nicephorus-gregoras.historia-romana 9.3.3
( Γ . ) Ταῦτα ἀκηκοότες οἱ μὲν συνέσει καὶ λόγῳ κοσμούμενοι τῶν ἀρχιερέων συνῄεσαν τοῖς εἰρημένοις καὶ σιωπὴν παντελῆ τοῦ ὀνόματος τοῦ νέου βασιλέως πανταχῆ τῶν ἐκκλησιῶν ἐκύρωσαν κηρυχθῆναι , μέχρις ἂν ἐπιστρέψῃ . τῷ δὲ πατριάρχῃ καὶ τῶν ἀρχιερέων καὶ τῶν κληρικῶν ἔστιν οἷς οὐκ ἔδοξεν εὔλογα τὰ εἰρημένα . διὸ καὶ ἀναστάντες ἀπῄεσαν οἴκαδε , μηδὲν πλέον εἰπόντες , εἴτε διὰ τὴν σύνοικον ἀλογίαν , εἴτ' οὐκ οἶδ' ὅπως . ἔπειτα διανυκτερεύσαντες καὶ ἅπαξ καὶ δὶς ἐν τοῖς πατριαρχικοῖς οἴκοις συνωμοσίας καὶ φρατρίας συνεσκευάζοντο κατὰ τοῦ γηραιοῦ βασιλέως · ὃ διαψιθυρισθὲν καὶ διαδοθὲν ἐς τὸν δῆμον καὶ ἐς τὰ τῶν εὖ γεγονότων συστήματα πλείστους καὶ τούτων ἠνάγκασε λάθρα ξυνεληλυθέναι τῇ τούτων συνωμοσίᾳ τε καὶ φρατρίᾳ καὶ ὅρκους ἐγγράφους συνεισενεγκεῖν , διατεινομένους μέχρι τελευταίας ἐνστῆναι πνοῆς καὶ πᾶσαν ( εἰ τούτου δεήσειεν ) ὑποστῆναι τὴν κάκωσιν . ὅθεν ἐς τρίτην ἐκεῖθεν ἡμέραν τοὺς ἱεροὺς κρούσας κώδωνας ὁ πατριάρχης καὶ πλεῖστον ἀθροίσας ὄχλον ἀγοραῖον ἀφορισμὸν ἀπεφήνατο κατὰ παντὸς τοῦ βουληθησομένου σιωπῆσαι τὸ τοῦ νέου βασιλέως ὄνομα καὶ μὴ τὰ προσήκοντα πάντα νέμειν αὐτῷ , ὅσα καὶ βασιλεῖ . καὶ ἐπὶ τούτοις ἀφορισμὸν ἕτερον ἐξεφώνησε κατὰ τῶν ἄλλων ἀρχιερέων , ὁπόσοι τὴν ἑτέραν ἐβάδισαν . τοῦτο τὸν γηραιὸν βασιλέα οὐ μετρίως ἠνίασε καὶ ἐξέπληξεν ἀπροσδοκήτως ἀκουσθέν · « καὶ εἰ ὁ τῆς εἰρήνης διδάσκαλος , » ἔφησεν , « οὕτω καθ' ἡμῶν ἐμεμήνει διὰ λημμάτων προσδοκίαν , ὧν αὐτῷ ἐπαγγέλλεται ὁ ἐμὸς ἔγγονος , καὶ πᾶσαν ὀπίσω ῥίψας αἰδῶ καὶ σεμνότητα στάσεως ἀρχηγὸς οὐκ ὀκνεῖ γίνεσθαι , τίς ἂν τὴν ἄστατον τοῦ δήμου καθ' ἡμῶν στήσειε φορὰν , εἴ τις ἐς τὸ ἀνθρώπινον βλέπει ; ὥστε φονεὺς ἡμῖν ὁ πατριάρχης τὸ καθ' αὑτὸν ἀπηρτισμένος γεγένηται . »
Lemmas: ( Γ . ) οὗτος ἀκούω ὁ μέν σύνεσις καί λόγος κοσμέω ὁ ἀρχιερεύς σύνειμι2 ὁ εἴρω καί σιωπή παντελής ὁ ὄνομα ὁ νέος βασιλεύς πανταχῇ ὁ ἐκκλησία κυρόω κηρύσσω , μέχρι εἄν ἐπιστρέφω . ὁ δέ πατριάρχης καί ὁ ἀρχιερεύς καί ὁ κληρικός εἰμί ὅς οὐ δοκέω εὔλογος ὁ εἴρω . διό καί ἀνίστημι ἄπειμι οἴκαδε , μηδείς πλέω εἶπον , εἴτε διά ὁ σύνοικος ἀλογία , ἔτι οὐ οἶδα ὅπως . ἔπειτα διανυκτερεύω καί ἅπαξ καί δίς ἐν ὁ πατριαρχικός οἶκος συνωμοσία καί φρατρία συσκευάζω κατά ὁ γηραιός βασιλεύς · ὅς διαψιθυρίζω καί διαδίδωμι εἰς ὁ δῆμος καί εἰς ὁ ὁ εὕω γίγνομαι σύστημα πλεῖστος καί οὗτος ἀναγκάζω λάθρῃ συνέρχομαι ὁ οὗτος συνωμοσία τε καί φρατρία καί Ὅρκος ἔγγραφος συνεισφέρω , διατείνω μέχρι τελευταῖος ἐνίστημι πνοή καί πᾶς ( εἰμί οὗτος δήω ) ὑφίστημι ὁ κάκωσις . ὅθεν εἰς τρίτος ἐκεῖθεν ἡμέρα ὁ ἱερός κρούω κώδων ὁ πατριάρχης καί πλεῖστος ἀθροίζω ὄχλος ἀγοραῖος ἀφορισμός ἀποφαίνω κατά πᾶς ὁ βουλέω σιωπάω ὁ ὁ νέος βασιλεύς ὄνομα καί μή ὁ προσήκω πᾶς νέμω αὐτός , ὅσος καί βασιλεύς . καί ἐπί οὗτος ἀφορισμός ἕτερος ἐκφωνέω κατά ὁ ἄλλος ἀρχιερεύς , ὁπόσος ὁ ἕτερος βαδίζω . οὗτος ὁ γηραιός βασιλεύς οὖον μέτριος ἀνιάω καί ἐκπλήσσω ἀπροσδόκητος ἀκούω · « καί εἰμί ὁ ὁ εἰρήνη διδάσκαλος , » φημί , « οὗτος κατά ἐγώ ἐμμένω διά λῆμμα προσδοκία , ὅς αὐτός ἐπαγγέλλω ὁ ἐμός ἔγγονος , καί πᾶς ὀπίσω ῥίπτω αἰδώς καί σεμνότης στάσις ἀρχηγός οὐ ὀκνέω γίγνομαι , τίς εἄν ὁ ἄστατος ὁ δῆμος κατά ἐγώ ἵστημι φορά , εἰμί τις εἰς ὁ ἀνθρώπινος βλέπω ; ὥστε φονεύς ἐγώ ὁ πατριάρχης ὁ κατά ἑαυτοῦ ἀπαρτίζω γίγνομαι . »