nicephorus-gregoras.historia-romana 4.9.6
( Στ . ) Ὁ δὲ Ῥωμαίων στρατὸς ἐντὸς εἶναι νομίζωντὸν Σεβαστοκράτορα Ἰωάννην περιεκάθητο διηνεκῶς , ἀκροβολισμοῖς τισι κατὰ τῶν τειχῶν χρώμενος , ( οὐ γὰρ εἶχεν ὅθεν ἂν ἐπαγάγοι τὰς μηχανὰς ) καὶ αὖ τὰς διεξόδους κύκλῳ παραφυλάττων , ὡς μὴ λάθῃ διαδρὰς ὁ Ἰωάννης , ἀλλ' εἰς ἀνάγκην ἐλαθῇ , ἢ προδότης ἐθελοντὴς ἑαυτοῦ γενέσθαι , ἢ προδοθῆναι μὴ θέλων αὐτὸς παρ' ἑκόντων τῶν πολιτῶν , δυσὶ πιεζομένων κακοῖς , τῇ τε πολιορκίᾳ καὶ τῇ τῶν ἀναγκαίων ἔνδοθεν στενοχωρίᾳ . οἱ μὲν οὖν οὕτως ἐκάθηντο ἀπεριμερίμνως . τινὲς δὲ καὶ τοῦ στρατοπέδου παρεξήλαυνον , οἱ μὲν λείας ἕνεκα ἐπὶ τοὺς ὁμόρους τῶν Ἀχαιῶν , οἱ δ' ἐπὶ κυνηγέσια · οἷς ἐπεισπίπτει πρώτοις ὁ σεβαστοκράτωρ Ἰωάννης μετὰ τῶν πεντακοσίων Ἀθηναίων ἐκείνων , οὑτωσὶ διεσκεδασμένοις · καὶ τοὺς μὲν αὐτῶν εὐθὺς αἱρεῖ , τοὺς δὲ διώκει μέχρι τοῦ στρατοπέδου · ὡς τῷ ἀπροσδοκήτῳ καὶ αἰφνιδίῳ τοῦ πράγματος θόρυβον ἐγγενέσθαι τῷ Ῥωμαίων στρατῷ καὶ ταραχὴν λογισμῶν τοῖς τε ἄλλοις στρατηγοῖς καὶ αὐτῷ δὴ Ἰωάννῃ τῷ δεσπότῃ , νομίσασιν ἢ τὸν Πελοποννήσου καὶ Ἀχαΐας ἥκειν πρίγκιπα μετὰ πλήθους ἀξιολόγου , ἢ Θηβαίων καὶ Εὐβοέων καὶ Ἀθηναίων στρατὸν παμπληθῆ μετὰ δουκὸς τοῦ αὐτῶν ἀρχηγοῦ πρὸς βοήθειαν ἐξιέναι τοῦ Σεβαστοκράτορος Ἰωάννου . ὅθεν πρὶν ἐκείνους ἐπιστῆναι , λάθρα καὶ κατὰ μικρὸν οἴκοθεν ὁ Ῥωμαίων στρατὸς διελύετο , καὶ ἄλλος ἄλλον συχνὰ προλαμβάνοντες ἔφευγον ἀμεταστρεπτί · καὶ πολλὰ τῶν στρατηγῶν ἐπιβοωμένων καὶ καρτερεῖν κελευόντων , οἱ δὲ οὐχ ὑπήκουον , ἀλλ' ἅμα πάντες ἔθεον τὴν αὐτὴν ἀμεταστρεπτί · ὡς καὶ αὐτοὺς ἤδη τοὺς στρατηγοὺς ξύν γε τῷ δεσπότῃ Ἰωάννῃ συνιδόντας ὡς κατὰ χώραν μένουσιν ὄλεθρος ἕπεταί σφισι προφανὴς , μετὰ τοῦ μηδέν τι γενναῖον ἔργον καὶ ἀξιόλογον πεπραχέναι , ἕτερον πέρας οὐ μάλα τῆς ὥρας ἐθελούσης χαρίζεσθαι , ἐπὶ πόδα λοιπὸν ἀναγκασθῆναι κατὰ τὸ λεληθὸς ἀναχωρεῖν ἅμα τῷ περιλειφθέντι ἐκ Παφλαγόνων στρατεύματι μετὰ τάξεως μέντοι τινὸς καὶ ἐμπειρίας στρατηγικῆς .
