nicephorus-gregoras.historia-romana 27
Τούτων δ' οὕτως ἐχόντων , κἀνταῦθα · τῆς διηγήσεως ἥκοντος τοῦ Ἀγαθαγγέλου , φροντίδες ἕτεραί μοι τὸ λογιζόμενον ἀνθέλκουσαι τῆς ψυχῆς ἀπησχόλησαν οὐ μάλα τι ἀγεννεῖς · τὰς γάρ τοι πολλαχόθεν ἐμοὶ τῶν νοσημάτων ἄλλοτ' ἄλλας παρεισρυείσας κῆρας καὶ τύχας ἐς πάνυ τι μοχθηρὰν συμμαχίαν τῶν τῆς κεφαλῆς ἀλγηδόνων ἰούσας ὁρῶντι διά τε τὸ τῆς καθείρξεως ἐπιεικῶς ἰταμὸν ὁμοῦ καὶ παντάπασιν ἀπαράκλητον , καὶ ἅμα τὸ τῆς ἐλευθερίας ἢ μικρᾶς γοῦν τινὸς ἀνέσεως δύσελπι ( τὸ γὰρ θηριῶδες οὔτ' ἔληγε τῶν διωκτῶν οὐδαμῇ καὶ πρός γε πλείω τὴν τοῦ αὔξειν νύκτωρ καὶ μεθ' ἡμέραν ὁλκὴν ἀνῃρεῖτο ) , δέος ἐμοὶ τῶν πάνυ μεγίστων περικεχύσθαι ξυνέβαινεν , ἀναπολοῦντι μὴ ὃν αὐτοὶ καθ' ἡμῶν ἀεὶ μηχανῶνται θάνατον ἐπιγένηται , πρὶν ἡμᾶς αἰσθέσθαι , καθάπερ ἐκ λόχου λῃστής . ἤδη τοιγαροῦν τῆς τότε νυκτὸς περὶ τρίτην γενομένης φυλακήν , ἐν ᾧ τῆς ὥρας ἑκασταχόθεν οἱ τῶν φροντιστηρίων ἀνθαμιλλώμενοι κώδωνες , καὶ συχνὰ τὸν ὑπὲρ κεφαλῆς θορυβοῦντες ἀέρα , τοὺς τὸν μονήρη βίον ἀνῃρημένους ἐς τοὺς κοινούς τε ἀθροίζουσιν ὕμνους καὶ τάς γε πρὸς θεὸν κατὰ τὸ σφίσιν εἰωθὸς ἀεὶ δοξολογίας , τὸν Ἀγαθάγγελον αὖθις ἀψοφητὶ διὰ τῆς θυρίδος ἔγωγε ἐνεχείρουν προπέμπειν , καθάπερ Νῶε πάλαι φασὶν ἐκεῖνον ἐκ κιβωτοῦ τὴν περιστεράν , μαθεῖν εἰ ὁ τῆς τοῦ θεοῦ ἐκκλησίας λωφᾶν ἐπεχείρει κατακλυσμός . εἰ δ' οὖν , δύο ταυτὶ τουτωῒ προσανατίθεσθαι τῶν ἀναγκαιοτάτων ἐδόκει μοι , πρῶτον μὲν προσιόντα τῷ δεῖνι τῶν ἱερῶν ἀνδρῶν καὶ συνήθων ἐμοὶ κομίζειν ἐκεῖθεν μερίδα τῆς θείας σαρκὸς τοῦ σωτῆρος Χριστοῦ καὶ θεοῦ ἡμῶν καὶ ἅμα ἀντιδώρου τεμάχια πλείω . ἃ γὰρ ἔχειν ἐμοὶ περιῆν , ἐκ πολλοῦ δεδαπανῆσθαι συμπέπτωκε · καὶ νῦν ἐπεί μοι , καθάπερ κηρίον μέλιτται , πανταχόθεν τοῖς τοὐμοῦ θανάτου δημιουρ οῖς κραταιότερον ἐπιτίθεσθαι δέδοκται , ἀναγκαῖον , εἴ πέρ ποτε , νῦν μάλιστα δέδοκται κἀμοὶ προσεχέστερον ἀνθοπλίζεσθαι καὶ ταῦτα δὴ πρὸς ἁγιασμὸν καὶ μετάληψιν ἐκ τοῦ σύνεγγυς ἔχειν , ἀντ' ἄλλης εἰπεῖν ἀκροπόλεως καὶ κράνους καὶ τόξων καὶ θώρακος . πρῶτον μὲν οὖν δὴ τοῦτο προσανεθέμην Ἀγαθαγγέλῳ , δεύτερον δὲ τῶν φίλων ἑκάστοις ἰδίᾳ καὶ ἡσυχῇ προσιόντ' ἀξιοῦν τῆς ἐμῆς ὑπερεύχεσθαι ταλαιπώρου ψυχῆς · οὐ γάρ , οἶμαί γε , ἔφασκον ἔτι με ζῶντα θεάσασθαι σφᾶς · θεάσονται δ' ἴσως ἐξαίφνης συρόμενον τὸν ἐμὸν τοῖς διώκταις νεκρὸν καὶ βρῶμα κυσὶ καὶ ὀρνέοις τῆς πόλεως ἔξω ῥιπτόμενον · τοῦτο γὰρ ἐκ πάνυ πολλοῦ κεκύρωταί τε καὶ ὥρισται σφίσι , πρᾶγμα , εἰ καὶ μὴ τὸν ἴσον τρόπον , ἀλλ' οὖν εὐκταιότατον μάλα γε ἑκατέροις ὄν , ἐμοὶ μὲν ὡς ἐλπίδων ἀρχὴ στεφανηφορουσῶν ταὐτὰ τοῖς ὑπὲρ εὐσεβείας ἠγωνισμένοις πάλαι ἐκείνοις ὑφισταμένῳ , σφίσι δ' ὡς πέρας τῶν ἐφ' ἡμᾶς ἐκείνων καὶ δρόμων καὶ μόχθων , τὰς ἐμὰς διηνεκῶς δεδιόσι γραφάς . Πρὸς ταῦτα περιαλγής τε καὶ ἔνδακρυς Ἀγαθάγγελος γεγονὼς ἐφ' ἱκανὸν σεσιώπηκέ τε καὶ ἐκεκύφει · εἶτ' ἀνενεγκὼν καὶ τὴν ἡμετέραν τέως ἀπαλλαγὴν ὑπερθέμενος , εἰ ἐξείη μὴ τοῦ τὰ θεῖα ἱερουργοῦντος μυστήρια παρόντος χερσὶν ἰδίαις ὁντινοῦν μεταλαμβάνειν ἤρετο . ἀκηκοὼς δ' ὡς Βασιλείῳ τῷ θείῳ καὶ τῶν ἄλλων οὐκ ὀλίγοις τουτὶ συγκεχώρηται τῶν ἁγίων , ἅτε καὶ τοῖς ἔν γε ταῖς ἐρήμοις ἄμικτον πάλαι βίον ἀσκοῦσι ποιεῖν εἰωθός , καὶ ὅσοι ἐν τοῖς τῶν διωγμῶν καιροῖς ἑαυτοὺς ὄρεσί τε καὶ σπηλαίοις ἄλλοι ἄλλοις συνέκρυπτον , πέπεισταί τε ῥᾷστα καὶ δεύτερον ἠρώτα τουτί , εἰ ἐξείη δηλαδὴ τῶν ἑτεροδόξων ἐνίοις συνεύχεσθαι καὶ βίας ἐπειγούσης πρὸς τῶν τοιούτων ἐνίοτε καὶ ἐνιαχοῦ τῶν θείων μετέχειν μυστηρίων , ὁμοίως κἀνταῦθα κἀκεῖ τῶν αὐτῶν λεγομένων εὐχῶν . ἐγὼ δὲ τὸν θεῖον εὐθὺς παρήγαγον ἐκ Δαμασκοῦ Ἰωάννην αὐτῷ , φυλάττεσθαι παραινοῦντα μήτε λαμβάνειν αἱρετικῶν μετάληψιν μήτε διδόναι · μὴ δότε γὰρ τὰ ἅγια τοῖς κυσίν , ὁ κύριος ἔφησε , μηδὲ ῥίπτετε τοὺς μαργαρίτας ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν χοίρων , ἵνα μὴ μέτοχοι τῆς κακοδοξίας καὶ τῆς αὐτῶν γενώμεθα κατακρίσεως · εἰ γὰρ ἕνωσίς ἐστι πρὸς Χριστόν , καὶ πρὸς ἀλλήλους πάντως · καὶ πᾶσιν τοῖς ἡμῖν συμμεταλαμβάνουσι κατὰ προαίρεσιν ἑνούμεθα , καὶ πάντες ἓν σῶμα ἐσμέν , ὅτι ἐκ τοῦ ἑνὸς ἄρτου μεταλαμβάνομεν , ὡς ὁ θεῖος ἀπόστολος ἔφησε . τῆς οὖν προαιρέσεως ἐνταυθοῖ μαχομένης καὶ ἀλλήλων ἡμᾶς διιστώσης τῆς τῶν δογμάτων ἕνεκα καινοτομίας , πῶς ἂν μίαν σχοίημεν τὸν Χριστὸν κεφαλήν , ἢ πῶς ἂν ἀλλήλοις συνευξαίμεθα ; τίς γάρ , φησί , μερὶς πιστῷ μετὰ ἀπίστου ; ἢ τίς κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος ; ἢ τίς συμφώνησις Χριστῷ πρὸς Βελίαρ ; ἀκούεις δὲ καὶ τοῦ θεοῦ διὰ τῆς προφητικῆς φθεγγομένου γλώττης , ὡς ἐὰν προφέρητέ μοι σεμίδαλιν , μάταιον · θυμίαμα βδέλυγμα ἔσται μοι · τῷ γὰρ ἁμαρτωλῷ εἶπεν ὁ θεὸς « να τί σὺ ἐκδιηγῇ τὰ δικαιώματά μου καὶ ἀναλαμβάνεις τὴν διαθήκην μου διὰ στόματός σου ; » οὐ γὰρ τὰ γινόμενα χρὴ σκοπεῖν μόνον , ἀλλὰ καὶ τὴν αἰτίαν τῶν γινομένων ἐπιζητεῖν , ὁ χρυσορρήμων ἔφησεν Ἰωάννης . τὸ μὲν γὰρ κατὰ γνώμην γινόμενον τοῦ θεοῦ , κἂν φαῦλον εἶναι δοκῇ , πάντων ἐστὶν ἄριστον · τὸ δὲ παρὰ γνώμην καὶ μὴ δοκοῦν ἐκείνῳ , κἂν ἄριστον εἶναι νομίζηται , πάντων ἐστὶ φαυλότατον καὶ παρανομώτατον . κἂν φονεύσῃ τις κατὰ γνώμην τοῦ θεοῦ , φιλανθρωπίας πάσης βελτίων ὁ φόνος · κἂν φείσηταί τις παρὰ τὸ δοκοῦν ἐκείνῳ , φόνου παντὸς ἀνοσιωτέρα γένοιτ' ἂν ἡ φειδώ . οὐ γὰρ ἡ φύσις τῶν πραγμάτων ἀλλ' αἱ τοῦ θεοῦ ψῆφοι καλὰ καὶ φαῦλα ταῦτ' εἶναι ποιοῦσιν . ὥσπερ δ' ἐκείνοις , φησίν , ἐγκαλοῦμεν ὅτι παρανομοῦσιν , οὕτω καὶ πολλῷ μᾶλλον ὑμῖν ὅτι τοῖς παρανομοῦσι συνέρχεσθε . καὶ οὐχὶ τοῖς συντρέχουσι μόνον , ἀλλὰ καὶ τοῖς κυρίοις μὲν οὖσι κωλῦσαι , μὴ βουλομένοις δέ . εἰ γὰρ εἰς θέατρον οὐκ ἐπιτρέπομεν ἀπελθεῖν , πολλῷ μᾶλλον ἐπὶ συναγωγῆς τοῦτο χρὴ ποιεῖν · μείζων γὰρ παρανομία ἐκείνης αὕτη , ὅτι ἐκεῖ μὲν ἁμαρτία τὸ γινόμενον , ἐνταῦθα δ' ἀσέβεια . » ὁρᾷς ὡς καὶ τὸ χρηστὸν ἐνίοτε δόξαν εἶναι κακὸν ὑπὸ τοῦ θείου τοῦδε ἀνδρὸς ἀπεδείχθη , καὶ ὅσην ἐντεῦθεν ἐκεῖνος τὴν ἐπιτίμησιν τῇ τῶν ἑτεροδόξων κοινωνίᾳ προσάπτει ; ἃ γάρ τις δεσπότου προστάττοντος δρᾶν ἥκιστα δρᾷ , τούτων τιμωρίαν τίννυσιν εἰκότως αὐτὸς ὁ μὴ δρῶν , καὶ εἰ μὴ κακὸν ἀπαντῴη τὸ πέρας · καὶ τοὐναντίον αὖθις · οὐ γὰρ τοῖς τῶν δρωμένων πέρασιν εἰκὸς ἀκολουθεῖν τὴν τοῦ κρίνοντος ἀπόφασιν , ἀλλ' εἰ τοῖς δεσποτικοῖς ὁ δρῶν ἠκολούθησε δόγμασι . δεσπόται δ' ἂν εἶεν ἡγεμόνων μὲν καὶ ἀρχόντων νόμοι καὶ στάθμαι κανόνων , ὑπηκόων δὲ καὶ συρφετώδους πλήθους ἡγεμόνες καὶ ἄρχοντες , ὡς ἐκ πηγῆς τῶν νόμων ἔχειν τὸ κρίνειν ὀρθῶς ὀφείλοντες . πολλὰ μὲν οὖν τῶν δρωμένων καθ' ἑαυτὰ θεωρούμενα λέληθε τὴν τῆς κρίσεως κλέπτοντα βάσανον καὶ πρὸς αἰθερίους ἐξαίφνης ἐν οὐκ εἰδόσιν ἀνέδραμεν ὕμνους , προσειληφότα δὲ καὶ τὴν μεθ' ἧς γεγένηται πρόφασιν μυρίων ἀρῶν ὑπεύθυνα ἀποπέφανται . ἀλλὰ προσθετέον μοι τουτουὶ τοῦ θείου ἀνδρὸς καὶ τὰ τούτοις ἀκόλουθα . « τί ποιεῖς » , φησίν , « ἄνθρωπε ; παρεβάθη νόμος , καὶ οὐκ ἐπιτιμᾷς , οὐδὲ γίνῃ χαλεπὸς τιμωρὸς τῶν τοῦ θεοῦ νόμων , ἀλλὰ κοινωνεῖς ; καὶ ποίαν σχοίης ἂν συγγνώμην ; μὴ γὰρ ὁ θεὸς ἐκδίκων χρῄζει ; μὴ γὰρ βοηθούντων δεῖται ; ἀλλ' ὑπηρέτην αὐτοῦ γενέσθαι σε βούλεται , ἵνα κἀντεῦθεν τὸ φιλόδοξον δείξῃς . » καὶ ὁ μέγας δ' ὁμοίως φησὶν Ἀθανάσιος ὡς οὐ μόνον τὸ μὴ θῦσαι λίβανον δείκνυσι μάρτυρας ἀλλὰ καὶ τὸ μὴ τὴν πίστιν ἀρνήσασθαι · καὶ οὐχ οἱ κλίναντες εἰς εἴδωλα μόνον κατεκρίθησαν ὡς ἀλλότριοι , ἀλλὰ καὶ οἱ προδεδωκότες τὴν ἀλήθειαν . Ἀβραὰμ γὰρ ὁ πατριάρχης οὐκ ἀναιρεθεὶς ἐστεφανώθη , ἀλλ' ὅτι πιστὸς γέγονε τῷ θεῷ · οἵ τε ἄλλοι ἅγιοι πατέρες καὶ οἱ σὺν αὐτοῖς , περὶ ὧν ἁπάντων ὁ Παῦλος φησὶν ἐπιλείψειν τὸν χρόνον αὐτὸν διηγούμενον , οὐχ αἵματος ἐκχυθέντος ἐτελειώθησαν ἀλλὰ διὰ πίστεως , καὶ μέχρι νῦν θαυμάζονται , ὅτι καὶ θάνατον ὑπομένειν ἦσαν ἕτοιμοι διὰ τὴν ἐς θεὸν εὐσέβειαν . « ὁρᾷς ὡς ἐν τοῖς μικροῖς μᾶλλον τὰ μέγιστα δείκνυται τῶν καλῶν , καὶ μάλα μᾶλλον ἐν τοῖς μάλιστ' ἐλαχίστοις ἐνίοτε ἢ τοῖς μεγίστοις ; ὡς γὰρ ἐν τοῖς βασιλικοῖς νομίσμασι καὶ ὁ μικρόν τι παραχαράττων ὅλον ἀχρεῖον ποιεῖ , οὕτω καὶ ὁ τῶν θείων κανόνων τοὐλάχιστον ἀνατρεπόμενον περιορῶν τῷ παντὶ λυμαίνεται . Εἰ δὲ καὶ τῶν ἱερῶν ἔξω περιβόλων ὠθούμενοι καὶ πρὸς ἔκφυλα μὲν ἐντεῦθεν φιλανθρωπότερα δ' οὖν τῶν ὁμοφύλων γένη φυγάδες ἔνιοι τῶν εὐσεβούντων γινόμενοι ἐκεῖθεν τὰς οἰκείας εὐχὰς ἀναφέρουσι τῷ θεῷ , καινὸν οὐδέν · πολλοὶ γὰρ τῶν πάλαι θαυμαζομένων τῆς τοῦ θεοῦ ἐκκλησίας ἀνδρῶν τοιούτοις πολλάκις συντετυχήκασι τοῖς δεινοῖς , ἵν' ὡς χρυσὸς ἐν χωνευτηρίῳ δοκιμασθέντες τοῖς τ' ἐφεξῆς ὑπόδειγμα γένωνται κράτιστον ἀρετῆς , καὶ ἅμα μειζόνων αὐτοὶ πρὸς θεοῦ καὶ τῶν ἀντιδόσεων τύχωσιν , αὐτοῦ τοῦ θεοῦ προοδοποιοῦντος καὶ τὰ τῶν διωκομένων ὑπὲρ αὐτοῦ κατευθύνοντος διαβήματα , καὶ τῶν ὁμοφύλων τοὺς ἀλλοφύλους πραοτέρους ἐν τοῖς τοιούτοις δρῶντος καιροῖς , καθάπερ ἔστιν ἃ τῶν σφόδρα ἀγρίων καὶ ἀνημέρων θηρίων ἐπὶ Δανιὴλ καὶ τῶν ἄλλων , τοῦ θηριώδους τηνικαῦτα τὸ προσηνὲς ἀλλάττεσθαι ῥᾷστα παρασκευάζοντος . ἐπεὶ γὰρ πανταχοῦ παρεῖναι τὸν θεὸν μεμαθήκαμέν τε καὶ πεπιστεύκαμεν , κἀν παντὶ τόπῳ τῆς αὐτοῦ δεσποτείας ὁ Δαβὶδ αὐτὸν εὐλογεῖν ἐπιτρέπει , βέλτιον ἐν ὑπαίθροις καὶ ἐρημίαις καὶ ὄρεσιν ἀκίβδηλον θεῷ προσάγειν τὸν ὕμνον ἢ δυσσεβῶν κοινωνίᾳ χρωμένους χρυσῷ κεκοσμημένοις καὶ πλακῶν στιλπνότητι προσέχειν τεμένεσιν · ἀκούεις γὰρ καὶ τοῦ θείου φάσκοντος Γρηγορίου τοῖς τότε διώκταις αὐτοῦ · σὺ δέ μοι περιείχου τῶν τοίχων καὶ τῶν πλακῶν καὶ τῆς κεκοσμημένης ψηφῖδος καὶ τῶν μακρῶν δρόμων καὶ περιδρόμων , καὶ χρυσῷ κατελάμπου καὶ περιελάμπου , ἀγνοῶν ὅτι κρείσσων ὕπαιθρος πίστις πολυτελοῦς ἀσεβείας , καὶ πλείους θεῷ τρεῖς συνημμένοι ἐν ὀνόματι κυρίου πολλῶν ἀρνουμένων θεότητα . καὶ Ἠλίας δ' ἔφευγε τὰς τῆς Ἰεζάβελ ἀπειλάς , καὶ τὰς τοῦ Σαοὺλ ὁ Δαβίδ , καὶ ὅπῃ τύχοιεν ἐπεκαλοῦντο τὸν κύριον . καὶ οἱ μάρτυρες τῆς ἀληθείας ἐκεῖνοι διωκόμενοι μὲν ἔφευγον καὶ λανθάνοντες ἐκαρτέρουν , εὑρισκόμενοι δὲ ἐμαρτύρουν . ἥκιστα οὖν σε χρεὼν τοῖς σμικρολόγοις ἐκείνοις συμφέρεσθαι τὴν διάνοιαν , οἳ δειλίᾳ τινὶ μεταξὺ τῶν δεινῶν τὴν ψυχὴν συνθολούμενοι θαυμάζουσιν ὅπως ὁδὸς μὲν ἀσεβῶς ἐν τοῖς τοιούτοις καιροῖς εὐοδοῦται , οἷς δὲ τὸν ὑπὲρ εὐσεβείας σταδιοδρομεῖν ἐξεγένετο δίαυλον , τούτοις δ' ὑβρίζεσθαι περιφρονεῖσθαι συκοφαντεῖσθαι χλευάζεσθαι καὶ καθάπαξ εἰπεῖν πᾶν πονηρὸν ἀκούειν ῥῆμα μακρόν τινα καὶ ἀτέκμαρτον συγχωρεῖται δρόμον τοῦ χρόνου , τοῦ θεοῦ μὴ ταχεῖαν ἐπάγειν ἐθέλοντος τὴν ἐκδίκησιν , ἀλλ' ἐῶντος παντὶ τὸ νόμισμα διακωδωνίζεσθαι τρόπῳ , ἀλλ' ἀναλογιζόμενον ἐπὶ σαυτοῦ τὰ πάλαι γενόμενα , καὶ θεοφιλῶς ἀνιχνεύοντά τε καὶ ἀναλεγόμενον ἕκαστα , σαυτῷ τε καὶ πολλοῖς ἑτέροις ἐντεῦθεν μεγίστην παρέχειν ὠφέλειαν . ἀκούεις γὰρ τοῦ μεγάλου τῶν τοιούτων ἰατῶν χρυσορρήμονος λέγοντος ὡς ἐν προοιμίοις τοῦ κηρύγματος Στέφανος ὁ ὑπὲρ τοὺς ποταμοὺς ῥέων καὶ πάντας ἐπιστομίζων , οὐδὲ πολὺν ποιήσας ἐν τῷ κηρύγματι χρόνον , ἀθρόον ἡρπάγη καὶ ὡς βλάσφημος κατεδικάζετό τε καὶ κατελύετο · καὶ Ἰάκωβος δ' ἐν ἀρχῇ καὶ αὐτὸς ἐξ αὐτῆς ὡς εἰπεῖν τῆς βαλβῖδος ἀνεσπάσθη καὶ ἀποτμηθεὶς εἰς χάριν τῶν Ἰουδαίων ὑφ' Ἡρώδου τὸν βίον κατέλυσε στῦλος καὶ ἑδραίωμα τηλικοῦτον τῆς ἀληθείας . μὴ οὖν θαυμάσῃς εἰ μὴ ἐκ προοιμίων μηδ' εὐθέως ἐκδικεῖται παρὰ θεοῦ τὰ λυποῦντα · ἔθος γὰρ αὐτῷ μὴ ἐν ἀρχῇ τὰ δεινὰ λύειν , ἀλλ' ὅταν αὐξηθῇ καὶ παρὰ τῶν πλειόνων ἀπογνωσθῇ . ἀκούεις δ' ὅπως καὶ ὁ μὲν Ἄβελ δίκαιος ὢν ἐφονεύθη ταχύ , ὁ δὲ Κάϊν ἔζη μακρόν , ἵν' ἐλέγχηται πλέον ἡ τούτου κακία · καὶ αὖ ὁ μὲν πρόδρομος Ἰωάννης τὴν κεφαλὴν ἀφῃρεῖτο , ὁ δ' ἀνελὼν Ἡρώδης ἔζη ταμιευόμενος εἰς καιρὸν ἐκδικήσεως , ἵνα δηλαδὴ σκωληκόβρωτος ἐνταῦθα γενόμενος καὶ ἀποψύξας πικρῶς πρὸς τὸν ἀκοίμητον ἐκεῖνον οὑτωσὶ παραπεμφθείη ὁ ταλαίπωρος σκώληκα . δι' ὧν γάρ , φησίν , ἐπιβουλεύουσιν , ἑαυτοῖς μᾶλλον ἢ ἑτέροις τὰ βάραθρα ἀνορύττουσιν · οἱ μὲν γὰρ ἐπιβουλευόμενοι τὴν οἰκουμένην ἐραστὰς ἔχουσιν ἐπαινέτας ἀνακηρύττοντας στεφανοῦντας , τοὺς εἰδότας τοὺς οὐκ εἰδότας , τοὺς ἀπὸ τῶν πραγμάτων , τοὺς ἐκ τῆς φήμης τὰ ἐκείνων μανθάνοντας , τοὺς συναλγοῦντας , τοὺς συναγωνιζομένους , τοὺς τὰ χρηστὰ συνευχομένους αὐτοῖς πάντας , οἱ δ' ἐπιβουλεύοντες τοὺς μισοῦντας μὲν πλείστους , πολλῷ δὲ πλείους τοὺς κατηγοροῦντας , τοὺς διαβάλλοντας , τοὺς ἐλέγχοντας , τοὺς αἰσχύνοντας , τοὺς ἐπαρωμένους μυρία . καὶ ταῦτα μὲν ἐνταῦθα · τὰ δ' ἐκεῖ ποῖος παραστήσει λόγος , ἢ τῶν διωκόντων ἀσεβῶν τὴν κόλασιν , ἢ τῶν διωκομένων εὐσεβῶν τὴν ἀπόλαυσιν ; Ταῦτα οὖν ἐννοῶν , φίλτατε Ἀγαθάγγελε , καὶ τοιούτοις ὕδασι τὴν ψυχὴν ἀρδευόμενος , μὴ σιγῇ δειλιώσῃ τὰ τῆς σῆς χαρίζεσθαι γλώττης προπύλαια θέλε · ἀλλ' εὐγενῆ τῆς ἀληθείας προστάτην σαυτὸν καθιστάμενος , καὶ τοῖς προσιοῦσιν ἀγαθὸς γινόμενος σύμβολος , οὕτω διηνεκῶς τὰ τῆς σῆς ψυχῆς ἐγκαίνιζε χρώματα πρὸς τὸ βέλτιον . εἶεν · καὶ μὲν δὴ ὥρα καὶ σὲ ἀπιέναι λοιπὸν πρὶν ἐς ἑωθινὰς τοὺς οὐρανίους καταστῆναι κύκλους αὐγάς , τῶν ἀνατεθειμένων μηδενὸς ἐπιλελησμένον . Ἀγαθαγγέλου μὲν δὴ ἀπιόντος ἐν τούτοις , μόνῳ τὴν συνήθη βόσκειν αὖθις οἴκοι κατελείπετο ἐρημίαν ἐμοί , μηδενός , ὁπόσα παραμυθεῖται νόσῳ καὶ ἀθυμίᾳ δαπανώμενον ἄνθρωπον , μήτ' ἤδη παρόντος ἡμῖν μήτε μὴν ὅπως ποτὲ προσδοκωμένου μετὰ τὴν ὑστεραίαν ἤγουν τὴν μετ' ἐκείνην καὶ ἑξῆς καὶ ὁμοίως ἀεί , πλήν γε δὴ τοῦ πανταχῇ παρόντος ἀεὶ καὶ πάντων κηδομένου μόνου θεοῦ , ὃς τηνικαῦτα μετρίαν μοι τοῦ νοσήματος ἄνεσιν πεπραχὼς τοῦ συνήθους , συνήθως αὐτοσχεδίοις ὑπομνήμασι δοῦναι τὴν τῶν γινομένων παρεσκεύακεν ἱστορίαν , κατὰ τὸ πρὶν ἡμῖν εἰωθός , ὅτ' ἐλευθερίαν μακρὰν τοῖς ἡμετέροις ἐμπολιτεύεσθαι βουλήμασιν ἦν , εἰ καὶ μὴ τελέως ἤδη καὶ ὡς ἐχρῆν , ἀλλ' οὖν ὁπόσον ἡμῖν ἐν μεσότητι συνειλημμένοις μεγίστων δεινῶν καὶ φόβων πολυτρόπων τὴν παντοδύναμον κεχορηγηκέναι γέγονε δεξιάν , συνεφαπτομένην ὅπως ποτὲ καὶ συνεπικουφίζουσάν μοι τοὺς πόνους . εἴωθε γὰρ ὁ κραταιὸς ἐμοὶ βοηθὸς ὥσπερ τέρατα φαίνεσθαι τοῖς πολλοῖς τὰ ἡμετέρα δρᾶν , κἀκ τῶν ἐναντίων τἀναντία παραδόξως περαίνειν ἐπὶ τὸ τῶν βελτίστων πάνυ τι ἀπροσδόκητον , καὶ τοὺς ἀεὶ τῶν τῆς κοσμικῆς περιόδου πραγμάτων ἄλλοτ' ἄλλους κυκεῶνας καὶ κλύδωνας εἰς ἀλκυονίτιδας οἷον εἰπεῖν ἐμοὶ νηνεμίας μεταποιεῖν . ἔστι γάρ τι ζῶον ἀέρι καὶ θαλάττῃ μερίζον τὸν βίον ὄνομα ἀλκυών . αὕτη πρὸς παίδων ἐπειγομένη γονάς , ἐπ' αὐτὰς τὴν καλιὰν τὰς παραλίους πήγνυσι ψάμμους ἐν χειμῶνι μέσῳ καὶ κυμάτων ἀκμαζούσαις βίαις . ταύτην τοσαύτης ἀπολαύειν ὁμολογοῦσι τῆς ἄνωθεν προμηθείας οἱ πεῖραν τοῦ παραδόξου λαμβάνοντες , ὥστε τῆς θαλάττης μακρὰ τοῖς ἀπ' ἄρκτων ὑβρίζουσι πνεύμασι καὶ πάνυ μαστιζομένης , καὶ καιρὸν ἐχούσης ἤδη τοῖς κύμασιν ἁμιλλᾶσθαι πρὸς Ὀλύμπους καὶ Καυκάσους καὶ εἴ τι τῶν ἐπιγείων ὀρῶν ἐστὶν ὑψηλότερον , εἰς τοὐναντίον χωρεῖ τὰ τοῦ πράγματος , καί τι παράδοξον ὑπὸ τῆς προνοίας ὁρᾶται γιγνόμενον · ἀτρεμεῖ γὰρ ἡ τῶν πνευμάτων ἀγριότης ἐκείνων , ἀτρεμεῖ δ' ὁ τῶν κυμάτων ὑβρίζων ὄγκος , δεσποτικοῖς ἀπορρήτως δεσμοῖς χαλινούμενος , μέχρις ἂν πτεροφυήσῃ τε καὶ εἰς νόμιμον τὰ νεογνὰ τῆς ἀλκυόνος ἀφίκηται πτῆσιν ἐκτόκια . τῶν παραπλησίων τοίνυν κἀμὲ πρὸς τῆς τοῦ θεοῦ δεξιᾶς τηνικαῦτα συνέβη πειρᾶσθαι · τῶν γάρ τοι διωκόντων , κύκλῳ περὶ τὸν δέσμιον ἐν Χριστῷ κομιδῇ συχνὰ περιτρεχόντων ἐμὲ καὶ νύκτωρ τε καὶ μεθ' ἡμέραν ἐνεδρευόντων , καὶ πᾶσαν ἐπ' ἐμὲ κινούντων γνώμης τε καὶ γλώττης μανίαν , ὠρυομένων δίκην καὶ ὑλακτούντων θηρῶν , καὶ μήτε μηδένα μηδαμῇ τῶν ἀνθρώπων μηδὲν μηδαμῇ τῶν ἐπιτηδείων εἰσκομίζειν ὁθενδήποτε συγχωρούντων , μήτε μηδὲν τῶν ὅσα τὴν τοῦ γράφειν παρέχεται χρείαν ἐώντων μήτ' ἔνδον ἡμῖν συνοικεῖν μήτ' ἔξωθεν εἰσιέναι παρ' ὁτουοῦν , ἐλάθομεν ἀπορρήτῳ θεοῦ προνοίᾳ μικροῦ τὴν ὅλην τῶν γενομένων γραφῇ παραπέμψαντες ἱστορίαν ἐν μικρῷ καιροῦ διαστήματι , μήτε μακρὰ τῶν ἀναγκαίων παραλιπόντες , μήτε μακρὰ τῶν οἱοισδή τισιν εἶναι δοκούντων παραμίξαντες περιττῶν , ἀλλ' ἁπλούστερον παντάπασι τῷ τῆς ἀφηγήσεως τρόπον χρησάμενοι σχήματι . καίτοι ἐχρῆν ἡμᾶς ἐπιστατικώτερον δήπουθεν , ὡς ἐμέ γε οἴεσθαι , τὰ τῆς δογματικῆς ὑποθέσεως καὶ ὅσα τοῖς λῃστικοῖς συμπέπτωκε συνεδρίοις ἐπεξεργάζεσθαί τε καὶ πολλαπλασιάζειν ἀμωσγέπως τὰς τῶν ἐννοιῶν ἀγχιστρόφους μεθόδους , ἀνακυκλοῦντας ἅμα καὶ παρεισκυκλοῦντας συχνά , καὶ πῇ μὲν τῶν ἐναντίων εὐρώστως ἀποκρούεσθαι καὶ ἀνασοβεῖν τὰ τοξεύματα , πῇ δὲ καιριωτέραν ἐγγοητεύειν καὶ μάλα γέ τοι ἀσφαλῆ ταῖς ἡμετέραις κατ' ἐκείνων βολαῖς τὴν περίνοιαν · δεῖν γὰρ κατὰ τοὺς στρατηγοὺς ἐνταυθοῖ καὶ ἡμᾶς οὐχ ὅπως πρὸ ὀφθαλμῶν ἔχειν τοὺς ὀφθαλμούς , ἀλλὰ κἀπὶ τῶν μεταφρένων ὅπῃ τε βάλλειν εὐχερέστερόν πως τῷ ἐχθρῷ , καὶ ὅπῃ μάλιστα τὴν ὅλην καθ' ἡμῶν ἐπίνοιαν ὁ πολέμιος ἐκχεῖν ἐπείγεται . ἀλλ' οὔτ' οὐδεὶς ἐμοὶ τηνικαῦτα παρῆν οἷς εἴωθε πρὶν ταῖς τῶν γραμμάτων ἡμῖν ὑπηρετεῖσθαι ὑπαγορεύσεσιν , οὔτε μὴν οὐδεὶς τὸ παράπαν οἷς ἐχρῆν τῶν δογματικῶν τούτων ἀγώνων τε καὶ βουλευμάτων ἐμοὶ συναίρεσθαι , καὶ μάλιστα νῦν ὀφθαλμοὺς καὶ ὅλην ἀλγοῦσι κεφαλὴν καὶ ὅλην ἀνιωμένοις καρδίαν · ἐῶ γὰρ λέγειν ὡς διὰ τὸ αἰφνίδιον τῆς εἱρκτῆς οὐδ' εὐφυᾶ τινὰ χάρτην ἔχειν ἐμοὶ τηνικαῦτα τετύχηκεν εἴς τε ἀποχρῶσαν ὑποδοχὴν συλλαβῶν καὶ γραφῶν πολυπλόκων τε καὶ παντοδαπῶν , καὶ ἅμα ἁρμονίαν τοῖς δογματικοῖς προσήκουσαν ἀγωνίσμασιν · ὥστε καὶ τοσούτων περιρρεόντων ῥοθίων ἡμῖν σφοδρόν τε οἰδούντων καὶ μάλα ἀντίπρωρον ἡμῖν ἐπενηνεγμένων τὴν κίνησιν , ἐς ἀνάγκας ἐλαύνεσθαι ἦν οὐδὲ μικρά τινα ἁπλῶς φράσαντας σιγῇ τε τὴν γλῶτταν κατακλεῖσαι ἑξῆς , καὶ τὸν Ἐνδυμίωνος ἐξ ἀπογνώσεως ὕπνον καθεύδειν . ἀλλὰ τοῦτ' ἴσως ἦν ἄν πως εὐπρεπές , εἰ μηδέν τι πρᾶγμα ἦν δήπου διαβάλλεσθαι πρὸς τῶν κακοδόξων τὴν ἡμετέραν εὐσέβειαν , ἀναιδῶς οὑτωσὶ τὴν σφετέραν περιτρεπόντων κακίαν ἡμῖν , καὶ ἄλλως εἰ περὶ σῶμα γήινον ἦν τὸ τέλος τῆς μάχης ὁρᾶν καὶ ἥκιστα τόν γε περὶ τῆς ἀθανάτου ψυχῆς ἀγωνίζεσθαι δρόμον . ὅπου δὲ τῶν τε ἐλπίδων τὸ πέρας κατὰ τὰς ἐλπίδας οὐκ ἂν ἀπαντῴη , καὶ τὴν φυγὴν τοῦ κακῶς παθεῖν ἐφόδιον τοῦ κακῶς παθεῖν περιγίνεται , μάταιος μὲν ἡ τῶν ἐλπίδων πρόφασις , μάταιος δ' ἡ πρὸς τὸ πονεῖν ῥαθυμία . διὸ τῷ μόνῳ θεῷ τοῦ τῶν εὐγενῶν ἐλπίδων γέμοντος σκάφους τοὺς οἴακας θαρρήσαντες , ὑπὲρ οὗ καὶ τὸν πλοῦν ἀνύομεν τόνδε , καὶ μόνην αὐτῷ τὴν χεῖρα μετὰ τῆς γραφίδος χρήσαντες , εὐχερέστερον ἢ κατὰ πᾶσαν προσδοκίαν τὸ πλεῖον ἐν βραχεῖ τῆς ὅλης σπουδῆς τελεσθὲν τεθεάμεθα , κἄπειτα μηδὲν μηδαμῇ πολυπραγμονήσαντες , ἔχειν ὡς ἔσχεν ἀφήκαμεν , καὶ ταῦτα , καθάπερ τῶν ἀγαλμάτων τὰ κάλλιστα , οὕτω δὴ καὶ τοὺς δι' ἀκριβείας λόγους δευτέρᾳ καὶ τρίτῃ χειρὶ χρῆναι καθίστασθαι τῶν βελτιόνων σοφῶν παραινούντων . ἀλλ' ἡμῖν γε δὴ μήθ' ὅλως ὅλον ἔχουσι καιρὸν ἐς δέον , ὥς γε ἔφαμεν , μήτε μὴν οὐδὲ βραχύ τι μέρος ὥρας ἀκλόνητον μηδὲ τῇ πρώτῃ γοῦν χειρὶ κατὰ τὸ τῆς γνώμης βουλόμενον χρήσασθαι ( πῶς γὰρ οἷς τοσούτοις κεκυκλῶσθαι Κύκλωψιν ἐνῆν , καὶ οἷς μάλα μᾶλλον ἢ Ταντάλειον φάναι λίθον ἐξῆν ἀεὶ περιφανῶς δεδιέναι τοὺς ἀεὶ πρὸ θυρῶν ἐφεδρεύοντάς τε καὶ ἅπαντ' ἀεὶ τἀμὰ δεινῶς τε καὶ ἰταμῶς ἀνιχνεύοντας ; ) σχολῆ γ' ἂν ἄχρι καὶ ἐς τρίτην ἰέναι χειρὸς αὐτονομουμένην ζήτησιν εἴη . διὸ καὶ στέργειν ὅπως ποτὲ ἠναγκάσμεθα τῇ πρώτῃ καὶ ὡς ἔτυχεν ἐχούσῃ χειρὶ τοῦ τὰ ἡμέτερα πηδαλιουχοῦντος θεοῦ . Τεσσαρακονθημέρου δ' ἤδη τὸν μεταξὺ τῆς ἐκδημίας Ἀγαθαγγέλου διαμετρούσης χρόνον , ἡνίκ' ὀψὲ τῆς τελευταίας ἡμέρας γένοιτο , ψόφου τινὸς κατὰ τὸν ὀπισθόδομον αἰσθέσθαι μοι γίνεται , τῆς γε τηνικαῦτα νυκτὸς ἐκ προοιμίων ἀφέγγους ὑπαρχούσης · μετὰ γὰρ πανσέληνον τέως ἐς τὸ περίγειον τοῦ ἑαυτῆς ἡ σελήνη ἐληλυθυῖα ἐκ κέντρου τὸ δεύτερον , καὶ κατὰ τετράγωνον τῷ ἡλίῳ γινομένη σχηματισμόν , οὐ μάλα ἀκρονύκτους τῇ γῇ παρέχειν ἐβούλετο τὰς αὐγάς . καὶ ἅμα σπουδῇ παριὼν ἐγώ , καὶ τὴν συνήθη πυλίδα ἀναπετάσας , ἡσυχῇ τὸν Ἀγαθάγγελον ἐδεχόμην , ἃ ἐπιτέτραπται πάντ' ἐς δέον καὶ κατὰ τὸ ἀνάλογον πεπραχότα καὶ εἰρηκότα καὶ κεκομικότα . ἔτι τοίνυν ὑπό γε τοῦ μόχθου καὶ τῶν ἐπιπολαζόντων τηνικαῦτα φόβων τεθορυβημένον ἐκεῖνον τὸ τῆς ψυχῆς λογιζόμενον διαναπαύειν ἐθέλων ἐγώ , καὶ καιρὸν εἰς ἀνάψυξιν παρέχειν ὁντιναοῦν , “ Ἰσμηνίᾳ μέν ” ἔφην “ ἐκείνῳ , φίλτατε Ἀγαθάγγελε , καθ' ἑαυτὸν γινομένῳ πολλάκις λέγειν ἐπῄει “ νῦν ταῖς μούσαις ᾄσω καὶ ἐμαυτῷ · ” καὶ ἦν ἡ ᾠδὴ χαριστήριός τις · ἐμοὶ δὲ καθ' αὑτὸν γενομένῳ μετὰ τὴν σὴν ἐκδημίαν , ὁπόσα τῶν τ' ἐκκλησιαστικῶν ὁμοῦ καὶ δημοσίων πραγμάτων τῷ χρόνῳ γένοιτο , ὅσον εἰκός , καὶ ἡμᾶς ἐν δέκα λόγοις ἀναγράψαι γέγονε καὶ τῇ συνήθει δοῦναι τῆς ὅλης Ῥωμαϊκῆς ἱστορίας βίβλῳ , ἐκλεξαμένους τὰ καιριώτερα ὧν τε μετὰ τὴν ἐμὴν δὶς αὐτὸς ἐπιδεδημηκὼς ἀφηγήσω κάθειρξιν , καὶ ὧν βραχύ τι πρότερον , πρὶν ἢ καθειρχθῆναι , παθεῖν ἡμᾶς ὑπὲρ τῶν θείων συνηνέχθη δογμάτων · ποία γὰρ ἂν ἄλλη τις εἴη σχολάζουσιν ἁρμόττουσα μᾶλλον αὐτῆς ἀσχολία σοφοῖς ; λέγω δὲ τὴν ἐς τοιούτους λόγους κίνησιν τοῦ νοῦ . τοῖς μὲν γὰρ κατὰ βίον μοχθοῦσιν ἀμφισβητησίμου κέρδους καὶ συλλογῆς χρημάτων φροντίδες ἀπασχολοῦσαι τὸ νοερὸν τῆς ψυχῆς ὑποσαίνουσί τε καὶ κοῦφον τὸ τῶν ἀεὶ παρόντων ἀλγηδόνων ἐπίπονον διὰ τῶν ἐν τούτοις ὅπως ποτὲ δρῶσιν αἰωρουμένων ἐλπίδων , καθάπερ δήπου καὶ τὰς τῶν Σειρήνων , αἵτινές ποτ' ἄρ' εἶεν ἐκεῖναι , προτάττειν ᾠδὰς ἀκούομεν πάλαι , αἳ τῇ τῆς ἐμμελοῦς ἡδονῆς ἐμβριθείᾳ τὰς ἀκοὰς γοητεύουσαί τε καὶ θέλγουσαι , δέσμιον οἷον εἰπεῖν , ὅστις ποτ' ἦν ὁ τοῦ μέλους ἐκείνου κατατρυφῶν , πρὸς τὰς τοῦ θανάτου συνώθουν κρηπῖδας , βραχείας ἡδονῆς ζημίαν μακρὰν ἀλλαττόμενον . ἡ δὲ πρὸς λόγους ἀσχολία αὐτόθεν ἔχει τὸ τοῦ κέρδους χρήσιμον συμπαρομαρτοῦν ἀεὶ καὶ ζῶσι καὶ τελευτῶσιν ἐκείνοις , οἷς ἂν ἐς δέον σφῆς καρποῦσθαι συμβαίνοι · συμφυὲς γάρ τι χρῆμα λόγος λογικῇ καθέστηκε ψυχῇ , τῆς αὐτῆς ἀθανασίας ἐμπολιτευομένης ἀμφοῖν καὶ συναπτούσης μάλα τοι προσφυῶς εἰς ταὐτόν , ὁπότε μὴ μεταβάλλειν ἐθέλοι τὰς ἁρμοττούσας θάτερον τούτων τῆς συμφωνίας συνθήκας καὶ τὸν εὐγενῆ τῆς φιλίας ἁρμοστὴν καὶ ἡνίοχον ἀποσείεσθαι , καθάπερ τοῦ δίφρου πάλαι τὸν Ἀργεῖον Μυρτίλον ὁ Πέλοψ ἐκεῖνος ὁ Λυδὸς ὁ θρασύς , ἀναίδην οὑτωσί πως τοὺς τῆς δίκης ἀτιμάζων θρόνους . ἐμοὶ μὲν οὖν καθ' ἑαυτόν , ὡς εἴρηται , γενομένῳ μετὰ τὴν σὴν ἐκδημίαν τούσδε συνθεῖναι τοὺς δέκα συνέδραμε λόγους , τοῖς προστυχοῦσι χάρταις κατεσπουδασμένως τε καὶ σφόδρα γε περιδεῶς διὰ τοὺς δαψιλῶς περιρρέοντάς τε καὶ περικυκλοῦντας φόβους ἡμᾶς κομιδῇ · καὶ τοῖς ἄλλοις τῶν ἐμῶν τῆς Ῥωμαϊκῆς ἱστορίας συντέταχα λόγοις , ὡς τὸ τηνικαῦτα ξυνεχώρει τῆς ὥρας στενόν . σὸν δ' οὖν ἔργον ἂν εἴη τοῦ λοιποῦ λαβόντα κομίσαι καὶ διαδοῦναι μὴ μόνον τοῖς φίλοις ἡμῶν , ὁπόσοι τὸν αὐτὸν ἡμῖν ὑπὲρ εὐσεβείας ἔτι παραμένουσι τρέχοντες δίαυλον , ἀλλὰ καὶ πολλὰ τὸ ἓν πεποιηκότα παραπλησίαις τε μετεγγραφαῖς καὶ μέχρι τῆς τυχούσης κεραίας καὶ γραμμῆς ὁμοίως τοῖς πρωτοτύποις ἔχοντα , διαπέμψαι καὶ ὅπῃ τοῖς οἰκουμένης ἡμέτεροι φίλοι τυγχάνουσιν ὄντες , καὶ πρός γε μὴν ἔτι ὅπῃ περ ἂν εἴη γε κατ' ἄλλους ἀλλαχῇ που τόπους ὀρθοδόξων προσοικοῦντα γένη χριστιανῶν , ὁμοίους ἀεὶ τοὺς τῆς εὐσεβείας ἄνωθεν ὅρους ἐν γνώμης ἁπλότητι διασώζοντα . βούλομαι γὰρ τὴν τῶν διωκτῶν εἰδέναι τούτων ἀπόνοιαν πάντας ἁπανταχῇ , διαβαλλόντων ἡμᾶς πανταχῇ , καὶ ἅμα τὴν τῆς ἡμετέρας ὁμολογίαν εὐσεβείας καὶ πίστεως . ἣ καὶ αὐτή μοι τοῖς παροῦσιν ἐντέτακται λόγοις , κατὰ λέξιν ἔχουσα οὑτωσί . Πιστεύω εἰς ἕνα θεὸν πατέρα παντοκράτορα , ποιητὴν οὐρανοῦ καὶ γῆς , ὁρατῶν τε πάντων καὶ ἀοράτων · καὶ εἰς ἕνα κύριον Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ τὸν μονογενῆ , τὸν ἐκ τοῦ πατρὸς γεννηθέντα πρὸ πάντων τῶν αἰώνων , φῶς ἐκ φωτός , θεὸν ἀληθινὸν ἐκ θεοῦ ἀληθινοῦ , γεννηθέντα , οὐ ποιηθέντα , ὁμοούσιον τῷ πατρί , δι' οὗ τὰ πάντα ἐγένετο , τὸν δι' ἡμᾶς τοὺς ἀνθρώπους καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν κατελθόντα ἐκ τῶν οὐρανῶν , καὶ σαρκωθέντα ἐκ πνεύματος ἁγίου καὶ Μαρίας τῆς παρθένου , καὶ ἐνανθρωπήσαντα , σταυρωθέντα τε ὑπὲρ ἡμῶν ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου καὶ παθόντα καὶ ταφέντα καὶ ἀναστάντα τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ κατὰ τὰς γραφάς , καὶ ἀνελθόντα εἰς τοὺς οὐρανοὺς καὶ καθεζόμενον ἐν δεξιᾷ τοῦ πατρός , καὶ πάλιν ἐρχόμενον μετὰ δόξης κρῖναι ζῶντας καὶ νεκρούς , οὗ τῆς βασιλείας οὐκ ἔσται τέλος · καὶ εἰς τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον , τὸ κύριον , τὸ ζωοποιόν , τὸ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐκπορευόμενον , τὸ σὺν πατρὶ καὶ υἱῷ συμπροσκυνούμενον καὶ συνδοξαζόμενον , τὸ λαλῆσαν διὰ τῶν προφητῶν · εἰς μίαν ἁγίαν καθολικὴν καὶ ἀποστολικὴν ἐκκλησίαν . ὁμολογῶ ἓν βάπτισμα εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν . προσδοκῶ ἀνάστασιν νεκρῶν καὶ ζωὴν τοῦ μέλλοντος αἰῶνος · ἀμήν . ἔτι δέχομαι καὶ ὁλοψύχως στέργω καὶ ἀσπάζομαι τὰς ἁγίας καὶ σεπτὰς καὶ οἰκουμενικὰς ἑπτὰ συνόδους , καὶ τὰς τοπικὰς ἑτέρας ἃς ἐδέξατο καὶ στέργει ἡ ἁγία τοῦ θεοῦ καθολικὴ καὶ ἀποστολικὴ ἐκκλησία · καὶ οὓς ἐδέξαντο αὗται , δέχομαι καὶ αὐτός , οὓς δὲ ἀπεβάλοντο , ἀποβάλλομαι , μηδεμίαν προσθήκην ἐπὶ τοῖς ὁρισθεῖσι παρ' αὐτῶν ἢ αὐτὸς προστιθεὶς ἢ παρ' ἄλλων γενομένην , ὡς αὗται αἱ θεῖαι θεσπίζουσι σύνοδοι , δεχόμενος ὅλως · μήτε ἔλλειψίν τινα καὶ ἀφαίρεσιν ἢ αὐτὸς ἀφαιρῶν ἐγὼ ἢ ἀφαιροῦντος ἀνεχόμενος ἄλλου μέχρι κεραίας καὶ γραμμῆς . Ταύτην τὴν ἔγγραφόν μου ὁμολογίαν ἐπὶ πληροφορίᾳ τῆς ὀρθῆς καὶ ἀπαρεγκλίτου εὐσεβείας μου καὶ πίστεως δίδωμι ἁπλῆν σαφῆ ἀποίκιλον εὔληπτον καὶ τοῖς πᾶσι ῥᾳδίως γνωριζομένην , οὐδὲν ἀλλοιώσας οὐδὲ μεταφράσας τῶν ἐν τῷ θείῳ καὶ ἱερῷ συμβόλῳ τῆς πίστεως , οὐδὲ θεολογίας καὶ δόγματα παρεγγράψας ἀσαφῆ τοῖς πλείστοις καὶ ἀσύνετα καὶ ἑρμηνείας δεόμενα , ὡς καὶ καινοφωνίας ἐντεῦθεν εἰρημένας λανθάνειν μεταξὺ καὶ παρατρέχειν τοὺς ἀκούοντας , ἀλλ' αὐτὰ ἐκεῖνα ἁπλῶς ἐκτιθέμενος τὰ παραδοθέντα μοι ἄνωθεν ἱερὰ ῥήματα ὡς παρεδόθησαν , καὶ αὐτὰς τὰς γνησίας τῶν θεσπεσίων πατέρων φωνὰς γυμνὰς καὶ ἀπαρακαλύπτους προφέρων . ὧν τῇ μελέτῃ καὶ ὁμολογίᾳ διὰ παντὸς ἐμμένων τοῦ βίου ἀξιωθείην τὴν ἡμετέραν τῷ θεῷ παραδοῦναι ψυχήν · πρεσβείαις τῆς πανυπεράγνου αὐτοῦ μητρὸς καὶ πάντων τῶν ἁγίων . ἀμήν . περὶ δὲ τοῦ Καλαβροῦ Βαρλαὰμ καὶ τοῦ Ἀκινδύνου πλέον τι λέγειν οὐκ ἔχων ἐν τῷ παρόντι τοῦτο μόνον φημί , ὅτι στέργω ὅσον τότε διέγνω περὶ αὐτῶν ἑκατέρου καὶ ἐψηφίσατο ἡ ἁγία τοῦ θεοῦ ἐκκλησία . Ἅ γε μὴν κατὰ τὰς ἐμὰς ἐντολὰς ἐκεκομίκεις ἡμῖν ζωοποιὰ ταυτὶ καὶ φρικτὰ μυστήρια , ζῶντι μὲν παρέσται μοι συνεχέστερον τούτων μετέχοντι ψυχῆς ὁμοῦ καὶ σώματος ἁγιασμὸς καὶ κράτιστον κατὰ πάντων δεινῶν φυλακτήριον , τῆς δ' ἐνεστώσης μεθισταμένῳ ζωῆς μέγιστον αὖθις ἐφόδιον αἰωνίου ζωῆς καὶ τῶν ἐμῶν ἄθλων μαρτύριον ἀκραιφνές , οὓς ὑπὲρ τούτων ἠγώνισμαί τε καὶ ἀγωνίζομαι , ταῦτα βεβαίως διατεινόμενος εἶναι τὸ τοῦ δι' ἡμᾶς σαρκωθέντος λόγου θεοῦ σῶμα καὶ αἷμα , καὶ οὐχὶ τύπον ἐκείνων ἢ καὶ ἀνουσίου τινὸς ἀποτέλεσμα ἐνεργείας , ἣν φαντασιωδῶς πως σεσαρκῶσθαι καὶ οὐχὶ μίαν τῶν τριῶν τῆς μόνης ἀκτίστου καὶ μακαρίας ἐκείνης οὐσίας θεοῦ λόγου ὑπόστασιν , τοῖς ἐμοῖς διαρρήδην βοῶσι διώκταις αἰδὼς οὐκ ἔπεισιν οὐδ' αἰθερίων φόβος κεραυνῶν . διὰ δὴ ταῦτα καὶ συνέκδημος τοῖς θείοις τουτοισὶ καὶ φρικτοῖς μυστηρίοις γενέσθαι βούλομαι τὴν πρὸς τὸν ἀληθῶς σαρκωθέντα θεὸν λόγον πορείαν στελλόμενος , ὅπῃ καὶ τρανότερα τὰ τῆς ἀληθοῦς ἀνακαλυπτήρια περὶ πάντων παντάπασι γνώσεως ἔσται . σοὶ δ' ἐατέον παντάπασιν καὶ μὴ διὰ σπουδῆς μηδαμῇ περιστεῖλαι τὸν ἐμὸν γενέσθω νεκρόν , ὁρῶντι κυσὶ καὶ ὀρνέοις δαπάνην ῥιπτόμενον , ὥς γε τοῖς ἐμοῖς δημίοις ἐκ πολλοῦ κεκύρωται ψηφισθέν · εἰ γὰρ πλείστων ἁγίων ἑκόντων ἐρρίφη τὰ σώματα , καὶ ταῦτα τῶν γε πλειόνων πρὶν ἢ τῆς συμφυοῦς χωρισθῆναι ψυχῆς , ὅτε δὴ μάλιστα καὶ δριμυτέραις ἕπεται διαπερονᾶσθαι ταῖς ἀλγηδόσι , πολλῷ δήπου μᾶλλον ἡμᾶς μυρίοις ἁμαρτήμασι βρίθοντας ὑπομένειν χρεών , καὶ ταῦτ' εἰς ἀναίσθητον σῶμα καὶ νεκρὸν τῶν δεινῶν περιαντλουμένων . ἡδοναὶ γὰρ καὶ λῦπαι καὶ ὀργαὶ καὶ φόβοι , καὶ ὅσαι τῶν ἐπιθυμιῶν διαθέσεις , ἢ ψυχὴν ὑποκείμενον μόνην ἕξουσι καθ' αὑτὴν ἢ ψυχὴν χρωμένην σώματι , σῶμα δ' ἄνευ ψυχῆς καθ' αὑτό , τοῦτο δ' οὔποτ' ἂν οὐδαμῇ · πρότερον γὰρ ἄν τις ἐγκαλέσειε ξύλοις ἀψύχοις καὶ λίθοις χαρᾶς ἐντήκεσθαι καὶ λύπης αἴσθησιν καὶ τῶν τοιούτων , ἢ σώμασιν ἀνθρωπίνοις ἀπαλλαγεῖσι ψυχῆς . γίνεσθαι δ' οὖν ὅμως πρὸς θεοῦ τοῖς μὲν δρῶσιν ἀκούομεν ἔλεγχον τὰ τοιαδὶ κακίας καὶ ἅμα φλογὸς ἐκεῖ κολαζούσης ἑτοιμασίαν , οἷς δ' ὑπομένειν ὅπως ποτὲ προθυμία , τούτοις δ' ἀπαλλαγὴν ἐγκλημάτων ψυχῆς · μηδὲ γὰρ ἄλλο τι βούλεσθαι τὴν θηριώδη ταυτηνὶ καθ' ἡμῶν κατοχὴν τοῖς ἐμοῖς δημίοις ἢ τοῦ παρόντος ἐπίτομον βίου ἀπαλλαγήν . ὃ γὰρ Ἰουδαίοις ἐκείνοις ἐπέπρακτο πάλαι , ἔργοις μὲν καὶ πάσαις γνώμης ὁρμαῖς τὸν Χριστοῦ συσκευάσασι θάνατον , λόγῳ δ' εὐλαβουμένοις δῆθεν ψιλῷ χωρεῖν εἰς πραιτώριον ὀψιαίτερον , τοῦτ' ἄντικρυς ἴδοι τις ἂν κἀπ' ἐμοῦ συσκευάζοντας τουτουσὶ τοὺς ἐμοὺς Ἰουδαίους · δεδιότες γὰρ ἴσως τοὺς ἀνθρωπίνους ἐλέγχους , σίδηρον μὲν οὐκ ἐπάγειν ταχὺν οὐδαμῇ κατά γε τοῦ 'μοῦ συγχωροῦσιν ἐμφανῶς αὐχένος , μὴ λάθωσιν ἀνδροφόνων ἐς προῦπτον ὄφλοντες δίκην , βίαιον δ' ἄλλως μοι τουτονὶ διὰ παντὸς συσκευάζουσι χρόνου τὸν θάνατον , εἰς ἀπροφάσιστον δῆθεν αὐτῶν κακίαν διατυποῦντες αὐτὸν οὑτωσί · τὸ γάρ τοι μεῖζον δημιουργοῦντες τοὔλαττον εἰρωνεύονται . σὺ δ' ἀλλὰ καὶ τελευταίαν ταυτηνὶ μὴ κατοκνήσῃς καταθεῖναί μοι χάριν · λαβὼν γὰρ τὸ ἄγγος τουτί , νεαρὸν ἐκ τοῦ φρέατος ὕδωρ κομίσαι μοι προθυμήθητι , ἕως ἔτι νεαροὺς καὶ ἀκμάζοντας ἡ νὺξ ληνοβατοῦσα κίρνησι τοὺς ὕπνους τοῖς ἐμοῖς δεσμοφύλαξι · τῇδε γὰρ κἀμοὶ τῇ ὥρᾳ ποιεῖν εἰωθὸς ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον μετὰ πεντεκαίδεκα καὶ πλείους μεταξὺ τὰς ἡμέρας . ὃ δὲ νῦν ὁρᾷς , εἴκοσι πρότερον ἡμέρας κομίζων νυκτός , ἔλαθον διὰ σκότους λίθῳ τινὶ τὸν πόδα πληγείς , καὶ ἀλγηδόσιν ἐκεῖθεν ἐς τόδε χρησάμενος οὐ βραχέσιν , ὡς μὴ δυνηθῆναι πρᾶξαι τοῦ λοιποῦ τὰ εἰθισμένα . διὸ καὶ σέσηπέ τε , ὡς ὁρᾶς , καὶ ὄδωδεν · ἑστὼς γὰρ καὶ ἄλλως νοσεῖ τὸ ὕδωρ , καθάπερ δὴ καὶ τἆλλα πάνθ' ὁπόσα γε τὴν γένεσιν ἐς τὸ κινεῖσθαι πρὸς τοῦ πεποιηκότος εἰλήφει θεοῦ , μάλιστα δὲ νῦν ὁπότε τοῦ καύματος εἴη τὸ ἀκμαιότατον · μετὰ γὰρ τὰς τοῦ Ὠρίωνος ἐπιτολὰς τοὺς οὐρανίους ἀνελίττων ἀρτίως κύκλους ὁ τῶν αἰθερίων λαμπάδων βραβευτὴς καὶ ταμίας ἥλιος μάλα ξηρόν τε καὶ ἄνικμον τῷ περιόντι τῆς θέρμης οὐ μόνον ποιεῖ τὸν ἀέρα , ἀλλὰ καὶ ὅσα τῆς τοῦ ἀέρος τοῦδε μεταλαμβάνει ποιότητος . διὰ γὰρ τοῦτο καὶ τῇ θείᾳ προνοίᾳ ἐμέλησε τὰς τῶν χρόνων καρπῷ ποιότητας ὑγροτέρας ἅμα καὶ ψυχροτέρας ἐκ διαδοχῆς ἀναλόγου ποιεῖν εἰς ἀντίπαλον τοῦ ἡλιακοῦ πυρὸς ἐκείνου κατάστασιν . Ἀλλὰ τούτων μὲν ἅλις · σοὶ δ' ἔνια τῶν ὅσα τῷ βίῳ τελεῖται , καίριον , εἴπερ ποτέ , ἂν εἴη νῦν ἡμῖν προτιθέναι καινότερα διηγήματα · πάντων γὰρ ἡμᾶς τῶν τοιούτων ἐν ἀγνοίᾳ πέπραχεν εἶναι τὰ τῆς καθείρξεως ταυτησίν . εἰκάζειν δ' οὖν ὅπως ποθ' ἡμῖν παρέχεται τὰ τῆς ἡλικιώτιδος πάλαι πείρας ἄλλοτ' ἄλλα φύειν ἀεὶ τὸν χρόνον · φύσις γὰρ ὥσπερ τοῖς αἰθερίοις δρόμοις ὡσαύτως ἔχειν ἀεί , καὶ μεταβολαῖς κεχρῆσθαι μυρίαις καὶ ἀτεκμάρτοις καὶ μηδὲν μηδαμῇ βέβαιον ἔχειν , ᾧ μὴ συνεχοῦς τινὸς καὶ παντοδαπῆς δεήσει τῆς γλώττης καὶ ἀποχρώσης πορθμείου δίκην ἄλλοτ' ἄλλῃ παραπέμπειν ἀκοῇ . ὁρᾷς δ' ὡς καὶ αὐτοῖς γε ἡμῖν ἀνίας οὐ μάλα τι μέτριον ἤνεγκε τῇ ψυχῇ τὸν τοῦ ἐπαχθοῦς φόρτον τὰ φθάσαντα τῶν ἡμῖν συμβεβηκότων , καὶ δεῖ ψυχαγωγίας ἔξωθεν ἱκανῆς ἐξ ἀντιπάλων ῥαγείσης διηγημάτων . οἶσθα γὰρ ὡς καὶ Πυθαγόρας ἐκεῖνος ὁ Σάμιος λύρας ἕωθεν καὶ ᾠδῶν μουσικῶν νενουθέτηκεν ἅπτεσθαι , ὁπόσαι γε ἱκαναὶ τὸ τῶν λογισμῶν τηνικαῦτα κοιμίζειν κυμαῖνον ἐκ τῶν τοῦ ὕπνου νυκτερινῶν ἀθυρμάτων καθιστάμενον ῥόθιον , καὶ μεθαρμόττειν ῥᾳδίως ἐπὶ τὸ εὔθυμον ὁπόσα ἡ τῶν ὀνείρων αὐτονομία παίζουσα δραστικώτερον ἐνίοτε κατὰ τῆς γαλήνης τῶν λογισμῶν ἀφίησιν ἀπαρκτίου δίκην μακροῦ τινός , ὅτε δὴ καὶ μάλα ἀταμίευτος τοῖς αἰσθητηρίοις ὁ ὕπνος ἐντρέχων ἥκιστα τὸ πρὸς ἄμυναν τέως ἔχειν δυνάμενον σφίσιν ἐῴη ἄν . διὸ καὶ ἡμῖν ἥδιστον ἂν γένοιτο ἄκουσμα τῶν ἔξω πραγμάτων ἔνια διηγήσεως ὑπόθεσιν νῦν κομίζοντος σοῦ γε . ἐπεὶ γὰρ κακῶν , εἴπερ ποτέ , νῦν ὁ βίος ἐμπέπλησται ὀργιζομένου θεοῦ διὰ τὴν τῶν θείων δογμάτων ἀθέτησιν , δυοῖν ἔσται θάτερον πάντως · ἢ γὰρ φίλων ἡμῖν ἀπαγγελεῖς συμφοράς , καὶ δακρύσω μὲν ὡς εἰκὸς ἕτερον τρόπον ἐγώ , τῇ δὲ κοινωνίᾳ τοῦ πάθους ἐκείνους προσαγορεύσω καὶ πόρρωθεν , ἀφθόγγοις τε λαλιαῖς ὡς εἰπεῖν προσφθεγγόμενος , καὶ οἴκτῳ τὸν οἶκτον ἀντιδιδοὺς καὶ συνηδόμενος σφίσι , καὶ θαυμάζων τῆς καρτερίας τοὺς ἄνδρας , ἢ συμφορὰς διωκτῶν ἀκουσόμεθα , καὶ βελτίους λοιπὸν καὶ ὑπὲρ αὐτῶν τὰς ἐλπίδας ληψόμεθα . σύνεσιν γὰρ οἶμαι καὶ σφᾶς ὀψὲ γοῦν εἰληφότας διορθωθῆναι , ἔργοις ἤδη βλέποντας προφανεῖς φυομένους τοὺς τῶν οἰκείων ἀτοπημάτων ἐλέγχους , καὶ τῶν ἐν μυχοῖς διωγμῶν καὶ σκότῳ βαθεῖ κοιμωμένων προτάσεων ἀληθῶν τὸ συμπέρασμα ἀνατέλλον . Καὶ μὴν ἕτοιμος ἔγωγε , βέλτιστε , λέγειν ὅσα δὴ καὶ οἷα βούλοιο ἂν ἐπιτάττειν αὐτός . Οὐκοῦν ἁρμόττουσαν ἀρχὴν ἀναθεῖναι δεῖ τῷ λόγῳ πρότερον , φίλτατε Ἀγαθάγγελε · ἣν οὐκ ἄλλως ἁλώσιμον ἔσεσθαι οἶμαι ἢ ἐς τὸ πρότερον ἴχνος τῶν λόγων ἐκείνων ἀναπόμπιμον πεπραχότας τὴν μνήμην , καὶ δίκην σειρᾶς τὰς τῆς γλώττης ἐκεῖθεν κρηπῖδας ἀνάψαντας , ἀσφαλῆ τὰ τῆς ἀναλήψεως ἤδη ἐφόδια ἐς τὴν τῶν ἑξῆς κεκτῆσθαι διήγησιν ἐν βραχεῖ . εἶναι δ' ἀναγκαῖον πυθέσθαι πρῶτον ἡμᾶς ὅτι ποτὲ μετὰ τὴν ναυμαχίαν ἐκείνην ἀντικαθήμενοι καὶ ἀντεφεδρεύοντες ἑκατέροις ἑκάτεροι τῶν Λατίνων οἱ στόλοι τότε πεπράχασι · δεύτερον δ' ὅτι ποτὲ καὶ ἡ βασιλὶς Εἰρήνη τετέλεκεν ἀπιοῦσά τε ἐς Ὀρεστιάδα καὶ Διδυμότειχον , καὶ τὰς μεταξὺ τῆς φιλαρχίας τῶν παίδων ἔριδας ἐπειγομένη κοιμίσαι , πρὶν εἰς αἱμάτων χύσεις τὸ κατ' ἀλλήλων ἐκβῆναι μαινόμενον · καὶ τρίτον ὁποίας καὶ καθ' ἡμῶν τὰς μελέτας ὁ τῶν διωκτῶν ἱστουργεῖ καὶ συρράπτει θίασος . Ἐμὲ δ' εὖ σοι λέγοντι , θεία μοι κεφαλή , ἀντιλέγειν μὲν ἥκιστα πάντων , πείθεσθαι δὲ μάλιστα πάντων χρεών . καί σοι ἐρῶν ἔρχομαι εἰ μὴ πάντα δὴ τὰ μεταξὺ καθ' ἕκαστα , ἀλλ' οὖν ἀπολέξας τὰ καιριώτερα . Ὁ γάρ τοι τοῦ Βενετικοῦ στόλου ναύαρχος ἥκιστ' ἔχων ὅτι πράξειεν ἀφ' οὗ παρὰ πᾶσαν ἐνέτυχε προσδοκίαν ἤδη μετὰ τὴν ναυμαχίαν τοῖς Γεννουίταις τῷ τῶν Βιθυνῶν σπεισαμένοις ἡγεμόνι Περσῶν Ὑρκανῷ , πρὸς μόνην ταυτηνὶ τελευταίαν ἐξ ἀπογνώσεως ἐληλυθόσι καταφυγὴν πολεμίοις πάνυ τι δυσαντίβλεπτον καὶ οἷον ἀνανταγώνιστον , κἀκεῖθεν ἤδη μετὰ μακρᾶς τῆς ἀδείας μισθοφορικὴν ἐξ Ἀσίας διαβιβάζουσι δύναμιν , ὁπόση ἂν εἴη μάλισθ' ἱκανὴ συμμαχεῖν τε καὶ πόρρωθεν ἀποκρούεσθαι καὶ ἀνασοβεῖν πολεμίων ἁπάντων ἔφοδον , πλήρεσιν ἀπέπλευσε τοῖς ἱστίοις ἐς Βενετίαν , ἐπαγγειλάμενος μετὰ πλείονος ἐπανήξειν ὀψὲ τῆς δυνάμεως . κατέλειπε δ' ὅμως συνθήκας τοῖς Γεννουίταις τὸν βασιλέα ποιεῖν καιρικάς , ἕως ἂν ἑκατέροις τοῖς μέρεσι διαναπαύσασιν ἑαυτούς , καὶ διαρκέστερα τἀπιτήδεια εἰσκομισαμένοις , ἀνδρικώτερον πρὸς τὸν ἐφεξῆς ἀπαντᾶν προσγένηται πόλεμον . ἐνταυθοῖ δέ μοι γενομένῳ τοῦ λόγου ἥκιστ' εὔοδα τὰ ἑξῆς εἴη ἄν , βουλομένῳ κατά γε τὴν σὴν τὸν λόγον συστέλλειν ἐς τὸ βραχύτερον βούλησιν . εἰ μὴ γὰρ ἄνωθεν ἠργμένοις τὰς τῶν λεχθησομένων αἰτίας προστιθέναι γένοιθ' ἡμῖν , οὐκ ἄν ποτε γένοιτο γνώριμον οὐδέσι τῶν ἀκουόντων οὐδέν , πλὴν ὅτι ἀμεινόνων γε τῶν ἀποριῶν ἐσόμεθα πρόξενοι , ἡμίεργόν τινα καὶ ἡμιτελῆ τῇ διηγήσει τὴν τῆς γλώττης παρεχόμενοι χρείαν . Ἐβουλόμην σε ἔγωγε , καλὲ Ἀγαθάγγελε , πάνυ τι πλεῖστον ἐμοὶ συνεῖναι τὸν χρόνον καὶ ὁμιλεῖν ἐνταυθοῖ , καὶ μακρὰν παρ' ἑκατέρων ἑκατέρους ἐντεῦθεν ἡμᾶς τὴν παραμυθίαν μετὰ τοῦ ὠφελίμου καρποῦσθαι , χρείας χρείαν ἀντιδιδόντας ἀλλήλους ἀλλήλοις καὶ αὖ παρ' ἀλλήλων ἀλλήλους ἀντιλαμβάνοντας ὡς εἰκός , μέχρις ἄν , εἰ καὶ ἡμῖν ἐξείη ζῆν , ὁ τῆς αἰθρίας ἐπι λάμψῃ καιρός , καὶ δῷ παρρησίαν τῇ γλώττῃ ξύν γε θεῷ , καὶ δοθῇ μοι λόγος κατὰ τὸν θεῖον ἀπόστολον ἐν ἀνοίξει