nicephorus-gregoras.historia-romana 14.7.3
( Γ . ) Τά τε γὰρ ἄλλα τὸ ὄρος ὁ Ἄθως θαυμάζεσθαι ἄξιον εἶναι δοκεῖ μοι , ὅτι τε πρὸς ἀέρα κέκραται πάνυ τοι εὐφυῶς καὶ ὅτι πολλῇ τινι καὶ παντοδαπῇ τῇ χλόῃ κοσμεῖται , καὶ σφόδρα φιλοτίμως εἰπεῖν ἐκ τοῦ ῥᾴστου τῶν ἐντυγχανόντων τὴν αἴσθησιν δεξιοῦται , καὶ πολλὴν εὐθὺς προβάλλεται τὴν τῆς τέρψεως ἡδονήν · καὶ ῥεῖ πανταχόθεν ὥσπερ ἐκ θησαυρῶν τό,τε εὔπνουν τῆς ὀδμῆς καὶ τὸ τοῦ ἄνθους εὔχρουν · καὶ καθαραῖς τὸ πλεῖστον ὁμιλεῖ ταῖς ἡλίου ἀκτῖσι · δένδρεσί τε πολυειδέσι κομᾷ καὶ ἄλση καὶ λειμῶνας ποικίλους , ἔργα χειρῶν ἀνθρωπίνων , πλουτεῖ · καὶ γένει παντοίων ὀρνίθων περιηχεῖται · καὶ σμήνη μελιττῶν ἐκεῖ περιτρέχει τὰ ἄνθη , καὶ ἠρέμα τὸν ἀέρα περιβομβεῖ . καὶ τέρψεώς τις πέπλος ἐντεῦθεν ὑφαίνεται ξένος ἐκεῖ συμμιγὴς , οὐκ ἦρος ὥρᾳ μόνῃ , ἀλλ' ἐν ἅπαντι καιρῷ καὶ χρόνῳ , ὁμοζυγοῦντος ἀεὶ τοῦ τῶν τεσσάρων ὡρῶν κύκλου πρὸς ὁμοίαν τὴν χάριν καὶ ἡδονὴν τῶν ἀνθρωπίνων αἰσθητηρίων · καὶ μάλισθ' ὅτ' ἐκ μέσου τοῦ ἄλσους καὶ τῶν φυτῶν ἐκείνων ὄρθριος ἡ τῆς ἀηδόνος ἠχήσασα μουσικὴ συνᾴδοι τοῖς ἐκεῖ μονάζουσιν εἰπεῖν καὶ συνυμνοῖ τὸν κύριον . ἔχει γὰρ κἀκείνη καὶ κιθάραν ἐπὶ στήθους ἔνθεόν τινα , καὶ ψαλτήριον ἔμφυτον , καὶ μουσικὴν ἐναρμόνιον , ἐξ αὐτοσχεδίου περισαλπίζουσαν τοὺς ἀκούοντας πάνυ τοι ἐμμελῶς . καὶ ἅμα πηγαῖς αὐτοφυῶν ὑδάτων ὁ χῶρος ἄρδεταί τε καὶ περιαντλεῖται πολλαῖς . ῥύακες ἀποβλύζοντες ἄλλοθεν ἄλλοι μυρίων γίνονται παῖδες πηγῶν , καὶ ἀλλήλοις ἠρέμα καὶ λάθρα , κλέπτοντες ὥσπερ τὸν δρόμον , κοινοῦνται τὸ ῥεῦμα , οἷον ἐπίτηδες καὶ αὐτοὶ σιωπῶντες , καί τινος παιδείας αἰσθανομένοις ὁμοίως ἀντιποιούμενοι , καὶ διδόντες ἐξουσίαν μακρὰν τοῖς ἐκεῖ μονασταῖς , ἀθόρυβον βίον ἀνύοντας , τὰ πτερὰ τῆς εὐχῆς ἡσυχῆ πρὸς θεὸν ἀναπέμπειν , ὅτι καὶ πολλὴν πρὸς ἡσυχίαν παρέχει τὴν εὐφυΐαν τοῖς τὴν οὐράνιον ἐν γῇ μετιέναι ἐθέλουσι πολιτείαν , καὶ πρός γε τὴν χορηγίαν τῶν εἰς τροφὴν παντοίαν ἐπιτηδείως ἐχόντων ἄφθονον οἴκοθεν οἴκαδε τὸν ἅπαντα χρόνον πορίζεται · καὶ ἅμα θαλάσσῃ μακρᾷ στεφανοῦται , πολλὴν ὡς ἐκ κύκλου κομιζούσῃ τὴν