nicephorus-gregoras.historia-romana 21.5.7
( Ζ . ) Τούτων εἷς μοι καὶ ὁ καλὸς ἐγεγόνει Καβασίλας , τῶν φίλων ὁ βέλτιστος , πρᾶγμα , πρὶν γενέσθαι , μηδ' εἰς ἐνθύμησιν ἧκον · ὃ καὶ σφόδρα τοι κομιδῇ τεθαύμακα , καὶ θαυμάζων οὐ παύομαι , πρός τε τὸ βαθὺ γῆρας ἀποβλέπων τἀνδρὸς καὶ τὴν διὰ βίου βαθεῖαν ἐγκράτειαν καὶ ἀκτημοσύνην . ἀλλὰ γὰρ ἦ σοφὸς ἦν ἐκεῖνος , ὃς πρῶτος ἐν γνώμῃ τόδ' ἐβάστασε καὶ γλώττῃ διεμυθολόγησε , τὸν μακρὸν ἅπαντα φύειν τ' ἄδηλα χρόνον καὶ τὰ φανέντα καλύπτειν . τἄλλα γὰρ ὢν καὶ φαινόμενος καὶ ὁ ἀνὴρ οὑτοσὶ καλὸς κἀγαθὸς ἔλαθε δόξης ἐρῶν ἀνθρωπίνης καὶ κομιδῇ κολακείας ἡττώμενος . καὶ συγγνώμη τἀνδρὶ , δύσμαχον τυραννίδα ψυχῆς ἐνεγκεῖν οὐδαμῆ δυνηθέντι . καίτοι ἐχρῆν τοῦ σοφοῦ Διογένους πεισθῆναι τοῖς λόγοις · ὃς πυθομένου τινὸς , ὅπως ἄν τις ἔνδοξος τάχιστα γένοιτο καὶ ῥᾳδίως , ἀπεκρίνατο · εἰ δόξης καταφρονεῖν δυνηθείη . εἰ δέ τῳ δοκοίη , τὸ πάθος ἐθέλοντι θεραπεύειν καί τι τῆς μέμψεως ὑφαιρεῖν , μὴ διὰ δόξης ἔρωτα καταψηφίζεσθαι , πρὸς τοιοῦτον πτῶμα κατενηνέχθαι τὸν φίλον , ἀλλὰ τῷ μήτε θεμελίους στεῤῥοὺς ὑποστῆσαι τῇ γλώττῃ σοφίας τῆς θύραθεν , μήτε πεῖραν ἱερῶν εἰληφέναι δογμάτων , οὐκ ἔγωγε διοίσομαι . πολλῷ γὰρ μᾶλλον ἂν τοῦθ' ἑλοίμην ἢ ἐκεῖνο · ὅτι τοῦτο μὲν , ἀκούσιον ὂν , ἐξαιρεῖται τοῦ τῆς κακίας ὑπερβάλλοντος τὸν φίλον , καὶ συγγνώμης ἰνδάλματα δίδωσιν ἀμωσγέπως αὐτῷ · ἐκεῖνο δ' ἁπάσας αὐτόχρημα συγγνώμης ἐλπίδας ἀνασοβεῖ , τοῦ ἑκουσίου τῆς γνώμης δίκην ἀχλύος αὐτὰς συνθολούσης . τῇ γάρ τοι φύσει καὶ τῷ πλουσίῳ τῆς γλώττης τεθαῤῥηκὼς ὁ ἀνὴρ ἐξ ἀρχῆς ταύτῃ τοὺς ἐντυγχάνοντας διὰ βίου κατέκλυζε , καὶ τροφῆς αὐτῆς ἐπιλανθανόμενος . διὸ καὶ πάντας σοφίας ἐς τοῦτο συγκλείσας τοὺς ἔρωτας , καὶ τοῦτο μόνον ἱκανὸν ἡγησάμενος , τὸ χρυσοῦν ἀπονητὶ συγκομίζειν θέρος αὐτῷ τῶν ἐπαίνων πάντων , ἥκιστα διὰ φροντίδος πεποίηται σοφίᾳ καὶ δόγμασιν ἱεροῖς τὸν τῆς γλώττης κοσμῆσαι δρόμον . ἦ γὰρ ἂν τῶν δυοῖν οὐδενὸς ἐξέπιπτε χρόνων · ἀλλ' ἀεὶ μὲν τὸ τῆς πολυλογίας , ὡς ἐπὶ πλεῖστον ἁμαρτάνον , διέφευγεν ἄν · νῦν δ' εἰς τὸ τῆς ἀσεβείας οὐκ ἂν ἐνέπιπτε βάραθρον .
