mullach-fpg2.paratexta archytas_mullach_fpg2_0031.1
οὐν πάντες Ἕλληνες οἱ τὴν ψυχὴν ἀθάνατον ἀποφηνάμενοι τὴν μετενσωματώσιν δογματίζουσι · διαφέρουσι δὲ περὶ τὰ εἴδη τῶν ψυχῶν · οἱ μὲν γὰρ ἐν εἴδος τὸ λογικὸν εἶναι λέγουσι , τοῦτο δὲ καὶ εἰς φυτὰ καὶ εἰς τὰ τῶν ἀλόγων σώματα μεταβαίνειν , οἱ μὲν κατὰ τινὰς ὥρας χρόνων περιόδους , οἱ δὲ ἀεὶ ἔχουν · ἄλλοι δὲ οὐχ ἕν εἶδος ψυχῶν , ἀλλὰ δύο , λογικὸν τε καὶ ἀλόγον · τινὲς δὲ πολλά , τοσαῦτα δσα τῶν ζῴων τὰ εἴδη . Μάλιστα δὲ οἱ ἀπὸ Πλάτωνος περὶ τὸ δόγμα τοῦτο διημέλησαν · εἰπόντος γὰρ Πλάτωνος τὰς μὲν θυμικὰς καὶ ὀρεκτικὰς καὶ ἀπακτικὰς ψυχὰς λυκοὺν καὶ λεόντων σώματα μεταμεινῦνθαι , τὰς δὲ περὶ τὴν ἀκολασίαν ἁσυχλημένας ὧν καὶ τῶν τοιούτων ἀναλαβόντων σώματα , οἱ μὲν κυρίως ἤκουσαν τοὺς λύκους καὶ τοὺς λέοντας καὶ τοὺς ὄνους , οἱ δὲ τροπικῶς αὐτὸν εἰρηκέναι διεγνώσαν , τὰ ῥηθ διὰ τῶν ζῴων παραμεινάντων . Κρόνιος μὲν γὰρ ἐν τῷ περὶ παλιγγενεσίας , οὕτω δὲ καλεῖ τὴν μετενσωμάτωσιν , λογικὰς πᾶσας εἶναι βούλεται · ὁμοίως δὲ καὶ Θεόδωρος ὁ Πλατωνικὸς ἐν τῷ ὅτι ἡ ψυχὴ πάντα τὰ εἴδη ἐστί · καὶ Πορφύριος ὁμοίως . Ἰαμβλῖχος δὲ τὴν ἐναντίαν τούτοις · δρωμίων , κατ’ εἴδος ζῴων ψυχῆς εἶδος εἶναι λέγει , ἤγου , εἴδη διάφορα · γέγραπται γοῦν αὐτῷ μονόδιδον ἐπιγραφο , ὅτι οὐχ ἀπ’ ἀνθρώπων εἰς ζῷα ἀλύγα , οὐδὲ ἀπὸ ζῴων ἀλόγων εἰς ἀνθρώπους αἱ μετενσωματώσεις γίνονται , ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ζῴων εἰς ζῷα , καὶ ἀπὸ ἀνθρώπων εἰς ἀνθρώπους · καὶ μοι δοκεῖ μᾶλλον οὕτως , ἔνεκα τοῦτον , καλῶς καταστοχάσθαι μὴ μόνον τῆς Πλάτωνος γνώμης , ἀλλὰ καὶ τῆς Ἀληθείας αὐτῆς κτλ . Similiter Æneas Gazæus in Theophrasto p . 16 ed . Barth . : Οἱ μὲν παλαιοὶ μυσταγωγοὶ τῶν λεγομένων μετεκίνησαν οὐδέν , εἰ εἴδοτες ὅτι τῶν Αἰγυπτίων ὁ Πλάτων μαθητὴς γενόμενος , καὶ παρ’ ἐκείνων διατεθρυλημένος τὰ ὥστα ὡς τὴν τῶν ἀνθρώπων ψυχὴ πάντα ζῷα μεταβαίνει , πανταχοῦ τῶν λόγων διασπείρει τὸ δόγμα . Πλωτίνος γοῦν καὶ Ἀρτοκρατίων ἀμείλει καὶ Βοήθος ( leg . Βόηθος