nicephorus-gregoras.historia-romana 7.9.2
( Β . ) Δύο δὲ μεταξὺ παρεῤῥυηκότων ἐνιαυτῶν εἶτα τὸν πατριαρχικὸν διαδέχεται θρόνον Νίφων , ὁ τῆς Κυζίκου μητροπολίτης , τῷ βασιλικῷ θελήματι τῶν ἀρχιερέων εἰξάντων καὶ μεταστησάντων αὐτὸν ἐκ Κυζίκου πρὸς τὴν τῆς πατριαρχείας περιωπήν . ἦν δὲ ὁ ἀνὴρ πάντη μὲν ἀδαὴς τῆς ἔξω παιδείας , οὐχ ὡς τὰ πολλὰ δὲ , καὶ τῆς θειοτέρας , ὡς μηδ' οἰκείᾳ χειρὶ τὰ τῶν γραμμάτων στοιχεῖα γράφειν εἰδώς . ὅσον γὰρ ἄκρῳ δακτύλῳ ταύτης γευσάμενος ἠρκέσθη τῇ φύσει χρώμενος . σύνεσιν γὰρ πλουτῶν καὶ περίνοιαν φυσικὴν , εἰ καὶ πρὸς γραμμάτων ἀσχολίαν ταύτην ἐκίνει , τοῖς μάλιστα τῶν σοφῶν ἐξητάζετ' ἄν . ἀλλὰ φθάσας τῶν χρημάτων ὁ πόθος καὶ τῆς κοσμικῆς περιφανείας καὶ δόξης τὸ ἀπειρόκαλον ὅλην ἐς ταῦτα τὴν φυσικὴν ἐκείνην ἀπησχόλησε σύνεσιν καὶ περίνοιαν , καὶ ὅλην ὥσπερ ἄμπωτις ἐξεῤῥόφησε τὴν νύκτωρ καὶ μεθ' ἡμέραν μελέτην αὐτοῦ . καὶ ἦν ἐμπειρότατος διὰ ταῦτα πρὸς πᾶσαν βιωτικῶν πραγμάτων ἐπιστασίαν , ἔς τε φυτηκομίας δηλαδὴ καὶ ἀμπελώνων ἐργασίας εὐκαίρους καὶ οἴκων παντοίων οἰκοδομὰς καὶ , ἁπλῶς εἰπεῖν , ὅσα τοὺς σιτῶνας καὶ τῶν οἴνων τὰς ἀποθήκας καὶ τὰ βαλάντια ῥήγνυσι , μείζω τῶν ὄντων ἀπαιτοῦντα καθ' ἕκαστον τῶν ἐνιαυτῶν . ἐῶ λέγειν ἐνδυμάτων βλακείαν καὶ ἵππων ἀγερώχων καὶ ὑψαυχένων κτήσεις καὶ τραπέζης ὅσα θωπεύει τὸ σῶμα , καὶ μήτε ὕλης πάχος ἐντίθησι , μήτε τὸ εὔχρουν ἀπαγορεύει . ἐδίδου γὰρ καὶ τῇ γυναικωνίτιδι καιρὸν ἀσχολίας οὐ ῥᾴθυμόν τινα καὶ κατὰ τὸ ἐπίσης ἐνδεχόμενον , ἀλλ' ἀναγκαῖον καὶ , ὡς εἰπεῖν , ἀπαραίτητον . ὁ δὲ τοιοῦτος τρόπος παρέπεισε τοῦτον καὶ τὴν ἐπιτροπὴν καὶ διοίκησιν ὕστερον τῶν γυναικείων πραγμάτων καὶ κτημάτων ὑπελθεῖν , λέγω δὴ τῶν δύο παρθενώνων , τοῦ τε Περτζὲ καλουμένου καὶ Κραταιοῦ , ἵνα ἅμα μὲν ἐκ τῶν προσόδων ἔστιν ἃ σφετερίζηται προφάσει τῶν οἰκοδομημάτων , ἅμα δὲ καὶ συχνοτέραν ἔχῃ ποιεῖσθαι τὴν ἐκεῖσε διατριβὴν μετά τινος γαύρου καὶ χλιδῶντος ἤθους . οὗτος ὁπόσους εὐδοκιμήσει χρωμένους ἑώρα φύσεως ἢ τέχνης ἡστινοσοῦν , ὁπόσαι πρὸς ἀρέσκειαν καὶ κοινῇ τοῖς πᾶσι καὶ ἰδίᾳ τοῖς βασιλεῦσι πεφύκασι , φίλος εἶναι σφῶν ὑπεκρίνετο μὲν ἔς γε τὸ φαινόμενον · κρύφα δ' ἤχθετο πᾶσι καὶ βάσκανον ἔτρεφεν ὀφθαλμόν τε καὶ γνώμην κατ' αὐτῶν · καὶ λάθρα προσιὼν ἀεὶ τοῦ βασιλέως ὑπορύττειν οὐκ ὤκνει τὰς ἀκοὰς , ἄλλοτε ἄλλοις λοιδορούμενος παραπλήσιον ποιῶν τῷ ὄφει τῷ Λιβυκῷ . γίνεσθαι γάρ φασι παρὰ τοῖς Λίβυσιν ὄφιν ἐχίδνῃ παρόμοιον , ὃς πολὺν ἐπιχεάμενος ψάμμον , ὡς μὴ θεῷτο τοῖς παριοῦσι , μόνον ἀνεῳγμένον ἔξω που τῆς ψάμμου τὸ στόμα μετὰ τῆς γλώττης ἀφίησι τοῖς παριοῦσιν ἀπροσδόκητον ὄλεθρον .