τοῦ στόματος μου παρρησίᾳ γνωρίσαι τὸ μυστήριον τοῦ εὐαγγελίου ὑπὲρ οὗ πρεσβεύω ἐν δεσμοῖς , ἵνα ἐν αὐτῷ παρρησιάσω ὡς δεῖ με λαλῆσαι . ἐπεὶ δ' ἄλλοτ' ἄλλα τὰς ἐμὰς νύκτωρ καὶ μεθ' ἡμέραν σμήνη διωκτῶν περιστοιχίζουσι θύρας , θηρῶν χαλεπώτεροι πάντων εἰπεῖν , ὡς δεδιότας μηδ' ἔχειν ἡμᾶς μήτε φωνὴν γοῦν ἐλευθέραν χαρίσασθαι μήτε σέ γ' ἐμοὶ μήτ' αὖ τοὐναντίον σοί γε ἐμέ , πλὴν ἢ μάλα μόλις τονθορύζοντας ἑκάτερον ἑκατέρου ἀκούειν , στέργειν δ' οὖν τέως ἀνάγκη τῇ καταψηφισθείσῃ μονώσει καθάπαξ ἁπασῶν ἐν στερήσει καθημένους ἀνθρωπίνων προσρήσεων , παραπλησίως εἰπεῖν τοῖς αἰωνίως ἐν ᾅδου καθεύδουσιν . ὅμως αὐτῷ θαρρήσαντες ἤδη τῷ μόνῳ θεῷ , ὑπὲρ οὗ καὶ τουτοισὶν ἐγκαρτεροῦμεν τοῖς ἄθλοις , φέρε δέος ἅπαν κονιορτοῦ δίκην ἀποτριψώμεθα · καὶ τρεῖς λοιπὸν τῶν ἡμερῶν καὶ τέτταρας , εἰ δέοι , σύ γε δήπου περιμείνας ἐνταυθοῖ , μακροτέραν τε καὶ ὅσον ἐφικτὸν ἀνενδεᾶ τὴν τῆς ἀφηγήσεως τράπεζαν ἡμῖν ταυτηνὶ παρατίθει . καὶ τῶν ὀρνέων γὰρ τοὺς κύκνους φασὶ τῆς σφῶν αὐτῶν αἰσθομένους ἤδη τελευτῆς , μακρότερόν τι καὶ λιγυρώτερον τηνικαῦτα μᾶλλον ἢ κατὰ πάντα ᾄδειν τὸν βίον . ἐπεὶ οὖν καὶ ἡμῖν περὶ τοὺς ἐσχάτους ἤδη κινδύνους σκηνοβατεῖν περιέστηκεν , ὡς εἰρήκειμεν , οὐκ ἄν που τῶν ἀπεικότων εἴη μακροτέροις διηγήμασι μακροτέραν ἐκτείναντας ἀκοὴν τελευταίοις ἀφοσιώσασθαι ἀσπασμοῖς . ἄρτος δ' ἡμῖν ὁ κατεσκληκὼς οὑτοσὶν εἰς τροφὴν ἀποχρήσει , καὶ ὃ νῦν εἰσκεκομίκεις αὐτὸς ἐξ ἐκείνου τοῦ φρέατος ὕδωρ εἰς πόσιν , Τροφῆς μὲν δὴ καὶ πόσεως , θεία μοι κεφαλή , πάνυ τι ἐλαχίστου ἢ μᾶλλον τοῦ μηδενὸς ἄν μοι δεήσειν οἶμαι τὰ νῦν , τῆς σῆς ὁμιλίας ὡς ἐπίπαν εἰπεῖν ἀποχρώσης ἐμοί , καὶ ῥᾷστά με πειθούσης ἔρωτας ἐρώτων ἀλλάττεσθαι , δυοῖν ὁποτέρου βούλοιτό τις ἕνεκα , εἴθ' ὅτι γέννημα ὢν ὁ λόγος ἀθάνατον ἀθανάτου νοῦ μονιμωτέρας τῇ τῶν ἐραστῶν ἀκοῇ παρέχεται καὶ ἡδίους τὰς τῶν ἐρωμένων ἐπαγγελίας , εἴθ' ὅτι καὶ διὰ τὸν σὸν πόθον περὶ πλείονος καὶ τοῦ παντὸς τὴν σὴν ἐφίεμαι ποιεῖσθαι ὁμιλίαν . Ἀλλὰ τούτων μὲν ἅλις , ὦ βέλτιστε Ἀγαθάγγελε · σὺ δὲ τῆς προκειμένης ἔχου προθέσεως . Καὶ δὴ λοιπὸν ἐπανιτέον ἐκεῖσε . οἶσθα , ὦ βελτίστη μοι κεφαλή , ὅπως μετὰ τὴν μοχθηρὰν ἐκείνην καὶ κακῶς τοῖς διώκταις σχεδιασθεῖσαν καθ' ὑμῶν λῃστικὴν ἐκείνην σύνοδον ἧκον αὐθημερὸν ἐκ Θεσσαλονίκης ἀγγελίαι τῷ βασιλεῖ Καντακουζηνῷ πάνυ τι σφόδρα δειναί , καὶ αὐτῶν ὡς εἰπεῖν τῶν τῆς ψυχῆς ἁπτόμεναι μυελῶν , καθάπερ ἔπαθλα τοῦ ἀγῶνος ἐκείνου κατάλληλα τοῦ ἀθλοθέτου θεοῦ προσδεικνύντος πρὸς ἔλεγχον τῆς κακίας καὶ ἀναιδείας ἐκείνης , διδάσκοντος μόνον οὐ διαρρήδην καὶ μετρίαν ταύτην κατὰ πόδας ἐνταῦθα παιδείαν ἐπάγοντος εἰς ἐπιστροφὴν τῶν ἐκεῖ παρανομηθέντων , καὶ πύλας οὑτωσί πως ἀνοίγοντος μετανοίας . Φασὶ γὰρ τὸν Παλαιολόγον , ὡς ὑποπτεύσειεν ἐπιβουλὴν καθ' ἑαυτοῦ πρὸς τῶν γυναικαδέλφων καὶ τοῦ πενθεροῦ καὶ γνώμης ἐκείνων ἀλλοίωσιν καὶ τροπὴν πολλαχόθεν πολύτροπον , ἀνενεγκεῖν τε εὐθὺς πρὸς ὁμοίους φόβους τὴν μνήμην ὁμοίων ἐπιβουλῶν , αἳ ταῖς ἀρχαῖς ἀπροόπτως ὡς τὰ πολλὰ καὶ πολυτρόπως ἐνσκήπτουσαι κηλῖδας καὶ κῆρας αἱμάτων καὶ φόνων μεστὰς ἐπιφέρουσι τοῖς μὴ πάνυ προσέχειν ἐθέλουσι ταῖς πολυτρόποις τύχαις καὶ γνώμαις τῶν ἀνθρώπων . ὅθεν διανέστη τε καὶ τὴν γνώμην εὐθὺς ἐπὶ ζήτησιν ἠκόνησε τοῦ προσήκοντος ἄνωθεν κλήρου τῆς βασιλείας καὶ τοῦ γε βιοῦν ἀδεέστερον δύνασθαι ἢ καθ' ἃς μηχανᾶσθαι δύναιντ' ἄν τινες ἐπιβουλάς · βέλτιον γὰρ ἔφησεν εἶναι θαλάσσης ἐπιούσης ἐν τῷ παρόντι φορὰν ἐκκλῖναι ἢ ῥαθυμήσαντα συναπαχθῆναι τῇ βίᾳ τοῦ ῥεύματος . χρόνον οὖν τινὰ τῷ Κράλῃ Σερβίας ἐπιτιθεμένῳ καὶ ἀπειλοῦντι μεγίστους αὐτῷ περιστήσειν κινδύνους , εἰ μὴ κήδους ἕνεκα πρὸς συγγενῆ φιλίαν αὐτῷ συναφθείη κρατίστῳ καὶ πρὸς τὰς περιεστηκυίας αὐτῷ συμφορὰς ἐσομένῳ συμμάχῳ , πέμπει δεξιὰν ὀψὲ καὶ μόλις ἤδη διὰ ταυτί , καὶ κυροῦται πρὸς ἀμφοῖν δόντα οἱ τὸν Παλαιολόγον , εἰ ῥᾴδιον εἴη , ὅμηρα τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα Ἑλένην διὰ τὰς ἐκ γένους ταύτης ἐπιβουλάς , ἀγαγέσθαι τὴν τοῦ Κράλη γυναικαδέλφην , νέαν τε οὖσαν ἔτι κἀκείνην καὶ ἅμα ἀδελφὴν τοῦ τῶν Μυσῶν ἡγεμόνος Ἀλεξάνδρου . ταῦτα τῷ Καντακουζηνῷ μαθόντι τῷ βασιλεῖ θανάτου φάναι πολλῷ πικροτέρους καθῆκε φόβους τοῖς λογισμοῖς · καὶ παραλαβὼν Ἄνναν τὴν ἐκείνου μητέρα , τηρουμένην τέως ἐν Βυζαντίῳ , ἐς τὴν τῶν ὁδηγῶν ἀπῄει μονήν , κἀκεῖ τῆς θείας εἰκόνος ἔμπροσθεν αὐτίκα μάλα δώσειν ὑπισχνεῖται τῷ ταύτης μὲν υἱῷ , γαμβρῷ δὲ αὐτοῦ , τὸν ἅπαντα κλῆρον τῆς βασιλείας , ἀφεμένῳ μὲν τὰς τοῦ Κράλη συνθήκας ἐκείνας , ἐληλυθότι δ' ἐς Βυζάντιον εὐθὺς παρὰ τὴν νόμιμον σύζυγον , αὐτὸς δὲ δυοῖν θάτερον , ἢ τῷ Βυζαντίῳ διὰ βίου ἐνδιατρίβων βασιλικῶς καὶ αὐτὸς τὰ μέχρι Σηλυμβρίας ἐντεῦθεν διοικεῖν πράγματα κατὰ γνώμην τοῦ γαμβροῦ , ἢ τὸν ἡσύχιον ἑλόμενος καὶ ἀπράγμονα βίον οἴκοι καθῆσθαι . καὶ ἅμα ἔγγραφον ταῖν χεροῖν αὐτῆς ἐνετίθει τὴν γνώμην φρικωδεστάτοις ὅρκοις ἠσφαλισμένην τε καὶ ἀπαραλόγιστον τὴν ὑπέραγνον θεομήτορα προβαλλομένοις ἐγγυητήν . ἣ δ' εὐθὺς ἀπιστεῖν οὐδαμῇ ἔχουσα τά τε τῶν οὕτως ἐχόντων ἐγγράφων ὅρκων βιβλία εἰλήφει , καὶ ἅμα ὅλῃ σπουδῇ κατέπλευσεν ἐς Θεσσαλονίκην , κἀκεῖ τῷ υἱῷ τὰ εἰκότα ὡμιληκυῖα καὶ τοὺς φρικώδεις ἐκείνους ἐμφανίσασα ὅρκους , τῶν τοῦ Κράλη συνθηκῶν τελέως ἀποσχέσθαι πέπεικεν εὐθύς . Τούτων δ' οὕτω γενομένων ἧκεν ὁ Παλαιολόγος ἄχρι καὶ ἐς Διδυμότειχον · κἀκεῖθεν πρὸς τὸν πενθερὸν διαπρεσβευσάμενος Καντακουζηνόν , καὶ ὡς ἐμμένοι μαθὼν τοῖς ὀμωμοσμένοις , ἥκει λοιπὸν καὶ αὐτὸς ἐς Βυζάντιον , πάντας ἀπεσκευασμένος φόβους καὶ ὑποψίας ἁπάσας . καὶ πλέον ἢ τριακονθήμερον τῇ τοῦ πενθεροῦ συνδιατετριφὼς ὁμιλίᾳ μετ' εἰρήνης κατηφείᾳ τινὶ κεκραμένης διὰ τὸ τῶν ἠλπισμένων οὐκ εὔελπι τὴν ἐς Διδυμότειχον αὖθις ἀπῄει , καὶ τὴν σύζυγον Ἑλένην ἅμα αὐτῷ ἐπαγόμενος , σὺν ἐκείνῳ μᾶλλον αἱρουμένην θνήσκειν ἢ τοῖς γονεῦσι συζῆν . ταυτὶ μὲν οὖν εἶχεν οὕτω , καὶ τὸ φθινόπωρον τὰς τοῦ ἀρκτούρου προύφαινεν ἄρτι ἐπιτολάς . βραχὺς ὁ χρόνος , καὶ αὖθις παρ' ἑκατέρων ἑκατέροις λαθραῖα ἐξηχεῖτο βουλεύματα πάνυ τῶν δεδογμένων ἀντίστροφα . καὶ ἄπεισι τὴν ταχίστην καθέξων Ματθαῖος τῶν Καντακουζηνοῦ υἱέων ὁ πρῶτος Ὀρεστιάδα , σταδίους οὐ μεῖον πρὸς ἄρκτους διέχουσαν ἑβδομήκοντα καὶ διακοσίους . κἀντεῦθεν τὰ σκάνδαλα ηὖξεν ἐρεθιζόμενα νύκτωρ καὶ μεθ' ἡμέραν ἀεί , καὶ πρὸς ἐμφανῆ τὰ πράγματα προύβη κακίαν καὶ ἄσπονδον ἤδη μάχην . καὶ ἅμα οἱ τῶν Θρᾳκικῶν οἰκήτορες πόλεων Παλαιολόγῳ τῷ βασιλεῖ προσεχώρουν ἐθελονταί , κραταιότερόν τε τῶν πραγμάτων ἐρεθίζοντες ἅπτεσθαι καὶ τοῦ πατρῴου κλήρου τῆς βασιλείας ἀντιποιεῖσθαι , ῥαθυμεῖν ὁπωσοῦν , εἴπερ ποτέ , νῦν μᾶλλον οὐ μάλα προσήκοντος . Διὰ δὴ ταῦτα δείσας περὶ τῆς ἀρχῆς Καντακουζηνὸς ὁ βασιλεὺς λόγων τ' ἐκείνων καὶ συνθηκῶν ἐξελάθετο , καὶ οἷον αὐλητικῆς τινὸς ἀθύρματα παιζούσης τὴν ἀκοὴν ἅπαντας ἡγησάμενος ὅρκους , τῶν ἀντιπάλων ἔργων καθάπαξ ὅλην ἀντίληψιν ἐποιεῖτο . πρῶτον μὲν οὖν πέμψας ἐς Ὑρκανὸν τὸν γαμβρὸν καὶ σατράπην τῶν ἐν Βιθυνίᾳ βαρβάρων , καὶ ἅμα ἐς τοὺς γείτονας Γεννουίτας , ὅρκους καινοτέρους αὖθις παρέσχε τῶν πρὶν ἰσχυροτέρους , ταὐτὸν ἀμφοῖν διὰ βίου πνεῖν ἐπαγγελλομένους καθ' ὧν αὐτοὶ βούλοιντο καὶ οἷς ἄχθοιντο , εἰ βοηθοῖεν καὶ αὐτοὶ κατὰ τοῦ γαμβροῦ Παλαιολόγου · ἀκρόπολιν γὰρ ἥγηται κραταιοτέραν τὴν ἐς ἐκείνους καταφυγὴν ἀμυντηρίων ἁπάντων θείων καὶ ἀνθρωπίνων , καὶ μηχάνημα ἐκ πολλοῦ εἰθισμένον αὐτῷ κατά τε τῶν ταλαιπώρων Θρᾳκῶν καὶ ᾧ προσερρύησαν βασιλεῖ , ἀνὰ στόμα συχνὰ τὸ γραφικὸν περιᾴδων ἐκεῖνο « λοιπὸν καλέσω τὰ ἔθνη , κἀκεῖνά με δοξάσουσι . » καὶ ἅμα οἱ ἐξ Ἀσίας Ῥωμαϊκαῖς ἐπὶ Θρᾴκης διαβιβάζοντες τοὺς βαρβάρους ναυσὶν ἔμπρακτόν τε καὶ πάνυ τι κατεσπουδασμένον τὸ τοῦ βασιλικοῦ δόγματος προύφαινον βίαιον . Κατελάνων δ' αὖθις ἀμφὶ πεντακοσίους , ὅσοις τὸν ἐκ τῆς ναυμαχίας ἐκείνης φυγεῖν ἐξεγένετο κίνδυνον , γυμνοὺς καὶ προσαίτας περιιόντας τοῦ ἄστεος πανταχῇ , πρὸς φυλακὴν ὁ βασιλεὺς Καντακουζηνὸς ἀθροίσας τοῦ σώματος ὥπλιζέ τε καὶ ἐσίτιζε μάλα τι σφόδρα πεφροντισμένως , τῶν ὁμοφύλων ἤδη Ῥωμαίων ἀπιστουμένων καὶ ἐν ἐχθρῶν ταττομένων χορείᾳ . Τούτων δ' οὕτως ἐχόντων ἔδοξεν Εἰρήνῃ τῇ βασιλίδι ἔς τε Ὀρεστιάδα καὶ Διδυμότειχον διαβάσῃ διαλλάξαι τοὺς νέους ἀλλήλοις , εἰ δυνηθείη , βαθείαις τισὶν ὑποψίαις ἐπ' ἀλλήλους χρωμένους , οὐδαμῇ τὸ ἔνσπονδον σύνοικον κεκτημέναις , Ματθαῖον δηλαδὴ τὸν υἱὸν καὶ τόν γε ἐπὶ θυγατρὶ γαμβρὸν Παλαιολόγον τὸν βασιλέα , συμπαρειληφυῖα πρός γε τοῖς ἄλλοις καὶ τῶν ἀρχιερέων δύο συνεκδήμους μαρτυρίας ἕνεκα , καὶ ἅμα Ἄγγελον , ᾧ καθολικῷ τηνικαῦτα συμπέπτωκεν εἶναι κριτῇ · ὃς τῆς πατρίδος ἐντεῦθεν ἐξιέναι μέλλοντος ἐμοῦ πάνυ τι νέος ἦν καὶ οὔπω οἶμαι ἔφηβος , εὐγενῆ δ' ὅμως ὑπεζωγράφει τὴν ἐς λόγους ἐκεῖθεν φύσιν , καὶ μάλα ἐπαγγελλομένην πρὸς πᾶσαν ἀρετῆς ἰδέαν εὐφυᾶ τὸν ἄνδρα τὰ συντομώτατα καταστήσειν . πάντας γὰρ ὅσοι τῶν ἅμα αὐτῷ τῆς σῆς σοφίας ἦσαν τέως ἀκροαταί , καὶ τῶν τῆς σῆς διδασκαλίας ἐκείνης κρατήρων φοιτῶντες ἀπήλαυον , μακροῖς παρήλαυνε τοῖς μέτροις δρόμῳ τε γλώττης καὶ διανοίας ὀξύτητι . νῦν δὲ τῆς μακρᾶς ἐκείνης ἀποδημίας ἀνειληφὼς ἐμαυτόν , τῆς φυσικῆς ἐκείνης ἐπαγγελίας ἀμείνω περὶ τὸν ἄνδρα βλέπω τὴν βλάστην καὶ προοιμίων ἐκείνων πολλῷ τὰ νῦν συμπεράσματα κραταιότερα . διὸ καὶ βασιλικῆς ἐγγύτητός τε καὶ εὐμενείας οὐδενὸς τῶν περιλάμπρων ἀνδρῶν ἐνδεέστερον μετέχοντα βλέπων τὸν ἄνδρα γέγηθα · ἤδη γὰρ δι' ἀρετῆς περιουσίαν κἀν μέσοις τοῖς βασιλείοις πεπαρρησιασμένῃ τῇ γλώττῃ διέπειν τοὺς τῆς εὐθυδικίας τέτακται νόμους καὶ τῶν δημοσίων πραγμάτων οἰκονομεῖν ἐν κρίσει τοὺς λόγους καὶ τὰ ψηφίσματα · οἷς ἀρρεπεῖς τὸν ἅπαντα χρόνον καὶ πάντῃ ἀκαπηλεύτους τὰς τῆς δίκης ἐπάγων πλάστιγγας θαῦμα τῷ βίῳ γίνεται μεῖζον ἢ κατὰ πάντα δίκαιον Ἀριστείδην , καὶ πᾶσιν ἁπλῶς περιλάλημα καθίσταται κράτιστον , οὐχ ὁμοφύλοις μόνον , ἀλλ' ἤδη καὶ ἐς τὰ περίοικα τῶν ἐθνῶν ἡ φήμη διέδραμεν , ἀκήρατον φέρουσα τὸ σεμνὸν τῆς αἰδοῦς . διὰ δὴ ταῦτα καὶ συνέκδημον ἡ βασιλὶς ἐς Διδυμότειχον ἑαυτῇ γενέσθαι τῶν καθ' αὑτὸν προτετίμηκεν , ὡς αὐτήκοος καὶ αὐτόπτης ἐκεῖ γενόμενος καὶ αὐτὸς τῶν τε δὴ λεχθησομένων καὶ πραχθησομένων γένοιτο καὶ μάρτυς ἀπαράγραπτος . ἐκεῖσε τοίνυν ἡ βασιλὶς γενομένη πάντ' ἔλεγεν οἷς τε ἐμφωλεύειν ὑπενόει τὴν τοῦ πείθειν ἰσχύν , καὶ οἷς οὐκ ἐφεδρεύειν εἶχε σκυθρωπὸν οὐδέν , τῶν ἐπιτιμήσεων ἥμερόν τινα τρόπον ἐνδεικνυμένη τῷ νέῳ τὴν ἡλικίαν βασιλεῖ , μητρικὴν εἰσάγουσά πως αὐτῷ τὴν παραίνεσιν . τὰ δὲ ἦν , ὡς ἐν κεφαλαίῳ φάναι , παραχωρεῖν τὸν γαμβρὸν καὶ βασιλέα Παλαιολόγον ἑκόντα Ματθαίῳ τῷ γυναικαδέλφῳ τὴν ἐξ Ὀρεστιάδος ἄχρι Βιζύης μετά γε τῶν ἑκατέρωθεν χωρίων καὶ πόλεων γῆν αὐτονόμῳ νέμεσθαι δεσποτείᾳ , αὐτὸν δ' ἔχειν τὴν ἐκ Διδυμοτείχου μέχρι Θεσσαλονίκης , τὸν δὲ κοινὸν ἀμφοῖν πατέρα Καντακουζηνὸν τὸν βασιλέα τὰ λειπόμενα μετὰ τῆς βασιλευούσης τῶν πόλεων μέχρι τελευτῆς , ὅτε καὶ αὐτῶν κληρονόμον ἐντελῆ καὶ διάδοχον μέλλει σε καταλείψειν . χρεὼν δ' εἶναι σε πάντως ἔλεγεν , ὅσα καὶ πατρὶ καὶ τῇ τῶν πραγμάτων ἐγγεγηρακότι πείρᾳ , πιστεύειν αὐτῷ τά τε ἄλλα καὶ τὴν τοῦ βασιλικοῦ βίου κυβερνητικήν , ὡς ἂν ἀκύμονάς σοι τὰς τούτου παρέχοι φροντίδας , τούς τε τῆς βασιλείας αὐτὸς ἀναδεχόμενος κλύδωνας , καὶ πρὶν τῶν ἐκεῖθεν ἰλίγγων σε γεύσασθαι , πρὸς τὸ ἀγχώμαλον ἄγων ὅσον ἐφικτόν . μηδὲ γὰρ ἄν ποτε τὸν σὸν βουληθῆναι κίνδυνον , εἰς υἱέως κλῆρον αὐτῷ καταστάντος διὰ τοῦ κήδους . πῶς γάρ , ὃς πολέμιος ὢν καὶ πολεμίαν ἔχων αὐτῷ μητέρα , ἔπειτά γε καὶ πολέμου νόμοις αὐτᾷ ληφθεὶς μέν , περισωθεὶς δὲ παραδόξως , καὶ κληρονόμος τῆς βασιλείας πρὸ τῶν γνησίων αὐτοῦ παίδων ἐγγραφεὶς αὐτῷ . ἄπαγε , μὴ σύ γε τοιαῦθ' ὑπονόει . ἔπειτα σε χρεὼν καὶ τούς τε τῆς σῆς μητρὸς καὶ ἅμα τοὺς σοὺς αὐτοῦ μεγάλους ἐκείνους ὅρκους αἰδεῖσθαι , οὓς τηνικαῦθ' ἡμῖν ἐγγράφους παρέσχεσθε , μὴ πολέμιον χεῖρα μηδ' ἔνοπλον ἔργον ἐνδείξασθαί ποτε καθ' ἡμῶν , ἀλλ' ὥσπερ ἡγεμονικόν τι πρόσταγμα πᾶν τὸ τοῦ πενθεροῦ νομίζειν βούλημα μέχρι παντὸς [ νενόμισται ] , καὶ ὡς πρὸς ἀρχέτυπον ὄντως εἰκόνος βασιλικῆς τοὺς σοὺς ἀπευθύνειν τρόπους εἰς τὸν ἐκείνου βίον καὶ λόγον . » Ταῦτα τῆς βασιλίδος Εἰρήνης εἰπούσης Παλαιολόγῳ τῷ βασιλεῖ καὶ γαμβρῷ , τοιάδε καὶ αὐτὸς ἀμείβετο πρὸς αὐτήν . « πολλὰ τῶν πραγμάτων , ὦ μῆτερ , ἐν προοιμίοις ὁμαλῶς ὁρώμενά τε καὶ ἀμελούμενα δέον περίεργόν τινα καὶ πεφροντισμένην λαμβάνειν ἐξέτασιν , σφόδρα μακροὺς ἐπεκρέμασε τοὺς κινδύνους οἷς μὴ προειδέναι ἐπῄει δι' ἁπλότητα τρόπων , ἀράχνης τινὸς μιμούμενα τρόπον , ἣ τό τε χρῶμα καὶ ὕφασμα καὶ τὴν κίνησιν ἀερώδη τὰ πάντ' ἔχουσα , λανθάνει τὰ τῶν βραχέων ἐμπίπτοντα ζώων ῥᾷστα θηρεύουσα . κἀγὼ τοιγαροῦν εἰ μὲν ἠρεμήσοντα ᾔδειν Ματθαῖον τὸν ἐμὸν ἀδελφόν , καὶ μὴ πρόφασιν τὸ τῆς δεσποτείας αὐτόνομον ἐσχηκότα τὴν ἐμὴν καιροφυλακήσειν σφαγήν , τοῦ παντὸς ἂν τὸ τῆς εἰρήνης ἐτιμησάμην ἐνταῦθα τερπνόν , καὶ παντὸς ἅμα καὶ λόγου καὶ πράξεως τὴν ἀπράγμονα σιωπὴν ἐποιησάμην ἐπίπροσθεν μάλα τι ἄσμενος . νῦν δέ με ταράττει σφοδρῶς ὁπόσα σφετεριζόμενος ἑαυτῷ τῆς βασιλείας περιτίθησι σύμβολα , ὅσα τοῖς ὅρκοις ἐκείνοις σιωπηθέντα παρρησιάζεται νῦν , ἠρέμα καὶ κατὰ μικρὸν ἐφ' ἑτέροις ἕτερα διηνεκῶς προστιθέμενα καὶ τὴν ἐμὴν ἀναίρεσιν μόνον οὐ τραγῳδοῦντα πρὸ θυρῶν τῶν ἐμῶν , δέον , εἰ μὲν δίκαια ταυτί , τοῖς ὅρκοις ἐκείνοις τότ' ἐγγραφῆναι , οὓς ἀρτίως προφέρεις δεξιῶς ἐμοὶ τὴν κατάλυσιν ὀνειδίζουσα · εἰ δὲ τοὺς νόμους αἰδούμενος τότε σεσίγηκε , πῶς οὐ νῦν μᾶλλον αἰδεῖται τοὺς ὅρκους τε λύων ἐκείνους περιφανῶς , καὶ ἃ τοῖς νόμοις κωλύεται , μετ' ἐξουσίας οὐ μάλα τι προσηκούσης ἁρπάζων ἀρτίως . καὶ ταῦτα δρᾷ τοῦ πατρὸς συγχωροῦντος ἅπασι · τῷ γὰρ ἀεὶ βλέποντα μὴ κωλύειν καὶ ὡς αὐτὸς αὐτόχρημα δρῶν ἁλίσκεται , καὶ τὸν ἐμὸν ἐς προῦπτον ὁ κοινὸς πατὴρ εἶναι ὀμωμοκὼς δημιουργεῖ θάνατον . ἐφ' ἃ γὰρ τὸν παῖδα σχήματι σιωπῆς συγχωρεῖ , τὴν διὰ γλώττης προτροπὴν τῇ διὰ τῶν ἔργων νενίκηκεν , ἐκείνῳ μὲν ἠπατηκώς , τούτῳ δ' ἐπιπεσὼν διὰ τὴν ἐκ τοῦ λεληθέναι εὐστοχίαν , κἀκείνῳ μὲν τὸ τῆς ἀνθρωπίνης ἐπιτιμήσεως φεύγων προφανές , τούτῳ δ' ἐγκαίρως τὴν τοῦ δράματος ἀνακαλύπτων σκηνὴν καὶ τὴν πάλαι κρυπτομένην βουλὴν ὀψὲ προδεικνύς . ἐπεὶ γὰρ πολλὰ τῶν τῆς κακίας εἰδῶν λεχθέντα μέν , ἐπιεικῶς δ' ἄτοπα δόξαντα τὴν θύραν ἀνασοβεῖ τῆς γενέσεως , πράττεται ῥᾷστα λοιπὸν σιωπῇ καὶ πρὶν λεχθῆναι τῷ δρῶντι καὶ πρὶν ἐνθυμηθῆναι τὸν πάσχοντα , καὶ φθάνει τὴν γνῶσιν ἡ πεῖρα λίαν ὠκύπους φανεῖσα καθ' οὗ τολμᾶται τὰ χείριστα . καὶ διδάσκαλον ἔσχε τὸν ἅπαντα χρόνον ἡ τῶν πραγμάτων φύσις , ἐπὶ πολλῶν τῶν ὁμοίων περιφανῶς τὴν ἀναίρεσιν ἀναγράφοντα βλέπουσα καὶ φυλάττεσθαι πᾶσι πᾶσαν ἄντικρυς ἀφιέντα φωνήν , καὶ νέοις ἐπ' ἴσης καὶ πρεσβυτέροις . ἀκούομεν οὖν καὶ πατέρων ἐνίους ἀνδροφόνον ὁπλίσαντας δεξιὰν κατὰ τῶν υἱέων , καὶ πλείους ἔτι τῶν ἀδελφῶν τὸ ξίφος καθ' αἵματος βαπτίσαντας συγγενοῦς · καὶ κατὰ λαιμοῦ πικρῶς ὀρχησαμένους ὁμοφυοῦς , καὶ μάλισθ' ὅτε περὶ βασιλείας εἴη τἀγώνισμα , ἔνθα καὶ τυραννικῆς εἶναι τὸ πρᾶγμα λέγεται νομοθεσίας αὐτοχειροτόνητον καὶ ἀνομοθέτητον δίκαιον . οὐκ ἔγωγε τοίνυν αὐτὸς ὁ τῆς υἱοθεσίας παραβαίνων τοὺς νόμους · οὐκ ἔγωγ' ἐκεῖνος ὁ τοὺς φρικώδεις ἐκείνους ὅρκους πατῶν · ἀλλ' ὁ πατὴρ ἐμοῦ καὶ τῆς ἐμῆς ὑπάρχειν προμηθεὺς ὀμωμοκὼς ζωῆς . τί τοίνυν ἀδικῶ , ζῇν ἐφιέμενος ἕως ἂν καὶ τῷ κρείττονι συνδοκῇ καὶ συγχωρῆται τῷ πλάσαντι ; οὐ γὰρ τοὺς ἐφιεμένους ζῆν ἀσφαλῶς οἱ νόμοι κολάζουσιν , ἀλλ' οἷς τυραννικὴν ὠμότητα σχήματι φιλίας ἀναμίξασιν ἐπιορκεῖν ὁμοῦ καὶ φθείρειν ἐμέλησεν οὓς ἀγαπᾶν ὀμωμόκεσαν · ἐκεῖνο μὲν γὰρ ἀκώλυτον ἔχει τὴν τῆς βουλήσεως ἔφεσιν , τοῦτο δ' οὐκ ἀθῶον τὴν γνώμην ἐγκλήματος . ὡς ὤφελον τότε γε θνήσκειν , καὶ τοὐμὸν αἷμα τοῖς ὑμῶν ἐπιβατηρίοις εἴθε ἐθύετο τέως , καὶ βραχεῖα κόνις τοὐμὸν ἐκάλυπτεν ἄθλιον σῶμα , πρὶν ἐς τοιαύτας τεταμιεῦσθαι τύχας · τοῦ γὰρ ἅπαξ θανεῖν ἀκλεῶς τὸ φυλάξαι βασιλείας ἀταλαίπωρον δόξαν πολλῷ χαλεπώτερον · τοῦτο μὲν γὰρ πολύτροποι βόσκουσι κίνδυνοι θανάτων μυρίων μεστοί , νύκτωρ καὶ μεθ' ἡμέραν περιτρέχοντές τε καὶ προοδεύοντες καὶ δίκην ἀγρίων κυμάτων ἀεὶ συμπνίγοντες , ἐκεῖνο δ' ἀνάλγητον ἔχει τὸ ἀκλεὲς πρὸς ἅπαντα βίον ἀναισθητοῦν . ὡς νῦν γε καὶ εἴ μοι τελεσιουργὸν τὴν εὐχὴν ἤλπιζον ἔσεσθαι , ἥδιστ' ἂν ηὐξάμην χανεῖν μοι τὴν γῆν μᾶλλον ἢ τὰς ἐμὰς ἀναγκάζεσθαι νῦν ἐπὶ σοῦ συμφορὰς ἀφηγεῖσθαι · ἀναμέμικται γὰρ ταυτί πως καὶ συμπέφυρται τοῖς ἐγκλήμασι τοῦ 'μοῦ πενθεροῦ , ὡς ἀνέφικτον εἶναι διελόντ' ἀφηγεῖσθαι , καὶ δέος μὴ αὐτῷ προστρίβειν δόξω τὸν ὄνειδον ἐξεπίτηδες · εἶναι γὰρ ἐγνωσμένον μὴ ὅτι Ῥωμαίοις ἅπασιν , ἀλλὰ καὶ τῶν ἐθνῶν τὰ πλείω λόγῳ μεγάλου παρεῖχον θαύματος , ὁρῶντες εἰς οἷον αὐτὸν ἀνύψωσε κλέος ὁ μακαρίτης ἐκεῖνος βασιλεύς , ὁ τὸν ἄθλιον ἐμὲ γεγεννηκώς . τοὔνομα μὲν γὰρ ἐκεῖνος εἶχε τῆς βασιλείας , τῆς δ' ἐξουσίας συλλήβδην οὗτος ἁπάσης εἰπεῖν μετά γε τῆς αὐτοῦ κατετρύφα μητρός . καὶ ἦν ἐπὶ τούτοις ἐκείνῳ τὸ σκοπιμώτατον φυλακῆς ἕνεκα τῆς εἰς τὴν βασιλείαν διαδοχῆς καὶ διαμονῆς τῆς ἐμῆς . ἀλλ' ἐπεὶ τῇ φύσει τὸ χρεὼν ἐκτίσας ἀπῄει , βρέφος ἐμὲ ταῖς χερσὶ τῆς μητρὸς λελοιπώς , ἴσασιν ἅπαντες ὅσας τε αὐτὸς ἐμοὶ μετὰ τῆς ταλαίνης μητρὸς ἐπήνεγκε συμφορὰς καὶ ὅσας αὖθις αὐτὸς κατ' αὐτὸν ἐπεπόνθει , πέντε βασιλέων σειρὰν καὶ διαδοχὴν εἰς ἑαυτὸν μεταστῆσαι πειρώμενος , πρᾶγμα πρὶν γενέσθαι μηδ' ἐλπισθέν . ἐκλαθόμενος γὰρ εὐθὺς τὰς τοῦ 'μοῦ πατρὸς συνθήκας ἐκείνας , ἣν ἐκ πολλοῦ βασιλείαν ὠνειροπόλει , ταύτης ἐμέμνητο μόνης , ὃν ἐκ πολλοῦ ζητῶν , ἤδη καιροῦ λαβόμενος . καὶ ταυτὶ μὲν ἔγωγε τότ' ἀκούων πρὸς τῶν συνετωτέρων πιστεύειν οὐκ εἶχον · νῦν δ' ἃ τότε ῥοθίοις ἀνεκέκρατο στοχασμῶν εἰς φῶς χωροῦντα σαφῶς ἐνορῶν , ὡς εἰρήσεται προϊόντι μοι καθαρώτερον , πείθομαι κἀκεῖνα τῆς ἀληθείας ἔχεσθαι τῆς αὐτῆς , καὶ γινώσκω τοῦ πάλαι φυτοῦ τὴν ῥίζαν , ὀψὲ γευσάμενος τοῦ καρποῦ . οὐ γὰρ ἔχω νοεῖν τῶν ἁπάντων ἕτερον οὐδὲν οὐδαμῇ ὅτι πότ' ἂν εἴη τὸ μεταθεῖναι πεῖσαν κατὰ τῆς ἐμῆς τὴν τούτου γνώμην