nicephorus-gregoras.historia-romana 9.3.2
( Β . ) Συναθροισθέντων τοίνυν αὐτῶν πέμψας τινὰ τῶν συγκλητικῶν , « εἰ μὲν ἑώρων , » φησὶν , « ἐμοί τε τὴν ἁλουργίδα ταύτην ἀποθεμένῳ περιγενόμενον τὸ ἀκίνδυνον καὶ ἅμα τῷ ὑπηκόῳ παντὶ τὸ καλῶς ἄρχεσθαι , ἀλλότριος ἂν εἴην τῆς τοῦ Χριστοῦ μερίδος , εἰ μὴ τὸ ἐφ' ἡσυχίας καθῆσθαι τοῦ βασιλεύειν πολλῷ προτιμότερον καὶ ἡδύτερον ἔμοιγε ἐνομίζετο . τί γὰρ εἰς εὐφροσύνην ἀνυσιμώτερον , ἢ τὸ φροντίδων καὶ φόβων ὡς ποῤῥωτάτω καθῆσθαι ; εἰ δὲ διὰ τὰ ἐμά τε καὶ τοῦ λαοῦ πλημμελήματα καὶ ἅμα τῶν ἡμετέρων προγόνων θεομηνία τις ἐπιχωριάζουσα καθ' ἡμῶν δίκην καταιγίδος ἀγρίας ἐλαύνει καὶ φθείρει τὰ πράγματα καὶ ὁ νέος ἔτι παρειληφὼς ἐγὼ τὴν ἀρχὴν πλημμελοῦσαν ὑπό τε τοῦ τῆς ἐκκλησίας κλύδωνος τηνικαῦτα καὶ τῶν πέριξ ἐθνῶν καὶ εἰς γαλήνην τὰ πάντα ξύν γε θεῷ ῥᾷστα μεταβαλὼν , ἔπειτ' ἐκεῖθεν τῷ μακρῷ χρόνῳ μάλα τοι πλείστην πεῖραν ξυνειλοχὼς καὶ προσθεὶς ἐμαυτῷ νῦν πρὸς τοσοῦτον κυκεῶνα καὶ ζάλην πραγμάτων ἀμηχανῶ · πῶς ἂν δυνηθείην τῷ ἐγγόνῳ πιστεῦσαι τοιαύτην ἀρχὴν , νέῳ τε ὄντι καὶ τοσαύτην ἀπειρίαν ἀσκοῦντι , ὡς μηδὲ τὰ κατ' αὐτὸν εἰδέναι διαθέσθαι καλῶς , ἀλλὰ νέοις τισὶ καὶ ἀμαθέσιν ἀνθρώποις ἐκδόντα τὴν ἑαυτοῦ ἐξουσίαν καὶ τὰ βασιλικὰ κτήματα αὐτόν τε ἐν πενίᾳ διάγειν καὶ μηδεμίαν ἄλλην ἔχειν φροντίδα βουλόμενον , πλὴν τοῦ κύνας καὶ ὄρνεα τρέφειν · κύνας μὲν οὐχ ἧττον ἢ χιλίους , ὄρνεα δὲ τοσαῦτα · καὶ τοὺς αὐτῶν ἐπιμελητὰς ἐγγὺς τοσούτους . πῶς οὖν τῷ τοιούτῳ πιστεύσαιμι ἢ τὴν ἐμαυτοῦ ζωὴν , ἢ τὴν ἐκ θεοῦ πιστευθεῖσάν μοι λειτουργίαν τῆς βασιλείας ; ἀλλ' οὐκ ἄν ποτ' ἔγωγε προδότης ἑκών γε εἶναι γενοίμην , οὔτε τῶν ὑπηκόων , οὔτ' ἐμαυτοῦ . ἐγὼ γὰρ τὸν ἐμὸν ἔγγονον οὐ μόνον καὶ παίδων καὶ γυναικὸς ἠγάπησα πλέον , ἀλλὰ καὶ ἐμαυτοῦ · καὶ ἴστε πάντες τουτί · καὶ ἀνέτρεφον ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσίᾳ , βουλόμενος κληροῦχόν τε τῆς ἐμῆς εὐλογίας καὶ διάδοχον τῆς βασιλείας