nicephorus-gregoras.historia-romana 24.2.7
( Ζ . ) Καὶ μὲν δὴ ταῦτα διεξιόντος ἐμοῦ , τοιάδε κἀκεῖνος ἀρξάμενος διεξῄει . πάντα μὲν χαλεπὸν ἂν εἴη , φησί , διηγεῖσθαι καθ' ἕκαστον ὡς ἔσχε τἀμά · ὡς δ' οὖν ἐν κεφαλαίῳ διεξιέναι τὰ πλείω , τοῦτο δ' οὐκ ἄν ποτ' ἀπαγορεύσαιμ' αὐτός , ὡς μάλα ὂν οὐδὲν ἐργῶδες . οἶσθα γάρ , εἴπερ τις ἁπάντων , δι' ὅσης ἐγὼ τῆς ἐφέσεως ἦγον πολύν τινα πάλαι χρόνον ταυτησὶ τῆς ἐμῆς ἔκδημος γεγενῆσθαι πατρίδος , ἱστορίας τε ἕνεκα πραγμάτων παντοδαπῶν καὶ ἅμα πόλεων καὶ λιμένων , καὶ οἵαν ἕκαστα τούτων ἔχει τὴν θέσιν πρός τε ἄλληλα καὶ ὅλον τὸ σχῆμα τῆς γῆς , ἅτε τῇ τῆς ἀστρονομικῆς ἐπιστήμης χρείᾳ μεγίστην παρεχόμενα τὴν συντέλειαν . ὃ δέ με πάντων μάλιστα ἐπεπείκει τὸν ἔκπλουν ἐπιταχῦναι , τά τε τῆς ἐκκλησίας ναυάγια ἦν , καὶ ὅσα τοῖς πολιτικοῖς ἐπεφύη τηνικαῦτα νοσήματα πράγμασι τούτων γε ἕνεκα . οἷς γὰρ τότε μάλιστα πάντων σώζειν ἐνῆν τὰ τῆς πολιτείας πράγματα , ταῦτα τότε μάλιστα πάντων ἠλαύνετο καὶ σφόδρα δυστυχῶς διέκειτο , λέγω δὴ τὰ τῆς εὐσεβείας πράγματα · δόγματα γὰρ ἀλλαττομένης τηνικαῦτα ἐκείνης , τὰ Παλαμικὰ δηλαδὴ τῶν πατρίων , πονηρῶς εἶχε τὸ σῶμα τῆς πολιτείας , καὶ πᾶσαν ἔφραζε χαίρειν ἐλπίδα χρηστήν · τὸ γὰρ φορτικὸν καὶ ἀμαθὲς τῶν ἡγεμονικῶν ἀνδρῶν αὐτήν τε ἐκαπήλευσεν ἀσελγῶς τὴν ἀλήθειαν , καὶ ἀπαραίτητος ἵστατο κολαστὴς τῆς μόνης σώζειν δυναμένης τότε τὸ γένος ἐλπίδος . ὅθεν ζωγραφουμένην ἐν τύποις ἔτι τὴν θείαν βλέπων ὀργήν , καὶ οἷον ἐν σπαργάνοις ἔτι καὶ γάλαξι κρυπτομένην , γῆν ἀλλάττεσθαι γῆς ἐνόμισα δεῖν , πρὶν ἐν ὅπλοις ὑπαίθροις στρατευομένης κατὰ τῶν ἀδικούντων αὐτῆς πειραθῆναι κραταιότερον · χρόνου [ γὰρ ] ἀεὶ στοχάζεσθαι δεῖν ὅτῳ νοῦς συνοικεῖ σωφρονῶν , καὶ μὴ καιρῷ καὶ τύχαις προσομιλεῖν ἀβέβαιον κεκτημένοις θεμέλιον , καὶ μάλισθ' ὅτε ψυχῆς ἀθανάτου θάνατος ἀθάνατος οἰκονομοῖτο , μηδὲ τῷ παρόντι συνεῖναι ζητεῖν ἡδεῖ , ἀλλὰ τὸ μέλλον πραγματεύεσθαι χρήσιμον , μηδὲ διὰ φόβον τοῖς παροῦσιν ἡττᾶσθαι ψεύδεσιν , ἀλλὰ διὰ τὴν τἀληθοῦς προβολὴν τοῦ κακοῦ κολάζειν τὴν πρόφασιν , οὐδὲ τὸ μίσους ἄξιον εἰς τὴν χώραν εἰσάγειν τοῦ πόθου , ἀλλ' ἀντὶ τοῦ βλάπτοντος τὴν τῶν ὠφελίμων ἀνθαιρεῖσθαι συνοίκησιν .