ut apud Strabonem XIV , 674 quod restituit Meinekius ) καὶ Νομήνιος τὸν τοῦ Πλάτωνος ἰκτίνον παραλαβόντες , ἰκτίνον ἀποδείξαι , καὶ τὸν λύκον λύκων , καὶ τὸν ὄνον ὄνον , καὶ ὁ πίθηκος αὐτοῖς οὐχ ἄλλο ἢ τοῦτο , καὶ ὁ κύκνος · οὐχ ἄλλος ἢ κύκνος νομίζεται · καὶ πρὸ τοῦ σώματος ἐμπλασθαι τὴν ψυχὴν , δυνατὸν εἶναι · λέγουσι καὶ τοὺς ἀλόγους δεῖκταζεσθαι · ὡς γοῦν ὁμοιωθῆ , κατὰ τοῦτο φέρεται , ἀλλ’ ἄλλο ζῷον ὑποσθῆσαι . Ἐπιγεγέμενοι δὲ Πορφύριος καὶ Ἰαμβλῖχος , καὶ τοὺς πρὸ αὐτῶν σοφία περιφρονούντες , καὶ ἐρυθύντες τὸν Πλάτωνος δυν καὶ λύκον καὶ ἰκτίνον , καὶ κατανοήσαντες ὡς ἄλλη μὲν λογικὴ ψυχὴ ἡ οὐσία , ἄλλη δὲ ἀλόγου , καὶ δτι οὐ μεταναίστανται , ἀλλ’ ἀσαύτως ἔχουσι αἱ οὐσίαι οἷαι τὸ πρῶτον προῆλθον · οὐ γὰρ τῇ ψυχῇ τὸ λογικὸν συμβεβηκὸς ὡς μεταχωρεῖν , ἀλλ’ οὐσία διαφορά βεβαία · ἰδρυμένη · καὶ ὅμως ἀδύνατον τὸν λόγον εἰς ἀλόγιον μετατεθεῖσθαι , εἰ μὴ καὶ τὸ ἄλογον φύσειν ὑφαρπάξαι τὸν λόγον τὴν οὐσίαν · ταῦτα διὲ ποτε διαλογισάμενοι , ὑπερηπθάναντες τὰ ἄλογα τῶν ζῴων μεταβαίνειν οὐχ εἰς ὄνον φασι ἀλλ’ ὁνώδη ἀνθρώπων ( leg . cum Wyttenb . ζῴων , μετέβαλον αὐτὰς οὐχ εἰς ὄνου φύσιν , ἀλλ’ εἰς ὁνώδη ἀνθρώπων ) · οὐ γὰρ τὴν φύσιν , ἀλλὰ τὴν τῶν σωμάτων μορφὴν , μεταμπίσχεσθαι , ὥσπερ οὐν ἐπὶ τῆς σκηνῆς οἱ τῆς τραγῳδίας ὑποκριταί , οἱ νῦν μὲν τὸν Ἀλκμαίωνα , νῦν δὲ τὸν Ὀρέστην ὑποκρίνονται κτλ . — ( 63 ) Olympiodorus cod . III . p . 27 apud Wyttenbachium l . c . — ( 64 ) Proclus ad hæc Platonis in Timæo verba εἰς θηρίου βίον ἀνθρωπίνη ψυχὴ ἀρνεῖται p . 329 ( p . 801 ed . Schneid . ) adnotat : εἰ δ’ οὖν καὶ ὅτι Πλατωνικὸς ὁ λόγος ὑπομνήσαι χρή , παραδεῖξαι , ὅτι τε ἐν Πολιτείᾳ τὴν ψυχὴν τοῦ Θεραίου πίθηκον ἐνδύσθαι φησιν , ἀλλ’ οὐ σώμα πίθηκον , καὶ ἐν Φαίδρῳ κατιέναι εἰς βίον θηρείων · ἀλλ’ οὐχὶ τῇ σώμα θηρείων · ὁ γὰρ βίος ματὰ τὰς οἰκείας ἐστὶ ψυχῆς · καὶ ἐν τούτοις μεταβάλλειν εἰς θηρείων φύσιν · ἡ γὰρ θηρίος φύσις · οὐχ ἕστι τὸ σῶμα τοῦ θηρείου , ἀλλ’ ἡ ζωὴ τοῦ θηρίου . — ( 65 ) De Hierocle vide Philos . Græc . Fragm . vol . 