nicephorus-gregoras.historia-romana 9.4.3
( Γ . ) Τοῦ δ' ἐπιόντος μηνὸς δεκεμβρίου γράμματα πρὸς τῶν Θεσσαλονικέων λάθρα τῷ νέῳ κομίζονται βασιλεῖ , προσκαλούμενα τὴν ταχίστην αὐτόν . εἶναι γὰρ ξυγκείμενον τοῖς τε δημόταις ἅπασι καὶ τοῖς πλείοσι τῶν προὐχόντων καὶ αὐτῷ γε δὴ τῷ ἀρχιερεῖ , ἅμα τῷ πλησίον φανῆναι τοῦ τείχους αὐτὸν δραμόντας ἀνοῖξαί οἱ τὰς πύλας . ἐπεὶ ταῦτα ἐμεμαθήκει ὁ βασιλεὺς , συχνοὺς παραδοὺς τῷ πρωτοστράτορι στρατιώτας περιϊέναι παρεκελεύσατο καὶ οἷον περιστρατοπεδεύειν τὴν βασιλεύουσαν μικρὸν ἄπωθεν καὶ μὴ ἐᾷν ἄχρι Ῥηγίου τοὺς Βυζαντίους ἐξιόντας διατρίβειν · καὶ πρός γε λαθραίοις γράμμασι καὶ ὑποσχέσεσιν ὑπέρχεσθαι καὶ ὑποποιεῖσθαι τοὺς Βυζαντίους κατὰ τὸ προσῆκον ἑκάστῳ . ὁ δ' ὀλίγους τινὰς ἀπολεξάμενος ᾤχετο ἀπιὼν ἐς Θεσσαλονίκην . ἔτυχον δὲ τηνικαῦτα διατρίβοντες ἔξω τειχῶν διὰ τὰς ὑποψίας τῶν θορύβων μετὰ τοῦ ἀπὸ τῶν Τριβαλλῶν συμμαχικοῦ στρατοῦ ὅ,τε δεσπότης Δημήτριος καὶ ὁ πρωτοβεστιάριος Ἀνδρόνικος καὶ ὁ Ἀσὰν Μιχαὴλ , ἐπαγόμενοι καὶ τὰ Μακεδονικὰ τῶν Ῥωμαίων στρατεύματα . ὧν δὴ καὶ ἀσχόλων ὄντων περὶ τὰς κατ' αὐτοὺς ἔριδας , ἃς ἀνέφλεξαν κενοδοξίας καὶ φιλαυτίας τελχῖνές τινες , ἢ μᾶλλον θεομηνία τις , ἵνα τὰ κατ' αὐτοὺς συγχυθείη πράγματα καὶ σφῶν αὐτῶν αὐτοὶ πρόξενοι γένοιντο ἀπωλείας · τούτων τοίνυν ἀσχολίαν ἀγόντων τοιαύτην μεταξύ που Θεσσαλονίκης καὶ Σεῤῥῶν ἔλαθεν ὁ βασιλεὺς εἰσιὼν ἐς Θεσσαλονίκην , ἐνδύμασιν ἰδιωτικοῖς πάντα τὰ βασιλικὰ περικαλύπτων γνωρίσματα · ἃ δὴ πάντα πυλῶν εἴσω γενόμενος εὐθὺς ἀπέῤῥιψε καὶ κατάδηλος πᾶσιν ἐγεγόνει βασιλεὺς ὤν · καὶ εὐθὺς δραμόντες μικροῦ πᾶσα ἡ πόλις ἐκείνη προσεκύνουν τε αὐτὸν καὶ ἠσπάζοντο καὶ εὐφήμοις ἐδεξιοῦντο φωναῖς . ἦσαν δὲ καὶ βραχεῖς τινες πάνυ αὐτόν τε μισοῦντες καὶ τῷ γηραιῷ καθαρῶς προσκείμενοι βασιλεῖ · οἳ καὶ δραμόντες τὴν ἀκρόπολιν ἐχειρώσαντό τε καὶ ἠσφαλίσαντο , κἀκεῖθεν εὐρώστως ἠμύνοντο πολιορκοῦντας τόν τε βασιλέα καὶ ὅσοι περὶ αὐτὸν ἠθροίσθησαν θιασῶται τῆς στάσεως · καὶ πολλοὺς ἐτίτρωσκον βάλλοντες λίθοις καὶ βέλεσιν , ὥστε καὶ πολλὰ τῶν ἐκεῖθεν βελῶν καὶ περὶ τὴν τοῦ βασιλέως ἐνεπάγη ἀσπίδα . τῇ δ' ὑστεραίᾳ φρυγάνων ἀθροίσαντες πλῆθος οἱ περὶ τὸν βασιλέα τὰς πύλας ὑφῆψαν τῆς ἀκροπόλεως καὶ οὕτως αὐτὴν παρεστήσαντο .
