nicephorus-gregoras.historia-romana 8.2.2
( Β . ) « Πᾶσι μὲν οὖν ἀνθρώποις » , φησὶ , « θανάτου μεμνῆσθαι χρεὼν καὶ νήφουσιν ὀφθαλμοῖς τὴν τῶν παρόντων καταγινώσκειν σκιὰν , πῶς μὲν τὸν χθὲς καὶ πρότερον ὄντα κόλποι γῆς ἐξαίφνης διέλαχον , πρὶν τὰ οἴκοι διαθέσθαι κατὰ γνώμην καὶ πρὶν καλῶς διαβλέψαι τὸν λόχον τῆς συμφορᾶς · καὶ πῶς αὖθις ὁ σήμερον οἴκοθεν οἱονεὶ τῷ ἡλίῳ τῷδε συνανατέλλων καὶ ἐμπομπεύων τῇ πανηγύρει τοῦ βίου μεστὸς ἀπεράντων ἐλπίδων , ἔπειτ' ἐν μεσημβρίᾳ φωτὸς σκότους καὶ λήθης ὑπῆλθε μυχοὺς ἐν ἀκμῇ τῇ ἡλικίας , πολλάκις καὶ ἑορτῇ τοῦ προσώπου , καὶ ἵν' εἴπω τοῦ πάθους ἀνελπιστίᾳ πολυτελεῖ . πολλῷ δ' οὖν ἀναγκαῖον θανάτου μᾶλλον μεμνῆσθαι , οἷς καὶ νόσος οἷά τις δι' ἀνωμαλίαν τε καὶ ἀταξίαν τῆς ὕλης συμπέπτωκεν , αἷς πολλαῖς τε καὶ ποικίλαις ἄλλοτε ἄλλαις τὸ ἀνθρώπινον κέχρηται σῶμα συγχεούσαις τε καὶ διασπώσαις τὴν τῶν συνδέσμων στοιχείων ἀλληλουχίαν . οὗτοι γὰρ ἤδη μονονοῦ θατέρᾳ χειρὶ τὴν τοῦ θανάτου κόπτουσι θύραν καὶ τὸ πλέον τῆς τοῦ ζῇν ἐλπίδος κατόπιν διαλιπόντες θατέρῳ βλέμματι πρὸς τοὺς τῶν μνημάτων ἤδη κρημνοὺς διακύπτουσι · τούτοις παντὶ τρόπῳ λυσιτελήσει τῆς οἰκείας φροντίσαι ψυχῆς καὶ ἀθάνατά γε τῇ ἀθανάτῳ πάσῃ σπουδῇ πορίσασθαι , μήποτε διπλοῦν τὸν θάνατόν σφισιν αὐτοῖς προξενήσωσι τόν τε τοῦ σώματος τόν τε τῆς ψυχῆς . ἐμοὶ δὲ καὶ μάλιστα πάντων δεινῇ τινι καὶ βαρείᾳ τῇ νόσῳ τοὐμὸν τουτὶ σῶμα μικροῦ τελέως ἐκδεδαπάνηται . πάνυ γὰρ ἐκ μακροῦ πάνδημός τις ἐπιστρατεύσασά μοι παλινοστήσειν οὐκέτ' αὖθις βεβούληται , ἀλλ' ἐμπεφώλευκεν ἐσάπαν , ὥσπερ τινὰ ἑαυτῆς οἰκίαν κατειληφυῖα , καὶ διετέλεσεν ἐσαεὶ τὴν μὲν ἐμὴν τοῦ σώματος οὐσίαν οἱονεί τις ἐκμυζῶσα βδέλλα , τὴν δ' αὖ περιουσίαν ὑφαιροῦσά μου κατὰ μικρὸν διδύμῃ τὸ λεγόμενον χειρὶ καὶ τοῖς τῶν ἰατρῶν κόλποις ἐπισωρεύουσα , καθάπερ τισὶ ταμιείοις οὖσιν ἑαυτῆς . ἐπεὶ δ' οὖν ἡ πρὸς αὐτὴν ἡμετέρα σπουδὴ μάταιος ἦν καὶ ἀνόνητος ὄχλος , καὶ εἰς πῦρ ( τὸ τοῦ λόγου ) ξαίνοντες ἐδοκοῦμεν , τί ἄν τις ἐκτραγῳδοίη , ὁπόσα μοι κατὰ τὸν βίον ἠναντιώθη ἔν τε τοῖς βασιλείοις ἔν τε τοῖς κατ' οἶκον πράγμασι ; συμβέβηκε γάρ μοι κἀν τοῖς βασιλείοις τετάχθαι ἄρτι τῶν λόγων ὑπανακύψαντι καὶ τὸν ἔφηβον παραλλάττοντι , καὶ τιμῶν παρὰ τοῖς θειοτάτοις βασιλεῦσιν ἠξιῶσθαι