nicephorus-gregoras.historia-romana 8.6.4
( Δ . ) Ἐπεὶ δὲ καὶ ἡ λαμπρὰ τῆς ἀναστάσεως ἐπεδήμησεν ἡμέρα καὶ ἔδει πρὸς ἑσπέραν τὰ βουλεύματα πέρας λαβεῖν , ᾔτει τε κατὰ τὸ εἰωθὸς καὶ ἔλαβε τὰς κλεῖς τῶν πρὸς τὴν Γυρολίμνην ἀνοιγομένων πυλῶν . εἰώθει γὰρ τοῦτο ποιεῖν διὰ τὰ ἕωθεν κυνηγέσια . καὶ δὴ περὶ μέσας νύκτας , πρὸς ὕπνον ἤδη καταδαρθόντων ἁπάντων , ἔξεισι μετὰ πάντων ὅσοι αὐτῷ γε συνομωμόκεσαν · καὶ ἐξιππασάμενοι φθάνουσι δευτεραῖοι πρὸς τὸ τοῦ Συργιάννη καὶ τὸ τοῦ Καντακουζηνοῦ στρατόπεδον . ἐκάθηντο γὰρ ἐκεῖνοι περὶ τὴν Ἀδριανούπολιν ξύν γε λαμπρᾷ τῇ παρασκευῇ τὴν τούτου φυγὴν ἐκδεχόμενοι . ἦν δ' αὕτη ἡμέρα ἀπριλλίου μὲν εἰκοστὴ , ἔτος δὲ ἑξακισχιλιοστὸν ὀκτακοσιοστὸν εἰκοστὸν ἔννατον . ἐπιστῆσαι δ' ἄξιον , πῶς τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων οὐδὲν τῆς προνοίας ἐκτὸς διοικεῖται , ἀλλὰ πάντα λόγον ἀπόῤῥητον ἔχει τὸν ἄγοντα · κἂν ἡμεῖς ἀγνοοῦντες καθήμεθα , λόγους προφέροντες τῆς τε προνοίας ὁμοῦ καὶ τῆς ἀληθείας οὐ μάλα ἀξίους . ὅταν γὰρ ἐθέλῃ κολάζειν οὓς ἂν ἐθέλοι παλαιῶν τε καὶ νέων ἁμαρτημάτων ποιούμενος ἔκτισιν , οἷα σοφὸς ἰατρὸς τομὴν καὶ καυτῆρα ταῖς δυσιάτοις ἐπάγει πληγαῖς . καὶ ἅμα κατὰ γῆς εὐθηνούσης ἀέρες νεωτερίζουσι · καὶ ἀγανακτεῖ κατ' αὐτῶν ὕδωρ θαλάττης · καὶ ὑβρισταὶ κατὰ τῆς τούτων βουλήσεως ἀντιπνέουσι ἄνεμοι · καὶ λοιμῶν ὁδὸς εὐοδοῦται · καὶ κακοδαιμονοῦσι μὲν ὅσοι πρὸς ἀρετὴν καὶ παιδείαν ἐῤῥύθμισαν ἑαυτοὺς καὶ τὸ ἑαυτῶν πρὸς τὴν Δώριον , ὡς εἰπεῖν , ἁρμονίαν ἀπέξεσαν ἦθος · καὶ πᾶν ὅτι πράξαιεν πέρας εὑρίσκει σφαλερὸν καὶ μάλα πολεμιώτατον τοῖς ἀρχηγοῖς τῶν ἔργων βουλεύμασι , τοῦ θεοῦ τοιαύτην τινὰ τὴν κρίσιν ἄνωθεν ταλαντεύοντος . εὐδαιμονοῦσι δ' ὁπόσοι δυστυχεῖς τινες καὶ ἀφανεῖς καὶ παραπλῆγες καὶ Ἐριννύων πεφύκασι θρέμματα · καὶ νικῶσιν ἀνὰ κράτος τοὺς ἔμφρονας ἄφρονες · καὶ κυριεύουσι τῶν κοσμίων καὶ εὐσχημόνων ἀνδρῶν ἐμπαῖκταί τινες καὶ οἰκότριβες ἄνθρωποι . καὶ ἴδοι τις ἂν τηνικαῦτα τούς τε δημαγωγοὺς , τούς τε τῶν πόλεων ἄρχοντας , τούς τε τῶν οἰκιῶν , τούς τε ἀγορανόμους καὶ δικασπόλους , καὶ πρός γε ὁπόσοι τοῦ μοναδικοῦ προστατεῖν ἔλαχον βίου , πάντας καθάπερ ἀπὸ συμφώνου τινὸς τῇ ἀναιδείᾳ καὶ ἀταξίᾳ λατρεύοντας καὶ οὐδὲν ὑγιὲς πράττειν οὔτε δυναμένους , οὔτε ἐθέλοντας . βεβαιώσει δὲ τὰ λεγόμενα καὶ ἅπερ αὐτίκα λέξοντες ἥκομεν καὶ ἡμεῖς .
