nicephorus-gregoras.historia-romana 9.11.2
( Β . ) « Ὁπόσα γὰρ , » ἔφην , « τῶν λεγομένων νοῦν ἡγεμόνα προβάλλεται καὶ τούτῳ τὴν πρέπουσαν αὐτονομίαν σαφῶς ἐπιτρέπει , ταῦτα καὶ νοῦν πάντως ἐπόπτην ἐφέλκεται καὶ γλῶσσαν ἀναμένει σὺν ἐπιστήμῃ δικάζουσαν . ὅσα δ' ἁρμονίας ἁπάσης παραιτησάμενα νόμους ὅρων ἐπιστημονικῶν ὑπερόριον καὶ φυγάδα τείνουσι πόδα , ταῦτ' οὔτε νοῦν ἐπόπτην οἶδεν ἐφέλκεσθαι καὶ πάντα λόγον ἑρμηνέα μάλα σφοδρῶς ἀποσείεται , φύσεως ὄντα σαφῶς ἀῤῥωστήματα καὶ λύρας ὥσπερ ῥαγείσης πλημμελῆ τινα κρούσματα . ὥστ' ἔπεισί μοι σφόδρα θαυμάζειν , ὦ φίλων ἄριστε , πῶς οὕτω κἀμὲ ξυνωθεῖς καλινδεῖσθαι τὸν φίλον περὶ τὰ φαῦλα καὶ γλῶτταν παρέχεσθαι τουτουσὶ τοὺς σαφεῖς ἐξελέγχουσαν λήρους , ὁπόσοι τῶν Ἐπιζεφυρίων βαράθρων συχνὸν ἀναῤῥήγνυνται , καθάπερ τινὲς τῶν Ἡφαίστου κρατήρων αὐτόματοι ῥύακες · καὶ ἔτι ὁπόσοι τῷ πλήθει νιφάδεσσι χειμερίῃσιν ἐοικότες τῆς ἀνωτέρας ἠπείρου κατίασιν . ἀδικοίημεν γὰρ ἂν , νὴ τὸν φίλιον , τούς τε τῆς ἐπιστήμης κανόνας τούτοις προσάγοντες καὶ ἡμᾶς αὐτούς . τὸ γὰρ ὁπωσοῦν ἑαυτὸν ἑκών γε εἶναι διεφθορόσι διδόναι τρόποις καὶ λόγοις οὐκ ἀποχωρεῖ κακίας , οὐδ' ἀνασοβεῖ τὰ δίκτυα τοῦ ψόγου , ἀλλὰ καθάπερ συγγενῆ κηλῖδα χλεύην ἐπίφθονον ἐπισύρεται . τίνα γὰρ ἀμαθίας Καύκασον οὐχ ὑπερβαίνουσιν , ὁπόσους οἱ μὲν κάτωθεν ὡς ποῤῥωτάτω τῆς ἀληθείας χαλκεύειν εἰώθεσαν ὄγκους ῥημάτων , οἱ δ' ἄνωθεν ἀγεννεῖς τινας καὶ μειρακιώδεις κροτοῦσι θορύβους , καὶ ταῦτα τὴν Περσῶν καὶ Χαλδαίων μετιέναι φάσκοντες ἐπιστήμην ; εἰ γὰρ ἐς τοῦτο Χαλδαίοις καὶ Πέρσαις ἡ πᾶσα περιΐσταται μέθοδος καὶ οὐρανὸς διὰ τοῦτ' ἐς τὴν αἰθέρος σφαῖραν εὖ καὶ τεταγμένως περιφέρει τοὺς ἀστέρων δρόμους , ὡς λημμάτων μὲν φορὰν ἦρος ἀρχομένου γραμματεῦσι προφαίνειν , νοσήματα δ' αὖ γέρουσι φθίνοντος ἤδη τοῦ θέρους , χάριεν ἂν , νὴ τοὺς λόγους , δόξειε τοῖς