οὔτοι γε ἐλαχίστων . καὶ ἵνα τἀν μέσῳ παρέλθωμεν , ἐπειδὴ καὶ ὁ πατριαρχικὸς ἡμᾶς ὕστερον κέκληκε θρόνος καὶ δὴ καὶ προσηγάγετο ἄκοντάς τε καὶ οὐκ ἄκοντας · ἄκοντας μὲν διὰ τὸ μὴ σφόδρα ἀνεκτὸν τῆς ἀσθενείας βάρος · θάτερον δὲ διὰ τὸ τῆς ὑγιείας προσδοκήσιμον ( ἡ γὰρ ταύτης ἐπισαίνουσα καθ' ἑκάστην ἐλπὶς πάντα μοι ὑπεμίμνησκεν ἐν ἀκαρεῖ παλαιά τε καὶ νέα τοῦ θείου τεράστια πατέρος , ὧν ἴσως ἕν τι καὶ τοὐμὸν ἔλεγεν ἔσεσθαι , εἰ φιλανθρώπως ἴδοι κύριος ἐπὶ τῇ χειροθεσίᾳ καὶ τῷ τῆς ὑψηλῆς ταύτης ἀρχιερωσύνης χρίσματι ) · ἐπεὶ δ' οὖν ὅμως οὑτωσὶ κἀπὶ τὸν πατριαρχικὸν θρόνον ἀπὸ τῶν συγκλητικῶν ἀρχῶν μετηνέχθημεν κἀν τοῖς αὐτοῖς αὖθις ἦμεν δεινοῖς τοῦ νοσήματος καὶ λύσις οὐδαμόθεν οὐδ' ἡτισοῦν ἑωρᾶτο , ἔγνωμεν κρίσιν εἶναι τοῦτο θεοῦ πρὸς θάνατον συνωθοῦσαν ὁλοσχερῶς καὶ παιδείαν ἴσως μετρίαν ὧν οὐ μετρίως ἡμάρτομεν . ἔνθεν καὶ τὰ μὲν τῆς ὑγιείας ἤδη φροῦδα καὶ ἀπ' ἐλπίδος ἐγίγνετο · τὰ δὲ τῆς τελευτῆς καὶ σφόδρα γέ τοι , ὡς ἔφημεν , οὐκ ἀνέλπιστα . καὶ τί γὰρ ἄλλο γ' ἐχρῆν , ὁπότε τὴν μὲν τῆς σαρκὸς ἰκμάδα μικροῦ πᾶσαν ἐκρεύσασαν ἔβλεπον ἤδη , ἰατρῶν δὲ παῖδας οὐ κατὰ τοὔνομα ὄντας , ἀλλ' οὐδὲν τό γ' ἐπ' ἐμοὶ σχεδὸν τῶν πολλῶν διαφέροντας ; ὅθεν τὸν πολὺν τῶν πραγμάτων ἀποσεισάμενος ὄχλον καὶ τὴν τῶν πονηρῶν γλωσσῶν σύγχυσιν ἐνταυθοῖ τὸ λεῖπον ἔκρινα δεῖν ἀνύσειν τοῦ βίου . »
Lemmas: ( Β . ) « Πᾶς μέν οὖν ἄνθρωπος » , φημί , « θάνατος μιμνήσκω χρεὼν καί νήφω ὀφθαλμός ὁ ὁ πάρειμι καταγιγνώσκω σκιά , πῶς μέν ὁ χθές καί πρότερος εἰμί κόλπος γῆ ἐξαπίνης διαλαγχάνω , πρίν ὁ οἴκοι διατίθημι κατά γνώμη καί πρίν καλῶς διαβλέπω ὁ λόχος ὁ συμφορά · καί πῶς αὖθις ὁ σήμερον οἴκοθεν οἱονεί ὁ ἥλιος ὅδε συνανατέλλω καί ἐμπομπεύω ὁ πανήγυρις ὁ βίος μεστός ἀπέραντος ἐλπίς , ἔπειτα ἐν μεσημβρία φάος σκότος καί λήθη ὑπέρχομαι μυχός ἐν ἀκμή ὁ ἡλικία , πολλάκις καί ἑορτή ὁ πρόσωπον , καί ἵνα εἶπον ὁ πάθος ἀνελπιστία πολυτελής . πολύς δέ οὖν ἀναγκαῖος θάνατος μᾶλλον μιμνήσκω , ὅς καί νόσος οἷος τις διά ἀνωμαλία τε καί ἀταξία ὁ ὕλη συμπίπτω , ὅς πολύς τε καί ποικίλος ἄλλοτε ἄλλος ὁ ἀνθρώπινος χράομαι σῶμα συγχέω τε καί διασπάω ὁ ὁ σύνδεσμος στοιχεῖον ἀλληλουχία . οὗτος γάρ ἤδη μονοῦς ἕτερος χείρ ὁ ὁ θάνατος κόπτω θύρα καί ὁ πλέω ὁ ὁ ζάω ἐλπίς κατόπιν