Lemmas: ( δ . ) ἐπεί δέ καί ὁ λαμπρός ὁ ἀνάστασις ἐπιδημέω ἡμέρα καί ἐσθίω πρός ἑσπέρα ὁ βούλευμα πέρας λαμβάνω , αἰτέω τε κατά ὁ εἴωθα καί λαμβάνω ὁ κλείς ὁ πρός ὁ γυρολιμνη ἀνοίγνυμι πύλη . εἴωθα γάρ οὗτος ποιέω διά ὁ ἕωθεν κυνηγέσιον . καί δή περί μέσος νύξ , πρός ὕπνος ἤδη κατατρέχω ἅπας , ἔξειμι μετά πᾶς ὅσος αὐτός γε συνόμνυμι · καί ἐξιππάζω φθάνω δευτεραῖος πρός ὁ ὁ Συργιάννη καί ὁ ὁ Καντακουζηνός στρατόπεδον . κάθημαι γάρ ἐκεῖνος περί ὁ Ἀδριανούπολις σῦς γε λαμπρός ὁ παρασκευή ὁ οὗτος φυγή ἐκδέχομαι . εἰμί δέ οὗτος ἡμέρα ἀπρίλλιος μέν εἰκοστός , ἔτος δέ ἑξακισχιλιοστός ὀκτακοσιοστός εἰκοστός ἔννατος . ἐφίστημι δέ ἄξιος , πῶς ὁ ἀνθρώπινος πρᾶγμα οὐδείς ὁ πρόνοια ἐκτός διοικέω , ἀλλά πᾶς λόγος ἀπόρρητος ἔχω ὁ ἄγω · κἀν ἐγώ ἀγνοέω κάθημαι , λόγος προφέρω ὁ τε πρόνοια ὁμοῦ καί ὁ ἀλήθεια οὖον μάλα ἄξιος . ὅταν γάρ ἐθέλω κολάζω ὅς εἄν ἐθέλω παλαιός τε καί νέος ἁμάρτημα ποιέω ἔκτεισις , οἷος σοφός ἰατρός τομή καί καυτήρ ὁ δυσίατος ἐπάγω πληγή . καί ἅμα κατά γῆ εὐθηνέω ἀήρ νεωτερίζω · καί ἀγανακτέω κατά αὐτός ὕδωρ θάλασσα · καί ὑβριστής κατά ὁ οὗτος βούλησις ἀντιπνέω ἄνεμος · καί λοιμός ὁδός εὐοδόω · καί κακοδαιμονέω μέν ὅσος πρός ἀρετή καί παιδεία ῥυθμίζω ἑαυτοῦ καί ὁ ἑαυτοῦ πρός ὁ Δώριον , ὡς εἶπον , ἁρμονία ἀπέχω ἦθος · καί πᾶς ὅτι πράσσω πέρας εὑρίσκω σφαλερός καί μάλα πολέμιος ὁ ἀρχηγός ὁ ἔργον βούλευμα , ὁ θεός τοιοῦτος τις ὁ κρίσις ἄνωθεν ταλαντεύω . εὐδαιμονέω δέ ὁπόσος δυστυχέω τις καί ἀφανής καί παραπλήξ καί Ἐριννύς φύω θρέμμα · καί νικάω ἀνά κράτος ὁ ἔμφρων ἄφρων · καί κυριεύω ὁ κόσμιος καί εὐσχήμων ἀνήρ ἐμπαίκτης τις καί οἰκότριψ ἄνθρωπος . καί ὁράω τις εἄν τηνικαῦτα ὁ τε δημαγωγός , ὁ τε ὁ πόλις ἄρχω , ὁ τε ὁ οἰκίον , ὁ τε ἀγορανόμος καί δικασπόλος , καί πρός γε ὁπόσος ὁ μοναδικός προστατέω λαγχάνω βίος , πᾶς καθάπερ ἀπό σύμφωνος τις ὁ ἀναίδεια καί ἀταξία λατρεύω καί οὐδείς ὑγιής πράσσω οὔτε δύναμαι , οὔτε ἐθέλω . βεβαιόω δέ ὁ λέγω καί ὅσπερ αὐτίκα λέγω ἥκω καί ἐγώ .