nicephorus-gregoras.historia-romana 23.1.1
αʹ . Ἀλλ' ἡμεῖς γε οὐκ αὐτὸν μιμησόμεθα , οὐδὲ τὰς τῆς κακίας ζηλώσομεν μηχανὰς , οὔκουν οὐχ ἕως γ' ἂν ἐν τῷ τοῦ φρονεῖν ἡμᾶς καθεστῶτι φυλάττουσαν ἔχωμεν τὴν τοῦ μόνου θεοῦ δεξιάν . τῶν γὰρ ἐναντίων ἀρχῶν ἐναντίας καὶ τὰς ἀποβάσεις εἶναι τῶν εἰκότων παντί που δῆλον . πάσης γὰρ ὢν αὐτὸς ἀσύνετος Μούσης Ἑλληνικῆς καὶ πάσης ἐπιστημονικῆς μαθήσεως ( ἧς οἱ μὲν θύραθεν ἔφθησαν παραδόντες σοφοὶ , τῶν τε θείων προστάται δογμάτων τῆς ἐκκλησίας ἐκεῖθεν παρειληφότες τήν τε γλῶτταν ὥπλισαν ἀσφαλῶς καὶ ἅμα κατ' ἐκλογὴν τὸ μὲν ἐξεταστικόν τε καὶ θεωρητικὸν ἐδέξαντο , ὅσον δ' εἰς δαίμονας φέρει καὶ ἀπωλείας βυθὸν διέπτυσαν , ἐκ τοῦ χείρονος τὸ κρεῖττον καταμαθόντες , καὶ τὴν ἐκείνων ἀσθένειαν ἰσχὺν τοῦ εὐσεβοῦς ποιησάμενοι λόγου ) ἀνέδραστον οὗτος ἔσχε λοιπὸν τὴν βάσιν τῆς γλώττης , καὶ ἀπαγεῖς τὰς τοῦ λόγου κρηπῖδας , ἐν ὠμῷ τῷ τόκῳ φάναι τὰς τῆς γαστρὸς ἀναλύσας ὠδῖνας , καὶ τὸ κύημα τῶν πρώτων ἐξαμβλώσας τοῦ λόγου στοιχείων . διὸ καὶ νοῶν οὐ νοεῖ , καὶ βλέπων οὐ βλέπει , καὶ τὴν ἐγκειμένην ταῖς λέξεσι βουλόμενος μὲν , οὐ δυνάμενος δὲ , συναρμόττειν διάνοιαν ἐκεῖνο σαφῶς ἐπεπόνθει τὸ τοῦ Ἰκάρου . τά τε γὰρ ἄλλα διαπορθμεύουσι ταῖς ἡμῶν ἀκοαῖς τὸν μακρὸν δολιχεύοντες χρόνον οἱ μῦθοι , καὶ δὴ καὶ Ἰκάρου τινὸς ὑπομνήματα ἔχομεν ἐξ αὐτῶν · ὡς ἐπιθυμήσειεν ὁ μάταιος πτερῶν , ἐπεὶ μὴ ἐβούλετο μήτε γῆν ἐκεῖνος ἔτι πατεῖν · ὁ δὲ καὶ φύσεως ὑπερόρια διὰ θράσους πλεονεξίαν ἤδη ἐπόθει , καὶ ἦν ταῦτα ἐφόδια τἀνδρὶ σφαλερὰ καὶ πρόσω ἢ ὥστε σωφρονοῦντος εἶναι δοκεῖν . τῆς ὁμοίας εἶναι κακοβουλίας δοκῶ μοι , καὶ ὅπερ ὁ βαρυδαίμων ἄνθρωπος οὗτος ἐπεπόνθει τὰ νῦν . λέληθε γὰρ τοῖς ὑπὲρ δύναμιν καὶ αὐτὸς ἑαυτὸν ἐξαρτήσας ( λέγω δὴ ταῖς τῶν γραφῶν διανοίαις , τῶν τε ἡμετέρων