος ὕστερος · καί θαυμάζω ἄν τις ὁ τελέω τηνικάδε καιρός οὐ εἰς ἄλογος συγκυρία ἢ αὐτόματος ἀπολύω οὗτος περίπτωσις .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates2.8
Τῷ δ᾿ οὖν τότε λαμπρότατα προσδεχθεὶς ὁ ἀνὴρ καὶ φιλοφροσύνης μεγαλοπρεποῦς ἀξιωθείς , ὡς ἔδει τηλίκον ἄνδρα χρόνιον ἐπανήκοντα , πρὸς τὸ Οἴναιον ἀποστέλλεται , ἐκεῖσε τὰς διατριβὰς τελέσων καὶ τὴν μακρὰν ἀνακωχεύσων περιοδείαν καὶ τὸν πολυετῆ καταπαύσων πλάνον . ᾔδεσαν γὰρ ἀμφότεροι τὰ τῆς ἐν ταὐτῷ συνουσίας εἰς τὰς προτέρας ἐπαναλύσοντα συμφοράς · μηδὲ γὰρ ἠρεμήσειν ὅλως τὸν φθόνον καὶ οἷς ἔργον τῷ φιλαιτίῳ τὴν παρὰ τοῖς κρατοῦσιν οἰκείωσιν ἄρνυσθαι καὶ ταῖς τῶν ἄλλων διαβολαῖς ἑαυτοὺς κρατύνειν καὶ εἰς μείζους προσεπαίρειν τιμάς .
Lemmas: ὁ δέ οὖν τότε λαμπρός προσδέχομαι ὁ ἀνήρ καί φιλοφροσύνη μεγαλοπρεπής ἀξιόω , ὡς ἐσθίω τηλίκος ἀνήρ χρόνιος ἐπανήκω , πρός ὁ Οἰναῖος ἀποστέλλω , ἐκεῖσε ὁ διατριβή τελέω καί ὁ μακράν ἀνακωχεύω περιοδεία καί ὁ πολυετής καταπαύω πλάνος . οἶδα γάρ ἀμφότερος ὁ ὁ ἐν αὐτός συνουσία εἰς ὁ πρότερος ἐπαναλύω συμφορά · μηδέ γάρ ἠρεμέω ὅλως ὁ φθόνος καί ὅς ἔργον ὁ φιλαίτιος ὁ παρά ὁ κρατέω οἰκέω ἄρνυμαι καί ὁ ὁ ἄλλος διαβολή ἑαυτοῦ κρατύνω καί εἰς μείζων προσεπαίρω τιμή .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates2.9
Ἦν οὖν Ἀνδρόνικος Διός τε πόρρω καὶ κεραυνοῦ , παρὰ τοσοῦτον οὐ τὸν πρώην ἕλκων πόνηρον βίοτον , παρ᾿ ὅσον οὐ τῆς τῶν Ρωμαίων ἐπλάζετο ὑπερόριος καὶ δωρεῶν ἐνεφορεῖτο βασιλικῶν .
Lemmas: ἦς οὖν Ἀνδρόνικος Ζεύς τε πόρρω καί κεραυνός , παρά τοσοῦτος οὖον ὁ πρώην ἕλκω πονηρός βίοτος , παρά ὅσος οὖον ὁ ὁ Ῥωμαῖος πλάζω ὑπερόριος καί δωρεά ἐμφορέω βασιλικός .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates2.10
Ἐκεῖσε τοίνυν ὢν τὸν τοῦ Μανουὴλ ἠνωτίσατο θάνατον καὶ τὰς ἐν τοῖς βασιλείοις νόσους ἠκρίβωκε καὶ ὡς ὁ βασιλεὺς Ἀλέξιος ἱππασμοῖς διαχεῖται καὶ προστέτηκε παιδιαῖς , ὁπόσαις φιληδοῦσιν οἱ παιδαριώδεις τὴν φρόνησιν , τῶν δὲ παιδοκομούντων αὐτὸν εὐπατριδῶν οἱ μὲν κατὰ τὰς μελίσσας συχνὰ πρὸς τὰς ἐπαρχίας λύουσι τὸ πτερὸν καὶ ὡς μέλι τὰ χρήματα τιθαιβώσσουσιν , οἱ δὲ κατὰ τὰς αἶγας τοῦ τῆς βασιλείας ἐρῶσι θαλλοῦ καὶ συνεχῶς ἐρωτιῶσι τουτονὶ δρέπεσθαι , ἔνιοι δὲ τὰς ὗς μιμούμενοι ἐκ τῶν ῥυπαρωτέρων προσόδων λιπαίνονται , πρὸς μὲν τὸ ἐπαινετὸν καὶ τῆς κοινῆς πατρίδος ὠφέλιμον οὐδ᾿ ἀναθρεῖν ὅλως οὐδ᾿ ἀνακύπτειν αἱρούμενοι , ταῖς δὲ μυσαραῖς ἐγκυλινδούμενοι πράξεσι καὶ συωδῶς πρὸς ἅπαν ἐγκυπτάζοντες χείριστον .
Lemmas: ἐκεῖσε τοίνυν εἰμί ὁ ὁ Μανουήλ ἐνωτίζομαι θάνατος καί ὁ ἐν ὁ βασίλειος νόσος ἀκριβόω καί ὡς ὁ βασιλεύς Ἀλέξιος ἱππασμός διαχέω καί προστήκομαι παιδιά , ὁπόσος φιληδέω ὁ παιδαριώδης ὁ φρόνησις , ὁ δέ παιδοκομέω αὐτός εὐπατρίδης ὁ μέν κατά ὁ μέλισσα συχνός πρός ὁ ἐπαρχία λύω ὁ πτερόν καί ὡς μέλι ὁ χρῆμα τιθαιβώσσω , ὁ δέ κατά ὁ αἴξ ὁ ὁ βασίλεια ἐράω θαλλός καί συνεχῶς ἐρωτιάω οὗτος δρέπω , ἔνιοι δέ ὁ ὗς μιμέομαι ἐκ ὁ ῥυπαρός πρόσοδος λιπαίνω , πρός μέν ὁ ἐπαινετός καί ὁ κοινός πατρίς ὠφέλιμος οὐδέ ἀναθρέω ὅλως οὐδέ ἀνακύπτω αἱρέω , ὁ δέ μυσαρός ἐγκυλίνδω πρᾶξις καί συωδῶς πρός ἅπας ἐγκυπτάζω κακός .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates2.12
Καὶ αὐτὸς δὲ τοῦ Οἰναίου ἀπάρας πρὸς τὴν τῶν πόλεων βασιλίδα μετέβαινε τὸν οἰκεῖον καθ᾿ οὓς ἐπισταίη ὅρκον ἀναπτύσσων καὶ τοῖς πυνθανομένοις διεξιὼν τὸ τῆς κινήσεως αἴτιον . καὶ περὶ ἐκεῖνον ὅσα καὶ πρὸς ἀετὸν ὑψινεφῆ καὶ γαμψώνυχα κολοιοὶ ἐγάρυον ἄκραντα οἱ πραγμάτων νεωτέρων τρέφοντες ἔφεσιν καὶ οἷς ἡ πάλαι φήμη περιεσπούδαστο , ἣ δήπου βασιλεύσειν Ἀνδρόνικον προηγόρευε . καὶ εἶχεν αὐτὸν οὕτω μεταβάντα ἡ τῶν Παφλαγόνων μερὶς καὶ ὅσα καὶ σωτῆρα καὶ κατὰ θεῖον ἥκοντα προσδεχόμενον ἐριτίμως .
