michael.in-parva-naturalia-commentaria 3
Μετὰ τὸ Περὶ ὕπνου καὶ ἐγρηγόρσεως προτίθεται περὶ ἐνυπνίων ζητῆσαι · τῷ γὰρ περὶ ὕπνου λόγῳ ὁ περὶ ἐνυπνίων ἀκολουθεῖ . πρῶτον οὖν ζητεῖ , ἐν τίνι μορίῳ τῆς ψυχῆς γίνεται τὸ ἐνύπνιον . ἐπεὶ δὲ δύο μόρια τῆς ψυχῆς ἐστὶν οἷς γνωρίζει , νοῦς δηλονότι καὶ αἴσθησις , ζητεῖ , πότερον τοῦ νοητικοῦ πάθος ἐστὶ τὸ ἐνύπνιον , ἢ τοῦ αἰσθητικοῦ . Εἰ δὴ χρῆσις ὄψεως τὸ ὁρᾶν καὶ ἀκοῆς τὸ ἀκούειν καὶ λῶς δ’ αἰσθήσεως τὸ αἰσθάνεσθαι . Ὅτι μὲν ἡ χρῆσις καὶ ἡ ἐνέργεια τῆς ὄψεως καὶ τῆς ἀκοῆς ὅρασίς ἐστι καὶ ἄκουσις , ἴσμεν . δείκνυσι δὲ διὰ τούτων , ὅτι οὔτε τῆς κατ’ ἐνέργειαν αἰσθήσεώς ἐστι πάθος τὰ ἐνύπνια , οὔτε τοῦ διανοητικοῦ μέρους . ἀλλὰ πρὸ τῆς τῶν κατὰ μέρος σαφηνείας δεῖ ἡμᾶς συντόμως εἰπεῖν , τίνα εἰσὶ καὶ πῶς γίνονται τὰ ἐνύπνια . τῶν ἐν τοῖς αἰσθητηρίοις ἀπὸ τῶν αἰσθητῶν ὑπολειμμάτων ( λείπεται γὰρ εἴδωλα ἀπὸ τῶν αἰσθητῶν ἐν τοῖς αἰσθητηρίοις , ὡς προιὼν αὐτὸς δείξει ) , τούτων δὴ τῶν ὑπολειμμάτων τὰ μὲν σῴζεται καθαρά , τὰ δὲ συγχεῖται διὰ πλῆθος ἀναθυμιάσεως , τὰ δὲ καὶ ἐπικρύπτεται ὑφ’ ἑτέρων . τὰ οὖν μὴ τελείως ἐπισκοτηθέντα τῶν ὑπολειμμάτων , συγκατελθόντα εἰς τὴν καρδίαν τῇ κατιούσῃ ἀναθυμιάσει καὶ προσπίπτοντα τῇ αἰσθητικῇ ἀρχῇ κατὰ τοὺς ὕπνους , παραπλησίως τῇ κατ’ ἐνέργειαν αἰσθήσει κινοῦντα αὐτὴν ποιεῖ τά ἐνύπνια . ταῦτα μὲν οὖν προλελέχθω , δείκνυσι δὲ πρῶτον ὅτι οὔκ εἰσι τῆς κατ’ ἐνέργειαν αἰσθήσεως τὰ ἐνύπνια πάθη . πρότερον δὲ ἡμᾶς ὑπομιμνῄσκει , τί τὸ ὁρᾶν καὶ τί τὸ ἀκούειν λέγων · εἰ δὴ ὄψεως ἐνέργεια τὸ ὁρᾶν καὶ ἀκοῆς τὸ ἀκούειν καὶ ὅλως δὲ αἰσθήσεως τὸ αἰσθάνεσθαι , ταῦτα δ’ ἐστὶ τά τε κοινὰ τῶν αἰσθήσεων , τουτέστι σχῆμα καὶ μέγεθος , καὶ τὰ ἴδια , χρῶμα δηλονότι καὶ ψόφος εἴρηται δὲ ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς ἀκριβέστερον , τίνα τὰ κοινὰ αἰσθητὰ καὶ τίνα τὰ ἴδια ) , εἰ οὗν ταῦτά εἰσι τὰ κοινὰ καὶ τὰ ἴδια αἰσθητά , μύοντες δὲ καὶ κοιμώμενοι ἀδυνατοῦμεν ἐνεργεῖν περὶ ταῦτα , οὐκ ἂν εἴη τὰ ἐνύπνια πάθος τῆς κατ’ ἐνέργειαν αἰσθήσεως , σεως , εἴπερ ἐνεργεῖν αὐτήν ἐστιν ἐν τῷ προσβάλλειν τοῖς αἰσθητοῖς , ἐν δὲ τοῖς ὕπνοις καὶ ὅλως μύουσιν ἀδύνατόν ἐστιν ἐνεργεῖν περὶ αὐτά . ἔστι δ’ ὁ συλλογισμὸς τοιοῦτος · ὁ ἐνυπνιαζόμενος οὐκ ἐνεργεῖ περὶ τὰ αἰσθητά · ὁ αἰσθανόμενος ἐνεργεῖ περὶ τὰ αἰσθητά · ὁ ἐνυπνιαζόμενος ἄρα οὐκ αἰσθάνεται κυρίως · οὐδ’ ἄρα τὰ ἐνύπνιά εἰσιν αἴσθησις . ἡ μὲν οὖν διάνοια αὕτη , ἐν δὲ τῆ λέξει τῇ ἀδυνατεῖ δὲ πάντα μύοντα καὶ καθεύδοντα ὁρᾶν τὸ πάντα περὶ τῶν ζώων εἴρηται · πᾶν γὰρ ζῷον ἀδυνατεῖ μύον ὁρᾶν . Ἀλλὰ μὴν οὐδὲ τῇ δόξῃ . Δείκνυσιν ὅτι οὐδὲ τῇ δόξῃ τὰ ἐνύπνια αἰσθανόμεθα , ἤτοι οὐδὲ τῆς δόξης εἰσὶ πάθη . τοῦτο δὲ ταὐτόν ἐστι τῷ ‘οὐδὲ τῆς διανοίας’ τὰ γὰρ δινούμενα δοξάζει . ἐπεὶ γὰρ ἐν τοῖς ὕπνοις οὐ μόνον φαμὲν καὶ συγκατατιθέμεθα , ὅτι τὸ προσιὸν ἄνθρωπός ἐστιν ( τὸ δὲ συγκατατίθεσθαι δόξης ἐστίν · ἡ γὰρ δόξα οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἢ ὑπόληψις περὶ τὰ ἐνδεχόμενα καὶ ἄλλως ἔχειν ) , οὐ μόνον οὖν φαμεν ὅτι τὸ προσιὸν ἄνθρωπός ἐστιν ἢ ἵππος ἢ ὅλως οὐσία , ἀλλὰ καὶ ὅτι λευκὸν ἢ καλὸν τὸ προσιόν ( ὁρῶν γὰρ ἐν τοῖς ὕπνοις Σωκράτην οὐ μόνον φημὶ ὅτι Σωκράτης ἐστίν , ἀλλὰ καὶ ὅτι προγάστωρ καὶ ὅτι λευκὸς ἢ καλός ) , εἰ δὲ τὸ λευκὸν ἢ καλὸν ἡ δόξα ἄνευ αἰσθήσεως οὐχ ὑπολαμβάνει , ἡ δὲ αἴσθησις ἐν τοῖς ὕπνοις οὐκ ἐνεργεῖ , οὐκ ἂν εἴη οὐδὲ τῆς δόξης τὸ ἐνύπνιον πάθος . Ἔτι παρὰ τὸ ἐνύπνιον ἐννοοῦμεν ἄλλο τι καθάπερ ἐν τῷ ἐγρηγορέναι αἰσθανόμενοί τι . | Καὶ ταῦτα τὸ μὴ εἶναι τὰ ἐνύπνια τῆς δόξης κατασκευάζει . εἰ γὰρ δοξάζοντες ἀεὶ ἐννοοῦμεν ὅτι δοξάζομεν , ἐν δὲ τοῖς ὕπνοις οὐκ ἀεί , δηλονότι οὐκ ἐστι τὰ ἐνύπνια τῆς δόξης . ἔτι , φησί , καὶ τοῦτο δεῖ ἡμᾶς εἰδέναι , ὅτι παρὰ τὸ ἐνύπνιον ἐννοοῦμεν ἄλλο τι . ἰδὼν γάρ τις ἐν ὕπνῳ Σωκράτην ἐννοεῖ , ὅτι ἐν ὕπνῳ τοῦτον ὁρᾶ , ὥσπερ κἀγὼ ἰδὼν ὅτι εὗρον βιβλίον , ὅπερ πάλαι ἐπόθουν , ἐνενόουν ὅτι τοῦτο τὸ δοκεῖν μοι εὑρεῖν βιβλίον ἐν ὀνείρῳ τοῦτο ὁρῶ . ὁρᾷ γάρ τις ἐνύπνιον καὶ ἐννοεῖ ἄλλο τι , τουτέστιν ὅτι τοῦτο , ὅπερ ὁρῶ , ὄναρ ὁρῶ . ἰδὼν γὰρ ὁ ἐμὸς ἑταῖρος τὸν πάνσεπτον ἡμῶν καθηγεμόνα , ὅτι ἀνέστη ἐκ τῶν νεκρῶν , ἔτι κοιμώμενος ἐνενόει , ὅτι ὄναρ ὁρᾷ τὸν διδάσκαλον ἐγερθέντα . ἀλλὰ καί τις ἰδὼν ἐν ὕπνῳ , ὅτι εὗρε χρυσόν , ἔτι κατεχόμενος τῷ ὕπνῳ ἐδόκει διηγεῖσθαι πρός τινα · οὐκ οἶσθα ὅτι εἶδον ὑπνώττων ὡς εὗρον χρυσόν ; ὥσπερ γὰρ ἐν τῷ ἐγρηγορέναι ὁρῶν τινα οὐ μόνον ὁρῶ , ἀλλὰ καὶ ἐννοῶ ὅτι τοῦθ᾿ ὅπερ ὁρῶ ἐγρηγορὼς ὢν ὁρῶ , οὕτω καὶ ἐν τοῖς ὕπνοις . ἰδὼν γὰρ ἐνύπνιον , ἔτι ὑπνώττων ἐννοῶ , ὅτι τοῦτο , ὅπερ ὁρῶ , ἐνύπνιόν ἐστιν . εἰ δὴ οὐ μόνον