nicephorus-gregoras.historia-romana 24.1.3
( Γ . ) Περὶ δὴ τῶν τοιούτων ὁμοίως καὶ ὁ μέγας ἔφησε πάλαι Χρυσόστομος τά τ' ἄλλα καί · « ὅταν τις ἔχῃ χάρισμα ἀγάπης , λέγεται ὅτι πνεῦμα ἀγάπης ἔχει · ὅταν λάβῃ χάρισμα μαρτυρίου , λέγεται πνεῦμα δυνάμεως ἔχειν , τουτέστι χάρισμα . ἐπεὶ γὰρ τὸ δωρούμενον τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιόν ἐστι , καλεῖται δὲ καὶ τὸ δῶρον ὁμωνύμως τῷ διδόντι , ἐὰν ᾖ τις πρᾶος καὶ ταπεινὸς τὴν καρδίαν , δῶρον ἔλαβε τῆς πραότητος , καί ἐστι θεοῦ χάρισμα . » καὶ πάλιν · « ὅπου δεῖ μαθεῖν τὰ βάθη , καλεῖται πνεῦμα ἀποκαλύψεως . ὅπου δεῖ ἀγάπην ἔχειν , καλεῖται πνεῦμα ἀγάπης . ὅπου δεῖ σαφῆ λαλῆσαι τὸν διδάσκαλον , καλεῖται πνεῦμα σοφίας . ὅπου δεῖ λαλῆσαι τὸν ἀκροατὴν συνετῶς , καλεῖται πνεῦμα συνέσεως . » καὶ τί δεῖ πάντα καταλέγειν , τοῦ παντὸς λόγου τὰ ἴσα διεξιόντος τοῖς βουλομένοις ὁρᾷν ; λεγέτω γάρ τις ἐμοὶ πρὸς θεοῦ παρελθὼν , εἰ πλείονος τῷ σκέμματι δεῖ σαφηνείας , ὥστε μαθεῖν , τὸ μὲν πνεῦμα τὸ ἅγιον εἶναι ἓν , τὴν ἄκτιστον δηλαδὴ καὶ μίαν φύσιν τοῦ θεοῦ · ἃ δὲ τοῖς κτίσμασι χαρίσματα δίδοται , ἀρετὰς καὶ δῶρα διάφορα , καὶ ποιήματα αὐτοῦ , πνεύματα μὲν καλούμενα καὶ ταῦθ' ὁμωνύμως τῷ παρέχοντι πνεύματι , οὐχ ἅγια δέ · καθ' ἃ ὁ μέγας τούτοις συνᾴδει Βασίλειος , « εἴρηταί τισι , » φάσκων , « ὅτι αἱ ἑπτὰ γυναῖκες ( αἱ τῷ προφήτῃ λεγόμεναι Ἡσαΐᾳ · ἐπιλήψονται ἑπτὰ γυναῖκες ἀνθρώπου ἑνὸς , λέγουσαι , τὸ ὄνομά σου κεκλήσθω ἐφ' ἡμᾶς ) ἑπτὰ πνεύματά εἰσιν , ἃ μικρὸν ὕστερον ὁ αὐτὸς οὗτος προφήτης καταριθμεῖσθαι μέλλει , ὡς ἐπαναπαυόμενα ἐπὶ τὸν ἐκ ῥίζης Ἰεσσαὶ ἐξανθεῖν μέλλοντα · πνεῦμα σοφίας καὶ συνέσεως , πνεῦμα βουλῆς καὶ ἰσχύος , πνεῦμα γνώσεως καὶ εὐσεβείας , πνεῦμα φόβου θεοῦ . ἅπερ διὰ τὸ πάντας ἐκκλῖναι , καὶ ἅμα ἀχρειωθῆναι , οὐκ ἔχοντα ᾧ ἐπαναπαύσεται ἀγαπητῶς , τοῦ κατὰ τὸν κύριον ἀνθρώπου λαβόμενα , ποιεῖ τὰ ἀναγεγραμμένα . ἀργεῖ γὰρ τὸ πνεῦμα τῆς γνώσεως καὶ τῆς εὐσεβείας ἐν καιροῖς , ὅτε οὐκ ἔστιν ὁ συνιὼν , οὐκ ἔστιν ὁ ἐκζητῶν τὸν θεόν · καὶ οἱονεὶ ὄνειδός ἐστι ταῖς ἀρεταῖς τὸ μηδένα εἶναι τὸν ἀντεχόμενον αὐτῶν , ἀλλ' οἱονεὶ χηρεύειν αὐτὰς , ἀπορίᾳ τῆς ὑποδεχομένης αὐτὰς ψυχῆς . τὸ γὰρ μηδένα δυνηθῆναι ἑλεῖν τῷ οἰκείῳ κάλλει , ἀλλ' ἐναπομεῖναι τῇ ἐρημίᾳ , ὥσπερ καὶ τῶν ἀρετῶν δοκεῖ καθάπτεσθαι . ὁ δ' ἐν ἑαυτῷ πᾶν εἶδος ἀρετῆς κατὰ τὴν ἄκραν τελείωσιν ἐπιδεικνύναι μέλλων ἀφαιρεῖ τὸν ὀνειδισμὸν ἀπ' αὐτῶν . » ἰδοὺ καὶ οὗτος οὐχ ἅγια πνεύματα λέγει ταυτὶ , ἀλλ' ἀρετὰς ἀνθρωπίνας ἐπαναπαυόμενα Χριστῷ κατὰ τὸ ἀνθρώπινον .