Lemmas: καί αὐτός δέ ὁ Οἰναῖος ἀπαίρω πρός ὁ ὁ πόλις βασιλίς μεταβαίνω ὁ οἰκέω κατά ὅς ἐφίστημι Ὅρκος ἀναπτύσσω καί ὁ πυνθάνομαι διέξειμι ὁ ὁ κίνησις αἴτιος . καί περί ἐκεῖνος ὅσος καί πρός ἀετός ὑψινεφής καί γαμψῶνυξ κολοιός γηρύω ἄκραντος ὁ πρᾶγμα νέος τρέφω ἔφεσις καί ὅς ὁ πάλαι φήμη περισπουδάζω , ὅς δήπου βασιλεύω Ἀνδρόνικος προαγορεύω . καί ἔχω αὐτός οὗτος μεταβαίνω ὁ ὁ Παφλαγών μερίς καί ὅσος καί σωτήρ καί κατά θέω ἥκω προσδέχομαι ἐριτίμως .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates2.13
Ὁ δὲ πρωτοσεβαστὸς Ἀλέξιος ἐκπάγλως ἐμαίνετο , τῷ ἰδίῳ πίσυνος κράτει καὶ τῇ παραδυναστείᾳ τῆς δεσποίνης καταχρώμενος , ὥσπερ καὶ ὁ πολλὰ πολλάκις ἐδηδοκὼς φάρμακα δράκων καὶ γενόμενος δυσαντίβλεπτος . οὐκοῦν οὐκ ἦν τι τῶν ἁπάντων , ὃ μὴ δι᾿ αὐτοῦ ἐπεραίνετο . εἰ δέ τι καὶ διεπεπράχει λαθὼν ἕτερος , ἢ τῆς βασιλίσσης δεηθεὶς ἢ τὸν βασιλέα καρυατιζόμενον εὑρὼν ἢ ῥιμμῷ λιθιδίων καταλαβὼν προσανέχοντα καὶ τῷ καιρῷ πρὸς περάτωσιν τοῦ αἰτουμένου χρησάμενος , οὐδὲ τοῦτο τῶν ἐκείνου ἐκπεριίστατο ὀφθαλμῶν · σκεψάμενος γὰρ τρόπον , δι᾿ οὗ τὰ παρ᾿ ἄλλων διηνυσμένα πρὸς ἐκεῖνον ἐπαναλύσουσιν ὡς εἰς στροφάλιγγα περιδινούμενα ῥεύματα , δόγμα ἐκ βασιλέως ἐξήνεγκε μὴ ἄλλως εὐπαράδεκτα οἴεσθαι ὅσα ἡ βασιλικὴ χεὶρ ὑποσημαίνεται , γράμματα , εἰ μὴ πρότερον ὀφθεῖεν τῷ Ἀλεξίῳ καὶ οὗτος τὴν δεξιὰν τῷ βατραχείῳ ἐπιδοὺς βάμματι τὴν τοῦ “ ἐτηρήθησαν ” ἐπισημασίαν βραβεύσειεν . ἦγεν οὖν , ὡς ᾑρεῖτο , πάντα καὶ μετεπέττευε , καὶ ἅπερ οἱ ἐκ Κομνηνῶν πρότερον βασιλεῖς ἱδρῶσι πολλοῖς , εἴπω δὲ καὶ τοὺς πένητας καλαμώμενοι , συλλογιμαίως ἀπεθησαύρισαν χρήματα , ταῦτα τῷ πρωτοσεβαστῷ καὶ τῇ βασιλίσσῃ πρὸς ἀποχέτευσιν προύκειντο · καὶ τὸ τοῦ Ἀρχιλόχου ἄντικρυς ἐπεραίνετο , ὅ φησιν , εἰς ἔντερον πόρνης πολλάκις μεταρρυΐσκεσθαι τὰ χρόνῳ καὶ πόνῳ συλλεγέντα μακρῷ .
Lemmas: ὁ δέ πρωτοσεβαστός Ἀλέξιος ἐκπάγλως μαίνομαι , ὁ ἴδιος πίσυνος κράτος καί ὁ παραδυναστεία ὁ δέσποινα καταχράομαι , ὥσπερ καί ὁ πολύς πολλάκις ἐσθίω φάρμακον δράκων καί γίγνομαι δυσαντίβλεπτος . οὐκοῦν οὐ εἰμί τίς ὁ ἅπας , ὅς μή διά αὐτός περαίνω . εἰμί δέ τίς καί διαπράσσω λανθάνω ἕτερος , ἢ ὁ βασίλισσα δέω ἢ ὁ βασιλεύς καρυατίζω εὑρίσκω ἢ ῥιμμός λιθίδιον καταλαμβάνω προσανέχω καί ὁ καιρός πρός περάτωσις ὁ αἰτέω χράω , οὐδέ οὗτος ὁ ἐκεῖνος ἐκπέρθω ὀφθαλμός · σκέπτομαι γάρ τρόπος , διά ὅς ὁ παρά ἄλλος διανύω πρός ἐκεῖνος ἐπαναλύω ὡς εἰς στροφάλιγξ περιδινέω ῥεῦμα , δόγμα ἐκ βασιλεύς ἐκφέρω μή ἄλλως εὐπαράδεκτος οἴομαι ὅσος ὁ βασιλικός χείρ ὑποσημαίνω , γράμμα , εἰμί μή πρότερος ὁράω ὁ Ἀλέξιος καί οὗτος ὁ δεξιά ὁ βατράχειος ἐπιδίδωμι βάμμα ὁ ὁ “ τηρέω ” ἐπισημασία βραβεύω . ἄγω οὖν , ὡς αἱρέω , πᾶς καί μετεπέττευε , καί ὅσπερ ὁ ἐκ Κομνηνός πρότερος βασιλεύς ἱδρόω πολύς , εἶπον δέ καί ὁ πένης καλαμάομαι , συλλογιμαῖος ἀποθησαυρίζω χρῆμα , οὗτος ὁ πρωτοσεβαστός καί ὁ βασίλισσα πρός ἀποχέτευσις πρόκειμαι · καί ὁ ὁ Ἀρχίλοχος ἄντικρυς περαίνω , ὅς φημί , εἰς ἔντερον πόρνη πολλάκις μεταρρυισκω ὁ χρόνος καί πόνος συλλέγω μακρός .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates2.14
Ἐντεῦθεν ἡ πᾶσα πόλις πρὸς Ἀνδρόνικον ἔβλεπε καὶ ἡ ἐκείνου ἄφιξις ὡς ἐν σκοτομήνῃ λαμπτὴρ καὶ ἀστὴρ ἀρίζηλος ἐδοξάζετο . τῷ τοι καὶ ἐνῆγον διὰ γραμμάτων κρύβδην πεμπομένων οἱ μέγα τότε δυνάμενοι καταταχῆσαι τὴν εἴσοδον , ὡς ἀντιταξομένων οὐδένων , οὔτε μὴν πρὸς τὸ ἀντωπὸν τῆς ἐκείνου στησομένων σκιᾶς , ἀλλ᾿ ὑπτίαις ὅλων προσδεξομένων χερσὶ καὶ ἀναπετασόντων ἀσμένως τὰς τῆς καρδίας περιπτυχάς .
Lemmas: ἐντεῦθεν ὁ πᾶς πόλις πρός Ἀνδρόνικος βλέπω καί ὁ ἐκεῖνος ἄφιξις ὡς ἐν σκοτομήνη λαμπτήρ καί ἀστήρ ἀρίζηλος δοξάζω . ὁ ὅς καί ἐνάγω διά γράμμα κρύβδην πέμπω ὁ μέγας τότε δύναμαι καταταχέω ὁ εἴσοδος , ὡς ἀντιτάσσω οὐδείς , οὔτε μήv πρός ὁ ἀντωπός ὁ ἐκεῖνος στήνω σκιά , ἀλλά ὕπτιος ὅλος προσδέχομαι χείρ καί ἀναπετάννυμι ἄσμενος ὁ ὁ Καρδία περιπτυχή .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates2.15
Διαφερόντως δὲ αὐτὸν παρεκρότει καὶ θαρραλέως προσιέναι διένυττεν ἡ πορφυρογέννητος Μαρία ἡ τοῦ βασιλέως Ἀλεξίου ἑτεροθαλὴς ἀδελφὴ καὶ ὁ παριαύων ταύτῃ καῖσαρ ἐξ Ἰταλῶν ὁρμώμενος . αὕτη γὰρ ἀποπνιγομένη μικροῦ τῷ τὴν πατρῴαν κοίτην ἀνοσίως ὑπὸ τοῦ πρωτοσεβαστοῦ ἐρευνᾶσθαι , καὶ ἄλλως δὲ θερμουργίαν ἀσπαζομένη καὶ ἀνδρικὴ τὸ φρόνημα οὖσα , προσκτωμένη δὲ καὶ τὸ φύσει πρὸς τὴν μητρυιὰν βαρύζηλον , οὐχὶ στέγουσα δὲ καὶ τὸ παρευδοκιμεῖσθαι καὶ ὡς ἀντικαθισταμένη τις ὑποβλέπεσθαι τὸν Ἀνδρόνικον τοῖς γράμμασιν ἐμυώπιζεν ὡς ἵππον ἐφ᾿ ὕσπληγγος ἑστῶτα καὶ δρόμον πνέοντα , ἑὸν κακὸν ἀμφαγαπῶσα καὶ τὸν οἰκεῖον ὄλεθρον ἐπισπέρχουσα . τὴν δὲ πρὸς τὸν πρωτοσεβαστὸν οὐχ οἵα τε οὖσα περιστέλλειν ἀπέχθειαν ἐς τοὐμφανὲς αὐτῷ ἀντεφέρετο καὶ οὖδ᾿ ὁπωσοῦν διελελοίπει ὅσα οἱ πρὸς λύμην βυσσοδομεύουσα .