ὁρῶμεν ἐν τοῖς ὕπνοις τι , ἀλλά καὶ ὁρῶντες διανοούμεθά τι περὶ τοῦ ὁρωμένου , τουτέστιν ἀλλὰ καὶ ἐννοοῦμεν , ὅτι ἐνύπνιόν ἐστι τὸ ὁρώμενον , δηλονότι οὐ πᾶν τὸ ἐν ὕπνῳ φάντασμα ἐνύπνιόν ἐστιν . ἀλλ’ ἐνύπνιον μέν ἐστιν , ὅταν τι ὁρῶν τις μὴ ἐννοῇ , ὅτι ὅπερ ὁρᾷ ἐνύπνιόν ἐστιν · ὅταν δὲ ὁρῶν δύνηται ἐννοεῖν , ὅτι τὸ ὁρώμενον ἐνύπνιόν ἐστιν , ἤδη τοῦτο φάντασμα , ἐνύπνιον δὲ οὐδαμῶς . δοκεῖ γὰρ ἐνύπνια εἶναι , οὐκ ὄντα ἐνύπνια , ἀλλὰ φαντάσματα τῶν κατ’ ἐνέργειαν αἰσθημάτων ὑπὸ τῆς εἰς τὸν ὕπνον καταφορᾶς γινομένων ἰσχύσασιν ἡμῖν ἀντιλαβέσθαι , ὅτι ἐγρηγορόσιν ἐφαντάσθη . τρόπον γάρ τινα ἐγρήγορσίς ἐστι τὸ δύνασθαι ἐννοεῖν , ὅτι τὸ ὁρώμενον ἐνύπνιόν ἐστιν . ὅτι δὲ πολλάκις ἐννοοῦμεν ἄλλο τι , δῆλόν ἐστι τοῖς πειρωμένοις μνημονεύειν τὰ ἐνύπνια ἀναστᾶσιν . ὥσπερ γάρ τινες πειρώμενοι τὰ ἀποστομαισθέντα λόγια μνημονεύειν , μνημονεύουσι μᾶλλον τῶν ἀποστοματιζόντων μὴ πειρωμένων δὲ μνημονεύειν , οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν ἐνυπνίων μᾶλλον μνημονεύουσιν ἀναστάντες ἃ εἶδον οἱ ἑαυτοὺς ἠσκηκότες μνημονεύειν τὰ ἐνύπνια . γίνεται δὲ τοῦτο , ὅταν τις ἅμα τῷ ἀναστῆναι τοῦ ὕπνου εὐθὺς ἀνανεῶται ἃ ἑωράκει καθ’ ὕπνους . Ἀλλ᾿ ἡ μὲν τῶν λεγομένων διάνοια αὕτη , ἐν δὲ τῇ λέξει τῇ ἤδη γάρ τινες ἑωράκασιν ἐνύπνια τοιαῦτα τὸ λεγόμενόν ἐστιν · ἤδη γάρ τινες ἑωράκασι φαντάσματα τοιαῦτα ἐν ὕπνῳ , ἐν οἷς ἐνενόουν ἄλλο τι παρὰ τὰ φαντάσματα . ὥσπερ δέ , φησίν , οἱ δοκοῦντες κατὰ τὸ μνημονικὸν παράγγελμα τίθεσθαι τὰ προβαλλόμενα , οὕτω καὶ τοῖς ἑωρακόσιν ἐνύπνια τοιαῦτα συμβέβηκεν ἄλλο τι παρὰ τὸ ἐνύπνιον τίθεσθαι πρὸ ὀμμάτων εἰς τὸν τόπον , ἐν ὧ τὸ ἐνύπνιον γίνεται . οὕτω γάρ ἐστι τὸ τῆς λέξεως κατάλληλον · τὸ γὰρ συμβαίνει γὰρ αὐτοῖς ἄλλο τι παρὰ τὸ ἐνύπνιον δηλωτικόν ἐστι τοῦ τίνα εἰσὶ τὰ ἐνύπνια , ἅπερ εἶπε τοιαῦτα . τὸ δὲ πρὸ ὀμμάτων ἴσον ἐστὶ τῷ φανερῶς . τὸ δὲ οἷον οἱ δοκοῦντες κατὰ τὸ μνημονικὸν παράγγελμα τίθεσθαι τὰ προβαλλόμενα δῆλον ἔσται ὧδε · εἴρηκεν αὐτὸς ἐν τοῖς τοπικοῖς , ὅτι δεῖ τοὺς συλλογισμούς , οὓς προβάλλονται οἱ προσδιαλεγόμενοι , τιθέναι ἐν τῷ μνημονικῷ , ὁμοίως δὲ κἄν προβλήματα προβάληται , καὶ τούτων μνημονεύειν , πῶς τε προβληθέντα καὶ πῶς συλλογισθέντα τὰ συλλελογισμένα διέλαθεν , ἵνα καὶ ἡμεῖς ὡς ἀπό τινος τούτων κανόνος ὁρμώμενοι