nicephorus-gregoras.historia-romana 6.1.6
( Στ . ) Βραχὺ τὸ μεταξὺ , καὶ οὑτωσί πως εἰπεῖν κατὰ τὸ αὐτόματον ἢ μᾶλλον προνοίᾳ θεοῦ πρέσβυς ἐξ Αἰτωλίας σταλεὶς παρὰ τοῦ ἐκεῖσε κρατοῦντος Νικηφόρου τοῦ δεσπότου ἐς τὴν Κωνσταντινούπολιν ἀφικνεῖται ὁ Κοζύλης ἐπίσκοπος · καὶ ἐπ' αὐτῷ ἐκ Μακεδονίας ὁ Δεβρῶν ἐπίσκοπος , οὐ πρέσβυς αὐτὸς ἀφικόμενος ὁθενοῦν , ἀλλ' ἑτέρας εἵνεκα χρείας . τούτων ἀμφοτέρων ἀκοινώνητον διατηρησάντων τὴν γνώμην τῆς τῶν ἄλλων ἐπιμιξίας , ὁπόσοι τῇ καινοτομίᾳ τοῦ δόγματος ἑκόντες ὑπήχθησαν , προὐκρίθη ὁ Κοζύλης ἐπίσκοπος τοῦ Δεβρῶν . ὁ μὲν γὰρ ὁ Κοζύλης ὑπὸ τὴν τῆς Ναυπάκτου ἐτέλει μητρόπολιν , ἡ δὲ Ναύπακτος ὑπὸ τὸν τῆς Κωνσταντινουπόλεως θρόνον , ὁ δέ γε Δεβρῶν ὑπὸ τὸν θρόνον ἐτέλει τῆς πρώτης Ἰουστινιανῆς · καὶ ἦν διὰ τοῦτό γε οἰκειότερος τῇ παρούσῃ χρείᾳ διακονῆσαι μᾶλλον ὁ Κοζύλης ἢ ὁ Δεβρῶν . ταῦτ' ἄρα καὶ παρὰ τοῦ ἤδη ὡς εἴρηται προβληθέντος τῷ βασιλεῖ πατριάρχου Γρηγορίου τοῦ ἐκ Κύπρου προτραπεὶς ὁ τοιοῦτος Κοζύλης χειροτονεῖ Γερμανόν τινα μοναχὸν εἰς τὴν τῆς Θρᾳκικῆς Ἡρακλείας μητρόπολιν . τούτῳ γὰρ κατὰ τὰ πάλαι ἐφεῖται προνόμια χειροτονεῖν τὸν Κωνσταντινουπόλεως , εἴτε καὶ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου , τοῦ τὸ Βυζάντιον ἐς νέαν καὶ μεγίστην καταστήσαντος Ῥώμην , μὴ καταλύειν ἐθελήσαντος τὰ τῶν πάλαι βασιλέων προνόμια , ἀλλ' ἐπικυρώσαντος μᾶλλον αἰδοῖ τοῦ μακροῦ χρόνου καὶ τοῦ τὸν νόμον θέντος Σεβήρου τοῦ αὐτοκράτορος , ὁπότε σὺν μάλα τοι πλείστοις ἱδρῶσι καὶ πόνοις ἐκεῖνος αὐτὴν παρεστήσατο , Βυζάντιον οὖσαν ἔτι , καὶ τά τε ἄλλα πρὸς ἄμυναν καταισχύνας αὐτὴν καὶ τὰ τείχη καθῃρηκὼς τὸ τελευταῖον τούτοις δὴ τοῖς ἐπὶ Θρᾴκης Ἡρακλεώταις ὅσα καὶ κώμῃ χρῆσθαι αὐτῇ ἐχαρίσατο · εἴτε οὖν διὰ ταύτην τὴν αἰτίαν τηρεῖται διηνεκῶς τὸ τοιοῦτον προνόμιον , εἴτ' οὐκ οἶδ' ὅπως , πέπρακται δ' οὖν ὅμως ἐπὶ τοῦδε τοῦ χρόνου τουτί γε , ὡς εἴρηται · καὶ ἐς διάκονόν τε καὶ ἱερέα ἐξ ἀναγνώστου προβιβάσας ὁ ῥηθεὶς Ἡρακλείας Γρηγόριον τὸν ἐκ Κύπρου , εἶτα καὶ πατριάρχην κεχειροτόνηκε τοῦτον , συλλειτουργοῖς χρησάμενος ἀμφοτέροις ἐκείνοις τοῖς ἐπισκόποις , τῷ τε Κοζύλης καὶ τῷ Δεβρῶν . ἀλλ' ἐπανιτέον ὅθεν εἰς ταῦτα ἐξέβημεν .
