nicephorus-gregoras.historia-romana 7.5.3
( Γ . ) Ἡ μέντοι σύζυγος Εἰρήνη παραδόξως οὕτω τὴν ταχίστην ἔρημος τῶν ἐλπίδων καταστᾶσα πολέμιον ἔθρεψεν ἐν τοῖς στήθεσι λογισμὸν κατ' αὐτοῦ . καὶ ἀμύνεσθαι θέλουσα μὲν , οὐκ ἔχουσα δ' ὅπως ἄλλως , ᾤχετο ἀπιοῦσα πρὸς Θεσσαλονίκην οὐ μάλα τοῦ βασιλέως ἐθέλοντος . ἐδεδίει γὰρ αὐτὸς , μὴ κατάφωρα τοῖς πλείστοις τὰ κατ' οἶκον γένωνται πταίσματα . ἡ δὲ διὰ τοῦτο μᾶλλον αἰσχύνειν ἐθέλουσα τὸν βασιλέα καὶ σύζυγον ἀπῄει θριαμβεύουσα κοινὰ καὶ λαθραῖα τοῦ συζύγου ἐγκλήματα , τοῦτο μόνον φυλαξαμένη , τὸ πρὸς δήμους καὶ πλήθη προφέρειν αὐτά . πρὸς δέ γε τὸ πρὸς οὖς ἑκάστῃ τε καὶ ἑκάστῳ οἷς ἐθάῤῥει τὰ μάλιστα περιᾴδειν , πρὸς τοῦτο δὲ καὶ μάλα ἀφειδῶς εἶχεν ἡ πολλὴν σχηματιζομένη σεμνότητα . ὑβριοπαθοῦσα γὰρ καὶ μαινομένη καὶ κατεπαιρομένη τῆς ἐκείνου πραότητος καὶ μήτε θεὸν φοβουμένη , μήτ' ἀνθρώπους αἰδουμένη , πολλὰ τῆς φύσεως ἐξεφαύλισεν ἀπόῤῥητα τοῦ συζύγου τε καὶ ἑαυτῆς ἡ πάντολμός τε καὶ ἀναιδὴς , ἃ κἂν ἠρυθρίασε λέγουσα καὶ ἡ τῶν ἑταιρίδων ἀσελγεστάτη . καὶ νῦν μὲν ἄλλον κατ' ἄλλο μέρος τῶν μοναζόντων ἀπολαμβάνουσα κατηγόρει τοῦ ἀνδρὸς , ὁπόσα ἐβούλετο · νῦν δὲ πρὸς τὰς εἰσιούσας τῶν εὐγενῶν ταῦτά τε καὶ πλείω τούτων ἐξήγγελλε · νῦν δὲ πρὸς τὸν Κράλην Σερβίας τὸν ἐπὶ θυγατρὶ γαμβρὸν ἔγραφεν , ὅσα οὐδὲ λέγειν χρεὼν , πανταχόθεν ἑαυτῇ μὲν περιποιουμένη τιμὴν καὶ σωφροσύνην , τῷ δὲ συζύγῳ πᾶσαν ὕβριν μηχανωμένη . οὐδὲν γὰρ οὕτως εὐρίπιστον ὡς γνώμη γυναικὸς , οὐδέ γε προχειρότερον εἰς τὸ πιθανὰς συνθεῖναι διαβολὰς καὶ συκοφαντίας καὶ τὰ οἰκεῖα κακὰ περιτρέψαι τοῖς ἀνεγκλήτοις . ἂν μισῆται , μισεῖν ὑποκρίνεται · ἂν ἐρᾷ , ἐρᾶσθαί φησιν · ἂν κλέπτῃ , κλέπτεσθαι λέγει . καὶ ζητεῖσθαι μὲν φάσκει , βδελύττεσθαι δὲ διὰ σωφροσύνην · καὶ ἐπὶ τούτοις ἐγκαλλωπίζεσθαί τε καὶ θρύπτεσθαι οὐκ αἰδεῖται , οὐδὲ δυσωπεῖται τὸν ἔλεγχον , ἀλλ' εὐδιάβολα τὰ τοιαῦτα εἰδυῖα καὶ ἥδιστα ἀκοαῖς ἀκολάστοις κώδωνος ὀξυτέραν προτείνει γλῶτταν · καὶ ἐπιορκοῦσα παῤῥησιάζεται καὶ μίγνυσι γῆν οὐρανῷ . ἂν δὲ καὶ γένει καὶ ἐξουσίᾳ προέχῃ , ἃ τοὺς ἐλέγχους τῶν ἐγκλημάτων πόῤῥωθεν ὅπως ποτὲ ἀποκρούονται , τότ' εὐμενοῦς δεῖ θεοῦ καὶ θαλάσσης μεγάλης , ἀποπλῦναι τὰς ὕβρεις τε καὶ συκοφαντίας τὸν ἄθλιον , καθ' οὗ τὴν γλῶσσαν ἡ πονηρὰ κεκίνηκεν .
