nicephorus-gregoras.historia-romana 24.1.12
( ΙΒ . ) Ἀκούετε , πῶς οὐκ ἐνέργειαν ἀνούσιόν τε καὶ διάφορόν φησι τῆς θείας οὐσίας ὁ μέγας τῆς ἐκκλησίας φωστὴρ , ἀλλ' αὐτήν γε τὴν θείαν οὐσίαν τοῦ πνεύματος · οὐδὲ τύπον γινόμενον σώματος ἐκείνου τοῦ σωτηρίου τὸν ἄρτον , ἀλλ' αὐτό γε ἐκεῖνο , καὶ οὐκ ἄλλο ἐκείνου . καὶ τό γε μεῖζον , ὡς οὐχ ἁπλῶς οὑτωσὶ παρῆλθεν εἰπὼν ἐν βραχεῖ , ἀλλ' ὅλον ποιεῖται λόγον , καὶ λίαν πεφροντισμένον , καὶ σύν γε μακραῖς ἐπιεικῶς ἀποδείξεσι φυσικαῖς τε καὶ γραφικαῖς . πολλὴ γάρ τις τότ' ἦν ἡ θάλασσα τῶν τῆς ἐκκλησίας πολέμων , καὶ ὁ τῶν κυμάτων ἐκείνων ὄγκος σφόδρα γε ᾤδει πρὸς τῶν Εἰκονομάχων πάνυ σφοδρῶς ἀναῤῥιπιζόμενος , περί γε δὴ τῶν εἰρημένων , καὶ πρός γε τοῦ ἐν Θαβωρίῳ φωτός · ἐξ ὧν ἀφορμὰς οὐχ ὁσίας ἀναπλάττοντες τόν τε τῆς εἰκονομαχίας ἠρέθιζον θόρυβον καὶ τὴν ἔνσαρκον τοῦ κυρίου διέβαλλον παρουσίαν · ὡς ἀνωτέρω που διελάβομεν καὶ ἡμεῖς , οὐκ ἐῤῥᾳθυμημένον τινὰ μηκύναντες λόγον · ὅτε δὴ καὶ πάσας μὲν ἀρχὰς , πάσας δ' ἐξουσίας , οἱ τῆς νόσου ταύτης ὑπηρέται διενενέμηντο , καὶ πᾶσα πάντων ἅμιλλα πρὸς τὸν ὅμοιον τῆς κακίας ταύτης ἐτέτακτο δρόμον , καὶ σχεδὸν ὁ τῶν τηνικαῦτα βίος ἀνθρώπων , διὰ τρυφὴν καὶ βλακείαν , εἰς τὴν τῶν βασιλικῶν θεσπισμάτων ἔκλινε κολακείαν , καὶ πάνυ βραχεῖς τινες ἦσαν , ὧν ἐλεύθερον τῆς ψυχῆς ὑπῆρχε τὸ φρόνημα , καὶ ἔζει τὸ τῆς καρδίας πῦρ , μεθ' οὗ καὶ πρὸς τὸ πολέμιον ἐκεῖνο γενναίως ἀντεστρατεύοντο πῦρ , καὶ τοῖς λόγοις τοῦ σοφοῦ τοῦδ' ἀνδρὸς συνεμάχουν ἐκ τῶν ἐνόντων , οἱ μὲν λόγοις , οἱ δ' ἔργοις , οἱ δὲ δι' ἑκατέρων . ὧν εἷς καὶ Θεόδωρος ἦν , ὁ πολλὴν μὲν τὴν ἐκ λόγων σοφίαν , πολλὴν δὲ τὴν τοῦ σώματος καρτερίαν πρὸς τὰς τῶν πολεμίων ἐκείνων πληγὰς ἐνδειξάμενος , καὶ δι' αὐτῶν τοῖς πατρίοις τὸ βέβαιον καὶ ἀσάλευτον χαρισάμενος δόγμασι τὸ νεμόμενον ἔπαυσε τῆς κακίας ἐκείνης . καὶ μὲν δὴ πολλῶν ὄντων , ἃ τῇ τοῦ θεοῦ ἐκκλησίᾳ καταλελοίπει συγγράμματα , πλήρη σοφίας ἐπιστημονικῆς καὶ ἅμα δ' εὐσεβείας σεμνῶς πανηγυριζούσης , ὁ μέγας οὗτος διδάσκαλος , ἔνια μὲν καὶ ἡμῖν εἰς τὴν ἀνωτέρω που χρείαν μεγίστην παρέσχετο συμμαχίαν · καὶ νῦν δ' αὖθις κατὰ γνώμην ἂν εἴη καὶ οὐ μάλα γέ τοι ἀηδὲς ἐμοὶ , τῶν ἐκείνου βίβλων , ὡς ἐξ ἱερᾶς τινος ὁπλοθήκης , τὸ καίριον καὶ τῇ παρούσῃ χρείᾳ πάλιν ἀνειληφέναι ξίφος . προτίθησι γὰρ ἐκεῖ τὰ τῶν προέδρων τῆς εἰκονομαχίας ἐναγώνια ῥήματα πρότερον , ἔχοντα οὕτως .
