nicephorus-gregoras.historia-romana 8.14.5
( Ε . ) Οὐκοῦν ἀλλ' ἐν τούτοις ὄντων ἡμῶν ἐξαίφνης ἀνίστανταί τινες ἄνδρες τῶν ἐκεῖσε πετρῶν καὶ φαράγγων μελαίνας ἐσθῆτάς τινας περικείμενοι , αἵ εἰσιν ἐξ ἐρίων καὶ κωδίων , ἅττα ποτὲ ζώων ἀπεδύσαντο οἷς δήπου γ' ἐχρῆν · ἄντικρυς δαιμόνια φάσματα · πλὴν οὐ κατάφρακτοί τινες ὁπλῖται , ὅτι μὴ καθάπαξ ψιλοί · καὶ ἀγχέμαχά τινα ὄργανα ταῖν χεροῖν οἱ πλείους ἔχοντες , ὅσα ἐν λόγχαις εἰσὶ καὶ πελέκεσιν . ἦσαν δ' οἳ καὶ ὅσα ἐν τηλεβόλοις . καὶ τὸ μὲν πρῶτον ἐκπλήξει καὶ δέει καθυπέβαλον τὰ ἡμέτερα . πῶς γὰρ οὔ ; ἐν τόποις ἀλλοτρίοις ὄντων καὶ ἀωρίᾳ τοιᾷδε καὶ γλώσσῃ πρὸς τούτοις οὐχ ἡμετέρᾳ χρώμενοι ; Μυσῶν γὰρ ἄποικοι τῶν ἐκεῖσε προσοικούντων εἰσὶν ἀρχῆθεν οἱ πλείους καὶ τοῖς ἡμῖν ὁμοφύλοις ἀναμὶξ τὴν δίαιταν ἔχοντες . ἔπειτα ἀνεφέρομεν καὶ ἑαυτῶν ἐγιγνόμεθα αὖθις . ἠσπάζοντο γὰρ ἡμᾶς ἐκεῖνοι τῇ σφῶν διαλέκτῳ προσηνές τι καὶ ἱλαρόν · καὶ οὐδὲν οὐδαμῆ λῃστρικὸν ἐπεδείκνυντο · εἴτε πρὸς πολλοὺς ἡμᾶς ὀλίγοι καὶ βραχεῖς τινες ὄντες αὐτοὶ οὐκ ἀξιομάχους σφᾶς αὐτοὺς κρίναντες ἐς μοῖραν ἀντίπαλον καταστῆσαι · εἴτε καὶ θεοῦ κωλύσαντος · ὃ καὶ μᾶλλον τίθεμαι καὶ πολλοῦ δέω θάτερον . οἱ μὲν γὰρ ὄντες ἐγχώριοι καὶ τοῖς ἐκεῖσε προλοχίζειν ἐνέδρας ἐθάδες πρὸς ξένους ἡμᾶς ἐν οὕτω ζοφώδει τῇ ὥρᾳ καὶ ἅμα τὸ τῆς ὕλης συνηρεφὲς σύμμαχον ἄμαχον ἔχοντες τοιαύτην εἴπερ ἐβούλοντο τὴν μάχην ἐτέλουν ἂν , οἵαν καὶ βλέποντες ἂν πρὸς τυφλούς . ὅμως μέντοι τὴν ὁμοίαν ἐξ ἡμῶν καὶ αὐτοὶ πρόσρησιν ἀντειληφότες ( ἦσαν γὰρ οἳ καὶ τῶν ἡμετέρων τῆς ἐκείνων γλώττης οὐ πάνυ τοι ἀδαεῖς ἦσαν ) τὴν αἰτίαν ἐν βραχεῖ διῄεσαν τῆς σφῶν αὐτόθι διαίτης · ὡς φύλακες εἶεν τῶν ὁδῶν καὶ ὡς ἀποσοβοῖεν πάντα τινὰ τὸν βουλόμενον τὰς ἔγγιστα χώρας ἐπιόντα λάθρα ληΐζεσθαι . ἤδη δὲ καὶ τὸ τρίτον τῆς νυκτὸς παρεῤῥύη , ὡς ἔκ τινων οἳ ὑπὲρ κεφαλῆς ἦσαν ἀστέρες ἐτεκμαιρόμεθα . ἄρτι δὲ καὶ κυνῶν ὑλακαὶ προσέβαλον πόῤῥωθεν ἡμῖν , μονονουχὶ προσκαλούμεναι καὶ τὴν φέρουσαν κώμην δεικνύουσαι ὡς πολυάνθρωπον καὶ πόνῳ πολλῷ βαπτισθέντας ἀποχρῶσαν ξενίσαι ἀνθρώπους , εἰ καὶ ἥκιστα πάνυ τελέως , ἀλλ' οὖν οὐδὲ πάνυ τοι ἧττον ἢ τελέως . ἔνθα δὴ καὶ σπουδῇ προσελάσαντες καταγωγίοις ἄλλος ἄλλοσε διασπαρέντες ἐχρώμεθα , ὥσπερ ἐκ σάλου καὶ ναυαγίου ὅτῳ δήποτε περιτυχόντες λιμένι . εἰ δὲ καὶ ἡδὺν τῷ πεινῶντι πάντα τινὰ ἄρτον εἶναί φασιν , ἀλλὰ καὶ ἡμῖν τὸ ταῖς σποδιαῖς ἐγκαλινδεῖσθαι τέως ἡδύ τι καὶ φιλάνθρωπον ἐνομίζετο .