ὅμοια ποιεῖν δυνώμεθα . ὡς οὖν τούτοις συμβαίνει ἀπό τινος συλλογισμοῦ ἢ προβλήματος ἄλλ’ ἄττα συλλογίζεσθαι καὶ προβάλλεσθαι , οὕτω καὶ τοῖς καθεύδουσιν ἄλλο τι παρὰ τὸ ἐνύπνιον τίθεσθαι πρὸ ὀμμάτων , τουτέστιν ἐννοεῖν φανερῶς . τούτων οὕτως εἰρημένων τὸ λεγόμενόν ἐστιν · ὥσπερ οἱ δοκοῦντες κατὰ τὸ παράγγελμα τὸ λέγον ‘δεῖ τιθέναι κατὰ τὸ μνημονικὸν τὰ προβαλλόμενα᾿ ἄλλα προβάλλεσθαι ὡς ἀπό τινος ἀρχῆς τοῦ ἐν τῷ μνημονικῷ τύπου , οὕτω καὶ τούτοις . τὸ δὲ καὶ ὅτι ἐννοοῦμεν ἃ τῇ δόξη ἐδοξάζομεν τοιοῦτόν ἐστι · δοξάζω περὶ τοῦ ἡλίου , ὅτι μείζων ἐστὶ τῆς γῆς · συμβαίνει δὲ ἐν τοῖς ὕπνοις μὴ μόνον ἥλιον ὁρᾶν , ἀλλὰ καὶ ἐννοεῖν , ὅτι μείζων ἐστὶ τῆς γῆς . Δῆλον δὲ περὶ τούτων ἁπάντων τοσοῦτον , ὅτι τῷ αὐτῷ ᾧ καὶ ἐγρηγορότες ἐν ταῖς νόσοις ἀπατώμεθα , ὅτι τοῦτ’ αὐτὸ καὶ ἐν τῷ ὕπνῳ ποιεῖ τὸ πάθος . Πάθος λέγει τὴν ἀπάτην . ὥσπερ γὰρ ἐν ταῖς νόσοις τὸ ἀνιὸν παχὺ πνεῦμα τὰ γὰρ ἐν τῇ νόσῳ πνεύματα παχέα καὶ σωματωδέστατα ) συνταράττει διὰ τὴν παχύτητα καὶ τὴν ἀπὸ τοῦ πυρετοῦ σφοδρὰν κίνησιν τὸ ὀπτικὸν πνεῦμα καὶ ποιεῖ ἡμᾶς ἀπατᾶσθαι καὶ δοκεῖν τὸ ἓν δύο , ὁμοίως δὲ καὶ τὰς ἐν τοῖς τοίχοις γραμμὰς ὅτι ζῷά εἰσι τὰ γὰρ εἴδη τῶν γραμμῶν χωρὶς ὕλης ἐν τῇ ὄψει ἐμπίπτοντα καὶ στνταραττόμενα καὶ ὡδί πὼς συντιθέμενα διὰ τὴν τοὺ ὀπτικοῦ πνεύματος κίνησιν , ἣ κινεῖται ὕπο του ἀνιόντος παχέος πνεύματος , ἔμφασιν ποιεῖ ζῴου ) , ὡς οὖν ἐν ταῖς νόσοις , οὕτω καὶ ἐν τοῖς ὕπνοις τὸ τοιοῦτον πνεῦμα αἴτιον ἡμῖν γίνεται ἀπάτης . τῶν γὰρ αἰσθητῶν ποιούντων εἰς τὰ αἰσθητήρια αἴσθησιν , καὶ τὸ γινόμενον ἀπ᾿ αὐτῶν εἰς τὰ αἰσθητήρια πάθος οὐ μόνον ἐνυπάρχει ἐν τοῖς αἰσθητηρίοις ἐνεργουσῶν τῶν αἰσθήσεων περὶ τὰ αἰσθητά , ἀλλὰ καὶ ἀπελθόντων τῶν αἰσθητῶν ἔτι μένει τὰ ἐγκαταλείμματα καὶ οἱ τύποι εἰς τὰ αἰσθητήρια , ὡς προιὼν ἐρεῖ . τούτων τῶν ὑπολειμμάτων ὅσα σῴζεται καὶ μὴ τέλεον ἠφάνισται διὰ πλῆθος | ἀναθυμιάσεως , τῇ αἰσθητικῇ ἀρχῇ προσπίπτοντα κατὰ τοὺς ὕπνους διὰ τὴν τότε εἰς τὸ κάτω τοῦ πνεύματος παλίρροιαν καὶ κινήσαντα τὴν αἴσθησιν παραπλησίως τῇ κατ’ ἐνέργειαν αἰσθήσει ποιεῖ τὰ ἐνύπνια . ὅταν μὲν οὗν πολλὴ ᾖ ἡ ἀναθυμίασις ἡ κατελθοῦσα , ὥστε λανθάνειν ἡμᾶς καὶ μὴ δύνασθαι ἀντιλαβέσθαι , ὅτι ἐγρηγόραμεν , ἀπατώμεθα καὶ ὁρῶντες τὰ εἴδωλα καὶ ἐγκαταλείμματα τῶν αἰσθητῶν δοκοῦμεν αὐτὰ ἐκεῖνα τὰ ἀληθῆ αἰσθητὰ ὁρᾶν . ὅταν δὲ μὴ οὕτως ᾖ πολλὴ ἡ αἱματικὴ ἀναθυμίασις , ἀλλὰ σύμμετρος , ὥστε μὴ λανθάνειν , οὐκ ἀπατώμεθα , ἀλλὰ λέγομεν ὑπνώττοντες , ὅτι φαίνεται μὲν τὸ εἴδωλον τοῦτο ὅτι Κορίσκος ἐστίν , οὐκ ἔστι δὲ Κορίσκος , ἀλλὰ τὸ ἐγκατάλειμμα καὶ ὁ τύπος τοῦ Κορίσκου . πολλάκις γὰρ ἐγὼ εἶδον ὄναρ , καὶ ὁρῶν διενοούμην ὅτι τούθ’ ὅπερ ὁρῶ ὄναρ ἐστίν . καὶ ὁ ἐμὸς ἑταῖρος ἰδὼν ὅτι εὗρε βιβλίον , ἐδόκει λέγειν ὅτι ὄναρ ἐστίν , ἀλλ’ οὐκ ἀληθὲς τὸ ὁρώμενον . τούτων οὕτως ἐχόντων , δῆλον ὅτι τὸ κατιὸν πνεῦμά ἐστι τοῦ τε ἀπατᾶσθαι ἡμᾶς καὶ μὴ ἀπατᾶσθαι αἴτιον , ὅπερ ἄνω ὂν αἴτιον ἡμῖν ἐν ταῖς νόσοις ἀπάτης γίνεται . ἄν δὴ ὁρῶντες τὸν τύπον καὶ τὸ εἴδωλον ἐν τοῖς ὕπνοις οὕτω κατεχώμεθα ὑπὸ τοῦ πνεύματος , ὥστε μὴ δύνασθαι κρίνειν , ὅτι τύπος ἐστὶν ὅδε τοῦ Καλλίου , ἀλλὰ δοκεῖν ὅτι ἐκεῖνος αὐτὸς ὁ Καλλίας ἐστίν , ἀπατώμεθα . εἰ δὲ πρὸς τῷ ὁρᾶν ἔτι καὶ κρίνομεν , ὅτι οὐκ ἔστιν ὁ Καλλίας , ἀλλ’ ὁ τύπος , οὐκ ἀπατώμεθα . εἰπὼν δὲ τῷ αὐτῷ ᾧ καὶ ἐγρηγορότες ἐν ταῖς νόσοις ἀπατώμεθα ἐπήγαγε · καὶ ὑγιαίνουσι δὲ καὶ εἰδόσιν ὁμοίως ὁ ἥλιος ποδιαῖος εἶναι δοκεῖ , δυνάμει λέγων , ὅτι καὶ ὑγιαίνοντες πολλάκις ἀπατώμεθα εἴτε διὰ τὴν πολλὴν ἀπόστασιν , καθ’ ἣν ἀφέστηκεν ἡμῶν τὸ ὁρώμενον , ἢ καὶ διὰ τὸ τὴν ὄψιν πάσχειν τι · δοκεῖ γὰρ ἡμῖν ἐν τῷ πλοίω οὖσι κινεῖσθαι ἡ γῆ . εἰ δὲ καὶ ὑγιαίνοντες ἀπατώμεθα , πολλῷ μᾶλλον ἐν ταῖς νόσοις ἀπατηθησόμεθα πολλῆς τῆς κινήσεως οὕσης , Ἀλλ᾿ εἴτε δὴ ταὐτὸν εἴθ’ ἕτερον τὸ φανταστικὸν τῆς 20 ψυχῆς καὶ τὸ αἰσθητικόν . | Τὸ λεγόμενον τοιοῦτόν ἐστιν · εἴτε ταὐτόν ἐστιν αἴσθησις καὶ φαντασία σία εἴθ’ ἕτερα εἴρηται δὲ περὶ αὐτῶν , πῶς ἕτεραι καὶ πῶς αἱ αὐταί ) , οὐδὲν ἧττον οὐ γίνεται ἄνευ τοῦ ὁρᾶν καὶ αἰσθάνεσθαί τι , τουτέστιν ὅλως γίνεται ἀπάτη ἐν τοῖς ὕπνοις χωρὶς τοῦ ὁρᾶν ἀληθές τι . ὥσπερ γὰρ ἡ παρόρασις γίνεται ἐκ τοῦ ὁρᾶν τι καὶ ἡ παράκουσις ἐκ τοῦ ἀκούειν τινός ὁρῶ γάρ τι ἀληθές · ὃ γὰρ ὁρῶ , οὐκ ἔστι μὴ ὄν , ἀλλ’ ὄν τι καὶ ἀληθές , οὐ μέντοι ἐκεῖνο , ὃ οἶμαι , ἐστίν , ἀλλ’ ἕτερόν τι · ὁρῶν γὰρ Πλάτωνα φαίνεταί μοι Σωκράτην ὁρᾶν , οὐ μέντοι ἐστὶ Σωκράτης , ὃν οἶμαι ὁρᾶν , ἀλλὰ Πλάτων’ ) , οὕτω καὶ ἐν τοῖς ὕπνοις . ἔστι γὰρ ἡ ἐν τοῖς ὕπνοις ἀπάτη οἷον παρόρασις καὶ παράκουσις . τοῦτο εἰπών , ὥσπερ ἐνστὰς αὐτὸς πρὸς ἑαυτὸν ἐπήγαγεν · ἐν δὲ τῷ ὕπνῳ ὑπόκειται μηδὲν ὁρᾶν μηδὲ ἀκούειν , δυνάμει λέγων · ἢ οὐ καλῶς λέγομεν , ὅτι ἡ ἐν τοῖς ὕπνοις ἀπάτη ὁμοία ἐστὶ παροράσει · ἡ μὲν γὰρ παρόρασις γίνεται ἐκ τοῦ ὁρᾶν τι , ἐν δὲ τοῖς ὕπνοις οὐδὲν ὁρῶμεν . καὶ ἐνστὰς λύει λίαν σαφέστατα . Ἐv δὲ τῇ λέξει τῇ ἕκαστον δὲ τούτων ὥσπερ ἐγρηγορότων τὸ τούτων περὶ τῶν ἐγκαταλειμμάτων εἴρηται τῶν προσπιπτόντων ἐπὶ τὴν αἰσθητικὴν ἀρχήν . λέγει δὲ ὅτι ἕκαστον δὲ τούτων ὥσπερ ἐγρηγορότων ἡμῶν προσβάλλει τῇ αἰσθήσει , οὐχ οὕτω δὲ προσβάλλει ὥσπερ ἐγρηγορότων . προσβάλλουσι γὰρ οἱ τύποι τῶν αἰσθητῶν τῇ αἰσθητικῇ ἀρχῇ ἐγρηγορότων ἡμῶν καὶ ἐνεργούντων περὶ τὰ αἰσθητά , ὁμοίως δὲ καὶ κοιμωμένων · οὐχ ὁμοίως δέ , ἀλλ’ ἑτέρως καὶ ἑτέρως . καὶ ὅτε μὲν οὐκ ἔστι πολλὴ ἡ κατιοῦσα ἀναθυμίασις , λέγει ἡ δόξα ( κοινότερον δὲ δόξαν λέγει τὴν αἴσθησιν , ἡ οὐ κοινότερον τὴν αἴσθησιν λέγει , ἀλλ’ αὐτὴν τὴν διάνοιαν · καὶ γὰρ καὶ ἡ διάνοια , ἧς τὸ δοξάζειν , ἐν τοῖς ὕπνοις ἐνεργεῖ ) , λέγει οὖν ἡ δόξα , ὅτι ψεῦδος τὸ ὁρώμενον · οὐ γάρ ἐστι τοῦτο ὁ Καλλίας , ἀλλ’ ὁ τοῦ Καλλίου τύπος . ὅτε δέ ἐστι πολλή , κατέχεται ὑπ᾿ αὐτῆς ἡ δόξα καὶ ἀκολουθεῖ τῷ φαντάσματι . ἐπεὶ δὲ διὰ τοῦ πνεύματος , δι’ οὗ ὁ ὕπνος γίνεται , δι’ αὐτοῦ τούτου γίνονται καὶ τὰ ἐνύπνια , ὁ δὲ ὕπνος πάθος τοῦ αἰσθητικοῦ , δηλονότι καὶ τὰ ἐνύπνια πάθος τοῦ αἰσθητικοῦ εἰσι . φανερὸν ἄρα , ὅτι τοῦ αὐτοῦ καὶ ἑνός εἰσιν ὅ τε ὕπνος καὶ τὰ ἐνύπνια . τὸ δὲ εἴθ’ ἁπλῶς εἴτε τρόπον τινὰ γινόμενον ἐπῆκται διὰ τὸ πρότερον εἰρημένον · εἴρηται γάρ , ὅτι οὐ πάντα τὰ ἐν ὕπνῳ φαντάσματα ἐνύπνιά εἰσι . Σαφῆ δὲ τὰ ἑξῆς . ὅτι δὲ καὶ ἀπόντων τῶν αἰσθητῶν ὑπάρχει τι πάθος ἐν τοῖς αἰσθητηρίοις , κατασκευάζει λέγων · ἀπὸ γὰρ τοῦ ἡλίου εἰς τὸ σκότος μεταφέροντες τὴν αἴσθησιν λέγων σκότος τὸν μὴ ὑπὸ τοῦ ἡλίου καταλαμπόμενον τόπον ) , συμβαίνει μηδὲν ὁρᾶν · ἔτι γὰρ ἔστιν ἡ διάκρισις , ἣν ὑπέστη ὑπὸ τοῦ φωτός . ἀλλὰ κἂν πρὸς ἄλλο τι λαμπρὸν βλέψαντες εἶτα μύσωμεν , ἂν παρατηρήσωμεν κατέναντι τοῦ λαμπροῦ , κεκαλυμμένων τῶν βλεφάρων ὄντων φαίνεται κατ’ εὐθυωρίαν , ὅπου τὰ ὄμματα ἐσφαλισμένα ὄντα ἀφορᾷ , ἅτινα σαφῶς καταλέγει . οὐ μόνον δὲ ἀπό τινων λαμπρῶν μεταβάλλει καὶ κινεῖται τὰ ὄμματα , ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῶν κινουμένων πάσχει καὶ αὐτὰ καὶ κινεῖται , ὥστε