1 pag . 469 seq . — ( 66 ) Augustinus de civit . dei X , 30 : « Platonem animas hominum post mortem revolvi usque ad corpora bestiari sciprisse , certissimum est . Hanc sententiam Porphyrii doctor tenuit Plinius : Porphyrio tamen jure displicuit . » Cf . XII , 20 . XXII , 27 . Sed e Platonis mente videtur loqui apud Stobæum Ecl . Phys . pag . 1052 ( vol . I p . 463 ed . Gaisford . ) : ὅν μὲν γὰρ ἐν τῇ μεταβολῇ καὶ γενέσει τὸ ἀπιθυμητικὸν ἐξανθῶν ἐπικρατεῖ καὶ δυναστεύει , τούτοις εἰς νοοθὴ καὶ σώματα ( del . kai post νοοθὴ ; vulg . ἰσον ἀδὰ καὶ , quod Canterus mutabat in εἰς ὁνώδη . Cf . Photius et Suidas in v . Κησιόδωρος ; sed Harpocrationis etiam libri plerique νοοθὴ ) καὶ βίους θολεροὺς καὶ ἀκαθάρτους ὑπὸ φιληδονίας καὶ γαστριμαργίας φησὶ γενέσθαι τὴν μεταβολήν . — ( 67 ) Ἐρμὴς ἐκ τῶν πρὸς Τὰς apud Stobæum Eclog . Phys . pag . 1000 ( tom . I pag . 429 ed . Gaisf . ) : Οὐχ ἤκουσα ἐν τοῖς γενικοῖς , ὅτι ἀπὸ μιᾶς ψυχῆς , τῆς τοῦ παντός , πᾶσαι αἱ ψυχαὶ εἰσιν αὐταί , αἱ ἐν τῷ παντὶ κόσμῳ κυλινδοῦμεναι , ὥσπερ ἀπονενημημέναι · τούτων τοίνυν τῶν ψυχῶν πολλαὶ αἱ μεταβολαί , τῶν μὲν εἰς τὸ αὐτχεύστερον , τῶν δὲ εἰς τὸ ἐναντίον . Αἱ μὲν γὰρ ἐρπετῶδες οὖσαι εἰς ἔνθρα μεταβάλλουσι , αἱ δὲ θνητοὶ εἰς χερσαία , αἱ δὲ χερσαῖαι εἰς πετεινά , αἱ δὲ ἀέρα εἰς ἀνθρώπους · αἱ δὲ ἀνθρώπινοι ἀρχὴν ἀθανασίας ἔχουσι εἰς ἐαίμονας μεταβάλλουσαι , εἰθ’ οὕτως εἰς τὸν τῶν θεῶν χορὸν πρὸ δὲ δύο θεῶν , ὁ μὲν τῶν πλανωμένων , ὁ δὲ τῶν ἀπλανῶν . Καὶ αὐτὴ ψυχῆς ἡ τελειοτάτη δόξα . Ἡὐγὴ δὲ εἰς ἀνθρώπους εἰδοῦσα , ἐὰν κακὴ μένῃ , οὐποτε ταύτῃ ἀθανασίας , παλίσσυτος δὲ τὴν ὁδὸν ὑποστρέψει τὴν ἐπὶ τὰ ἐρπετά . Καὶ αὐτὴ καταδεῖ ψυχῆς κακῆς . Κακία δὲ ψυχῆς κακῆς ἀγνοία . Ψυχὴ γὰρ μηδὲν ἐπιγνώσασ τῶν ὄντων , μηδὲ τὴν τοῦτον φύσιν μηδὲ τὸ ἀγαθόν , τυφλώτουσα · δὲ ἐντεῦθεν τοῖς σωματικοῖς πάθεσι , καὶ ἡ κακοδαίμων ἀγνοήσασα ἐαυτὴν δουλεύει σώμασιν ἀλλοκότοις καὶ μοχθηροῖς , ὥσπερ φορτίον βαστάζουσα τὸ σῶμα καὶ οὐκέτ’ ἀρχοῦσα ἀλλ’ ἀρχομένη . Cum his non congruunt sequentia , etsi addito lemmae τοῦ αὐτοῦ . Sequuntur autem . ἰακ : ψυχὴ δὲ ἀνθρωπίνη πᾶσα μὲν οὐ , ἡ δ’ ἐυσώζη , δαιμονία τις ἐστι καὶ θεία . Καὶ ἡ τοιαύτη καὶ μετὰ τὸ ἀπαλλαγῆναι