Lemmas: ( Ε . ) οὐκοῦν ἀλλά ἐν οὗτος εἰμί ἐγώ ἐξαπίνης ἀνίστημι τις ἀνήρ ὁ ἐκεῖσε πέτρα καί φάραγξ μέλας ἐσθής τις περίκειμαι , ὁ εἰμί ἐκ ἔριον καί κῴδιον , ὅστις ποτέ ζῷον ἀποδύω ὅς δήπου γε χρή · ἄντικρυς δαιμόνιος φάσμα · πλήν οὖον κατάφρακτος τις ὁπλίτης , ὅτι μή καθάπαξ ψιλός · καί αγχέμαχος τις ὄργανον ὁ χείρ ὁ πλείων ἔχω , ὅσος ἐν λόγχη εἰμί καί πέλεκυς . εἰμί δέ ἕ καί ὅσος ἐν τηλεβόλος . καί ὁ μέν πρῶτος ἔκπληξις καί δήω καθυποβάλλω ὁ ἡμέτερος . πῶς γάρ οὖον ; ἐν τόπος ἀλλότριος εἰμί καί ἀωρία τοιόσδε καί γλῶσσα πρός οὗτος οὐ ἡμέτερος χράω ; Μυσός γάρ ἄποικος ὁ ἐκεῖσε προσοικέω εἰμί ἀρχῆθεν ὁ πλείων καί ὁ ἐγώ ὁμόφυλος ἀναμίξ ὁ δίαιτα ἔχω . ἔπειτα ἀναφέρω καί ἑαυτοῦ γίγνομαι αὖθις . ἀσπάζομαι γάρ ἐγώ ἐκεῖνος ὁ σφεῖς διάλεκτος προσηνής τίς καί ἱλαρός · καί οὐδείς οὐδαμῆ λῃστρικός ἐπιδείκνυμι · εἴτε πρός πολύς ἐγώ ὀλίγος καί βραχύς τις εἰμί αὐτός οὐ ἀξιόμαχος σφεῖς αὐτός κρίνω εἰς μοῖρα ἀντίπαλος καθίστημι · εἴτε καί θεός κωλύω · ὅς καί μᾶλλον τίθημι καί πολύς δήω ἕτερος . ὁ μέν γάρ εἰμί ἐγχώριος καί ὁ ἐκεῖσε προλοχίζω ἐνέδρα ἐθάς πρός ξένος ἐγώ ἐν οὗτος ζοφώδης ὁ ὥρα καί ἅμα ὁ ὁ ὕλη συνηρεφής σύμμαχος ἄμαχος ἔχω τοιοῦτος εἴπερ βούλομαι ὁ μάχη τελέω εἄν , οἷος καί βλέπω εἄν πρός τυφλός . ὅμως μέντοι ὁ ὅμοιος ἐκ ἐγώ καί αὐτός πρόσρησις ἀντιλαμβάνω ( εἰμί γάρ ἕ καί ὁ ἡμέτερος ὁ ἐκεῖνος γλῶσσα οὖον πάνυ ὅς αδαής εἰμί ) ὁ αἴτιος ἐν βραχύς δίειμι ὁ σφεῖς αὐτόθι δίαιτα · ὡς φύλαξ ἄγω ὁ ὁδός καί ὡς ἀποσοβέω πᾶς τις ὁ βούλομαι ὁ ἔγγιστος χώρα ἔπειμι λάθρῃ ληΐζομαι . ἤδη δέ καί ὁ τρίτος ὁ νύξ παραρρέω , ὡς ἐκ τίνω ἕ ὑπέρ κεφαλή εἰμί ἀστήρ τεκμαίρομαι . ἄρτι δέ καί κύω ὑλακή προσβάλλω πόρρωθεν ἐγώ , μονονού προσκαλέω καί ὁ φέρω κώμη δείκνυμι ὡς πολυάνθρωπος καί πόνος πολύς βαπτίζω ἀποχράω ξενίζω ἄνθρωπος , εἰμί καί ἥκιστος πάνυ τέλειος , ἀλλά οὖν οὐδέ πάνυ ὅς κακός ἢ τέλειος . ἔνθα δή καί σπουδή προσελαύνω καταγώγιον ἄλλος ἄλλοσε διασπείρω χράω , ὥσπερ ἐκ σάλος καί ναυάγιον ὅστις δήποτε περιτυγχάνω λιμήν . εἰμί δέ καί ἡδύς ὁ πεινάω πᾶς τις ἄρτος εἰμί φημί , ἀλλά καί ἐγώ ὁ ὁ σποδιά ἐγκαλινδέομαι τέως ἡδύς τίς καί φιλάνθρωπον νομίζω .