Lemmas: ( στ . ) βραχύς ὁ μεταξύ , καί οὕτως πως εἶπον κατά ὁ αὐτόματος ἢ μᾶλλον πρόνοια θεός πρέσβυς ἐκ Αἰτωλία στέλλω παρά ὁ ἐκεῖσε κράτος Νικηφόρου ὁ δεσπότης εἰς ὁ Κωνσταντινούπολις ἀφικνέομαι ὁ Κοζύλης ἐπίσκοπος · καί ἐπί αὐτός ἐκ Μακεδονία ὁ Δέβρα ἐπίσκοπος , οὖον πρέσβυς αὐτός ἀφικνέομαι ὁθενοῦν , ἀλλά ἕτερος ἕνεκα χρεία . οὗτος ἀμφότερος ἀκοινώνητος διατηρέω ὁ γνώμη ὁ ὁ ἄλλος ἐπιμιξία , ὁπόσος ὁ καινοτομία ὁ δόγμα ἑκών ὑπάγω , προκρίνω ὁ Κοζύλης ἐπίσκοπος ὁ Δέβρα . ὁ μέν γάρ ὁ Κοζύλης ὑπό ὁ ὁ Ναύπακτος τελέω μητρόπολις , ὁ δέ Ναύπακτος ὑπό ὁ ὁ Κωνσταντινούπολις θρόνος , ὁ δέ γε Δέβρα ὑπό ὁ θρόνος τελέω ὁ πρῶτος Ιουστινιάνης · καί εἰμί διά οὗτος γε οἰκεῖος ὁ πάρειμι χρεία διακονέω μᾶλλον ὁ Κοζύλης ἢ ὁ Δέβρα . αὐτός ἄρα καί παρά ὁ ἤδη ὡς εἴρω προβάλλω ὁ βασιλεύς πατριάρχης Γρηγόριος ὁ ἐκ Κύπρος προτρέπω ὁ τοιοῦτος Κοζύλης χειροτονέω Γερμανός τις μοναχός εἰς ὁ ὁ Θρᾳκικός Ἡράκλεια μητρόπολις . οὗτος γάρ κατά ὁ πάλαι ἐφίημι προνομία χειροτονέω ὁ Κωνσταντινούπολις , εἴτε καί ὁ μέγας Κωνσταντῖνος , ὁ ὁ Βυζάντιον εἰς νέος καί μέγας καθίστημι Ῥώμη , μή καταλύω ἐθέλω ὁ ὁ πάλαι βασιλεύς προνομία , ἀλλά ἐπικυρόω μᾶλλον αἰδώς ὁ μακρός χρόνος καί ὁ ὁ νόμος θέω Σεβῆρος ὁ αὐτοκράτωρ , ὁπότε σύν μάλα ὅς πλεῖστος ἱδρόω καί πόνος ἐκεῖνος αὐτός παρίστημι , Βυζάντιον εἰμί ἔτι , καί ὁ τε ἄλλος πρός ἄμυνα καταισχύνω αὐτός καί ὁ τεῖχος καθαιρέω ὁ τελευταῖος οὗτος δή ὁ ἐπί Θρᾴκη Ἡρακλεώτης ὅσος καί κώμη χράω αὐτός χαρίζομαι · εἴτε οὖν διά οὗτος ὁ αἴτιος τηρέω διηνεκής ὁ τοιοῦτος προνομία , ἔτι οὐ οἶδα ὅπως , πράσσω δέ οὖν ὅμως ἐπί ὅδε ὁ χρόνος οὗτος γε , ὡς εἴρω · καί εἰς διάκονος τε καί ἱερεύς ἐκ ἀναγνώστης προβιβάζω ὁ ἐρῶ Ἡράκλεια Γρηγόριος ὁ ἐκ Κύπρος , εἶτα καί πατριάρχης χειροτονέω οὗτος , συλλειτουργέω χράω ἀμφότερος ἐκεῖνος ὁ ἐπίσκοπος , ὁ τε Κοζύλης καί ὁ Δέβρα . ἀλλά ἐπανιτέον ὅθεν εἰς οὗτος ἐκβαίνω .