Lemmas: διαφερόντως δέ αὐτός παρακροτέω καί θαρραλέος πρόσειμι διανύω ὁ πορφυρογέννητος Μαρία ὁ ὁ βασιλεύς Ἀλέξιος ἑτεροθαλής ἀδελφή καί ὁ παριαύω οὗτος Καῖσαρ ἐκ Ἰταλός ὁρμάω . οὗτος γάρ ἀποπνίγω μικρός ὁ ὁ πατρῷος κοίτη ἀνόσιος ὑπό ὁ πρωτοσεβαστός ἐρευνάω , καί ἄλλως δέ θερμουργία ἀσπάζομαι καί ἀνδρικός ὁ φρόνημα εἰμί , προσκτάομαι δέ καί ὁ φύσις πρός ὁ μητρυιά βαρύζηλος , οὐ στέγω δέ καί ὁ παρευδοκιμέω καί ὡς ἀντικαθίστημι τις ὑποβλέπω ὁ Ἀνδρόνικος ὁ γράμμα μυωπίζω ὡς ἵππος ἐπί ὕσπληγξ ἵστημι καί δρόμος πνέω , ἑός κακός ἀμφαγαπάω καί ὁ οἰκέω ὄλεθρος ἐπισπέρχω . ὁ δέ πρός ὁ πρωτοσεβαστός οὐ οἷος τε εἰμί περιστέλλω ἀπέχθεια εἰς ἐμφανής αὐτός ἀντιφέρω καί οὐδέ ὁπωσοῦν διαλείπω ὅσος ὁ πρός λύω βυσσοδομεύω .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates2.16
Ἀμέλει καὶ ὑποποιησαμένη τῶν πρὸς γένους ἐκείνῃ τινάς , ὁπόσους δηλαδὴ τῷ Ἀνδρονίκῳ ᾔδει προστιθεμένους , φιλεχθροῦντας δὲ τῷ πρωτοσεβαστῷ ( ἦσαν δ᾿ οὗτοι ὁ Κομνηνὸς Ἀλέξιος , ὃς ἀπετέχθη τῷ βασιλεῖ Μανουὴλ ἐκ τῆς ἀνεψιᾶς Θεοδώρας , ὁ Λαπαρδᾶς Ἀνδρόνικος , οἱ δύο τοῦ Ἀνδρονίκου υἱοὶ ὅ τε Ἰωάννης καὶ ὁ Μανουήλ , ὁ τῆς πόλεως ἔπαρχος Ἰωάννης ὁ Καματηρὸς καὶ συχνοὶ ἕτεροι ) , καὶ διὰ συνωμοσίας τὴν μὲν ἐς τὸν ἀδελφὸν καὶ βασιλέα πίστιν κρατυναμένη , τὸν δὲ τοῦ πρωτοσεβαστοῦ κυρώσασα θάνατον , ἐκαιροφυλάκει τὴν τούτου κατάλυσιν .
Lemmas: ἀμέλει καί ὑποποιέω ὁ πρός γένος ἐκεῖνος τις , ὁπόσος δηλαδή ὁ Ἀνδρόνικος οἶδα προστίθημι , φιλεχθρέω δέ ὁ πρωτοσεβαστός ( εἰμί δέ οὗτος ὁ Κομνηνός Ἀλέξιος , ὅς ἀποτίκτω ὁ βασιλεύς Μανουήλ ἐκ ὁ ἀνεψιός Θεοδώρα , ὁ Λαπαρδάς Ἀνδρόνικος , ὁ δύο ὁ Ἀνδρόνικος υἱός ὅς τε Ἰωάννης καί ὁ Μανουήλ , ὁ ὁ πόλις ἔπαρχος Ἰωάννης ὁ Καματηρός καί συχνός ἕτερος ) , καί διά συνωμοσία ὁ μέν εἰς ὁ ἀδελφός καί βασιλεύς πίστις κρατύνω , ὁ δέ ὁ πρωτοσεβαστός κυρόω θάνατος , καιροφυλακῶ ὁ οὗτος κατάλυσις .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates2.17
Εὔκαιρον δὲ πρὸς τὴν μελετωμένην πρᾶξιν εὑρηκέναι οἰηθεῖσα καιρὸν τὴν εἰς τὸν Βαθὺν Ρύακα μετὰ τοῦ βασιλέως ἐξέλευσιν τοῦ πρωτοσεβαστοῦ ἐπὶ τῷ τελεσθῆναι τὰ ὅσια Θεοδώρῳ τῷ χριστομάρτυρι κατὰ τὴν ἑβδόμην τῆς πρώτης τῶν νηστεῶν τὴν μὲν ἐγχείρησιν ἡτοιμάσατο καὶ τοὺς σφαγέας τοῦ ἀντιπάλου ἐπήγετο τὸ φονουργὸν παραγυμνοῦντας σιδήριον , ἐκ δέ τινος περιπετείας τοῦ οἰκείου ἐκκρούεται σκέμματος . καὶ τῆς βουλῆς ὁμοῦ καὶ τῆς ἐπιβουλῆς μικρῷ ὕστερον φωραθείσης , τοὺς μὲν λοιποὺς εἶχε βῆμα βασιλικὸν καὶ σκέψις τοῦ ἀτοπήματος προύκειτο σχήμασι μόνοις ἀλλ᾿ οὐχὶ πράγμασιν · ἐφωμάρτει γὰρ ἡ καταδίκη εὐθὺς καὶ ὡς ἄφωνοι ἰχθύες οἱ συσχεθέντες ἀπήγοντο μηδ᾿ ὅλως δεξάμενοι τὸ ἐνδόσιμον εἰς τὸ τὰ δοκοῦντά σφισιν ἀπολογήσασθαι .
Lemmas: Εὔκαιρον δέ πρός ὁ μελετάω πρᾶξις εὑρίσκω οἴομαι καιρός ὁ εἰς ὁ Βαθύς ῥύαξ μετά ὁ βασιλεύς ἐξέλευσις ὁ πρωτοσεβαστός ἐπί ὁ τελέω ὁ ὅσιος Θεόδωρος ὁ χριστομάρτυς κατά ὁ ἕβδομος ὁ πρῶτος ὁ νῆστις ὁ μέν ἐγχείρησις ἑτοιμάζω καί ὁ σφαγεύς ὁ ἀντίπαλος ἐπάγω ὁ φονουργός παραγυμνόω σιδήριον , ἐκ δέ τις περιπέτεια ὁ οἰκεῖος ἐκκρούω σκέμμα . καί ὁ βουλή ὁμοῦ καί ὁ ἐπιβουλή μικρός ὕστερος φωράω , ὁ μέν λοιπός ἔχω βῆμα βασιλικός καί σκέψις ὁ ἀτόπημα πρόκειμαι σχῆμα μόνος ἀλλά οὐ πρᾶγμα · ἐφομαρτέω γάρ ὁ καταδίκη εὐθύς καί ὡς ἄφωνος ἰχθύς ὁ συνέχω ἀπάγω μηδέ ὅλως δέχομαι ὁ ἐνδόσιμος εἰς ὁ ὁ δοκέω σφεῖς ἀπολογέομαι .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates2.18
Αὐτὴ δὲ ἡ πορφυρογέννητος σὺν τῷ ἀνδρὶ τῷ καίσαρι τῷ Μεγίστῳ Ναῷ προσρύεται , βαρυμηνιῶσαν κατ᾿ αὐτῆς ἐκδιδράσκειν φάσκουσα μητρυιὰν καὶ τὸν ταύτης κάρταμον ἐραστήν . οἶκτον οὖν οὐ τῷ πατριάρχῃ μόνον ἐμπεποιήκει καὶ τοῖς ὅσοι τῆς ἱερᾶς κιγκλίδος ἐντός , ἀλλὰ καὶ τοὺς πλείστους τῶν ἐκ τοῦ ξύγκλυδος δήμου καὶ σύρφακος οὕτω κατέκαμψε καὶ μετέφερεν , ὡς μικροῦ δακρυρροεῖν ἐπ᾿ αὐτῇ . ἔνθεν τοι καὶ ταῖς τῶν πολλῶν ἀναθερμανθεῖσα περιπαθείαις , ἐν τῷ μέρει δὲ καὶ αὐτὴ διαδόσεσι στατήρων χαλκέων πρὸς ἀποστασίαν τὸ πτωχεῦον πλῆθος ἐξαγριαίνουσα , τὰ τοῖς πρόσφυξιν ἠδόξει βραβευόμενα ἔθιμα , καὶ προτεινομένης ἀμνηστίας ὧν ἑάλω δρῶσα κακῶς , οὐδ᾿ ἐπαΐειν ὅλως ἠνείχετο , ἀλλ᾿ ἀπῄτει παλινδικίαν τῶν ταύτης συνωμοτῶν καὶ ἄνεσιν τῶν καθείρξεων . τόν τε πρωτοσεβαστὸν τῆς τῶν κοινῶν ἔχεσθαι διοικήσεως οὐδαμῶς φέρουσα ἦν , ἀλλ᾿ ἀποφλαυρίζουσα τουτονὶ πόδα ὑπερβάθμιον τείνειν ἔφασκε τοῖς οὐκ ἐφικτοῖς καὶ κατολισθαίνειν εἰς πρᾶξιν ἀθέμιτον καὶ τὸ γένος οἱ ἐντεῦθεν ἐπιθολοῦν . ὁδῷ δὲ προϊοῦσα καὶ τῶν βασιλείων ἀποσκορακισθῆναι τοῦτον ἐνέκειτο καὶ οἷά τι παρεκφυὲν ζιζάνιον τῆς εὐγενοῦς ἀποσπασθῆναι φυταλιᾶς καὶ ζημιωθῆναι ὀλέθρῳ συναναβαῖνον καὶ συμπνῖγον ὡς σῖτον τὸν αὐτοκράτορα .
Lemmas: αὐτός δέ ὁ πορφυρογέννητος σύν ὁ ἀνήρ ὁ Καῖσαρ ὁ μέγας Ναός προσρύω , βαρυμηνιάω κατά αὐτός ἐκδιδράσκω φάσκω μητρυιά καί ὁ οὗτος κάρταμος ἐραστής . οἶκτος οὖν οὖον ὁ πατριάρχης μόνος ἐμποιέω καί ὁ ὅσος ὁ ἱερός κιγκλίς ἐντός , ἀλλά καί ὁ πλεῖστος ὁ ἐκ ὁ σύγκλυς δῆμος καί σύρφαξ οὗτος κατακάμπτω καί μεταφέρω , ὡς μικρός δακρυρροέω ἐπί αὐτός . ἔνθεν ὅς καί ὁ ὁ πολύς ἀναθερμαίνω περιπάθεια , ἐν ὁ μέρος δέ καί αὐτός διάδοσις στατήρ χάλκεος πρός ἀποστασία ὁ πτωχεύω πλῆθος ἐξαγριαίνω , ὁ ὁ πρόσφυξις ἀδοξέω βραβεύω ἔθιμος , καί προτείνω ἀμνηστία ὅς ἁλίσκομαι δράω κακῶς , οὐδέ ἐπαΐω ὅλως ἀνέχω , ἀλλά ἀπαιτέω παλινδικία ὁ οὗτος συνωμότης καί ἄνεσις ὁ κάθειρξις . ὁ τε πρωτοσεβαστός ὁ ὁ κοινός ἔχω διοίκησις οὐδαμῶς φέρω εἰμί , ἀλλά ἀποφλαυρίζω οὗτος πούς ὑπερβάθμιος τείνω φάσκω ὁ οὐ ἐφικτός καί κατολισθάνω εἰς πρᾶξις ἀθέμιτος καί ὁ γένος ὁ ἐντεῦθεν ἐπιθολόω . ὁδός δέ πρόειμι καί ὁ βασίλειος ἀποσκορακίζω οὗτος ἔγκειμαι καί οἷος τίς παρεκφυὲν ζιζάνιον ὁ εὐγενής ἀποσπάω φυταλιά καί ζημιόω ὄλεθρος συναναβαίνω καί συμπνίγω ὡς σῖτος ὁ αὐτοκράτωρ .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates2.19
Ἦν δὲ ἄντικρυς ὀριγνωμένη ἃ μὴ τελέεσθαι ἔμελλεν . ὁ γὰρ ἀνὴρ οὗτος τοῖς ἀνακτορικοῖς θαλάμοις ὡς πολύπους ταῖς πέτραις καθάπαξ ἐμφὺς καὶ τὰς κοτυληδόνας κύκλῳ διαφεὶς οὐδ᾿ ὅλως μεταβαίνειν ἐκεῖθεν ἠβούλετο . καὶ δήποτε τοῦ βασιλέως καὶ ἀδελφοῦ διηπειληκότος τῇ κασιγνήτῳ καισαρίσσῃ τὴν ἐκ τοῦ νεὼ ἀφαίρεσιν καὶ κατάσπασιν , εἰ μὴ ἐκσταίη ἑκοῦσα τοῦ ἱεροῦ ( βασιλέα δὲ λέγων τὰ τοῦ πρωτοσεβαστοῦ φημι ἐπιτάγματα καὶ τῆς τοῦ βασιλέως μητρός ) , τὸ ἑκοῦσα εἶναι μηδαμῶς προελθεῖν ἀντηπείλησεν .
Lemmas: ἦς δέ ἄντικρυς ὀριγνάω ὁ μή τελέω μέλλω . ὁ γάρ ἀνήρ οὗτος ὁ ἀνακτορικός θάλαμος ὡς πολύπους ὁ πέτρα καθάπαξ ἐμφύω καί ὁ κοτυληδών κύκλος διαφίημι οὐδέ ὅλως μεταβαίνω ἐκεῖθεν βούλομαι . καί δήποτε ὁ βασιλεύς καί ἀδελφός διαπειλέω ὁ κασίγνητος καισάρισσα ὁ ἐκ ὁ ναός ἀφαίρεσις καί κατάσπασις , εἰμί μή ἐξίστημι ἑκών ὁ ἱερός ( βασιλεύς δέ λέγω ὁ ὁ πρωτοσεβαστός φημί ἐπίταγμα καί ὁ ὁ βασιλεύς μήτηρ ) , ὁ ἑκών εἰμί μηδαμῶς προέρχομαι ἀνταπειλέω .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates2.20
Ἔνθεν τοι καὶ δεδοικυῖα μὴ συλληφθείη , ταῖς τε πύλαις τοῦ νεὼ ἐφίστησι φύλακας καὶ πάσας τὰς εἰσόδους διαλαμβάνει φρουραῖς , τὸν τῆς προσευχῆς οἶκον διασκευάζουσα πρὸς λῃστήριον ἢ φρούριον ἐχυρὸν καὶ ἀπότομον , δυσάλωτον τοῖς προσβάλλουσιν . ἀεὶ δ᾿ ἐπεκτεινομένη τοῖς χείροσι καὶ προβαίνουσα τοῖς οὐκ ἐπαινετέοις καὶ συμμαχικὸν τάγμα ξενολογεῖ καὶ τίθησι στρατόπεδον τὸν θεῖον περίβολον . καὶ Ἰταλιώτας γὰρ συναγήοχεν ὁπλομάχους καὶ μεγαθύμους ἑῴους ἐστρατολόγησεν Ἴβηρας , κατ᾿ ἐμπορίαν τῇ πόλει παραβαλόντας , καὶ Ρωμαίων ὁπλιτεύουσαν ἐπεσπάσατο φάλαγγα , ἐμπαζομένη μηδενὸς τὰ πρὸς εἰρήνην αὐτῇ κατεπᾴδοντος , μήτ᾿ αὐτὸν τὸν πατριάρχην ὑποστελλομένη ἐμβριθῶς ἐγκείμενον καὶ μάλα κοτέοντα , καὶ πολλάκις πρὸς ὀργὴν ἐπιπλήττοντα .
