nicephorus-gregoras.historia-romana 4.3.2
( Β . ) Μετὰ γὰρ τὰ μεγάλα τρόπαια ταυτὶ καὶ τοὺς ἐπινικίους θριάμβους πέμπεται πάλιν ὁ Καῖσαρ παρὰ τοῦ βασιλέως ἐπὶ τὴν προκειμένην ὁδὸν , πολεμήσων τῷ τῆς Ἠπείρου καὶ Αἰτωλίας ἄρχοντι Μιχαὴλ τῷ δεσπότῃ , τοὺς οἰκείους ὅρους παρεξιόντι καὶ κακῶς τὰ Ῥωμαίων διατιθεμένῳ πράγματα , ὡς ὁ λόγος φθάσας ἐδήλωσεν . ὁ δὲ συνηθροικὼς τά τε Θρᾳκικὰ καὶ Μακεδονικὰ στρατεύματα καὶ χεῖρα πεποιηκὼς ἱκανὴν ἐπὶ τὸν ἀντίπαλον ἔρχεται . καὶ μετὰ πολλὰς τὰς τοῦ πολέμου στροφὰς καὶ τοὺς τῆς τύχης κύβους τὰ Ῥωμαίων νικᾶται στρατεύματα · καὶ ὁ Καῖσαρ ἁλίσκεται ζῶν , ὁ τῇ φήμῃ τῶν χθὲς τροπαίων καὶ θριάμβων ἐκείνων βορέαν καὶ νότον ἐγείρας εἰς ἔκπληξιν . οὕτως οὐδὲν ἐν ἀνθρώποις ἀληθὲς , οὐδὲ βέβαιον · ἀλλ' ἐν ἀδήλοις ὥσπερ πελάγεσι συγκυκᾶται καὶ ναυαγεῖ τὰ ἀνθρώπινα , καὶ βαθύς τις πλάνος καταχορεύει τῆς ἀνθρωπίνης ἐμπειρίας καὶ γνώσεως , ἄνω καὶ κάτω σοβῶν καὶ ταράττων πᾶσαν βουλευτηρίων σπουδὴν καὶ δίκην κύβων ἀνατρέπων τὰ δόγμασιν ἰσχυροῖς κυρούμενα σκέμματα . Κῦρος ὁ Περσῶν καὶ Μήδων καὶ Χαλδαίων ἄρξας ποτὲ μετὰ τὸ τῆς Ἀσίας τὸ πλεῖστον καταδραμεῖν καὶ Βαβυλῶνα τὸ τῆς Ἀσίας κλέος ῥᾷστα καταστρέψασθαι γυναικὶ Μασσαγέτιδι πολέμῳ ξυμβεβληκὼς αἴσχιστα καταστρέφει τὴν τύχην . Ἀννίβας ὁ Καρχηδόνιος , ὁ Λιβύην καὶ Ἀφρικὴν δουλωσάμενος ἅπασαν , μετὰ τὰ Ἰβηρικὰ καὶ Κελτικὰ ἐκεῖνα τρόπαια καὶ τὰς καταδρομὰς τῶν τραχυτάτων Ἄλπεων καὶ τὰς θαυμαστὰς κατὰ Ῥωμαίων νίκας ἑνὸς τῆς Ῥώμης στρατηγοῦ μετὰ βραχὺ καὶ ταῦτα τῆς πατρίδος ἐντὸς τὸ ξίφος ἐνεγκεῖν οὐκ ἠδυνήθη , ἀλλ' ἄρδην ᾤχετο γυμνὸς , γῆν πρὸ γῆς ἐλαύνων ἢ μᾶλλον ἀπηνῶς ὑπὸ τῆς τύχης ἐλαυνόμενος . Μάγνος Πομπήϊος , Ῥωμαίων ὕπατος καὶ στρατηγὸς αὐτοκράτωρ , Ἀσίας ἄχρι Καυκασίων ὀρῶν καὶ Κασπίας θαλάσσης δραμὼν καὶ μυρία καταστρεψάμενος ἔθνη καὶ χρημάτων ἀπείρους τῇ Ῥώμῃ σωροὺς χαρισάμενος ὑπὸ βραχυτάτου τὸ τελευταῖον στρατεύματος ἐν τοῖς ἰδίοις τὸ μέγα κατέλυσε κλέος . κατὰ ταὐτὰ δὲ καὶ ὁ νῦν τῷ λόγῳ προκείμενος Καῖσαρ ὁ χθὲς τὰ μέγιστα κατωρθωκὼς τρόπαια ἀδοξοτέρων ἀγώνων γίνεται παρανάλωμα σήμερον · τοῦ θεοῦ πάντως μυστικώτερον διὰ τῶν τοιούτων λόγον ἀποπληροῦντος , ἵνα τὴν ἑαυτῶν ἐν ταῖς τῶν φαυλοτέρων ἥτταις καταγινώσκοντες δύναμιν τὰς τῶν μεγάλων καὶ ἐξαισίων τροπαίων αἰτίας ἐκ θεοῦ καθαρῶς εἶναι νομίζωμεν .