φαίνεσθαι ἡμῖν τὰ ἠρεμοῦντα ὅτι κινεῖται . ἀλλὰ κἄν ὕδωρ σφοδρῶς κινῆται , συμπάσχει καὶ συγκινεῖται ἡ ὄψις . καὶ ἀπὸ τῶν ἰσχυρῶν δὲ ὀσμῶν γίνονται δύσοδμοι , καὶ ὅλως ἐπὶ πάντων ὁμοίων ταῦτα τὰ λεγόμενα ( ἦσαν δὲ ὅτι καὶ ἀπόντων τῶν αἰσθητῶν ἐμμένουσιν ἐγκαταλείμματά τινα ) καὶ τοῦτον συμβαίνει τὸν τρόπον . Ἡ μὲν οὖν διάνοια αὕτη , ἐν δὲ τῇ λέξει τῇ καὶ γὰρ ἡ ὄψις τῶν λαμπρῶν καὶ ἐχόντων χρῶμα ὄψιν τὸν ὅλον ὀφθαλμὸν εἴρηκε . λέγει δὲ καὶ ὅτι εὐλόγως ἐν τῷ τῶν καταμηνίων καιρῷ τὰ ὄμματα μεταβάλλει · τοῦ γὰρ σώματος ὅλου τότε μεταβάλλοντος ἀνάγκη συμμεταβάλλειν καὶ τὰ ὄμματα . εἰπὼν δὲ τὰ ὄμματα , τρέψας εἶπε τὴν λέξιν ἀρρενικῶς εἰπών · καὶ γὰρ φύσει τυγχάνουσι φλεβώδεις ὄντες · οἱ γὰρ ὀφθαλμοὶ φλεβώδεις . λέγει δὲ καὶ ὅτι , ὥσπερ ἐπὶ τῶν γυναικῶν γινομένων τῶν καταμηνίων γίνεταί τι πάθος περὶ τὰ ὄμματα αἱματικόν , οὕτω γίνεται καὶ ἠμὶ ἐν τῇ τοῦ σπέρματος προέσει . οὐ φαίνεται δὲ ἐνορῶσιν εἰς τὸ κάτοπι ἰὰ τὸ τὸ σπέρμα φύσει λευκὸν εἶναι . | Ὁ δὲ χαλκὸς διὰ τὸ λεῖος εἶναι ὁποιασοῦν ἁφῆς αἰσθάνεται μάλιστα . Τὸ αἰσθάνεται μάλιστα ἴσον ἐστὶ τῷ ‘αἰσθητὰς μάλιστα καὶ διαδήλους ἡμῖν ποιεῖ τὰς ἐν αὐτῷ κηλῖδας᾿ . ὥσπερ γὰρ ἐν τοῖς λείοις σώμασι μάλιστα γίνεται ὁ ψόφος διὰ τὸ μὴ θραύεσθαι ἐν αὐτοῖς τὸν ἀέρα μηδ’ ὅλως εἰς λεπτότατα κατακερματίζεσθαι , οὕτω καὶ ἐν τοῖς λείοις κατόπτροις αἱ κηλῖδες διάσηλοι γίνονται διὰ τὸ μένειν συνεχεῖς καὶ ὡς εἰπεῖν μία διὰ τὴν τοῦ κατόπτρου λειότητα ἐν δὲ τοῖς μὴ λείοις οὐχ ὁρῶνται , ὅτι κατακερματίζονται εἰς λεπτότατα διὰ τὴν τοῦ ἐνόπτρου ἀνωμαλίαν · τὸ δὲ λεπτότατον οὐκ εὐαίσθητον . τὸ μὲν οὗν λεῖόν ἐστιν αἴτιον τῆς συνεχείας , τὸ δὲ καθαρὸν τοῦ διαδήλους γίνεσθαι . κἂν γὰρ ᾖ καθαρὸν μὴ λεῖον δέ , εἰς μικρὰ κατακερματισθὲν διὰ τὴν ἀνωμαλίαν οὐ ποιήσει αἴσθησιν . ὅτι δὲ ἐν τοῖς καθαροῖς ἐνόπτροις εἰς βάθος ἐμφαίνονται αἱ ἐν αὐτοῖς κηλῖδες , δῆλον . ὅτι δὲ καὶ ἡ αἴσθησις ταχεῖα καὶ ταχέως ἀντιλαμβάνεται τῶν ἀπὸ τῶν αἰσθητῶν εἰδώλων , οὐδὲ τοῦτο ἄδηλον . Μαρτυρεῖ δὲ τοῖς εἰρημένοις καὶ τὰ περὶ τοὺς οἴνους καὶ τὴν μυρεψίαν συμβαίνονοτα . Εἰπὼν ὅτι μὲν οὖν καὶ ὑπὸ τῶν μικρῶν διαφορῶν γίνεται κίνησις , πίστιν τούτου παράγει τὰ περὶ τὴν μυρεψίαν γινόμενα . τὸ γὰρ παρασκευασθὲν ἔλαιον ταχέως λαμβάνει τὰς τῶν πλησίον ὀσμάς · ἡ γὰρ ὀσμὴ τοῦ πλησίον κινήσασα τὸ ἔλαιον μετέδωκεν αὐτῷ τῆς οἰκείας ὀσμῆς . ταῦτα εἰπὼν λαμ·βάνει καὶ ὑποτίθεταί τινα λίαν σαφῶς . τὸ γὰρ τὸν δειλὸν ἀπὸ μικρᾶς ὁμοιότητος δοκεῖν τοὺς πολεμίους ὁρᾶν ὑποτίθεται καὶ λαμβάνει ὡς ἐναργές . τὸ δὲ ὥστε ἄν μὴ σφόδρα κάμνωσι , μὴ λανθάνειν ὅτι ψεῦδος τοιοῦτόν ἐστιν · ἐὰν οὐ σφόδρα κάμνωσιν , ἀλλὰ μέτριος ᾗ ὁ πυρετός , οὐ λανθάνει τὸν πυρέττοντα , ὅτι ὅπερ φαίνεται ἐν τοῖς τοίχοις ζῷον , οὐκ ἔστι ζῷον . οὐ λανθάνει οὗν αὐτόν , ἀλλὰ νοεῖ ὅτι εἰ καὶ ζῷον δοκεῖ , ὅμως οὐκ ἔστι ζῷον ἀλλὰ γραμμαί . εἰ μὲν οὖν μέτριος ᾖ , οὐ λανθάνει · εἰ δὲ πολύς , λανθάνει καὶ κινοῦνται πρὸς αὐτά . ἴτιον δὲ τοῦ συμβαίνειν ταῦτα τὸ μὴ κατὰ τὴν αὐτὴν δύναμιν κρίνειν τό τε κύριον καὶ ᾧ τὰ φαντάσματα γίνεται . Κύριον λέγει τὴν διάνοιαν , ἐν ᾧ δὲ τὰ φαντάσματα κρίνεται τὴν αἴσθησιν . εἰπὼν δὲ ὅτι , ἄν ᾖ μέτριος ὁ πυρετός , δοκοῦσιν αἱ γραμμαὶ τῷ πυρέττοντι ζῷα , ὅμως οὐ λανθάνει οὐδ’ ἀπατᾶται , τὴν αἰτίαν | τοῦ φαίνεσθαι τὰς γραμμὰς ζῷα , μὴ λανθάνειν δὲ μηδὲ ἀπατᾶσθαι τὸν νοσοῦντα διὰ τούτων τίθησι καί φησιν · αἴτιον δὲ τοῦ συμβαίνειν ταῦτα , τουτέστι τοῦ φαίνεσθαι μὲν μὴ ἀπατᾶσθαι δὲ ἢ καὶ φαίνεσθαι καὶ ἀπατᾶσθαι ( ἁρμόζει γὰρ ἐν ἀμφοτέροις ὁ λόγος ) , ὅτι οὐκ ἀπὸ τῆς αὐτῆς δυνάμεως κρίνει ὁ νοῦς καὶ ἡ αἴσθησις · οὐ γὰρ ἡ αὐτὴ δύναμις νοῦ καὶ αἰσθήσεως . ἀλλ᾿ ὅταν μὲν ἡ ὄψις κινῆται ἢ ἡ φαντασία νοσῇ , ὁ δὲ νοῦς ὑγιαίνῃ ( καὶ εἴρηται περὶ τούτων πολλὰ καὶ καλὰ τῷ Γαληνῷ · ἐν τούτοις γὰρ κατακολουθεῖ τῷ Ἀριστοτέλει ) , ὅταν οὖν ἡ φαντασία νοσῇ , ὁ δὲ νοῦς ὑγιαίνῃ , φαίνοντι μὲν αἱ γραμμαὶ ζῷα , ὁ δὲ νοῦς ἀντιφάσκει λέγων μὴ εἶναι ζῷα . ὅταν δὲ σὺν τῇ ὄψει καὶ ὁ νοῦς πάθῃ , τότε ἀπατᾶται περὶ τὰ φαινόμενα , καὶ δοκεῖ τὸ μὴ ὂν ὡς ὄν . εἰπὼν δὲ ὡς οὐκ ἀπὸ τῆς αὐτῆς δυνάμεως ὁ νοῦς καὶ ἡ ὄψις κρίνει , ἐπήγαγε · τούτου δὲ σημεῖον , ὅτι φαίνεται μὲν ὁ ἥλιος ποδιαῖος . ἔστι δὲ τὸ λεγόμενον · σημεῖον δὲ τοῦ μὴ ἀπὸ τῆς αὐτῆς δυνάμεως κρίνειν τὸ φαίνεσθαι τῇ ὄψει τὸν ἥλιον ποδιαῖον , ἀντιφάσκειν δὲ τὴν διάνοιαν καὶ λέγειν , ὅτι οὐκ ἔστι ποδιαῖος ἀλλὰ μείζων τῆς γῆς . εἰ δὲ ἀπὸ τῆς αὐτῆς δυνάμεως ἔκρινον , ὅπερ ἄν ἐφαίνετο τῇ ὄψει , τοῦτο ἄν ἐδόκει καὶ τῇ διανοίᾳ . καὶ τί φαμεν ὅτι οὐκ ἀπὸ τῆς αὐτῆς δυνάμεως κρίνουσιν ἥ τε διάνοια καὶ ὁ νοῦς , ὅπου γε οὐδὲ πᾶσαι αