nicephorus-gregoras.historia-romana 36.1
Ἐμοὶ δ' ἀρχομένῳ τῆς ἱστορίας τὸ σκοπιμώτατον ἦν τὴν τῶν δημοσίων πραγμάτων τοῖς ἔπειτ' ἀνθρώποις γράφοντι παραπέμπειν διήγησίν τε καὶ δήλωσιν · ἀλλ' ὥσπερ τις ἄγριος ἄνεμος ἐξ ἀρκτώων καταρραγεὶς πηγῶν , πρὶν ἡμᾶς αἰσθέσθαι καὶ πρὶν παρεσκευάσθαι πρὸς τὴν ἀπάντησιν , ἐξαίφνης συνεκύκησέ τε καὶ συνετάραξε τῆς ἡμετέρας καὶ συνήθους ἐκείνης γαλήνης τοὔδαφος , τοὺς κατὰ τῆς τοῦ θεοῦ ἐκκλησίας ἐπενεγκὼν χειμῶνας καὶ κλύδωνας . κἀπειδήπερ διὰ τάδ' ἀναγκαῖον ἅπαξ προελομένῳ διεξιέναι πάνθ' ὅσα περ ἂν καὶ οἷά γε εἴη τὰ τέως παρεκπεσόντα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ὑποθέσεως ναυάγια , καὶ οἵτινες εἶεν καὶ ὅπως καὶ μέχρι πόσου καὶ μεθ' οἵας τῆς προθυμίας τοῖς τῶν χειμώνων ἐκείνων ἐνεκαρτέρησαν κύμασι συνείρειν καὶ συνυφαίνειν τῷ τῆς ἱστορίας σώματι ταυτησί , καὶ συνάπτειν ἑκατέροις ἑκάτερα ἅτε συναίτια γινόμενα ἀλλήλοις , ὡς δειχθήσεται προϊοῦσιν ἡμῖν , καὶ ὑφ' ἑαυτῶν ἀλλήλοις συμπλεκόμενα , καὶ οὐδαμῇ τῆς πρὸς ἄλληλα συμφυΐας τε καὶ ἀλληλουχίας διασπασθῆναι δυνάμενα , πολυειδῆ καὶ διπλῆν ἀνθ' ἁπλῆς καὶ μονοειδοῦς ἐλάθομεν δρῶντες τὴν ἱστορίαν δημοσίων πραγμάτων καὶ ἅμα ἐκκλησιαστικῶν , παρὰ πᾶσάν τε προσδοκίαν καὶ παρὰ πᾶσαν τὴν ἐξ ἀρχῆς ἡμῶν πρόθεσιν συμβὰν οὑτωσί πως ἐν μέσῃ φάναι πορείᾳ , ὡς ἀναγκάζεσθαι ἡμᾶς συνεχεῖς τὰς ἐκδρομάς τε καὶ ἀνελίξεις καὶ ἐπαναλήψεις τῶν λόγων ποιεῖσθαι καὶ ἐφαρμόττειν καὶ συντιθέναι , καὶ παραπομπὰς παμπόλλους πολλαχῇ ποιεῖσθαι καὶ ἀναμνήσεις καὶ περιόδους πολυτρόπους , νῦν μὲν διὰ μακροῦ τοῦ μεταξύ , νῦν δ' ἐκ τοῦ σύνεγγυς . ἀνεμέσητον οὖν εἶναι χρεὼν τὸ καθ' ἡμᾶς εἰς τοῦτ' ἀνάγκης συνελαθέντας τῇ τῶν ἐξ ἀνάγκης ἄλλοτ' ἄλλως ἐχόντων πραγμάτων φορᾷ . ὑπὸ γὰρ δυοῖν ἐναντίοιν , ψυχαῖς δηλαδὴ καὶ σώμασι , χρωμένων ἀνθρώπων αὐτὰ διοικούμενα , πῶς μὲν ὑπὸ φύσεως καὶ αὐτὰ πῶς δ' ὑπὸ νόμων καὶ ἐθῶν ῥυθμιζόμενα , ἀνάγκη διαφόρους γίνεσθαι τοὺς βίους διαφόρων ὄντων τῶν τε διοικούντων καὶ διοικουμένων τῶν τε ῥυθμιζόντων καὶ ῥυθμιζομένων , ὡς εἴρηται , καὶ ἐξαλλάττεσθαι πῶς μὲν διὰ μακρῶν πῶς δὲ διὰ συχνῶν τῶν μεταξὺ χρονικῶν περιόδων , καὶ πῶς μὲν μετριωτέραν καρπουμένων φαυλότητα , πῶς δ' εἰς μείζω τὴν ἀμετρίαν ἐκφερομένων ἢ κατ' ἐκεῖνα , καὶ πῶς μὲν ὑπὸ τῶν αὐτῶν πῶς δ' οὐχ ὑπὸ τῶν αὐτῶν , νῦν μὲν τὰ αὐτὰ διὰ βίου πλημμελούντων ἢ σωφρονούντων , πῶς δ' οὐδαμῇ τὰ αὐτὰ ὅτι μὴ διάφορα καὶ πολυειδῆ καὶ πολυτροπώτατα . ὃ γοῦν πολλάκις ἡμεῖς δεδρακότες οὐ τῶν ἀτόπων οὐδὲν οὐδαμῇ ποτὲ δρᾶν οὔτ' ἐνομίσαμεν οὔτ' ἐνομίσθημεν , τοῦτ' αὐτὸ καὶ νῦν τε καὶ ἔπειτα δρῶντες , φλαῦρον οὐδὲν οὔτε δρῴημεν ἄν ποτε οὔτε δρᾶν ποτὲ νομισθείημεν ἄν . ἢ πολλὴ μέντ' ἂν εἴη νέμεσις πολλὴν πανταχόθεν ἡμῖν τὴν χλεύην ἐπισωρεύουσα , τῷ μεγίστῳ μέρει ζημιοῦν αἱρουμένοις διὰ ῥαστώνην τοὺς ὅσοι τὸ πρὸς θεὸν ἀκήρατον ἔτι σέβας τηροῦντες ἔχουσι λίαν ἐρωτικῶς τῆς ἐς τὰ δόγματα χρείας τε καὶ ζητήσεως . ἦ που σχετλιώτερον μέχρι θανάτου τοῖς ἐντεῦθεν ἐνηθληκότας δεινοῖς ἡμᾶς ὑπὲρ εὐσεβείας περιβλέπτοις πράξεσιν ἰδίᾳ τε καὶ δημοσίᾳ , ἔπειτα ῥαστώνης δοῦναι γαστρί , σιωπῶντας καὶ ὥσπερ ἀωρίαν κατεγνωκότας , ὅσα πάσης ὥρας πέφυκε καὶ πάσης ἄξια σπουδῆς . δι' ἃ δὴ καὶ ἐπανιτέον ὅθεν ἡμῖν πρὸ βραχέος ὁ λόγος καὶ ὅπῃ τὸν δρόμον ἀνεπεπαύκει . Τοῦ γὰρ χειμῶνος ἐκείνου πάνυ σκληροῦ γενομένου διὰ τὸ πάνυ τι πλείστην καὶ ἐπὶ πλεῖστον καταρραγεῖσαν χιόνα πᾶσαν σχεδὸν ἑαυτῆς