διαλείπω ἕτερος βλέμμα πρός ὁ ὁ μνῆμα ἤδη κρημνός διακύπτω · οὗτος πᾶς τρόπος λυσιτελέω ὁ οἰκεῖος φροντίζω Ψυχή καί ἀθάνατος γε ὁ ἀθάνατος πᾶς σπουδή πορίζω , μήποτε διπλόος ὁ θάνατος σφεῖς αὐτός προξενέω ὁ τε ὁ σῶμα ὁ τε ὁ Ψυχή . ἐγώ δέ καί μάλιστα πᾶς δεινός τις καί βαρύς ὁ νόσος ἐμός οὗτος σῶμα μικρός τέλειος ἐκδαπανάω . πάνυ γάρ ἐκ μακρός πάνδημος τις ἐπιστρατεύω ἐγώ παλινοστέω οὐκέτι αὖθις βούλομαι , ἀλλά ἐμφωλεύω ἐσάπαν , ὥσπερ τις ἑαυτοῦ οἰκίον καταλαμβάνω , καί διατελέω ἐσαεί ὁ μέν ἐμός ὁ σῶμα οὐσία οἱονεί τις ἐκμυζάω βδέλλα , ὁ δέ αὖος περιουσία ὑφαιρέω ἐγώ κατά μικρός δίδυμος ὁ λέγω χείρ καί ὁ ὁ ἰατρός κόλπος ἐπισωρεύω , καθάπερ τις ταμιεῖον εἰμί ἑαυτοῦ . ἐπεί δέ οὖν ὁ πρός αὐτός ἡμέτερος σπουδή μάταιος εἰμί καί ἀνόνητος ὄχλος , καί εἰς πῦρ ( ὁ ὁ λόγος ) ξαίνω δοκέω , τίς ἄν τις ἐκτραγῳδέω , ὁπόσος ἐγώ κατά ὁ βίος ἐναντιόομαι ἐν τε ὁ βασίλειος ἐν τε ὁ κατά οἶκος πρᾶγμα ; συμβαίνω γάρ ἐγώ ἐν ὁ βασίλειος τάσσω ἄρτι ὁ λόγος ὑπανακύπτω καί ὁ ἔφηβος παραλλάσσω , καί τιμή παρά ὁ θεῖος βασιλεύς ἀξιόω οὔτοι γε μικρός . καί ἵνα ἐν μέσος παρέρχομαι , ἐπεί καί ὁ πατριαρχικός ἐγώ ὕστερος καλέω θρόνος καί δή καί προσάγω ἄκων τε καί οὐ ἄκων · ἄκων μέν διά ὁ μή σφόδρα ἀνεκτός ὁ ἀσθένεια βάρος · ἕτερος δέ διά ὁ ὁ ὑγίεια προσδοκήσιμος ( ὁ γάρ οὗτος ἐπισαίνω κατά ἕκαστος Ἐλπὶς πᾶς ἐγώ ὑπομιμνῄσκω ἐν ἀκαρής παλαιός τε καί νέος ὁ θεῖον τεράστιος πατήρ , ὅς ἴσως εἷς τίς καί ἐμός λέγω εἰμί , εἰμί φιλάνθρωπος ὁράω κύριος ἐπί ὁ χειροθεσία καί ὁ ὁ ὑψηλός οὗτος ἀρχιερωσύνη χρῖσμα ) · ἐπεί δέ οὖν ὅμως οὑτωσί ἐπί ὁ πατριαρχικός θρόνος ἀπό ὁ συγκλητικός ἀρχή μεταφέρω ἐν ὁ αὐτός αὖθις εἰμί δεινός ὁ νόσημα καί λύσις οὐδαμόθεν οὐδέ ὅστις ὁράω , γιγνώσκω κρίσις εἰμί οὗτος θεός πρός θάνατος συνωθώ ὁλοσχερῶς καί παιδεία ἴσως μέτριος ὅς οὖον μέτριος ἁμαρτάνω . ἔνθεν καί ὁ μέν ὁ ὑγίεια ἤδη φροῦδος καί ἀπό ἐλπίς γίγνομαι · ὁ δέ ὁ τελευτή καί σφόδρα γε ὅς , ὡς φημί , οὐ ἀνέλπιστα . καί τίς γάρ ἄλλος γε χρή , ὁπότε ὁ μέν ὁ σάρξ ἰκμάς μικρός πᾶς ἐκρέω βλέπω ἤδη , ἰατρός δέ παῖς οὖον κατά ὄνομα εἰμί , ἀλλά οὐδείς ὁ γε ἐπί ἐγώ σχεδόν ὁ πολύς διαφέρω ; ὅθεν ὁ πολύς ὁ πρᾶγμα ἀποσείω ὄχλος καί ὁ ὁ πονηρός γλῶσσα σύγχυσις ἐνταυθοῖ ὁ λείπω κρίνω δήω ἀνύω ὁ βίος . »