Lemmas: ( Β . ) μετά γάρ ὁ μέγας τρόπαιον οὗτος καί ὁ ἐπινίκιος θρίαμβος πέμπω πάλιν ὁ Καῖσαρ παρά ὁ βασιλεύς ἐπί ὁ πρόκειμαι ὁδός , πολεμέω ὁ ὁ Ἤπειρος καί Αἰτωλία ἄρχω Μιχαήλ ὁ δεσπότης , ὁ οἰκεῖος ὅρος παρεξέρχομαι καί κακῶς ὁ Ῥωμαῖος διατίθημι πρᾶγμα , ὡς ὁ λόγος φθάνω δηλόω . ὁ δέ συναθροίζω ὁ τε Θρᾳκικός καί μακεδονικός στράτευμα καί χείρ ποιέω ἱκανός ἐπί ὁ ἀντίπαλος ἔρχομαι . καί μετά πολύς ὁ ὁ πόλεμος στροφή καί ὁ ὁ τυγχάνω κύβος ὁ Ῥωμαῖος νικάω στράτευμα · καί ὁ Καῖσαρ ἁλίσκομαι ζῶ , ὁ ὁ φήμη ὁ χθές τρόπαιον καί θρίαμβος ἐκεῖνος Βορέας καί νότος ἐγείρω εἰς ἔκπληξις . οὕτως οὐδείς ἐν ἄνθρωπος ἀληθής , οὐδέ βέβαιος · ἀλλά ἐν ἄδηλος ὥσπερ πέλαγος συγκυκάω καί ναυαγέω ὁ ἀνθρώπινος , καί βαθύς τις πλάνος καταχορεύω ὁ ἀνθρώπινος ἐμπειρία καί γνῶσις , ἄνω καί κάτω σοβέω καί ταράσσω πᾶς βουλευτήριον σπουδή καί δίκη κύβος ἀνατρέπω ὁ δόγμα ἰσχυρός κυρόω σκέμμα . Κῦρος ὁ Πέρσης καί Μῆδος καί Χαλδαῖος ἄρχω ποτέ μετά ὁ ὁ Ἀσία ὁ πλεῖστος κατατρέχω καί Βαβυλών ὁ ὁ Ἀσία κλέος ῥᾳδίως καταστρέφω γυνή Μασσαγέτις πόλεμος συμβάλλω αἰσχρός καταστρέφω ὁ Τύχη . Ἀννίβας ὁ Καρχηδόνιος , ὁ Λιβύη καί Ἀφρική δουλόω ἅπας , μετά ὁ Ἰβηρικός καί Κελτικός ἐκεῖνος τρόπαιον καί ὁ καταδρομή ὁ τραχύς Ἄλπεις καί ὁ θαυμαστός κατά Ῥωμαῖος Νίκη εἷς ὁ Ῥώμη στρατηγός μετά βραχύς καί οὗτος ὁ πατρίς ἐντός ὁ ξίφος φέρω οὐ δύναμαι , ἀλλά ἄρδην οἴχομαι γυμνός , γῆ πρό γῆ ἐλαύνω ἢ μᾶλλον ἀπηνής ὑπό ὁ τυγχάνω ἐλαύνω . Μάγνος Πομπήϊος , Ῥωμαῖος ὕπατος καί στρατηγός αὐτοκράτωρ , Ἀσία ἄχρι Καυκασίων ὄρος καί Κάσπιος θάλασσα τρέχω καί μυρίος καταστρέφω ἔθνος καί χρῆμα ἤπειρος ὁ Ῥώμη σωρός χαρίζομαι ὑπό βραχύς ὁ τελευταῖος στράτευμα ἐν ὁ ἴδιος ὁ μέγας καταλύω κλέος . κατά αὐτός δέ καί ὁ νῦν ὁ λόγος πρόκειμαι Καῖσαρ ὁ χθές ὁ μέγας κατορθόω τρόπαιον ἄδοξος ἀγών γίγνομαι παρανάλωμα σήμερον · ὁ θεός πάντως μυστικός διά ὁ τοιοῦτος λόγος ἀποπληρόω , ἵνα ὁ ἑαυτοῦ ἐν ὁ ὁ φαῦλος ἧσσα καταγιγνώσκω δύναμις ὁ ὁ μέγας καί ἐξαίσιος τρόπαιον αἴτιος ἐκ θεός καθαρός εἰμί νομίζω .