οἰκίαν ἐμπλῆσαι , ἐπὶ πλέον ὁ βασιλεὺς τῇ Τενέδῳ ἐνδιατέτριφε , τά τε ἄλλα διοικῶν , καὶ πάντων μάλιστα τὴν εἰς τὸ ἔπειτα τοῦ βασιλέως γυναικαδέλφου Ματθαίου φυλακὴν ἐν φροντίδι μεγίστῃ ποιούμενος . ἔδοξεν οὖν ἀπενεχθέντα εἰς Μιτυλήνην ἐκεῖ παρὰ Καταλούζῳ φυλάττεσθαι τῷ Λατίνῳ , ὃς ἐπ' ἀδελφῇ γαμβρὸς ὑπάρχων τῷ βασιλεῖ πάσης ἐπετρόπευε Λέσβου τῆς νήσου . οὗ γενομένου ἀπῄει μὲν καὶ ἐς Φώκαιαν αὖθις διὰ τὸν τοῦ Ὑρκανοῦ παῖδα ὁ βασιλεύς , ἐπανῆκε δ' οὐδὲν ὧν ἐβούλετο πεπραχώς . καὶ ὁ χειμὼν ἐν τούτοις ἐτελεύτα . ἐπανεληλυθότος δ' ἐς Βυζάντιον αὖθις τοῦ βασιλέως ἐκεῖθεν , ἦρος ἤδη ἀρχομένου , κατῄει καὶ ὁ βάρβαρος Ὑρκανὸς ἐκ τῶν ὑψηλοτέρων τῆς Βιθυνίας μερῶν ἄχρι τῶν παραλίων τῆς Χαλκηδονίας ἠπείρου , καὶ ὡμίλησεν ἐκεῖθεν τῷ βασιλεῖ καὶ ἐκοινολογήσατο περὶ τοῦ υἱέως αὖθις , οὐκ αὐτοπροσώπως ἀλλὰ δι' ἀκατίων καὶ πρέσβεων ἀπὸ βραχέος πάνυ τοῦ διαστήματος , ἐγγυτέρω γενομένου τοῦ βασιλέως διὰ ῥαστώνην τῆς χρείας , καὶ μετὰ τῶν οἰκείων ἐπάνω τοῦ πύργου τὴν σκηνὴν πηξαμένου , ὃς ἐν μέσῳ τῆς μεταξὺ θαλάττης ἐκ παλαιοῦ πεπηγὼς Ἄρκλα καλεῖται πρὸς Βυζαντίων . ὅσα μὲν οὖν καὶ οἷα ἦν ἅπερ σφίσιν εἴρηταί τε καὶ ἐπήγγελται τηνικαῦτα διὰ τῶν μεταξὺ πρέσβεων , ἡμέρας ἀνηλωκόσιν ἐνταῦθα τρεῖς , καὶ οἵας πρὸς ἀλλήλους τάς τε δεξιώσεις καὶ φιλοφροσύνας πεποίηνται , οὐκ ἀναγκαῖον διεξιέναι καθ' ἕκαστα · τὸ δ' οὖν τῆς ἐνταῦθ' ὁμιλίας συμπέρασμα ἦν , ὅτι δεδώκασιν ἀλλήλοις ἐγγύας ἐπὶ θυγατρὶ γενέσθαι γαμβρὸν τῷ βασιλεῖ τὸν ἐλευθερωθησόμενον τοῦ Ὑρκανοῦ παῖδα , καὶ ἅμα εἶναι διηνεκεῖς καὶ ἀλύτους σπονδὰς μεταξὺ Ῥωμαίων τε καὶ βαρβάρων . κἀπὶ τούτοις χρήματα εἰληφὼς ὁ βασιλεὺς οὐκ ὀλίγα πρός τε τοῦ Ὑρκανοῦ καὶ ἅμα πρὸς Βυζαντίων , ἔρανον πεπραχότων κοινῇ , πλήρεσιν ἱστίοις ἄρας κατέπλευσεν αὖθις ἐς Φώκαιαν . καὶ χρήματα δοὺς τῷ Καλοθέτῳ μέχρι τῶν ἑκατὸν χιλιάδων ἔγγιστα , καὶ ἅμα ἀξιωμάτων τοῦτον κοσμήσας λαμπρότησιν , ὀψὲ καὶ μόλις εἰλήφει τὸν ζητούμενον παῖδα τοῦ Ὑρκανοῦ , καὶ ἐπανῄει χαίρων ἐς τὸ Βυζάντιον . καὶ ἦν τηνικαῦτα τὸ ἔτος ἐν ταῖς ἀκμαῖς τοῦ θέρους , ὅτε δὴ περὶ ἅλωνας καὶ σίτου κομιδὴν ἀνάγκη συνήλαυνεν ἀσχολεῖσθαι πάντας οἷς ἔργον οἱ πόνοι γῆς , εἰρήνης ἄρτι παντοδαπῆς περιχορευούσης τὰ Ῥωμαίων πράγματα . καὶ μέχρι μὲν ἐς Βυζάντιον ὁ πλοῦς ἦν ἐπανιόντι τῷ βασιλεῖ , μία τριήρης , ἡ βασιλικὴ ναυαρχίς , ἐκόμισεν ἄμφω , τόν τε βασιλέα καὶ τὸν Ὑρκανοῦ παῖδα · αἳ δ' ἄλλαι τριήρεις περιπλέουσαί τε καὶ παραπλέουσαι ἐν ᾠδαῖς ἦσαν πάνυ χαιρούσαις , τὴν ἐπηγγελμένην πρὸς τοῦ τῶν βαρβάρων ἡγεμόνος εἰρήνην οὐκέτ' ἐν ἐλπίδων σκιαῖς καθεύδουσαν βλέπουσαι , ἀλλ' εἰς φῶς προεληλυθυῖαν ἤδη κατάστασιν πρακτικὴν ἀπορρήτοις προνοίαις τοῦ φιλανθρώπου θεοῦ . οἵας μὲν οὖν τὰς βασιλικὰς φιλοφροσύνας καὶ δεξιώσεις ἐν εὐωχίαις καὶ ὅσον τὸ μεγαλοπρεπὲς ἐν ταῖς τῶν ἐνδυμάτων συχναῖς ἀλλαγαῖς ἐνεδείξατο πρὸς τὸν τοῦ Ὑρκανοῦ παῖδα , γαμβρὸν αὐτὸν ἀποκαλῶν καὶ υἱόν , καὶ ὅσα ἐπὶ τούτοις φιλεῖ τὸ ἀνθρώπινον καὶ δημόσιον ἔθος καὶ λέγειν καὶ δρᾶν , περιττόν μοι διεξιέναι δοκεῖ · γνώριμα γὰρ ἂν εἴη πᾶσι καὶ σιωπώμενα , τῶν κοινῶν ἐννοιῶν καὶ τῶν συντρόφων ἐθισμῶν τὴν τῆς ἐνταῦθα γνώσεως ὕλην ἄφθονον χορηγούντων αὐτόθεν ἑκάστοις , ἐκ τῶν τοῦ βίου πολυειδῶν πραγμάτων διδασκομένοις ἀεί , καὶ ἀναλεγομένοις τὴν τῶν ἑκάστων ἐμπειρίαν εἰς ἓν ἠθροισμένον συνέσεως ἔμπρακτον σύστημα . ὅσα δ' ἄρτι καταπεπλευκότων ἐς Βυζάντιον τετίμηκε τοῦτον ὁ βασιλεύς , θεωμένων τῶν Βυζαντίων καὶ ὅσοι ἐξ ἀλλοδαπῶν παρῆσαν χωρῶν καὶ πόλεων , παρέλκον καὶ ταῦτα διεξιέναι μοι νενόμισται · εἶδον γὰρ ἅπαντες ὡς ἔφιππος ἔφιππον ὁ βασιλεὺς τὸν βάρβαρον εἰσήνεγκε τὰς βασιλείους αὐλάς , ὃ δὴ μόνοις ἐφεῖται μετὰ βασιλέα βασιλέων παισί τε καὶ ἀδελφοῖς · πλὴν ὅτι αἰσθόμενος ὁ βάρβαρος τὸ τῆς τιμῆς ὑπερβάλλον , καὶ οἷον αἰδεσθείς , τὸ ἀκούσιον τῆς εἰσαγωγῆς εὐθὺς ἐκ τῶν βασιλείων πυλῶν ἐνεδείκνυτο , ἀντιτείνων καὶ ἀνθέλκων τὴν καθέλκουσαν ἐκ χειρὸς χεῖρα τοῦ βασιλέως , καὶ ἐπέχων τὰς ἡνίας οὗπερ αὐτὸς ἐπωχεῖτο ἵππου , καὶ γλώττῃ πάσῃ δεόμενος ἀφεθῆναι . ὅμως οὕτω δυσανασχετῶν καὶ ἀχθόμενος καὶ οἷον ἀφηνιάζων ἧκε μέχρι καὶ ἐς τὸ μέσον τῆς βασιλικῆς αὐλῆς . ἐνταῦθα δὲ καὶ μὴ πάνυ τι βουλομένου τοῦ βασιλέως ἀπεπήδησέ τε τοῦ ἵππου πρὸς γῆν , καὶ τὰς ἡνίας τοῦ βασιλικοῦ χειρωσάμενος ἵππου ἴθυνεν ἄχρι τοῦ βασιλικοῦ πεζευτηρίου . ἔπειτα συνεισῄει τῷ βασιλεῖ πρὸς τοὺς βασιλικοὺς θαλάμους · ἔνθα δὴ καὶ τὴν βασιλίδα Ἑλένην ἰδὼν δουλικῷ τε αὐτῇ τὴν προσκύνησιν ἀπέτισε σχήματι , καὶ ἅμα τοιάδε ἐφθέγξατο ῥήματα . « ἐγώ » φησι « διὰ τρόπους οὓς ὁ τῶν ὅλων οἶδε δημιουργὸς καὶ δεσπότης , ἐξαίφνης ἐγεγόνειν αἰχμάλωτος , ἐκ μέσης ἑστίας εἰπεῖν καὶ πατρίδος αὐτῆς ἁρπαγείς , καὶ τὰ μέγιστα ἐπεπόνθειν φεῦ τῶν δεινῶν . ἐπεὶ δὲ πολλοὺς οὑμὸς αὐθέντης οὗτος καὶ βασιλεὺς καὶ μάλα τι πολυτρόπους ὑπὲρ τῆς ἐμῆς ἐλευθερίας κατεβάλετο πόνους καὶ δρόμους , καὶ χειμώνων ὑπέμεινεν ψύξεις μακρῶν καὶ θέρους καύσωνας δυσκαρτέρητον ἐν μέσῃ θαλάττῃ φέροντας κάμινον , καὶ οὕτω με τῶν δεσμῶν τῆς αἰχμαλωσίας ἐξείλετο , ἄξιον μὲν εἰς ἀμοιβὴν ἀποχρῶσαν οὐκ ἄν ποτε σχοίην ( ὑπὲρ γὰρ ἐμὲ τοῦτό γε ) , τὸ δ' οὖν εἰς δύναμιν ἧκον ἐμήν , οὐκ ἂν δυναίμην ἀρνεῖσθαι μὴ οὐχ ἅπαν τελεῖν τὸ εἰκὸς καθ' ἅπαντας τρόπους ὁρμῆς καὶ θελήσεως διὰ παντός μοι τοῦ βίου . » ταῦτα δὴ καὶ τοιαῦτα φθεγξάμενος , καὶ ἀκούσας ὁπόσα χρεών , πρὸς τὴν αὐτῷ γε ἀπολεχθεῖσαν ἀπῄει σκηνήν , οὐκ ἔξω τῶν βασιλείων ἀλλὰ τῆς βασιλικῆς ἑστίας ἐγγύς . τὰς δ' ἐπὶ τούτοις τῶν ἐνδυμάτων συχνὰς καὶ λαμπρὰς ἀλλαγάς , καὶ τὰ ποικίλα χαρίσματα νῦν μὲν τῆς βασιλίδος νῦν δὲ τοῦ βασιλέως νῦν δὲ τῶν ἐνδόξων καὶ εὐγενῶν τῆς βασιλείας ἀνδρῶν , καὶ ταῦτα τῶν ἥκιστα ἀναγκαίων μοι λέγειν δοκεῖ , ναὶ μὴν καὶ ὅσα περὶ λουτρῶν ἀναπαύσεις καὶ τραπεζῶν πολυτέλειαν πέφυκεν · ἃ πάντα πᾶσι γινωσκόμενα σιγᾶν παραινεῖ . Ἐκεῖνο δ' ἄξιον μᾶλλον θαυμάσαι . ποῖον δὴ τοῦτο ; τὴν τοῦ βασιλέως φημὶ μεγαλοψυχίαν , πῶς μεταξὺ τῶν τοιούτων τέρψεων βραχὺ νοσῆσαν τὸ διετὲς αὐτοῦ βρέφος καὶ τεθνηκὸς οὐκ ἐσάλευσε τῶν αὐτοῦ φρενῶν τὰς κρηπῖδας , οὐδ' ἀθυμίαν ἀνήκεστον εὐθυμίας ἀλλάξασθαι προσκαίρου παρέπεισεν · ἀλλ' αὐτοσχέδιον ξενηλασίαν μηχανησάμενος αὐθημερὸν θρηνούντων ἅμα καὶ θρηνουσῶν , ἐπὶ τῆς προτέρας αὖθις κατέστησε θυμηδίας τὰ πράγματα , καὶ προσκαλεσάμενος μετὰ τρίτην ἐκεῖθεν ἡμέραν τὸν νέον μνηστῆρα τὸν βάρβαρον κατά τι κρατῆσαν ἔθος ἐκ παλαιοῦ , τὴν μνηστευομένην ἔδειξεν αὐτῷ κόρην πρὸς δέκατον ἄρτι προβαίνουσαν ἔτος . τούτων δ' οὕτω διῳκημένων , ἐπειδὴ τὴν ἐς τὸν Ἀστακηνὸν κόλπον ὁ βασιλεὺς ἀκήκοε κάθοδον ἐκ Νικαίας τοῦ Ὑρκανοῦ , ἐξέπλευσεν εὐθὺς σύν γε τῷ τοῦ Ὑρκανοῦ παιδί , καὶ ἧκε δευτεραῖος ἐκεῖσε καὶ οὗτος , ἀποδιδοὺς τῷ πατρὶ τὸν παῖδα καὶ ἅμα ἀξιῶν τὰ σύμβολα τῆς διαδοχῆς τῆς τῶν Βιθυνῶν ἀρχῆς τήμερον αὐτῷ ἐγχειρίσαι · δίκαιον γὰρ εἶναι καὶ ὡς τῶν ἄλλων παίδων μᾶλλον αὐτῷ ἀγαπωμένῳ , καὶ ὡς μνηστῆρι τῆς βασιλέως θυγατρός , καὶ ὡς ἀξίῳ τῆς ἀρχῆς διά τε τὸ ἀνδρεῖον τῆς γνώμης καὶ ῥωμαλέον τοῦ σώματος καὶ πρός γε τὸ τῆς φρονήσεως δραστικόν . τοῦτο δὴ οὖν καὶ πάλαι βεβουλημένῳ τε καὶ βεβουλευμένῳ τῷ Ὑρκανῷ , ἐπεὶ καὶ τὸν τοῦ βασιλέως συμπέπτωκε τέως ἐρεθισμὸν συνεργὸν τῇ ἐκείνου ταύτῃ βουλήσει γενέσθαι , ῥᾷστα λοιπὸν καὶ τὰ τῆς αἰτήσεως πεπρᾶχθαι ἔδοξεν . ὅθεν καὶ στρατιωτῶν Βυζαντίων συχνοί τινες , καὶ ἅμα τῶν εὐγενῶν ἀνδρῶν οὐκ ὀλίγοι , τοῖς βαρβάρων ἀναμὶξ στρατιώταις τὸν τοῦ Ὑρκανοῦ προύπεμψαν παῖδα , σύν γε κυμβάλοις καὶ τυμπάνοις καὶ ἐπισήμῳ καὶ ἀρχικῇ σημαίᾳ , μέχρι πόλεως τε καὶ ἑστίας τῶν ἐν Βιθυνίᾳ περιβλέπτων τε καὶ ἐνδόξων μιᾶς · Νίκαια ταυτησὶ τὸ ἐπώνυμον · ἔνθα δὴ πάντες συνῄεσαν Βιθυνοί , ὅσοι τε τῶν βαρβάρων καὶ ὁμοφύλων αὐτῷ , καὶ ὅσοι μιξοβάρβαροι , καὶ πρός γε ὅσους τῶν ὁμοφύλων ὄντας ἡμῖν ὅπως ποτὲ τοῖς βαρβάροις ἡ τύχη δουλεύειν ἠνάγκασε , δῶρα φέροντες παντοδαπά , πρόβατα καὶ βόας καὶ ἔπιπλα καὶ τοιαῦτα ἄττα πάμπολλά τε καὶ πολυειδῆ . ὀλίγαις δ' ὕστερον ἡμέραις οἱ προπέμψαντες ἐπανῆκον Βυζάντιοι μεθ' ὧν προσῆκεν ἐκεῖθεν χαρίτων καὶ δώρων . Καὶ ταῦτα μὲν τοῦτον ἔσχε τὸν τρόπον , καὶ τὸ θέρος ἐν τούτοις ἐτελεύτα , ξηρὸν ἐς τοσοῦτον γενόμενον καὶ αὐχμῶδες καὶ παντάπασιν ἄνικμον ὡς καὶ ἀπογνώσεως ἤδη παρασχέσθαι τοῖς ἀμπελουργοῖς ὑπονοίας · ἔσεσθαι γὰρ οἴνου μακράν τινα σπάνιν καὶ ἀφορίαν ᾤοντο . τὸ δ' ἐς πᾶν ἀπέβη τοὐναντίον , ὡς ἀνωμολογημένον ἅπασι γεγενῆσθαι θαῦμα ἐπὶ θαύματι τοῦτο παρὰ τοῦ κρείττονος . πρῶτον μὲν γὰρ ἦν ἐκεῖνο θαῦμα θεῖον καὶ μέγιστον , ἐν καιροῖς τοιούτοις , ὅτε τὸ ἀκμαιότατον τῆς βαρβαρικῆς ἰσχύος τὴν Ῥωμαίων πάλαι πολύν τινα χρόνον ἐπιβοσκόμενον γῆν , μικροῦ καὶ αὐτὰς Βυζαντίων τὰς πύλας ἐγκέκλεικεν , ὡς ἀοίκητον εἶναι καὶ ἄβατον ἐρημίαν τὰ ἔξω πυλῶν ἅπαντα , ἔπειτα νεύσει θεοῦ παράδοξόν τινα καὶ ἀπροσδόκητον ἐξαίφνης ἐκ τῆς τοῦ παιδὸς Ὑρκανοῦ κατασχέσεως Ῥωμαίοις ἐλευθερίαν γενέσθαι , ὡς πᾶσι βάσιμόν τε καὶ ἥμερον ἐν βραχεῖ τὴν πρὶν ἀγρίαν ἐκείνην καὶ λῃστῶν γέμουσαν Θρᾴκην . δεύτερον δ' ὅτι τοῦ θέρους ἀνίκμου πάνυ τι λίαν φανέντος , τοσοῦτον οἴνου ταῖς ἀμπέλοις πλῆθος καρποφορῆσαι συμπέπτωκεν ὡς μηδ' ἀποχρῶντα τοῖς πολλοῖς ὑπάρχειν εἰς ὑποδοχὴν ἀγγεῖα · διπλάσια γὰρ καὶ τριπλάσια τοῖς πλείστοις ἢ κατὰ τὴν πέρυσι γέγονε γεωργίαν , ἔστι δ' οἷς καὶ ἐς τὸ τετραπλάσιον ἀνήχθη , ὡς κοινὴν ἅπαντας δόξαν κἀξ ὅλης εὐχαριστίαν ψυχῆς τῷ τὰ μέγιστά τε καὶ παράδοξα τοῖς ἐς τὰ τῆς ἀπογνώσεως ἔσχατα ἐρριμμένοις ἀπροσδόκητόν τινα καὶ πάνυ τι θαυμασίαν παρεχομένῳ τὴν ἔγερσιν , κἀκ τῶν ἀβύσσων τῆς γῆς ἀνυψοῦντι , κἀκ πηλοῦ ἰλύος ἀνάγοντι καὶ ἐπὶ πέτραν ἀτίνακτον τοὺς πόδας ἱστῶντι τῶν λογισμῶν . Εἶεν . ἄρτι δ' ἀρχομένου τοῦ φθινοπώρου διατριβῆς εἵνεκά τινος καὶ ψυχαγωγίας μετρίας ἄχρι Σηλυμβρίας ἐξεληλυθότι τῷ βασιλεῖ πρόσεισιν ἐκ Βιζύης Μανουὴλ ὁ Ἀσὰν τὸ τοῦ δεσπότου ἀξίωμα περικείμενος , ὃ πρὸ δυοῖν ἐτῶν εἰλήφει πρὸς Ματθαίου τότε βασιλεύοντός τε καὶ κατὰ Θρᾴκην ὁμιλοῦντος αὐτῷ συμμαχοῦντι κατὰ τῶν Βυζαντίων . ἧκε δὲ τὸν τράχηλον δεδεμένος οἴκοθεν καὶ τυχεῖν συμπαθείας δεόμενος ἅτε ἐπταικὼς οὐ μικρὰ διὰ τὰς τῶν τριῶν ἤδη ἐτῶν ἐπιδρομὰς καὶ καταδρομὰς καὶ λεηλασίας , ἃς ἐκ Βιζύης ὁρμώμενος ἐνεποίει τοῖς προαστείοις τῶν Βυζαντίων , κάων καὶ ληϊζόμενος ἀγροὺς καὶ γεωργίας ἁπάσας αὐτῶν , καὶ προσδοκῶν καὶ μηχανώμενος οἷον δή τινα Παλαιολόγου κίνδυνον τοῦ βασιλέως . ἐπεὶ δὲ τὰ τοιαῦτα δεῖται χρημάτων εἰς ἐπίμονον μάχην καὶ πολυχρόνιον , ὃ δὲ καὶ πολυχρόνιον , τοῦτο καὶ πολυδάπανον , ἃ δ' ἐξ ἐπιδρομῆς αὐτῷ καὶ λαφύρων ἠθροίζετο καθ' ἡμέραν , μόλις εἰς αὐθημερινὴν ἐξήρκει τοῖς στρατιώταις δαπάνην , χορηγεῖν δ' οὐκ εἶχεν αὐτὸς ἐξ ἀφθόνων οἴκοθεν πηγῶν , ἔλαθε , πρὶν ὧν ἐπολέμει καὶ ὧν ἐφίετο κινδύνους ἰδεῖν , κινδυνεύων αὐτὸς καὶ πρὸς πενίαν ἀκαταγώνιστον καταρρέων ὁσημέραι . διὰ δὴ ταῦτα τῷ βασιλεῖ προσεληλυθώς , καὶ ἧς ἐδεῖτο συγγνώμης τυχών , καὶ ἅμα τὴν ἐπιτροπὴν καὶ διοίκησιν τῆς Βιζύης ἔχειν ὡς πρότερον τὸ ἐνδόσιμον ἤδη καὶ πρὸς τοῦ βασιλέως αὖθις εἰληφώς , ἐκεῖσε ἐπανῄει χαίρων καὶ ἀγαλλόμενος ὅτι φροντίδων καὶ φόβων νύκτωρ καὶ μεθ' ἡμέραν τὴν αὐτοῦ ψυχὴν σπαραττόντων ἀπήλλακτο .
Lemmas: ἐμός δέ ἄρχω ὁ ἱστορία ὁ σκόπιμος εἰμί ὁ ὁ δημόσιος πρᾶγμα ὁ ἔπειτα ἄνθρωπος γράφω παραπέμπω διήγησις τε καί δήλωσις · ἀλλά ὥσπερ τις ἄγριος ἄνεμος ἐκ ἀρκτῷος καταράσσω πηγή , πρίν ἐγώ αἰσθάνομαι καί πρίν παρασκευάζω πρός ὁ ἀπάντησις , ἐξαπίνης συγκυκάω τε καί συνταράσσω ὁ ἡμέτερος καί συνήθης ἐκεῖνος γαλήνη ἔδαφος , ὁ κατά ὁ ὁ θεός ἐκκλησία ἐπιφέρω χειμών καί κλύδων . ἐπεί διά ὅδε ἀναγκαῖος ἅπαξ προαιρέω διεξιέναι πᾶς ὅσος περ εἄν καί οἷος γε εἰμί ὁ τέως παρεκπίπτω ὁ ἐκκλησιαστικός ὑπόθεσις ναυάγιον , καί ὅστις ἄγω καί ὅπως καί μέχρι πόσος καί μετά οἷος ὁ προθυμία ὁ ὁ χειμών ἐκεῖνος ἐγκαρτερέω κῦμα συνείρω καί συνυφαίνω ὁ ὁ ἱστορία σῶμα οὗτος , καί συνάπτω ἑκάτερος ἑκάτερος ἅτε συναίτιος γίγνομαι ἀλλήλων , ὡς δείκνυμι πρόειμι ἐγώ , καί ὑπό ἑαυτοῦ ἀλλήλων συμπλέκω , καί οὐδαμῇ ὁ πρός ἀλλήλων συμφυία τε καί ἀλληλουχία διασπάω δύναμαι , πολυειδής καί διπλόος ἀντί ἁπλόος καί μονοειδής λανθάνω δράω ὁ ἱστορία δημόσιος πρᾶγμα καί ἅμα ἐκκλησιαστικός , παρά πᾶς τε προσδοκία καί παρά πᾶς ὁ ἐκ ἀρχή ἐγώ πρόθεσις συμβαίνω οὕτως πως ἐν μέσος φαίνω πορεία , ὡς ἀναγκάζω ἐγώ συνεχής ὁ ἐκδρομάς τε καί ἀνέλιξις καί ἐπανάληψις ὁ λόγος ποιέω καί ἐφαρμόζω καί συντίθημι , καί παραπομπή παμπολύς πολλαχῆ ποιέω καί ἀναμιμνήσκω καί περίοδος πολύτροπος , νῦν μέν διά μακρός ὁ μεταξύ , νῦν δέ ἐκ ὁ σύνεγγυς . ἀνεμέσητος οὖν εἰμί χρεὼν ὁ κατά ἐγώ εἰς οὗτος ἀνάγκη συνελαύνω ὁ ὁ ἐκ ἀνάγκη ἄλλοτε ἄλλως ἔχω πρᾶγμα φορός . ὑπό γάρ δύο ἐναντίος , Ψυχή δηλαδή καί σῶμα , χράω ἄνθρωπος αὐτός διοικέω , πῶς μέν ὑπό φύσις καί αὐτός πῶς δέ ὑπό νόμος καί ἔθος ῥυθμίζω , ἀνάγκη διάφορος γίγνομαι ὁ βίος διάφορος εἰμί ὁ τε διοικέω καί διοικέω ὁ τε ῥυθμίζω καί ῥυθμίζω , ὡς εἴρω , καί ἐξαλλάσσω πῶς μέν διά μακρός πῶς δέ διά συχνός ὁ μεταξύ χρονικός περίοδος , καί πῶς μέν μέτριος καρπόω φαυλότης , πῶς δέ εἰς μείζων ὁ ἀμετρία ἐκφέρω ἢ κατά ἐκεῖνος , καί πῶς μέν ὑπό ὁ αὐτός πῶς δέ οὐ ὑπό ὁ αὐτός , νῦν μέν ὁ αὐτός διά βίος πλημμελέω ἢ σωφρονέω , πῶς δέ οὐδαμῇ ὁ αὐτός ὅτι μή διάφορος καί πολυειδής καί πολύτροπος . ὅς γοῦν πολλάκις ἐγώ δράω οὖον ὁ ἄτοπος οὐδείς οὐδαμῇ ποτέ δράω οὔτε νομίζω οὔτε νομίζω , οὗτος αὐτός καί νῦν τε καί ἔπειτα δράω , φλαῦρος οὐδείς οὔτε δράω ἄν ποτός οὔτε δράω ποτέ νομίζω ἄν . ἢ πολύς μέντα εἄν εἰμί νέμεσις πολύς πανταχόθεν ἐγώ ὁ χλεύη ἐπισωρεύω , ὁ μέγας μέρος ζημιόω αἱρέω διά ῥᾳστώνη ὁ ὅσος ὁ πρός θεός ἀκήρατος ἔτι σέβας τηρέω ἔχω λίαν ἐρωτικός ὁ εἰς ὁ δόγμα χρεία τε καί ζήτησις . εἰμί ποῦ σχέτλιος μέχρι θάνατος ὁ ἐντεῦθεν ἐναθλέω δεινός ἐγώ ὑπέρ εὐσέβεια περίβλεπτος πρᾶξις ἴδιος τε καί δημόσιος , ἔπειτα ῥαστώνη δίδωμι γαστήρ , σιωπάω καί ὥσπερ ἀωρία καταγιγνώσκω , ὅσος πᾶς ὥρα φύω καί πᾶς ἄξιος σπουδή . διά ὁ δή καί ἐπανιτέον ὅθεν ἐγώ πρό βραχύς ὁ λόγος καί ὅπῃ ὁ δρόμος ἀναπαύω . ὁ γάρ χειμών ἐκεῖνος πάνυ σκληρός γίγνομαι διά ὁ πάνυ τίς πλεῖστος καί ἐπί πλεῖστος καταρρήγνυμι χιών πᾶς σχεδόν ἑαυτοῦ οἰκίον ἐμπίμπλημι , ἐπί πλέω ὁ βασιλεύς ὁ Τένεδος ἐνδιατρίβω , ὁ τε ἄλλος διοικέω , καί πᾶς μάλιστα ὁ εἰς ὁ ἔπειτα ὁ βασιλεύς γυναικάδελφος Ματθαῖος φυλακή ἐν φροντίς μέγας ποιέω . δοκέω οὖν ἀποφέρω εἰς Μιτυλήνη ἐκεῖ παρά Καταλούζῳ φυλάσσω ὁ Λατῖνος , ὅς ἐπί ἀδελφός γαμβρός ὑπάρχω ὁ βασιλεύς πᾶς ἐπιτροπεύω Λέσβος ὁ νῆσος . ὅς γίγνομαι ἄπειμι μέν καί εἰς Φώκαια αὖθις διά ὁ ὁ Ὑρκανός παῖς ὁ βασιλεύς , ἐπανίημι δέ οὐδείς ὅς βούλομαι πράσσω . καί ὁ χειμών ἐν οὗτος τελευτάω . ἐπανέρχομαι δέ εἰς Βυζάντιον αὖθις ὁ βασιλεύς ἐκεῖθεν , ἔαρ ἤδη ἄρχω , κατέρχομαι καί ὁ βάρβαρος Ὑρκανός ἐκ ὁ ὑψηλός ὁ Βιθυνία μέρος ἄχρι ὁ παράλιος ὁ Χαλκηδονίαι ἤπειρος , καί ὁμιλέω ἐκεῖθεν ὁ βασιλεύς καί κοινολογέομαι περί ὁ υἱός αὖθις , οὐ αὐτοπρόσωπος ἀλλά διά ἀκάτιον καί πρέσβυς ἀπό βραχύς πάνυ ὁ διάστημα , ἐγγυτέρω γίγνομαι ὁ βασιλεύς διά ῥᾳστώνη ὁ χρεία , καί μετά ὁ οἰκέω ἐπάνω ὁ πύργος ὁ σκηνή πήσσω , ὅς ἐν μέσος ὁ μεταξύ θάλασσα ἐκ παλαιός πήγνυμι ἄρκλα καλέω πρός Βυζάντιος . ὅσος μέν οὖν καί οἷος εἰμί ὅσπερ σφεῖς εἴρω2 τε καί ἐπαγγέλλω τηνικαῦτα διά ὁ μεταξύ πρέσβυς , ἡμέρα ἀναλίσκω ἐνταῦθα τρεῖς , καί οἷος πρός ἀλλήλων ὁ τε δεξίωσις καί φιλόφρων ποιέω , οὐ ἀναγκαῖος διεξιέναι κατά ἕκαστος · ὁ δέ οὖν ὁ ἐνταῦθα ὁμιλία συμπέρασμα εἰμί , ὅτι δίδωμι ἀλλήλων ἐγγύη ἐπί θυγάτηρ γίγνομαι γαμβρός ὁ βασιλεύς ὁ ἐλευθερόω ὁ Ὑρκανός παῖς , καί ἅμα εἰμί διηνεκής καί ἄλυτος σπονδή μεταξύ Ῥωμαῖος τε καί βάρβαρος . ἐπί οὗτος χρῆμα λαμβάνω ὁ βασιλεύς οὐ ὀλίγος πρός τε ὁ Ὑρκανός καί ἅμα πρός Βυζάντιος , ἔρανος πράσσω κοινός , πλήρης ἱστίον ἀείρω καταπλέω αὖθις εἰς Φώκαια . καί χρῆμα δίδωμι ὁ Καλόθετος μέχρι ὁ ἑκατόν χιλιάς ἔγγιστος , καί ἅμα ἀξίωμα οὗτος κοσμέω λαμπρότης , ὀψέ καί μόλις λαμβάνω ὁ ζητέω παῖς ὁ Ὑρκανός , καί ἐπάνειμι χαίρω εἰς ὁ Βυζάντιον . καί εἰμί τηνικαῦτα ὁ ἔτος ἐν ὁ ἀκμή ὁ θέρος , ὅτε δή περί ἅλων καί σῖτος κομιδή ἀνάγκη συνελαύνω ἀσχολέω πᾶς ὅς ἔργον ὁ πόνος γῆ , εἰρήνη ἄρτι παντοδαπής περιχορεύω ὁ Ῥωμαῖος πρᾶγμα . καί μέχρι μέν εἰς Βυζάντιον ὁ πλόος εἰμί ἐπανέρχομαι ὁ βασιλεύς , εἷς τριήρης , ὁ βασιλικός ναυαρχίς , κομίζω ἄμφω , ὁ τε βασιλεύς καί ὁ Ὑρκανός παῖς · ὅς δέ ἄλλος τριήρης περιπλέω τε καί παραπλέω ἐν ᾠδή εἰμί πάνυ χαίρω , ὁ ἐπαγγέλλω πρός ὁ ὁ βάρβαρος ἡγεμών εἰρήνη οὐκέτι ἐν ἐλπίς σκιά καθεύδω βλέπω , ἀλλά εἰς φάος προέρχομαι ἤδη κατάστασις πρακτικός ἀπόρρητος πρόνοια ὁ φιλάνθρωπον θεός . οἷος μέν οὖν ὁ βασιλικός φιλόφρων καί δεξίωσις ἐν εὐωχία καί ὅσος ὁ μεγαλοπρεπής ἐν ὁ ὁ ἔνδυμα συχνός ἀλλαγή ἐνδείκνυμι πρός ὁ ὁ Ὑρκανός παῖς , γαμβρός αὐτός ἀποκαλέω καί υἱός , καί ὅσος ἐπί οὗτος φιλέω ὁ ἀνθρώπινος καί δημόσιος ἔθος καί λέγω καί δράω , περισσός ἐγώ διεξιέναι δοκέω · γνώριμος γάρ εἄν εἰμί πᾶς καί σιωπάω , ὁ κοινός ἔννοια καί ὁ Συντρόφων ἐθισμός ὁ ὁ ἐνταῦθα γνῶσις ὕλη ἄφθονος χορηγέω αὐτόθεν ἕκαστος , ἐκ ὁ ὁ βίος πολυειδής πρᾶγμα διδάσκω ἀεί , καί ἀναλέγω ὁ ὁ ἕκαστος ἐμπειρία εἰς εἷς ἀθροίζω σύνεσις ἔμπρακτος σύστημα . ὅσος δέ ἄρτι καταπλέω εἰς Βυζάντιον τιμάω οὗτος ὁ βασιλεύς , θεάομαι ὁ Βυζάντιος καί