χάριν αὐτῷ , παρὰ τοσοῦτον μὴ νῆσον εἶναι καθάπαξ αὐτὸ συγχωρούσῃ , παρόσον ἰσθμῷ τινι μὴ σὺν πόνῳ καρποῦσθαι καὶ τὴν ἔξω χεομένην εἰς μῆκος ἅμα καὶ πλάτος ἤπειρον δίδωσι . καὶ ἁπλῶς πανταχόθεν ἐκεῖ τὰ τῆς ἀρετῆς συγκροτεῖται γνωρίσματα πρός τε τῆς φύσεως πρός τε τῆς τῶν οἰκούντων ἀσκήσεως . οὐ γυναίων ὅλως ἐκεῖ ξυναυλία , καὶ ἀκόλαστον ὄμμα , καὶ χλιδῶσα κομμωτικὴ , καὶ ὅσα τὴν ἀρχαίαν τοῦ ὄφεως ὁμιλίαν ἐκείνην εἰς ἐγκαινίων τινὰ συνάγει πανήγυριν καὶ μακροῦ κυκεῶνος καὶ κλύδωνος τὸν βίον ἐμπίπλησιν · οὐδ' ἐμπορίαι δημόσιοι , καὶ ἀγοραὶ , καὶ ἀγορανόμοι , καὶ δικαστικὰ βήματα , καὶ γλώττης ἐπίδειξις , καὶ τῦφος ἀπὸ δίφρου θεσπίζων τὰ τῆς ὀρέξεως νόμιμα . οὐδὲ δουλεία καὶ αὐθεντία μερίζει τὸν βίον ἐκεῖ · ἀλλ' ἰσηγορία , καὶ μετριότης φρονήματος , καὶ ἤθους σεμνότης , καὶ δικαιοσύνης εὐγένεια σκηνοβατεῖ καὶ περιχορεύει τὸν χῶρον ἐκεῖνον , καὶ ὅσα τὴν ἔνθεον ἐν γῇ δημιουργεῖ πολιτείαν , καὶ τὴν ὄντως ἐν ψυχῇ φιλοσοφίαν ἐργάζεται . οὐ πλοῦτος ἐκεῖ καὶ δαπάνη χρημάτων καὶ βλακεύουσα θρύψις ἐμπολιτεύεται · ἀλλ' ἅπαν ἐστὶν ἀληθῶς σεμνόν τε καὶ ἐλευθέριον ἦθος , καὶ ἐς τὰ τῆς ἀρετῆς ἀνάκτορα σπεῦδον , καὶ τὸν Δώριον τρόπον ὡς ἀληθῶς ἡρμοσμένον πρὸς τὰ καλά .
Lemmas: ( Γ . ) ὁ τε γάρ ἄλλος ὁ ὄρος ὁ Ἄθως θαυμάζω ἄξιος εἰμί δοκέω ἐγώ , ὅτι τε πρός ἀήρ κεράννυμι πάνυ ὅς εὐφυής καί ὅτι πολύς τις καί παντοδαπός ὁ χλόη κοσμέω , καί σφόδρα φιλότιμος εἶπον ἐκ ὁ ῥᾴδιος ὁ ἐντυγχάνω ὁ αἴσθησις δεξιόομαι , καί πολύς εὐθύς προβάλλω ὁ ὁ τέρψις ἡδονή · καί ῥέω πανταχόθεν ὥσπερ ἐκ θησαυρός ἔρχομαι εὔπνους ὁ ὀδμή καί ὁ ὁ ἄνθος εὔχρους · καί καθαρός ὁ πλεῖστος ὁμιλέω ὁ ἥλιος ἀκτίς · δένδρον τε πολυειδής κομάω καί ἄλσος καί λειμών ποικίλος , ἔργον χείρ ἀνθρώπινος , πλουτέω · καί γένος παντοῖος ὄρνις περιηχέω · καί σμῆνος μέλισσα ἐκεῖ περιτρέχω ὁ ἄνθος , καί ἠρέμα ὁ ἀήρ περιβομβέω . καί τέρψις τις πέπλος ἐντεῦθεν ὑφαίνω ξένος ἐκεῖ συμμιγής , οὐ ἔαρ ὥρα μόνος , ἀλλά ἐν ἅπας καιρός καί χρόνος , ὁμοζυγέω ἀεί ὁ ὁ τέσσαρες ὥρα κύκλος πρός ὅμοιος ὁ χάρις καί ἡδονά ὁ ἀνθρώπινος αἰσθητήριον · καί