nicephorus-gregoras.historia-romana 4.10.4
( Δ . ) Ἀλλὰ θαυμάσειεν ἄν τις τὴν ἀνεξερεύνητον πρόνοιαν τοῦ θεοῦ , πῶς τὸ παράδοξον τῆς ἠπείρου σφάλμα παραδοξοτέραν τῇ θαλάττῃ τὴν ἀσφάλειαν ἐπορίσατο . ὁ γὰρ τοῦ βασιλέως αὐτάδελφος Ἰωάννης ὁ δεσπότης μετὰ τῶν ἐκ τοῦ ἠπειρωτικοῦ ἐκείνου πολέμου διασωθέντων ἔγγιστά που ποιούμενος τὰς διατριβὰς ᾔσθετο γινομένης τῆς ναυμαχίας ἐκείνης καὶ διακωδωνιζομένης ἤδη τῆς φήμης ἄχρι τῆς μεσογείου , καὶ παρελθὼν ἐς τὴν παραλίαν τοῦ κόλπου ὁρᾷ θέαμα ἐλεεινὸν , κινδυνεύουσαν ἤδη καὶ τὴν ναυτικὴν τῶν Ῥωμαίων δύναμιν · καὶ αὐτίκα τοῦ ἵππου ἀποπηδήσας μετὰ πολλῶν τῶν δακρύων ῥίπτει τὰ τῆς δεσποτικῆς ἀξίας σύμβολα , « γυμνὸς , » λέγων , « ἐξῆλθον ἐκ κοιλίας μητρός μου , γυμνὸς καὶ ἀπελεύσομαι σήμερον . » εἶτα κατὰ κεφαλῆς ἐπάσατο κόνιν καὶ βύθιόν τι στενάξας ἐβόα πρὸς κύριον , ὀξεῖαν ἐκεῖθεν ἐπικαλούμενος τὴν βοήθειαν · μὴ καὶ ταύτης ἐπὶ νεαρᾷ τῇ προτέρᾳ τῆς ἥττης ἐπενεχθείσης Ῥωμαίοις , ἐς τέλος ἀνατετράφθαι καὶ ἀπολωλέναι τὰ Ῥωμαίων γένοιτο πράγματα . καὶ μὲν δὴ σύμμαχον ἑαυτῷ θαῤῥήσας ἔσεσθαι τὸν θεὸν ἔργου εἴχετο · καὶ τοὺς δοκιμωτέρους τῶν ὁπλιτῶν τῆς πεζικῆς αὐτοῦ δυνάμεως ἀπολεξάμενος ὅλαις σπουδαῖς ἐνεβίβαζεν εἰς τὰς ναῦς , καὶ ἅμα ἄλλους ἐπ' ἄλλοις συχνοὺς τοξότας καὶ σφενδονήτας καὶ ὅσοι ἀκοντισταί · καὶ ἀεὶ τοὺς τραυματίας ἀναλαμβάνων ἄλλους ἀμοιβαδὸν εἰσῆγε νεαροὺς καὶ ἀκμάζοντας , χερμαδίοις καὶ τούτων τοὺς πλείστους κατὰ τῶν ἐναντίων χρωμένους . καὶ οὕτω μέχρι δείλης ὀψίας ποιῶν τρόπαιον ἵστησι κατὰ τῶν πολεμίων · καὶ πλὴν δυοῖν φυγῇ χρησαμένων πᾶσαι τῶν πολεμίων αἱ νῆες Ῥωμαίοις ἑάλωσαν . ὕμνοι τοιγαροῦν εὐχαριστήριοι παρὰ παντὸς ἀνήγοντο τοῦ στρατοῦ πρὸς θεὸν , παραδόξως αὐτοῖς χαρισάμενον τήν τε σωτηρίαν ὁμοῦ καὶ τὴν νίκην . ὁ δὲ τοῦ βασιλέως αὐτάδελφος Ἰωάννης τὰ τῆς δεσποτικῆς ἀξίας ἅπαντα ἀποθέμενος , ὡς εἰρήκειμεν σύμβολα , οὕτως ἐς τὸ Βυζάντιον ἧκεν ἀξύμβολος , ἐπὶ τοῦδε τοῦ σχήματος τὸ λεῖπον παραλλάξας τοῦ βίου .