διασύρειν ποθοῦσι τὸ τῆς ἐπιστήμης χρηστὸν καὶ τοῖς τε ἐξ ἁμάξης λοιδοροῦσιν ἀποχρῶσα πρόφασις ἐς ὕβρεις καὶ ὁπόσοι πρὸς ταῖς σκηναῖς ἄφθονα δραματουργοῦσι τὰ σκέμματα . ἐγὼ δὲ λίαν ἡδέως κἀκεῖνο θαυμάσαιμι ἂν , ὅτι μὴ καὶ περὶ δρυῶν προτεθέσπισται τοῖς ἀνδράσιν , ὡς πολλὰς ἐξανθήσει τὸ γένος βαλάνους καὶ ὡς ἄκανθα τὴν ἐφαπτομένην ἀμύξει παλάμην · καὶ εἰ τέκοι γαλῆ , μήτηρ ἔσται τοῦ τεχθησομένου · καὶ θέρους μὲν ἔσται καῦμα , χειμῶνος δὲ ψύχος , καὶ ὅσα τῶν πάνυ προδήλων , εἰ μή γε δὴ βουσὶν , ἀλλ' οὖν ἀνθρώποις ἅπασίν ἐστιν . ἵνα δὲ μήτε σὺ τῶν λυπουμένων εἴης , μήτε τὸ σεμνὸν τῆς ἐπιστήμης ἐς τοιαύτας ἐσχατιὰς κατενηνεγμένον ὑβρίζοιτο , φέρε μέσην βαδίσαντες βραχέα ἄττα τῶν μεσημβρινῶν τουτωνὶ λήρων ἐξελέγξωμεν , ἢ μᾶλλον , εἰπεῖν , τῶν γηΐνων πλανήτων καὶ τὰ πλεῖστα τῆς ἄνω λήξεως καταψευδομένων , ὡς ἂν ἄρδην ἐκ τοῦ κρασπέδου τὸ ὕφασμα λύοιτο πᾶν , καθάπερ ὁ τῆς Πηνελόπης ἐκεῖνος ἱστός . ἀνέμων ἐκεῖνοι προλέγουσιν ἔσεσθαι κίνησιν , ὑφ' ὧν ἐς φθορὰν τὰ τῶν ἀνθρώπων λυθήσονται σώματα . ἡδέως ἂν οὖν ἔγωγε τὰς αἰτίας ἐροίμην τῆς τῶν ἀνθρώπων λύσεως . εἰ μὲν γὰρ ἄλλο τι ἢ φορά τις ἀέρος καὶ διαίρεσις ὁ ἄνεμος ἦν , εἶχεν ἄν τινα λόγον ἴσως ὁ λόγος . ὅσα μὲν γὰρ ἄλλο τι παρὰ τὸν ἀέρα τυγχάνοντα δίεισιν αὐτὸν , ἢ διόδῳ σωματικῇ τέμνοντα φέρεται δι' αὐτοῦ , καθάπερ λίθος καὶ σίδηρος καὶ ὅσα σκληροτέρας ἢ κατὰ τὸν ἀέρα φύσεως ἔλαχεν , ἢ διαδόσει ποιότητος , ὅσα δηλαδὴ χεομένην καὶ τῷ ἀέρι πάνυ τοι προσφυῶς ἀνακιρναμένην ἔσχεν αὐτὴν , ὥσπερ ὀσμαὶ καὶ χρώματα καὶ σκηπτοὶ καὶ πρηστῆρες . καὶ μέντοι καὶ ἄνεμος εἰ καθ' ὁντιναοῦν τουτωνὶ τρόπον ἢ διαιρῶν δηλαδὴ τὸν ἀέρα καὶ τὸν ἐκείνου τόπον μεταλαμβάνων διῄει , ἢ τούτῳ διαδόσει ποιότητος σφαλερᾶς ἀνεκιρνᾶτο , πᾶσαν γένεσιν ἐκ τοῦ παραχρῆμα φθορὰ προφανὴς διεδέχετο ἄν . νῦν δὲ τοὐναντίον εὐκρασίας ἡμᾶς ἁπάσης ἐμπιπλῶντα βλέπομεν τοῦτον αἰεί . οὐδὲν γὰρ ἕτερον ἄνεμος ἢ στεῤῥοτέρα φορὰ καὶ χύσις ἀέρος , ὃς ἀεὶ πλούσιος μὲν ἡμῖν περικέχυται , αὐτοῦ δ' ἀπολαύομεν καθόσον ἐφικτὸν ἑκάστῳ , κἂν πάνυ τοι πλεῖστος ἕπηται . ἐκεῖνό γε μὴν καὶ μαντείας ἴσως δεῖται , καὶ οὐκ ἔχω ὅ,τι φῶ . πόλεων γὰρ καὶ δένδρων καὶ ὀρῶν φασιν ἐξ ἀνέμων πάντων ὁμοῦ κινηθέντων καταστροφὰς καὶ μεταβάσεις . πῶς γὰρ καὶ πῆ περιχωρήσει καὶ μεταστήσεταί τι τούτων , περικυκλούντων , ὥς φασιν , οὑτωσὶ τῶν ἀνέμων ἐκ διαμέτρου ; ἑνὸς μὲν γὰρ ξυνωθήσαντος ἀνέμου καὶ ξὺν βίᾳ κλονήσαντος ἀνατετράφθαι οἰκίαν ἔσθ' ὅτε ἢ δένδρον ἐπὶ θάτερα μέρη , καινὸν οὐκ ἂν εἴη , ἀλλ' ὡς τὰ πολλὰ τῶν ὅρων τῆς συνηθείας ἐντός . πολλῶν δ' ἀντιπνεόντων ὁμοῦ ; σχολῇ γ' ἂν καταστραφείη τι τῶν ἁπάντων . τὴν γὰρ τοῦ ἑνὸς ἀντώθησιν ἡ θατέρου ἐξεναντίας ἀντίστασις θραύουσα καὶ ἀναχαιτίζουσα ἀκλόνητον τὸ παράπαν ἐξ ἀντιπεριστάσεως ἵστασθαι παρασκευάσει τὸ βιαζόμενον . ἄλλως τε καὶ ὁμοῦ τοὺς κατὰ διάμετρον ἀνέμους κινεῖσθαι , οὔτ' Ἀριστοτέλης φύσιν ἔχειν δίδωσιν , οὔθ' ὁ πολὺς ἔφηνε χρόνος . ἀλλ' ἐκεῖνο μικροῦ με παρέδραμε . τὴν γὰρ τοῦ Κρόνου καὶ Ἄρεως ὑφ' ἑνὶ ζωδίῳ συνέλευσιν αἰτίαν τῆς τῶν ἀνέμων τίθενται μάχης καὶ πρό γε τούτων ἡλιακήν τινα ἔκλειψιν . εἰ οὖν ταῦτα φανείη ψεῦδος περιφανὲς , ἡγούμενα ὄντα τῶν ἐφεξῆς , ψευδῆ πάντως μετὰ τοῦ μείζονος προσθήκης φανεῖεν ἂν καὶ τὰ τούτοις ἑπόμενα · ὥσπερ ἂν εἴ τις τὴν ῥίζαν τοῦ δένδρου τεμὼν συναφεῖλεν εὐθὺς καὶ τὴν τῶν ἀκροδρύων ψυχήν . οὐ γὰρ μόνον ἐν τοῖς παροῦσι καιροῖς οὐκ εἰσὶν ὑπὸ ζώδιον ἓν Κρόνος καὶ Ἄρης , ἀλλ' οὐδὲ δυοῖν συνεχῶς ἐξελιττομένων ἐνιαυτῶν οὐκ ἄν πω συνέλθοιεν ἄν . Ἄρης γὰρ ἐκ πολλοῦ περὶ τὴν τοῦ λέοντος πεντεκαιδεκάτην μοῖραν τὸν Κρόνον καταλελοιπὼς ἤδη καὶ ἐς τὰς τοῦ σκορπίου χηλὰς διαβαίνει . ἡλιακήν γε μὴν ἔκλειψιν οὔτε τὸ παρὸν ἅπαν θέρος , οὔτε τὸ ἐφεξῆς μετὰ τοῦτο φθινόπωρον ὄψεται , κἂν πάντες ἄνθρωποι , κἂν πάντες φάσκωσιν ὄρνιθες . ἔσται δέ σοι τούτων διδάσκαλος ὅ,τε χρόνος καὶ ἡ αἴσθησις πρὸς ἀκριβῆ τὴν ἀλήθειαν . οὐδὲν γὰρ οὕτως εἰς ἐπιστήμης ἀπόδειξιν ἀναντίῤῥητον ἕτερον , ὡς ἐμπειρία καὶ αἴσθησις . “ αἴσθησις μὲν γὰρ , ” φησὶν , “ ἐμπειρίαν ποιεῖ , ἡ δὲ ἐμπειρία τὰς ἀρχὰς δίδωσι τῇ ἐπιστήμῃ . ” ὥσπερ οὖν σίτου σπαρέντος εἰς γῆν ἐνδέχεται στάχυν ἔσεσθαι , σπόρου δ' οὐκ ὄντος οὐδὲ βλάστην ἐκδέχεσθαι χρή · οὕτω κἀν τούτοις . εἰ ἔσται ἔκλειψις ἡλίου καὶ συνδρομὴ Κρόνου καὶ Ἄρεως , φαῖεν ἂν ἴσως καὶ ἀνέμων ἔσεσθαι κυκεῶνας καὶ πόλεων καταστροφὰς καὶ ἀναμοχλεύσεις ὀρῶν · εἰ δ' ἐκεῖνα οὐκ ἔσται , ἐξ ἀνάγκης ἕπεται καὶ κατὰ χώραν ἵστασθαι πᾶν ὄρος καὶ πόλιν ἅπασαν . ἴσμεν γὰρ , ὡς τούτων ἀναιρουμένων , ὅσα γε ἕνεκά του γίνεται καὶ αἴτια νομίζεται τῶν ἑξῆς , συναναιρεῖται πάντως ὁμοῦ τά τε αἰτιατὰ καὶ ὧν ἕνεκα ἐκεῖνα γίγνεσθαι ἔμελλεν . ἐκκεκύλισται δὲ τούτοις ὁ λόγος ἐς τόδε τῆς ἀτοπίας παρὰ τὸ νομίζειν τό,τε αἴτιον ὡς μὴ αἴτιον καὶ αὖ τὸ μὴ αἴτιον ὡς αἴτιον . τὰ γὰρ τῶν ἀστέρων ἄλλοτ' ἄλλως ἔχοντα σχήματα καὶ ἄλλοτ' ἄλλως ἐχούσας τὰς ἐκβάσεις προφαίνει · τὰς μὲν γὰρ ἐκ τοῦ σύνεγγυς , τὰς δὲ μεθ' ἱκανὸν τὸν χρόνον . οἱ δ' οὔτε τοῦθ' ἱκανοὶ ξυνιέναι ἐγένοντο καὶ ἄλλα ἀντ' ἄλλων ᾐτιάσαντο , ὁδὸν τοῦ προσήκοντος πόῤῥω βαδίσαντες · ὥσπερ ἂν εἴ τις , ὅτι Θεμιστοκλέους ἐκ Μεγάρων Ἀθήναζε κατιόντος ὑετὸς κατεῤῥάγη , αἴτιον εὐθὺς τοῦ συμπτώματος ἡγοῖτο Θεμιστοκλέα · ἢ πάλιν Κροῖσον , ὅτ' αὐτοῦ διαπεραιουμένου τὸν Ἅλυν ἥλιος ὑπερέβαλε τὸν ὁρίζοντα . καὶ γὰρ Θεμιστοκλέους ἀπόντος φύσις ὑετοὺς καταῤῥήγνυσθαι · καὶ ἀπαλλάξαντος τοῦ Λυδοῦ διηνεκῶς τὸν ὁρίζοντα μετὰ πᾶσαν ἥλιος ὑπερβάλλει τὴν νύκτα . ἦν ἕτερα μυρία πρὸς ἔλεγχον , ἀλλὰ μήκους ἕνεκα καὶ κόρου σιωπῶμεν . τὸ μὲν γὰρ καλῶς ἐν καλαῖς