Lemmas: ὀν πᾶς Ἕλλην ὁ ὁ ψυχή ἀθάνατος ἀποφαίνω ὁ μετενσωμάτωσις δογματίζω · διαφέρω δέ περί ὁ εἶδος ὁ Ψυχή · ὁ μέν γάρ ἐν εἶδος ὁ λογικός εἰμί λέγω , οὗτος δέ καί εἰς φυτόν καί εἰς ὁ ὁ ἄλογος σῶμα μεταβαίνω , ὁ μέν κατά τις ὥρα χρόνος περίοδος , ὁ δέ ἀεί χόω · ἄλλος δέ οὐ εἷς εἶδος Ψυχή , ἀλλά δύο , λογικός τε καί ἄλογος · τις δέ πολύς , τοσοῦτος δσοι ὁ ζῷον ὁ εἶδος . μάλιστα δέ ὁ ἀπό Πλάτων περί ὁ δόγμα οὗτος διαμελέω · εἶπον γάρ Πλάτων ὁ μέν θυμικός καί ὀρεκτικός καί απακτικαι ψυχή λυκόω καί λέων σῶμα μεταμεινῦνθαι , ὁ δέ περί ὁ ἀκολασία ἁσυχλημένας ὅς καί ὁ τοιοῦτος ἀναλαμβάνω σῶμα , ὁ μέν κύριος ἀκούω ὁ λύκος καί ὁ λέων καί ὁ ὄνος , ὁ δέ τροπικός αὐτός εἴρω διαγιγνώσκω , ὁ ῥαίνω διά ὁ ζῷον παραμένω . Κρόνιος μέν γάρ ἐν ὁ περί παλιγγενεσία , οὗτος δέ καλέω ὁ μετενσωμάτωσις , λογικός πᾶος εἰμί βούλομαι · ὁμοίως δέ καί Θεόδωρος ὁ πλατωνικός ἐν ὁ ὅτι ὁ ψυχή πᾶς ὁ εἶδος εἰμί · καί Πορφύριος ὁμοίως . Ἰάμβλιχος δέ ὁ ἐναντίος οὗτος · Δρόμιος , κατά εἶδος ζῷον Ψυχή εἶδος εἰμί λέγω , ἄγω , εἶδος διάφορος · γράφω γοῦν αὐτός μονοδιδωμι ἐπιγράφω , ὅτι οὐ ἀπό ἄνθρωπος εἰς ζῷον ἀλύγας , οὐδέ ἀπό ζῷον ἄλογος εἰς ἄνθρωπος ὁ μετενσωμάτωσις γίγνομαι , ἀλλά καί ἀπό ζῷον εἰς ζῷον , καί ἀπό ἄνθρωπος εἰς ἄνθρωπος · καί ἐγώ δοκέω μᾶλλον οὕτως , ἕνεκα οὗτος , καλῶς καταστοχάζομαι μή μόνος ὁ Πλάτων γνώμη , ἀλλά καί ὁ Ἀλήθεια αὐτός κτλ . Similiter Æneas Gazæus in Theophrasto p . 