nicephorus-gregoras.historia-romana 12.5.2
( Β . ) « Τὸ μὲν ἀνθρωπίνοις ἀπροσδοκήτως ἀνθρώπους ὄντας συμφοραῖς ἐντυγχάνειν , καὶ πρὶν ἢ βουλεύσασθαι καὶ πρᾶξαι , πάσχειν τι τῶν δεινῶν , οὐ τοσούτῳ φαίην ἂν ἐγὼ τῶν πασχόντων ὅσῳ τῶν δρώντων ὑπάρχειν τοὔγκλημα . τὸ δ' ἄλλοις ὀρύσσοντας βόθρον αὐτοὺς εἰς ἐκεῖνον προτέρους ἐμπίπτειν , ἀναμφισβήτητόν ἐστι τῶν πιπτόντων ἁμάρτημα . ὡς γίνεσθαι τοῖς μὲν προτέροις τὸ πάθος οὐ μάλα συγγνώμης μακρᾶς ὑπερόριον · τοῖς δέ γε δευτέροις συγγνώμης τε πάσης ὡς ποῤῥωτάτω λίαν ἐῤῥίφθαι συμβαίνειν , καὶ ἅμα τὴν ἐκ τῶν νόμων περιφανῶς ἐφέλκεσθαι ἐπιτίμησιν . ὅμως θεοῦ δικαίως ἐπιστατοῦντος τοῖς πράγμασι , καὶ κατάλληλα τοῖς νοσήμασι τῶν πραγμάτων τὰ τῆς ἰατρείας ἐπάγοντος φάρμακα , χρεὼν καὶ ἡμᾶς ἐκεῖσε τὴν μίμησιν παραπέμποντας οὐκ ἀθάνατον κατὰ τῶν ἁμαρτανόντων τὸ τῆς γνώμης διατηρεῖν ὀργιζόμενον · ἀλλ' ἀναλογιζομένους τὸ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως θνητὸν θνητὴν ποιεῖσθαι καὶ τὴν πρὸς αὐτοὺς ἐπιτίμησιν . ἄλλως τε καὶ ὁ τὸν ὑποπίπτοντα κολάζειν ἐθέλων οὐκ ἐκεῖνον , ἀλλ' ἑαυτὸν ἀδικεῖ , τῆς ἀνθρωπίνης περιφανῶς ἀσθενείας κατεπαιρόμενος . ὀξεῖαι δ' εἰσὶν καὶ αἱ τῆς τύχης μεταβολαὶ , καὶ ῥᾷστα τὸ εὔδαιμον ἐξ ἄλλων εἰς ἄλλους ἀμείβουσι · καὶ χρὴ δεδιέναι πάντας τὴν ἀτέκμαρτον τοῦ χρόνου φοράν . ἔγωγ' οὖν οὕτως ἔχων ἀεὶ διατελῶ , ὥστ' ἐοικέναι δοκῶ μοι πτόρθῳ τινὶ πρὸς τὸ ὄρθιον εὐφυῶς ἀπευθυνομένῳ · ὃς ἐκεῖνο κέκτηται πλέον ὁμοῦ , ὅπερ εἰ καὶ αὐτὸς ἐκεκτήμην , ἡμάρτανον ἄν . τὸν μὲν γὰρ εἴ τις βίᾳ χειρὸς ἐπὶ τὰ ἔμπροσθεν μετακλίνας , ἔπειτα τὴν αὐτονομίαν τῆς φύσεως αὖθις ἐκείνῳ παράσχοι , οὐ πρὸς τὸ ὄρθιον εὐθὺς ἐκεῖνος φερόμενος ἀτρεμεῖ · ἀλλ' ἀθρόον ἐπὶ τὰ ὄπισθεν φέρεται καὶ δονεῖται , καὶ θορυβεῖ τὸν ἀέρα μακρόν τινα χρόνον , ἕως ὀψὲ καὶ μόλις ἐπὶ τὴν προτέραν ἠρέμα τῆς εὐθύτητος ἐκείνης ἀνέλθοι στάσιν . ἐγὼ δ' ὑπὸ πολλῶν πολλαχόθεν πολλάκις ἄλλοτ' ἄλλως τὴν εἰρήνην μισούντων ὠθούμενος ἐφ' ἑνὸς ἐρείδομαι τόπου , τῆς πρὸς θεὸν ἐλπίδος , καὶ τῆς συνήθους οὐκ ἐξίστασθαι θέλω πραότητος οὐδ' ἐπὶ βραχύ . ἀλλὰ πέτρα γίνομαι παράλιος καὶ οἷόν τις προβλὴς ἀτίνακτος , τῶν μαινομένων ἀεὶ κατ' ἐμοῦ τῆς οἱασοῦν θαλάττης ῥοθίων καταφρονῶν . κρίκους δέ τινας οἷον ἐμπεφυκότας ἔχω γε κύκλῳ μάλα τοι πλείστους καὶ παντοδαποὺς , ἐρείσματα δήπου τῶν βουλομένων ἐκ πελάγους καὶ κλύδωνος ὁλκάδων ἐξάπτειν καὶ δεσμεῖν τοὺς κάλως ἑαυτῶν . ἂν δέ τινες ἐντεῦθεν ἀποσπασθεῖσαι , συμβὰν οὑτωσί πως , εἴτε τῶν καλωδίων ῥαγέντων , εἴτε τοῦ δεσμοῦ λυθέντος , ἐξωκείλωσι πρὸς τοὺς πελαγίους καταῤῥάκτας καὶ κλύδωνας , οὐ τῆς πέτρας οὐδὲ τῆς ἐμῆς ἐστι γνώμης τοὔγκλημα , ἀλλὰ τῆς τῶν ἐπιβατῶν προφανῶς ἀβουλίας . » Τότε μὲν οὖν οὕτως εἰπόντος ἐκείνου , κατεστορέσθη τὰ πράγματα .
