nicephorus-gregoras.historia-romana 24.2.6
( Στ . ) Ταῦτα τοίνυν καὶ τὰ τοιαῦτα διεξεληλυθότων ἡμῶν , ἔπειτ' ἐκείνου πυθέσθαι τῆς ἐγγὺς εἰκοσαετοῦς ἐκδημίας τὸν τρόπον ἐζήτουν ἐγώ , ὅπως τε ἔσχε καὶ ὅπως αὐτὸς ἐβίω , καὶ ὅπῃ τὴν δίαιταν ὁ μεταξὺ καὶ οἵαν αὐτῷ παρέσχετο χρόνος . οἶσθα γάρ , ἔλεγον , ὡς ἱστορίας ἐμοὶ συγγράφοντι βίβλους μακρά τις οὖσα τυγχάνει καὶ μάλα πεφροντισμένη σπουδή , πεῖραν ξυνειλοχέναι παντοίων πραγμάτων , ὅσην ὅ τε χρόνος ἡμῖν ἀκριβέστερον σκοπουμένοις ἀεὶ παρέχεται , καὶ ὅση ἐκ τῆς τῶν ἄλλοθεν ἄλλοτ' ἄλλως ἡμῖν ὁμιλίας εἵνεκα προσιόντων ἀσχολίας ἀεὶ περιγίνεται , διηγήματα προτιθείσης ὅσα τ' ἐξ ἀκοῆς καὶ ὅσα δι' ὄψεων παρειληφὼς τῷ φανταστικῷ τῆς ψυχῆς ἐνετύπωσεν ἕκαστος πίνακι . ὑπερφυῶς γὰρ καὶ Διογένης ἐκεῖνος ὁ κυνικὸς εἰρηκέναι δοκεῖ μοι , σχολαζόντων ἀσχολίαν ὧν ἄν τις ἐφίεται λίαν πραγμάτων τοὺς ἔρωτας εἶναι · μικρὰ γὰρ ἢ οὐδὲν τῶν ἔξω θορύβων ἀνθέλκειν ἐχόντων , σχολῇ γ' ἂν ἄλλως φανείη τὸ κινούμενον ἀπρακτοῦν τῆς ψυχῆς . ἐμοὶ δ' ἣν τῶν ἔξω θεάτρων σχολὴν ὁ τῶν ἐμῶν Προμηθεὺς παρέσχετο λόγων , διπλοῦ καὶ τριπλοῦ τινὸς ἔρωτος ἀσχολίαν ὅπως ποτ' ἐξεγένετο δρᾶν , νῦν μὲν τοῖς ἀεὶ προσιοῦσιν ἄλλοτ' ἄλλοις , ὁπόσα τῷ καιρῷ καὶ τῇ χρείᾳ προσήκειν δοκεῖ , διὰ γλώττης οὐ μάλα ὀκνεῖν ὁμιλοῦντι , νῦν δὲ διὰ γραμμάτων , οἷς ἡμᾶς καὶ πόρρωθεν φιλεῖν προθυμίας ἐμπύρευμα ἔνεστι , δεξιοῦσθαι τὸν ὅμοιον τρόπον , καὶ τρίτον , ὁπόσα τῷ τῆς ἱστορίας ξυντείνει συλλέγειν σκοπῷ · ἥδεται γάρ πως ἡ ψυχὴ καὶ χειραγωγὸν ἐπὶ τὰ κάλλιστα τῶν τῆς ἱστορίας πραγμάτων ἔξωθεν ἔμπρακτον λόγον δανειζομένη , πλὴν εἰ μὴ δύσμαχος κόρου τινὸς αὐτὸν ἐνοχλεῖ τυραννίς , ἣ τἀναντιώτατα μέν πως ἔχει τῇ τῶν Σειρήνων ἐκείνων ᾠδῇ , πρὸς δὲ τὴν ὁμοίαν ἐκείνῃ φέρει ζημίαν λανθάνουσα , ἐπειδήπερ ἐκείνη μὲν τῇ τῆς ἐμμελοῦς ἁρμονίας ἁβρότητι κατακηλοῦσά τε καὶ γοητεύουσα τὰς ἀκοάς , δέσμιον , ὃς τίς ποτ' ἄρ' ἦν ὁ τῆς ᾠδῆς ἐκείνης κατατρυφῶν , πρὸς τὰς τοῦ θανάτου συνώθει πύλας , μηδὲν μᾶλλον ἐκ τοῦ μέλους τῇ ψυχῇ προκατατιθεμένη λυσιτελὲς ἢ βραχύ τι κέρδος ἀκοῆς ἀκολάστου , ζημίας μεγίστης πρόξενον . ὁ δὲ παιδείας ἡλικιώτης λόγος ὠφελεῖ μὲν νεαρὸν καὶ χλοάζον εἰπεῖν τὸ ἐπαγωγὸν κεκτημένος , ἕως ἂν καὶ τὴν συμμετρίαν πάρεδρον ἔχῃ καὶ πρὸς βραχύτητα τὸ τοῦ δρόμου συστέλλῃ στάδιον · ἐπὰν δὲ τῇʹ τοῦ κόρου πλεονεξίᾳ τὰς θύρας ἀναπετάσῃ , πολέμιος εὐθὺς καὶ αὐτὸς ἑαυτῷ φωρᾶται γιγνόμενος , καὶ ἅμα ἀηδίας μακρᾶς τὸ τῆς ψυχῆς ἡδόμενον ἐμπιπλῶν , καὶ ὅλην ἐκείνην ἀναμοχλεύων καὶ ἀνατρέπων τὴν χάριν . ἡδέως γοῦν ἔγωγ' ἀκούσαιμ' ἄν , νῦν μᾶλλον , εἴπερ ποτέ , σχολὴν ἄγων ἀπράγμονα κομιδῇ καὶ ἀθόρυβον , ἅττα ποτ' ἂν αὐτὸς ἐμοὶ προτιθέναι βούλοιο ὧν ἡ μακρά σοι περίοδος ἐχαρίσατο γῆς ὁμοῦ καὶ θαλάσσης · οὐδὲν γὰρ οὕτως εὐφραίνειν οἶδεν οὐδένα τῶν πάντων , καθάπερ ἐκεῖνα πρὸς τὸ φιλητικὸν τῆς ψυχῆς οἴκοθέν τε κἀκ φύσεως τὴν ῥοπὴν ἐκτήσατο · δημόσιον γάρ τινα βάσανον τἀν κόσμῳ τοῖς πᾶσι προκεῖσθαι γίνεται πράγματα , καθάπερ εἴδους ἄνευ ὕλην τὸ αὐτόνομον τῆς τῶν ἀνθρώπων διαθέσεως προκαλουμένων , οἷόν τινα δημιουργὸν καὶ τεχνίτην πρὸς τὴν αὐτῆς εἰδοποίησιν καὶ μορφήν , ἵνα δὴ τοῦ βελτίονος ἢ τοῦ χείρονος σχῇ τὴν ἐπωνυμίαν , καὶ πάσης βροντῆς μεγαλοφωνότεροι τῆς τῶν χρωμένων γένωνται κήρυκες διαθέσεως αὐτόθεν τὰ πράγματα . εἰ μὲν οὖν καὶ ἄλλοις εἴη πρὸς τρόπου τὰ τῆς ἡμετέρας ἕξεως τῆσδε , εἰδεῖεν ἂν οἵ τινές ποτ' ἄρ' εἶεν ἐκεῖνοι · εἰ δ' οὖν , ἀλλ' ἔμοιγε καὶ σφόδρα γέ τι κατὰ γνώμην ὁπόσα τῆς τοιᾶσδε μαθήσεως ἔχεται .
Lemmas: ( στ . ) οὗτος τοίνυν καί ὁ τοιοῦτος διεξέρχομαι ἐγώ , ἔπειτα ἐκεῖνος πυνθάνομαι ὁ ἐγγύς εἰκοσαετής ἐκδημία ὁ τρόπος ζητέω ἐγώ , ὅπως τε ἔχω καί ὅπως αὐτός βιόω , καί ὅπῃ ὁ δίαιτα ὁ μεταξύ καί οἷος αὐτός παρέχω χρόνος . οἶδα γάρ , λέγω , ὡς ἱστορία ἐγώ συγγράφω Βίβλος μακρός τις εἰμί τυγχάνω καί μάλα φροντίζω σπουδή , πείρω συλλέγω παντοῖος πρᾶγμα , ὅσος ὅς τε χρόνος ἐγώ ἀκριβής σκοπάω ἀεί παρέχω , καί ὅσος ἐκ ὁ ὁ ἄλλοθεν ἄλλοτε ἄλλως ἐγώ ὁμιλία ἕνεκα πρόσειμι ἀσχολία ἀεί περιγίγνομαι , διήγημα προτίθημι ὅσος τε ἐκ ἀκοή καί ὅσος διά ὄψις παραλαμβάνω ὁ φανταστικός ὁ Ψυχή ἐντυπόω ἕκαστος πίναξ . ὑπερφυῶς γάρ καί Διογένης ἐκεῖνος ὁ κυνικός εἴρω δοκέω ἐγώ , σχολάζω ἀσχολία ὅς ἄν τις ἐφίημι λίαν πρᾶγμα ὁ Ἔρως εἰμί · μικρός γάρ ἢ οὐδείς ὁ ἔξω θόρυβος ἀνθέλκω ἔχω , σχολή γε εἄν ἄλλως φαίνω ὁ κινέω ἀπρακτέω ὁ Ψυχή . ἐγώ δέ ὅς ὁ ἔξω θέατρον σχολή ὁ ὁ ἐμέω