Lemmas: ( Ζ . ) οὗτος εἷς ἐγώ καί ὁ καλός γίγνομαι Καβάσιλας , ὁ Φίλων ὁ ἀγαθός , πρᾶγμα , πρίν γίγνομαι , μηδέ εἰς ἐνθύμησις ἥκω · ὅς καί σφόδρα ὅς κομιδή θαυμάζω , καί θαυμάζω οὖον παύω , πρός τε ὁ βαθύς γῆρας ἀποβλέπω ἀνήρ καί ὁ διά βίος βαθύς ἐγκράτεια καί ἀκτημοσύνη . ἀλλά γάρ εἰμί σοφός εἰμί ἐκεῖνος , ὅς πρῶτος ἐν γνώμη ὅδε βαστάζω καί γλῶσσα διμυθολογεω , ὁ μακρός ἅπας φύω τε ἄδηλος χρόνος καί ὁ φαίνω καλύπτω . ἄλλος γάρ εἰμί καί φαίνω καί ὁ ἀνήρ οὗτος καλός ἀγαθός λανθάνω δόξα ἐράω ἀνθρώπινος καί κομιδή κολακεία ἡσσάομαι . καί συγγνώμη ἀνήρ , δύσμαχος τυραννίς Ψυχή φέρω οὐδαμῆ δύναμαι . καίτοι χρή ὁ σοφός Διογένης πείθω ὁ λόγος · ὅς πυνθάνομαι τις , ὅπως ἄν τις ἔνδοξος ταχύς γίγνομαι καί ῥᾳδίως , ἀποκρίνω · εἰμί δόξα καταφρονέω δύναμαι . εἰμί δέ ὁ δοκέω , ὁ πάθος ἐθέλω θεραπεύω καί τίς ὁ μέμψις ὑφαιρέω , μή διά δόξα Ἔρως καταψηφίζομαι , πρός τοιοῦτος πτῶμα καταφέρω ὁ φίλος , ἀλλά ὁ μήτε θεμέλιος στερρός ὑφίστημι ὁ γλῶσσα σοφία ὁ θύραθεν , μήτε πείρω ἱερός λαμβάνω δόγμα , οὐ ἔγωγε διαφέρω . πολύς γάρ μᾶλλον εἄν οὗτος αἱρέω ἢ ἐκεῖνος · ὅτι οὗτος μέν , ἀεκούσιος εἰμί , ἐξαιρέω ὁ ὁ κακία ὑπερβάλλω ὁ φίλος , καί συγγνώμη ἴνδαλμα δίδωμι ἀμωσγέπως αὐτός · ἐκεῖνος δέ ἅπας αὐτόχρημα συγγνώμη ἐλπίς ἀνασοβέω , ὁ ἑκούσιος ὁ γνώμη δίκη ἀχλύς αὐτός συνθολόω . ὁ γάρ ὅς φύσις καί ὁ πλούσιος ὁ γλῶσσα θαρσέω ὁ ἀνήρ ἐκ ἀρχή οὗτος ὁ ἐντυγχάνω διά βίος κατακλύζω , καί τροφή αὐτός ἐπιλανθάνομαι . διό καί πᾶς σοφία εἰς οὗτος συγκλείω ὁ Ἔρως , καί οὗτος μόνος ἱκανός ἡγέομαι , ὁ χρύσεος ἀπονητί συγκομίζω θέρος αὐτός ὁ ἔπαινος πᾶς , ἥκιστος διά φροντίς ποιέω σοφία καί δόγμα ἱερός ὁ ὁ γλῶσσα κοσμέω δρόμος . εἰμί γάρ εἄν ὁ δύο οὐδείς ἐκπίπτω χρόνος · ἀλλά ἀεί μέν ὁ ὁ πολυλογία , ὡς ἐπί πλεῖστος ἁμαρτάνω , διαφεύγω ἄν · νῦν δέ εἰς ὁ ὁ ἀσέβεια οὐ εἄν ἐμπίπτω βάραθρον .