ὑποθέσεσι λέγοντας εὐδοκιμεῖν , κἂν εἰς μῆκος ὁ λόγος ὁδεύῃ , ἀλλ' οὖν ἐπαίνων οὐκ ἐκπέπτωκε · τὸ δ' ἐν ἀτόποις καὶ κιβδήλοις , τοῦτο δὲ καὶ τῶν ἐπαίνων πάμπαν ἐξεκεχωρήκει καὶ μυκτῆρος κατατρέχοντος οὐ σφόδρα ἀπαλλάττει . λέγεται γὰρ καὶ Φίλιππος ἀποσκῶψαι πρὸς τὸν παῖδα Ἀλέξανδρον , ὅτι δεξιῶς τε καὶ ἐμμελῶς ἐκιθάρισεν , αἰσχρὸν εἶναι φήσας ἐν τοῖς φαύλοις ἐπιδείκνυσθαι φιλοτίμως τὸν εὐγενῆ . »
Lemmas: ( Β . ) « ὁπόσος γάρ , » φημί , « ὁ λέγω νόος ἡγεμών προβάλλω καί οὗτος ὁ πρέπω αὐτονομία σαφῶς ἐπιτρέπω , οὗτος καί νόος πάντως ἐπόπτης ἐφέλκω καί γλῶσσα ἀναμένω σύν ἐπιστήμη δικάζω . ὅσος δέ ἁρμονία ἅπας παραιτέομαι νόμος ὁράω ἐπιστημονικός ὑπερόριος καί φυγάς τείνω πούς , αὐτός οὔτε νόος ἐπόπτης οἶδα ἐφέλκω καί πᾶς λόγος ἑρμηνεύς μάλα σφοδρός ἀποσείω , φύσις εἰμί σαφῶς ἀῤῥωστήματα καί λύρα ὥσπερ ἀράσσω πλημμελής τις κροῦσμα . ὥστε ἔπειμι2 ἐγώ σφόδρα θαυμάζω , εἰμί Φίλων ἀγαθός , πῶς οὗτος ἐγώ συνωθέω καλινδέομαι ὁ φίλος περί ὁ φαῦλος καί γλῶσσα παρέχω οὗτος ὁ σαφής ἐξελέγχω λῆρος , ὁπόσος ὁ Ἐπιζεφύριος βάραθρον συχνός ἀναρρήγνυμι , καθάπερ τις ὁ Ἥφαιστος κρατήρ αὐτόματος ῥύαξ · καί ἔτι ὁπόσος ὁ πλῆθος νιφάς χειμέριος ἔοικα ὁ ἀνώτερος ἤπειρος κατέρχομαι . ἀδικέω γάρ εἄν , νή ὁ φίλιος , ὁ τε ὁ ἐπιστήμη κανών οὗτος προσάγω καί ἐγώ αὐτός . ὁ γάρ ὁπωσοῦν ἑαυτοῦ ἑκών γε εἰμί διαφθείρω δίδωμι τρόπος καί λόγος οὐ ἀποχωρέω κακία , οὐδέ ἀνασοβέω ὁ δίκτυον ὁ ψόγος , ἀλλά καθάπερ συγγενής κηλίς χλεύη ἐπίφθονος ἐπισύρω . τίς γάρ ἀμαθία Καύκασος οὐ ὑπερβαίνω , ὁπόσος ὁ μέν κάτωθεν ὡς προσωτέρω ὁ ἀλήθεια χαλκεύω εἴωθα ὄγκος ῥῆμα , ὁ δέ ἄνωθεν ἀγεννής τις καί μειρακιώδης κροτέω θόρυβος , καί οὗτος ὁ Πέρσης καί Χαλδαῖος μέτειμι φάσκω ἐπιστήμη ; εἰμί γάρ εἰς οὗτος Χαλδαῖος καί Πέρσης ὁ πᾶς περιίστημι μέθοδος καί οὐρανός διά οὗτος εἰς ὁ αἰθήρ σφαῖρα εὕω καί