Lemmas: ἔνθεν ὅς καί δείδω μή συλλαμβάνω , ὁ τε πύλη ὁ ναός ἐφίστημι φύλαξ καί πᾶς ὁ εἴσοδος διαλαμβάνω φρουρά , ὁ ὁ προσευχή οἶκος διασκευάζω πρός λῃστήριον ἢ φρούριον ἐχυρός καί ἀπότομος , δυσάλωτος ὁ προσβάλλω . ἀεί δέ ἐπεκτείνω ὁ χείρων καί προβαίνω ὁ οὐ ἐπαινετέω καί συμμαχικός τάγμα ξενολογέω καί τίθημι στρατόπεδον ὁ θέω περίβολος . καί Ἰταλιώτης γάρ συνάγω ὁπλομάχος καί μεγάθυμος ἑῷος στρατολογέω Ἴβηρ , κατά ἐμπορία ὁ πόλις Παραβάλοντας , καί Ῥωμαῖος ὁπλιτεύω ἐπισπάω φάλαγξ , ἐμπάζομαι μηδείς ὁ πρός εἰρήνη αὐτός κατεπᾴδω , μήτε αὐτός ὁ πατριάρχης ὑποστέλλω ἐμβριθῶς ἔγκειμαι καί μάλα κοτάω , καί πολλάκις πρός ὀργή ἐπιπλήσσω .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates2.21
Καὶ ξύμπαν μὲν οὖν ἑτέρας πόλεως ἀλογίᾳ χαίρει τὸ πλῆθος καὶ τὴν ἐπί τι ῥοπὴν δυσμαχώτατόν ἐστι · τὸ δὲ τῆς Κωνσταντίνου φιλοταραχώτατον μάλιστα , προπετείᾳ χαῖρον καὶ σκολιάζον ταῖς ὁδοῖς , ὅσῳ καὶ ἐκ διαφόρων πολιτεύεται τῶν γενῶν καὶ τῇ τῶν τεχνῶν ποικιλίᾳ συμμεταποιοῦται , ὡς εἴποι τις , τὸ φρονεῖν . ἐπειδὴ δὲ ἀεὶ τὰ χείρω νικᾶν εἴωθε καὶ ἐν πολλοῖς ὄμφαξι μίαν ῥᾶγα πεπανθεῖσαν μόλις εὑρήσει τις , διὰ τοῦτο οὔτε λόγῳ ἐφ᾿ ὁτιοῦν χωρεῖ , οὔτε μετὰ προμηθείας ἐφίσταται οἷς ἐφορμήσειεν , ἀλλ᾿ ὅπῃ μὲν πρὸς στάσιν καὶ φήμῃ μόνῃ μεθαρμοζόμενον πυρός ἐστι δραστικώτερον , χορεῦον οἷον κατὰ ξιφῶν καὶ προβλῆσι καὶ κύμασι κωφοῖς ἀνθιστάμενον , ὅπῃ δὲ κατεπτηχὸς ὡς ψοφοδεὲς καὶ τὸν αὐχένα παντὶ τῷ βουλομένῳ παρέχει πατεῖν . εἰκότως οὖν ὡς ἀστασίαν ἤθους νοσοῦν καὶ παλιμβολώτατον διαβέβληται . οὔτε οὖν ἑαυτοῖς ποτε τὰ κάλλιστα πεφώρανται πράξαντες οἱ τῆς Κωνσταντίνου οἰκήτορες , οὔθ᾿ ἑτέροις εἰσηγουμένοις τὰ κοινωφελῆ ἐπειθάρχησαν , ἀεὶ δὲ τἀναντία ταῖς εὐδαιμονούσαις παρακαθιστάντες πόλεσιν , ὅσα γῆ καὶ θάλασσα τούτοις δορυφορεῖ , ἐπ᾿ ἀνηνύτοις εἰς ἑτέρας πόλεις ἀλλοεθνῶν διαφοροῦσι καὶ μεταγγίζουσι . τὸ δὲ πρὸς τοὺς κρατοῦντας ἀδιάφορον ὡς ἔμφυτον αὐτοῖς κακὸν συντετήρηται · ὃν γὰρ ὡς ἐννόμως σήμερον ἐξαίρουσιν ἄρχοντα , τοῦτον ὡς κακοεργὸν ἐς νέωτα διασύρουσι , τοῦτό τε κἀκεῖνο παριστῶντες μὴ σὺν λόγῳ ποιεῖν ἀνεπιστημοσύνῃ τοῦ κρείττονος καὶ τῷ εὐριπίστῳ τοῦ φρονήματος .
Lemmas: καί σύμπας μέν οὖν ἕτερος πόλις ἀλογία χαίρω ὁ πλῆθος καί ὁ ἐπί τίς ῥοπή δύσμαχος εἰμί · ὁ δέ ὁ Κωνσταντῖνος φιλοτάραχος μάλιστα , προπέτεια χαίρω καί σκολιάζω ὁ ὁδός , ὅσος καί ἐκ διάφορος πολιτεύω ὁ γένος καί ὁ ὁ τέχνη ποικιλίας συμμεταποιόω , ὡς εἶπον τις , ὁ φρονέω . ἐπεί δέ ἀεί ὁ χείρων νικάω εἴωθα καί ἐν πολύς ὄμφαξ εἷς ῥάξ πανθάνω μόλις εὑρίσκω τις , διά οὗτος οὔτε λόγος ἐπί ὁστισοῦν χωρέω , οὔτε μετά προμήθεια ἐφίστημι ὅς ἐφορμέω , ἀλλά ὅπῃ μέν πρός στάσις καί φήμη μόνος μεθαρμόζω πῦρ εἰμί δραστικός , χορεύω οἷος κατά ξίφος καί προβλής καί κῦμα κωφός ἀνθίστημι , ὅπῃ δέ καταπτήσσω ὡς ψοφοδεής καί ὁ αὐχήν πᾶς ὁ βούλομαι παρέχω πατέω . εἰκότως οὖν ὡς ἀστασία ἦθος νοσέω καί παλιμβολώτατον διαβάλλω . οὔτε οὖν ἑαυτοῦ ποτός ὁ καλῶς φωράω πράσσω ὁ ὁ Κωνσταντῖνος οἰκήτωρ , οὔτε ἕτερος εἰσηγέομαι ὁ κοινωφελής πειθαρχέω , ἀεί δέ τἀναντία ὁ εὐδαιμονέω παρακαθίστημι πόλις , ὅσος γῆ καί θάλασσα οὗτος δορυφορέω , ἐπί ἀνήνυτος εἰς ἕτερος πόλις ἀλλοεθνής διαφορέω καί μεταγγίζω . ὁ δέ πρός ὁ κράτος ἀδιάφορος ὡς ἔμφυτος αὐτός κακός συντηρέω · ὅς γάρ ὡς ἔννομος σήμερον ἐξαίρω ἄρχω , οὗτος ὡς κακοῦργος εἰς νέωτα διασύρω , οὗτος τε ἐκεῖνος παρίστημι μή σύν λόγος ποιέω ἀνεπιστημοσύνη ὁ ἀγαθός καί ὁ εὐρίπιστος ὁ φρόνημα .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates2.23
Οἱ περὶ τὸν πρωτοσεβαστὸν τοίνυν ὁρῶντες ἀεὶ τὰ χείρω προβαίνοντα σκέπτονται βουλὴν καθιζήσαντες , ὅπως τὴν λύμην στήσωσι ταυτηνί . καὶ ἐπεὶ κατ᾿ οὐδένα τρόπον ἑώρων τὴν καισάρισσαν Μαρίαν τῶν οἰκείων βουλευμάτων μεθισταμένην ἢ βραχύ τι γοῦν ὑπενδιδοῦσαν τῶν ὑπερόγκων ζητημάτων , ἃ προυτείνετο , ἔγνων διὰ πολέμου ἐπ᾿ ἐκείνην χωρεῖν καὶ ὡς ἀπό τινος ἐρύματος τοῦ θείου ἐξελάσαι νεώ .
Lemmas: ὁ περί ὁ πρωτοσεβαστός τοίνυν ὁράω ἀεί ὁ χείρων προβαίνω σκέπτομαι βουλή καθίζω , ὅπως ὁ λύω ἵστημι οὗτος . καί ἐπεί κατά οὐδείς τρόπος ὁράω ὁ καισάρισσα Μαρία ὁ οἰκέω βούλευμα μεθίστημι ἢ βραχύς τίς γοῦν ὑπενδίδωμι ὁ ὑπέρογκος ζήτημα , ὁ προτείνω , γιγνώσκω διά πόλεμος ἐπί ἐκεῖνος χωρέω καί ὡς ἀπό τις ἔρυμα ὁ θεῖον ἐξελαύνω ναῦς .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates2.24
Συλλεγέντος τοίνυν οὐκ ὀλίγου στρατεύματος ἐκ τῶν ἑῴων τε καὶ ἑσπερίων ταγμάτων καὶ πάντων ὡς εἰς ἓν συναθροισθέντων στρατόπεδον τὸ μέγα παλάτιον , ὁ ἐπιτήδειος χῶρος ἀνεδιφᾶτο , καθ᾿ ὃν ἂν τοῖς ἐπὶ τοῦ ναοῦ ἐπίθωνται · ἤδη γὰρ καὶ ἡ καισάρισσα πρὸς τὴν ἀντίταξιν ἡτοιμάσατο διακριθῆναι πολέμῳ τὰ καθ᾿ αὑτὴν ἐθέλουσα . οὐκοῦν ὅσαι τῷ ἱερῷ οἰκίαι κατὰ τὸν Αὐγουστεῶνα συνήπτοντο , παρὰ τῶν ὑπ᾿ αὐτὴν ἀπερράγησαν καὶ τῆς μεγίστης ἁψῖδος ἄνωθεν , ἥτις κατὰ τὸ Μίλιον ἵσταται , οἱ ἀπ᾿ αὐτῆς ἀνήλθοσαν τοῖς βασιλικοῖς ἀντιπλακησόμενοι . καὶ τὸν νεὼν δέ , ὃς τοῦ Ἀλεξίου κατονομάζεται , τῇ δὲ τοῦ Αὐγουστεῶνος αὐλαίᾳ προσήνωται , στρατιῶται εἰσιόντες ἐφύλαττον .