Lemmas: ( Γ . ) ὁ μέντοι σύζυγος Εἰρήνη παράδοξος οὗτος ὁ ταχύς ἐρῆμος ὁ ἐλπίς καθίστημι πολέμιος τρέφω ἐν ὁ στῆθος λογισμός κατά αὐτός . καί ἀμύνω ἐθέλω μέν , οὐ ἔχω δέ ὅπως ἄλλως , οἴχομαι ἄπειμι πρός Θεσσαλονίκη οὖον μάλα ὁ βασιλεύς ἐθέλω . δείδω γάρ αὐτός , μή κατάφωρος ὁ πλεῖστος ὁ κατά οἶκος γίγνομαι πταῖσμα . ὁ δέ διά οὗτος μᾶλλον αἰσχύνω ἐθέλω ὁ βασιλεύς καί σύζυγος ἄπειμι θριαμβεύω κοινός καί λαθραῖος ὁ σύζυγος ἔγκλημα , οὗτος μόνος φυλάσσω , ὁ πρός δῆμος καί πλῆθος προφέρω αὐτός . πρός δέ γε ὁ πρός οὖς ἕκαστος τε καί ἕκαστος ὅς θαρσέω ὁ μάλιστα περιᾴδω , πρός οὗτος δέ καί μάλα ἀφειδής ἔχω ὁ πολύς σχηματίζω σεμνότης . ὑβριοπαθέω γάρ καί μαίνομαι καί κατεπαίρω ὁ ἐκεῖνος πραότης καί μήτε θεός φοβέω , μήτε ἄνθρωπος αἰδέομαι , πολύς ὁ φύσις ἐκφαυλίζω ἀπόρρητος ὁ σύζυγος τε καί ἑαυτοῦ ὁ πάντολμος τε καί ἀναιδής , ὁ κἀν ἐρυθριάω λέγω καί ὁ ὁ ἑταιρίς ἀσελγής . καί νῦν μέν ἄλλος κατά ἄλλος μέρος ὁ μονάζω ἀπολαμβάνω κατηγορέω ὁ ἀνήρ , ὁπόσος βούλομαι · νῦν δέ πρός ὁ εἰσέρχομαι ὁ εὐγενής οὗτος τε καί πλείων οὗτος ἐξαγγέλλω · νῦν δέ πρός ὁ Κράλης Σερβία ὁ ἐπί θυγάτηρ γαμβρός γράφω , ὅσος οὐδέ λέγω χρεὼν , πανταχόθεν ἑαυτοῦ μέν περιποιέω τιμή καί σωφροσύνη , ὁ δέ σύζυγος πᾶς ὕβρις μηχανάομαι . οὐδείς γάρ οὕτως εὐρίπιστος ὡς γνώμη γυνή , οὐδέ γε πρόχειρος εἰς ὁ πιθανός συντίθημι διαβολή καί συκοφαντία καί ὁ οἰκεῖος κακός περιτρέπω ὁ ἀνέγκλητος . εἄν μισέω , μισέω ὑποκρίνομαι · εἄν ἐράω , ἐράομαι φημί · εἄν κλέπτης , κλέπτω λέγω . καί ζητέω μέν φάσκω , βδελύσσομαι δέ διά σωφροσύνη · καί ἐπί οὗτος ἐγκαλλωπίζω τε καί θρύπτω οὐ αἰδέομαι , οὐδέ δυσωπέω ὁ ἔλεγχος , ἀλλά εὐδιάβολος ὁ τοιοῦτος οἶδα καί ἡδύς ἀκοή ἀκόλαστος κώδων ὀξύς2 προτείνω γλῶσσα · καί ἐπιορκέω παρρησιάζομαι καί μίγνυμι γῆ οὐρανός . εἄν δέ καί γένος καί ἐξουσία προέχω , ὁ ὁ ἔλεγχος ὁ ἔγκλημα πόρρωθεν ὅπως ποτέ ἀποκρούω , τότε εὐμενής δεῖ θεός καί θάλασσα μέγας , ἀποπλύνω ὁ ὕβρις τε καί συκοφαντία ὁ ἄθλιος , κατά ὅς ὁ γλῶσσα ὁ πονηρός κινέω .