nicephorus-gregoras.historia-romana 8.3.4
( Δ . ) Ὃ δὲ μᾶλλον δικαίως αὐτὸν ἐξέμηνεν εἰς λύπην καὶ ὀργὴν καὶ μελέτας πολυειδεῖς , ἐξ ὧν αἱ περὶ τῆς βασιλείας ἐβλάστησαν στάσεις , καὶ οἱ τῆς κακίας ἤρξαντο χειμῶνες καὶ κλύδωνες , λέξομεν ἤδη . οὕτω γὰρ , ὡς εἰρήκαμεν , πλημμελῶς τῶν πραγμάτων ἐχόντων καὶ μεταξὺ τοῦ βασιλέως Μιχαὴλ τεθνηκότος ἐκέλευσεν ὁ βασιλεὺς ὀμνύειν ἅπαντας · πρῶτον μὲν σέβειν καὶ προσκυνεῖν ὡς βασιλέα καὶ δεσπότην αὐτόν · ἔπειτα καὶ ὃν ἂν αὐτὸς ἐκλεξάμενος ἐς τὴν τῆς βασιλείας προστήσειε διαδοχήν . τοῦτο λεχθὲν ἀορίστως μικροῦ πάντας ἐτάραξε , καὶ μάλιστα τὸν ἔγγονον Ἀνδρόνικον τὸν ὡρισμένον τῆς βασιλείας διάδοχον . εὐθὺς γὰρ ἅπαντες τὰς ὑποψίας εἰς τὸν ὑποβολιμαῖον τουτονὶ Μιχαὴλ , ὡς ἐκ συνθήματος ἤγαγον . καὶ πολύς τις ἐντεῦθεν ἐφύετο θόρυβος λογισμῶν καὶ ἀλλεπάλληλοι μελέται κακίας ἐψιθυρίζοντο . τινὲς μὲν οὖν φόβῳ τῆς ἐξουσίας εἴξαντες ὤμνυον · οἱ δὲ πλείους ἐς τοὐμφανὲς τὸν τοιοῦτον ἀπείπαντο ὅρκον · οἷς ἀνάγκην τινὰ τυραννικὴν ἐπάγειν οὐκ ἔγνωκε δεῖν ὁ βασιλεὺς ἐν τοσούτῳ θορύβῳ πραγμάτων . ἔβλεπε γὰρ ἤδη καὶ τὸν βασιλέα τὸν ἔγγονον σχεδιάζοντα τῆς φυγῆς τὴν μελέτην διὰ τὴν ἀοριστίαν τοῦ ζητηθέντος παρὰ τῶν ὑπηκόων ὅρκου . διὰ δὴ τοῦτο τέως ἠρέμησεν ὁ βασιλεὺς καὶ τὴν ἀπαίτησιν ἔπαυσε τῶν εἰρημένων ὅρκων . ἐσκέπτετο δὲ ἤδη , πῶς ἂν πρὸς τὴν φυγὴν ἐμποδὼν τοῦ ἐγγόνου καὶ βασιλέως γένοιτο . ἐδεδίει γὰρ μὴ ἀπελθὼν καὶ βοήθειαν ναυτικὴν παρὰ Λατίνων λαβὼν τά τε Ῥωμαίων συγκυκήσῃ πράγματα καὶ ἅμα τὴν βασιλείαν αὐτοῦ τυραννικῶς πως ὑφέληται . ὅθεν λαθραῖον ἐπέστησε φύλακα τούτου τὸν Συργιάννην ἄρτι τῆς εἱρκτῆς ἐξιόντα . ἦν γὰρ αὐτὸς πρὸ βραχέος ἐν εἱρκτῇ δεινοτάτῃ δι' αἰτίας , ἃς ἄνωθέν ποθεν ἀρξαμένους δίκαιον ἀφηγήσασθαι , ἵνα δὴ καὶ οἷς τὰ κατὰ τὸν ἄνδρα οὐκ ἔγνωσται γνώριμα κατασταίη .
Lemmas: ( δ . ) ὅς δέ μᾶλλον δικαίως αὐτός ἐκμαίνω εἰς λύπη καί ὀργή καί μελέτη πολυειδής , ἐκ ὅς ὁ περί ὁ βασίλεια βλαστάνω στάσις , καί ὁ ὁ κακία ἄρχω χειμών καί κλύδων , λέγω ἤδη . οὗτος γάρ , ὡς εἴρω , πλημμελής ὁ πρᾶγμα ἔχω καί μεταξύ ὁ βασιλεύς Μιχαήλ θνῄσκω κελεύω ὁ βασιλεύς ὄμνυμι ἅπας · πρῶτος μέν σέβω καί προσκυνέω ὡς βασιλεύς καί δεσπότης αὐτός · ἔπειτα καί ὅς εἄν αὐτός ἐκλέγω εἰς ὁ ὁ βασίλεια προΐστημι διαδοχή . οὗτος λέγω3 ἀόριστος μικρός πᾶς ταράσσω , καί μάλιστα ὁ ἔγγονος Ἀνδρόνικος ὁ ὁρίζω ὁ βασίλεια διάδοχος . εὐθύς γάρ ἅπας ὁ ὑποψία εἰς ὁ ὑποβολιμαῖος οὗτος Μιχαήλ , ὡς ἐκ σύνθημα ἄγω . καί πολύς τις ἐντεῦθεν φύω θόρυβος λογισμός καί αλλεπάλληλος μελέτη κακία ψιθυρίζω . τις μέν οὖν φόβος ὁ ἐξουσία εἴκω ὄμνυμι · ὁ δέ πλείων εἰς ἐμφανής ὁ τοιοῦτος ἀπεῖπον Ὅρκος · ὅς ἀνάγκη τις τυραννικός ἐπάγω οὐ γιγνώσκω δήω ὁ βασιλεύς ἐν τοσοῦτος θόρυβος πρᾶγμα . βλέπω γάρ ἤδη καί ὁ βασιλεύς ὁ ἔγγονος σχεδιάζω ὁ φυγή ὁ μέλω διά ὁ ἀοριστία ὁ ζητέω παρά ὁ ὑπήκοος Ὅρκος . διά δή οὗτος τέως ἠρεμέω ὁ βασιλεύς καί ὁ ἀπαίτησις παύω ὁ εἴρω Ὅρκος . σκέπτομαι δέ ἤδη , πῶς εἄν πρός ὁ φυγή ἐμποδών ὁ ἔγγονος καί βασιλεύς γίγνομαι . δείδω γάρ μή ἀπέρχομαι καί βοήθεια ναυτικός παρά Λατῖνος λαμβάνω ὁ τε Ῥωμαῖος συγκυκάω πρᾶγμα καί ἅμα ὁ βασίλειος αὐτός τυραννικός πως ὑφαιρέω . ὅθεν λαθραῖος ἐφίστημι φύλαξ οὗτος ὁ Συργιάννης ἄρτι ὁ εἱρκτή ἔξειμι . εἰμί γάρ αὐτός πρό βραχύς ἐν εἱρκτή δεινός διά αἴτιος , ὅς ἄνωθεν πόθεν ἄρχω Δίκαιος ἀφηγέομαι , ἵνα δή καί ὅς ὁ κατά ὁ ἀνήρ οὐ γιγνώσκω γνώριμος καθίστημι .