nicetas-choniates.historia-xronikh-dih-ghsis choniatis.259
Οὗτος δὲ τὸν Δεσὲ μετελευσόμενος , ἑαυτοῦ γενόμενον κακουργότερον , τὴν ἐς Σερβίαν ὥρμα τραπέσθαι . ἀλλ᾿ ὁ Δεσὲ καὶ πόρρωθεν ἐπιτηρῶν τὰ πραττόμενα , μάλιστα δ᾿ ὅπερ ἦν δεδιώς , μή τι ἀηδὲς πάθοι καὶ ἀπευκταῖον βασιλέως εἰς τὴν ἑαυτοῦ χώραν παρεμβαλόντος , πέμψας εἰς βασιλέα ἐνδοθῆναί οἱ καθικετεύει τὴν ἐς αὐτὸν ἀπαθῆ ἄφιξιν . ὡς οὖν εἶχεν ὃ ᾔτησεν , ἀφίκετο δορυφορίας μετέχων σατραπικῆς καὶ εἰς θέαν τῷ βασιλεῖ καταστὰς τὸ δολιόφρον τῆς γνώμης κατονειδίζεται καὶ οὕτως ὡς ἄσπονδος ἀποπέμπεται . καὶ ἐγγὺς ἐλθὼν τοῦ συλληφθῆναι διαφίεται πάλιν οἴκαδε ἀπελθεῖν , τὴν τοῦ τρόπου μεταβολὴν καὶ τὸ μηκέτι τὰ μὴ δοκοῦντα τῷ βασιλεῖ διαπράττεσθαι φρικώδεσιν ὅρκοις ἐμπεδωσάμενος , κἂν οὐκ ἦν τὸν χαμαιλέοντα πρὸς τὴν τῆς ἀληθείας μεταβαλέσθαι λευκότητα ἐφ᾿ ἑτέραν πᾶσαν χροιὰν ῥᾳδίως μετατιθέμενον . ἐξιὼν γὰρ ἀπὸ προσώπου τοῦ βασιλέως πολλοῖς ἅμα τὴν ψυχὴν ἐμερίζετο πάθεσιν . ᾐσχύνετο ἐφ᾿ οἷς τῷ βασιλεῖ προσελήλυθεν , ὠργίζετο ὧν ἕνεκα πέπονθεν , ἐπαθαίνετο οἷς τὰς τῆς γνώμης παρεκτροπὰς θριγγίοις ὅρκων ἑαυτῷ ἀπετείχισε . τέλος δὲ ὅσα τε ὀμώμοκε τῷ βασιλεῖ καὶ ξυνέθετο κατανωτισάμενος τὴν συνήθη παρδαλέην ἑαυτῷ περιέθετο , τὸ τοῦ τραγῳδοῦ ὁ βάρβαρος ἐκεῖνος ἐπαινέσας ἄντικρυς καὶ εἰπὼν “ ἡ μὲν γλῶσσ᾿ ὀμώμοκεν , ἡ δὲ φρὴν ἀνώμοτος . ” Καὶ εἶχε μὲν οὕτω ταῦτα . μήπω δὲ γεννήσας ὁ Μανουὴλ υἱόν , ἀλλ᾿ ἐπὶ τῇ θυγατρὶ Μαρίᾳ , ἣν αὐτῷ ἡ ἐξ Ἀλαμανῶν ἀπέτεκεν ἄλοχος , τὰς τοῦ γένους σαλεύων διαδοχάς , ὅρκοις πάντας κατενεπέδωσε μετὰ τὸν αὐτοῦ μόρον αὐτήν τε τὴν Μαρίαν καὶ τὸν μνήστορα ταύτης Ἀλέξιον , ὅς , ὡς εἰρήκειμεν , ἐξ Οὐγγρίας ὥρμητο , κληρονόμους τῆς οἰκείας ἔχειν ἀρχῆς καὶ ὡς Ρωμαίων ἄναξί σφισι καθυπείκειν καὶ προσκυνεῖν . ἔνθα οἱ μὲν ἄλλοι πάντες τοῖς ἐπιτετραμμένοις ὑπέκυπτον