nicephorus-gregoras.historia-romana 23.2.11
( ΙΑ . ) Ἔγνωτε πάντως πανταχόθεν καὶ πολυτρόπως , ὅπως οὔτε τοῖς ἁγίων ἥκισθ' ἕπεσθαι νομίζει δόγμασιν , οὔθ' Ἑλλήνων τοῖς ὑγιῶς πως ἔχουσιν · οἷς καὶ τῶν ἡμετέρων ἁγίων πολλοὶ συνηνέχθησαν · ἀλλὰ τοῖς πάνυ τοι σφόδρα διεφθορόσι . καὶ θαῦμα , πῶς ἐκεῖ μὲν ὀξυδερκῶν ἀκολάστοις ὄψεσιν ἐπιβόσκεται τὰ νοσοῦντα καὶ σεσηπότα κατὰ τοὺς γύπας , πρὸς δὲ τὰς τῶν ἡμετέρων ἁγίων γραφὰς ἐκτετύφλωται , μήτε βουλόμενος μήτε δυνάμενος ὀρθῶς ἐνορᾷν . καί μοι δοκεῖ τὸ τῆς Λαμίας πάσχειν ἐκείνης τῆς μυθικῆς , ἥν φασιν οἴκοι μὲν οὖσαν ἀβλεψίᾳ συζῇν , οὐκ ἔχουσαν ὄψεις · ἐξιοῦσαν δὲ τῆς οἰκίας οὕτω βλεπούσας κτᾶσθαι τὰς ὄψεις ἐξαίφνης , ὡς ἅπαντα βλέπειν τὰ τῶν ἄλλων ἐς τἀκριβές . εἰ δ' οὖν λεγέτω μοί τις παρελθὼν , πῶς , πάμπολλα λεγόντων διαῤῥήδην τῶν ἁγίων ἀκούων , περὶ τοῦ μὴ διάφορον τὴν ἐνέργειαν τῆς οὐσίας ὑπάρχειν ἐπὶ θεοῦ , καὶ μάλιστα τοῦ θείου Διονυσίου τά τε ἄλλα περὶ τῶν τοιούτων διεξιόντος , ὁπόσα εἰρήκειμεν , καὶ ὅτι οὐκ ἄλλο τἀγαθὸν εἶναι , φάσκοντος , καὶ ἄλλο τὸ ὂν , καὶ ἄλλο τὴν ζωὴν , ἢ τὴν σοφίαν , οὐδὲ πολλὰ τὰ αἴτια , καὶ ἄλλων ἄλλας παρακτικὰς θεότητας ὑπερεχούσας καὶ ὑφειμένας · ὁ δὲ τοῖς τοιούτοις ἅπασι κωφὸς καὶ τυφλὸς γεγονὼς τοῖς ἐναντίοις ἀσμένως προσετετήκει , τοῖς τε ἄλλοις καὶ μάλιστα Εὐνομίῳ τῷ δυσσεβεῖ , μὴ χρῆναι λέγοντι γνώμαις ἑτέρων πειθομένους ἑνοῦν τῇ οὐσίᾳ τὴν ἐνέργειαν περὶ θεοῦ , ἀλλὰ πάντη διαφέρουσαν εἶναι πιστεύειν , καὶ ἅμα ἀνούσιόν τε καὶ ἀνυπόστατον . οἷς ἀνθιστάμενος ὁ Νυσσαέων θεῖος Γρηγόριος , « τί ἂν , » φησὶ , « λέγοι εἶναι καθ' ἑαυτὴν τὴν ἐνέργειαν , τὴν οὔτ' οὖσαν οὔτε χαρακτῆρα , οὔθ' ὑπόστασιν ; οὐκοῦν τοῦ ἀνυπάρκτου εἶπεν ὁμοίωμα . τὸ δὲ τῷ ἀνυπάρκτῳ ὅμοιον οὐδ' αὐτὸ πάντως ἐστίν . αὕτη τῶν καινῶν δογμάτων ἡ τερατεία , τὸ πιστεύειν εἰς τὸ μὴ ὄν . τὸ γὰρ τῷ μὴ ὄντι ὅμοιον οὐκ ἔστι πάντως . » τίς , πρὸς θεοῦ , τῶν ἁπάντων γένοιτ' ἂν δραστικώτερος ἔλεγχος κατὰ τοῦ νέου τουτουῒ δυσσεβοῦς Εὐνομίου , τοῦ νῦν μὲν τοσαύτην ἐκκλησίαν πιστεύειν εἰς τὸ μὴ ὂν συνελαύνοντος , νῦν δ' εἰς πολυθεΐαν , διὰ τὴν τῆς συνήθους αὐτῷ φιλοτιμίας προσθήκην , ἵνα καὶ τὸν διδάσκαλον αὐτοῦ τῇ κακίᾳ κἀνταῦθα παρέλθῃ ;
Lemmas: ( ΙΑ . ) γιγνώσκω πάντως πανταχόθεν καί πολύτροπος , ὅπως οὔτε ὁ ἅγιος ἥκιστος ἕπω νομίζω δόγμα , οὔτε Ἕλλην ὁ ὑγιής πως ἔχω · ὅς καί ὁ ἡμέτερος ἅγιος πολύς συμφέρω · ἀλλά ὁ πάνυ ὅς σφόδρα διαφθείρω . καί θαῦμα , πῶς ἐκεῖ μέν ὀξυδερκώ ἀκόλαστος ὄψις ἐπιβόσκομαι ὁ νοσέω καί σήπω κατά ὁ γύψ , πρός δέ ὁ ὁ ἡμέτερος ἅγιος γραφή ἐκτυφλόω , μήτε βούλομαι μήτε δύναμαι ὀρθῶς ἐνοράω . καί ἐγώ δοκέω ὁ ὁ Λαμία πάσχω ἐκεῖνος ὁ μυθικός , ὅς φημί οἴκοι μέν εἰμί ἀβλεψία συζάω , οὐ ἔχω ὄψις · ἔξειμι δέ ὁ οἰκίον οὗτος βλέπω κτάομαι ὁ ὄψις ἐξαπίνης , ὡς ἅπας βλέπω ὁ ὁ ἄλλος εἰς ἀκριβής . εἰμί δέ οὖν λέγω ἐγώ τις παρέρχομαι , πῶς , παμπολύς λέγω διαρρήδην ὁ ἅγιος ἀκούω , περί ὁ μή διάφορος ὁ ἐνέργεια ὁ οὐσία ὑπάρχω ἐπί θεός , καί μάλιστα ὁ θεῖον Διονύσιος ὁ τε ἄλλος περί ὁ τοιοῦτος διέξειμι , ὁπόσος λέγω , καί ὅτι οὐ ἄλλος ἀγαθός εἰμί , φάσκω , καί ἄλλος ὁ εἰμί , καί ἄλλος ὁ ζωή , ἢ ὁ σοφία , οὐδέ πολύς ὁ αἴτιος , καί ἄλλος ἄλλος παρακτικός θεότης ὑπερέχω καί ὑφίημι · ὁ δέ ὁ τοιοῦτος ἅπας κωφός καί Τυφλὸς γίγνομαι ὁ ἐναντίος ἄσμενος προστήκομαι , ὁ τε ἄλλος καί μάλιστα Εὐνόμιος ὁ δυσσεβής , μή χρή λέγω γνώμη ἕτερος πείθω ἑνόω ὁ οὐσία ὁ ἐνέργεια περί θεός , ἀλλά πάντῃ διαφέρω εἰμί πιστεύω , καί ἅμα ἀνούσιος τε καί ἀνυπόστατος . ὅς ἀνθίστημι ὁ Νυσσαεύς θεῖος Γρηγόριος , « τίς εἄν , » φημί , « λέγω εἰμί κατά ἑαυτοῦ ὁ ἐνέργεια , ὁ οὔτε εἰμί οὔτε χαρακτήρ , οὔτε ὑπόστασις ; οὐκοῦν ὁ ἀνύπαρκτος εἶπον ὁμοίωμα . ὁ δέ ὁ ἀνύπαρκτος ὅμοιος οὐδέ αὐτός πάντως εἰμί . οὗτος ὁ καινός δόγμα ὁ τερατεία , ὁ πιστεύω εἰς ὁ μή εἰμί . ὁ γάρ ὁ μή εἰμί ὅμοιος οὐ εἰμί πάντως . » τίς , πρός θεός , ὁ ἅπας γίγνομαι εἄν δραστικός ἔλεγχος κατά ὁ νέος οὗτος δυσσεβής Εὐνόμιος , ὁ νῦν μέν τοσοῦτος ἐκκλησία πιστεύω εἰς ὁ μή εἰμί συνελαύνω , νῦν δέ εἰς πολυθεία , διά ὁ ὁ συνήθης αὐτός φιλοτιμία προσθήκη , ἵνα καί ὁ διδάσκαλος αὐτός ὁ κακία ἐνταῦθα παρέρχομαι ;