καταλιπεῖν καὶ θεῷ καὶ ἀνθρώποις ἀρέσκοντα . ὁ δὲ τὰς ἐμὰς νουθεσίας παρ' οὐδὲν θέμενος κώμοις καὶ ἀταξίαις διενυκτέρευεν · ἐν οἷς καὶ τὸν αὐτοῦ πεφόνευκεν ἀδελφόν . καὶ τέλος ἐπανέστη καὶ κατ' ἐμοῦ τοῦ εὐεργέτου καὶ πατρὸς , πρᾶγμα τετολμηκὼς , οἷον ἐξ αἰῶνος οὐδέπω τεθέαται ἥλιος . διὸ χρὴ καὶ ὑμᾶς ζηλῶσαι κατὰ τῆς ἀδικίας καὶ διαναστῆναι πρὸς συστολὴν τῆς ἀναιδείας αὐτοῦ καὶ κηρύξαι ἐκκοπὴν τῆς ἐπ' ἐκκλησίας φήμης αὐτοῦ καὶ ἀπειλῆσαι αὐτῷ τὸν ἀπὸ θεοῦ χωρισμόν · ἵνα συσταλεὶς καὶ σωφρονισθεὶς ἐπιστρέψῃ καλῶς , ὅθεν ἐξῆλθε κακῶς , καὶ γένηται κληροῦχος αὖθις τῆς τε βασιλείας καὶ ἅμα τῆς ἐμῆς εὐλογίας . τῶν γὰρ ἁπάντων οὐδεὶς αὐτοῦ κέκριται προτιμότερος ἔμοιγε πρὸς τὴν βασιλείαν , μόνον εἰ βούλοιτο τὴν προσήκουσαν νέμειν αἰδῶ ταῖς ἐμαῖς ὑποθήκαις καὶ παραινέσεσιν . ὃν γὰρ ἐπέθηκε τῇ αὐτοῦ δημηγορίᾳ ἐπίλογον , πεπλασμένος ἦν καὶ πολὺ τὸ πανοῦργον ἔχων ὑφέρπον . ἠκούσατε γὰρ , ὁπόσας τὰς λοιδορίας παρ' ὅλην αὐτοῦ τὴν δημηγορίαν ἐπήντλησε κατ' ἐμοῦ , πρὸς ἃς οὐδεμίαν ἔχει τὴν ἁρμονίαν ὁ ἐπίλογος . ἀλλ' ἵνα τοὺς ἀκούοντας ἐξαπατήσας ἐγείρῃ κατ' ἐμοῦ , τοιοῦτον ἐπέθηκε τῇ δημηγορίᾳ τὸ τέλος . »
Lemmas: ( Β . ) συναθροίζω τοίνυν αὐτός πέμπω τις ὁ συγκλητικός , « εἰμί μέν ὁράω , » φημί , « ἐγώ τε ὁ ἁλουργίς οὗτος ἀποτίθημι περιγίγνομαι ὁ ἀκίνδυνος καί ἅμα ὁ ὑπήκοος πᾶς ὁ καλῶς ἄρχω , ἀλλότριος εἄν εἰμί ὁ ὁ Χριστός μερίς , εἰμί μή ὁ ἐπί ἡσυχία κάθημαι ὁ βασιλεύω πολύς πρότιμος καί ἡδύς ἐγώ νομίζω . τίς γάρ εἰς Εὐφρόσυνος ἀνύσιμος , ἢ ὁ φροντίς καί φόβος ὡς προσωτέρω κάθημαι ; εἰμί δέ διά ὁ ἐμός τε καί ὁ λαός πλημμέλημα καί ἅμα ὁ ἡμέτερος πρόγονος θεομηνία τις ἐπιχωριάζω κατά ἐγώ δίκη καταιγίς ἄγριος ἐλαύνω καί φθείρω ὁ πρᾶγμα καί ὁ νέος ἔτι παραλαμβάνω ἐγώ ὁ ἀρχή πλημμελέω ὑπό τε ὁ ὁ ἐκκλησία κλύδων τηνικαῦτα καί ὁ πέριξ ἔθνος καί εἰς γαλήνη ὁ πᾶς σῦς γε θεός ῥᾳδίως μεταβάλλω , ἔπειτα ἐκεῖθεν ὁ μακρός χρόνος μάλα ὅς πλεῖστος πείρω συλλέγω