τεταγμένως περιφέρω ὁ ἀστήρ δρόμος , ὡς λῆμμα μέν φορά ἔαρ ἄρχω γραμματεύς προφαίνω , νόσημα δέ αὖος γέρων φθίω ἤδη ὁ θέρος , χάριεν εἄν , νή ὁ λόγος , δοκέω ὁ διασύρω ποθέω ὁ ὁ ἐπιστήμη χρηστός καί ὁ τε ἐκ ἅμαξα λοιδορέω ἀποχράω πρόφασις εἰς ὕβρις καί ὁπόσος πρός ὁ σκηνή ἄφθονος δραματουργέω ὁ σκέμμα . ἐγώ δέ λίαν ἡδύς ἐκεῖνος θαυμάζω εἄν , ὅτι μή καί περί δρῦς προθεσπίζω ὁ ἀνήρ , ὡς πολύς ἐξάνθησις ὁ γένος βάλανος καί ὡς ἄκανθα ὁ ἐφάπτω ἄμυξις παλάμη · καί εἰμί τίκτω γαλέη , μήτηρ εἰμί ὁ τίκτω · καί θέρος μέν εἰμί καῦμα , χειμών δέ ψύχος , καί ὅσος ὁ πάνυ πρόδηλος , εἰμί μή γε δή βοῦς , ἀλλά οὖν ἄνθρωπος ἅπας εἰμί . ἵνα δέ μήτε σύ ὁ λυπέω εἰμί , μήτε ὁ σεμνός ὁ ἐπιστήμη εἰς τοιοῦτος ἐσχατιά καταφέρω ὑβρίζω , φέρω μέσος βαδίζω βραχύς τις ὁ μεσημβρινός οὗτος λῆρος ἐξελέγχω , ἢ μᾶλλον , εἶπον , ὁ γήινος πλάνης καί ὁ πλεῖστος ὁ ἄνω λῆξις καταψεύδομαι , ὡς εἄν ἄρδην ἐκ ὁ κράσπεδον ὁ ὕφασμα λύω πᾶς , καθάπερ ὁ ὁ Πηνελόπη ἐκεῖνος ἱστός . ἄνεμος ἐκεῖνος προλέγω2 εἰμί κίνησις , ὑπό ὅς εἰς φθορά ὁ ὁ ἄνθρωπος λύω σῶμα . ἡδύς εἄν οὖν ἔγωγε ὁ αἴτιος εἴρω ὁ ὁ ἄνθρωπος λύσις . εἰμί μέν γάρ ἄλλος τίς ἢ φορός τις ἀήρ καί διαίρεσις ὁ ἄνεμος εἰμί , ἔχω ἄν τις λόγος ἴσως ὁ λόγος . ὅσος μέν γάρ ἄλλος τίς παρά ὁ ἀήρ τυγχάνω δίειμι αὐτός , ἢ δίοδος σωματικός τέμνω φέρω διά αὐτός , καθάπερ λίθος καί σίδηρος καί ὅσος σκληρός ἢ κατά ὁ ἀήρ φύσις λαγχάνω , ἢ διάδοσις ποιότης , ὅσος δηλαδή χέω καί ὁ ἀήρ πάνυ ὅς προσφυῶς ἀνακρίνω ἔχω αὐτός , ὥσπερ ὀσμή καί χρῶμα καί σκηπτός καί πρηστήρ . καί μέντοι καί ἄνεμος εἰμί κατά ὅστις οὗτος τρόπος ἢ διαιρέω δηλαδή ὁ ἀήρ καί ὁ ἐκεῖνος τόπος μεταλαμβάνω δίειμι , ἢ οὗτος διάδοσις ποιότης σφαλερός ἀνακρίνω , πᾶς γένεσις ἐκ ὁ παραχρῆμα φθορά προφανής διαδέχομαι ἄν . νῦν δέ ἐναντίος εὐκρασία ἐγώ ἅπας ἐμπίμπλημι βλέπω οὗτος ἀεί . οὐδείς γάρ ἕτερος ἄνεμος ἢ στερρός φορά καί χύσις ἀήρ , ὅς ἀεί πλούσιος μέν ἐγώ περιχέω , αὐτός δέ ἀπολαύω καθόσον ἐφικτός ἕκαστος , κἀν πάνυ ὅς πλεῖστος ἕπω . ἐκεῖνος γε μήv καί μαντεῖος ἴσως δήω , καί οὐ ἔχω ὅστις φημί . πόλις γάρ καί δένδρον καί ὄρος φημί ἐκ ἄνεμος πᾶς ὁμοῦ κινέω καταστροφή καί μετάβασις . πῶς γάρ καί πῇ περιχώρησις καί μεθίστημι τίς οὗτος , περικυκλέω , ὅς φημί , οὑτωσί ὁ ἄνεμος ἐκ διάμετρος ; εἷς μέν γάρ συνοικέω ἄνεμος καί ξὺν βία κλονέω ἀνατρέπω οἰκίον ἔστω ὅτε ἢ δένδρον ἐπί ἕτερος μέρος , καινός οὐ εἄν εἰμί , ἀλλά ὡς ὁ πολύς ὁ ὁράω ὁ συνήθεια ἐντός . πολύς δέ ἀντιπνέω ὁμοῦ ; σχολή γε εἄν καταστρέφω τίς ὁ ἅπας . ὁ γάρ ὁ εἷς ἀντώθησις ὁ θατέρου ἐξεναντιάω Ἀντίστασις θραύω καί ἀναχαιτίζω ἀκλόνητος ὁ παράπαν ἐκ ἀντιπερίστασις ἵστημι παρασκευάζω ὁ βιάζομαι . ἄλλως τε καί ὁμοῦ ὁ κατά διάμετρος ἄνεμος κινέω , οὔτε Ἀριστοτέλης φύσις ἔχω δίδωμι , οὔτε ὁ πολύς φαίνω χρόνος . ἀλλά ἐκεῖνος μικρός ἐγώ παρατρέχω . ὁ γάρ ὁ Κρόνος καί Ἄρης ὑπό εἷς ζῴδιον συνέλευσις αἴτιος ὁ ὁ ἄνεμος τίθημι μάχη καί πρό γε οὗτος ἡλιακός τις ἔκλειψις . εἰμί οὖν οὗτος φαίνω ψεῦδος περιφανής , ἡγέομαι εἰμί ὁ ἐφεξῆς , ψευδής πάντως μετά ὁ μείζων προσθήκη φαίνω εἄν καί ὁ οὗτος ἕπομαι · ὥσπερ εἄν εἰμί τις ὁ ῥίζα ὁ δένδρον τέμνω συναφαιρέω εὐθύς καί ὁ ὁ ἀκρόδρυα Ψυχή . οὖον γάρ μόνος ἐν ὁ πάρειμι καιρός οὐ εἰμί ὑπό ζῴδιον εἷς Κρόνος καί Ἄρης , ἀλλά οὐδέ δύο συνεχῶς ἐξελίσσω ἐνιαυτός οὐ ἄν πω συνέρχομαι ἄν . Ἄρης γάρ ἐκ πολύς περί ὁ ὁ λέων πεντεκαιδέκατος μοῖρα ὁ Κρόνος καταλείπω ἤδη καί εἰς ὁ ὁ σκορπίος χηλή διαβαίνω . ἡλιακός γε μήv ἔκλειψις οὔτε ὁ πάρειμι ἅπας θέρος , οὔτε ὁ ἐφεξῆς μετά οὗτος φθινόπωρον ὁράω , κἀν πᾶς ἄνθρωπος , κἀν πᾶς φάσκω ὄρνις . εἰμί δέ σύ οὗτος διδάσκαλος ὁράω χρόνος καί ὁ αἴσθησις πρός ἀκριβής ὁ ἀλήθεια . οὐδείς γάρ οὕτως εἰς ἐπιστήμη ἀπόδειξις