Lemmas: συλλέγω τοίνυν οὐ ὀλίγος στράτευμα ἐκ ὁ ἑῷος τε καί ἑσπέριος τάγμα καί πᾶς ὡς εἰς εἷς συναθροίζω στρατόπεδον ὁ μέγας Παλάτιον , ὁ ἐπιτήδειος χῶρος ἀναδιφάω , κατά ὅς εἄν ὁ ἐπί ὁ ναός ἐπιτίθημι · ἤδη γάρ καί ὁ καισάρισσα πρός ὁ ἀντίταξις ἑτοιμάζω διακρίνω πόλεμος ὁ κατά ἑαυτοῦ ἐθέλω . οὐκοῦν ὅσος ὁ ἱερός οἰκίον κατά ὁ Αὐγουστεῶν συνάπτω , παρά ὁ ὑπό αὐτός ἀπορρήγνυμι καί ὁ μέγας ἁψίς ἄνωθεν , ὅστις κατά ὁ μίλιον ἵστημι , ὁ ἀπό αὐτός ἀνέρχομαι ὁ βασιλικός ἀντιπλέκω . καί ὁ ναός δέ , ὅς ὁ Ἀλέξιος κατονομάζω , ὁ δέ ὁ Αὐγουστεῶν αὐλαία προσενόω , στρατιώτης εἰσέρχομαι φυλάσσω .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates2.25
Αὐτοὶ μέντοι οἱ βασιλικοὶ καθ᾿ ἡμέραν ἑβδόμην , δευτέραν τοῦ Μαΐου μηνὸς τῆς πεντεκαιδεκάτης ἰνδικτιῶνος , ἐκ τοῦ μεγάλου παλατίου κατὰ τὸ περίορθρον ἐκθορόντες εἰσίασι τὰ πρῶτα τὸν τοῦ θεολόγου Ἰωάννου ναόν , ᾧ τὸ ἐπίκλην Διίππειον , στρατίαρχον ἔχοντές τινα Σαββάτιον Ἀρμένιον . ἔπειτα τοῦ τεμένους ἄνωθεν γενόμενοι ἀσήμους λαλαγὰς ἠφίεσαν . ὡς δ᾿ ἐνειστήκει καιρὸς τοῦ μάχεσθαι , περὶ τρίτην ὥραν οὔσης τῆς ἡμέρας καὶ πληθούσης μάλιστα τῆς ἀγορᾶς , οὐ μετρίως τοὺς ἐκ τῆς ἁψῖδος τοῦ Μιλίου καὶ τοὺς ἀπὸ τοῦ νεὼ τοῦ Ἀλεξίου μαχομένους ὁπλίτας τῆς καισαρίσσης ἐσίνοντο οὗτοι , ἐξ ὑπερδεξίων μαχόμενοι καὶ ὡς ἀφ᾿ ὕψους σκηπτοὺς ἐπαφιέντες κάτω τὰ βέλεμνα . ἀλλὰ καὶ ἑτέρων καταλόγων εὐοπλοτάτων τοῦ παλατίου ἐξιόντων καὶ τὰς ῥυμίδας πληρωσάντων καὶ τοὺς στενωποὺς διαλαβόντων , ὁπόσοι πρὸς τὸ μέγα τέμενος φέρουσιν , ὅ τε δῆμος τοῦ ἐπιβοηθεῖν τῇ καισαρίσσῃ ἐπαύσατο διὰ τὸ πᾶσαν πάροδον τοῖς ὅπλοις ἀποταφρεύεσθαι καὶ οἱ ἐκ τοῦ ἱεροῦ ἐπεξιόντες καὶ τὴν αὐλαίαν τοῦ Αὐγουστεῶνος ὑπερβαίνοντες καὶ τοῖς βασιλικοῖς κατὰ τὰς ἀγυιὰς συμπλεκόμενοι , ὀλίγοι πρὸς πλείους διαμιλλώμενοι , δῆλοι ἦσαν κάμνοντες ἤδη καὶ κατὰ βραχὺ τοῦ θαρραλέου ὑπεκλυόμενοι λήματος .
Lemmas: αὐτός μέντοι ὁ βασιλικός κατά ἡμέρα ἕβδομος , δύο ὁ Μάϊος μείς ὁ πεντεκαιδέκατος ἰνδικτίων , ἐκ ὁ μέγας Παλάτιον κατά ὁ περίορθρον ἐκθρῴσκω εἴσειμι ὁ πρῶτος ὁ ὁ θεολόγος Ἰωάννης ναός , ὅς ὁ ἐπίκλη διϊππεύω , στρατίαρχος ἔχω τις Σαββάτιος Ἀρμένιος . ἔπειτα ὁ τέμενος ἄνωθεν γίγνομαι ἄσημος λαλαγή ἀφίημι . ὡς δέ ἐνίστημι καιρός ὁ μάχομαι , περί τρίτος ὥρα εἰμί ὁ ἡμέρα καί πλήθω μάλιστα ὁ ἀγορά , οὖον μέτριος ὁ ἐκ ὁ ἁψίς ὁ Μιλίου καί ὁ ἀπό ὁ ναός ὁ Ἀλέξιος μάχομαι ὁπλίτης ὁ καισαριεννυω σίνομαι οὗτος , ἐκ ὑπερδέξιος μάχομαι καί ὡς ἀπό ὕψος σκηπτός ἐπαφίημι κάτω ὁ βέλεμνον . ἀλλά καί ἕτερος κατάλογος εὔοπλος ὁ Παλάτιον ἔξειμι καί ὁ ῥυμίς πληρόω καί ὁ στενωπός διαλαμβάνω , ὁπόσος πρός ὁ μέγας τέμενος φέρω , ὅς τε δῆμος ὁ ἐπιβοηθέω ὁ καισάρισσα παύω διά ὁ πᾶς πάροδος ὁ ὅπλον ἀποταφρεύω καί ὁ ἐκ ὁ ἱερός ἐπέξειμι καί ὁ αὐλαία ὁ Αὐγουστεῶν ὑπερβαίνω καί ὁ βασιλικός κατά ὁ ἀγυιά συμπλέκω , ὀλίγος πρός πλείων διαμιλλάομαι , δῆλος εἰμί κάμνω ἤδη καί κατά βραχύς ὁ θαρραλέος ὑπεκλύω λῆμα .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates2.28
Οὔτε οὖν ὑφορᾶσθαι δέον ὡς ἀνόσιον τὸ ὑπερμάχεσθαί τινα ἑαυτοῦ καὶ σπεύδειν κατὰ τοῦ πλήττοντος αὐτὸν ἐπιστρέφειν τὸν ἐκεῖθεν ἐπαγόμενον θάνατον , οὔτε τὸν μετὰ ξίφους ἐπιόντα καὶ ἀναιροῦντα ὁμογενῆ ἀπλῆγα δεῖ παριέναι , ἀλλ᾿ ἅπας κακῶς διατιθεὶς κρινέσθω πολέμιος καὶ ὁ ἀναιρήσων πιπτέτω . ἡμῖν δὲ καὶ τὸ θεῖον εἴσεται δήπουθεν χάριν , εἰ ἐκ τοῦ ἱεροῦ τοῦδε τοὺς μιαιφόνους ἀποσοβήσομεν , εἴτε μὴν κεχηνόσιν , ὡς ὁρᾶτε , κατὰ τῶν ἁγίων καὶ διαρπάσαι ταῦτα προθυμουμένοις ἀντιβαίημεν . εἰ γὰρ μὴ τοῦτ᾿ ἦν καὶ διέστελλον ἀνὰ μέσον βεβήλου καὶ ἱεροῦ , πάλαι ἂν τὴν ἐνδοτέρω τῶν προνάων παρῆκαν ὁρμὴν ὡς ἤδη τὸ νικᾶν ἔχοντες . οἱ δὲ οὕτω τοί εἰσιν ἀναιδέστατοι , ὡς οὐ μόνον σκυλεῦσαι φαντάζεσθαι τὰ ἡμέτερα , ἀλλὰ καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ ἰδιώσασθαι οἱ ἀβέλτεροι . ἀλλ᾿ οὐ μὰ τὸν παγέντα σταυρῷ καὶ τὴν λόγχην ταύτην , οὔκουν αὐτοῖς ἐσεῖται πέρας ἐπιθεῖναι τοῖς ἐγχειρήμασιν , ἐπεὶ καὶ θεῷ τὰ οἰκεῖα χερσὶ κεχραμέναις ἄψαυστα διαφυλαχθήσονται καὶ ἡμεῖς ἐσοίμεθα ἂν ἀπρονόμευτοι . ” Τούτοις καὶ τοιούτοις χρησάμενος ῥήμασιν αὐτός τε κάτεισιν εἰς τὸν πρόναον , ἔνθα ὁ λόγος εἴρηκε ῥομφαίαν ἐσπασμένον ἵστασθαι τὸν τῶν ἄνω καὶ θείων ταγμάτων κατάρχοντα Μιχαήλ , καὶ οἱ λοιποὶ δὲ ὡς ἡγεμόνι τούτῳ παρείποντο ἀσπιδηφόροι πάντες καὶ ἀτεχνῶς ἀνδριάντες χάλκεοι . κἀκεῖσε εἰς τάξιν τὸ περὶ αὐτὸν καταστήσας καὶ τῷ σταυρικῷ σημείῳ φραξάμενος τῶν ἄλλων προεκπηδᾷ . οἱ δ᾿ ἐπὶ τῆς τοῦ Αὐγουστεῶνος αὐλαίας καὶ πρὸς τὴν πρώτην ὁρμὴν διαταραχθέντες τοῦ καίσαρος διὰ τῶν εἰσόδων θλιβόμενοι ἐξεχέοντο , ὅτε καὶ τραυματίαι μὲν ἐκ τῶν τοῦ βασιλικοῦ τάγματος πολλοὶ γεγόνασιν , εἷς δέ τις καὶ ἐτεθνήκει τῷ ξίφει διελαθείς .