καί προστίθημι ἐμαυτοῦ νῦν πρός τοσοῦτος κυκεών καί ζάλη πρᾶγμα ἀμηχανέω · πῶς εἄν δύναμαι ὁ ἔγγονος πιστεύω τοιοῦτος ἀρχή , νέος τε εἰμί καί τοσοῦτος ἀπειρία ἀσκέω , ὡς μηδέ ὁ κατά αὐτός οἶδα διατίθημι καλῶς , ἀλλά νέος τις καί ἀμαθής ἄνθρωπος ἐκδίδωμι ὁ ἑαυτοῦ ἐξουσία καί ὁ βασιλικός κτῆμα αὐτός τε ἐν πενία διάγω καί μηδείς ἄλλος ἔχω φροντίς βούλομαι , πλήν ὁ κύω καί ὄρνεον τρέφω · κύω μέν οὐ κακός ἢ χίλιοι , ὄρνεον δέ τοσοῦτος · καί ὁ αὐτός ἐπιμελητής ἐγγύς τοσοῦτος . πῶς οὖν ὁ τοιοῦτος πιστεύω ἢ ὁ ἐμαυτοῦ ζωή , ἢ ὁ ἐκ θεός πιστεύω ἐγώ λειτουργία ὁ βασίλεια ; ἀλλά οὐ ἄν πρός ἔγωγε προδότης ἑκών γε εἰμί γίγνομαι , οὔτε ὁ ὑπήκοος , οὔτε ἐμαυτοῦ . ἐγώ γάρ ὁ ἐμός ἔγγονος οὖον μόνος καί παῖς καί γυνή ἀγαπάω πλέω , ἀλλά καί ἐμαυτοῦ · καί οἶδα πᾶς οὗτος · καί ἀνατρέφω ἐν παιδεία καί νουθεσία , βούλομαι κληροῦχος τε ὁ ἐμός εὐλογία καί διάδοχος ὁ βασίλεια καταλείπω καί θεός καί ἄνθρωπος ἀρέσκω . ὁ δέ ὁ ἐμός νουθεσία παρά οὐδείς τίθημι κῶμος καί ἀταξία διανυκτερεύω · ἐν ὅς καί ὁ αὐτός φονεύω ἀδελφός . καί τέλος ἐπανίστημι καί κατά ἐγώ ὁ εὐεργέτης καί πατήρ , πρᾶγμα τολμάω , οἷος ἐκ αἰών οὐδέπω θεάομαι ἥλιος . διό χρή καί σύ ζηλόω κατά ὁ ἀδικία καί διανίσταμαι πρός συστολή ὁ ἀναίδεια αὐτός καί κηρύσσω ἐκκοπή ὁ ἐπί ἐκκλησία φήμη αὐτός καί ἀπειλέω αὐτός ὁ ἀπό θεός χωρισμός · ἵνα συστέλλω καί σωφρονίζω ἐπιστρέφω καλῶς , ὅθεν ἐξέρχομαι κακῶς , καί γίγνομαι κληροῦχος αὖθις ὁ τε βασίλεια καί ἅμα ὁ ἐμός εὐλογία . ὁ γάρ ἅπας οὐδείς αὐτός κρίνω πρότιμος ἐγώ πρός ὁ βασίλειος , μόνος εἰμί βούλομαι ὁ προσήκω νέμω αἰδώς ὁ ἐμός ὑποθήκη καί παραίνεσις . ὅς γάρ ἐπιτίθημι ὁ αὐτός δημηγορία ἐπίλογος , πλάσσω εἰμί καί πολύς ὁ πανοῦργος ἔχω υφέρπων . ἀκούω γάρ , ὁπόσος ὁ λοιδορία παρά ὅλος αὐτός ὁ δημηγορία ἐπαντλέω κατά ἐγώ , πρός ὅς οὐδείς ἔχω ὁ ἁρμονία ὁ ἐπίλογος . ἀλλά ἵνα ὁ ἀκούω ἐξαπατάω ἐγείρω κατά ἐγώ , τοιοῦτος ἐπιτίθημι ὁ δημηγορία ὁ τέλος . »