16 ed . Barth . : ὁ μέν παλαιός μυσταγωγός ὁ λέγω μετακινέω οὐδείς , εἰμί οἶδα ὅτι ὁ Αἰγύπτιος ὁ Πλάτων μαθητής γίγνομαι , καί παρά ἐκεῖνος διαθρυλέω ὁ ὤστης ὡς ὁ ὁ ἄνθρωπος ψυχή πᾶς ζῷον μεταβαίνω , πανταχοῦ ὁ λόγος διασπείρω ὁ δόγμα . Πλωτίνος γοῦν καί Ἀρτοκρατίων ἀμείλει καί βοηθός ( leg . Βόηθος ut apud Strabonem XIV , 674 quod restituit Meinekius ) καί Νομήνιος ὁ ὁ Πλάτων ἴκτινος παραλαμβάνω , ἴκτινος ἀποδείκνυμι , καί ὁ λύκος λύκος , καί ὁ ὄνος ὄνος , καί ὁ πίθηκος αὐτός οὐ ἄλλος ἢ οὗτος , καί ὁ κύκνος · οὐ ἄλλος ἢ κύκνος νομίζω · καί πρό ὁ σῶμα ἐμπλάσσω ὁ ψυχή , δυνατός εἰμί · λέγω καί ὁ ἄλογος δεῖκταζεσθαι · ὡς γοῦν ὁμοιόω , κατά οὗτος φέρω , ἀλλά ἄλλος ζῷον ὑφίστημι . Ἐπιγεγέμενοι δέ Πορφύριος καί Ἰάμβλιχος , καί ὁ πρό αὐτός σοφία περιφρονέω , καί ἐρύω ὁ Πλάτων δύο καί λύκος καί ἴκτινος , καί κατανοέω ὡς ἄλλος μέν λογικός ψυχή ὁ οὐσία , ἄλλος δέ ἄλογος , καί δ οὖον μετανίστημι , ἀλλά ασαυος ἔχω ὁ οὐσία οἷος ὁ πρῶτος προέρχομαι · οὖον γάρ ὁ Ψυχή ὁ λογικός συμβαίνω ὡς μεταχωρέω , ἀλλά οὐσία διαφορά βέβαιος · ἱδρύω · καί ὅμως ἀδύνατος ὁ λόγος εἰς ἀλόγιος μετατίθημι , εἰμί μή καί ὁ ἄλογος φύω ὑφαρπάζω ὁ λόγος ὁ οὐσία · οὗτος διέ ποτός διαλογίζομαι , ὑπερηπθάναντες ὁ ἄλογος ὁ ζῷον μεταβαίνω οὐ εἰς ὄνος φημί ἀλλά ὀνώδης ἄνθρωπος ( leg . cum Wyttenb . ζῷον , μεταβάλλω αὐτός οὐ εἰς ὄνος φύσις , ἀλλά εἰς ὀνώδης ἄνθρωπος ) · οὖον γάρ ὁ φύσις , ἀλλά ὁ ὁ σῶμα μορφή , μεταμπίσχω , ὥσπερ ὀν ἐπί ὁ σκηνή ὁ ὁ τραγῳδία ὑποκριτής , ὁ νῦν μέν ὁ Ἀλκμαίων , νῦν δέ ὁ Ὀρέστης ὑποκρίνομαι κτλ . — ( 63 ) Olympiodorus cod . III . p . 27 apud Wyttenbachium l . c . — ( 64 ) Proclus ad hæc Platonis in Timæo verba εἰς θηρίον βίος ἀνθρώπινος ψυχή ἀρνέομαι p . 329 ( p . 801 ed . Schneid . ) adnotat : εἰμί δέ οὖν καί ὅτι πλατωνικός ὁ λόγος ὑπομιμνῄσκω χρή , παραδείκνυμι , ὅτι τε ἐν πολιτεία ὁ ψυχή ὁ Θεραίου πίθηκος ἐνδύω φημί , ἀλλά οὖον σώμα πίθηκος , καί ἐν Φαῖδρος κατέρχομαι εἰς βίος θήρειος · ἀλλά οὐ ὁ σώμα θήρειος · ὁ γάρ βίος Ματά ὁ οἰκεῖος εἰμί Ψυχή · καί ἐν οὗτος μεταβάλλω εἰς θήρειος φύσις · ὁ γάρ Θήριος φύσις · οὐ εἰμί ὁ σῶμα ὁ θήρειος , ἀλλά ὁ ζωή ὁ θηρίον . — ( 65 ) De Hierocle vide Philos . Græc . Fragm . vol . 1 pag . 