Προμηθεύς παρέχω λόγος , διπλόος καί τριπλόος τις Ἔρως ἀσχολία ὅπως πρός ἐκγίγνομαι δράω , νῦν μέν ὁ ἀεί πρόσειμι ἄλλοτε ἄλλος , ὁπόσος ὁ καιρός καί ὁ χρεία προσήκω δοκέω , διά γλῶσσα οὖον μάλα ὀκνέω ὁμιλέω , νῦν δέ διά γράμμα , ὅς ἐγώ καί πόρρωθεν φιλέω προθυμία ἐμπύρευμα ἔνειμι , δεξιόομαι ὁ ὅμοιος τρόπος , καί τρίτος , ὁπόσος ὁ ὁ ἱστορία συντείνω συλλέγω σκοπός · ἥδομαι γάρ πως ὁ ψυχή καί χειραγωγός ἐπί ὁ καλῶς ὁ ὁ ἱστορία πρᾶγμα ἔξωθεν ἔμπρακτος λόγος δανείζω , πλήν εἰμί μή δύσμαχος κόρος τις αὐτός ἐνοχλέω τυραννίς , ὅς ἐναντίος μέν πως ἔχω ὁ ὁ Σειρήν ἐκεῖνος ᾠδή , πρός δέ ὁ ὅμοιος ἐκεῖνος φέρω ζημία λανθάνω , ἐπεί ἐκεῖνος μέν ὁ ὁ ἐμμελής ἁρμονία ἁβρότης κατακηλέω τε καί γοητεύω ὁ ἀκοή , δέσμιος , ὅς τίς πρός ἄρα εἰμί ὁ ὁ ᾠδή ἐκεῖνος κατατρυφάω , πρός ὁ ὁ θάνατος συνωθέω πύλη , μηδείς μᾶλλον ἐκ ὁ μέλος ὁ Ψυχή προκατατίθημι λυσιτελής ἢ βραχύς τίς κέρδος ἀκοή ἀκόλαστος , ζημία μέγας Πρόξενος . ὁ δέ παιδεία ἡλικιώτης λόγος ὠφελέω μέν νεαρός καί χλοάζω εἶπον ὁ ἐπαγωγός κτάομαι , ἠώς εἄν καί ὁ συμμετρία πάρεδρος ἔχω καί πρός βραχύτης ὁ ὁ δρόμος συστέλλω στάδιον · ἐπάν δέ τηʹ ὁ κόρος πλεονεξία ὁ θύρα ἀναπετάννυμι , πολέμιος εὐθύς καί αὐτός ἑαυτοῦ φωράω γίγνομαι , καί ἅμα ἀηδία μακρός ὁ ὁ Ψυχή ἥδομαι ἐμπίμπλημι , καί ὅλος ἐκεῖνος ἀναμοχλεύω καί ἀνατρέπω ὁ χάρις . ἡδύς γοῦν ἐγώ ἀκούω ἄν , νῦν μᾶλλον , εἴπερ ποτός , σχολή ἄγω ἀπράγμων κομιδή καί ἀθόρυβος , ὅστις πρός εἄν αὐτός ἐγώ προτίθημι βούλομαι ὅς ὁ μακρός σύ περίοδος χαρίζομαι γῆ ὁμοῦ καί θάλασσα · οὐδείς γάρ οὕτως εὐφραίνω οἶδα οὐδείς ὁ πᾶς , καθάπερ ἐκεῖνος πρός ὁ φιλητικός ὁ Ψυχή οἴκοθεν τε ἐκ φύσις ὁ ῥοπή κτάομαι · δημόσιος γάρ τις βάσανος ἐν κόσμος ὁ πᾶς πρόκειμαι γίγνομαι πρᾶγμα , καθάπερ εἶδος ἄνευ ὕλη ὁ αὐτόνομος ὁ ὁ ἄνθρωπος διάθεσις προκαλέω , οἷος τις δημιουργός καί τεχνίτης πρός ὁ αὐτός εἰδοποίησις καί μορφή , ἵνα δή ὁ ἀγαθός ἢ ὁ χείρων ἔχω ὁ ἐπωνυμία , καί πᾶς βροντή μεγαλόφωνος ὁ ὁ χράω γίγνομαι κῆρυξ διάθεσις αὐτόθεν ὁ πρᾶγμα . εἰμί μέν οὖν καί ἄλλος εἰμί πρός τρόπος ὁ ὁ ἡμέτερος ἕξις ὅδε , οἶδα εἄν ὁ τις πρός ἄρα ἄγω ἐκεῖνος · εἰμί δέ οὖν , ἀλλά ἐγώ καί σφόδρα γε τίς κατά γνώμη ὁπόσος ὁ τοιόσδε μάθησις ἔχω .