καὶ τοὺς ὅρκους , ὡς ὁ κρατῶν ἐκέλευεν , ἀπεδίδοσαν · μόνος δ᾿ ἦν ἀποδυσπετῶν Ἀνδρόνικος φάσκων ὡς “ ὁ βασιλεὺς εἰς δευτέρους ἀποκλίνας γάμους ἀρρενοτοκήσει δήπουθεν καὶ πιστουμένους ἡμᾶς τῷ ὑστέρῳ τόκῳ τοῦ βασιλέως τὰ τῆς ἀρχῆς δι᾿ ὅρκων ἐσέπειτα ἀνάγκη τῇ θυγατρὶ ἀρτίως ὅρκια διδόντας μὴ εὐορκεῖν . ” καὶ ἄλλως δὲ “ τίς ἡ τῷ βασιλεῖ θεοβλάβεια , ὡς πάντα μὲν Ρωμαῖον τοῦ θυγατρίου κρίνειν ἀπόλεκτρον , τὸν δ᾿ ἀλλογενῆ καὶ παρέγγραπτον τουτονὶ εἰς ὄνειδος Ρωμαίοις Ρωμαίων βασιλεύειν προκεκρίσθαι καὶ ὑπερκαθῆσθαι ὅλων ὡς κύριον ; ” ἀλλ᾿ οὐκ εἶχε λέξας τὰ χρηστὰ ταῦτα τὸν βασιλέα πειθόμενον , ἀθερίζοντα τὰ λεγόμενα ὡς ἀνδρὸς ἀντιδοξοῦντος καὶ ἰσχυρογνώμονος τερετίσματα . εἰσὶ δ᾿ οἳ μετὰ τοὺς ὅρκους Ἀνδρονίκῳ γεγόνασι σύμψηφοι · καὶ οἱ μὲν αὐτόθεν τὸ δοκοῦν ἀπεφήναντο , οἱ δὲ καὶ τῷ λέγειν ἐφέντες ἀγωνιστικῶς κατεσκεύασαν μήθ᾿ ὅλως τῇ θυγατρὶ τοῦ βασιλέως , μήτε μὴν τῷ τῶν Ρωμαίων ξυνοῖσον εἶναι πληρώματι τὸν ἐκ φυταλιᾶς ἑτεροφύλου ῥάδαμνον εἰς καλλιέλαιον μετεγκεντρίζειν πιότατον καὶ πρὸς τὸ ἀναζώσασθαι τὸ κράτος τῶν ἄλλων προτίθεσθαι .
Lemmas: οὗτος δέ ὁ δένω μετέρχομαι , ἑαυτοῦ γίγνομαι κακοῦργος , ὁ εἰς Σερβία ὁρμάω τρέπω . ἀλλά ὁ δένω καί πόρρωθεν ἐπιτηρέω ὁ πράσσω , μάλιστα δέ ὅσπερ εἰμί δείδω , μή τίς ἀηδής πάσχω καί απευκταίο βασιλεύς εἰς ὁ ἑαυτοῦ χώρα παρεμβάλλω , πέμπω εἰς βασιλεύς ἐνδίδομαι ὁ καθικετεύω ὁ εἰς αὐτός ἀπαθής ἄφιξις . ὡς οὖν ἔχω ὅς αἰτέω , ἀφικνέομαι δορυφορία μετέχω σατραπικός καί εἰς θέα ὁ βασιλεύς καθίστημι ὁ δολιόφρων ὁ γνώμη κατονειδίζω καί οὕτως ὡς ἄσπονδος ἀποπέμπω . καί ἐγγύς ἔρχομαι ὁ συλλαμβάνω διαφίημι πάλιν οἴκαδε ἀπέρχομαι , ὁ ὁ τρόπος μεταβολή καί ὁ μηκέτι ὁ μή δοκέω ὁ βασιλεύς διαπράσσω φρικώδης Ὅρκος ἐμπεδόω , κἀν οὐ εἰμί ὁ χαμαιλέων πρός ὁ ὁ ἀλήθεια μεταβάλλω λευκότης ἐπί ἕτερος πᾶς χροιά