nicephorus-gregoras.historia-romana 2.8.4
( Δ . ) Πρὸς δὲ τὴν ἕω διαβάντι τῷ βασιλεῖ καὶ περὶ τὴν Νίκαιαν διατρίβοντι νόσος ἐνσκήπτει δεινή · οὐκ οἶδ' εἴτε φρενῖτιν χρὴ προσειπεῖν , εἴτ' ἐπιληψίαν . ἐς γὰρ καρηβαρίαν τινὰ καὶ νάρκωσιν ἐπεπτώκει τοῦ ἡγεμονικοῦ , ὁποῖον καὶ οἱ τὰ περὶ τὸν ἐγκέφαλον οὐχ ὑγιῶς διακείμενοι πάσχουσιν ἐν ταῖς τῶν οὐρανίων φωστήρων συνόδοις , τοῦ περιέχοντος ὑγροτέρου τε ἅμα καὶ ψυχροτέρου τηνικαῦτα καθισταμένου καὶ ἴλιγγον σφίσιν ἐπάγοντος ἐγκεφάλου , ἀδυνάτως ἔχουσι δέχεσθαι τὰς τοιαύτας τροπὰς καὶ μεταβολάς . ἄφωνος δὲ καὶ πλὴν τοῦ ἀναπνεῖν νεκρὸς ἐπὶ τρεῖς ὅλας διατελέσας ἡμέρας , ἀναφέρειν ἔδοξεν αὖθις καὶ τοῦ νοσήματος ἀπαλλάττεσθαι . πλὴν οὐκ ἐς τέλος ἐξοστρακίζειν ἰατρῶν ἐπίνοιαι τὸ πάθος δεδύνηνται · ἀλλ' ὥσπερ ἐμπεφώλευκεν ἐξ ἐκείνου καὶ ἕδραν τινὰ δυσαπόσπαστον ἔσχε · καὶ ἦν τοῦ λοιποῦ νῦν μὲν πάσχων , νῦν δ' ὑγιαίνειν δοκῶν . κατὰ γὰρ ἡμερῶν διαστήματα , νῦν μὲν πλείω , νῦν δ' ἥττω , νῦν μὲν ὑπεχώρει , νῦν δ' αὖθις ἐπεχωρίαζε τὸ δεινόν · καὶ νῦν μὲν ἐν οἴκοις διατρίβοντι , νῦν δ' ἐν ὁδοῖς , προσδοκίας οὐ προηγησαμένης οὐδεμιᾶς , ἐξαίφνης ἐπῄει · καὶ πολλάκις τοῦ ἵππου πεσεῖν διακινδυνεύσαντα δεξάμενοι φοράδην ἐς τὸ ἀρχεῖον ἐκόμισαν . καὶ ἦν τῇ κεφαλῇ τὸ πάθος πολέμιον ὅλον ἐνιαυτὸν , λάθρα καὶ κατὰ μικρὸν ἐς αὔξησιν προβαῖνον ἀεί · ἕως πολλῷ κραταιότερον πάσης ἰατρικῆς ἐπιστήμης γενόμενον ἐξ ἀνθρώπων ἐπεποιήκει γενέσθαι αὐτόν . ἐγένετο μὲν οὖν ἐξ ἀνθρώπων ὁ βασιλεὺς , ταυτησὶ περιγενομένης τῆς νόσου , περὶ τὸ Νύμφαιον τότε ποιούμενος τὰς διατριβάς . ἐτάφη δὲ ἐν τῇ μονῇ τῶν Σωσάνδρων , ἣν αὐτὸς ἐδείματο . ἤνυε δὲ ἔτος , ὁπότε ἐτελεύτα , ἑξηκοστόν · ὁπότε δ' αὐτὸς τὰ τῆς αὐτοκρατορίας ἐνεκεχείριστο σκῆπτρα , ἕβδομον ἤδη καὶ εἰκοστόν · ὡς μόνα τὰ τῆς αὐτοκρατορίας αὐτοῦ γίνεσθαι ἔτη τρία καὶ τριάκοντα · ὁπόσα δὴ καὶ ὁ υἱὸς αὐτοῦ καὶ τῆς βασιλείας διάδοχος ἤνυε Θεόδωρος . ὁμοῦ τε γὰρ αὐτὸς ἐξ ὠδίνων εἰς φῶς προήγετο μητρικῶν καὶ ὁμοῦ τὰ τῆς αὐτοκρατορίας σκῆπτρα ὁ πατὴρ ἄρτι ἐδέδεκτο .