ῥαντίζω ἕτερος , ὡς ἐμπειρία καί αἴσθησις . “ αἴσθησις μέν γάρ , ” φημί , “ ἐμπειρία ποιέω , ὁ δέ ἐμπειρία ὁ ἀρχή δίδωμι ὁ ἐπιστήμη . ” ὥσπερ οὖν σῖτος σπείρω εἰς γῆ ἐνδέχομαι στάχυς εἰμί , σπόρος δέ οὐ εἰμί οὐδέ βλάστη ἐκδέχομαι χρή · οὗτος ἐν οὗτος . εἰμί εἰμί ἔκλειψις ἥλιος καί συνδρομή Κρόνος καί Ἄρης , φημί εἄν ἴσως καί ἄνεμος εἰμί κυκεών καί πόλις καταστροφή καί αναμόχλευση ὄρος · εἰμί δέ ἐκεῖνος οὐ εἰμί , ἐκ ἀνάγκη ἕπω καί κατά χώρα ἵστημι πᾶς ὄρος καί πόλις ἅπας . οἶδα γάρ , ὡς οὗτος ἀναιρέω , ὅσος γε ἕνεκα ὁ γίγνομαι καί αἴτιος νομίζω ὁ ἑξῆς , συναναιρέω πάντως ὁμοῦ ὁ τε αἰτιατός καί ὅς ἕνεκα ἐκεῖνος γίγνομαι μέλλω . ἐκκυλίνδω δέ οὗτος ὁ λόγος εἰς ὅδε ὁ ἀτοπία παρά ὁ νομίζω ἔρχομαι αἴτιος ὡς μή αἴτιος καί αὖος ὁ μή αἴτιος ὡς αἴτιος . ὁ γάρ ὁ ἀστήρ ἄλλοτε ἄλλως ἔχω σχῆμα καί ἄλλοτε ἄλλως ἔχω ὁ ἔκβασις προφαίνω · ὁ μέν γάρ ἐκ ὁ σύνεγγυς , ὁ δέ μετά ἱκανός ὁ χρόνος . ὁ δέ οὔτε οὗτος ἱκανός συνίημι γίγνομαι καί ἄλλος ἀντί ἄλλος αἰτιάομαι , ὁδός ὁ προσήκω πόρρω βαδίζω · ὥσπερ εἄν εἰμί τις , ὅτι Θεμιστοκλῆς ἐκ Μέγαρα Ἀθήναζε κατέρχομαι ὑετός καταρρήγνυμι , αἴτιος εὐθύς ὁ σύμπτωμα ἡγέομαι Θεμιστοκλῆς · ἢ πάλιν Κροῖσος , ὅτι αὐτός διαπεραιόω ὁ Ἅλυς ἥλιος ὑπερβάλλω ὁ ὁρίζων . καί γάρ Θεμιστοκλῆς ἄπειμι φύσις ὑετός καταρρήγνυμι · καί ἀπαλλάσσω ὁ Λυδός διηνεκής ὁ ὁρίζων μετά πᾶς ἥλιος ὑπερβάλλω ὁ νύξ . εἰμί ἕτερος μυρίος πρός ἔλεγχος , ἀλλά μῆκος ἕνεκα καί κόρος σιωπάω . ὁ μέν γάρ καλῶς ἐν καλός ὑπόθεσις λέγω εὐδοκιμέω , κἀν εἰς μῆκος ὁ λόγος ὁδεύω , ἀλλά οὖν ἔπαινος οὐ ἐκπίπτω · ὁ δέ ἐν ἄτοπος καί κίβδηλος , οὗτος δέ καί ὁ ἔπαινος πάμπαν ἐκχωρέω καί μυκτήρ κατατρέχω οὖον σφόδρα ἀπαλλάσσω . λέγω γάρ καί Φίλιππος ἀποσκώπτω πρός ὁ παῖς Ἀλέξανδρος , ὅτι δεξιός τε καί ἐμμελής κιθαρίζω , αἰσχρός εἰμί φημί ἐν ὁ φαῦλος ἐπιδείκνυμι φιλότιμος ὁ εὐγενής . »