nicephorus-gregoras.historia-romana 7.3.3
( Γ . ) Τοῦ δ' ἐπιόντος ἔαρος ἀπῄεσαν ἐξελάσοντες τοὺς πολιορκοῦντας τὴν Φιλαδέλφειαν πολεμίους . διπλοῖς γὰρ ἐπολεμοῦντο δεινοῖς οἱ τὴν Φιλαδέλφειαν κατοικοῦντες · ἔξωθεν μὲν τοῖς χρονίως ἤδη περικαθημένοις ἐχθροῖς · ἔσωθεν δὲ πολλῷ χείρονι πολεμίῳ , τῇ τῶν ἀναγκαίων ἐνδείᾳ καὶ τῷ λιμῷ . καὶ τοῦτο μὲν τοὖργον κάλλιστά τε καὶ ἀνδρικώτατα κατεπράξαντο τῆς ἄνωθεν δεξιᾶς συνεργούσης διὰ τὸ τῆς ἀρετῆς μέγεθος τοῦ τῆς πόλεως ἱερῶς προεδρεύοντος θείου ἀνδρὸς Θεολήπτου . ἰδόντες γὰρ οἱ πολέμιοι τὴν τῶν Λατίνων εὔτακτον κίνησιν καὶ τὴν τῶν ὅπλων λαμπρότητα καὶ τὸ ἄτρεπτον τῆς ὁρμῆς συσχεθέντες τοῖς φόβοις ᾤχοντο φεύγοντες · οὐ μόνον τῆς πόλεως ὡς ποῤῥωτάτω σφᾶς αὐτοὺς ἀπάγοντες , ἀλλὰ μικροῦ καὶ τῶν πάλαι Ῥωμαϊκῶν ὁρίων αὐτῶν . τοσοῦτος γὰρ καὶ τοιοῦτος ἐκεῖνος ἐτύγχανεν ὁ στρατὸς , καὶ οὕτως ἄριστα συγκεκροτημένος ἔκ τε τῶν ὅπλων ἔκ τε τῆς κατὰ πόλεμον ἐμπειρίας ἔκ τε τοῦ πλήθους ( συνεστράτευον γὰρ ἐκεῖ τοῖς Λατίνοις οὐ μόνον οἱ τῶν Ῥωμαίων ἐπίλεκτοι , ἀλλὰ καὶ τὸ ἐκ τῶν Ἀλανῶν ὁπόσον ἐτύγχανε στράτευμα ) τοσαύτην γοῦν ἐποίει διὰ ταῦτα τοῖς πολεμίοις τὴν ἔκπληξιν , ὥστε πολλοί τινες ἔφασαν τότε , ὡς , εἰ μὴ τούτους διὰ δειλίαν τινὰ πρόσω ἰέναι κεκώλυκε τὰ τοῦ βασιλέως προστάγματα , οὐδὲν ἂν ἦν τὸ κωλύον ὅλας ἐν βραχεῖ τῶν Ῥωμαίων ὁπόσαι πόλεις καὶ χῶραι ὑπῆρχον καθαρὰς πολεμίων παραδοῦναι τῷ βασιλεῖ . ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἦσαν φθεγγόμενοι πρὸς μόνα τὰ παρόντα βλέποντες ἄνθρωποι καὶ μηδὲν τῶν παρόντων ὑπέρτερον ξυνιέναι δυνάμενοι . κρίσις γὰρ ὡς ἀληθῶς ἦν ταῦτα θεοῦ πάλαι κυρωθεῖσα , πρὸς ἐσχατιὰς καταβῆναι δυστυχημάτων τὰ Ῥωμαίων πράγματα . καὶ διὰ τοῦτο λόγοις ἀποῤῥήτοις τῆς προνοίας τῶν μὲν ὠφελούντων πλεῖστα ἐδόκουν τὰ ἐμποδὼν , τῶν δὲ βλαπτόντων πολύχους ἡ συνδρομή . ἀλλὰ τοῦτο μὲν τοὖργον ἅμα ἦρι τελευτῶντι ῥᾳδίως κατεπράξαντο .
Lemmas: ( Γ . ) ὁ δέ ἔπειμι ἔαρ ἄπειμι ἐξελαύνω ὁ πολιορκέω ὁ Φιλαδέλφεια πολέμιος . διπλόος γάρ πολεμόω δεινός ὁ ὁ Φιλαδέλφεια κατοικέω · ἔξωθεν μέν ὁ χρόνιος ἤδη περικάθημαι ἐχθρός · ἔσωθεν δέ πολύς χείρων πολέμιος , ὁ ὁ ἀναγκαῖος ἔνδεια καί ὁ λιμός . καί οὗτος μέν ἔργον καλός τε καί ἀνδρικός καταπράσσω ὁ ἄνωθεν δεξιός συνεργέω διά ὁ ὁ ἀρετή μέγεθος ὁ ὁ πόλις ἱερός προεδρεύων θεῖον ἀνήρ Θεόληπτος . ὁράω γάρ ὁ πολέμιος ὁ ὁ Λατῖνος εὔτακτος κίνησις καί ὁ ὁ ὅπλον λαμπρότης καί ὁ ἄτρεπτος ὁ ὁρμή συνέχω ὁ φόβος οἴχομαι φεύγω · οὖον μόνος ὁ πόλις ὡς προσωτέρω σφεῖς αὐτός ἀπάγω , ἀλλά μικρός καί ὁ πάλαι Ῥωμαϊκός Ὁρίων αὐτός . τοσοῦτος γάρ καί τοιοῦτος ἐκεῖνος τυγχάνω ὁ στρατός , καί οὕτως ἀγαθός συγκροτέω ἐκ τε ὁ ὅπλον ἐκ τε ὁ κατά πόλεμος ἐμπειρία ἐκ τε ὁ πλῆθος ( συστρατεύω γάρ ἐκεῖ ὁ Λατῖνος οὖον μόνος ὁ ὁ Ῥωμαῖος ἐπίλεκτος , ἀλλά καί ὁ ἐκ ὁ Ἀλανοί ὁπόσος τυγχάνω στράτευμα ) τοσοῦτος γοῦν ποιέω διά οὗτος ὁ πολέμιος ὁ ἔκπληξις , ὥστε πολύς τις φημί τότε , ὡς , εἰμί μή οὗτος διά δειλία τις πρόσω εἶμι κωλύω ὁ ὁ βασιλεύς πρόσταγμα , οὐδείς εἄν εἰμί ὁ κωλύω ὅλος ἐν βραχύς ὁ Ῥωμαῖος ὁπόσος πόλις καί χώρα ὑπάρχω καθαρός πολέμιος παραδίδωμι ὁ βασιλεύς . ἀλλά οὗτος μέν εἰμί φθέγγομαι πρός μόνος ὁ πάρειμι βλέπω ἄνθρωπος καί μηδείς ὁ πάρειμι ὑπέρτερος συνίημι δύναμαι . κρίσις γάρ ὡς ἀληθής εἰμί οὗτος θεός πάλαι κυρόω , πρός ἐσχατιά καταβαίνω δυστύχημα ὁ Ῥωμαῖος πρᾶγμα . καί διά οὗτος λόγος ἀπόρρητος ὁ πρόνοια ὁ μέν ὠφελέω πλεῖστος δοκέω ὁ ἐμποδών , ὁ δέ βλάπτω πολύχους ὁ συνδρομή . ἀλλά οὗτος μέν ἔργον ἅμα ἦρι τελευτή ῥᾳδίως καταπράσσω .