ῥᾳδίως μετατίθημι . ἔξειμι2 γάρ ἀπό πρόσωπον ὁ βασιλεύς πολύς ἅμα ὁ ψυχή μερίζω πάθος . αἰσχύνω ἐπί ὅς ὁ βασιλεύς προσέρχομαι , ὀργίζω ὅς ἕνεκα πάσχω , παθαίνω ὅς ὁ ὁ γνώμη παρεκτροπή θριγγίον Ὅρκος ἑαυτοῦ ἀποτειχίζω . τέλος δέ ὅσος τε ὄμνυμι ὁ βασιλεύς καί συντίθημι κατανωτίζομαι ὁ συνήθης παρδαλέη ἑαυτοῦ περιτίθημι , ὁ ὁ τραγῳδέω ὁ βάρβαρος ἐκεῖνος ἐπαινέω ἄντικρυς καί εἶπον “ ὁ μέν γλῶσσα ὄμνυμι , ὁ δέ φρήν ἀνώμοτος . ” καί ἔχω μέν οὗτος οὗτος . μήπω δέ γεννάω ὁ Μανουήλ υἱός , ἀλλά ἐπί ὁ θυγάτηρ Μαρία , ὅς αὐτός ὁ ἐκ Ἀλαμανή ἀποτίκτω ἄλοχος , ὁ ὁ γένος σαλεύω διαδοχή , Ὅρκος πᾶς κατενεπέδωσε μετά ὁ αὐτός μόρον αὐτός τε ὁ Μαρία καί ὁ μνήστωρ οὗτος Ἀλέξιος , ὅς , ὡς λέγω , ἐκ Οὐγγρίας ὁρμέω , κληρονόμος ὁ οἰκεῖος ἔχω ἀρχή καί ὡς Ῥωμαῖος ἄναξ ὅς καθυπείκω καί προσκυνέω . ἔνθα ὁ μέν ἄλλος πᾶς ὁ ἐπιτρέπω ὑποκύπτω καί ὁ Ὅρκος , ὡς ὁ κράτος κελεύω , ἀποδίδωμι · μόνος δέ εἰμί ἀποδυσπετέω Ἀνδρόνικος φάσκω ὡς “ ὁ βασιλεύς εἰς δεύτερος ἀποκλίνω γάμος ἀρρενοτοκέω δήπουθεν καί πιστόω ἐγώ ὁ ὕστερος τόκος ὁ βασιλεύς ὁ ὁ ἀρχή διά Ὅρκος σπένδω ἀνάγκη ὁ θυγάτηρ ἄρτιος ὅρκιος δίδωμι μή εὐορκέω . ” καί ἄλλως δέ “ τίς ὁ ὁ βασιλεύς θεοβλάβεια , ὡς πᾶς μέν Ῥωμαῖος ὁ θυγάτριον κρίνω ἀπόλεκτρος , ὁ δέ ἀλλογενής καί παρέγγραπτος οὗτος εἰς ὄνειδος Ῥωμαῖος Ῥωμαῖος βασιλεύω προκρίνω καί ὑπερκάθημαι ὅλος ὡς κύριος ; ” ἀλλά οὐ ἔχω λέγω ὁ χρηστός οὗτος ὁ βασιλεύς πείθω , ἀθερίζω ὁ λέγω ὡς ἀνήρ ἀντιδοξέω καί ἰσχυρογνώμων τερέτισμα . εἰμί δέ ἕ μετά ὁ Ὅρκος Ἀνδρόνικος γίγνομαι σύμψηφος · καί ὁ μέν αὐτόθεν ὁ δοκέω ἀποφαίνω , ὁ δέ καί ὁ λέγω ἐφίημι ἀγωνιστικός κατασκευάζω μήτε ὅλως ὁ θυγάτηρ ὁ βασιλεύς , μήτε μήv ὁ ὁ Ῥωμαῖος συμφέρω εἰμί πλήρωμα ὁ ἐκ φυταλιά ετερόφυλος ῥάδαμνον εἰς καλλιέλαιος μετεγκεντρίζω πῖος καί πρός ὁ ἀναζώννυμι ὁ κράτος ὁ ἄλλος προτίθημι .