Lemmas: ( Β . ) « ὁ μέν ἀνθρώπινος ἀπροσδόκητος ἄνθρωπος εἰμί συμφορά ἐντυγχάνω , καί πρίν ἢ βουλεύω καί πράσσω , πάσχω τίς ὁ δεινός , οὖον τοσοῦτος φημί εἄν ἐγώ ὁ πάσχω ὅσος ὁ δράω ὑπάρχω ἔγκλημα . ὁ δέ ἄλλος ὀρύσσω βόθρος αὐτός εἰς ἐκεῖνος πρότερος ἐμπίπτω , ἀναμφισβήτητος εἰμί ὁ πίπτω ἁμάρτημα . ὡς γίγνομαι ὁ μέν πρότερος ὁ πάθος οὖον μάλα συγγνώμη μακρός ὑπερόριος · ὁ δέ γε δύο συγγνώμη τε πᾶς ὡς προσωτέρω λίαν ῥίπτω συμβαίνω , καί ἅμα ὁ ἐκ ὁ νόμος περιφανής ἐφέλκω ἐπιτίμησις . ὅμως θεός δικαίως ἐπιστατέω ὁ πρᾶγμα , καί κατάλληλος ὁ νόσημα ὁ πρᾶγμα ὁ ὁ ἰατρεία ἐπάγω φάρμακον , χρεὼν καί ἐγώ ἐκεῖσε ὁ μίμησις παραπέμπω οὐ ἀθάνατος κατά ὁ ἁμαρτάνω ὁ ὁ γνώμη διατηρέω ὀργίζω · ἀλλά ἀναλογίζομαι ὁ ὁ ἀνθρώπινος φύσις θνητός θνητός ποιέω καί ὁ πρός αὐτός ἐπιτίμησις . ἄλλως τε καί ὁ ὁ ὑποπίπτω κολάζω ἐθέλω οὐ ἐκεῖνος , ἀλλά ἑαυτοῦ ἀδικέω , ὁ ἀνθρώπινος περιφανής ἀσθένεια κατεπαίρω . ὀξύς δέ εἰμί καί ὁ ὁ τυγχάνω μεταβολή , καί ῥᾳδίως ὁ εὐδαίμων ἐκ ἄλλος εἰς ἄλλος ἀμείβω · καί χρή δείδω πᾶς ὁ ἀτέκμαρτος ὁ χρόνος φορός . ἐγώ οὖν οὕτως ἔχω ἀεί διατελέω , ὥστε ἔοικα δοκέω ἐγώ πτόρθος τις πρός ὁ ὄρθιος εὐφυής ἀπευθύνω · ὅς ἐκεῖνος κτάομαι πλέω ὁμοῦ , ὅσπερ εἰμί καί αὐτός κτάομαι , ἁμαρτάνω ἄν . ὁ μέν γάρ εἰμί τις βία χείρ ἐπί ὁ ἔμπροσθεν μετακλίνω , ἔπειτα ὁ αὐτονομία ὁ φύσις αὖθις ἐκεῖνος παρέχω , οὖον πρός ὁ ὄρθιος εὐθύς ἐκεῖνος φέρω ἀτρεμέω · ἀλλά ἀθρόος ἐπί ὁ ὄπισθεν φέρω καί δονέω , καί θορυβέω ὁ ἀήρ μακρός τις χρόνος , ἠώς ὀψέ καί μόλις ἐπί ὁ πρότερος ἠρέμα ὁ εὐθύτης ἐκεῖνος ἀνέρχομαι στάσις . ἐγώ δέ ὑπό πολύς πολλαχόθεν πολλάκις ἄλλοτε ἄλλως ὁ εἰρήνη μισέω ὠθέω ἐπί εἷς ἐρείδω τόπος , ὁ πρός θεός ἐλπίς , καί ὁ συνήθης οὐ ἐξίστημι ἐθέλω πραότης οὐδέ ἐπί βραχύς . ἀλλά πέτρα γίγνομαι παράλιος καί οἷος τις προβλής ἀτίνακτος , ὁ μαίνομαι ἀεί κατά ἐγώ ὁ οἱασοῦν θάλασσα ῥόθιος καταφρονέω . κίρκος δέ τις οἷος ἐμφύω ἔχω γε κύκλος μάλα ὅς πλεῖστος καί παντοδαπός , ἔρεισμα δήπου ὁ βούλομαι ἐκ πέλαγος καί κλύδων ὁλκάς ἐξάπτω καί δεσμέω ὁ κάλως ἑαυτοῦ . εἄν δέ τις ἐντεῦθεν ἀποσπάω , συμβαίνω οὕτως πως , εἴτε ὁ καλώδιον ῥήγνυμι , εἴτε ὁ δεσμός λύω , ἐξωκείλωσι πρός ὁ πελάγιος καταρράκτης καί κλύδων , οὖον ὁ πέτρα οὐδέ ὁ ἐμός εἰμί γνώμη ἔγκλημα , ἀλλά ὁ ὁ ἐπιβάτης προφανῶς ἀβουλία . » τότε μέν οὖν οὕτως εἶπον ἐκεῖνος , κατεστορέσθη ὁ πρᾶγμα .