Lemmas: ( στ . ) ὁ δέ Ῥωμαῖος στρατός ἐντός εἰμί νομίζω σεβαστοκράτωρ Ἰωάννης περικάθημαι διηνεκής , ἀκροβολισμός τις κατά ὁ τεῖχος χράω , ( οὖον γάρ ἔχω ὅθεν εἄν ἐπάγω ὁ μηχανή ) καί αὖος ὁ διέξοδος κύκλος παραφυλάσσω , ὡς μή λανθάνω διαδιδράσκω ὁ Ἰωάννης , ἀλλά εἰς ἀνάγκη ἐλαύνω , ἢ προδότης ἐθελοντής ἑαυτοῦ γίγνομαι , ἢ προδίδωμι μή ἐθέλω αὐτός παρά ἑκών ὁ πολίτης , δύο πιέζω κακός , ὁ τε πολιορκία καί ὁ ὁ ἀναγκαῖος ἔνδοθεν στενοχωρία . ὁ μέν οὖν οὕτως κάθημαι ἀπεριμερίμνως . τις δέ καί ὁ στρατόπεδον παρεξελαύνω , ὁ μέν λεῖος ἕνεκα ἐπί ὁ ὅμορος ὁ Ἀχαιός , ὁ δέ ἐπί κυνηγέσιον · ὅς ἐπεισπίπτω πρῶτος ὁ σεβαστοκράτωρ Ἰωάννης μετά ὁ πεντακόσιοι Ἀθηναῖος ἐκεῖνος , οὑτωσί διασκεδάννυμι · καί ὁ μέν αὐτός εὐθύς αἱρέω , ὁ δέ διώκω μέχρι ὁ στρατόπεδον · ὡς ὁ ἀπροσδόκητος καί αἰφνίδιος ὁ πρᾶγμα θόρυβος ἐγγίγνομαι ὁ Ῥωμαῖος στρατός καί ταραχή λογισμός ὁ τε ἄλλος στρατηγός καί αὐτός δή Ἰωάννης ὁ δεσπότης , νομίζω ἢ ὁ Πελοπόννησος καί Ἀχαΐα ἥκω πρῖγκιψ μετά πλῆθος ἀξιόλογος , ἢ Θηβαῖος καί Εὐβοεύς καί Ἀθηναῖος στρατός παμπληθής μετά δούξ ὁ αὐτός ἀρχηγός πρός βοήθεια ἔξειμι ὁ σεβαστοκράτωρ Ἰωάννης . ὅθεν πρίν ἐκεῖνος ἐφίστημι , λάθρῃ καί κατά μικρός οἴκοθεν ὁ Ῥωμαῖος στρατός διαλύω , καί ἄλλος ἄλλος συχνός προλαμβάνω φεύγω ἀμεταστρεπτί · καί πολύς ὁ στρατηγός ἐπιβοάω καί καρτερέω κελεύω , ὁ δέ οὐ ὑπακούω , ἀλλά ἅμα πᾶς θέω ὁ αὐτός ἀμεταστρεπτί · ὡς καί αὐτός ἤδη ὁ στρατηγός σῦς γε ὁ δεσπότης Ἰωάννης συνοράω ὡς κατά χώρα μένω ὄλεθρος ἕπομαι ὅς προφανής , μετά ὁ μηδείς τίς γενναῖος ἔργον καί ἀξιόλογος πράσσω , ἕτερος πέρας οὖον μάλα ὁ ὥρα ἐθέλω χαρίζομαι , ἐπί πούς λοιπός ἀναγκάζω κατά ὁ λανθάνω ἀναχωρέω ἅμα ὁ περιλείπω ἐκ Παφλαγών στράτευμα μετά τάξις μέντοι τις καί ἐμπειρία στρατηγικός .