Lemmas: ( δ . ) πρός δέ ὁ ἠώς διαβαίνω ὁ βασιλεύς καί περί ὁ Νίκαια διατρίβω νόσος ἐνσκήπτω δεινός · οὐ οἶδα εἴτε φρενῖτις χρή προσεῖπον , ἔτι ἐπίληψις . εἰς γάρ καρηβαρία τις καί νάρκωσις πίπτω ὁ ἡγεμονικός , ὁποῖος καί ὁ ὁ περί ὁ ἐγκέφαλος οὐ ὑγιής διάκειμαι πάσχω ἐν ὁ ὁ οὐράνιος φωστήρ σύνοδος , ὁ περιέχω ὑγρός τε ἅμα καί ψυχρός τηνικαῦτα καθίστημι καί ἴλιγγος σφεῖς ἐπάγω ἐγκέφαλος , ἀδύνατος ἔχω δέχομαι ὁ τοιοῦτος τροπή καί μεταβολή . ἄφωνος δέ καί πλήν ὁ ἀναπνέω νεκρός ἐπί τρεῖς ὅλος διατελέω ἡμέρα , ἀναφέρω δοκέω αὖθις καί ὁ νόσημα ἀπαλλάσσω . πλήν οὐ εἰς τέλος ἐξοστρακίζω ἰατρός ἐπίνοια ὁ πάθος δύναμαι · ἀλλά ὥσπερ ἐμφωλεύω ἐκ ἐκεῖνος καί ἕδρα τις δυσαπόσπαστος ἔχω · καί εἰμί ὁ λοιπός νῦν μέν πάσχω , νῦν δέ ὑγιαίνω δοκέω . κατά γάρ ἡμέρα διάστημα , νῦν μέν πλείων , νῦν δέ κακός , νῦν μέν ὑποχωρέω , νῦν δέ αὖθις ἐπιχωριάζω ὁ δεινός · καί νῦν μέν ἐν οἶκος διατρίβω , νῦν δέ ἐν ὁδός , προσδοκία οὖον προηγέομαι οὐδείς , ἐξαπίνης ἔπειμι · καί πολλάκις ὁ ἵππος πίπτω διακινδυνεύω δέχομαι φοράδην εἰς ὁ ἀρχεῖον κομίζω . καί εἰμί ὁ κεφαλή ὁ πάθος πολέμιος ὅλος ἐνιαυτός , λάθρῃ καί κατά μικρός εἰς αὔξησις προβαίνω ἀεί · ἠώς πολύς κραταιός πᾶς ἰατρικός ἐπιστήμη γίγνομαι ἐκ ἄνθρωπος ποιέω γίγνομαι αὐτός . γίγνομαι μέν οὖν ἐκ ἄνθρωπος ὁ βασιλεύς , οὗτος περιγίγνομαι ὁ νόσος , περί ὁ νύμφαιον τότε ποιέω ὁ διατριβή . θάπτω δέ ἐν ὁ μονή ὁ σώσανδρον , ὅς αὐτός δέμω . ἀνύω δέ ἔτος , ὁπότε τελευτάω , ἑξηκοστός · ὁπότε δέ αὐτός ὁ ὁ αὐτοκρατορία ἐγχειρίζω σκῆπτρον , ἕβδομος ἤδη καί εἰκοστός · ὡς μόνος ὁ ὁ αὐτοκρατορία αὐτός γίγνομαι ἔτος τρεῖς καί τριάκοντα · ὁπόσος δή καί ὁ υἱός αὐτός καί ὁ βασίλεια διάδοχος ἀνύω Θεόδωρος . ὁμοῦ τε γάρ αὐτός ἐκ ὠδίς εἰς φάος προάγω Μητρικῶν καί ὁμοῦ ὁ ὁ αὐτοκρατορία σκῆπτρον ὁ πατήρ ἄρτι δέχομαι .