σοφῶν καὶ τῶν θύραθεν ) κἄπειτα , διὰ ξενίζοντα κρότον ἀμαθῶν ἀκοῶν , ἐνίας τῶν Ἑλληνίδων ἐρανισάμενος λέξεων , αἷς περὶ τὰ σφέτερα αὐτῶν ἐκεῖνοι κέχρηνται δόγματα , καὶ τοῖς θείοις ἀναιδῶς παραμιγνὺς καὶ ὑποσπείρων αὐτὸς δόγμασιν , ἔλαθε κατὰ τῆς τοῦ θεοῦ ἐκκλησίας σφοδρὸν ἀναῤῥιπίσας κυκεῶνα καὶ θόρυβον καὶ μετάμελον ὀψέ ποτε λαμβάνειν ὀφείλων , ἐφ' οἷς ἁμαρτάνων οὐκ ᾔσθετο . ὁ δ' ἐξεμάνη κατὰ τῶν διορθοῦν πειρωμένων ἡμῶν , καὶ δρᾷ λοιπὸν ἀκρατῶς μείζω μὲν ἢ κατὰ θηρίου μανίαν παντὸς , ἥττω δ' ἢ κατὰ βούλησιν τὴν αὐτοῦ · καὶ τοῖς μὲν ἄρχουσιν ὑπέρχεται , ποριζόμενος ἰσχὺν ἑαυτῷ , τὴν δ' εὐσέβειαν ἀδικεῖ · κἀκείνων μὲν τὴν εὐμένειαν πραγματεύεται , τὴν δὲ τοῦ θεοῦ διωθεῖται · καὶ οὗ μὲν ἡττᾶται , δεινῶς φεύγει · καθ' ὃ δὲ ὑπερέχειν νομίζει , πρὸς τοῦτο συχνὰ καταφεύγει . ἀληθείας γὰρ σὺν παῤῥησίᾳ δικάζειν ζητούσης , ἡττώμενος φεύγει · μοχθηρίᾳ δὲ γνώμης εὐδοκιμῶν πρὸς διαβολὰς , ταύτης ἀντέχεται . δικαιοσύνης γὰρ καὶ ἀληθείας κρινούσης , ἣν μὲν ἔφευγε , πολλάκις δίκην ἥλω · ἣν δ' ἐδίωκεν , οὐχ εἷλεν .
Lemmas: ὅς . ἀλλά ἐγώ γε οὐ αὐτός μιμέομαι , οὐδέ ὁ ὁ κακία ζηλόω μηχανή , οὔκουν οὐ ἠώς γε εἄν ἐν ὁ ὁ φρονέω ἐγώ καθίστημι φυλάσσω ἔχω ὁ ὁ μόνος θεός δεξιός . ὁ γάρ ἐναντίος ἀρχή ἐναντίος καί ὁ ἀπόβασις εἰμί ὁ εἰκός πᾶς ποῦ δῆλος . πᾶς γάρ εἰμί αὐτός ἀσύνετος Μοῦσα Ἑλληνικός καί πᾶς ἐπιστημονικός μάθησις ( ὅς ὁ μέν θύραθεν φθάνω παραδίδωμι σοφός , ὁ τε θεῖον προστάτης δόγμα ὁ ἐκκλησία ἐκεῖθεν παραλαμβάνω ὁ τε γλῶσσα ὁπλίζω ἀσφαλῶς καί ἅμα κατά ἐκλογή ὁ μέν ἐξεταστικός τε καί θεωρητικός δέχομαι , ὅσος δέ εἰς δαίμων φέρω καί ἀπώλεια βυθός διαπτύω , ἐκ ὁ χείρων ὁ ἀγαθός καταμανθάνω , καί ὁ ἐκεῖνος ἀσθένεια ἰσχύς ὁ εὐσεβής ποιέω λόγος ) ἀνέδραστος οὗτος ἔχω λοιπός ὁ βάσις ὁ γλῶσσα , καί ἀπαγής