Lemmas: οὔτε οὖν ὑφοράω δήω ὡς ἀνόσιος ὁ ὑπερμάχομαι τις ἑαυτοῦ καί σπεύδω κατά ὁ πλήσσω αὐτός ἐπιστρέφω ὁ ἐκεῖθεν ἐπάγω θάνατος , οὔτε ὁ μετά ξίφος ἔπειμι καί ἀναιρέω ὁμογενής ἀπλήξ δεῖ πάρειμι , ἀλλά ἅπας κακῶς διατίθημι κρίνω πολέμιος καί ὁ ἀναιρέω πίπτω . ἐγώ δέ καί ὁ θέω εἶμι δήπουθεν χάρις , εἰμί ἐκ ὁ ἱερός ὅδε ὁ μιαιφόνος ἀποσοβέω , εἴτε μήv χάσκω , ὡς ὁράω , κατά ὁ ἅγιος καί διαρπάζω οὗτος προθυμέομαι ἀντιβαίνω . εἰμί γάρ μή οὗτος εἰμί καί διαστέλλω ἀνά μέσος βέβηλος καί ἱερός , πάλαι εἄν ὁ ἐνδοτέρω ὁ πρόναος παρίημι ὁρμή ὡς ἤδη ὁ νικάω ἔχω . ὁ δέ οὗτος ὅς εἰμί ἀναιδής , ὡς οὖον μόνος σκυλεύω φαντάζω ὁ ἡμέτερος , ἀλλά καί ὁ ὁ Θεός ἰδιόομαι ὁ ἀβέλτερος . ἀλλά οὖον μά ὁ πήγνυμι σταυρός καί ὁ λόγχη οὗτος , οὔκουν αὐτός σέω πέρας ἐπιτίθημι ὁ ἐγχείρημα , ἐπεί καί θεός ὁ οἰκεῖος χείρ χράω ἄψαυστος διαφυλάσσω καί ἐγώ εἰμί εἄν ἀπρονόμευτος . ” οὗτος καί τοιοῦτος χράω ῥῆμα αὐτός τε κατέρχομαι εἰς ὁ πρόναον , ἔνθα ὁ λόγος εἴρω ῥομφαία σπάω ἵστημι ὁ ὁ ἄνω καί θεῖον τάγμα κατάρχω Μιχαήλ , καί ὁ λοιπός δέ ὡς ἡγεμών οὗτος παρεῖπον ἀσπιδηφόρος πᾶς καί ἄτεχνος ἀνδριάς χάλκεος . κἀκεῖσε εἰς τάξις ὁ περί αὐτός καθίστημι καί ὁ σταυρικός σημεῖον φράσσω ὁ ἄλλος προεκπηδάω . ὁ δέ ἐπί ὁ ὁ Αὐγουστεῶν αὐλαία καί πρός ὁ πρῶτος ὁρμή διαταράσσω ὁ Καῖσαρ διά ὁ εἴσοδος θλίβω ἐκχέω , ὅτε καί τραυματίας μέν ἐκ ὁ ὁ βασιλικός τάγμα πολύς γίγνομαι , εἷς δέ τις καί θνῄσκω ὁ ξίφος διελαύνω .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates2.29
Τὸ δ᾿ ἀπὸ τοῦδε ὁ μὲν καῖσαρ ἐπάνεισιν αὖθις ὅθεν ἐξώρμησεν , οἱ δ᾿ ἐκ τῶν τοῦ βασιλέως τάξεων οὐκέτι παρελθεῖν ἐθάρρησαν εἰς τὴν αὔλειον , ἀλλὰ δι᾿ ἀκροβολισμῶν ἠγάπων μαχόμενοι . ἤδη δὲ τῆς ἡμέρας ὑποκλινούσης αὐτοί τε οἱ μαχόμενοι καμόντες ἐνέδωκαν , καὶ τοῦ πατριάρχου στείλαντος εἰς τὴν δέσποιναν τὸν ἑαυτοῦ ὑπηρέτην , ὃς ἐκ τοῦ παραβάλλειν εἰς τὰ ἀρχεῖα καὶ διαπορθμεύειν τοῖς βασιλεῦσι τὰ βουλητέα καὶ τὰς ἀποκρίσεις ἐκεῖθεν αὖθις μεταφέρειν παλατῖνος ὠνόμασται , καὶ πρῶτα μὲν τὴν θείαν ἐπεμβριμησαμένου ταύτῃ ὀργὴν οὕτως ὀξυδερκοῦσαν καὶ καθορῶσαν ἀκαρῆ τὰ ὁπουδήποτε δρώμενα ἄθεσμα , ἔπειτα δὲ τὰς περὶ σπονδῶν τῆς καισαρίσσης διαμεμηνυκότος φωνάς , ἀφικνεῖται λυτὴρ τῶν διαφορῶν ὁ μέγας δοὺξ Ἀνδρόνικος ὁ Κοντοστέφανος , ὁ μέγας ἑταιρειάρχης Ἰωάννης ὁ Δούκας καὶ συχνοὶ ἕτεροι , τὸ γένος ἀριπρεπεῖς καὶ μεγίστοις περίβλεπτοι ἀξιώμασι .
Lemmas: ὁ δέ ἀπό ὅδε ὁ μέν Καῖσαρ ἐπάνειμι αὖθις ὅθεν ἐξορμάω , ὁ δέ ἐκ ὁ ὁ βασιλεύς τάξις οὐκέτι παρέρχομαι θαρσέω εἰς ὁ αὔλειος , ἀλλά διά ἀκροβολισμός ἀγαπάω μάχομαι . ἤδη δέ ὁ ἡμέρα ὑποκλίνω αὐτός τε ὁ μάχομαι κάμνω ἐνδίδωμι , καί ὁ πατριάρχης στέλλω εἰς ὁ δέσποινα ὁ ἑαυτοῦ ὑπηρέτης , ὅς ἐκ ὁ παραβάλλω εἰς ὁ ἀρχεῖον καί διαπορθμεύω ὁ βασιλεύς ὁ βουλητέος καί ὁ ἀπόκρισις ἐκεῖθεν αὖθις μεταφέρω Παλατῖνος ὀνομάζω , καί πρῶτος μέν ὁ θεῖος ἐπεμβριμάομαι οὗτος ὀργή οὕτως ὀξυδερκέω καί καθοράω ἀκαρής ὁ ὁπουδήποτε δράω ἄθεσμος , ἔπειτα δέ ὁ περί σπονδή ὁ καισαριεννυω διαμηνύω φωνή , ἀφικνέομαι λυτήρ ὁ διαφορά ὁ μέγας δούξ Ἀνδρόνικος ὁ Κοντοστέφανος , ὁ μέγας ἑταιρειάρχης Ἰωάννης ὁ Δούκας καί συχνός ἕτερος , ὁ γένος ἀριπρεπής καί μέγας περίβλεπτος ἀξίωμα .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates2.30
Καὶ τότε μὲν νυκτὶ μᾶλλον πεισθέντες ἢ ταῖς καταλλαγαῖς τεθαρρηκότες τὸν ἀγῶνα διέλυσαν , τῇ δ᾿ ὑστεραίᾳ καὶ αὖθις πρὸς πόλεμον διηρρένωντο . τῶν δ᾿ αὐτῶν καὶ πάλιν παραγενομένων ἀνδρῶν καὶ πίστεις δόντων τῇ καισαρίσσῃ καὶ τῷ ταύτης ἀνδρὶ καὶ ὅρκοις κρατυναμένων αὐτὰς καὶ πληροφορίαν παρασχομένων ὡς οὐκ ἄν τι πάθοιεν ἀηδές , οὔτε μὴν ἀφαιρεθεῖεν τὴν οἰκείαν ἐπιτιμίαν πρὸς τοῦ ἀδελφοῦ καὶ βασιλέως ἢ τῆς μητρυιᾶς δεσποίνης ἢ τοῦ πρωτοσεβαστοῦ Ἀλεξίου , ἀλλὰ δὴ καὶ ἀμνηστίας κακοῦ δωρηθείσης οἵπερ αὐτοῖς προσεχώρησαν καὶ εἰς συμμάχους ἐνεγράφησαν , οὕτω δὴ τῆς δευτέρας ἀπέσχοντο συμπλοκῆς . καὶ οἱ μὲν ἀπῄεσαν εὐθὺς μετὰ τὴν τῶν ὅρκων καὶ τῶν σπονδῶν ἐκπεράτωσιν , νυκτὸς δ᾿ ἐπιστάσης ὁ καῖσαρ καὶ ἡ τούτου ξύνευνος ἐξίασι τοῦ νεὼ καὶ ἀφικνοῦνται πρὸς τὸ μέγα παλάτιον , καθ᾿ ὃ τότε οἱ κρατοῦντες διέτριβον .