Lemmas: ( Γ . ) περι δή ὁ τοιοῦτος ὁμοίως καί ὁ μέγας φημί πάλαι Χρυσόστομος ὁ τε ἄλλος καί · « ὅταν τις ἔχω χάρισμα ἀγάπη , λέγω ὅτι πνεῦμα ἀγάπη ἔχω · ὅταν λαμβάνω χάρισμα μαρτύριον , λέγω πνεῦμα δύναμις ἔχω , τουτέστι χάρισμα . ἐπεί γάρ ὁ δωρέω ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος εἰμί , καλέω δέ καί ὁ δῶρον ὁμώνυμος ὁ δίδωμι , ἐάν εἰμί τις πρᾶος καί ταπεινός ὁ Καρδία , δῶρον λαμβάνω ὁ πραότης , καί εἰμί θεός χάρισμα . » καί πάλιν · « ὅπου δεῖ μανθάνω ὁ βάθος , καλέω πνεῦμα ἀποκάλυψις . ὅπου δεῖ ἀγάπη ἔχω , καλέω πνεῦμα ἀγάπη . ὅπου δεῖ σαφής λαλέω ὁ διδάσκαλος , καλέω πνεῦμα σοφία . ὅπου δεῖ λαλέω ὁ ἀκροατής συνετός , καλέω πνεῦμα σύνεσις . » καί τίς δεῖ πᾶς καταλέγω , ὁ πᾶς λόγος ὁ ἴσος διέξειμι ὁ βούλομαι ὁράω ; λέγω γάρ τις ἐγώ πρός θεός παρέρχομαι , εἰμί πλείων ὁ σκέμμα δεῖ σαφήνεια , ὥστε μανθάνω , ὁ μέν πνεῦμα ὁ ἅγιος εἰμί εἷς , ὁ ἄκτιστον δηλαδή καί εἷς φύσις ὁ θεός · ὁ δέ ὁ κτίσμα χάρισμα δίδωμι , ἀρετή καί Δῶρα διάφορος , καί ποίημα αὐτός , πνεῦμα μέν καλέω καί αὐτός ὁμώνυμος ὁ παρέχω πνεῦμα , οὐ ἅγιος δέ · κατά ὁ ὁ μέγας οὗτος συνᾴδω Βασίλειος , « εἴρω2 τις , » φάσκω , « ὅτι ὁ ἑπτά γυνή ( ὁ ὁ προφήτης λέγω Ἠσαΐας · ἐπιλαμβάνω ἑπτά γυνή ἄνθρωπος εἷς , λέγω , ὁ ὄνομα σύ καλέω ἐπί ἐγώ ) ἑπτά πνεῦμα εἰμί , ὁ μικρός ὕστερος ὁ αὐτός οὗτος προφήτης καταριθμέω μέλλω , ὡς ἐπαναπαύω ἐπί ὁ ἐκ ῥίζα Ἰεσσαί ἐξανθέω μέλλω · πνεῦμα σοφία καί σύνεσις , πνεῦμα βουλή καί ἰσχύς , πνεῦμα γνῶσις καί εὐσέβεια , πνεῦμα φόβος θεός . ὅσπερ διά ὁ πᾶς ἐκκλίνω , καί ἅμα ἀχρειόω , οὐ ἔχω ὅς ἐπαναπαύω ἀγαπητός , ὁ κατά ὁ κύριος ἄνθρωπος λαμβάνω , ποιέω ὁ ἀναγράφω . ἀργέω γάρ ὁ πνεῦμα ὁ γνῶσις καί ὁ εὐσέβεια ἐν καιρός , ὅτε οὐ εἰμί ὁ σύνειμι1 , οὐ εἰμί ὁ ἐκζητέω ὁ θεός · καί οἱονεί ὄνειδος εἰμί ὁ ἀρετή ὁ μηδείς εἰμί ὁ ἀντέχω αὐτός , ἀλλά οἱονεί χηρεύω αὐτός , ἀπορία ὁ ὑποδέχομαι αὐτός Ψυχή . ὁ γάρ μηδείς δύναμαι αἱρέω ὁ οἰκεῖος κάλλος , ἀλλά ἐναπομένω ὁ ἐρημία , ὥσπερ καί ὁ ἀρετή δοκέω καθάπτω . ὁ δέ ἐν ἑαυτοῦ πᾶς εἶδος ἀρετή κατά ὁ ἄκρος τελέω ἐπιδείκνυμι μέλλω ἀφαιρέω ὁ ὀνειδισμός ἀπό αὐτός . » ἰδού καί οὗτος οὐ ἅγιος πνεῦμα λέγω οὗτος , ἀλλά ἀρετή ἀνθρώπινος ἐπαναπαύω Χριστός κατά ὁ ἀνθρώπινος .