Lemmas: ( δ . ) ἀλλά θαυμάζω ἄν τις ὁ ἀνεξερεύνητος πρόνοια ὁ θεός , πῶς ὁ παράδοξος ὁ ἤπειρος σφάλμα παράδοξος ὁ θάλασσα ὁ ἀσφάλεια πορίζω . ὁ γάρ ὁ βασιλεύς αὐτάδελφος Ἰωάννης ὁ δεσπότης μετά ὁ ἐκ ὁ ηπειρωτικός ἐκεῖνος πόλεμος διασῴζω ἐγγίων ποῦ ποιέω ὁ διατριβή αἰσθάνομαι γίγνομαι ὁ ναυμαχία ἐκεῖνος καί διακωδωνίζω ἤδη ὁ φήμη ἄχρι ὁ μεσόγαιος , καί παρέρχομαι εἰς ὁ παράλιος ὁ κόλπος ὁράω θέαμα ἐλεεινός , κινδυνεύω ἤδη καί ὁ ναυτικός ὁ Ῥωμαῖος δύναμις · καί αὐτίκα ὁ ἵππος ἀποπηδάω μετά πολύς ὁ δάκρυ ῥίπτω ὁ ὁ δεσποτικός ἄξιος σύμβολον , « γυμνός , » λέγω , « ἐξέρχομαι ἐκ κοιλία μήτηρ ἐγώ , γυμνός καί ἀπέρχομαι σήμερον . » εἶτα κατά κεφαλή πάσσω κόνις καί βύθιος τίς στενάζω βοάω πρός κύριος , ὀξύς ἐκεῖθεν ἐπικαλέω ὁ βοήθεια · μή καί οὗτος ἐπί νεαρός ὁ πρότερος ὁ ἧσσα ἐπιφέρω Ῥωμαῖος , εἰς τέλος ἀνατρέπω καί ἀπόλλυμι ὁ Ῥωμαῖος γίγνομαι πρᾶγμα . καί μέν δή σύμμαχος ἑαυτοῦ θαρσέω εἰμί ὁ θεός ἔργον ἔχω · καί ὁ δόκιμος ὁ ὁπλίτης ὁ πεζικός αὐτός δύναμις ἀπολέγω ὅλος σπουδή ἐμβιβάζω εἰς ὁ ναῦς , καί ἅμα ἄλλος ἐπί ἄλλος συχνός τοξότης καί σφενδονήτης καί ὅσος ἀκοντιστής · καί ἀεί ὁ τραυματίας ἀναλαμβάνω ἄλλος ἀμοιβηδόν εἰσάγω νεαρός καί ἀκμάζω , χερμάδιον καί οὗτος ὁ πλεῖστος κατά ὁ ἐναντίος χράω . καί οὗτος μέχρι δείλη ὄψιος ποιέω τρόπαιον ἵστημι κατά ὁ πολέμιος · καί πλήν δύο φυγή χράω πᾶς ὁ πολέμιος ὁ ναῦς Ῥωμαῖος ἁλίσκομαι . ὕμνος τοιγάρ ευχαριστήριος παρά πᾶς ἀνάγω ὁ στρατός πρός θεός , παράδοξος αὐτός χαρίζομαι ὁ τε σωτηρία ὁμοῦ καί ὁ Νίκη . ὁ δέ ὁ βασιλεύς αὐτάδελφος Ἰωάννης ὁ ὁ δεσποτικός ἄξιος ἅπας ἀποτίθημι , ὡς λέγω σύμβολον , οὕτως εἰς ὁ Βυζάντιον ἵημι ἀσύμβολος , ἐπί ὅδε ὁ σχῆμα ὁ λείπω παραλλάσσω ὁ βίος .