nicephorus-gregoras.historia-romana 16.5.10
( Ι . ) Ὡς δὲ πολλῶν ἐκεῖ ῥυέντων ἀντιπάλων λόγων μάταια λέγων καὶ βλασφημῶν ὁ πατριάρχης ὑφ' ἡμῶν ἠλέγχετο προφανῶς , οὐ μόνον ὅτι πλῆθος θεοτήτων ἀπειράκις ἀπείρως ὑφειμένων τῆς θείας οὐσίας , ἀκτίστων μὲν , ὁρατῶν δὲ καὶ ἀνουσίων , δοξάζειν ἐδόκει ξύν γε τῷ Παλαμᾷ , ἀλλὰ κἀξ ὧν ἰδίᾳ τοὺς μὲν εἰωθότας ἐπ' ἐκκλησίας ἄνωθεν τριαδικοὺς τῶν ἁγίων ᾄδεσθαι ὕμνους ἐς τἀφανὲς ἐῤῥίφθαι κατεδίκαζεν , ἐξουσίαν βουλομένοις πυρὶ καὶ θαλάττῃ χαρίζεσθαι παρεχόμενος · αὐτὸς δ' οἰκείους ἄρτι πεποιηκὼς , ἀτόπου φάναι γαστρὸς ἔκγονα βλάσφημα , τούτους ἀντ' ἐκείνων προσέταξεν ᾄδεσθαι · ἐν οἷς τά τε ἄλλα γράφων ἦν καὶ ὡς οὐ τὴν οὐσίαν χρεὼν , ἀλλ' ἀνούσιόν τινα καθ' αὑτὴν λέγειν ἐνέργειαν εἶναι κυρίως θεόν · θέσει δὲ καὶ τὴν οὐσίαν , συγχωροῦντος ἴσως τοῦ ἀνθρωπίνου πόθου κατὰ τὸ ἀνάλογον , ὥσπερ καὶ ἄνθρωποι κατὰ χάριν υἱοὶ καλοῦνται θεοῦ καὶ θεοί · καὶ τὸ τοῦ συμπεράσματος σκοπιμώτατον , μὴ τὴν οὐσίαν , ἀλλὰ τὴν τῆς οὐσίας ἐκείνην ἀπεῤῥωγυῖαν ἐνέργειαν ἐκ τῆς παρθένου καὶ θεοτόκου σεσαρκῶσθαι Μαρίας · ἀμέθεκτον γὰρ εἶναι καὶ ἀνεπίστροφον τελέως τῶν κατὰ γῆν τὴν οὐσίαν ἐκείνην , ἐν τοῖς ἄνω που τόποις ὁριζομένην · πολλῶν οὖν ἐκεῖ ῥυέντων , ὡς εἴρηται , καὶ ποικίλων ἐξ ἀντιπάλου λόγων , καὶ μικροῦ τῆς ὅλης ἐκείνης ἐνταυθοῖ καινοτομηθείσης νυκτὸς , ἐπεὶ μὴ τὰ τῆς ὑποθέσεως ἄλλως ἠρεμήσειν ὁ βασιλεὺς ξυνενόει , Ἰσιδώρου μὲν ἐκείνου τοὺς νέους κανόνας ἀφανείας δοθῆναι προσετετάχει πυρί · παῤῥησιάζεσθαι δ' αὖθις τοὺς εἰωθότας ἐκ παλαιοῦ . τούτων δ' οὕτω συντεταγμένων καὶ συμπεφωνημένων , τράπεζα πολυτελὴς ἡμῖν παρεκομίζετο , σημεῖον ὁμοφροσύνης . καὶ συνεστιασθέντες οὕτω τοῖς βασιλεῦσιν ἀνέστημεν , ἐλπίσαντες ἐς τὴν ὑστεραίαν καὶ βασιλικοῖς κυριωθήσεσθαι γράμμασι τὰ συμφωνηθέντα , ὡς μὴ ἀμφίβολα τὰ γιγνόμενα εἴη ταῖς ἁπανταχῆ θαλάττης καὶ γῆς ὑπὲρ τῶν πατρίων τῆς εὐσεβείας δογμάτων ἀντεχομέναις θεοῦ ἐκκλησίαις .
Lemmas: ( Ι . ) ὡς δέ πολύς ἐκεῖ ῥέω ἀντίπαλος λόγος μάταιος λέγω καί βλασφημέω ὁ πατριάρχης ὑπό ἐγώ ἐλέγχω προφανῶς , οὖον μόνος ὅτι πλῆθος θεότης ἀπειράκις ἤπειρος ὑφέζομαι ὁ θεῖος οὐσία , ἄκτιστος μέν , ὁρατής δέ καί Ἀνουσίων , δοξάζω δοκέω σῦς γε ὁ Παλαμά , ἀλλά ἐκ ὅς ἴδιος ὁ μέν εἴωθα ἐπί ἐκκλησία ἄνωθεν τριαδικός ὁ ἅγιος ἀείδω ὕμνος εἰς ἀφανής ῥίπτω καταδικάζω , ἐξουσία βούλομαι πῦρ καί θάλασσα χαρίζομαι παρέχω · αὐτός δέ οἰκεῖος ἄρτι ποιέω , ἄτοπος φαίνω γαστήρ ἔκγονος βλάσφημος , οὗτος ἀντί ἐκεῖνος προστάσσω ἀείδω · ἐν ὅς ὁ τε ἄλλος γράφω εἰμί καί ὡς οὖον ὁ οὐσία χρεὼν , ἀλλά ἀνούσιος τις κατά ἑαυτοῦ λέγω ἐνέργεια εἰμί κύριος θεός · θέσις δέ καί ὁ οὐσία , συγχωρέω ἴσως ὁ ἀνθρώπινος πόθος κατά ὁ ἀνάλογος , ὥσπερ καί ἄνθρωπος κατά χάρις υἱός καλέω θεός καί θεός · καί ὁ ὁ συμπέρασμα σκόπιμος , μή ὁ οὐσία , ἀλλά ὁ ὁ οὐσία ἐκεῖνος ἀπολήγω ἐνέργεια ἐκ ὁ παρθένος καί θεοτόκος σαρκόω Μαρία · ἀμέθεκτος γάρ εἰμί καί ἀνεπίστροφος τέλειος ὁ κατά γῆ ὁ οὐσία ἐκεῖνος , ἐν ὁ ἄνω ποῦ τόπος ὁρίζω · πολύς οὖν ἐκεῖ ῥέω , ὡς εἴρω , καί ποικίλος ἐκ ἀντίπαλος λόγος , καί μικρός ὁ ὅλος ἐκεῖνος ἐνταυθοῖ καινοτομέω νύξ , ἐπεί μή ὁ ὁ ὑπόθεσις ἄλλως ἠρεμέω ὁ βασιλεύς συμφέρω , Ἰσίδωρος μέν ἐκεῖνος ὁ νέος κανών ἀφάνεια δίδωμι προστάσσω πῦρ · παρρησιάζομαι δέ αὖθις ὁ εἴωθα ἐκ παλαιός . οὗτος δέ οὗτος συντάσσω καί συμπεφωνημένος , τράπεζα πολυτελής ἐγώ παρακομίζω , σημεῖον ὁμοφροσύνη . καί συνεστιάζω οὗτος ὁ βασιλεύς ἀνίστημι , ἐλπίζω εἰς ὁ ὑστεραῖος καί βασιλικός κυριόω γράμμα ὁ συμφωνέω , ὡς μή ἀμφίβολος ὁ γίγνομαι εἰμί ὁ ἁπανταχῆ θάλασσα καί γῆ ὑπέρ ὁ πάτριος ὁ εὐσέβεια δόγμα ἀντέχω θεός ἐκκλησία .