Lemmas: ( Ζ . ) καί μέν δή οὗτος διέξειμι ἐγώ , τοιόσδε ἐκεῖνος ἄρχω διέξειμι . πᾶς μέν χαλεπός εἄν εἰμί , φημί , διηγέομαι κατά ἕκαστος ὡς ἔχω ἐμός · ὡς δέ οὖν ἐν κεφάλαιος διεξιέναι ὁ πλείων , οὗτος δέ οὐ ἄν πρός ἀπαγορεύω αὐτός , ὡς μάλα εἰμί οὐδείς ἐργώδης . οἶδα γάρ , εἴπερ τις ἅπας , διά ὅσος ἐγώ ὁ ἔφεσις ἄγω πολύς τις πάλαι χρόνος οὗτος ὁ ἐμός ἔκδημος γίγνομαι πατρίς , ἱστορία τε ἕνεκα πρᾶγμα παντοδαπής καί ἅμα πόλις καί λιμήν , καί οἷος ἕκαστος οὗτος ἔχω ὁ θέσις πρός τε ἀλλήλων καί ὅλος ὁ σχῆμα ὁ γῆ , ἅτε ὁ ὁ αστρονομικός ἐπιστήμη χρεία μέγας παρέχω ὁ συντέλεια . ὅς δέ ἐγώ πᾶς μάλιστα πείθω ὁ ἔκπλοος ἐπιταχύνω , ὁ τε ὁ ἐκκλησία ναυάγιον εἰμί , καί ὅσος ὁ πολιτικός ἐπιφύω τηνικαῦτα νόσημα πρᾶγμα οὗτος γε ἕνεκα . ὅς γάρ τότε μάλιστα πᾶς σῴζω ἐν-εἰμί ὁ ὁ πολιτεία πρᾶγμα , οὗτος τότε μάλιστα πᾶς ἐλαύνω καί σφόδρα δυστυχής διάκειμαι , λέγω δή ὁ ὁ εὐσέβεια πρᾶγμα · δόγμα γάρ ἀλλάσσω τηνικαῦτα ἐκεῖνος , ὁ παλαμικός δηλαδή ὁ πάτριος , πονηρός ἔχω ὁ σῶμα ὁ πολιτεία , καί πᾶς φράζω χαίρω ἐλπίς χρηστός · ὁ γάρ φορτικός καί ἀμαθής ὁ ἡγεμονικός ἀνήρ αὐτός τε καπηλεύω ἀσελγής ὁ ἀλήθεια , καί ἀπαραίτητος ἵστημι κολαστής ὁ μόνος σῴζω δύναμαι τότε ὁ γένος ἐλπίς . ὅθεν ζωγραφέω ἐν τύπος ἔτι ὁ θεῖος βλέπω ὀργή , καί οἷος ἐν σπάργανον ἔτι καί γάλα κρύπτω , γῆ ἀλλάσσω γῆ νομίζω δήω , πρίν ἐν ὅπλον ὕπαιθρος στρατεύω κατά ὁ ἀδικέω αὐτός πειράω κραταιός · χρόνος [ γάρ ] ἀεί στοχάζομαι δήω ὅστις νόος συνοικέω σωφρονέω , καί μή καιρός καί Τύχη προσομιλέω ἀβέβαιον κτάομαι θεμέλιος , καί μάλιστα ὅτε Ψυχή ἀθάνατος θάνατος ἀθάνατος οἰκονομέω , μηδέ ὁ πάρειμι συνίημι ζητέω ἡδύς , ἀλλά ὁ μέλλω πραγματεύομαι χρήσιμος , μηδέ διά φόβος ὁ πάρειμι ἡσσάομαι ψεῦδος , ἀλλά διά ὁ ἀληθής προβολή ὁ κακός κολάζω ὁ πρόφασις , οὐδέ ὁ μῖσος ἄξιος εἰς ὁ χώρα εἰσάγω ὁ πόθος , ἀλλά ἀντί ὁ βλάπτω ὁ ὁ ὠφέλιμος ἀνθαιρέομαι συνοίκησις .