Lemmas: ( Ἶβ . ) ἀκούω , πῶς οὐ ἐνέργεια ἀνούσιος τε καί διάφορος φημί ὁ θεῖος οὐσία ὁ μέγας ὁ ἐκκλησία φωστήρ , ἀλλά αὐτός γε ὁ θεῖος οὐσία ὁ πνεῦμα · οὐδέ τύπος γίγνομαι σῶμα ἐκεῖνος ὁ σωτήριος ὁ ἄρτος , ἀλλά αὐτός γε ἐκεῖνος , καί οὐ ἄλλος ἐκεῖνος . καί ὁ γε μείζων , ὡς οὐ ἁπλόος οὑτωσί παρέρχομαι εἶπον ἐν βραχύς , ἀλλά ὅλος ποιέω λόγος , καί λίαν φροντίζω , καί σῦς γε μακρός ἐπιεικής ἀπόδειξις φυσικός τε καί γραφικός . πολύς γάρ τις τότε εἰμί ὁ θάλασσα ὁ ὁ ἐκκλησία Πολέμων , καί ὁ ὁ κῦμα ἐκεῖνος ὄγκος σφόδρα γε οἰδέω πρός ὁ εικονομάχος πάνυ σφοδρός ἀναρριπίζω , περί γε δή ὁ εἴρω , καί πρός γε ὁ ἐν Θαβωρίῳ φάος · ἐκ ὅς ἀφορμή οὐ ὅσιος ἀναπλάσσω ὁ τε ὁ εἰκονομαχία ἐρεθίζω θόρυβος καί ὁ ἔνσαρκος ὁ κύριος διαβάλλω παρουσία · ὡς ἀνωτέρω ποῦ διαλαμβάνω καί ἐγώ , οὐ ῥᾳθυμέω τις μηκύνω λόγος · ὅτε δή καί πᾶς μέν ἀρχή , πᾶς δέ ἐξουσία , ὁ ὁ νόσος οὗτος ὑπηρέτης διανέμω , καί πᾶς πᾶς ἅμιλλα πρός ὁ ὅμοιος ὁ κακία οὗτος τάσσω δρόμος , καί σχεδόν ὁ ὁ τηνικαῦτα βίος ἄνθρωπος , διά τρυφή καί βλακεία , εἰς ὁ ὁ βασιλικός θέσπισμα κλίνω κολακεία , καί πάνυ βραχύς τις εἰμί , ὅς ἐλεύθερος ὁ Ψυχή ὑπάρχω ὁ φρόνημα , καί ζέω ὁ ὁ Καρδία πῦρ , μετά ὅς καί πρός ὁ πολέμιος ἐκεῖνος γενναῖος ἀντιστρατεύω πῦρ , καί ὁ λόγος ὁ σοφός ὅδε ἀνήρ συμμαχέω ἐκ ὁ ἔνειμι , ὁ μέν λόγος , ὁ δέ ἔργον , ὁ δέ διά ἑκάτερος . ὅς εἷς καί Θεόδωρος εἰμί , ὁ πολύς μέν ὁ ἐκ λόγος σοφία , πολύς δέ ὁ ὁ σῶμα καρτερία πρός ὁ ὁ πολέμιος ἐκεῖνος πληγάς ἐνδείκνυμι , καί διά αὐτός ὁ πάτριος ὁ βέβαιος καί ἀσάλευτος χαρίζομαι δόγμα ὁ νέμω παύω ὁ κακία ἐκεῖνος . καί μέν δή πολύς εἰμί , ὁ ὁ ὁ θεός ἐκκλησία καταλείπω σύγγραμμα , πλήρης σοφία ἐπιστημονικός καί ἅμα δέ εὐσέβεια σεμνός πανηγυρίζω , ὁ μέγας οὗτος διδάσκαλος , ἔνιοι μέν καί ἐγώ εἰς ὁ ἀνωτέρω ποῦ χρεία μέγας παρέχω συμμαχία · καί νῦν δέ αὖθις κατά γνώμη εἄν εἰμί καί οὖον μάλα γε ὅς ἀηδής ἐγώ , ὁ ἐκεῖνος Βίβλος , ὡς ἐκ ἱερός τις ὁπλοθήκη , ὁ καίριος καί ὁ πάρειμι χρεία πάλιν ἀναλαμβάνω ξίφος . προτίθημι γάρ ἐκεῖ ὁ ὁ πρόεδρος ὁ εἰκονομαχία ἐναγώνιος ῥῆμα πρότερος , ἔχω οὕτως .