μάλιστα ὅτι ἐκ μέσος ὁ ἄλσος καί ὁ φυτός ἐκεῖνος ὄρθριος ὁ ὁ ἀηδών ἠχέω μουσική συνᾴδω ὁ ἐκεῖ μονάζω εἶπον καί συνυμνέω ὁ κύριος . ἔχω γάρ ἐκεῖνος καί κιθάρα ἐπί στῆθος ἔνθεος τις , καί ψαλτήριον ἔμφυτος , καί μουσική ἐναρμόνιος , ἐκ αὐτοσχέδιος περισαλπίζω ὁ ἀκούω πάνυ ὅς ἐμμελής . καί ἅμα πηγή αὐτοφυής ὕδωρ ὁ χῶρος ἄρδω τε καί περιαντλέω πολύς . ῥύαξ ἀποβλύζω ἄλλοθεν ἄλλος μυρίος γίγνομαι παῖς πηγή , καί ἀλλήλων ἠρέμα καί λάθρῃ , κλέπτω ὥσπερ ὁ δρόμος , κοινόω ὁ ῥεῦμα , οἷος ἐπίτηδες καί αὐτός σιωπάω , καί τις παιδεία αἰσθάνομαι ὁμοίως ἀντιποιέω , καί δίδωμι ἐξουσία μακράν ὁ ἐκεῖ μοναστής , ἀθόρυβος βίος ἀνύω , ὁ πτερόν ὁ εὐχή ἡσυχῆ πρός θεός ἀναπέμπω , ὅτι καί πολύς πρός ἡσυχία παρέχω ὁ εὐφυΐα ὁ ὁ οὐράνιος ἐν γῆ μέτειμι ἐθέλω πολιτεία , καί πρός γε ὁ χορηγία ὁ εἰς τροφή παντοῖος ἐπιτηδείως ἔχω ἄφθονος οἴκοθεν οἴκαδε ὁ ἅπας χρόνος πορίζω · καί ἅμα θάλασσα μακρός στεφανόω , πολύς ὡς ἐκ κύκλος κομίζω ὁ χάρις αὐτός , παρά τοσοῦτος μή νῆσος εἰμί καθάπαξ αὐτός συγχωρέω , παρόσον ἰσθμός τις μή σύν πόνος καρπόω καί ὁ ἔξω χέω εἰς μῆκος ἅμα καί πλάτος ἤπειρος δίδωμι . καί ἁπλόος πανταχόθεν ἐκεῖ ὁ ὁ ἀρετή συγκροτέω γνώρισμα πρός τε ὁ φύσις πρός τε ὁ ὁ οἰκέω ἄσκησις . οὖον γύναιος ὅλως ἐκεῖ συναυλία , καί ἀκόλαστος ὄμμα , καί χλιδάω κομμωτικός , καί ὅσος ὁ ἀρχαῖος ὁ ὄφις ὁμιλία ἐκεῖνος εἰς ἐγκαίνια τις συνάγω πανήγυρις καί μακρός κυκεών καί κλύδων ὁ βίος ἐμπίμπλημι · οὐδέ ἐμπορία δημόσιος , καί ἀγορά , καί ἀγορανόμος , καί δικαστικός βῆμα , καί γλῶσσα ἐπίδειξις , καί τῦφος ἀπό δίφρος θεσπίζω ὁ ὁ ὄρεξις νόμιμος . οὐδέ δουλεία καί αὐθεντία μερίζω ὁ βίος ἐκεῖ · ἀλλά ἰσηγορία , καί μετριότης φρόνημα , καί ἦθος σεμνότης , καί δικαιοσύνη Εὐγένεια σκηνοβατέω καί περιχορεύω ὁ χῶρος ἐκεῖνος , καί ὅσος ὁ ἔνθεος ἐν γῆ δημιουργέω πολιτεία , καί ὁ εἰμί ἐν Ψυχή φιλοσοφία ἐργάζομαι . οὖον πλοῦτος ἐκεῖ καί δαπάνη χρῆμα καί βλακεύω θρύψις ἐμπολιτεύω · ἀλλά ἅπας εἰμί ἀληθής σεμνός τε καί Ἐλευθέριον ἦθος , καί εἰς ὁ ὁ ἀρετή ἀνάκτορον σπεύδω , καί ὁ Δώριον τρόπος ὡς ἀληθής ἁρμόζω πρός ὁ καλός .