ὅσος ἐκ ἀλλοδαπός πάρειμι χώρα καί πόλις , παρέλκω καί οὗτος διεξιέναι ἐγώ νομίζω · εἶδον γάρ ἅπας ὡς Ἔφιππος Ἔφιππος ὁ βασιλεύς ὁ βάρβαρος εἰσφέρω ὁ βασίλειος αὐλή , ὅς δή μόνος ἐφίημι μετά βασιλεύς βασιλεύς παῖς τε καί ἀδελφός · πλήν ὅτι αἰσθάνομαι ὁ βάρβαρος ὁ ὁ τιμή ὑπερβάλλω , καί οἷος αἰδέομαι , ὁ ἀεκούσιος ὁ εἰσαγωγή εὐθύς ἐκ ὁ βασίλειος πύλη ἐνδείκνυμι , ἀντιτείνω καί ἀνθέλκω ὁ καθέλκω ἐκ χείρ χείρ ὁ βασιλεύς , καί ἐπέχω ὁ ἡνία ὅσπερ αὐτός ἐποχέομαι ἵππος , καί γλῶσσα πᾶς δήω ἀφίημι . ὅμως οὗτος δυσανασχετέω καί ἄχθομαι καί οἷος ἀφηνιάζω ἵημι μέχρι καί εἰς ὁ μέσος ὁ βασιλικός αὐλή . ἐνταῦθα δέ καί μή πάνυ τίς βούλομαι ὁ βασιλεύς ἀποπηδάω τε ὁ ἵππος πρός γῆ , καί ὁ ἡνία ὁ βασιλικός χειρόομαι ἵππος εὐθύνω ἄχρι ὁ βασιλικός πεζευτήριον . ἔπειτα συνείσειμι ὁ βασιλεύς πρός ὁ βασιλικός θάλαμος · ἔνθα δή καί ὁ βασιλίς Ἑλένη εἶδον δουλικός τε αὐτός ὁ προσκύνησις ἀποτίνω σχῆμα , καί ἅμα τοιόσδε φθέγγομαι ῥῆμα . « ἐγώ » φημί « διά τρόπος ὅς ὁ ὁ ὅλος οἶδα δημιουργός καί δεσπότης , ἐξαπίνης γίγνομαι αἰχμάλωτος , ἐκ μέσος ἑστία εἶπον καί πατρίς αὐτός ἁρπάζω , καί ὁ μέγας πάσχω φεῦ ὁ δεινός . ἐπεί δέ πολύς ἐμός αὐθέντης οὗτος καί βασιλεύς καί μάλα τίς πολύτροπος ὑπέρ ὁ ἐμός ἐλευθερία καταβάλλω πόνος καί δρόμος , καί χειμών ὑπομένω ψύχω μακρός καί θέρος καύσων δυσκαρτέρητος ἐν μέσος θάλασσα φέρω κάμινος , καί οὗτος ἐγώ ὁ δεσμός ὁ αἰχμαλωσία ἐξαιρέω , ἄξιος μέν εἰς ἀμοιβή ἀποχράω οὐ ἄν ποτός ἔχω ( ὑπέρ γάρ ἐγώ οὗτος γε ) , ὁ δέ οὖν εἰς δύναμις ἥκω ἐμός , οὐ εἄν δύναμαι ἀρνέομαι μή οὐ ἅπας τελέω ὁ εἰκός κατά ἅπας τρόπος ὁρμή καί θέλησις διά πᾶς ἐγώ ὁ βίος . » οὗτος δή καί τοιοῦτος φθέγγομαι , καί ἀκούω ὁπόσος χρέος , πρός ὁ αὐτός γε ἀπολέγω ἄπειμι σκηνή , οὐ ἔξω ὁ βασίλειος ἀλλά ὁ βασιλικός ἑστία ἐγγύς . ὁ δέ ἐπί οὗτος ὁ ἔνδυμα συχνός καί λαμπρός ἀλλαγή , καί ὁ ποικίλος χάρισμα νῦν μέν ὁ βασιλίς νῦν δέ ὁ βασιλεύς νῦν δέ ὁ ἔνδοξος καί εὐγενής ὁ βασίλεια ἀνήρ , καί οὗτος ὁ ἥκιστος ἀναγκαῖος ἐγώ λέγω δοκέω , ναί μήv καί ὅσος περί λουτρόν ἀνάπαυσις καί τράπεζα πολυτέλεια φύω · ὁ πᾶς πᾶς γιγνώσκω σιγάω παραινέω . ἐκεῖνος δέ ἄξιος μᾶλλον θαυμάζω . ποῖος δή οὗτος ; ὁ ὁ βασιλεύς φημί μεγαλοψυχία , πῶς μεταξύ ὁ τοιοῦτος τέρψις βραχύς νοσέω ὁ διετής αὐτός βρέφος καί θνῄσκω οὐ σαλεύω ὁ αὐτός φρήν ὁ κρηπίς , οὐδέ ἀθυμία ἀνήκεστος εὐθυμία ἀλλάσσω πρόσκαιρος παραπείθω · ἀλλά αὐτοσχέδιος ξενηλασία μηχανάομαι αὐθήμερος θρηνέω ἅμα καί θρηνέω , ἐπί ὁ πρότερος αὖθις καθίστημι θυμηδία ὁ πρᾶγμα , καί προσκαλέω μετά τρίτος ἐκεῖθεν ἡμέρα ὁ νέος μνηστήρ ὁ βάρβαρος κατά τίς κρατέω ἔθος ἐκ παλαιός , ὁ μνηστεύω δείκνυμι αὐτός κόρη πρός δέκατος ἄρτι προβαίνω ἔτος . οὗτος δέ οὗτος διοικέω , ἐπεί ὁ εἰς ὁ Ἀστακηνός κόλπος ὁ βασιλεύς ἀκούω κάθοδος ἐκ Νίκαια ὁ Ὑρκανός , ἐκπλέω εὐθύς σῦς γε ὁ ὁ Ὑρκανός παῖς , καί ἵημι δευτεραῖος ἐκεῖσε καί οὗτος , ἀποδίδωμι ὁ πατήρ ὁ παῖς καί ἅμα ἄξιος ὁ σύμβολον ὁ διαδοχή ὁ ὁ Βιθυνός ἀρχή σήμερον αὐτός ἐγχειρίζω · Δίκαιος γάρ εἰμί καί ὡς ὁ ἄλλος παῖς μᾶλλον αὐτός ἀγαπάω , καί ὡς μνηστήρ ὁ βασιλεύς θυγάτηρ , καί ὡς ἄξιος ὁ ἀρχή διά τε ὁ ἀνδρεῖος ὁ γνώμη καί ῥωμαλέος ὁ σῶμα καί πρός γε ὁ ὁ φρόνησις δραστικός . οὗτος δή οὖν καί πάλαι βουλέω τε καί βουλεύω ὁ Ὑρκανός , ἐπεί καί ὁ ὁ βασιλεύς συμπίπτω τέως ἐρεθισμός συνεργός ὁ ἐκεῖνος οὗτος βούλομαι γίγνομαι , ῥᾳδίως λοιπός καί ὁ ὁ αἴτησις πράσσω δοκέω . ὅθεν καί