Lemmas: καί τότε μέν νύξ μᾶλλον πείθω ἢ ὁ καταλλαγή θαρσέω ὁ ἀγών διαλύω , ὁ δέ ὑστεραῖος καί αὖθις πρός πόλεμος διαρρέω . ὁ δέ αὐτός καί πάλιν παραγίγνομαι ἀνήρ καί πίστις δίδωμι ὁ καισάρισσα καί ὁ οὗτος ἀνήρ καί Ὅρκος κρατύνω αὐτός καί πληροφορία παρέχω ὡς οὐ ἄν τίς πάσχω ἀηδής , οὔτε μήv ἀφαιρέω ὁ οἰκεῖος ἐπιτιμία πρός ὁ ἀδελφός καί βασιλεύς ἢ ὁ μητρυιά δέσποινα ἢ ὁ πρωτοσεβαστός Ἀλέξιος , ἀλλά δή καί ἀμνηστία κακός δωρέω ὅσπερ αὐτός προσχωρέω καί εἰς σύμμαχος ἐγγράφω , οὗτος δή ὁ δύο ἀπέχω συμπλοκή . καί ὁ μέν ἄπειμι εὐθύς μετά ὁ ὁ Ὅρκος καί ὁ σπονδή ἐκπερατόω , νύξ δέ ἐφίστημι ὁ Καῖσαρ καί ὁ οὗτος σύνευνος ἔξειμι ὁ ναός καί ἀφικνέομαι πρός ὁ μέγας Παλάτιον , κατά ὅς τότε ὁ κράτος διατρίβω .
nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis xoniates2.31
Τοιοῦτο μὲν οὖν τὰ κατὰ τὸν καίσαρα πέρας εἰλήφασι καὶ δι᾿ αἰτίας ταύτας ὁ δυσκλεὴς ἐκεῖνος ξυνέστη πόλεμος καὶ τὴν θείαν ἐπισπάσας καθ᾿ ἡμῶν κίνησιν δι᾿ ὅσα κατὰ τὸ ἱερὸν ἐπισυνέβησαν ἄθεσμα . οὔτε γὰρ τὴν προσρυεῖσαν καισάρισσαν ἀφίημι τοῦ ἐγκλήματος εἰς ἀτάσθαλα ἔργα ῥέψασαν καὶ διακυκήσασαν τὸ πολίτευμα , καί γε τοὺς μὴ καθυφέντας βραχὺ πρὸς τὰ τῆς δεομένης ταυτησὶ ῥήματα , τὴν δ᾿ οὐκ ἀγαθὴν ἔριν ἀνελομένους καὶ τὸν τῆς προσευχῆς οἶκον ἐντεῦθεν φονίου πλήσαντας αἵματος εἴπῃ ἄν τις ἐνόχους παρανομήματος . εἰ γὰρ ὁ τῶν Ρωμαίων στρατηγὸς Τῖτος , ὁ πάλαι τῇ Ἱερουσαλὴμ βαλὼν χάρακα , τοσοῦτον ἐφείδετο τοῦ Σολομωντείου νεὼ καὶ οὕτω τοῦ ἐκεῖνον ἐξείχετο σώζεσθαι , ὡς ἑλέσθαι βάλλεσθαι μᾶλλον ὑπὸ τοῦ ἐκεῖθεν ἐκπηδῶντος Ἰουδαϊκοῦ τάγματος καὶ κακῶς πάσχειν τὸ οἰκεῖον στράτευμα ἢ γοῦν τι θεομισὲς ἐπὶ τῷ πολυτελεῖ ἐκείνῳ καὶ θαυμασίῳ ἔργῳ βουλεύσασθαι , ἀνὴρ καὶ ταῦτα μὴ εἰδὼς θεόν , οὗ τὸ τέμενος ὑπεστέλλετο , ἀλλὰ θεοῖς ἀπονέμων σέβας κακῶς , οἳ τὸν οὐρανὸν οὐκ ἐποίησαν , ποίαν οὐκ ἂν ἔδει τιμὴν θεοσεβοῦντας ἀπονεῖμαι Χριστιανοὺς τῷ καλλίστῳ τῷδε καὶ θείῳ ναῷ , ὅνπερ ἀτεχνῶς Θεοῦ χεῖρες ἠρχιτεκτόνησαν καὶ ὕστατον καὶ πρῶτον ἐκαλλιτέχνησαν ἔργον ἀμίμητον καὶ ἄντικρυς ἐπὶ γῆς οὐράνιον σφαίρωμα .
Lemmas: τοιοῦτος μέν οὖν ὁ κατά ὁ Καῖσαρ πέρας λαμβάνω καί διά αἴτιος οὗτος ὁ δυσκλεής ἐκεῖνος συνίστημι πόλεμος καί ὁ θεῖος ἐπισπάω κατά ἐγώ κίνησις διά ὅσος κατά ὁ ἱερόν ἐπισυμβαίνω ἄθεσμος . οὔτε γάρ ὁ προσρέω καισάρισσα ἀφίημι ὁ ἔγκλημα εἰς ἀτάσθαλος ἔργον ῥέπω καί διακυκάω ὁ πολίτευμα , καί γε ὁ μή καθυφίημι βραχύς πρός ὁ ὁ δήω οὗτος ῥῆμα , ὁ δέ οὐ ἀγαθός Ἔρις ἀναιρέω καί ὁ ὁ προσευχή οἶκος ἐντεῦθεν φόνιος πίμπλημι αἷμα εἶπον ἄν τις ἔνοχος παρανόμημα . εἰμί γάρ ὁ ὁ Ῥωμαῖος στρατηγός Τῖτος , ὁ πάλαι ὁ Ἱεροσόλυμα βάλλω χάραξ , τοσοῦτος φείδομαι ὁ σολομώντειος ναός καί οὗτος ὁ ἐκεῖνος ἐξέχω σῴζω , ὡς αἱρέω βάλλω μᾶλλον ὑπό ὁ ἐκεῖθεν ἐκπηδάω Ἰουδαϊκός τάγμα καί κακῶς πάσχω ὁ οἰκέω στράτευμα ἢ γοῦν τίς θεομισής ἐπί ὁ πολυτελής ἐκεῖνος καί θαυμάσιος ἔργον βουλεύω , ἀνήρ καί οὗτος μή εἰδοί θεός , ὅς ὁ τέμενος ὑποστέλλω , ἀλλά θεός ἀπονέμω σέβας κακῶς , ἕ ὁ οὐρανός οὐ ποιέω , ποῖος οὐ εἄν ἐσθίω τιμή θεοσεβέω ἀπονέμω Χριστιανός ὁ καλός ὅδε καί θεῖον ναός , ὅσπερ ἄτεχνος Θεός χείρ ἀρχιτεκτονέω καί ὕστερος καί πρῶτος καλλιτεχνώ ἔργον ἀμίμητος καί ἄντικρυς ἐπί γῆ οὐράνιος σφαίρωμα .