ὁ ὁ λόγος κρηπίς , ἐν ὠμός ὁ τόκος φαίνω ὁ ὁ γαστήρ ἀναλύω ὠδίς , καί ὁ κύημα ὁ πρῶτος ἐξαμβλόω ὁ λόγος στοιχεῖον . διό καί νοέω οὖον νοέω , καί βλέπω οὖον βλέπω , καί ὁ ἔγκειμαι ὁ λέξις βούλομαι μέν , οὖον δύναμαι δέ , συναρμόζω διάνοια ἐκεῖνος σαφῶς πάσχω ὁ ὁ Ἴκαρος . ὁ τε γάρ ἄλλος διαπορθμεύω ὁ ἐγώ ἀκοή ὁ μακρός δολιχεύω χρόνος ὁ μῦθος , καί δή καί Ἴκαρος τις ὑπόμνημα ἔχω ἐκ αὐτός · ὡς ἐπιθυμέω ὁ μάταιος πτερόν , ἐπεί μή βούλομαι μήτε γῆ ἐκεῖνος ἔτι πατέω · ὁ δέ καί φύσις ὑπερόριος διά θράσος πλεονεξία ἤδη ποθέω , καί εἰμί οὗτος ἐφόδια ἀνήρ σφαλερός καί πρόσω ἢ ὥστε σωφρονέω εἰμί δοκέω . ὁ ὅμοιος εἰμί κακοβουλία δοκέω ἐγώ , καί ὅσπερ ὁ βαρυδαίμων ἄνθρωπος οὗτος πάσχω ὁ νῦν . λανθάνω γάρ ὁ ὑπέρ δύναμις καί αὐτός ἑαυτοῦ ἐξαρτάω ( λέγω δή ὁ ὁ γραφεύς διάνοια , ὁ τε ἡμέτερος σοφός καί ὁ θύραθεν ) ἔπειτα , διά ξενίζω κρότος ἀμαθής ἀκοή , ἔνιοι ὁ Ἑλληνίς ἐρανίζω λέξις , ὅς περί ὁ σφέτερος αὐτός ἐκεῖνος χράομαι δόγμα , καί ὁ θεῖον ἀναιδής παραμείγνυμι καί ὑπόσπειρον αὐτός δόγμα , λανθάνω κατά ὁ ὁ θεός ἐκκλησία σφοδρός αναρριπισος κυκεών καί θόρυβος καί μετάμελος ὀψέ ποτός λαμβάνω ὀφείλω , ἐπί ὅς ἁμαρτάνω οὐ αἰσθάνομαι . ὁ δέ ἐκμαίνω κατά ὁ διορθόω πειράω ἐγώ , καί δράω λοιπός ἀκρατής μείζων μέν ἢ κατά θηρίον μανία πᾶς , κακός δέ ἢ κατά βούλησις ὁ αὐτός · καί ὁ μέν ἄρχω ὑπέρχομαι , πορίζω ἰσχύς ἑαυτοῦ , ὁ δέ εὐσέβεια ἀδικέω · ἐκεῖνος μέν ὁ εὐμένεια πραγματεύομαι , ὁ δέ ὁ θεός διωθέω · καί ὅς μέν ἡσσάομαι , δεινῶς φεύγω · κατά ὅς δέ ὑπερέχω νομίζω , πρός οὗτος συχνός καταφεύγω . ἀλήθεια γάρ σύν παρρησία δικάζω ζητέω , ἡσσάομαι φεύγω · μοχθηρία δέ γνώμη εὐδοκιμέω πρός διαβολή , οὗτος ἀντέχω . δικαιοσύνη γάρ καί ἀλήθεια κρίνω , ὅς μέν φεύγω , πολλάκις δίκη ἁλίσκομαι · ὅς δέ διώκω , οὐ αἱρέω .