κεφαλῆς . εἰ μὲν γὰρ τότ' ἐδύνατο μὲν οὐκ ἐβούλετο δέ , πῶς νῦν μὴ δυνάμενος βούλεται ; εἰ δὲ καὶ τότε καὶ νῦν τῆς αὐτῆς ἐστὶ γνώμης , διὰ τί πρεσβύτερα μὲν τὰ τῆς κακίας σπέρματα , νεήλυδας δ' ἀποφαίνειν ἐπείγεται τὰς τῶν ἀφορμῶν τερατομόρφους εὑρέσεις , καὶ φύρει τὴν φυσικὴν τῶν πραγμάτων θέσιν , ἐπὶ τὸ ἀνακόλουθον τρέπων τὴν ἁρμονίαν καὶ ἄνω ποταμῶν χωρεῖν τὰς πηγὰς βιαζόμενος . εἰ γὰρ μὴ λάλον τὴν γλῶτταν αὐτῷ τῆς φύσεως παρασχούσης , ἀνεκλάλητον ἐκ τοῦ γε ῥᾴστου τὴν μελέτην ἔκρυπτεν ἐν ἀπορρήτοις μυχοῖς τῆς καρδίας , ἀλλ' οὖν ἐβόα τὰ πράγματα καὶ πᾶσαν ἀκοὴν περιήχει βροντῆς ἁπάσης τρανότερον · ἃ μᾶλλον ἀδέκαστον ἔχει τὴν ψῆφον τῆς μαρτυρίας καὶ παντάπασιν ἀκαπήλευτον . ἢ φρασάτω μοί τις παρελθών , τί τῶν ἁπάντων αὐτὸν ἠρέθισεν ἕτερον ἐς λήθην μὲν ἐληλυθέναι θεοῦ , φιλίας δ' ἐνέχυρα τόσα καὶ τόσα παρασχεῖν ἐκ πάνυ πολλοῦ τῷ βαρβάρῳ καὶ ἀσεβεῖ τῆς Λυδίας σατράπῃ , καὶ ὁρκῶσαι μὲν ἐκεῖνον ὑπὲρ αὐτοῦ κινδυνεύειν ἄχρι θανάτου , ὀμνύναι δ' αὐτὸν ἐκείνῳ τὰ ἴσα ; ἢ πάντως ὃ ἔργοις ἀναντιρρήτοις ἔδειξεν ὕστερον τοῦ 'μοῦ πατρὸς καὶ βασιλέως θανόντος εὐθύς . τῶν γὰρ ὑπηκόων τὴν ἐγχείρησιν οὐ προσιεμένων αὐτοῦ , προβὰς ἐκεῖθεν τυραννικὴν ποιεῖται τὴν ἀναγόρευσιν ἑαυτοῦ · κἄπειτ' ἀποτυγχάνοντα καὶ οὕτως τὸν Ἰξίονος ἄτοπον ἔρωτα βλέπων ( ἅπαντες γὰρ ἀφίσταντο τῆς αὐτοῦ τυραννίδος ) προσεκαλεῖτο λοιπὸν οὐ τὸν τῆς δίκης προστάτην θεόν , ἀλλὰ τὸν τῆς ἀδίκου μανίας βάρβαρον σύμμαχον , τὰς ἐκδήμους ἐκείνας ἀγωνιεῖσθαι μέλλων λῃστείας κατὰ χριστιανῶν , ὅτι τῶν πολλῶν βασιλέων ἐμὲ προσεκαλοῦντο διάδοχον . καὶ θέρους μὲν ἐγκαθεζόμενον ἔχων τὸν βάρβαρον καὶ πολέμιον ἐκεῖνον στρατὸν ἔκειρε τὴν τῶν Θρᾳκικῶν πόλεων γῆν , χειμῶνος δὲ καὶ αὐτὰς ἠρήμου τὰς πόλεις , τὰ πέριξ ἅπαντα ληϊζόμενός τε καὶ ἀνδραποδιζόμενος ἄχρι πυλῶν , ὑφ' ὧν , ὦ γῆ καὶ ἥλιε , οὐδὲν προηδίκητο . καὶ τὸ τῆς τραγῳδίας βαρύτατον , ὅτι τῶν αἰχμαλώτων ἐλεεινῶς ἀγομένων σχίζοντες τὰς γαστέρας οἱ βάρβαροι τάς τε χεῖρας ἑαυτῶν καὶ τοὺς πόδας εἰσῆγον ἀλέας μετρίας εἵνεκα , τὸ τιμιώτατον κτῆμα θεοῦ τὸν ἄνθρωπον φθείροντες ὥσπερ ἐν παιδιᾶς σχήματι . ὃ δ' οὔτε ἐκάμπτετο βλέπων τὴν τῶν ὁμοφύλων ἐλεεινὴν τραγῳδίαν ἐκείνην , οὔτ' εἰκόνα γοῦν τινὸς βραχείας φειδοῦς ἐνετύπωσεν ὅλως τῷ τῆς ψυχῆς συνειδότι , ἀλλ' ἡμιθνῆτας ἔτι καὶ ἀσπαίροντας ἔφιππος καὶ αὐτὸς ἐπιὼν καὶ συμπατῶν , τὴν τῶν λίθων ἀναλγησίαν ἐνταῦθά πως ἐφιλονείκει μιμεῖσθαι , τὸ τῆς καρδίας , ὡς ἔοικε , θηριῶδες ἀσκῶν καὶ γυμνάζων , μὴ λάθῃ τὴν ἕξιν ὀψὲ διαφθεῖραν τῆς φύσεως . τοῦτ' ἐκεῖνο σχεδόν , ὀκνῶ γὰρ ἐκείνου λέγειν , ἐπέκεινα τοῦ τῶν Φεραίων πάλαι τυράννου , ὃς τραγῳδοῦ τινὸς ἐμμελῶς ἐπ' αὐτοῦ Τρωϊκὰς συμφορὰς ἐπιόντος , ἐπειδὴ πρὸς τὸ πάθος ᾔσθετο χαυνούμενος τὴν ψυχὴν καθάπερ ἐλαίῳ σίδηρος , ἀνεπήδησέ τε εὐθὺς καὶ τὸν τραγῳδὸν ἰταμῶς ἐλοιδόρησεν ὅτι δὴ τὴν ἕξιν αὐτοῦ τῆς ψυχῆς ἐμάλαξεν ὁπωσοῦν μεταθείς , αἰσχρὸν εἶναι φήσας εἰ τοσούτους ἀποσφάττων ἀεὶ πολίτας , τοῖς τῆς Ἑκάβης καὶ Πολυξένης δακρύων θρήνοις ὀφθείη . τοιοῦτον ἡ δυστυχὴς μεγαλόπολις καθ' ἑαυτῆς ἐξέθρεψεν ἄνθρωπον , καὶ ταῦτ' εἰδυῖα πόρρωθεν ᾀδόμενον ἐσχάτην ἀπώλειαν αὐτῆς θ' ἅμα καὶ εὐσεβείας ὑπάρχειν αὐτῆς τὸ κ στοιχεῖον διπλούμενον · ὥστε καὶ εἴ τις παρασυρεῖσαν τὴν ἐμὴν ἐγκαλεῖν ἔχοι μητέρα παραπλήσι' ἄττα πεπραχυῖαν τῷ τηνικαῦτα καιρῷ , οὐκ ἐκείνην ἀλλ' αὐτὸν αἰτιᾶσθαι χρεών · ὃ μὲν γὰρ τὰ ἀλλότρια ζητῶν παρηνόμει , ἣ δ' ἠμύνετο ἐπίοντα , τηρεῖν ἐπειγομένη τοῖς ὀρφανοῖς τέκνοις τὸ ζῆν , καθάπερ τρυγὼν τοὺς ἑαυτῆς νυκτοφυλακοῦσα διέπει νεοττοὺς ἀλλοφύλων ἐπιόντων ὀρνέων νυκτός . εἰ δὲ καὶ οἷς περὶ τὰ τοιαῦτα συνετώτερον ἔπεισι κρίνειν πείθεσθαι δίκαιον εἴη , ταῦτ' εἶναι διατειναίμην ἔγωγ' ἂν ἃ τὸν θεὸν εἰς ἀνάγκας ἐπενεγκεῖν κατ' αὐτῆς ἠρέθισε τὸ μέγα πάθος ἐκεῖνο , τὴν τῆς βασιλικῆς ἐξουσίας φημὶ ζημίαν , οὐκ ἀνεχομένου βλέπειν οὐδ' ἀκούσιον μύσος τοῖς ἐκλεκτοῖς προστριβόμενον . Ἀλλ' ἓν μὲν δὴ τοῦτο δέδειχε σαφῶς τὴν πάλαι κρυπτομένην ἐν τῇ τούτου ψυχῇ κατὰ τῆς πατρίου μοι βασιλείας μελέτην , καθάπερ σπινθῆρα πυρὸς ἐκ σποδιᾶς ἀναλάμψασα φλὸξ πνεύματος ὁθενδηποτοῦν ἐρεθίσαντος · δεύτερον δέ , ἐπειδὴ καὶ Ὑρκανὸν τὸν τῆς Βιθυνίας ἑώρα σατράπην βαρβάρων ἁπάντων , ὁπόσοι τὴν ἄχρι θαλάττης Ἀσίαν κεκλήρωνται , πόλεων τῆς μεγίστης ἔγγιστα ποιούμενον τὰς διατριβάς , ὡς πεντεκαίδεκά που σταδίων εἶναι τὸ μεταξύ , πέμψας τὴν θυγατέρα τοὺς ἀλλοφύλους ἐκείνους μνηστεύει γάμους αὐτῷ , ἵν' ἐκ τοῦ σχεδὸν τελεώτερον τὸ τῶν χριστιανῶν ἐκτρίψῃ γένος , δι' αὐτοῦ μᾶλλον ἢ κατ' ἐκεῖνον τὸν τῶν Λυδῶν σατράπην πόρρω που γῆς καὶ θαλάττης οἰκοῦντα . καὶ τί χρὴ τὰς ἐν μέσῳ συνείρειν τύχας , καὶ ὅσα βαρβάρους κατὰ Ῥωμαίων στρατολογῶν ἐποίει δεινά , ἐφ' οἷς αὐτὸν ἐγκαλύπτεσθαι ἔδει διηνεκῶς ἐγκαυχώμενος , καὶ ὑπισχνούμενος ἀοίκητον τὴν Ῥωμαίων ἅπασαν γῆν ἐν βραχεῖ παντάπασι καταστήσειν . καὶ ἦν μὲν ὁ δρόμος ἅπας αὐτῷ κατ' ἐμοῦ , ἡ δὲ βλάβη κατὰ πάντων χριστιανῶν · οὕτως οὐδὲ μικρὸν ἐφόδιον τὴν τοῦ θεοῦ νομίζων ἐπικουρίαν , οὐδ' ἐς τὴν τῶν μελλόντων μνήμην κολαστηρίων ἰὼν ὁπωσοῦν , ὅλον ἑαυτὸν τοῖς ἀσεβέσι προσένειμε . καὶ μὲν δὴ δεύτερον κείσθω καὶ τοῦτο δεῖγμα τῆς αὐτοῦ μελέτης , ἥν , ὡς εἰρήκειμεν , πάλαι πολύν τινα χρόνον ἔβοσκεν ἐν τῇ ψυχῇ κατὰ τῆς πατρίου μοι βασιλείας · τὸ γὰρ φύσει κακὸν ἀποτρίψασθαι χρόνῳ τὴν ἕξιν οὐκ ἄν ποτε δύναιτο , ἀλλὰ καὶ τὴν τοῦ καλοῦ προσποίησιν εὐχερῶς τοῖς πράγμασιν ἐλεγχόμενον ἀποσείεται , παλινδρομούσης τῆς φύσεως καὶ ἀναλαμβανούσης ἐκ τοῦ ῥᾴστου τὸ γνήσιον . ἐξὸν γὰρ θεῷ τὰ καθ' αὑτὸν ἐπιτρέψαντα τὴν τῶν παίδων εὐδαιμονίαν ἡσυχῇ πραγματεύσασθαι , ῥᾴδιον , εἴπερ ἐβούλετο , ὄν , ὃ δὲ τοῖς ἀσεβέσιν ὡς εὐτυχεῖν δοκοῦσιν ἐς τὸ παρὸν μᾶλλον ἑαυτὸν ἀναθεὶς ἀΐδιον εἵλετο μοχθεῖν κατ' ἐμοῦ · μηδὲ γὰρ ἄλλο τι μακαριζομένου γνώρισμα βίου γίνεσθαι τουτωὶ καὶ ἀληθευούσης εὐζωΐας ἢ κατά γε τὸ νῦν εὐτυχοῦντα δύνασθαι φθείρειν εὐσεβεῖς καὶ μηδὲν ἀδικοῦντας ἀνθρώπους , οὓς δι' αὐτό γε τουτὶ νενόμικε δυστυχεῖν , ὅτι θεότητα σέβουσι τρισυπόστατον , φεύγοντες ἀθεΐαν ὁμοῦ καὶ πολυθεΐαν . δῆλον δέ · καὶ γὰρ ἐκείνοις σύνδρομον καὶ τὸν τοῦ Παλαμᾶ κρίνας ὑπάρχειν θίασον , πονηροῖς ὀργάνοις μετὰ τῶν ἀσεβῶν ἐκείνων καὶ τούτοις ἐχρήσατο κατ' ἐμοῦ , ἵνα καὶ τοῦτο τῆς ἐκ πολλοῦ ταμιευομένης αὐτῷ κατ' ἐμοῦ γνώρισμα γνώμης εἴη καὶ τῆς τῶν ὅρκων αὖθις συγχύσεως · διὰ γὰρ αὐτῶν ἁπάσης ἐπιορκίας ὁμοῦ καὶ διχοστασίας μάλα ῥᾳδίως τὴν πόλιν ἐκεῖνος ἐνέπλησεν . ὀξεῖς τε γὰρ εἰς κακίαν ὄντες οἱ ἄνδρες , καὶ ἅμα τῷ τοῦ σχήματος μέλανι μετὰ τῆς ἀσεβείας καὶ τὴν ἐς τὰ τοιαῦτα τῆς πονηρίας ἀποχρῶσαν φαρέτραν συγκρύπτοντες , παντοδαπῶν καὶ πολυτρόπων γέμουσαν τῶν βελῶν , κἀκεῖνα μὲν ἠρέμα καὶ σπουδῇ περαίνοντες , τὴν δέ γε τῆς ἐμῆς ὑπιόντες ἄλλως μητρὸς ἁπλουστέραν εὐμένειαν , ὑφάλων πετρῶν οὐδαμῇ πω μαθούσης συμπτώματα , καὶ δόλους μὲν αὐτῇ καὶ προδοσίας ῥάπτοντες ἡμέρας καὶ νυκτός , φιλίας δ' αὖ ἑτέρωθεν δεικνύντες πρόσωπον , ἔλαθον ἀψοφητὶ τῷ τῶν διωκόντων προδεδωκότες βυθῷ , λῃστῶν ἀδικώτεροι πάντων τοῖς εὐεργέταις φανέντες ἡμῖν . τὰ δὲ τοιαῦτα τῆς ἀπορρήτου προνοίας κρίματα ἐρευνᾶν , ὅπως οἱ τὰ δίκαια ζητοῦντες ἡμεῖς τοῖς ἀδίκοις ὑπὸ τῶν ἀδίκων δι' ἕτερα προδεδόμεθα νῦν οὑτωσὶ πλημμελήματα , ἐγὼ μὲν οὐκ ἂν δυναίμην · ἔξεστι γὰρ τοῖς ἀπαθῶς ἐθέλουσι βλέπειν τὰ ἴσα παρὰ τὸν βίον ἀεὶ γιγνόμενα μὲν κεκρυμμένην δ' ἔχοντα τὴν τῆς ἀληθείας αἰτίαν ὡς τὰ πολλά . λεγέτω δ' οὖν ὅμως καὶ ὁ προφήτης ἐκεῖνος , “ ἵνα τί ὁδὸς ἀσεβῶν εὐοδοῦται ” βοῶν ἐκ μέσης καὶ φλεγομένης ψυχῆς · λεγέτω δ' ἑξῆς καὶ ἡ μεγάλη τῆς εὐσεβείας ἐκείνης σάλπιγξ , ἵνα μὴ τοῖς ἐκδικεῖν ἐθέλουσι τὰ μὴ δίκαια πρόφασις τὰ τοιαῦτα κακίας ᾖ . “ παραδίδονται ” γάρ φησι “ καὶ δίκαιοι πολλάκις εἰς χεῖρας ἀσεβῶν , οὐχ ἵν' ἐκεῖνοι τιμηθῶσιν , ἀλλ' ἵν' οὗτοι δοκιμασθῶσι · καὶ φαῦλοι μὲν ἐν θανάτῳ ἐξαισίῳ κατὰ τὸ γεγραμμένον , καταγελῶνται δ' ὅμως τὸ παρὸν εὐσεβεῖς , ἕως ἡ χρηστότης τοῦ θεοῦ κρύπτεται καὶ τὰ μεγάλα ταμιεῖα τῶν ὕστερον ἑκατέροις ἀποκειμένων , ἡνίκα λόγος καὶ πρᾶξις καὶ διανόημα τοῖς δικαίοις τοῦ θεοῦ σταθμοῖς ταλαντεύεται , ὅταν ἀναστῇ κρῖναι τὴν γῆν , τὴν βουλὴν καὶ τὰ ἔργα συνάγων , καὶ γυμνῶν τὰ ἐσφραγισμένα παρ' αὐτῷ καὶ σωζόμενα . ” εἰ δὲ μὴ πεφόνευκεν εὐθὺς χειρωσάμενος , τί τοῦτο ; πρῶτον μὲν γὰρ οὐ χρεὼν ἀντὶ τῶν πεπραγμένων κακῶν τὰ μὴ πεπραγμένα προβάλλεσθαι · οὐ γάρ τις οἰκίαν ἐμπρήσας , ὅτι μὴ πόλιν ὅλην ἐνέπρησεν , ἀθῶος μένει τῆς κολάσεως . δεύτερον δέ , οὐ γὰρ μᾶλλον διὰ θάτερον φεύξεται θάτερον ἢ δι' ἀμφότερον τιμωρίαν ὀφλήσει τὴν μείζω , οἷς τοῦτο μὲν αὐτὸς ἔδρασε νῦν , ἐκεῖνο δὲ θύραν ἄλλοις ἀνέῳγεν , ἔργῳ διδάσκων τὰ μείζω καὶ καθ' ὅλης τολμᾶσθαι τῆς πόλεως λεληθότως , εἴ τις προδιδόναι βούλοιτο · συγκεχώρηκε γὰρ τοὔλαττον , ἵνα αὐτὸς μὲν κερδάνῃ τὸ μεῖζον , ἡμῖν δὲ τοὺς μακροτέρους ἐπικρεμάσῃ κινδύνους . πολλῷ γὰρ ἥδιον ἅπαξ ἐμοί γε τότε θανεῖν , ἢ ζῶντα δουλεύειν ἑτέροις ἐν ἀδοξίᾳ διηνεκῶς καὶ πολυειδεῖς καθ' ἡμῶν πλεκομένους ὁρᾶν τοὺς τοῦ θανάτου βρόχους · εἶναι γὰρ καὶ θανάτου ζωήν φασιν πικροτέραν , ὁπότε μυρίων αὕτη γέμει θανάτων , καὶ θάνατον αὖθις αὐθήμερον κρείττω ζωῆς , ἀδοξίαν καὶ λύπας αὐτῆς ἀφαιρούμενον καὶ συνθάπτοντα . λόγῳ μὲν γὰρ τετήρηκε ζῶντας ἡμᾶς , ἵν' αὐτῷ πιθανὴ τῆς φιλανθρωπίας ἡ πρόφασις ᾖ , καυχωμένῳ ταυτὶ διὰ κηρύκων τε καὶ ἐπιστολῶν πρὸς ἅπαν ἔθνος ὅσον ἐφικτὸν σὺν μάλα μακρᾷ τῇ σπουδῇ καὶ δαπάνῃ , ἔργῳ δὲ τοὺς δεσπότας ἔχων ἐν ἀνδραπόδων μοίρᾳ , ὑπόθεσιν ἔχῃ καὶ τοῦτο καυχήσεως καὶ μάλα μακρᾶς ἐν τῷ βίῳ σοφίας αὐτοῦ καὶ στρατηγικῆς ἐμπειρίας , ὥσπερ οἱ ἐν ἱπποδρομίαις τὴν ἱππικήν , οὕτως αὐτός , ταῖς ἡμῶν δυσπραγίαις τὴν οἰκείαν ὀφρὺν ἐνδεικνύμενος . καί μοι τῶν λεγομένων μάρτυρας τὰ ἑξῆς ἀψευδεῖς . ἤγαγε γὰρ ἐπὶ θυγατρὶ γαμβρὸν ἄκοντα καὶ μάλα ἥκιστα τῆς ἐμῆς βουλομένης μητρὸς δι' ἃς ἐκλαλεῖν οὐ θέμις αἰτίας , ὧν τὸ ἀπόρρητον αὐτὸς ἑκὼν παρατρέχων εὐθὺ τῶν αὐτῷ σκοπουμένων ἐβάδιζε . τὰ δ' ἦν ὅτι φρικώδεις ἡμῖν παρεσχηκὼς δημοσίᾳ πνεύσαντας ὅρκους εἶναί τε πατὴρ ἐμοὶ καὶ συμβασιλεύειν ἄχρις ἂν ἐς τὸν εἰκοστὸν ἐξ ἐφήβων ἴδῃ με παραγγέλλοντα χρόνον , μηδενὸς τῶν υἱέων αὐτοῦ τῇ βασιλείᾳ τολμήσαντος ὁπωσοῦν ἐπιτίθεσθαι , ὃ δ' οὐκ εἰς μακρὰν ἐπέραινε τἀναντία , λῆρον ἅπαντας ἡγησάμενος ὅρκους ἐκείνους . καὶ μὲν δὴ καὶ Ἀτρέως ὄμματ' εὐθὺς εἰληφώς , ἐμὲ μὲν ἐν καρός τε ἐτίθετο μοίρᾳ , καὶ ὥσπερ ὁλκάδι ἐφόλκιον ἕπεσθαί οἱ προσέταττε , τοῖς δ' υἱέσιν ὅλαις ψήφοις ψυχῆς τὸν βασίλειον διένεμε κλῆρον , ὃν ἐς τὸ πάνυ βραχὺ πρὶν ἢ κατασχεῖν διὰ βαρβάρων , ἐς βαρβάρων ἤλασέ τε χεῖρας καὶ ἐλαύνειν ἔμελλε . διένεμε δ' οὐκ ἐκκεκαλυμμένως , ὥστε καὶ ἐς δημόσιον ῥυῆναι τὸν ἔλεγχον περιφάνειαν , αἰσχυνόμενος ἴσως τὴν ἔναγχος ὀφρὺν τῆς ἐς ἅπαν ἔθνος καυχήσεως , ἀλλὰ κρύφα καὶ μὴ τολμῶντος , ὡς ᾤετ' αὐτός , ἐμοῦ τὸ παράπαν αἰσθάνεσθαι . οὔπω βραχύς τις προύβαινε χρόνος , καὶ ἀποστασίας τἀδελφοῦ μοι Ματθαίου συχνὰς ἡ φήμη φέρουσα πᾶσαν ἀκοὴν περιήχει λαμπρῶς . καὶ ἦν Ματθαίου μὲν τὸ δρᾶμα , τὸ δ' ὅλον οἰκονομική τις πατρίου δόξης ἐπίνοια · διὰ γὰρ τῶν τοιούτων ἐκείνῳ νῦν μὲν τόδε νῦν δ' ἕτερον εἰρήνης δῆθεν εἵνεκα συνεχωρεῖτο , καὶ πάνθ' ἑξῆς ὁπόσα τῆς βασιλείας ἐπεφύκει σύμβολα πλὴν τῆς λιθοκολλήτου μόνης καλύπτρας . οὔπω γὰρ εἰς φῶς καὶ τουτὶ προεληλύθει τὸ σκέμμα , ἐν ἐπαγγελίαις δ' οὖν ἐγαλακτοτροφεῖτο καὶ τοῦτο , καὶ ἤδη προύπεμπεν ἐς τὸ παρρησιαζόμενον . καὶ ἵνα τὰ πλείω τῶν μέσων ἀφελὼν ὑπομνήσω βραχέα καὶ περὶ τούτου , τίνα με ψυχὴν ἔχειν ᾠήθητε , ὁπότε μήπω με τοῦ δωματίου προβάντα , πάσαις ἡνίαις ἐκεῖνος ἵππου καὶ θυμοῦ φερόμενος , πρὸ τῶν θυρῶν τῶν ἐμῶν ἀφ' ὑψηλοῦ καθήμενος ὕβρεσιν ἔπλυνε μάλα μακραῖς , καὶ οἵαις κατὰ βοηλάτου χρήσασθαί τις αἰσχυνθείη ἄν . καὶ ἀρνηθείης πάντως οὐκ ἂν οὐδ' αὐτή , δημοσίᾳ τοῦ πράγματος γεγονότος . οἶσθα γὰρ τὸν συνήθη καὶ ἐτήσιον τοῖς βασιλεῦσι δαφναῖον θρίαμβον , ὁπότε βασιλικοῖς μὲν ὑμεῖς αὐτὸν ἡτοιμάσατε διαδήμασι κοσμηθέντα δημοσίᾳ μοι συμπανηγυρίζειν ἐκεῖνο τὸ θέατρον , ἐμοὶ δ' οὐκ ἀνεχομένῳ τῆς ἐμῆς ἑκοντὶ προδότῃ γίνεσθαι βασιλείας ὁμοῦ καὶ ζωῆς , μηδὲ τοῦ δωματίου προβαίνειν προθυμουμένῳ διὰ τὴν λύπην ( ὀκνῶ γὰρ αἰσχύνην εἰπεῖν καὶ θεατρικὴν ἀτοπίαν ) , τὰ τοιαδὶ πεπονθέναι συμπέπτωκε . καὶ δέον ἐς ἐκδίκησιν τῆς ὕβρεως τὸν κοινὸν διαναστῆναι πατέρα , ὃ δὲ καὶ μετόπισθεν ἔσχε κότον , ὄφρα τελέσῃ , κατὰ τοῦ μηδὲν ἀδικοῦντος ἐμοῦ . ἀλλὰ τί με δεῖ τὰ πᾶσι δῆλ' ἀναμετρεῖν ; ἐκεῖθεν γὰρ ἐκποδών με ποιεῖν βουλευσαμένῳ τῷ πενθερῷ τὴν ταχίστην με διαχρήσασθαι τούτου παρῄνουν οἱ τῆς Παλαμικῆς δόξης αἱρεσιῶται · τουτὶ γὰρ ἐν βραχεῖ τὴν ὅλην ἔχειν ἔφασκον ἀπαλλαγὴν τῆς τὴν ὅλην δι' ἐμὲ ψυχὴν ἀσχολούσης αὐτῷ φροντίδος . καὶ τοὔγκλημα λύειν αὐτοὶ πρὸς θεὸν ὑπισχνοῦντο μεσῖται γιγνόμενοι . τοῦτ' ἔμοιγε βέλτιον ὂν οὐκ οἶδ' ὅπως αὐτὸς οὐκ ἠθέλησε δρᾶν . ἐμοὶ μὲν γὰρ εἶχεν ἄν πως ἀπαλλαγὴν τῶν ἑξῆς τὸ πρᾶγμα δεινῶν , αὐτῷ δ' ἀνθρώπων ἄν πως ἁπάντων ὄνειδον . διὸ καὶ τρόπον ξυννενοηκὼς εὐπρεπέστερον , ὑπερόριον πατρίδος καὶ βασιλικῶν ἐπαύλεων ἀπειληφὼς ἐς Θεσσαλονίκην ἀπήνεγκε τάχιστα , μητρὸς μὲν καὶ γυναικὸς ἔρημον , ὑπὸ φρουροῖς δὲ καὶ φύλαξιν ὡς νήπιον ἐκεῖ τὸν εἰκοσαετῆ καὶ παίδων ἤδη πατέρα με καταστάντα παιδαγωγεῖσθαι προστεταχὼς ἐν ἀδέσμῳ τέως εἱρκτῇ · καὶ οὕτω τὴν ἐμὴν ἀπουσίαν εὐπρόσωπον εὐκαιρίαν οἷς ὤδινε πάλαι σκέμμασι νῦν ἐχαρίζετο . ἵνα γὰρ καὶ τέταρτον τοῦτο προσθῶ μοι τῷ λόγῳ δεῖγμα τῆς δι' ὅρκων ἀπατηλῶν αὐτῷ κατ' ἐμοῦ συσκευαζομένης μελέτης , ἐς τοιοῦτον πέρας καὶ οὕτω δυστυχὲς ἐμοὶ τῶν πατρίων ἐκείνων περιεληλυθότων ὅρκων , καὶ οὕτω με τραγικῶν περιστοιχισάντων δικτύων καὶ ὅσαι θανάτου γείτονες ἐκ τοῦ προφανοῦς εἰσὶ συμφοραὶ πρὸς ἀπόγνωσιν πᾶσαν ἐλαύνουσαι βίου , τί ἔδει ποιεῖν ; ἤσχαλλον κομιδῇ , ἠνιώμην , μέσην αὐτὴν ἐκοπτόμην ψυχήν , ἐμακάριζον τοὺς θανόντας μᾶλλον ἢ τοὺς ἐμοὶ παραπλήσιον ζῶντας , θεὸν ἐπεβοώμην μάρτυρά τε τῆς ἀδικίας καὶ ἅμα τιμωρὸν τῶν δεινῶν . ἀλλὰ καὶ οὕτως ἔχοντι ἥκει λαθραῖά μοι γράμματα πρὸς τοῦ Κράλη Σερβίας · οὐ γὰρ πόρρω που γῆς τὰς διατριβὰς αὐτῷ ποιεῖσθαι ξυνέβαινεν , ἵν' αὐτῷ καὶ τὰ ἡμέτερα ἀγνοῆται ἐφέστια πάθη · πάντα γὰρ εἶχεν ἑλὼν ἐκ πολλοῦ τὰ μέχρι τειχῶν τῆς ἐχούσης με τὸν ταλαίπωρον πόλεως τότε Θεσσαλονίκης . ἔλεγε δέ μοι τὰ γράμματα δυοῖν ὁπότερον ἂν ἐμοὶ βουλομένῳ γε εἴη ἀποκρίνασθαι , ἢ γυναικὸς διὰ τὰς μεταξὺ τύχας ἔρημον ἤδη με ὄντα τὴν ἐκείνου γυναικαδέλφην ἀγαγέσθαι τε γυναῖκα καὶ σώζεσθαι μετὰ τῆς πόλεως , ἢ συναπαχθῆναι τῷ τῆς ἐκείνου θαλάττης κύματι , βιαιότερον ἐπιτίθεσθαι τῇ πόλει μέλλοντος . κατ' ἐμαυτὸν οὖν ἐμοὶ γενομένῳ καὶ ξυννενοηκότι μὴ εἶναι μήτε βάρβαρον μήτ' ἀσεβῆ τὸν δεξιὰν ἐμοὶ παρεχόμενον κινδυνεύοντι , ὁποῖοι τῷ πενθερῷ κατ' ἐμοῦ συμμαχοῦσί τε καὶ συζῶσιν , ἀλλ' εὐσεβῆ τε καὶ ὁμόδοξον , μέσῳ δυοῖν γεγονότι τὸ κουφότερον ἑλέσθαι συμπέπτωκεν . ἐκπύστου δὲ τοῦ πράγματος γεγονότος ᾤχοντο τὴν ταχίστην οἱ φρουροί μου καὶ φύλακες ἀπαγγέλλοντες ἐς Βυζάντιον τὰ ξυμβάντα . ἃ δὴ καὶ ἀκηκοότι τοὐμῷ πενθερῷ καθεκτῷ εἶναι οὐκ ἦν ἐφικτόν · ἀλλὰ τὴν ἐμὴν παρειληφότι μητέρα ἐς τὰ τῆς θεομήτορος ἔδοξεν ἀφικνεῖσθαι ἀνάκτορα , ὥστε ὑπ' ἐκείνῃ μάρτυρί τε καὶ ἐγγυητῇ τὰς ἐνόρκους ἐπαγγελίας παρεσχηκότι μηκέτι δοκεῖν ἄπιστος αὖθις διὰ τὰς πολλάκις τῶν οἰκείων αὐτῷ γεγονυίας ἀθετήσεις ὅρκων . οὕτω τοίνυν ἐγγράφους εἰληφυῖα τοὺς φρικώδεις αὖθις ἐκείνους ὅρκους ἡ μήτηρ ἡ ἐμὴ ἧκεν ἐκ Βυζαντίου ἐς Θεσσαλονίκην εὐαγγελιζομένη μοι τἀγαθὰ ὡς , εἰ τὰς τοῦ Κράλη συνθήκας ἀφεμένῳ μοι γένηται πρὸς Βυζάντιον ἐκ Θεσσαλονίκης ἀφικνεῖσθαι , περὶ τὴν σύζυγον ἐξεῖναι παρακεχωρηκότα μοι τῆς βασιλικῆς ἐξουσίας τὸν πενθερὸν αὐτίκα , δυοῖν θάτερον , ἢ τῷ Βυζαντίῳ αὐτὸν βασιλικῶς ἐνδιατρίβοντα τὰ μέχρι Σηλυμβρίας ἐκεῖθεν διέπειν πράγματα , βουλομένου καὶ ἐνδιδόντος ἐμοῦ , ἢ τὸν ἡσύχιον ξὺν ἀπραγμοσύνῃ διάγειν βίον ἄχρι τελευτῆς οἴκοι καθήμενον . τούτοις ἐντυχὼν καὶ αὐτὸς τοῖς ὅρκοις ἐπεπείσμην · καὶ πῶς γὰρ οὔ ; χριστιανὸς ὢν οὕτω φρίκης ἔχουσι καὶ οὕτω δι' ὅρκων τοιούτων ἠσφαλισμένοις . ὅθεν καὶ ἄρας ἐκεῖθεν εὐθὺς ἐς Βυζάντιον ἀφικόμην , ἁπάσας ὑποψίας κατόπιν ἀπεωσμένος . κἀπειδὴ μὴ κατὰ τὰς τῶν ὅρκων ἐπαγγελίας ἐντυγχάνειν μοι παρ' ἐλπίδα τοῖς πράγμασι συνέπιπτε ( τί γὰρ δεῖ με παντ' εἰδυίᾳ διεξιέναι ; ) διὰ πάνυ βραχέος ἐς Διδυμότειχον ἐνταυθοῖ ξύν γε συζύγῳ πάλιν αὐτὸς ἐπανῄειν . τάς γε μὴν ἑξῆς συσκευὰς καὶ μελέτας καὶ πράξεις , ὅσαι παρ' αὐτοῦ κατὰ τῆς ἐμῆς ξὺν ἁπάσῃ τελοῦνται σπουδῇ ταλαιπώρου ζωῆς ἐκεῖθεν , ἄμεινον σιωπᾶν . βουλομένῳ τοίνυν μοι ζῆν καὶ θνήσκειν ἀδίκως , οἶμαι καὶ τὸ ἀνεγκλήτῳ εἶναι πάντας συμφῆσαί μοι ἕπεσθαι . διὸ καὶ ἥκιστα φαίνεται εὔοδα πείθεσθαί με τοῖς παρὰ σοῦ λεγομένοις . πάντα γὰρ ἂν ἔγωγε δρῴην προθύμως ὑπέρ γε ζωῆς τῆς ἐμῆς , καὶ εἰ μισθοῦ γε ἐξείη ἀμπελουργεῖν · ἥδιον γὰρ ἂν ἐν ἀπραγμοσύνῃ βίον ἰδιώτην ἀνύσαιμι καθ' ὁποιανδή τινα γενόμενος γῆν , ὅθεν οὐδεὶς προσδοκᾶται μοι κίνδυνος ἔφεδρος , ἢ βασιλείαν ζητοῦντι πάτριον ἔχειν καὶ αὐτὸ ζημιοῦσθαι κινδυνεύειν τὸ ζῆν . οὕτω γὰρ ἂν ἐμοὶ τὸ βασιλεύειν εἴη εὐκτόν , εἰ Ῥωμαίοις λυσιτελοίη · ἄλλως οὐκ ἂν δήπου . θεὸς δ' εἴη κοινῇ Ῥωμαίοις μᾶλλον περαίνων τὸ εὔδαιμον ἢ μονοτρόπως ἐμοί . » Ταῦτα μὲν οὖν εἰρηκότος ἐκείνου , καὶ πλέον ἀκούειν οὐδὲν ἐθελήσαντος , ἄπρακτος ἡ βασιλὶς Εἰρήνη ἐπάνεισιν εἰς Βυζάντιον . ἄρτι δὲ τοῦ χρόνου τὰς θερινὰς τοῦ ἡλίου τροπὰς παραλλάττοντος , καὶ τῶν Θρᾳκῶν ἐπὶ ἅλωνας καὶ σίτου μοχθούντων ἐσκομιδὰς ἄρας ἐκ Βυζαντίου ὁ βασιλεὺς Καντακουζηνὸς τὴν βαρβαρικὴν ἐκείνην Ὑρκανοῦ τοῦ γαμβροῦ δύναμιν ἐπὶ μάχην ἦγε θατέρου γαμβροῦ Παλαιολόγου τοῦ βασιλέως . καὶ τηνικαῦτα κατέπλευσαν ἐς Βυζάντιον δυοκαίδεκα τριήρεις Βενετικαί , αἳ δὴ καὶ βραχὺ τοῖς ἐνταῦθα λιμέσιν ἐνδιατρίψασαι τὴν ταχίστην αὖθις ἀνήχθησαν , καὶ τά τε δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ τοῦ Εὐξείνου διανειμάμεναι Πόντου πλευρά , ὅσαις ἂν ἐντύχοιεν