Lemmas: ( Β . ) δύο δέ μεταξύ παραλέγω ἐνιαυτός εἶτα ὁ πατριαρχικός διαδέχομαι θρόνος Νίφων , ὁ ὁ Κύζικος μητροπολίτης , ὁ βασιλικός θέλημα ὁ ἀρχιερεύς ἔοικα καί μεθίστημι αὐτός ἐκ Κύζικος πρός ὁ ὁ πατριαρχείο περιωπή . εἰμί δέ ὁ ἀνήρ πάντῃ μέν ἀδαής ὁ ἔξω παιδεία , οὐ ὡς ὁ πολύς δέ , καί ὁ θεῖος , ὡς μηδέ οἰκεῖος χείρ ὁ ὁ γράμμα στοιχεῖον γράφω οἶδα . ὅσος γάρ ἄκρος δάκτυλος οὗτος γεύω ἀρκέω ὁ φύσις χράω . σύνεσις γάρ πλοῦτος καί περίνοια φυσικός , εἰμί καί πρός γράμμα ἀσχολία οὗτος κινέω , ὁ μάλιστα ὁ σοφός ἐξετάζω ἄν . ἀλλά φθάνω ὁ χρῆμα ὁ πόθος καί ὁ κοσμικός περιφάνεια καί δόξα ὁ ἀπειρόκαλος ὅλος εἰς οὗτος ὁ φυσικός ἐκεῖνος ἀπασχολέω σύνεσις καί περίνοια , καί ὅλος ὥσπερ ἄμπωτις ῥοφέω ὁ νύκτωρ καί μετά ἡμέρα μέλω αὐτός . καί εἰμί ἔμπειρος διά οὗτος πρός πᾶς βιωτικός πρᾶγμα ἐπιστασία , εἰς τε φυτηκομία δηλαδή καί ἀμπελών ἐργασία εὔκαιρος καί οἶκος παντοῖος οἰκοδομή καί , ἁπλόος εἶπον , ὅσος ὁ σιτώνης καί ὁ οἶνος ὁ ἀποθήκη καί ὁ βαλλάντιον ῥήγνυμι , μείζων ὁ εἰμί ἀπαιτέω κατά ἕκαστος ὁ ἐνιαυτός . ἐάω λέγω ἔνδυμα βλακεία καί ἵππος ἀγέρωχος καί ὑψαυχενέω κτήσεις καί τράπεζα ὅσος θωπεύω ὁ σῶμα , καί μήτε ὕλη πάχος ἐντίθημι , μήτε ὁ εὔχρους ἀπαγορεύω . δίδωμι γάρ καί ὁ γυναικωνῖτις καιρός ἀσχολία οὖον ῥᾴθυμος τις καί κατά ὁ ἐπίσης ἐνδέχομαι , ἀλλά ἀναγκαῖος καί , ὡς εἶπον , ἀπαραίτητος . ὁ δέ τοιοῦτος τρόπος παραπείθω οὗτος καί ὁ ἐπιτροπή καί διοίκησις ὕστερος ὁ γυναικεῖος πρᾶγμα καί κτῆμα ὑπέρχομαι , λέγω δή ὁ δύο παρθενώνας , ὁ τε Περτζὲ καλέω καί Κραταιός , ἵνα ἅμα μέν ἐκ ὁ πρόσοδος εἰμί ὁ σφετερίζω πρόφασις ὁ οἰκοδόμημα , ἅμα δέ καί συχνός ἔχω ποιέω ὁ ἐκεῖσε διατριβή μετά τις γαῦρος καί χλιδάω ἦθος . οὗτος ὁπόσος εὐδοκίμησις χράω ὁράω φύσις ἢ τέχνη ὅστις , ὁπόσος πρός ἀρέσκεια καί κοινός ὁ πᾶς καί ἴδιος ὁ βασιλεύς φύω , φίλος εἰμί σφεῖς ὑποκρίνομαι μέν εἰς γε ὁ φαίνω · κρύφα δέ ἔχθω πᾶς καί βάσκανος τρέφω ὀφθαλμός τε καί γνώμη κατά αὐτός · καί λάθρῃ προσέρχομαι ἀεί ὁ βασιλεύς ὑπορύσσω οὐ ὀκνέω ὁ ἀκοή , ἄλλοτε ἄλλος λοιδορέω παραπλήσιος ποιέω ὁ ὄφις ὁ λιβυκός . γίγνομαι γάρ φημί παρά ὁ Λίβυς ὄφις ἔχιδνα παρόμοιος , ὅς πολύς ἐπιχέω ψάμμος , ὡς μή θεάομαι ὁ πάρειμι , μόνος ἀνοίγω ἔξω ποῦ ὁ ψάμμος ὁ στόμα μετά ὁ γλῶσσα ἀφίημι ὁ πάρειμι ἀπροσδόκητος ὄλεθρος .