Lemmas: ( Γ . ) ὁ δέ ἔπειμι μείς δεκέμβριος γράμμα πρός ὁ Θεσσαλονικεύς λάθρῃ ὁ νέος κομίζω βασιλεύς , προσκαλέω ὁ ταχύς αὐτός . εἰμί γάρ σύγκειμαι ὁ τε δημότης ἅπας καί ὁ πλείων ὁ προέχω καί αὐτός γε δή ὁ ἀρχιερεύς , ἅμα ὁ πλησίος φαίνω ὁ τεῖχος αὐτός τρέχω ἀνοίγνυμι ὁ ὁ πύλη . ἐπεί οὗτος μανθάνω ὁ βασιλεύς , συχνός παραδίδωμι ὁ πρωτοστράτωρ στρατιώτης περί-εἶμι παρακελεύομαι καί οἷος περιστρατοπεδεύω ὁ βασιλεύω μικρός ἄπωθεν καί μή ἐάω ἄχρι Ῥήγιον ὁ Βυζάντιος ἔξειμι διατρίβω · καί πρός γε λαθραῖος γράμμα καί ὑπόσχεσις ὑπέρχομαι καί ὑποποιέω ὁ Βυζάντιος κατά ὁ προσήκω ἕκαστος . ὁ δέ ὀλίγος τις ἀπολέγω οἴχομαι ἀπέρχομαι εἰς Θεσσαλονίκη . τυγχάνω δέ τηνικαῦτα διατρίβω ἔξω τεῖχος διά ὁ ὑποψία ὁ θόρυβος μετά ὁ ἀπό ὁ Τριβαλλός συμμαχικός στρατός ὁράω δεσπότης Δημήτριος καί ὁ πρωτοβεστιάριος Ἀνδρόνικος καί ὁ Ἀσάν Μιχαήλ , ἐπάγω καί ὁ μακεδονικός ὁ Ῥωμαῖος στράτευμα . ὅς δή καί ἄσχολος εἰμί περί ὁ κατά αὐτός Ἔρις , ὅς αναφλέγω κενοδοξία καί φιλαυτία τελχῖνές τις , ἢ μᾶλλον θεομηνία τις , ἵνα ὁ κατά αὐτός συγχέω πρᾶγμα καί σφεῖς αὐτός αὐτός Πρόξενος γίγνομαι ἀπώλεια · οὗτος τοίνυν ἀσχολία ἄγω τοιοῦτος μεταξύ ποῦ Θεσσαλονίκη καί Σέρρες λανθάνω ὁ βασιλεύς εἴσειμι εἰς Θεσσαλονίκη , ἔνδυμα ἰδιωτικός πᾶς ὁ βασιλικός περικαλύπτω γνώρισμα · ὁ δή πᾶς πύλη εἴδομαι γίγνομαι εὐθύς ἀπορρίπτω καί κατάδηλος πᾶς γίγνομαι βασιλεύς εἰμί · καί εὐθύς τρέχω μικρός πᾶς ὁ πόλις ἐκεῖνος προσκυνέω τε αὐτός καί ἀσπάζομαι καί Εὔφημος δεξιόομαι φωνή . εἰμί δέ καί βραχύς τις πάνυ αὐτός τε μισέω καί ὁ γηραιός καθαρός πρόσκειμαι βασιλεύς · ἕ καί τρέχω ὁ ἀκρόπολις χειρόομαι τε καί ἀσφαλίζω , ἐκεῖθεν εὔρωστος ἀμύνω πολιορκέω ὁ τε βασιλεύς καί ὅσος περί αὐτός ἀθροίζω θιασώτης ὁ στάσις · καί πολύς τιτρώσκω βάλλω λίθος καί βέλος , ὥστε καί πολύς ὁ ἐκεῖθεν βέλος καί περί ὁ ὁ βασιλεύς ἐμπήγνυμι ἀσπίς . ὁ δέ ὑστεραῖος φρύγανον ἀθροίζω πλῆθος ὁ περί ὁ βασιλεύς ὁ πύλη ὑφάπτω ὁ ἀκρόπολις καί οὕτως αὐτός παρίστημι .