ναυσὶ Γεννουϊτικαῖς , ἐνεπίμπρασάν τε καὶ βύθοις παρεπέμπον διαποντίοις . Καὶ ταῦτα μὲν τῇδέ πῃ ἔσχε καὶ ὁ τῆς διηγήσεως Ἀγαθαγγέλῳ δρόμος ἐνταῦθα ἐπεραίνετο · καὶ τὸ θέρος ἔληγε τηνικαῦτα καὶ ἐτελεύτα . Ἐγὼ δὲ ὑπολαβὼν « ὦ καλὲ Ἀγαθάγγελε » ἔφην , « ὥρα σοι ἀπιέναι ἤδη πρὶν τὴν ἐπιοῦσαν ἡλίου φλόγ' ἀνασχεῖν · προύργου γὰρ τοῖς ἐμοῖς εἶναι διώκταις συμβαίνει διὰ τεττάρων ἢ τριῶν γε ἴσως ἡμερῶν τὸν ἐμὸν τουτονὶ περιτρέχουσιν οἶκον ῥινηλατούντων δίκην ἀκροᾶσθαι κυνῶν , καὶ δέος μὴ αἰσθομένων φωνῆς τινὸς ἔνδοθεν ἴχνους τὴν αὐτὴν ἡμῖν ἁλῷς θανάτου δίκην ὄφλων καὶ αὐτός . ἄπιθι τοίνυν , τὰ δ' ἡμέτερα ὅποι κελεύοι θεὸς ἴτω · πάντα γὰρ τῆς ἐκείνου χειρὸς καὶ προνοίας ἐξῆπται . οἶσθα δ' ὡς ἐγγύς που καὶ μόνον οὐ πρὸ θυρῶν καὶ ἡ τοὐπιόντος ἔτους ἀρχή , ἐν ᾗ καὶ χρεὼν εἰδέναι σε εἰθισμένον τοῖς ἄρχουσιν εἶναι διαλεκτικούς τινας ἄνδρας ἐκ περιόδου προπέμπειν ἡμῖν , ὁποίους ἐκ λατύπης καὶ θυμέλης καὶ συρίγγων καὶ τοῦ κόρδακος λαμβάνοντες θεολόγους ἡμῖν αὐθημερινοὺς αὐτοὶ σχεδιάζουσιν , ὥσπερ οἱ μῦθοι πάλαι τοὺς γίγαντας · δι' ὧν ἐλλοχᾶν ἡμᾶς οὐ παρὰ φαῦλον ποιοῦνται διὰ πολλῶν τε καὶ πολλαχόθεν καὶ πολυτρόπων τῆς πείρας εἰδῶν , ἵνα δυοῖν θάτερον , ἢ λαθόντες ἴσως ὑποσκελίσωσί τε καὶ περιτρέψωσιν ἐς τὸ σφίσι βουλόμενον , ἢ γοῦν αἴσθωνται ὁποτέρωθεν ἂν εἴη σφίσι τῷ τῆς ψυχῆς ἡδομένῳ χαρίσασθαι ῥᾷον · ἢ γὰρ κατεργασθέντας ἡμᾶς τῇ μακρᾷ καὶ ἀήθει ταύτῃ ταλαιπωρίᾳ ῥαγῆναι τοῦ ζῆν καὶ ἀπροφασίστου τυχεῖν οὗπερ ἐφίενται δράματος αὐτοί , ἢ τό γε δεύτερον , βιαίων ἡμᾶς θανάτων ἄθυρμα πεπραχόσιν ἐν ἀφανεῖ τοῖς ἔξω χωρίῳ , τῷ οἴκῳ τῳδί , τὸ ἄπραγμον σφίσιν αὐτοῖς ἐν βραχεῖ τῶν ἡμετέρων εἵνεκα φροντίδων δόξαι παρασχεῖν . δι' ἃ καὶ μελήσειν ἡμῶν οἶμαι θεῷ · διὰ φροντίδος δ' οὖν εἶναι καὶ σοὶ βούλομαι ἀπιόντι , δυοῖν θάτερον δρᾶν · τοῦ γάρ τοι φθινοπώρου τοῦδε καὶ ἅμα τοῦ κατόπιν χειμῶνος τελευτησάντων εἰ μὲν ὅπως ποτὲ θανόντας ἡμᾶς πύθοιο , τῶν συντακτηρίων ἐκείνων μέμνησο λόγων ἡμῶν , καὶ τῶν γέ σοι ἐφικτῶν μήτ' ἀμελητέον , μήτε δήπου τῶν ὀφειλομένων ὅλως κατόπιν θετέον φροντίδων , εἰδὼς μὲν ὡς οὐδὲν τὸν ἀκίνητον ὀφθαλμὸν λεληθέναι μὴ ὅτι τῶν ἐς τοὐμφανὲς δρωμένων δύναται τὸ παράπαν οὐδέν , ἀλλ' οὐδ' ἴχνος γοῦν οὐδὲν τῶν ἀνθρωπίνων ἁπάντων καθάπαξ εἰπεῖν λογισμῶν , εἰδὼς δ' αὖ καὶ τοῦ μέλλοντος ἐκείνου δικαστηρίου τὸ ἄφυκτόν τε καὶ ἀναπόδραστον ὅσον . εἰ δὲ τῇ κάτω ταύτῃ ζωῇ παραμένοντας ἔτι μανθάνεις ἡμᾶς , ὧν ἄλλων σοι μέλει , σοὶ δὲ πάντων ἐκείνων προτιμάσθω ταυτὶ σεσωσμένῳ καὶ σοὶ βοηθοῦντος θεοῦ , δηλαδὴ πρὸς ἡμᾶς αὖθις ἐπανιέναι τά τε τῶν δημοσίων πραγμάτων , ὡς ἔσχε τε μεταξὺ καὶ ἔχοι , διηγησομένῳ , καὶ ἅμα τῆς θ' ὁμολογίας ἐκείνης ἣν ἐπὶ τῆς λῃστευούσης ἐκείνης ὁ Παλαμᾶς ἀνέγνω συνόδου , δεικνύειν δῆθεν ἐθέλων ὡς ἥκιστα νοσεῖ περὶ τὴν εὐσεβῆ πίστιν , καὶ πρός γε τῶν ἀτόπων ἐκείνων τόμων , εἰ μὴ πάντα φάναι συλλήβδην ἐς τὸ μηδὲν ἐλλείπειν , ἀλλ' οὖν τὰ καιριώτερα τῶν μερῶν ἀπολεξαμένῳ κομιεῖν ἡμῖν . ἐφ' ὅτῳ δέ , οὐδ' αὐτὸν ἀγνοεῖν οἶμαι σέ · εἰ δ' οὖν , γνώσῃ δ' οὖν . » Τούτων δ' οὕτω λεχθέντων ἡμῖν , ὁ μὲν Ἀγαθάγγελος ἀπῄει τὴν εἰωθυῖαν ἔνδακρύς τε καὶ μάλα τι πλείστους ἐν θαλάμοις ψυχῆς ἐπαγόμενος λύπης σωρούς , ἐγὼ δὲ οἴκοι λέλειμμαι μόνος , ἀνθρώπων μὲν οὐδενὶ μόνῳ δὲ προσανέχων θεῷ ὅσον ἐφικτόν , εἰς ἐμαυτὸν γενόμενος ἤδη καὶ πρὸς ἔκδημόν τινα καὶ ὑψηλοτέραν θεωρίαν ἀναπετάσας τοῦ νοῦ τὸ πτερόν , καὶ τοῖς ἀπορρήτοις τῶν ὄντων ἐνδιατρίβειν ἀφιεὶς ἐν γαλήνῃ τινὶ λογισμῶν τὴν διάνοιαν . ἐπεὶ δὲ καὶ τοῦ ἔτους ἐκείνου τὸ πλεῖστον ἤδη παρῄει , ἐν ᾧ πολλοῖς τῶν ἔξωθεν ἐντετυχήκειμεν αὖ πειρασμῶν , ἔτι δ' οὖν τῶν ἥκιστα πεσόντων ὤφθημεν ξύν γε θεῷ , ἔγνωμεν κἀκ τῶν ἤδη περιπταμένων ἡμῖν ὀρνέων καὶ ὅπῃ τοῦ ἦρος εἴημεν τηνικαῦτα . οὐ γὰρ πεπνιγότα τινὰ καὶ δύσηχον ἐδίδουν τὸν φθόγγον συνθλιβόμενά πως τὰ φωνητικὰ τῶν ὀργάνων ὑπὸ τοῦ κρύους αὐτοῖς , ἀλλὰ τὸν ἐλευθέριον ἤδη τρόπον ἐπανηγύριζέ τε καὶ αὐτά , καὶ τὸν ἀέρα ὑπερεφώνει , καὶ περιήχει τὰ ἄλση , καὶ τοῖς δένδρεσιν ἐπικαθήμενα πρὸς ἅμιλλαν ἐφθέγγοντο ἀναμὶξ λιγυρόν τι καὶ εὔηχον καὶ οἷον εἰπεῖν ἐναρμόνιον · καὶ ἥδιστον ἐγίγνετό πως ἔαρ ἡ ἐκείνων ᾠδή , ὡς καὶ τοὺς οἴκοι δήπουθεν ἐγκεκλεισμένους ἀναδιδάσκειν δύνασθαι τὰ τερπνὰ τοῦ ἦρος ἐφόδια . καὶ ἦν ἡμῖν διὰ ταῦτα καὶ τὸ τῆς ψυχῆς ἐλπιζόμενον ἐς τὴν Ἀγαθαγγέλου παρουσίαν οἷον ἐπτερωμένον .
Lemmas: οὗτος δέ οὕτως ἔχω , ἐνταῦθα · ὁ διήγησις ἥκω ὁ Αγαθαγγέλου , φροντίς ἕτερος ἐγώ ὁ λογίζομαι ἀνθέλκω ὁ Ψυχή ἀπασχολέω οὖον μάλα τίς ἀγεννής · ὁ γάρ ὅς πολλαχόθεν ἐγώ ὁ νόσημα ἄλλοτε ἄλλος παρεισρέω κῆρ καί Τύχη εἰς πάνυ τίς μοχθηρός συμμαχία ὁ ὁ κεφαλή ἀλγηδών εἶμι ὁράω διά τε ὁ ὁ κάθειρξις ἐπιεικής ἰταμός ὁμοῦ καί παντάπασι ἀπαράκλητος , καί ἅμα ὁ ὁ ἐλευθερία ἢ μικρός γοῦν τις ἄνεσις δύσελπις ( ὁ γάρ θηριώδης οὔτε λήγω ὁ διώκτης οὐδαμῇ καί πρός γε πλείων ὁ ὁ αὐξάνω νύκτωρ καί μετά ἡμέρα ὁλκή ἀναιρέω ) , δέος ἐγώ ὁ πάνυ μέγας περιχέω συμβαίνω , ἀναπολέω μή ὅς αὐτός κατά ἐγώ ἀεί μηχανάομαι θάνατος ἐπιγίγνομαι , πρίν ἐγώ αἰσθάνομαι , καθάπερ ἐκ λόχος λῃστής . ἤδη τοιγάρ ὁ τότε νύξ περί τρίτος γίγνομαι φυλακή , ἐν ὅς ὁ ὥρα ἑκασταχόθεν ὁ ὁ φροντιστήριο ἀνθαμιλλάομαι κώδων , καί συχνός ὁ ὑπέρ κεφαλή θορυβέω ἀήρ , ὁ ὁ μονήρης βίος ἀναιρέω εἰς ὁ κοινός τε ἀθροίζω ὕμνος καί ὁ γε πρός θεός κατά ὁ σφεῖς εἴωθα ἀεί δοξολογία , ὁ Ἀγαθάγγελος αὖθις ἀψοφητί διά ὁ θυρίς ἔγωγε ἐγχειρέω προπέμπω , καθάπερ Νῶε πάλαι φημί ἐκεῖνος ἐκ κιβωτός ὁ περιστερά , μανθάνω εἰμί ὁ ὁ ὁ θεός ἐκκλησία λωφάω ἐπιχειρέω κατακλυσμός . εἰμί δέ οὖν , δύο οὗτος οὗτος προσανατίθημι ὁ ἀναγκαῖος δοκέω ἐγώ , πρῶτος μέν πρόσειμι ὁ δεῖνα ὁ ἱερός ἀνήρ καί συνήθης ἐγώ κομίζω ἐκεῖθεν μερίς ὁ θεῖος σάρξ ὁ σωτήρ Χριστός καί θεός ἐγώ καί ἅμα ἀντίδωρον τεμάχιον πλείων . ὁ γάρ ἔχω ἐγώ περίειμι , ἐκ πολύς δαπανάω συμπίπτω · καί νῦν ἐπεί ἐγώ , καθάπερ κηρίον μέλισσα , πανταχόθεν ὁ ἐγώ θάνατος δημιορ Δαναός κραταιός ἐπιτίθημι δοκέω , ἀναγκαῖος , εἰμί περ ποτός , νῦν μάλιστα δοκέω ἐγώ προσεχής ἀνθοπλίζω καί οὗτος δή πρός ἁγιασμός καί μετάληψις ἐκ ὁ σύνεγγυς ἔχω , ἀντί ἄλλος εἶπον ἀκρόπολις καί κράνος καί τόξον καί θώραξ . πρῶτος μέν οὖν δή οὗτος προσανατίθημι Ἀγαθάγγελος , δύο δέ ὁ Φίλων ἕκαστος ἴδιος καί ἡσυχῇ πρόσειμι ἀξιόω ὁ ἐμός ὑπερεύχομαι ταλαίπωρος Ψυχή · οὖον γάρ , οἴομαι γε , φάσκω ἔτι ἐγώ ζῶ θεάομαι σφεῖς · θεάομαι δέ ἴσως ἐξαπίνης σύρω ὁ ἐμός ὁ διώκτης νεκρός καί βρῶμα κύων καί ὄρνεον ὁ πόλις ἔξω ῥίπτω · οὗτος γάρ ἐκ πάνυ πολύς κυρόω τε καί ὁρίζω ὅς , πρᾶγμα , εἰμί καί μή ὁ ἴσος τρόπος , ἀλλά οὖν εὐκταῖος μάλα γε ἑκάτερος εἰμί , ἐγώ μέν ὡς ἐλπίς ἀρχή στεφανηφορέω αὐτός ὁ ὑπέρ εὐσέβεια ἀγωνίζομαι πάλαι ἐκεῖνος ὑφίστημι , ὅς δέ ὡς πέρας ὁ ἐπί ἐγώ ἐκεῖνος καί δρόμος καί μόχθος , ὁ ἐμός διηνεκής δείδω γραφεύς . πρός οὗτος περιαλγής τε καί ἔνδακρυς Ἀγαθάγγελος γίγνομαι ἐπί ἱκανός σιωπάω τε καί κύπτω · εἶτα ἀναφέρω καί ὁ ἡμέτερος τέως ἀπαλλαγή ὑπερτίθημι , εἰμί ἔξεστι μή ὁ ὁ θεῖον ἱερουργέω μυστήριον πάρειμι χείρ ἴδιος ὅστις μεταλαμβάνω ἔρομαι . ἀκούω δέ ὡς Βασίλειος ὁ θεῖον καί ὁ ἄλλος οὐ ὀλίγος οὗτος συγχωρέω ὁ ἅγιος , ἅτε καί ὁ ἐν γε ὁ ἐρῆμος ἄμικτος πάλαι βίος ἀσκέω ποιέω εἴωθα , καί ὅσος ἐν ὁ ὁ διωγμός καιρός ἑαυτοῦ ὄρος τε καί σπήλαιον ἄλλος ἄλλος συγκρύπτω , πείθω τε ῥᾳδίως καί δύο ἐρωτάω οὗτος , εἰμί ἔξεστι δηλαδή ὁ ἑτερόδοξος ἔνιοι συνεύχομαι καί Βίας ἐπείγω πρός ὁ τοιοῦτος ἐνίοτε καί ἐνιαχοῦ ὁ θεῖον μετέχω μυστήριον , ὁμοίως ἐνταῦθα ἐκεῖ ὁ αὐτός λέγω εὖχος . ἐγώ δέ ὁ θέω εὐθύς παράγω ἐκ Δαμασκός Ἰωάννης αὐτός , φυλάσσω παρανέω μήτε λαμβάνω αἱρετικός μετάληψις μήτε δίδωμι · μή δίδωμι γάρ ὁ ἅγιος ὁ κύω , ὁ κύριος φημί , μηδέ ῥίπτω ὁ μαργαρίτης σύ ἔμπροσθεν ὁ χοῖρος , ἵνα μή μέτοχος ὁ κακοδοξία καί ὁ αὐτός γίγνομαι κατάκρισις · εἰμί γάρ ἕνωσις εἰμί πρός Χριστός , καί πρός ἀλλήλων πάντως · καί πᾶς ὁ ἐγώ συμμεταλαμβάνω κατά προαίρεσις ἑνόω , καί πᾶς εἷς σῶμα εἰμί , ὅτι ἐκ ὁ εἷς ἄρτος μεταλαμβάνω , ὡς ὁ θεῖος ἀπόστολος φημί . ὁ οὖν προαίρεσις ἐνταυθοῖ μάχομαι καί ἀλλήλων ἐγώ διίστημι ὁ ὁ δόγμα ἕνεκα καινοτομία , πῶς εἄν εἷς ἔχω ὁ Χριστός κεφαλή , ἢ πῶς εἄν ἀλλήλων συνεύχομαι ; τίς γάρ , φημί , μερίς πιστός μετά ἄπιστος ; ἢ τίς κοινωνία φάος πρός σκότος ; ἢ τίς συμφώνησις Χριστός πρός Βελίαρ ; ἀκούω δέ καί ὁ θεός διά ὁ προφητικός φθέγγομαι γλῶσσα , ὡς ἐάν προφέρω ἐγώ σεμίδαλις , μάταιος · θυμίαμα βδέλυγμα εἰμί ἐγώ · ὁ γάρ ἁμαρτωλός εἶπον ὁ θεός « νάω τίς σύ ἐκδιηγέομαι ὁ δικαίωμα ἐγώ καί ἀναλαμβάνω ὁ διαθήκη ἐγώ διά στόμα σύ ; » οὖον γάρ ὁ γίγνομαι χρή σκοπέω μόνος , ἀλλά καί ὁ αἴτιος ὁ γίγνομαι ἐπιζητέω , ὁ χρυσορρήμων φημί Ἰωάννης . ὁ μέν γάρ κατά γνώμη γίγνομαι ὁ θεός , κἀν φαῦλος εἰμί δοκέω , πᾶς εἰμί ἀγαθός · ὁ δέ παρά γνώμη καί μή δοκέω ἐκεῖνος , κἀν ἀγαθός εἰμί νομίζω , πᾶς εἰμί φαῦλος καί παράνομος . κἀν φονεύω τις κατά γνώμη ὁ θεός , φιλανθρωπία πᾶς ἀγαθός ὁ φόνος · κἀν φείδομαι τις παρά ὁ δοκέω ἐκεῖνος , φόνος πᾶς ἀνόσιος γίγνομαι εἄν ὁ φειδώ . οὖον γάρ ὁ φύσις ὁ πρᾶγμα ἀλλά ὁ ὁ θεός ψῆφος καλός καί φαῦλος αὐτός εἰμί ποιέω . ὥσπερ δέ ἐκεῖνος , φημί , ἐγκαλέω ὅτι παρανομέω , οὗτος καί πολύς μᾶλλον σύ ὅτι ὁ παρανομέω συνέρχομαι . καί οὐ ὁ συντρέχω μόνος , ἀλλά καί ὁ κύριος μέν εἰμί κωλύω , μή βούλομαι δέ . εἰμί γάρ εἰς θέατρον οὐ ἐπιτρέπω ἀπέρχομαι , πολύς μᾶλλον ἐπί συναγωγή οὗτος χρή ποιέω · μείζων γάρ παρανομία ἐκεῖνος οὗτος , ὅτι ἐκεῖ μέν ἁμαρτία ὁ γίγνομαι , ἐνταῦθα δέ ἀσέβεια . » ὁράω ὡς καί ὁ χρηστός ἐνίοτε δόξα εἰμί κακός ὑπό ὁ θεῖον ὅδε ἀνήρ ἀποδείκνυμι , καί ὅσος ἐντεῦθεν ἐκεῖνος ὁ ἐπιτίμησις ὁ ὁ ἑτερόδοξος κοινωνία προσάπτω ; ὁ γάρ τις δεσπότης προστάσσω δράω ἥκιστος δράω , οὗτος τιμωρία τίννυμι εἰκότως αὐτός ὁ μή δράω , καί εἰμί μή κακός ἀπαντάω ὁ πέρας · καί ἐναντίος αὖθις · οὖον γάρ ὁ ὁ δράω πέρας εἰκός ἀκολουθέω ὁ ὁ κρίνω ἀπόφασις , ἀλλά εἰμί ὁ δεσποτικός ὁ δράω ἀκολουθέω δόγμα . δεσπότης δέ εἄν ἄγω ἡγεμών μέν καί ἄρχω νόμος καί στάθμη κανών , ὑπήκοος δέ καί συρφετώδης πλῆθος ἡγεμών καί ἄρχω , ὡς ἐκ πηγή ὁ νόμος ἔχω ὁ κρίνω ὀρθῶς ὀφείλω . πολύς μέν οὖν ὁ δράω κατά ἑαυτοῦ θεωρέω λανθάνω ὁ ὁ κρίσις κλέπτω βάσανος καί πρός αἰθέριος ἐξαπίνης ἐν οὐ οἶδα ἀνατρέχω ὕμνος , προσλαμβάνω δέ καί ὁ μετά ὅς γίγνομαι πρόφασις μυρίος ἀρόω ὑπεύθυνος ἀποφαίνω . ἀλλά προσθετέον ἐγώ οὗτος ὁ θεῖον ἀνήρ καί ὁ οὗτος ἀκόλουθος . « τίς ποιέω » , φημί , « ἄνθρωπος ; παραβαίνω νόμος , καί οὐ ἐπιτιμάω , οὐδέ γίγνομαι χαλεπός τιμωρός ὁ ὁ θεός νόμος , ἀλλά κοινωνέω ; καί ποῖος ἔχω εἄν συγγνώμη ; μή γάρ ὁ θεός ἔκδικος χρῄζω ; μή γάρ βοηθέω δήω ; ἀλλά ὑπηρέτης αὐτός γίγνομαι σύ βούλομαι , ἵνα ἐντεῦθεν ὁ φιλόδοξος δείκνυμι . » καί ὁ μέγας δέ ὁμοίως φημί Ἀθανάσιος ὡς οὖον μόνος ὁ μή θύω λίβανος δείκνυμι μάρτυς ἀλλά καί ὁ μή ὁ πίστις ἀρνέομαι · καί οὐ ὁ κλίνω εἰς εἴδωλον μόνος κατακρίνω ὡς ἀλλότριος , ἀλλά καί ὁ προδίδωμι ὁ ἀλήθεια . Ἀβραάμ γάρ ὁ πατριάρχης οὐ ἀναιρέω στεφανόω , ἀλλά ὅτι πιστός γίγνομαι ὁ θεός · ὁ τε ἄλλος ἅγιος πατήρ καί ὁ σύν αὐτός , περί ὅς ἅπας ὁ Παῦλος φημί ἐπιλείπω ὁ χρόνος αὐτός διηγέομαι , οὐ αἷμα ἐκχέω τελειόω ἀλλά διά πίστις , καί μέχρι νῦν θαυμάζω , ὅτι καί θάνατος ὑπομένω εἰμί ἑτοῖμος διά ὁ εἰς θεός εὐσέβεια . « ὁράω ὡς ἐν ὁ μικρός μᾶλλον ὁ μέγας δείκνυμι ὁ καλός , καί μάλα μᾶλλον ἐν ὁ μάλιστα μικρός ἐνίοτε ἢ ὁ μέγας ; ὡς γάρ ἐν ὁ βασιλικός νόμισμα καί ὁ μικρός τίς παραχαράσσω ὅλος ἀχρεῖος ποιέω , οὗτος καί ὁ ὁ θεῖον κανών τοὐλάχιστον ἀνατρέπω περιοράω ὁ πᾶς λυμαίνομαι . εἰμί δέ καί ὁ ἱερός ἔξω περίβολος ὠθέω καί πρός ἔκφυλος μέν ἐντεῦθεν φιλάνθρωπος δέ οὖν ὁ ὁμόφυλος γένος φυγάς ἔνιοι ὁ εὐσεβέω γίγνομαι ἐκεῖθεν ὁ οἰκεῖος εὐχή ἀναφέρω ὁ θεός , καινός οὐδείς · πολύς γάρ ὁ πάλαι θαυμάζω ὁ ὁ θεός ἐκκλησία ἀνήρ τοιοῦτος πολλάκις συντυγχάνω ὁ δεινός , ἵνα ὡς χρυσός ἐν χωνευτήριον δοκιμάζω ὁ τε ἐφεξῆς ὑπόδειγμα γίγνομαι ἀγαθός ἀρετή , καί ἅμα μείζων αὐτός πρός θεός καί ὁ ἀντίδοσις τυγχάνω , αὐτός ὁ θεός προοδοποιέω καί ὁ ὁ διώκω ὑπέρ αὐτός κατευθύνω διάβημα , καί ὁ ὁμόφυλος ὁ ἀλλόφυλος πρᾶος ἐν ὁ τοιοῦτος δράω καιρός , καθάπερ εἰμί ὁ ὁ σφόδρα ἄγριος καί ἀνήμερος θηρίον ἐπί Δανιήλ καί ὁ ἄλλος , ὁ θηριώδης τηνικαῦτα ὁ προσηνής ἀλλάσσω ῥᾳδίως παρασκευάζω . ἐπεί γάρ πανταχοῦ πάρειμι ὁ θεός μανθάνω τε καί πιστεύω , ἐν πᾶς τόπος ὁ αὐτός δεσποτεία ὁ Δαυίδ αὐτός εὐλογέω ἐπιτρέπω , ἀγαθός ἐν ὕπαιθρος καί ἐρημία καί ὄρος ἀκίβδηλος θεός προσάγω ὁ ὕμνος ἢ δυσσεβής κοινωνία χράω χρυσός κοσμέω καί πλάξ στιλπνότης προσέχω τέμενος · ἀκούω γάρ καί ὁ θεῖον φάσκω Γρηγόριος ὁ τότε διώκτης αὐτός · σύ δέ ἐγώ περιέχω ὁ τοῖχος καί ὁ πλάξ καί ὁ κοσμέω ψηφίς καί ὁ μακρός δρόμος καί περίδρομος , καί χρυσός καταλάμπω καί περιλάμπω , ἀγνοέω ὅτι κρατύς ὕπαιθρος πίστις πολυτελής ἀσέβεια , καί πλείων θεός τρεῖς συνάπτω ἐν ὄνομα κύριος πολύς ἀρνέομαι θεότης . καί Ἠλίας δέ φεύγω ὁ ὁ Ἰεζάβελ ἀπειλή , καί ὁ ὁ Σαῦλος ὁ Δαβίδ , καί ὅπῃ τυγχάνω ἐπικαλέω ὁ κύριος . καί ὁ μάρτυς ὁ ἀλήθεια ἐκεῖνος διώκω μέν φεύγω καί λανθάνω καρτερέω , εὑρίσκω δέ μαρτυρέω . ἥκιστος οὖν σύ χρεὼν ὁ σμικρολογος ἐκεῖνος συμφέρω ὁ διάνοια , ἕ δειλία τις μεταξύ ὁ δεινός ὁ ψυχή συνθολόω θαυμάζω ὅπως ὁδός μέν ἀσεβής ἐν ὁ τοιοῦτος καιρός εὐοδόω , ὅς δέ ὁ ὑπέρ εὐσέβεια σταδιοδρομέω ἐκγίγνομαι δίαυλος , οὗτος δέ ὑβρίζω περιφρονέω συκοφαντέω χλευάζω καί καθάπαξ εἶπον πᾶς πονηρός ἀκούω ῥῆμα μακρός τις καί ἀτέκμαρτος συγχωρέω δρόμος ὁ χρόνος , ὁ θεός μή ταχύς ἐπάγω ἐθέλω ὁ ἐκδίκησις , ἀλλά ἐάω πᾶς ὁ νόμισμα διακωδωνίζω τρόπος , ἀλλά ἀναλογίζομαι ἐπί σεαυτοῦ ὁ πάλαι γίγνομαι , καί θεοφιλῶς ἀνιχνεύω τε καί ἀναλέγω ἕκαστος , σεαυτοῦ τε καί πολύς ἕτερος ἐντεῦθεν μέγας παρέχω ὠφέλεια . ἀκούω γάρ ὁ μέγας ὁ τοιοῦτος ιατός χρυσορρήμων λέγω ὡς ἐν προοίμιον ὁ κήρυγμα Στέφανος ὁ ὑπέρ ὁ ποταμός ῥέω καί πᾶς ἐπιστομίζω , οὐδέ πολύς ποιέω ἐν ὁ κήρυγμα χρόνος , ἀθρόος ἁρπάζω καί ὡς βλάσφημος καταδικάζω τε καί καταλύω · καί Ἰάκωβος δέ ἐν ἀρχή καί αὐτός ἐκ αὐτός ὡς εἶπον ὁ βαλβίς ἀνασπάω καί ἀποτέμνω εἰς χάρις ὁ Ἰουδαῖος ὑπό Ἡρώδης ὁ βίος καταλύω στῦλος καί ἑδραίωμα τηλικόσδε ὁ ἀλήθεια . μή οὖν θαυμάζω εἰμί μή ἐκ προοίμιον μηδέ εὐθύς ἐκδικέω παρά θεός ὁ λυπέω · ἔθος γάρ αὐτός μή ἐν ἀρχή ὁ δεινός λύω , ἀλλά ὅταν αὐξάνω καί παρά ὁ πλείων ἀπογιγνώσκω . ἀκούω δέ ὅπως καί ὁ μέν Ἄβελ δίκαιος εἰμί φονεύω ταχύς , ὁ δέ Κάϊν ζῶ μακρός , ἵνα ἐλέγχω πλέω ὁ οὗτος κακία · καί αὖος ὁ μέν πρόδρομος Ἰωάννης ὁ κεφαλή ἀφαιρέω , ὁ δέ ἀναιρέω Ἡρῴδης ζῶ ταμιεύω εἰς καιρός ἐκδίκησις , ἵνα δηλαδή σκωληκόβρωτος ἐνταῦθα γίγνομαι καί ἀποψύχω πικρός πρός ὁ ἀκοίμητος ἐκεῖνος οὑτωσί παραπέμπω ὁ ταλαίπωρος σκώληξ . διά ὅς γάρ , φημί , ἐπιβουλεύω , ἑαυτοῦ μᾶλλον ἢ ἕτερος ὁ βάραθρον ἀνορύσσω · ὁ μέν γάρ ἐπιβουλεύω ὁ οἰκέω ἐραστής ἔχω ἐπαινέτης ἀνακηρύσσω στεφανόω , ὁ οἶδα ὁ οὐ οἶδα , ὁ ἀπό ὁ πρᾶγμα , ὁ ἐκ ὁ φήμη ὁ ἐκεῖνος μανθάνω , ὁ συναλγέω , ὁ συναγωνίζομαι , ὁ ὁ χρηστός συνεύχομαι αὐτός πᾶς , ὁ δέ ἐπιβουλεύω ὁ μισέω μέν πλεῖστος , πολύς δέ πλείων ὁ κατηγορέω , ὁ διαβάλλω , ὁ ἐλέγχω , ὁ αἰσχύνω , ὁ ἐπαράομαι μυρίος . καί οὗτος μέν ἐνταῦθα · ὁ δέ ἐκεῖ ποῖος παρίστημι λόγος , ἢ ὁ διώκω ἀσεβής ὁ κόλασις , ἢ ὁ διώκω εὐσεβής ὁ ἀπόλαυσις ; οὗτος οὖν ἐννοέω , φίλος Ἀγαθάγγελος , καί τοιοῦτος ὕδωρ ὁ ψυχή αρδεύω , μή σιγή δειλιάω ὁ ὁ σός χαρίζομαι γλῶσσα προπύλαια ἐθέλω · ἀλλά εὐγενής ὁ ἀλήθεια προστάτης σαυτοῦ καθίστημι , καί ὁ πρόσειμι ἀγαθός γίγνομαι σύμβολος , οὗτος διηνεκής ὁ ὁ σός Ψυχή ἐγκαινίζω χρῶμα πρός ὁ ἀγαθός . ἄγω · καί μέν δή ὥρα καί σύ ἀφίημι λοιπός πρίν εἰς ἑωθινός ὁ οὐράνιος καθίστημι κύκλος αὐγή , ὁ ἀνατίθημι μηδείς ἐπιλανθάνω . Αγαθαγγέλου μέν δή ἄπειμι ἐν οὗτος , μόνος ὁ συνήθης βόσκω αὖθις οἴκοι καταλείπω ἐρημία ἐγώ , μηδείς , ὁπόσος παραμυθέομαι νόσος καί ἀθυμία δαπανάω ἄνθρωπος , μήτε ἤδη πάρειμι ἐγώ μήτε μήv ὅπως ποτέ προσδοκάω μετά ὁ ὑστεραῖος ἤγουν ὁ μετά ἐκεῖνος καί ἑξῆς καί ὁμοίως ἀεί , πλήν γε δή ὁ πανταχῇ πάρειμι ἀεί καί πᾶς κήδω μόνος θεός , ὅς τηνικαῦτα μέτριος ἐγώ ὁ νόσημα ἄνεσις πράσσω ὁ συνήθης , συνήθης αὐτοσχέδιος ὑπόμνημα δίδωμι ὁ ὁ γίγνομαι παρασκευάζω ἱστορία , κατά ὁ πρίν ἐγώ εἴωθα , ὅτι ἐλευθερία μακράν ὁ ἡμέτερος ἐμπολιτεύω βούλημα εἰμί , εἰμί καί μή τέλειος ἤδη καί ὡς χρή , ἀλλά οὖν ὁπόσος ἐγώ ἐν μεσότης συλλαμβάνω μέγας δεινός καί φόβος πολύτροπος ὁ παντοδύναμος χορηγέω γίγνομαι δεξιός , συνεφάπτομαι ὅπως ποτέ καί συνεπικουφίζω ἐγώ ὁ πόνος . εἴωθα γάρ ὁ κραταιός ἐγώ βοηθός ὥσπερ τέρας φαίνω ὁ πολύς ὁ ἡμέτερος δράω , ἐκ ὁ ἐναντίος τἀναντία παράδοξος περαίνω ἐπί ὁ ὁ ἀγαθός πάνυ τίς ἀπροσδόκητος , καί ὁ ἀεί ὁ ὁ κοσμικός περίοδος πρᾶγμα ἄλλοτε ἄλλος κυκεών καί κλύδων εἰς ἀλκυονίτις οἷος εἶπον ἐγώ νηνεμία μεταποιέω . εἰμί γάρ τίς ζῷον ἀήρ καί θάλασσα μερίζω ὁ βίος ὄνομα ἀλκυών . οὗτος πρός παῖς ἐπείγω γονεύς , ἐπί αὐτός ὁ καλιά ὁ παράλιος πήγνυμι ψάμμος ἐν χειμών μέσος καί κῦμα ἀκμάζω βία . οὗτος τοσοῦτος ἀπολαύω ὁμολογέω ὁ ἄνωθεν προμήθεια ὁ πείρω ὁ παράδοξος λαμβάνω , ὥστε ὁ θάλασσα μακρός ὁ ἀπό ἄρκτος ὑβρίζω πνεῦμα καί πάνυ μαστίζω , καί καιρός ἔχω ἤδη ὁ κῦμα ἁμιλλάομαι πρός Ὄλυμπος καί Καύκασος καί εἰμί τίς ὁ ἐπίγειος ὄρος εἰμί ὑψηλός , εἰς ἐναντίος χωρέω ὁ ὁ πρᾶγμα , καί τίς παράδοξος ὑπό ὁ πρόνοια ὁράω γίγνομαι · ἀτρεμέω γάρ ὁ ὁ πνεῦμα ἀγριότης ἐκεῖνος , ἀτρεμέω δέ ὁ ὁ κῦμα ὑβρίζω ὄγκος , δεσποτικός ἀπόρρητος δεσμός χαλινόω , μέχρι εἄν πτεροφυέω τε καί εἰς νόμιμος ὁ νεογνός ὁ ἀλκυών ἀφικνέομαι πτῆσις ἐκτόκιον . ὁ παραπλήσιος τοίνυν ἐγώ πρός ὁ ὁ θεός δεξιός τηνικαῦτα συμβαίνω πειράω · ὁ γάρ ὅς διώκω , κύκλος περί ὁ δέσμιος ἐν Χριστός κομιδή συχνός περιτρέχω ἐγώ καί νύκτωρ τε καί μετά ἡμέρα ἐνεδρεύω , καί πᾶς ἐπί ἐγώ κινέω γνώμη τε καί γλῶσσα μανία , ὠρύομαι δίκη καί ὑλακτέω θήρ , καί μήτε μηδείς μηδαμός ὁ ἄνθρωπος μηδείς μηδαμός ὁ ἐπιτήδειος εἰσκομίζω ὁθενδήποτε συγχωρέω , μήτε μηδείς ὁ ὅσος ὁ ὁ γράφω παρέχω χρεία ἐάω μήτε ἔνδον ἐγώ συνοικέω μήτε ἔξωθεν εἴσειμι παρά ὅστις , λανθάνω ἀπόρρητος θεός πρόνοια μικρός ὁ ὅλος ὁ γίγνομαι γράφω παραπέμπω ἱστορία ἐν μικρός καιρός διάστημα , μήτε μακρός ὁ ἀναγκαῖος παραλείπω , μήτε μακρός ὁ οἱοισδή τις εἰμί δοκέω παραμείγνυμι περισσός , ἀλλά ἁπλόος παντάπασι ὁ ὁ ἀφήγησις τρόπος χράω σχῆμα . καίτοι χρή ἐγώ ἐπιστατικός δήπουθεν , ὡς ἐγώ γε οἴομαι , ὁ ὁ δογματικός ὑπόθεσις καί ὅσος ὁ λῃστικός συμπίπτω συνέδριον ἐπεξεργάζομαι τε καί πολλαπλασιάζω ἀμωσγέπως ὁ ὁ ἔννοια ἀγχίστροφος μέθοδος , ἀνακυκλέω ἅμα καί παρεισκυκλέω συχνός , καί πῇ μέν ὁ ἐναντίος εὔρωστος ἀποκρούω καί ἀνασοβέω ὁ τόξευμα , πῇ δέ καίριος ἐγγοητεύω καί μάλα γε ὅς ἀσφαλής ὁ ἡμέτερος κατά ἐκεῖνος βολή ὁ περίνοια · δήω γάρ κατά ὁ στρατηγός ἐνταυθοῖ καί ἐγώ οὐ ὅπως πρό ὀφθαλμός ἔχω ὁ ὀφθαλμός , ἀλλά ἐπί ὁ μετάφρενον ὅπῃ τε βάλλω εὐχερής πως ὁ ἐχθρός , καί ὅπῃ μάλιστα ὁ ὅλος κατά ἐγώ ἐπίνοια ὁ πολέμιος ἐκχέω ἐπείγω . ἀλλά οὔτε οὐδείς ἐγώ τηνικαῦτα πάρειμι ὅς εἴωθα πρίν ὁ ὁ γράμμα ἐγώ ὑπηρετέω ὑπαγόρευσις , οὔτε μήv οὐδείς ὁ παράπαν ὅς χρή ὁ δογματικός οὗτος ἀγών τε καί βούλευμα ἐγώ συναίρω , καί μάλιστα νῦν ὀφθαλμός καί ὅλος ἀλγέω κεφαλή καί ὅλος ἀνιάω Καρδία · ἐάω γάρ λέγω ὡς διά ὁ αἰφνίδιος ὁ εἱρκτή οὐδέ εὐφυής τις χάρτης ἔχω ἐγώ τηνικαῦτα τυγχάνω εἰς τε ἀποχράω ὑποδοχή συλλαβή καί γραφεύς πολύπλοκος τε καί παντοδαπής , καί ἅμα ἁρμονία ὁ δογματικός προσήκω ἀγώνισμα · ὥστε καί τοσοῦτος περιρρέω ῥόθιος ἐγώ σφοδρός τε οἰδέω καί μάλα ἀντίπρωρος ἐγώ ἐπιφέρω ὁ κίνησις , εἰς ἀνάγκη ἐλαύνω εἰμί οὐδέ μικρός τις ἁπλόος φράζω σιγή τε ὁ γλῶσσα κατακλείω ἑξῆς , καί ὁ Ἐνδυμίων ἐκ ἀπόγνωσις ὕπνος καθεύδω . ἀλλά οὗτος ἴσως εἰμί ἄν πως εὐπρεπής , εἰμί μηδείς τίς πρᾶγμα εἰμί δήπου διαβάλλω πρός ὁ κακοδοξέω ὁ ἡμέτερος εὐσέβεια , ἀναιδής οὑτωσί ὁ σφέτερος περιτρέπω κακία ἐγώ , καί ἄλλως εἰμί περί σῶμα γήινος εἰμί ὁ τέλος ὁ μάχη ὁράω καί ἥκιστος ὁ γε περί ὁ ἀθάνατος Ψυχή ἀγωνίζομαι δρόμος . ὅπου δέ ὁ τε ἐλπίς ὁ πέρας κατά ὁ ἐλπίς οὐ εἄν ἀπαντάω , καί ὁ φυγή ὁ κακῶς πάσχω ἐφόδιον ὁ κακῶς πάσχω περιγίγνομαι , μάταιος μέν ὁ ὁ ἐλπίς πρόφασις , μάταιος δέ ὁ πρός ὁ πονέω ῥᾳθυμία . διό ὁ μόνος θεός ὁ ὁ εὐγενής ἐλπίς γέμω σκάφος2 ὁ Οἴαξ θαρσέω , ὑπέρ ὅς καί ὁ πλόος ἀνύω ὅδε , καί μόνος αὐτός ὁ χείρ μετά ὁ γραφίς χράω , εὐχερής ἢ κατά πᾶς προσδοκία ὁ πλείων ἐν βραχύς ὁ ὅλος σπουδή τελέω θεάομαι , ἔπειτα μηδείς μηδαμός πολυπραγμονέω , ἔχω ὡς ἔχω ἀφίημι , καί οὗτος , καθάπερ ὁ ἄγαλμα ὁ καλῶς , οὗτος δή καί ὁ διά ἀκρίβεια λόγος δύο καί τρίτος χείρ χρή καθίστημι ὁ ἀγαθός σοφός παραινέω . ἀλλά ἐγώ γε δή μήτε ὅλως ὅλος ἔχω καιρός εἰς δήω , ὅς γε φημί , μήτε μήv οὐδέ βραχύς τίς μέρος ὥρα ἀκλόνητος μηδέ ὁ πρῶτος γοῦν χείρ κατά ὁ ὁ γνώμη βούλομαι χράω ( πῶς γάρ ὅς τοσοῦτος κυκλόω Κύκλωψ ἐν-εἰμί , καί ὅς μάλα μᾶλλον ἢ ταντάλειος φαίνω λίθος ἔξεστι ἀεί περιφανής δείδω ὁ ἀεί πρό θύρα ἐφεδρεύω τε καί ἅπας ἀεί ἐμός δεινῶς τε καί ἰταμός ανιχνεύω ; ) σχολή γε εἄν ἄχρι καί εἰς τρίτος εἶμι χείρ αὐτονομέομαι ζήτησις εἰμί . διό καί στέργω ὅπως ποτέ ἀναγκάζω ὁ πρῶτος καί ὡς τυγχάνω ἔχω χείρ ὁ ὁ ἡμέτερος πηδαλιουχέω θεός . τεσσαρακονθήμερος δέ ἤδη ὁ μεταξύ ὁ ἐκδημία Αγαθαγγέλου διαμετρέω χρόνος , ἡνίκα ὀψέ ὁ τελευταῖος ἡμέρα γίγνομαι , ψόφος τις κατά ὁ ὀπισθόδομος αἰσθάνομαι ἐγώ γίγνομαι , ὁ γε τηνικαῦτα νύξ ἐκ προοίμιον άφεγγος ὑπάρχω · μετά γάρ πανσέληνος τέως εἰς ὁ περίγειον ὁ ἑαυτοῦ ὁ σελήνη ἔρχομαι ἐκ κέντρον ὁ δύο , καί κατά τετράγωνος ὁ ἥλιος γίγνομαι σχηματισμός , οὖον μάλα ἀκρόνυκτος ὁ γῆ παρέχω βούλομαι ὁ αὐγή . καί ἅμα σπουδή πάρειμι1 ἐγώ , καί ὁ συνήθης πυλίς ἀναπετάννυμι , ἡσυχῇ ὁ Ἀγαθάγγελος δέχομαι , ὁ ἐπιτρέπω πᾶς εἰς δήω καί κατά ὁ ἀνάλογος πράσσω καί ἐρῶ καί κομίζω . ἔτι τοίνυν ὑπό γε ὁ μόχθος καί ὁ ἐπιπολάζω τηνικαῦτα φόβος θορυβέω ἐκεῖνος ὁ ὁ Ψυχή λογίζομαι διαναπαύω ἐθέλω ἐγώ , καί καιρός εἰς ἀνάψυξις παρέχω ὅστις , “ Ἰσμηνίας μέν ” φημί “ ἐκεῖνος , φίλος Ἀγαθάγγελος , κατά ἑαυτοῦ γίγνομαι πολλάκις λέγω ἔπειμι “ νῦν ὁ Μοῦσα ἀείδω καί ἐμαυτοῦ · ” καί εἰμί ὁ ἀοιδή χαριστήριος τις · ἐγώ δέ κατά ἑαυτοῦ γίγνομαι μετά ὁ σός ἐκδημία , ὁπόσος ὁ τε ἐκκλησιαστικός ὁμοῦ καί δημόσιος πρᾶγμα ὁ χρόνος γίγνομαι , ὅσος εἰκός , καί ἐγώ ἐν δέκα λόγος ἀναγράφω γίγνομαι καί ὁ συνήθης δίδωμι ὁ ὅλος Ῥωμαϊκός ἱστορία Βίβλος , ἐκλέγω ὁ καίριος ὅς τε μετά ὁ ἐμός δίς αὐτός ἐπιδημέω ἀφηγέομαι κάθειρξις , καί ὅς βραχύς τίς πρότερος , πρίν ἢ κατείργω , πάσχω ἐγώ ὑπέρ ὁ θεῖον συμφέρω δόγμα · ποῖος γάρ εἄν ἄλλος τις εἰμί σχολάζω ἁρμόζω μᾶλλον αὐτός ἀσχολία σοφός ; λέγω δέ ὁ εἰς τοιοῦτος λόγος κίνησις ὁ νόος . ὁ μέν γάρ κατά βίος μοχθέω ἀμφισβητήσιμος κέρδος καί συλλογή χρῆμα φροντίς ἀπασχολέω ὁ νοερός ὁ Ψυχή ὑποσαίνω τε καί κοῦφος ὁ ὁ ἀεί πάρειμι ἀλγηδών ἐπίπονος διά ὁ ἐν οὗτος ὅπως ποτέ δράω αἰωρέω ἐλπίς , καθάπερ δήπου καί ὁ ὁ Σειρήν , ὅστις πρός ἄρα ἄγω ἐκεῖνος , προτάσσω ἀοιδή ἀκούω πάλαι , ὅς ὁ ὁ ἐμμελής ἡδονή ἐμβρίθεια ὁ ἀκοή γοητεύω τε καί θέλγω , δέσμιος οἷος εἶπον , ὅστις πρός εἰμί ὁ ὁ μέλος ἐκεῖνος κατατρυφάω , πρός ὁ ὁ θάνατος συνωθέω κρηπίς , βραχύς ἡδονή ζημία μακράν ἀλλάσσω . ὁ δέ πρός λόγος ἀσχολία αὐτόθεν ἔχω ὁ ὁ κέρδος χρήσιμος συμπαρομαρτέω ἀεί καί ζῶ καί τελευτάω ἐκεῖνος , ὅς εἄν εἰς δήω σφός καρπόω συμβαίνω · συμφυής γάρ τίς χρῆμα λόγος λογικός καθίστημι Ψυχή , ὁ αὐτός ἀθανασία ἐμπολιτεύω ἄμφω καί συνάπτω μάλα ὅς προσφυῶς εἰς αὐτός , ὁπότε μή μεταβάλλω ἐθέλω ὁ ἁρμόζω ἕτερος οὗτος ὁ συμφωνία συνθήκη καί ὁ εὐγενής ὁ φίλιος ἁρμοστής καί ἡνίοχος ἀποσείω , καθάπερ ὁ δίφρος πάλαι ὁ Ἀργεῖος Μυρτίλος ὁ Πέλοψ ἐκεῖνος ὁ Λυδός ὁ θρασύς , ἀναίδην οὕτως πως ὁ ὁ δίκη ἀτιμάζω θρόνος . ἐγώ μέν οὖν κατά ἑαυτοῦ , ὡς εἴρω , γίγνομαι μετά ὁ σός ἐκδημία ὅδε συντίθημι ὁ δέκα συντρέχω λόγος , ὁ προστυγχάνω χάρτης κατεσπουδασμένως τε καί σφόδρα γε περιδεῶς διά ὁ δαψιλής περιρρέω τε καί περικυκλέω φόβος ἐγώ κομιδή · καί ὁ ἄλλος ὁ ἐμέω ὁ Ῥωμαϊκός ἱστορία συντάσσω λόγος , ὡς ὁ τηνικαῦτα συγχωρέω ὁ ὥρα στενός . σός δέ οὖν ἔργον εἄν εἰμί ὁ λοιπός λαμβάνω κομίζω καί διαδίδωμι μή μόνος ὁ φίλος ἐγώ , ὁπόσος ὁ αὐτός ἐγώ ὑπέρ εὐσέβεια ἔτι παραμένω τρέχω δίαυλος , ἀλλά καί πολύς ὁ εἷς ποιέω παραπλήσιος τε μετεγγραφή καί μέχρι ὁ τυγχάνω κεραία καί γραμμή ὁμοίως ὁ πρωτότυπος ἔχω , διαπέμπω καί ὅπῃ ὁ οἰκέω ἡμέτερος φίλος τυγχάνω εἰμί , καί πρός γε μήv ἔτι ὅπῃ περ εἄν εἰμί γε κατά ἄλλος ἀλλαχῆ ποῦ τόπος ὀρθόδοξος προσοικέω γένος Χριστιανός , ὅμοιος ἀεί ὁ ὁ εὐσέβεια ἄνωθεν ὅρος ἐν γνώμη ἁπλότης διασῴζω . βούλομαι γάρ ὁ ὁ διώκτης οἶδα οὗτος ἀπόνοια πᾶς ἐπαντηχέω , διαβάλλω ἐγώ πανταχῇ , καί ἅμα ὁ ὁ ἡμέτερος ὁμολογία εὐσέβεια καί πίστις . ὅς καί αὐτός ἐγώ ὁ πάρειμι ἐντάσσω λόγος , κατά λέξις ἔχω οὕτως . Πιστεύω εἰς εἷς θεός πατήρ παντοκράτωρ , ποιητής οὐρανός καί γῆ , ὁρατής τε πᾶς καί ἀόρατος · καί εἰς εἷς κύριος Ἰησοῦς Χριστός ὁ υἱός ὁ θεός ὁ μονογενής , ὁ ἐκ ὁ πατήρ γεννάω πρό πᾶς ὁ αἰών , φάος ἐκ φάος , θεός ἀληθινός ἐκ θεός ἀληθινός , γεννάω , οὖον ποιέω , ὁμοούσιος ὁ πατήρ , διά ὅς ὁ πᾶς γίγνομαι , ὁ διά ἐγώ ὁ ἄνθρωπος καί διά ὁ ἡμέτερος σωτηρία κατέρχομαι ἐκ ὁ οὐρανός , καί σαρκόω ἐκ πνεῦμα ἅγιος καί Μαρία ὁ παρθένος , καί ἐνανθρωπέω , σταυρωθείς τε ὑπέρ ἐγώ ἐπί Πόντιος Πιλᾶτος καί πάθος καί θάπτω καί ἀνίστημι ὁ τρίτος ἡμέρα κατά ὁ γραφεύς , καί ἀνέρχομαι εἰς ὁ οὐρανός καί καθέζομαι ἐν δεξιός ὁ πατήρ , καί πάλιν ἔρχομαι μετά δόξα κρίνω ζῶ καί νεκρός , ὅς ὁ βασίλεια οὐ εἰμί τέλος · καί εἰς ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , ὁ κύριος , ὁ ζωοποιός , ὁ ἐκ ὁ πατήρ ἐκπορεύω , ὁ σύν πατήρ καί υἱός συμπροσκυνέω καί συνδοξάζω , ὁ λαλέω διά ὁ προφήτης · εἰς εἷς ἅγιος καθολικός καί ἀποστολικός ἐκκλησία . ὁμολογέω εἷς βάπτισμα εἰς ἄφεσις ἁμαρτία . προσδοκάω ἀνάστασις νεκρός καί ζωή ὁ μέλλω αἰών · ἀμήν . ἔτι δέχομαι καί ολόψυχα στέργω καί ἀσπάζομαι ὁ ἅγιος καί σεπτός καί οἰκουμενικός ἑπτά σύνοδος , καί ὁ τοπικός ἕτερος ὅς δέχομαι καί στέργω ὁ ἅγιος ὁ θεός καθολικός καί ἀποστολικός ἐκκλησία · καί ὅς δέχομαι οὗτος , δέχομαι καί αὐτός , ὅς δέ ἀποβάλλω , ἀποβάλλω , μηδείς προσθήκη ἐπί ὁ ὁρίζω παρά αὐτός ἢ αὐτός προστίθημι ἢ παρά ἄλλος γίγνομαι , ὡς οὗτος ὁ θεῖος θεσπίζω σύνοδος , δέχομαι ὅλως · μήτε ἔλλειψις τις καί ἀφαίρεσις ἢ αὐτός ἀφαιρέω ἐγώ ἢ ἀφαιρέω ἀνέχω ἄλλος μέχρι κεραία καί γραμμή . οὗτος ὁ ἐγγράφω ἐγώ ὁμολογία ἐπί πληροφορία ὁ ὀρθός καί απαρέγκλιτος εὐσέβεια ἐγώ καί πίστις δίδωμι ἁπλόος σαφής ἀποίκιλος εὔληπτος καί ὁ πᾶς ῥᾳδίως γνωρίζω , οὐδείς ἀλλοιόω οὐδέ μεταφράζω ὁ ἐν ὁ θεῖον καί ἱερός σύμβολον ὁ πίστις , οὐδέ θεολογία καί δόγμα παρεγγράφω ἀσαφής ὁ πλεῖστος καί ἀσύνετος καί ἑρμηνεία δήω , ὡς καί καινοφωνία ἐντεῦθεν εἴρω λανθάνω μεταξύ καί παρατρέχω ὁ ἀκούω , ἀλλά αὐτός ἐκεῖνος ἁπλόος ἐκτίθημι ὁ παραδίδωμι ἐγώ ἄνωθεν ἱερόv ῥῆμα ὡς παραδίδωμι , καί αὐτός ὁ Γνησίας ὁ θεσπέσιος πατήρ φωνή γυμνάς καί ἀπαρακάλυπτος προφέρω . ὅς ὁ μελέτη καί ὁμολογία διά πᾶς ἐμμένω ὁ βίος ἀξιόω ὁ ἡμέτερος ὁ θεός παραδίδωμι Ψυχή · πρέσβυς ὁ πανυπέραγνος αὐτός μήτηρ καί πᾶς ὁ ἅγιος . ἀμήν . περί δέ ὁ Καλαβρού Βαρλαάμ καί ὁ Ἀκίνδυνος πλέω τίς λέγω οὐ ἔχω ἐν ὁ πάρειμι οὗτος μόνος φημί , ὅτι στέργω ὅσος τότε διαγιγνώσκω περί αὐτός ἑκάτερος καί ψηφίζω ὁ ἅγιος ὁ θεός ἐκκλησία . ὁ γε μήv κατά ὁ ἐμός ἐντολή κομίζω ἐγώ ζωοποιός οὗτος καί φρικτός μυστήριον , ζῶ μέν πάρειμι ἐγώ συνεχής οὗτος μετέχω Ψυχή ὁμοῦ καί σῶμα ἁγιασμός καί ἀγαθός κατά πᾶς δεινός φυλακτήριον , ὁ δέ ἐνίστημι μεθίστημι ζωή μέγας αὖθις ἐφόδιον αἰώνιος ζωή καί ὁ ἐμέω ἆθλος μαρτύριον ἀκραιφνής , ὅς ὑπέρ οὗτος ἀγωνίζομαι τε καί ἀγωνίζομαι , οὗτος βεβαίως διατείνω εἰμί ὁ ὁ διά ἐγώ σαρκόω λόγος θεός σῶμα καί αἷμα , καί οὐ τύπος ἐκεῖνος ἢ καί ἀνούσιος τις ἀποτέλεσμα ἐνέργεια , ὅς φαντασιωδῶς πως σαρκόω καί οὐ εἷς ὁ τρεῖς ὁ μόνος ἄκτιστος καί μακάριος ἐκεῖνος οὐσία θεός λόγος ὑπόστασις , ὁ ἐμέω διαρρήδην βοῦς διώκτης αἰδώς οὐ ἔπειμι οὐδέ αἰθέριος φόβος κεραυνός . διά δή οὗτος καί συνέκδημος ὁ θεῖον οὗτος καί φρικτός μυστήριον γίγνομαι βούλομαι ὁ πρός ὁ ἀληθής σαρκόω θεός λόγος πορεία στέλλω , ὅπῃ καί τρανής ὁ ὁ ἀληθής ἀνακαλυπτήρια περί πᾶς παντάπασι γνῶσις εἰμί . σύ δέ ἐατέος παντάπασι καί μή διά σπουδή μηδαμός περιστέλλω ὁ ἐμός γίγνομαι νεκρός , ὁράω κύων καί ὄρνεον δαπάνη ῥίπτω , ὅς γε ὁ ἐμέω δήμιος ἐκ πολύς κυρόω ψηφίζω · εἰμί γάρ πλεῖστος ἅγιος ἑκών ῥίπτω ὁ σῶμα , καί οὗτος ὁ γε πλείων πρίν ἢ ὁ συμφυής χωρίζω Ψυχή , ὅτε δή μάλιστα καί δριμύς ἕπω διαπερονάω ὁ ἀλγηδών , πολύς δήπου μᾶλλον ἐγώ μυρίος ἁμάρτημα βρίθω ὑπομένω χρέος , καί αὐτός εἰς ἀναίσθητος σῶμα καί νεκρός ὁ δεινός περιαντλέω . ἡδονά γάρ καί λύπη καί ὀργή καί φόβος , καί ὅσος ὁ ἐπιθυμία διάθεσις , ἢ ψυχή ὑπόκειμαι μόνος ἔχω κατά ἑαυτοῦ ἢ ψυχή χράω σῶμα , σῶμα δέ ἄνευ Ψυχή κατά ἑαυτοῦ , οὗτος δέ οὔποτε εἄν οὐδαμῇ · πρότερος γάρ ἄν τις ἐγκαλέω ξύλον ἄψυχος καί λίθος χαρά ἐντήκω καί λύπη αἴσθησις καί ὁ τοιοῦτος , ἢ σῶμα ἀνθρώπινος ἀπαλλαξείω Ψυχή . γίγνομαι δέ οὖν ὅμως πρός θεός ὁ μέν δράω ἀκούω ἔλεγχος ὁ τοιαδίͅς κακία καί ἅμα φλόξ ἐκεῖ κολάζω ἑτοιμασία , ὅς δέ ὑπομένω ὅπως ποτέ προθυμία , οὗτος δέ ἀπαλλαγή ἔγκλημα Ψυχή · μηδέ γάρ ἄλλος τίς βούλομαι ὁ θηριώδης οὗτος κατά ἐγώ κατοχή ὁ ἐμέω δήμιος ἢ ὁ πάρειμι ἐπίτομος βίος ἀπαλλαγή . ὅς γάρ Ἰουδαῖος ἐκεῖνος πράσσω πάλαι , ἔργον μέν καί πᾶς γνώμη ὁρμή ὁ Χριστός συσκευάζω θάνατος , λόγος δέ εὐλαβέομαι δῆθεν ψιλός χωρέω εἰς πραιτώριον ὀψιαίτερον , οὗτος ἄντικρυς ὁράω τις εἄν κἀπί ἐγώ συσκευάζω οὗτος ὁ ἐμός Ἰουδαῖος · δείδω γάρ ἴσως ὁ ἀνθρώπινος ἔλεγχος , σίδηρος μέν οὐ ἐπάγω ταχύς οὐδαμῇ κατά γε ὁ 'μοῦ συγχωρέω ἐμφανής αὐχήν , μή λανθάνω ἀνδροφόνος εἰς πρόοπτος ὄφλω δίκη , βίαιος δέ ἄλλως ἐγώ οὗτος διά πᾶς συσκευάζω χρόνος ὁ θάνατος , εἰς ἀπροφάσιστος δῆθεν αὐτός κακία διατυπόω αὐτός οὕτως · ὁ γάρ ὅς μείζων δημιουργέω ἐλαχύς ειρωνεύομαι . σύ δέ ἀλλά καί τελευταῖος οὗτος μή κατοκνέω κατατίθημι ἐγώ χάρις · λαμβάνω γάρ ὁ ἄγγος οὗτος , νεαρός ἐκ ὁ φρέαρ ὕδωρ κομίζω ἐγώ προθυμέομαι , ἠώς ἔτι νεαρός καί ἀκμάζω ὁ νύξ ληνοβατέω κίρνησις ὁ ὕπνος ὁ ἐμέω δεσμοφύλαξ · ὅδε γάρ ἐγώ ὁ ὥρα ποιέω εἴωθα ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος μετά πεντεκαίδεκα καί πλείων μεταξύ ὁ ἡμέρα . ὅς δέ νῦν ὁράω , εἴκοσι πρότερος ἡμέρα κομίζω νύξ , λανθάνω διά σκότος λίθος τις ὁ πούς πλήσσω , καί ἀλγηδών ἐκεῖθεν εἰς ὅδε χράω οὖον βραχύς , ὡς μή δύναμαι πράσσω ὁ λοιπός ὁ ἐθίζω . διό καί σήπω τε , ὡς ὁράω , καί ὄζω · ἵστημι γάρ καί ἄλλως νοσέω ὁ ὕδωρ , καθάπερ δή καί ἄλλος πᾶς ὁπόσος γε ὁ γένεσις εἰς ὁ κινέω πρός ὁ ποιέω λαμβάνω θεός , μάλιστα δέ νῦν ὁπότε ὁ καῦμα εἰμί ὁ ἀκμαῖος · μετά γάρ ὁ ὁ Ὠρίων ἐπιτολή ὁ οὐράνιος ἀνελίσσω ἄρτιος κύκλος ὁ ὁ αἰθέριος λαμπάς βραβεύς καί τάμιας ἥλιος μάλα ξηρός τε καί ἄνικμος ὁ περίειμι ὁ θέρμη οὖον μόνος ποιέω ὁ ἀήρ , ἀλλά καί ὅσος ὁ ὁ ἀήρ ὅδε μεταλαμβάνω ποιότης . διά γάρ οὗτος καί ὁ θεῖος πρόνοια μέλω ὁ ὁ χρόνος καρπός ποιότης ὑγρός ἅμα καί ψυχρός ἐκ διαδοχή ἀνάλογος ποιέω εἰς ἀντίπαλος ὁ ἡλιακός πυρός ἐκεῖνος κατάστασις . ἀλλά οὗτος μέν ἅλις · σύ δέ ἔνιοι ὁ ὅσος ὁ βίος τελέω , καίριος , εἴπερ ποτός , εἄν εἰμί νῦν ἐγώ προτίθημι καινός διήγημα · πᾶς γάρ ἐγώ ὁ τοιοῦτος ἐν ἄγνοια πράσσω εἰμί ὁ ὁ κάθειρξις οὗτος . εἰκάζω δέ οὖν ὅπως πρός ἐγώ παρέχω ὁ ὁ ἡλικιῶτις πάλαι πείρω ἄλλοτε ἄλλος φύω ἀεί ὁ χρόνος · φύσις γάρ ὥσπερ ὁ αἰθέριος δρόμος ὡσαύτως ἔχω ἀεί , καί μεταβολή χράομαι μυρίος καί ἀτέκμαρτος καί μηδείς μηδαμός βέβαιος ἔχω , ὅς μή συνεχής τις καί παντοδαπής δήω ὁ γλῶσσα καί ἀποχράω πορθμεῖον δίκη ἄλλοτε ἄλλος παραπέμπω ἀκοή . ὁράω δέ ὡς καί αὐτός γε ἐγώ ἀνία οὖον μάλα τίς μέτριος φέρω ὁ Ψυχή ὁ ὁ ἐπαχθής φόρτος ὁ φθάνω ὁ ἐγώ συμβεβηκός , καί δεῖ ψυχαγωγία ἔξωθεν ἱκανός ἐκ ἀντίπαλος ἀράσσω διήγημα . οἶδα γάρ ὡς καί Πυθαγόρας ἐκεῖνος ὁ Σάμιος λύρα ἕωθεν καί ᾠδή μουσικός νουθετέω ἅπτω , ὁπόσος γε ἱκανός ὁ ὁ λογισμός τηνικαῦτα κοιμίζω κυμαίνω ἐκ ὁ ὁ ὕπνος νυκτερινός ἄθυρμα καθίστημι ῥόθιος , καί μεθαρμόζω ῥᾳδίως ἐπί ὁ εὔθυμος ὁπόσος ὁ ὁ ὄνειρος αὐτονομία παίζω δραστικός ἐνίοτε κατά ὁ γαλήνη ὁ λογισμός ἀφίημι ἀπαρκτίας δίκη μακρός τις , ὅτε δή καί μάλα ἀταμίευτος ὁ αἰσθητήριον ὁ ὕπνος ἐντρέχω ἥκιστος ὁ πρός ἄμυνα τέως ἔχω δύναμαι σφεῖς ἐάω ἄν . διό καί ἐγώ ἡδύς εἄν γίγνομαι ἄκουσμα ὁ ἔξω πρᾶγμα ἔνιοι διήγησις ὑπόθεσις νῦν κομίζω σύ γε . ἐπεί γάρ κακός , εἴπερ ποτός , νῦν ὁ βίος ἐμπίμπλημι ὀργίζω θεός διά ὁ ὁ θεῖον δόγμα ἀθέτησις , δύο εἰμί ἕτερος πάντως · ἢ γάρ Φίλων ἐγώ ἀπαγγέλλω συμφορά , καί δάκρυ μέν ὡς εἰκός ἕτερος τρόπος ἐγώ , ὁ δέ κοινωνία ὁ πάθος ἐκεῖνος προσαγορεύω καί πόρρωθεν , ἄφθογγος τε λαλιά ὡς εἶπον προσφθέγγω , καί οἶκτος ὁ οἶκτος ἀντιδίδωμι καί συνήδομαι ὅς , καί θαυμάζω ὁ καρτερία ὁ ἀνήρ , ἢ συμφορά διώκτης ἀκούω , καί ἀγαθός λοιπός καί ὑπέρ αὐτός ὁ ἐλπίς λαμβάνω . σύνεσις γάρ οἴομαι καί σφεῖς ὀψέ γοῦν λαμβάνω διορθόω , ἔργον ἤδη βλέπω προφανής φύω ὁ ὁ οἰκέω ἀτόπημα ἔλεγχος , καί ὁ ἐν μυχός διωγμός καί σκότος βαθύς κοιμάω πρότασις ἀληθής ὁ συμπέρασμα ἀνατέλλω . καί μήv ἑτοῖμος ἔγωγε , ἀγαθός , λέγω ὅσος δή καί οἷος βούλομαι εἄν ἐπιτάσσω αὐτός . οὐκοῦν ἁρμόζω ἀρχή ἀνατίθημι δεῖ ὁ λόγος πρότερος , φίλος Ἀγαθάγγελος · ὅς οὐ ἄλλως ἁλώσιμος εἰμί οἴομαι ἢ εἰς ὁ πρότερος ἴχνος ὁ λόγος ἐκεῖνος ἀναπόμπιμος πράσσω ὁ μνήμη , καί δίκη σειρά ὁ ὁ γλῶσσα ἐκεῖθεν κρηπίς ἀνάπτω , ἀσφαλής ὁ ὁ ἀνάληψις ἤδη ἐφόδια εἰς ὁ ὁ ἑξῆς κτάομαι διήγησις ἐν βραχύς . εἰμί δέ ἀναγκαῖος πυνθάνομαι πρῶτος ἐγώ ὅτι ποτέ μετά ὁ ναυμαχία ἐκεῖνος ἀντικάθημαι καί αντεφεδρευειμι ἑκάτερος ἑκάτερος ὁ Λατῖνος ὁ στόλος τότε πράσσω · δύο δέ ὅτι ποτέ καί ὁ βασιλίς Εἰρήνη τελέω ἄπειμι τε εἰς ὀρεστιάς καί Διδυμότειχο , καί ὁ μεταξύ ὁ φιλαρχία ὁ παῖς Ἔρις ἐπείγω κοιμίζω , πρίν εἰς αἷμα χύσις ὁ κατά ἀλλήλων ἐκβαίνω μαίνομαι · καί τρίτος ὁποῖος καί κατά ἐγώ ὁ μελέτη ὁ ὁ διώκτης ἱστουργέω καί συρράπτω θίασος . ἐγώ δέ εὕω σύ λέγω , θεῖος ἐγώ κεφαλή , ἀντιλέγω μέν ἥκιστος πᾶς , πείθω δέ μάλιστα πᾶς χρέος . καί σύ ἐράω ἔρχομαι εἰμί μή πᾶς δή ὁ μεταξύ κατά ἕκαστος , ἀλλά οὖν ἀπολέγω ὁ καίριος . ὁ γάρ ὅς ὁ Βενετικός στόλος ναύαρχος ἥκιστος ἔχω ὅτι πράσσω ἀπό ὅς παρά πᾶς ἐντυγχάνω προσδοκία ἤδη μετά ὁ ναυμαχία ὁ γεννουιτης ὁ ὁ Βιθυνός σπένδω ἡγεμών Πέρσης Ὑρκανός , πρός μόνος οὗτος τελευταῖος ἐκ ἀπόγνωσις ἔρχομαι καταφυγή πολέμιος πάνυ τίς δυσαντίβλεπτος καί οἷος ἀνανταγώνιστος , ἐκεῖθεν ἤδη μετά μακρός ὁ ἄδεια μισθοφορικός ἐκ Ἀσία διαβιβάζω δύναμις , ὁπόσος εἄν εἰμί μάλιστα ἱκανός συμμαχέω τε καί πόρρωθεν ἀποκρούω καί ἀνασοβέω πολέμιος ἅπας ἔφοδος , πλήρης ἀποπλέω ὁ ἱστίον εἰς Βενετία , ἐπαγγέλλω μετά πλείων ἐπανήκω ὀψέ ὁ δύναμις . καταλείπω δέ ὅμως συνθήκη ὁ γεννουιτης ὁ βασιλεύς ποιέω καιρικός , ἠώς εἄν ἑκάτερος ὁ μέρος διαναπαύω ἑαυτοῦ , καί διαρκής ἐπιτήδειος εἰσκομίζω , ἀνδρικός πρός ὁ ἐφεξῆς ἀπαντάω προσγίγνομαι πόλεμος . ἐνταυθοῖ δέ ἐγώ γίγνομαι ὁ λόγος ἥκιστος εὔοδος ὁ ἑξῆς εἰμί ἄν , βούλομαι κατά γε ὁ σός ὁ λόγος συστέλλω εἰς ὁ βραχύς βούλησις . εἰμί μή γάρ ἄνωθεν ἄρχω ὁ ὁ λέγω αἴτιος προστίθημι γίγνομαι ἐγώ , οὐ ἄν ποτός γίγνομαι γνώριμος οὐδείς ὁ ἀκούω οὐδείς , πλήν ὅτι ἀγαθός γε ὁ ἀπορία εἰμί Πρόξενος , ἡμίεργος τις καί ἡμιτελής ὁ διήγησις ὁ ὁ γλῶσσα παρέχω χρεία . βούλομαι σύ ἔγωγε , καλός Ἀγαθάγγελος , πάνυ τίς πλεῖστος ἐγώ συνίημι ὁ χρόνος καί ὁμιλέω ἐνταυθοῖ , καί μακράν παρά ἑκάτερος ἑκάτερος ἐντεῦθεν ἐγώ ὁ παραμυθία μετά ὁ ὠφέλιμος καρπόω , χρεία χρεία ἀντιδίδωμι ἀλλήλων ἀλλήλων καί αὖος παρά ἀλλήλων ἀλλήλων ἀντιλαμβάνω ὡς εἰκός , μέχρι ἄν , εἰμί καί ἐγώ ἔξεστι ζῶ , ὁ ὁ αἰθρία ἐπι λάμπω καιρός , καί δίδωμι παρρησία ὁ γλῶσσα σῦς γε θεός , καί δίδωμι ἐγώ λόγος κατά ὁ θέω ἀπόστολος ἐν ἀνοίγω ὁ στόμα ἐγώ παρρησία γνωρίζω ὁ μυστήριον ὁ εὐαγγέλιον ὑπέρ ὅς πρεσβεύω ἐν δεσμός , ἵνα ἐν αὐτός παρρησιασμαι ὡς δεῖ ἐγώ λαλέω . ἐπεί δέ ἄλλοτε ἄλλος ὁ ἐμός νύκτωρ καί μετά ἡμέρα σμῆνος διώκτης περιστοιχίζω θύρα , θήρ χαλεπός πᾶς εἶπον , ὡς δείδω μηδέ ἔχω ἐγώ μήτε φωνή γοῦν ἐλεύθερος χαρίζομαι μήτε σός γε ἐγώ μήτε αὖος ἐναντίος σύ γε ἐγώ , πλήν ἢ μάλα μόλις τονθορύζω ἑκάτερος ἑκάτερος ἀκούω , στέργω δέ οὖν τέως ἀνάγκη ὁ καταψηφίζω μόνωσις καθάπαξ ἅπας ἐν στερέω κάθημαι ἀνθρώπινος πρόσρησις , παραπλήσιος εἶπον ὁ αἰώνιος ἐν ᾍδης καθεύδω . ὅμως αὐτός θαρσέω ἤδη ὁ μόνος θεός , ὑπέρ ὅς καί οὗτος ἐγκαρτερέω ὁ ἆθλος , φέρω δέος ἅπας κονιορτός δίκη ἀποτρίβω · καί τρεῖς λοιπός ὁ ἡμέρα καί τέσσαρες , εἰμί δήω , σῦς γε δήπου περιμένω ἐνταυθοῖ , μακρός τε καί ὅσος ἐφικτός ἀνενδεής ὁ ὁ ἀφήγησις τράπεζα ἐγώ οὗτος παρατίθημι . καί ὁ ὄρνις γάρ ὁ κύκνος φημί ὁ σφεῖς αὐτός αἰσθάνομαι ἤδη τελευτή , μακρός τίς καί λιγυρός τηνικαῦτα μᾶλλον ἢ κατά πᾶς ἀείδω ὁ βίος . ἐπεί οὖν καί ἐγώ περί ὁ ἔσχατος ἤδη κίνδυνος σκηνοβατέω περιίστημι , ὡς λέγω , οὐ ἄν ποῦ ὁ ἀφίημι εἰμί μακρός διήγημα μακρός κτείνω ἀκοή τελευταῖος ἀφοσιόω ἀσπασμός . ἄρτος δέ ἐγώ ὁ κατασκλῆναι οὗτος εἰς τροφή ἀποχράω , καί ὅς νῦν εἰσκομίζω αὐτός ἐκ ἐκεῖνος ὁ φρέαρ ὕδωρ εἰς πόσις , τροφή μέν δή καί πόσις , θεῖος ἐγώ κεφαλή , πάνυ τίς μικρός ἢ μᾶλλον ὁ μηδείς ἄν ἐγώ δήω οἴομαι ὁ νῦν , ὁ σός ὁμιλία ὡς ἐπίπαν εἶπον ἀποχράω ἐγώ , καί ῥᾴδιος ἐγώ πείθω Ἔρως Ἔρως ἀλλάσσω , δύο ὁπότερος βούλομαι τις ἕνεκα , ἔτι ὅτι γέννημα εἰμί ὁ λόγος ἀθάνατος ἀθάνατος νόος μόνιμος ὁ ὁ ἐραστής ἀκοή παρέχω καί ἡδύς ὁ ὁ ἐράω ἐπαγγελία , ἔτι ὅτι καί διά ὁ σός πόθος περί πλείων καί ὁ πᾶς ὁ σός ἐφίημι ποιέω ὁμιλία . ἀλλά οὗτος μέν ἅλις , εἰμί ἀγαθός Ἀγαθάγγελος · σύ δέ ὁ πρόκειμαι ἔχω πρόθεσις . καί δή λοιπός ἐπανιτέον ἐκεῖσε . οἶδα , εἰμί ἀγαθός ἐγώ κεφαλή , ὅπως μετά ὁ μοχθηρός ἐκεῖνος καί κακῶς ὁ διώκτης σχεδιάζω κατά σύ λῃστικός ἐκεῖνος σύνοδος ἥκω αὐθήμερος ἐκ Θεσσαλονίκη ἀγγελία ὁ βασιλεύς Καντακουζηνός πάνυ τίς σφόδρα δεινός , καί αὐτός ὡς εἶπον ὁ ὁ Ψυχή ἅπτω μυελός , καθάπερ ἔπαθλον ὁ ἀγών ἐκεῖνος κατάλληλος ὁ ἀθλοθέτης θεός προσδείκνυμι πρός ἔλεγχος ὁ κακία καί ἀναίδεια ἐκεῖνος , διδάσκω μόνος οὖον διαρρήδην καί μέτριος οὗτος κατά πούς ἐνταῦθα παιδεία ἐπάγω εἰς ἐπιστροφή ὁ ἐκεῖ παρανομέω , καί πύλη οὕτως πως ἀνοίγνυμι μετάνοια . φημί γάρ ὁ Παλαιολόγος , ὡς ὑποπτεύω ἐπιβουλή κατά ἑαυτοῦ πρός ὁ γυναικάδελφος καί ὁ πενθερός καί γνώμη ἐκεῖνος ἀλλοίωσις καί τροπή πολλαχόθεν πολύτροπος , ἀναφέρω τε εὐθύς πρός ὅμοιος φόβος ὁ μνήμη ὅμοιος ἐπιβουλή , ὅς ὁ ἀρχή ἀπρόοπτος ὡς ὁ πολύς καί πολύτροπος ἐνσκήπτω κηλίς καί κῆρ αἷμα καί φόνος μεστός ἐπιφέρω ὁ μή πάνυ προσέχω ἐθέλω ὁ πολύτροπος Τύχη καί γνώμη ὁ ἄνθρωπος . ὅθεν διανίσταμαι τε καί ὁ γνώμη εὐθύς ἐπί ζήτησις ἀκονάω ὁ προσήκω ἄνωθεν κλῆρος ὁ βασίλεια καί ὁ γε βιόω ἀδεῶς δύναμαι ἢ κατά ὅς μηχανάομαι δύναμαι ἄν τις ἐπιβουλή · ἀγαθός γάρ φημί εἰμί θάλασσα ἔπειμι ἐν ὁ πάρειμι φορά ἐκκλίνω ἢ ῥαθυμέω συναπάγω ὁ βία ὁ ῥεῦμα . χρόνος οὖν τις ὁ Κράλη Σερβία ἐπιτίθημι καί ἀπειλέω μέγας αὐτός περιίστημι κίνδυνος , εἰμί μή κῆδος ἕνεκα πρός συγγενής φίλιος αὐτός συνάπτω ἀγαθός καί πρός ὁ περιίστημι αὐτός συμφορά εἰμί σύμμαχος , πέμπω δεξιά ὀψέ καί μόλις ἤδη διά οὗτος , καί κυρόω πρός ἄμφω δίδωμι ὁ ὁ Παλαιολόγος , εἰμί ῥᾴδιος εἰμί , ὅμηρος ὁ ἑαυτοῦ γυνή Ἑλένη διά ὁ ἐκ γένος οὗτος ἐπιβουλή , ἄγω ὁ ὁ Κράλη γυναικαδέλφη , νέος τε εἰμί ἔτι ἐκεῖνος καί ἅμα ἀδελφή ὁ ὁ Μυσός ἡγεμών Ἀλέξανδρος . οὗτος ὁ Καντακουζηνός μανθάνω ὁ βασιλεύς θάνατος φαίνω πολύς πικρός καθίημι φόβος ὁ λογισμός · καί παραλαμβάνω Ἄννα ὁ ἐκεῖνος μήτηρ , τηρέω τέως ἐν Βυζάντιον , εἰς ὁ ὁ ὁδηγός ἄπειμι μονή , ἐκεῖ ὁ θεῖος εἰκών ἔμπροσθεν αὐτίκα μάλα δίδωμι ὑπισχνέομαι ὁ οὗτος μέν υἱός , γαμβρός δέ αὐτός , ὁ ἅπας κλῆρος ὁ βασίλεια , ἀφίημι μέν ὁ ὁ Κράλη συνθήκη ἐκεῖνος , ἔρχομαι δέ εἰς Βυζάντιον εὐθύς παρά ὁ νόμιμος σύζυγος , αὐτός δέ δύο ἕτερος , ἢ ὁ Βυζάντιον διά βίος ἐνδιατρίβω βασιλικός καί αὐτός ὁ μέχρι Σηλυμβρία ἐντεῦθεν διοικέω πρᾶγμα κατά γνώμη ὁ γαμβρός , ἢ ὁ Ἡσύχιος αἱρέω καί ἀπράγμων βίος οἴκοι κάθημαι . καί ἅμα ἔγγραφος ὁ χείρ αὐτός ἐντίθημι ὁ γνώμη φρικώδης Ὅρκος ἀσφαλίζομαι τε καί ἀπαραλόγιστος ὁ ὑπεράγω θεομήτωρ προβάλλω ἐγγυητής . ὅς δέ εὐθύς ἀπιστέω οὐδαμῇ ἔχω ὁ τε ὁ οὕτως ἔχω ἐγγράφω Ὅρκος βιβλίον λαμβάνω , καί ἅμα ὅλος σπουδή καταπλέω εἰς Θεσσαλονίκη , ἐκεῖ ὁ υἱός ὁ εἰκός ὁμιλέω καί ὁ φρικώδης ἐκεῖνος ἐμφανίζω Ὅρκος , ὁ ὁ Κράλη συνθήκη τέλειος ἀπέχω πείθω εὐθύς . οὗτος δέ οὗτος γίγνομαι ἵημι ὁ Παλαιολόγος ἄχρι καί εἰς Διδυμότειχο · ἐκεῖθεν πρός ὁ πενθερός διαπρεσβεύομαι Καντακουζηνός , καί ὡς ἐμμένω μανθάνω ὁ ὄμνυμι , ἥκω λοιπός καί αὐτός εἰς Βυζάντιον , πᾶς ἀποσκευάζω φόβος καί ὑποψία ἅπας . καί πλέω ἢ τριακονθήμερος ὁ ὁ πενθερός συνδιατρίβω ὁμιλία μετά εἰρήνη κατήφεια τις κεράννυμι διά ὁ ὁ ἐλπίζω οὐ εὔελπις ὁ εἰς Διδυμότειχο αὖθις ἄπειμι , καί ὁ σύζυγος Ἑλένη ἅμα αὐτός ἐπάγω , σύν ἐκεῖνος μᾶλλον αἱρέω θνῄσκω ἢ ὁ γονεύς συζάω . οὗτος μέν οὖν ἔχω οὗτος , καί ὁ φθινόπωρον ὁ ὁ Ἀρκτοῦρος προφαίνω ἄρτι ἐπιτολή . βραχύς ὁ χρόνος , καί αὖθις παρά ἑκάτερος ἑκάτερος λαθραῖος ἐξηχέω βούλευμα πάνυ ὁ δοκέω ἀντίστροφος . καί ἄπειμι ὁ ταχύς κατέχω Ματθαῖος ὁ Καντακουζηνός υἱός ὁ πρῶτος ὀρεστιάς , στάδιον οὖον μείων πρός ἄρκτος διέχω ἑβδομήκοντα καί διακόσιοι . ἐντεῦθεν ὁ σκάνδαλον αὐξάνω ἐρεθίζω νύκτωρ καί μετά ἡμέρα ἀεί , καί πρός ἐμφανής ὁ πρᾶγμα προβαίνω κακία καί ἄσπονδος ἤδη μάχη . καί ἅμα ὁ ὁ Θρᾳκικός οἰκήτωρ πόλις Παλαιολόγος ὁ βασιλεύς προσχωρέω ἐθελοντής , κραταιός τε ὁ πρᾶγμα ἐρεθίζω ἅπτω καί ὁ πατρῷος κλῆρος ὁ βασίλεια ἀντιποιέω , ῥαθυμέω ὁπωσοῦν , εἴπερ ποτός , νῦν μᾶλλον οὖον μάλα προσήκω . Ζεύς δή οὗτος δείδω περί ὁ ἀρχή Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς λόγος τε ἐκεῖνος καί συνθήκη ἐκλανθάνω , καί οἷος αὐλητικός τις ἄθυρμα παίζω ὁ ἀκοή ἅπας ἡγέομαι Ὅρκος , ὁ ἀντίπαλος ἔργον καθάπαξ ὅλος ἀντίληψις ποιέω . πρῶτος μέν οὖν πέμπω εἰς Ὑρκανός ὁ γαμβρός καί σατράπης ὁ ἐν Βιθυνία βάρβαρος , καί ἅμα εἰς ὁ γείτων γεννουιος , Ὅρκος καινός αὖθις παρέχω ὁ πρίν ἰσχυρός , αὐτός ἄμφω διά βίος πνέω ἐπαγγέλλω κατά ὅς αὐτός βούλομαι καί ὅς ἄχθομαι , εἰμί βοηθέω καί αὐτός κατά ὁ γαμβρός Παλαιολόγος · ἀκρόπολις γάρ ἡγέομαι κραταιός ὁ εἰς ἐκεῖνος καταφυγή ἀμυντήριον ἅπας θεῖον καί ἀνθρώπινος , καί μηχάνημα ἐκ πολύς ἐθίζω αὐτός κατά τε ὁ ταλαίπωρος Θρᾷξ καί ὅς προσρέω βασιλεύς , ἀνά στόμα συχνός ὁ γραφικός περιᾴδω ἐκεῖνος « λοιπός καλέω ὁ ἔθνος , ἐκεῖνος ἐγώ δοξάζω . » καί ἅμα ὁ ἐκ Ἀσία Ῥωμαϊκός ἐπί Θρᾴκη διαβιβάζω ὁ βάρβαρος ναῦς ἔμπρακτος τε καί πάνυ τίς κατασπουδάζομαι ὁ ὁ βασιλικός δόγμα προφαίνω βίαιος . Κατελάνος δέ αὖθις ἀμφί πεντακόσιοι , ὅσος ὁ ἐκ ὁ ναυμαχία ἐκεῖνος φεύγω ἐκγίγνομαι κίνδυνος , γυμνός καί προσαίτης περίειμι ὁ Ἄστυ πανταχῇ , πρός φυλακή ὁ βασιλεύς Καντακουζηνός ἀθροίζω ὁ σῶμα ὁπλίζω τε καί σιτίζω μάλα τίς σφόδρα φροντίζω , ὁ ὁμόφυλος ἤδη Ῥωμαῖος ἀπιστέω καί ἐν ἐχθρός τάσσω χορεία . οὗτος δέ οὕτως ἔχω δοκέω Εἰρήνη ὁ βασιλίδι εἰς τε ὀρεστιάς καί Διδυμότειχο διαβαίνω διαλλάσσω ὁ νέος ἀλλήλων , εἰμί δύναμαι , βαθύς τις ὑποψία ἐπί ἀλλήλων χράω , οὐδαμῇ ὁ ἔνσπονδος σύνοικος κτάομαι , Ματθαῖος δηλαδή ὁ υἱός καί ὁ γε ἐπί θυγάτηρ γαμβρός Παλαιολόγος ὁ βασιλεύς , συμπαραλαμβάνω πρός γε ὁ ἄλλος καί ὁ ἀρχιερεύς δύο συνέκδημος μαρτυρία ἕνεκα , καί ἅμα Ἄγγελος , ὅς καθολικός τηνικαῦτα συμπίπτω εἰμί κριτής · ὅς ὁ πατρίς ἐντεῦθεν ἔξειμι μέλλω ἐγώ πάνυ τίς νέος εἰμί καί οὔπω οἴομαι ἔφηβος , εὐγενής δέ ὅμως ὑποζωγραφέω ὁ εἰς λόγος ἐκεῖθεν φύσις , καί μάλα ἐπαγγέλλω πρός πᾶς ἀρετή ἰδέα εὐφυής ὁ ἀνήρ ὁ σύντομος καθίστημι . πᾶς γάρ ὅσος ὁ ἅμα αὐτός ὁ σός σοφία εἰμί τέως ἀκροατής , καί ὁ ὁ σός διδασκαλία ἐκεῖνος κρατήρ φοιτάω ἀπηλαύω , μακρός παρελαύνω ὁ μέτρον δρόμος τε γλῶσσα καί διάνοια ὀξύτης . νῦν δέ ὁ μακρός ἐκεῖνος ἀποδημία ἀναλαμβάνω ἐμαυτοῦ , ὁ φυσικός ἐκεῖνος ἐπαγγελία ἀγαθός περί ὁ ἀνήρ βλέπω ὁ βλάστη καί προοίμιον ἐκεῖνος πολύς ὁ νῦν συμπέρασμα κραταιός . διό καί βασιλικός ἐγγύτης τε καί εὐμένεια οὐδείς ὁ περίλαμπρος ἀνήρ ἐνδεής μετέχω βλέπω ὁ ἀνήρ γηθέω · ἤδη γάρ διά ἀρετή περιουσία ἐν μέσος ὁ βασίλειος παρρησιάζομαι ὁ γλῶσσα διέπω ὁ ὁ εὐθυδικία τάσσω νόμος καί ὁ δημόσιος πρᾶγμα οἰκονομέω ἐν κρίσις ὁ λόγος καί ὁ ψήφισμα · ὅς ἀρρεπής ὁ ἅπας χρόνος καί πάντῃ ακαπήλευτος ὁ ὁ δίκη ἐπάγω πλάστιγξ θαῦμα ὁ βίος γίγνομαι μείζων ἢ κατά πᾶς Δίκαιος Ἀριστείδης , καί πᾶς ἁπλόος περιλάλημα καθίστημι ἀγαθός , οὐ ὁμόφυλος μόνος , ἀλλά ἤδη καί εἰς ὁ περίοικος ὁ ἔθνος ὁ φήμη διατρέχω , ἀκήρατος φέρω ὁ σεμνός ὁ αἰδώς . διά δή οὗτος καί συνέκδημος ὁ βασιλίς εἰς Διδυμότειχο ἑαυτοῦ γίγνομαι ὁ κατά ἑαυτοῦ προτιμάω , ὡς αὐτήκοος καί αὐτόπτης ἐκεῖ γίγνομαι καί αὐτός ὁ τε δή λέγω καί πράσσω γίγνομαι καί μάρτυς ἀπαράγραπτος . ἐκεῖσε τοίνυν ὁ βασιλίς γίγνομαι πᾶς λέγω ὅς τε ἐμφωλεύω ὑπονοέω ὁ ὁ πείθω ἰσχύς , καί ὅς οὐ ἐφεδρεύω ἔχω σκυθρωπός οὐδείς , ὁ ἐπιτίμησις ἥμερος τις τρόπος ἐνδείκνυμι ὁ νέος ὁ ἡλικία βασιλεύς , μητρικός εἰσάγω πως αὐτός ὁ παραίνεσις . ὁ δέ εἰμί , ὡς ἐν κεφάλαιος φαίνω , παραχωρέω ὁ γαμβρός καί βασιλεύς Παλαιολόγος ἑκών Ματθαῖος ὁ γυναικάδελφος ὁ ἐκ ὀρεστιάς ἄχρι Βιζύη μετά γε ὁ ἑκατέρωθεν χωρίον καί πόλις γῆ αὐτόνομος νέμω δεσποτεία , αὐτός δέ ἔχω ὁ ἐκ Διδυμότειχο μέχρι Θεσσαλονίκη , ὁ δέ κοινός ἄμφω πατήρ Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς ὁ λείπω μετά ὁ βασιλεύω ὁ πόλις μέχρι τελευτή , ὅτε καί αὐτός κληρονόμος ἐντελής καί διάδοχος μέλλω σύ καταλείπω . χρεὼν δέ εἰμί σύ πάντως λέγω , ὅσος καί πατήρ καί ὁ ὁ πρᾶγμα ἐγείρω πείρω , πιστεύω αὐτός ὁ τε ἄλλος καί ὁ ὁ βασιλικός βίος κυβερνητικός , ὡς εἄν ἀκύμων σύ ὁ οὗτος παρέχω φροντίς , ὁ τε ὁ βασίλεια αὐτός ἀναδέχομαι κλύδων , καί πρίν ὁ ἐκεῖθεν ἶλιγξ σύ γεύω , πρός ὁ ἀγχώμαλος ἄγω ὅσος ἐφικτός . μηδέ γάρ ἄν ποτός ὁ σός βούλομαι κίνδυνος , εἰς υἱός κλῆρος αὐτός καθίστημι διά ὁ κῆδος . πῶς γάρ , ὅς πολέμιος εἰμί καί πολέμιος ἔχω αὐτός μήτηρ , ἔπειτα γε καί πόλεμος νόμος αὐτός λαμβάνω μέν , περισῴζω δέ παράδοξος , καί κληρονόμος ὁ βασίλεια πρό ὁ γνήσιος αὐτός παῖς ἐγγράφω αὐτός . ἀπάγω , μή σῦς γε τοιοῦτος ὑπονοέω . ἔπειτα σύ χρεὼν καί ὁ τε ὁ σός μήτηρ καί ἅμα ὁ σός αὐτός μέγας ἐκεῖνος Ὅρκος αἰδέομαι , ὅς τηνικαῦτα ἐγώ ἔγγραφος παρέχω , μή πολέμιος χείρ μηδέ ἔνοπλος ἔργον ἐνδείκνυμι ποτός κατά ἐγώ , ἀλλά ὥσπερ ἡγεμονικός τίς πρόσταγμα πᾶς ὁ ὁ πενθερός νομίζω βούλημα μέχρι πᾶς [ νομίζω ] , καί ὡς πρός ἀρχέτυπος εἰμί εἰκών βασιλικός ὁ σός ἀπευθύνω τρόπος εἰς ὁ ἐκεῖνος βίος καί λόγος . » οὗτος ὁ βασιλίς Εἰρήνη εἶπον Παλαιολόγος ὁ βασιλεύς καί γαμβρός , τοιόσδε καί αὐτός ἀμείβω πρός αὐτός . « πολύς ὁ πρᾶγμα , εἰμί μήτηρ , ἐν προοίμιον ὁμαλός ὁράω τε καί ἀμελέω δήω περίεργος τις καί φροντίζω λαμβάνω ἐξέτασις , σφόδρα μακρός ἐπικρεμάννυμι ὁ κίνδυνος ὅς μή πρόοιδα ἔπειμι διά ἁπλότης τρόπος , ἀράχνης τις μιμέομαι τρόπος , ὅς ὁ τε χρῶμα καί ὕφασμα καί ὁ κίνησις ἀερώδης ὁ πᾶς ἔχω , λανθάνω ὁ ὁ βραχύς ἐμπίπτω ζῷον ῥᾳδίως θηρεύω . ἐγώ τοιγάρ εἰμί μέν ἠρεμέω οἶδα Ματθαῖος ὁ ἐμός ἀδελφός , καί μή πρόφασις ὁ ὁ δεσποτεία αὐτόνομος ἔχω ὁ ἐμός καιροφυλακέω σφαγή , ὁ πᾶς εἄν ὁ ὁ εἰρήνη τιμάω ἐνταῦθα τερπνός , καί πᾶς ἅμα καί λόγος καί πρᾶξις ὁ ἀπράγμων σιωπή ποιέω ἐπίπροσθεν μάλα τίς ἄσμενος . νῦν δέ ἐγώ ταράσσω σφοδρός ὁπόσος σφετερίζω ἑαυτοῦ ὁ βασίλεια περιτίθημι σύμβολον , ὅσος ὁ Ὅρκος ἐκεῖνος σιωπάω παρρησιάζομαι νῦν , ἠρέμα καί κατά μικρός ἐπί ἕτερος ἕτερος διηνεκής προστίθημι καί ὁ ἐμός ἀναίρεσις μόνος οὖον τραγῳδέω πρό θύρα ὁ ἐμέω , δήω , εἰμί μέν Δίκαιος οὗτος , ὁ Ὅρκος ἐκεῖνος τότε ἐγγράφω , ὅς ἄρτιος προφέρω δεξιός ἐγώ ὁ κατάλυσις ὀνειδίζω · εἰμί δέ ὁ νόμος αἰδέομαι τότε σιγάω , πῶς οὖον νῦν μᾶλλον αἰδέομαι ὁ Ὅρκος τε λύω ἐκεῖνος περιφανής , καί ὁ ὁ νόμος κωλύω , μετά ἐξουσία οὖον μάλα τίς προσήκω ἁρπάζω ἄρτιος . καί οὗτος δράω ὁ πατήρ συγχωρέω ἅπας · ὁ γάρ ἀεί βλέπω μή κωλύω καί ὡς αὐτός αὐτόχρημα δράω ἁλίσκομαι , καί ὁ ἐμός εἰς πρόοπτος ὁ κοινός πατήρ εἰμί ὄμνυμι δημιουργέω θάνατος . ἐπί ὁ γάρ ὁ παῖς σχῆμα σιωπή συγχωρέω , ὁ διά γλῶσσα προτροπή ὁ διά ὁ ἔργον νικάω , ἐκεῖνος μέν ἀπατάω , οὗτος δέ ἐπιπίπτω διά ὁ ἐκ ὁ λανθάνω εὐστοχία , ἐκεῖνος μέν ὁ ὁ ἀνθρώπινος ἐπιτίμησις φεύγω προφανής , οὗτος δέ ἔγκαιρος ὁ ὁ δρᾶμα ἀνακαλύπτω σκηνή καί ὁ πάλαι κρύπτω βουλή ὀψέ προδείκνυμι . ἐπεί γάρ πολύς ὁ ὁ κακία εἶδος λέγω μέν , ἐπιεικής δέ ἄτοπος δόξα ὁ θύρα ἀνασοβέω ὁ γένεσις , πράσσω ῥᾳδίως λοιπός σιωπή καί πρίν λέγω ὁ δράω καί πρίν ἐνθυμέομαι ὁ πάσχω , καί φθάνω ὁ γνῶσις ὁ πείρω λίαν ὠκύπους φαίνω κατά ὅς τολμάω ὁ κακός . καί διδάσκαλος ἔχω ὁ ἅπας χρόνος ὁ ὁ πρᾶγμα φύσις , ἐπί πολύς ὁ ὅμοιος περιφανής ὁ ἀναίρεσις ἀναγράφω βλέπω καί φυλάσσω πᾶς πᾶς ἄντικρυς ἀφίημι φωνή , καί νέος ἐπί ἴσος καί πρέσβυς . ἀκούω οὖν καί πατήρ ἔνιοι ἀνδροφόνος ὁπλίζω δεξιά κατά ὁ υἱός , καί πλείων ἔτι ὁ ἀδελφός ὁ ξίφος κατά αἷμα βαπτίζω συγγενής · καί κατά λαιμός πικρός ὀρχέομαι ὁμοφυής , καί μάλιστα ὅτε περί βασίλεια εἰμί ἀγώνισμα , ἔνθα καί τυραννικός εἰμί ὁ πρᾶγμα λέγω νομοθεσία αὐτοχειροτόνητος καί ἀνομοθέτητος Δίκαιος . οὐ ἔγωγε τοίνυν αὐτός ὁ ὁ υἱοθεσία παραβαίνω ὁ νόμος · οὐ ἐγώ ἐκεῖνος ὁ ὁ φρικώδης ἐκεῖνος Ὅρκος πατέω · ἀλλά ὁ πατήρ ἐγώ καί ὁ ἐμός ὑπάρχω Προμηθεύς ὄμνυμι ζωή . τίς τοίνυν ἀδικέω , ζάω ἐφίημι ἠώς εἄν καί ὁ ἀγαθός συνδοκέω καί συγχωρέω ὁ πλάσσω ; οὖον γάρ ὁ ἐφίημι ζῶ ἀσφαλῶς ὁ νόμος κολάζω , ἀλλά ὅς τυραννικός ὠμότης σχῆμα φίλιος ἀναμίσγω ἐπιορκέω ὁμοῦ καί φθείρω μέλω ὅς ἀγαπάω ὄμνυμι · ἐκεῖνος μέν γάρ ἀκώλυτος ἔχω ὁ ὁ βούλησις ἔφεσις , οὗτος δέ οὐ ἀθῶος ὁ γνώμη ἔγκλημα . ὡς ὀφείλω τότε γε θνῄσκω , καί ἐμός αἷμα ὁ σύ ἐπιβατήριος εἴθε θύω τέως , καί βραχύς κόνις ἐμός καλύπτω ἄθλιος σῶμα , πρίν εἰς τοιοῦτος ταμιεύω Τύχη · ὁ γάρ ἅπαξ θνῄσκω ἀκλεής ὁ φυλάσσω βασίλεια ἀταλαίπωρος δόξα πολύς χαλεπός · οὗτος μέν γάρ πολύτροπος βόσκω κίνδυνος θάνατος μυρίος μεστός , νύκτωρ καί μετά ἡμέρα περιτρέχω τε καί προοδεύω καί δίκη ἄγριος κῦμα ἀεί συμπνίγω , ἐκεῖνος δέ ἀνάλγητος ἔχω ὁ ἀκλεής πρός ἅπας βίος ἀναισθητέω . ὡς νῦν γε καί εἰμί ἐγώ τελεσιουργός ὁ εὐχή ἐλπίζω εἰμί , ἡδύς εἄν εὔχομαι χάσκω ἐγώ ὁ γῆ μᾶλλον ἢ ὁ ἐμός ἀναγκάζω νῦν ἐπί σύ συμφορά ἀφηγέομαι · ἀναμείγνυμι γάρ οὗτος πως καί συμφύρω ὁ ἔγκλημα ὁ 'μοῦ πενθερός , ὡς ἀνέφικτος εἰμί διαιρέω ἀφηγέομαι , καί δέος μή αὐτός προστρίβω δοκέω ὁ ὄνειδος ἐξεπίτηδες · εἰμί γάρ γιγνώσκω μή ὅτι Ῥωμαῖος ἅπας , ἀλλά καί ὁ ἔθνος ὁ πλείων λόγος μέγας παρέχω θαῦμα , ὁράω εἰς οἷος αὐτός ἀνυψόω κλέος ὁ μακαρίτης ἐκεῖνος βασιλεύς , ὁ ὁ ἄθλιος ἐγώ γεννάω . ὄνομα μέν γάρ ἐκεῖνος ἔχω ὁ βασίλεια , ὁ δέ ἐξουσία συλλήβδην οὗτος ἅπας εἶπον μετά γε ὁ αὐτός κατατρυφάω μήτηρ . καί εἰμί ἐπί οὗτος ἐκεῖνος ὁ σκόπιμος φυλακή ἕνεκα ὁ εἰς ὁ βασίλειος διαδοχή καί διαμονή ὁ ἐμός . ἀλλά ἐπεί ὁ φύσις ὁ χρεὼν ἐκτίνω ἄπειμι , βρέφος ἐγώ ὁ χείρ ὁ μήτηρ λείπω , οἶδα ἅπας ὅσος τε αὐτός ἐγώ μετά ὁ τάλας μήτηρ ἐπιφέρω συμφορά καί ὅσος αὖθις αὐτός κατά αὐτός πάσχω , πέντε βασιλεύς σειρά καί διαδοχή εἰς ἑαυτοῦ μεθίστημι πειράω , πρᾶγμα πρίν γίγνομαι μηδέ ἐλπίζω . ἐκλανθάνω γάρ εὐθύς ὁ ὁ 'μοῦ πατήρ συνθήκη ἐκεῖνος , ὅς ἐκ πολύς βασίλειος ὀνειροπολέω , οὗτος μιμνήσκω μόνος , ὅς ἐκ πολύς ζητέω , ἤδη καιρός λαμβάνω . καί οὗτος μέν ἔγωγε τότε ἀκούω πρός ὁ συνετός πιστεύω οὐ ἔχω · νῦν δέ ὁ τότε ῥόθιος ἀνακεράννυμι στοχασμός εἰς φάος χωρέω σαφῶς ἐνοράω , ὡς εἴρω πρόειμι ἐγώ καθαρός , πείθω ἐκεῖνος ὁ ἀλήθεια ἔχω ὁ αὐτός , καί γιγνώσκω ὁ πάλαι φυτός ὁ ῥίζα , ὀψέ γεύω ὁ καρπός . οὖον γάρ ἔχω νοέω ὁ ἅπας ἕτερος οὐδείς οὐδαμῇ ὅτι πρός εἄν εἰμί ὁ μετατίθημι πείθω κατά ὁ ἐμός ὁ οὗτος γνώμη κεφαλή . εἰμί μέν γάρ τότε δύναμαι μέν οὐ βούλομαι δέ , πῶς νῦν μή δύναμαι βούλομαι ; εἰμί δέ καί τότε καί νῦν ὁ αὐτός εἰμί γνώμη , διά τίς πρέσβυς μέν ὁ ὁ κακία σπέρμα , νέηλυς δέ ἀποφαίνω ἐπείγω ὁ ὁ ἀφορμή τερατόμορφος εὕρεσις , καί φύρω ὁ φυσικός ὁ πρᾶγμα θέσις , ἐπί ὁ ἀνακόλουθος τρέπω ὁ ἁρμονία καί ἄνω ποταμός χωρέω ὁ πηγή βιάζομαι . εἰμί γάρ μή λάλος ὁ γλῶσσα αὐτός ὁ φύσις παρέχω , ἀνεκλάλητος ἐκ ὁ γε ῥᾴδιος ὁ μέλω κρύπτω ἐν ἀπόρρητος μυχός ὁ Καρδία , ἀλλά οὖν βοάω ὁ πρᾶγμα καί πᾶς ἀκοή περιάγω βροντή ἅπας τρανής · ὁ μᾶλλον ἀδέκαστος ἔχω ὁ ψῆφος ὁ μαρτυρία καί παντάπασι ἀκαπήλευτος . ἢ φράζω ἐγώ τις παρέρχομαι , τίς ὁ ἅπας αὐτός ἐρεθίζω ἕτερος εἰς λήθη μέν ἔρχομαι θεός , φίλιος δέ ἐνέχυρον τόσος καί τόσος παρέχω ἐκ πάνυ πολύς ὁ βάρβαρος καί ἀσεβής ὁ Λυδίας σατράπης , καί ὁρκόω μέν ἐκεῖνος ὑπέρ αὐτός κινδυνεύω ἄχρι θάνατος , ὄμνυμι δέ αὐτός ἐκεῖνος ὁ ἴσος ; ἢ πάντως ὅς ἔργον ἀναντίρρητος δείκνυμι ὕστερος ὁ 'μοῦ πατήρ καί βασιλεύς θνῄσκω εὐθύς . ὁ γάρ ὑπήκοος ὁ ἐγχείρησις οὖον προσίημι αὐτός , προβαίνω ἐκεῖθεν τυραννικός ποιέω ὁ ἀναγόρευσις ἑαυτοῦ · ἔπειτα ἀποτυγχάνω καί οὕτως ὁ Ἰξίων ἄτοπος Ἔρως βλέπω ( ἅπας γάρ ἀφίστημι ὁ αὐτός τυραννίς ) προσκαλέω λοιπός οὖον ὁ ὁ δίκη προστάτης θεός , ἀλλά ὁ ὁ ἄδικος μανία βάρβαρος σύμμαχος , ὁ ἔκδημος ἐκεῖνος ἀγωνίζομαι μέλλω λῃστεία κατά Χριστιανός , ὅτι ὁ πολύς βασιλεύς ἐγώ προσκαλέω διάδοχος . καί θέρος μέν ἐγκαθέζομαι ἔχω ὁ βάρβαρος καί πολέμιος ἐκεῖνος στρατός κείρω ὁ ὁ Θρᾳκικός πόλις γῆ , χειμών δέ καί αὐτός ἐρημόω ὁ πόλις , ὁ πέριξ ἅπας ληΐζομαι τε καί ἀνδραποδίζω ἄχρι πύλη , ὑπό ὅς , εἰμί γῆ καί ἥλιος , οὐδείς προαδικέω . καί ὁ ὁ τραγῳδία βαρύς , ὅτι ὁ αἰχμάλωτος ἐλεεινός ἄγω σχίζω ὁ γαστήρ ὁ βάρβαρος ὁ τε χείρ ἑαυτοῦ καί ὁ πούς εἰσάγω ἀλέω μέτριος ἕνεκα , ὁ τίμιος κτῆμα θεός ὁ ἄνθρωπος φθείρω ὥσπερ ἐν παιδιά σχῆμα . ὅς δέ οὔτε κάμπτω βλέπω ὁ ὁ ὁμόφυλος ἐλεεινός τραγῳδία ἐκεῖνος , οὔτε εἰκών γοῦν τις βραχύς φειδώ ἐντυπόω ὅλως ὁ ὁ Ψυχή σύνοιδα , ἀλλά ἡμιθνής ἔτι καί