469 seq . — ( 66 ) Augustinus de civit . dei X , 30 : « Platonem animas hominum post mortem revolvi usque ad corpora bestiari sciprisse , certissimum est . Hanc sententiam Porphyrii doctor tenuit Plinius : Porphyrio tamen jure displicuit . » Cf . XII , 20 . XXII , 27 . Sed e Platonis mente videtur loqui apud Stobæum Ecl . Phys . pag . 1052 ( vol . I p . 463 ed . Gaisford . ) : ὅς μέν γάρ ἐν ὁ μεταβολή καί γένεσις ὁ ἀπιθυμητικὸν ξαίνω ἐπικρατέω καί δυναστεύω , οὗτος εἰς νοοθὴ καί σῶμα ( del . kai post νοοθὴ ; vulg . ἴσος ἀμνάς καί , quod Canterus mutabat in εἰς ὀνώδης . Cf . Photius et Suidas in v . Κησιόδωρος ; sed Harpocrationis etiam libri plerique νοοθὴ ) καί βίος θολερός καί ἀκάθαρτος ὑπό φιληδονία καί γαστριμαργία φημί γίγνομαι ὁ μεταβολή . — ( 67 ) Ἑρμῆς ἐκ ὁ πρός ὁ apud Stobæum Eclog . Phys . pag . 1000 ( tom . I pag . 429 ed . Gaisf . ) : οὐχ ἀκούω ἐν ὁ γενικός , ὅτι ἀπό εἷς Ψυχή , ὁ ὁ πᾶς , πᾶς ὁ ψυχή εἰμί αὐτός , ὁ ἐν ὁ πᾶς κόσμος κυλινδέω , ὥσπερ ἀπονέμω · οὗτος τοίνυν ὁ Ψυχή πολύς ὁ μεταβολή , ὁ μέν εἰς ὁ αὐτχεύστερον , ὁ δέ εἰς ὁ ἐναντίος . ὁ μέν γάρ ἐρπετῶδες εἰμί εἰς ἔνθρα μεταβάλλω , ὁ δέ θνητός εἰς χερσαῖος , ὁ δέ χερσαῖος εἰς πετεινός , ὁ δέ ἀήρ εἰς ἄνθρωπος · ὁ δέ ἀνθρώπινος ἀρχή ἀθανασία ἔχω εἰς ἐάω μεταβάλλω , εἶτα οὕτως εἰς ὁ ὁ θεός χορός πρό δέ δύο θεός , ὁ μέν ὁ πλανάω , ὁ δέ ὁ ἀπλανής . καί αὐτός Ψυχή ὁ τέλειος δόξα . Ἡὐγὴ δέ εἰς ἄνθρωπος εἰδώ , ἐάν κακός μένω , οὔποτε οὗτος ἀθανασία , παλίσσυτος δέ ὁ ὁδός ὑποστρέφω ὁ ἐπί ὁ ἑρπετόν . καί αὐτός καταδέω Ψυχή κακός . Κακία δέ Ψυχή κακός ἄγνοια . Ψυχή γάρ μηδείς ἐπιγιγνώσκω ὁ εἰμί , μηδέ ὁ οὗτος φύσις μηδέ ὁ ἀγαθός , τυφλόω · δέ ἐντεῦθεν ὁ σωματικός πάθος , καί ὁ κακοδαίμων ἀγνοέω ἑαυτοῦ δουλεύω σῶμα ἀλλόκοτος καί μοχθηρός , ὥσπερ φορτίον βαστάζω ὁ σῶμα καί οὐκέτι ἄρχω ἀλλά ἄρχω . Cum his non congruunt sequentia , etsi addito lemmae ὁ αὐτός . Sequuntur autem . ἰακός : ψυχή δέ ἀνθρώπινος πᾶς μέν οὖον , ὁ δέ ευσωζω , δαιμόνιος τις εἰμί καί θεῖος . καί ὁ τοιοῦτος καί μετά ὁ ἀπαλλάσσω