στρατιώτης Βυζάντιος συχνός τις , καί ἅμα ὁ εὐγενής ἀνήρ οὐ ὀλίγος , ὁ βάρβαρος ἀναμίξ στρατιώτης ὁ ὁ Ὑρκανός προπέμπω παῖς , σῦς γε κύμβαλον καί τύμπανον καί ἐπίσημος καί ἀρχικός σημεῖον , μέχρι πόλις τε καί ἑστία ὁ ἐν Βιθυνία περίβλεπτος τε καί ἔνδοξος εἷς · Νίκαια οὗτος ὁ ἐπώνυμος · ἔνθα δή πᾶς σύνειμι2 Βιθυνός , ὅσος τε ὁ βάρβαρος καί ὁμόφυλος αὐτός , καί ὅσος μιξοβάρβαρος , καί πρός γε ὅσος ὁ ὁμόφυλος εἰμί ἐγώ ὅπως ποτέ ὁ βάρβαρος ὁ τύχη δουλεύω ἀναγκάζω , Δῶρα φέρω παντοδαπός , πρόβατον καί βοῦς καί ἔπιπλα καί τοιοῦτος τις πάμπολυς τε καί πολυειδής . ὀλίγος δέ ὕστερος ἡμέρα ὁ προπέμπω ἐπανήκω Βύζαντες μετά ὅς προσήκω ἐκεῖθεν Χαρίτων καί δῶρον . καί οὗτος μέν οὗτος ἔχω ὁ τρόπος , καί ὁ θέρος ἐν οὗτος τελευτάω , ξηρός εἰς τοσοῦτος γίγνομαι καί αὐχμῶδες καί παντάπασι ἄνικμος ὡς καί ἀπόγνωσις ἤδη παρέχω ὁ ἀμπελουργός ὑπόνοια · εἰμί γάρ οἶνος μακρός τις σπάνις καί ἀφορία οἴομαι . ὁ δέ εἰς πᾶς ἀποβαίνω ἐναντίος , ὡς ἀνομολογέομαι ἅπας γίγνομαι θαῦμα ἐπί θαῦμα οὗτος παρά ὁ ἀγαθός . πρῶτος μέν γάρ εἰμί ἐκεῖνος θαῦμα θέω καί μέγας , ἐν καιρός τοιοῦτος , ὅτε ὁ ἀκμαῖος ὁ βαρβαρικός ἰσχύς ὁ Ῥωμαῖος πάλαι πολύς τις χρόνος επιβοσκω γῆ , μικρός καί αὐτός Βυζάντιος ὁ πύλη ἐγκλείω , ὡς ἀοίκητος εἰμί καί ἄβατος ἐρημία ὁ ἔξω πύλη ἅπας , ἔπειτα νέος θεός παράδοξος τις καί ἀπροσδόκητος ἐξαπίνης ἐκ ὁ ὁ παῖς Ὑρκανός κατάσχεσις Ῥωμαῖος ἐλευθερία γίγνομαι , ὡς πᾶς βάσιμος τε καί ἥμερος ἐν βραχύς ὁ πρίν ἄγριος ἐκεῖνος καί λῃστής γέμω Θρᾴκη . δύο δέ ὅτι ὁ θέρος ἀνικμόω πάνυ τίς λίαν φαίνω , τοσοῦτος οἶνος ὁ ἄμπελος πλῆθος καρποφορέω συμπίπτω ὡς μηδέ ἀποχράω ὁ πολύς ὑπάρχω εἰς ὑποδοχή ἀγγεῖον · διπλάσιος γάρ καί τριπλάσιος ὁ πλεῖστος ἢ κατά ὁ πέρυσι γίγνομαι γεωργία , εἰμί δέ ὅς καί εἰς ὁ τετραπλάσιος ἀνάγω , ὡς κοινός ἅπας δόξα ἐκ ὅλος εὐχαριστία Ψυχή ὁ ὁ μέγας τε καί παράδοξος ὁ εἰς ὁ ὁ ἀπόγνωσις ἔσχατος ῥίπτω ἀπροσδόκητος τις καί πάνυ τίς θαυμάσιος παρέχω ὁ ἔγερσις , ἐκ ὁ ἄβυσσος ὁ γῆ ἀνυψόω , ἐκ πηλός ἰλύς ἀνάγω καί ἐπί πέτρα ἀτίνακτος ὁ πούς ἵστημι ὁ λογισμός . εἰμί . ἄρτι δέ ἄρχω ὁ φθινόπωρον διατριβή ἕνεκα τις καί ψυχαγωγία μέτριος ἄχρι Σηλυμβρία ἐξέρχομαι ὁ βασιλεύς πρόσειμι ἐκ Βιζύη Μανουήλ ὁ Ἀσάν ὁ ὁ δεσπότης ἀξίωμα περίκειμαι , ὅς πρό δύο ἔτος λαμβάνω πρός Ματθαῖος τότε βασιλεύω τε καί κατά Θρᾴκη ὁμιλέω αὐτός συμμαχέω κατά ὁ Βυζάντιος . ἵημι δέ ὁ τράχηλος δήω οἴκοθεν καί τυγχάνω συμπάθεια δήω ἅτε πταίω οὖον μικρός διά ὁ ὁ τρεῖς ἤδη ἔτος ἐπιδρομή καί καταδρομή καί λεηλασία , ὅς ἐκ Βιζύη ὁρμάω ἐμποιέω ὁ προάστειον ὁ Βυζάντιος , Κάων καί ληΐζομαι ἀγρός καί γεωργία ἅπας αὐτός , καί προσδοκάω καί μηχανάομαι οἷος δή τις Παλαιολόγος κίνδυνος ὁ βασιλεύς . ἐπεί δέ ὁ τοιοῦτος δήω χρῆμα εἰς ἐπίμονος μάχη καί πολυχρόνιος , ὅς δέ καί πολυχρόνιος , οὗτος καί πολυδάπανος , ὁ δέ ἐκ ἐπιδρομή αὐτός καί λάφυρα ἀθροίζω κατά ἡμέρα , μόλις εἰς αὐθημερινός ἐξαρκέω ὁ στρατιώτης δαπάνη , χορηγέω δέ οὐ ἔχω αὐτός ἐκ ἄφθονος οἴκοθεν πηγή , λανθάνω , πρίν ὅς πολεμέω καί ὅς ἐφίημι κίνδυνος ὁράω , κινδυνεύω αὐτός καί πρός πενία ἀκαταγώνιστος καταρρέω ὁσημέραι . διά δή οὗτος ὁ βασιλεύς προσέρχομαι , καί ὅς δήω συγγνώμη τυγχάνω , καί ἅμα ὁ ἐπιτροπή καί διοίκησις ὁ Βιζύη ἔχω ὡς πρότερος ὁ ἐνδόσιμος ἤδη καί πρός ὁ βασιλεύς αὖθις λαμβάνω , ἐκεῖσε ἐπάνειμι χαίρω καί ἀγάλλομαι ὅτι φροντίς καί φόβος νύκτωρ καί μετά ἡμέρα ὁ αὐτός ψυχή σπαράσσω ἀπαλλαξείω .