ἀσπαίρω Ἔφιππος καί αὐτός ἐπέρχομαι καί συμπατέω , ὁ ὁ λίθος ἀναλγησία ἐνταῦθα πως φιλονεικέω μιμέομαι , ὁ ὁ Καρδία , ὡς ἔοικα , θηριώδης ἀσκέω καί γυμνάζω , μή λανθάνω ὁ ἕξις ὀψέ διαφθείρω ὁ φύσις . οὗτος ἐκεῖνος σχεδόν , ὀκνέω γάρ ἐκεῖνος λέγω , ἐπέκεινα ὁ ὁ Φεραῖος πάλαι τύραννος , ὅς τραγῳδέω τις ἐμμελής ἐπί αὐτός Τρωϊκός συμφορά ἔπειμι , ἐπεί πρός ὁ πάθος αἰσθάνομαι χαυνόω ὁ ψυχή καθάπερ ἔλαιον σίδηρος , ἀναπηδάω τε εὐθύς καί ὁ τραγῳδός ἰταμός λοιδορέω ὅτι δή ὁ ἕξις αὐτός ὁ Ψυχή μαλάσσω ὁπωσοῦν μετατίθημι , αἰσχρός εἰμί φημί εἰμί τοσοῦτος ἀποσφάζω ἀεί πολίτης , ὁ ὁ Ἑκάβη καί Πολυξένη δάκρυ θρῆνος ὁράω . τοιοῦτος ὁ δυστυχής Μεγαλόπολις κατά ἑαυτοῦ ἐκτρέφω ἄνθρωπος , καί αὐτός οἶδα πόρρωθεν ἀείδω ἔσχατος ἀπώλεια αὐτός ὁ ἅμα καί εὐσέβεια ὑπάρχω αὐτός ὁ Κ στοιχεῖον διπλόω · ὥστε καί εἰμί τις παρασύρω ὁ ἐμός ἐγκαλέω ἔχω μήτηρ παραπλήσιος τις πράσσω ὁ τηνικαῦτα καιρός , οὐ ἐκεῖνος ἀλλά αὐτός αἰτιάομαι χρέος · ὅς μέν γάρ ὁ ἀλλότριος ζητέω παρανομέω , ὅς δέ ἀμύνω ἔπειμι , τηρέω ἐπείγω ὁ ὀρφανός τέκνον ὁ ζῶ , καθάπερ τρυγών ὁ ἑαυτοῦ νυκτοφυλακέω διέπω νεοσσός ἀλλόφυλος ἔπειμι ὄρνις νύξ . εἰμί δέ καί ὅς περί ὁ τοιοῦτος συνετός ἔπειμι κρίνω πείθω Δίκαιος εἰμί , αὐτός εἰμί διατείνω ἐγώ εἄν ὁ ὁ θεός εἰς ἀνάγκη ἐπιφέρω κατά αὐτός ἐρεθίζω ὁ μέγας πάθος ἐκεῖνος , ὁ ὁ βασιλικός ἐξουσία φημί ζημία , οὐ ἀνέχω βλέπω οὐδέ ἀεκούσιος μύσος ὁ ἐκλεκτός προστρίβω . ἀλλά εἷς μέν δή οὗτος δείκνυμι σαφῶς ὁ πάλαι κρύπτω ἐν ὁ οὗτος Ψυχή κατά ὁ πάτριος ἐγώ βασίλεια μέλω , καθάπερ σπινθήρ πυρός ἐκ σποδιά ἀναλάμπω φλόξ πνεῦμα ὁθενδηποτοῦν ἐρεθίζω · δύο δέ , ἐπεί καί Ὑρκανός ὁ ὁ Βιθυνία ὁράω σατράπης βάρβαρος ἅπας , ὁπόσος ὁ ἄχρι θάλασσα Ἀσία κληρόω , πόλις ὁ μέγας ἔγγιστος ποιέω ὁ διατριβή , ὡς πεντεκαίδεκα ποῦ στάδιος εἰμί ὁ μεταξύ , πέμπω ὁ θυγάτηρ ὁ ἀλλόφυλος ἐκεῖνος μνηστεύω γάμος αὐτός , ἵνα ἐκ ὁ σχεδόν τέλειος ὁ ὁ Χριστιανός ἐκτρίβω γένος , διά αὐτός μᾶλλον ἢ κατά ἐκεῖνος ὁ ὁ Λυδός σατράπης πόρρω ποῦ γῆ καί θάλασσα οἰκέω . καί τίς χρή ὁ ἐν μέσος συνείρω Τύχη , καί ὅσος βάρβαρος κατά Ῥωμαῖος στρατολογέω ποιέω δεινός , ἐπί ὅς αὐτός ἐγκαλύπτω ἐσθίω διηνεκής ἐγκαυχάομαι , καί ὑπισχνέομαι ἀοίκητος ὁ Ῥωμαῖος ἅπας γῆ ἐν βραχύς παντάπασι καθίστημι . καί εἰμί μέν ὁ δρόμος ἅπας αὐτός κατά ἐγώ , ὁ δέ βλάβη κατά πᾶς Χριστιανός · οὕτως οὐδέ μικρός ἐφόδιον ὁ ὁ θεός νομίζω ἐπικουρία , οὐδέ εἰς ὁ ὁ μέλλω μνήμη κολαστήριον εἶμι ὁπωσοῦν , ὅλος ἑαυτοῦ ὁ ἀσεβής προσνέμω . καί μέν δή δύο κεῖμαι καί οὗτος δεῖγμα ὁ αὐτός μελέτη , ὅς , ὡς λέγω , πάλαι πολύς τις χρόνος βόσκω ἐν ὁ Ψυχή κατά ὁ πάτριος ἐγώ βασίλεια · ὁ γάρ φύσις κακός ἀποτρίβω χρόνος ὁ ἕξις οὐ ἄν ποτός δύναμαι , ἀλλά καί ὁ ὁ καλός προσποίησις εὐχερής ὁ πρᾶγμα ἐλέγχω ἀποσείω , παλινδρομέω ὁ φύσις καί ἀναλαμβάνω ἐκ ὁ ῥᾴδιος ὁ γνήσιος . ἔξεστι γάρ θεός ὁ κατά ἑαυτοῦ ἐπιτρέπω ὁ ὁ παῖς εὐδαιμονία ἡσυχῇ πραγματεύομαι , ῥᾴδιος , εἴπερ βούλομαι , εἰμί , ὅς δέ ὁ ἀσεβής ὡς εὐτυχέω δοκέω εἰς ὁ πάρειμι μᾶλλον ἑαυτοῦ ἀνατίθημι ἀΐδιος αἱρέω μοχθέω κατά ἐγώ · μηδέ γάρ ἄλλος τίς μακαρίζω γνώρισμα βίος γίγνομαι ετωί καί ἀληθεύω εὐζωΐα ἢ κατά γε ὁ νῦν εὐτυχέω δύναμαι φθείρω εὐσεβής καί μηδείς ἀδικέω ἄνθρωπος , ὅς διά αὐτός γε οὗτος νομίζω δυστυχέω , ὅτι θεότης σέβω τρισυπόστατος , φεύγω ἀθεΐα ὁμοῦ καί πολυθεία . δῆλος δέ · καί γάρ ἐκεῖνος σύνδρομος καί ὁ ὁ Παλαμά κρίνω ὑπάρχω θίασος , πονηρός ὄργανον μετά ὁ ἀσεβής ἐκεῖνος καί οὗτος χράω κατά ἐγώ , ἵνα καί οὗτος ὁ ἐκ πολύς ταμιεύω αὐτός κατά ἐγώ γνώρισμα γνώμη εἰμί καί ὁ ὁ Ὅρκος αὖθις σύγχυσις · διά γάρ αὐτός ἅπας ἐπιορκία ὁμοῦ καί διχοστασία μάλα ῥᾳδίως ὁ πόλις ἐκεῖνος ἐμπίμπλημι . ὀξύς τε γάρ εἰς κακία εἰμί ὁ ἀνήρ , καί ἅμα ὁ ὁ σχῆμα μέλας μετά ὁ ἀσέβεια καί ὁ εἰς ὁ τοιοῦτος ὁ πονηρία ἀποχράω φαρέτρα συγκρύπτω , παντοδαπής καί πολύτροπος γέμω ὁ βέλος , ἐκεῖνος μέν ἠρέμα καί σπουδή περαίνω , ὁ δέ γε ὁ ἐμός ὕπειμι1 ἄλλως μήτηρ ἁπλόος εὐμένεια , ὕφαλος πέτρα οὐδαμῇ πω μανθάνω σύμπτωμα , καί δόλος μέν αὐτός καί προδοσία ῥάπτω ἡμέρα καί νύξ , φίλιος δέ αὖος ἑτέρωθεν δείκνυμι πρόσωπον , λανθάνω ἀψοφητί ὁ ὁ διώκω προδίδωμι βυθός , λῃστής ἄδικος πᾶς ὁ εὐεργέτης φαίνω ἐγώ . ὁ δέ τοιοῦτος ὁ ἀπόρρητος πρόνοια κρίμα ἐρευνάω , ὅπως ὁ ὁ Δίκαιος ζητέω ἐγώ ὁ ἄδικος ὑπό ὁ ἄδικος διά ἕτερος προδίδωμι νῦν οὑτωσί πλημμέλημα , ἐγώ μέν οὐ εἄν δύναμαι · ἔξεστι γάρ ὁ ἀπαθής ἐθέλω βλέπω ὁ ἴσος παρά ὁ βίος ἀεί γίγνομαι μέν κρύπτω δέ ἔχω ὁ ὁ ἀλήθεια αἴτιος ὡς ὁ πολύς . λέγω δέ οὖν ὅμως καί ὁ προφήτης ἐκεῖνος , “ ἵνα τίς ὁδός ἀσεβής εὐοδόω ” βοῦς ἐκ μέσος καί φλέγω Ψυχή · λέγω δέ ἑξῆς καί ὁ μέγας ὁ εὐσέβεια ἐκεῖνος σάλπιγξ , ἵνα μή ὁ ἐκδικέω ἐθέλω ὁ μή Δίκαιος πρόφασις ὁ τοιοῦτος κακία εἰμί . “ παραδίδωμι ” γάρ φημί “ καί Δίκαιος πολλάκις εἰς χείρ ἀσεβής , οὐ ἵνα ἐκεῖνος τιμάω , ἀλλά ἵνα οὗτος δοκιμάζω · καί φαῦλος μέν ἐν θάνατος ἐξαίσιος κατά ὁ γράφω , καταγελάω δέ ὅμως ὁ πάρειμι εὐσεβής , ἠώς ὁ χρηστότης ὁ θεός κρύπτω καί ὁ μέγας ταμιεῖον ὁ ὕστερος ἑκάτερος ἀπόκειμαι , ἡνίκα λόγος καί πρᾶξις καί διανόημα ὁ Δίκαιος ὁ θεός σταθμός ταλαντεύω , ὅταν ἀνίστημι κρίνω ὁ γῆ , ὁ βουλή καί ὁ ἔργον συνάγω , καί γυμνός ὁ σφραγίζω παρά αὐτός καί σῴζω . ” εἰμί δέ μή φονεύω εὐθύς χειρόομαι , τίς οὗτος ; πρῶτος μέν γάρ οὖον χρεὼν ἀντί ὁ πράσσω κακός ὁ μή πράσσω προβάλλω · οὖον γάρ τις οἰκίον ἐμπίμπρημι , ὅτι μή πόλις ὅλος ἐμπίμπρημι , ἀθῶος μένω ὁ κόλασις . δύο δέ , οὖον γάρ μᾶλλον διά ἕτερος φεύγω ἕτερος ἢ διά ἀμφότερος τιμωρία ὄφλησις ὁ μείζων , ὅς οὗτος μέν αὐτός δράω νῦν , ἐκεῖνος δέ θύρα ἄλλος ἀνοίγω , ἔργον διδάσκω ὁ μείζων καί κατά ὅλος τολμάω ὁ πόλις λεληθότως , εἰμί τις προδίδωμι βούλομαι · συγχωρέω γάρ ἐλαχύς , ἵνα αὐτός μέν κερδαίνω ὁ μείζων , ἐγώ δέ ὁ μακρός ἐπικρεμάννυμι κίνδυνος . πολύς γάρ ἡδύς ἅπαξ ἐγώ γε τότε θνῄσκω , ἢ ζῶ δουλεύω ἕτερος ἐν ἀδοξία διηνεκής καί πολυειδής κατά ἐγώ πλέκω ὁράω ὁ ὁ θάνατος βρόχος · εἰμί γάρ καί θάνατος ζωή φημί πικρός , ὁπότε μυρίος οὗτος γέμω θάνατος , καί θάνατος αὖθις αὐθήμερος ἀγαθός ζωή , ἀδοξία καί λύπη αὐτός ἀφαιρέω καί συνθάπτω . λόγος μέν γάρ τηρέω ζῶ ἐγώ , ἵνα αὐτός πιθανός ὁ φιλανθρωπία ὁ πρόφασις εἰμί , καυχάομαι οὗτος διά κῆρυξ τε καί ἐπιστολή πρός ἅπας ἔθνος ὅσος ἐφικτός σύν μάλα μακρός ὁ σπουδή καί δαπάνη , ἔργον δέ ὁ δεσπότης ἔχω ἐν ἀνδράποδον μοῖρα , ὑπόθεσις ἔχω καί οὗτος καύχησις καί μάλα μακρός ἐν ὁ βίος σοφία αὐτός καί στρατηγικός ἐμπειρία , ὥσπερ ὁ ἐν ἱπποδρομία ὁ ἱππικός , οὕτως αὐτός , ὁ ἐγώ δυσπραγία ὁ οἰκεῖος ὀφρύς ἐνδείκνυμι . καί ἐγώ ὁ λέγω μάρτυς ὁ ἑξῆς ἀψευδής . ἄγω γάρ ἐπί θυγάτηρ γαμβρός ἄκων καί μάλα ἥκιστος ὁ ἐμός βούλομαι μήτηρ διά ὅς ἐκλαλέω οὖον θέμις αἴτιος , ὅς ὁ ἀπόρρητος αὐτός ἑκών παρατρέχω εὐθύς2 ὁ αὐτός σκοπάω βαδίζω . ὁ δέ εἰμί ὅτι φρικώδης ἐγώ παρέχω δημόσιος πνέω Ὅρκος εἰμί τε πατήρ ἐγώ καί συμβασιλεύω ἄχρι εἄν εἰς ὁ εἰκοστός ἐκ ἔφηβος ὁράω ἐγώ παραγγέλλω χρόνος , μηδείς ὁ υἱός αὐτός ὁ βασίλεια τολμάω ὁπωσοῦν ἐπιτίθημι , ὅς δέ οὐ εἰς μακράν περαίνω τἀναντία , λῆρος ἅπας ἡγέομαι Ὅρκος ἐκεῖνος . καί μέν δή καί Ἀτρεύς ὄμμα εὐθύς λαμβάνω , ἐγώ μέν ἐν Κάρ τε τίθημι μοῖρα , καί ὥσπερ ὁλκάς ἐφόλκιον ἕπομαι ὁ προστάσσω , ὁ δέ υἱός ὅλος ψῆφος Ψυχή ὁ βασίλειος διανέμω κλῆρος , ὅς εἰς ὁ πάνυ βραχύς πρίν ἢ κατέχω διά βάρβαρος , εἰς βάρβαρος ἐλαύνω τε χείρ καί ἐλαύνω μέλλω . διανέμω δέ οὐ ἐκκεκαλυμμένως , ὥστε καί εἰς δημόσιος ῥέω ὁ ἔλεγχος περιφάνεια , αἰσχύνω ἴσως ὁ ἔναγχος ὀφρύς ὁ εἰς ἅπας ἔθνος καύχησις , ἀλλά κρύφα καί μή τολμάω , ὡς οἴομαι αὐτός , ἐγώ ὁ παράπαν αἰσθάνομαι . οὔπω βραχύς τις προβαίνω χρόνος , καί ἀποστασία ἀδελφός ἐγώ Ματθαῖος συχνός ὁ φήμη φέρω πᾶς ἀκοή περιάγω λαμπρῶς . καί εἰμί Ματθαῖος μέν ὁ δρᾶμα , ὁ δέ ὅλος οἰκονομικός τις πάτριος δόξα ἐπίνοια · διά γάρ ὁ τοιοῦτος ἐκεῖνος νῦν μέν ὅδε νῦν δέ ἕτερος εἰρήνη δῆθεν ἕνεκα συγχωρέω , καί πᾶς ἑξῆς ὁπόσος ὁ βασίλεια φύω σύμβολον πλήν ὁ λιθοκόλλητος μόνος καλύπτρα . οὔπω γάρ εἰς φάος καί οὗτος προέρχομαι ὁ σκέμμα , ἐν ἐπαγγελία δέ οὖν γαλακτοτροφέω καί οὗτος , καί ἤδη προπέμπω εἰς ὁ παρρησιάζομαι . καί ἵνα ὁ πλείων ὁ μέσος ἀφαιρέω ὑπομιμνήσκω βραχύς καί περί οὗτος , τίς ἐγώ ψυχή ἔχω οἴομαι , ὁπότε μήπω ἐγώ ὁ δωμάτιον προβαίνω , πᾶς ἡνία ἐκεῖνος ἵππος καί θυμός φέρω , πρό ὁ θύρα ὁ ἐμέω ἀπό ὑψηλός κάθημαι ὕβρις πλύνω μάλα μακρός , καί οἷος κατά βοηλάτης χράω2 τις αἰσχύνω ἄν . καί ἀρνέομαι πάντως οὐ εἄν οὐδέ αὐτός , δημόσιος ὁ πρᾶγμα γίγνομαι . οἶδα γάρ ὁ συνήθης καί ἐτήσιος ὁ βασιλεύς δαφναῖος θρίαμβος , ὁπότε βασιλικός μέν σύ αὐτός ἑτοιμάζω διάδημα κοσμέω δημόσιος ἐγώ συμπανηγυρίζω ἐκεῖνος ὁ θέατρον , ἐγώ δέ οὐ ἀνέχω ὁ ἐμός ἑκοντί προδότης γίγνομαι βασίλεια ὁμοῦ καί ζωή , μηδέ ὁ δωμάτιον προβαίνω προθυμέομαι διά ὁ λύπη ( ὀκνέω γάρ αἰσχύνη εἶπον καί θεατρικός ἀτοπία ) , ὁ τοιαδίͅς πάσχω συμπίπτω . καί δήω εἰς ἐκδίκησις ὁ ὕβρις ὁ κοινός διανίσταμαι πατήρ , ὅς δέ καί μετόπισθεν ἔχω κότος , ὄφρα τελέω , κατά ὁ μηδείς ἀδικέω ἐγώ . ἀλλά τίς ἐγώ δεῖ ὁ πᾶς δῆλος ἀναμετρέω ; ἐκεῖθεν γάρ ἐκποδών ἐγώ ποιέω βουλεύω ὁ πενθερός ὁ ταχύς ἐγώ διαχράομαι οὗτος παραινέω ὁ ὁ παλαμικός δόξα αἱρεσιώτης · οὗτος γάρ ἐν βραχύς ὁ ὅλος ἔχω φάσκω ἀπαλλαγή ὁ ὁ ὅλος διά ἐγώ ψυχή ἀσχολέω αὐτός φροντίς . καί ἔγκλημα λύω αὐτός πρός θεός ὑπισχνέομαι μεσίτης γίγνομαι . οὗτος ἐγώ ἀγαθός εἰμί οὐ οἶδα ὅπως αὐτός οὐ ἐθέλω δράω . ἐγώ μέν γάρ ἔχω ἄν πως ἀπαλλαγή ὁ ἑξῆς ὁ πρᾶγμα δεινός , αὐτός δέ ἄνθρωπος ἄν πως ἅπας ὄνειδος . διό καί τρόπος συμφέρω εὐπρεπής , ὑπερόριος πατρίς καί βασιλικός ἔπαυλις ἀπολαμβάνω εἰς Θεσσαλονίκη ἀποφέρω ταχύς , μήτηρ μέν καί γυνή ἐρῆμος , ὑπό φρουρός δέ καί φύλαξ ὡς νήπιος ἐκεῖ ὁ εἰκοσαετής καί παῖς ἤδη πατήρ ἐγώ καθίστημι παιδαγωγέω προστάσσω ἐν ἄδεσμος τέως εἱρκτή · καί οὗτος ὁ ἐμός ἀπουσία εὐπρόσωπος εὐκαιρία ὅς ὠδίνω πάλαι σκέμμα νῦν χαρίζομαι . ἵνα γάρ καί τέταρτος οὗτος προστίθημι ἐγώ ὁ λόγος δεῖγμα ὁ διά Ὅρκος ἀπατηλός αὐτός κατά ἐγώ συσκευάζω μελέτη , εἰς τοιοῦτος πέρας καί οὗτος δυστυχής ἐγώ ὁ πάτριος ἐκεῖνος περιέρχομαι Ὅρκος , καί οὗτος ἐγώ τραγικός περιστοιχίζω δίκτυον καί ὅσος θάνατος γείτων ἐκ ὁ προφανής εἰμί συμφορά πρός ἀπόγνωσις πᾶς ἐλαύνω βίος , τίς ἐσθίω ποιέω ; ἀσχάλλω κομιδή , ἀνιάομαι , μέσος αὐτός κόπτω Ψυχή , μακαρίζω ὁ θνῄσκω μᾶλλον ἢ ὁ ἐγώ παραπλήσιος ζῶ , θεός ἐπιβοάω μάρτυς τε ὁ ἀδικία καί ἅμα τιμωρός ὁ δεινός . ἀλλά καί οὕτως ἔχω ἥκω λαθραῖος ἐγώ γράμμα πρός ὁ Κράλη Σερβία · οὖον γάρ πόρρω ποῦ γῆ ὁ διατριβή αὐτός ποιέω συμβαίνω , ἵνα αὐτός καί ὁ ἡμέτερος ἀγνοέω ἐφέστιος πάθος · πᾶς γάρ ἔχω αἱρέω ἐκ πολύς ὁ μέχρι τεῖχος ὁ ἔχω ἐγώ ὁ ταλαίπωρος πόλις τότε Θεσσαλονίκη . λέγω δέ ἐγώ ὁ γράμμα δύο ὁπότερος εἄν ἐγώ βούλομαι γε εἰμί ἀποκρίνω , ἢ γυνή διά ὁ μεταξύ Τύχη ἐρῆμος ἤδη ἐγώ εἰμί ὁ ἐκεῖνος γυναικαδέλφη ἄγω τε γυνή καί σῴζω μετά ὁ πόλις , ἢ συναπάγω ὁ ὁ ἐκεῖνος θάλασσα κῦμα , βίαιος ἐπιτίθημι ὁ πόλις μέλλω . κατά ἐμαυτοῦ οὖν ἐγώ γίγνομαι καί συμφέρω μή εἰμί μήτε βάρβαρος μήτε ἀσεβής ὁ δεξιά ἐγώ παρέχω κινδυνεύω , ὁποῖος ὁ πενθερός κατά ἐγώ συμμαχέω τε καί συζάω , ἀλλά εὐσεβής τε καί ὁμόδοξος , μέσος δύο γίγνομαι ὁ κοῦφος αἱρέω συμπίπτω . ἔκπυστος δέ ὁ πρᾶγμα γίγνομαι οἴχομαι ὁ ταχύς ὁ φρουρός ἐγώ καί φύλαξ ἀπαγγέλλω εἰς Βυζάντιον ὁ συμβαίνω . ὁ δή καί ἀκούω τοὐμῷ πενθερός καθεκτός εἰμί οὐ εἰμί ἐφικτός · ἀλλά ὁ ἐμός παραλαμβάνω μήτηρ εἰς ὁ ὁ θεομήτωρ δοκέω ἀφικνέομαι ἀνάκτορον , ὥστε ὑπό ἐκεῖνος μάρτυς τε καί ἐγγυητής ὁ ἔνορκος ἐπαγγελία παρέχω μηκέτι δοκέω ἄπιστος αὖθις διά ὁ πολλάκις ὁ οἰκέω αὐτός γίγνομαι ἀθετέω Ὅρκος . οὗτος τοίνυν ἔγγραφος λαμβάνω ὁ φρικώδης αὖθις ἐκεῖνος Ὅρκος ὁ μήτηρ ὁ ἐμός ἵημι ἐκ Βυζάντιον εἰς Θεσσαλονίκη εὐαγγελίζω ἐγώ ἀγαθός ὡς , εἰμί ὁ ὁ Κράλη συνθήκη ἀφίημι ἐγώ γίγνομαι πρός Βυζάντιον ἐκ Θεσσαλονίκη ἀφικνέομαι , περί ὁ σύζυγος ἔξεστι παραχωρέω ἐγώ ὁ βασιλικός ἐξουσία ὁ πενθερός αὐτίκα , δύο ἕτερος , ἢ ὁ Βυζάντιον αὐτός βασιλικός ἐνδιατρίβω ὁ μέχρι Σηλυμβρία ἐκεῖθεν διέπω πρᾶγμα , βούλομαι καί ἐνδίδωμι ἐγώ , ἢ ὁ Ἡσύχιος ξὺν ἀπραγμοσύνη διάγω βίος ἄχρι τελευτή οἴκοι κάθημαι . οὗτος ἐντυγχάνω καί αὐτός ὁ Ὅρκος πείθω · καί πῶς γάρ οὖον ; χριστιανός εἰμί οὗτος φρίκη ἔχω καί οὗτος διά Ὅρκος τοιοῦτος ἀσφαλίζω . ὅθεν καί ἀείρω ἐκεῖθεν εὐθύς εἰς Βυζάντιον ἀφικνέομαι , ἅπας ὑποψία κατόπιν ἀπωθέω . ἐπειδή μή κατά ὁ ὁ Ὅρκος ἐπαγγελία ἐντυγχάνω ἐγώ παρά ἐλπίς ὁ πρᾶγμα συμπίπτω ( τίς γάρ δεῖ ἐγώ πᾶς οἶδα διεξιέναι ; ) διά πάνυ βραχύς εἰς Διδυμότειχο ἐνταυθοῖ σῦς γε σύζυγος πάλιν αὐτός ἐπανέρχομαι . ὁ γε μήv ἑξῆς συσκευή καί μελέτη καί πρᾶξις , ὅσος παρά αὐτός κατά ὁ ἐμός ξὺν ἅπας τελέω σπουδή ταλαίπωρος ζωή ἐκεῖθεν , ἀγαθός σιωπάω . βούλομαι τοίνυν ἐγώ ζῶ καί θνῄσκω ἄδικος , οἴομαι καί ὁ ἀνέγκλητος εἰμί πᾶς συμφαίνω ἐγώ ἕπω . διό καί ἥκιστος φαίνω εὔοδος πείθω ἐγώ ὁ παρά σύ λέγω . πᾶς γάρ εἄν ἔγωγε δράω προθύμως ὑπέρ γε ζωή ὁ ἐμός , καί εἰμί μισθός γε ἔξεστι ἀμπελουργέω · ἡδύς γάρ εἄν ἐν ἀπραγμοσύνη βίος ἰδιώτης ἀνύω κατά ὁποιανδή τις γίγνομαι γῆ , ὅθεν οὐδείς προσδοκάω ἐγώ κίνδυνος ἔφεδρος , ἢ βασίλειος ζητέω πάτριος ἔχω καί αὐτός ζημιόω κινδυνεύω ὁ ζῶ . οὗτος γάρ εἄν ἐγώ ὁ βασιλεύω εἰμί εὐκτός , εἰμί Ῥωμαῖος λυσιτελέω · ἄλλως οὐ εἄν δήπου . θεός δέ εἰμί κοινός Ῥωμαῖος μᾶλλον περαίνω ὁ εὐδαίμων ἢ μονοτρόπως ἐγώ . » οὗτος μέν οὖν ἐρῶ ἐκεῖνος , καί πλέω ἀκούω οὐδείς ἐθέλω , ἄπρακτος ὁ βασιλίς Εἰρήνη ἐπάνειμι εἰς Βυζάντιον . ἄρτι δέ ὁ χρόνος ὁ θερινός ὁ ἥλιος τροπή παραλλάσσω , καί ὁ Θρᾷξ ἐπί ἅλων καί σῖτος μοχθέω εἰσκομιδή ἀείρω ἐκ Βυζάντιον ὁ βασιλεύς Καντακουζηνός ὁ βαρβαρικός ἐκεῖνος Ὑρκανός ὁ γαμβρός δύναμις ἐπί μάχη ἄγω θατέρου γαμβρός Παλαιολόγος ὁ βασιλεύς . καί τηνικαῦτα καταπλέω εἰς Βυζάντιον δώδεκα τριήρης Βενετικός , ὅς δή καί βραχύς ὁ ἐνταῦθα λιμήν ἐνδιατρίβω ὁ ταχύς αὖθις ἀνάγω , καί ὁ τε δεξιός καί ἀριστερός ὁ Εὔξεινος διανέμω Πόντος πλευρά , ὅσος εἄν ἐντυγχάνω ναῦς Γεννουϊτικαῖς , ἐμπίμπρημι τε καί βυθός παραπέμπω διαπόντιος . καί οὗτος μέν τῇδε πῃ ἔχω καί ὁ ὁ διήγησις Ἀγαθάγγελος δρόμος ἐνταῦθα περαίνω · καί ὁ θέρος λήγω τηνικαῦτα καί τελευτάω . ἐγώ δέ ὑπολαμβάνω « εἰμί καλός Ἀγαθάγγελος » φημί , « ὥρα σύ ἀφίημι ἤδη πρίν ὁ ἔπειμι ἥλιος φλόξ ἀνέχω · προὔργου γάρ ὁ ἐμέω εἰμί διώκτης συμβαίνω διά τέσσαρες ἢ τρεῖς γε ἴσως ἡμέρα ὁ ἐμός οὗτος περιτρέχω οἶκος ῥινηλατέω δίκη ἀκροάομαι κύω , καί δέος μή αἰσθάνομαι φωνή τις ἔνδοθεν ἴχνος ὁ αὐτός ἐγώ ἁλίσκομαι θάνατος δίκη ὄφλω καί αὐτός . ἄπειμι τοίνυν , ὁ δέ ἡμέτερος ὅποι κελεύω θεός ἔρχομαι · πᾶς γάρ ὁ ἐκεῖνος χείρ καί πρόνοια ἐξάπτω . οἶδα δέ ὡς ἐγγύς ποῦ καί μόνος οὖον πρό θύρα καί ὁ ἔπειμι ἔτος ἀρχή , ἐν ὅς καί χρεὼν οἶδα σύ ἐθίζω ὁ ἄρχω εἰμί διαλεκτικός τις ἀνήρ ἐκ περίοδος προπέμπω ἐγώ , ὁποῖος ἐκ λατύπη καί θυμέλη καί σῦριγξ καί ὁ κόρδαξ λαμβάνω θεολόγος ἐγώ αὐθημερινός αὐτός σχεδιάζω , ὥσπερ ὁ μῦθος πάλαι ὁ Γίγας · διά ὅς ἐλλοχάω ἐγώ οὖον παρά φαῦλος ποιέω διά πολύς τε καί πολλαχόθεν καί πολύτροπος ὁ πείρω εἶδος , ἵνα δύο ἕτερος , ἢ λανθάνω ἴσως ὑποσκελίζω τε καί περιτρέπω εἰς ὁ ὅς βούλομαι , ἢ γοῦν αἰσθάνομαι ὁποτέρωθες εἄν εἰμί ὅς ὁ ὁ Ψυχή ἥδομαι χαρίζομαι ῥᾳδίως · ἢ γάρ κατεργάζομαι ἐγώ ὁ μακρός καί ἀήθης οὗτος ταλαιπωρία ῥήγνυμι ὁ ζῶ καί ἀπροφάσιστος τυγχάνω ὅσπερ ἐφίημι δρᾶμα αὐτός , ἢ ὁ γε δύο , βίαιος ἐγώ θάνατος ἄθυρμα πράσσω ἐν ἀφανής ὁ ἔξω χωρίον , ὁ οἶκος ᾳδίς , ὁ ἀπράγμων σφεῖς αὐτός ἐν βραχύς ὁ ἡμέτερος ἕνεκα φροντίς δόξα παρέχω . διά ὁ καί μέλω ἐγώ οἴομαι θεός · διά φροντίς δέ οὖν εἰμί καί σύ βούλομαι ἄπειμι , δύο ἕτερος δράω · ὁ γάρ ὅς φθινόπωρον ὅδε καί ἅμα ὁ κατόπιν χειμών τελευτάω εἰμί μέν ὅπως ποτέ θνῄσκω ἐγώ πυνθάνομαι , ὁ συντακτήριος ἐκεῖνος μιμνήσκω λόγος ἐγώ , καί ὁ γε σύ ἐφικτός μήτε ἀμελητέον , μήτε δήπου ὁ ὀφείλω ὅλως κατόπιν θετέος φροντίς , εἰδοί μέν ὡς οὐδείς ὁ ἀκίνητος ὀφθαλμός λανθάνω μή ὅτι ὁ εἰς ἐμφανής δράω δύναμαι ὁ παράπαν οὐδείς , ἀλλά οὐδέ ἴχνος γοῦν οὐδείς ὁ ἀνθρώπινος ἅπας καθάπαξ εἶπον λογισμός , εἰδοί δέ αὖος καί ὁ μέλλω ἐκεῖνος δικαστήριον ὁ ἄφυκτος τε καί ἀναπόδραστος ὅσος . εἰμί δέ ὁ κάτω οὗτος ζωή παραμένω ἔτι μανθάνω ἐγώ , ὅς ἄλλος σύ μέλος , σύ δέ πᾶς ἐκεῖνος προτιμάω οὗτος σῴζω καί σύ βοηθός θεός , δηλαδή πρός ἐγώ αὖθις ἐπανίημι ὁ τε ὁ δημόσιος πρᾶγμα , ὡς ἔχω τε μεταξύ καί ἔχω , διηγέομαι , καί ἅμα ὁ ὁ ὁμολογία ἐκεῖνος ὅς ἐπί ὁ λῃστεύω ἐκεῖνος ὁ Παλαμάς ἀναγιγνώσκω σύνοδος , δείκνυμι δῆθεν ἐθέλω ὡς ἥκιστος νοσέω περί ὁ εὐσεβής πίστις , καί πρός γε ὁ ἄτοπος ἐκεῖνος τόμος , εἰμί μή πᾶς φαίνω συλλήβδην εἰς ὁ μηδείς ἐλλείπω , ἀλλά οὖν ὁ καίριος ὁ μέρος ἀπολέγω κομίζω ἐγώ . ἐπί ὅστις δέ , οὐδέ αὐτός ἀγνοέω οἴομαι σός · εἰμί δέ οὖν , γιγνώσκω δέ οὖν . » οὗτος δέ οὗτος λέγω ἐγώ , ὁ μέν Ἀγαθάγγελος ἄπειμι ὁ εἴωθα ένδακρυς τε καί μάλα τίς πλεῖστος ἐν θάλαμος Ψυχή ἐπάγω λύπη σωρός , ἐγώ δέ οἴκοι λείπω μόνος , ἄνθρωπος μέν οὐδείς μόνος δέ προσανέχω θεός ὅσος ἐφικτός , εἰς ἐμαυτοῦ γίγνομαι ἤδη καί πρός ἔκδημος τις καί ὑψηλός θεωρία ἀναπετάννυμι ὁ νόος ὁ πτερόν , καί ὁ ἀπόρρητος ὁ εἰμί ἐνδιατρίβω ἀφίημι ἐν γαλήνη τις λογισμός ὁ διάνοια . ἐπεί δέ καί ὁ ἔτος ἐκεῖνος ὁ πλεῖστος ἤδη πάρειμι , ἐν ὅς πολύς ὁ ἔξωθεν ἐντυγχάνω αὖος πειρασμός , ἔτι δέ οὖν ὁ ἥκιστος πίπτω ὁράω σῦς γε θεός , γιγνώσκω ἐκ ὁ ἤδη περιπέτομαι ἐγώ ὄρνις καί ὅπῃ ὁ ἔαρ εἰμί τηνικαῦτα . οὖον γάρ πνίγω τις καί δύσηχος δίδωμι ὁ φθόγγος συνθλίβω πως ὁ φωνητικός ὁ ὄργανον ὑπό ὁ κρύος αὐτός , ἀλλά ὁ Ἐλευθέριον ἤδη τρόπος πανηγυρίζω τε καί αὐτός , καί ὁ ἀήρ ὑπερφωνέω , καί περιάγω ὁ ἄλσος , καί ὁ δένδρος επικάθομαι πρός ἅμιλλα φθέγγομαι ἀναμίξ λιγυρός τίς καί εὔηχος καί οἷος εἶπον ἐναρμόνιος · καί ἡδύς γίγνομαι πως ἔαρ ὁ ἐκεῖνος ᾠδή , ὡς καί ὁ οἴκοι δήπουθεν ἐγκλείω ἀναδιδάσκω δύναμαι ὁ τερπνός ὁ ἔαρ ἐφόδια . καί εἰμί ἐγώ διά οὗτος καί ὁ ὁ Ψυχή ἐλπίζω εἰς ὁ Αγαθαγγέλου παρουσία οἷος πτερόω .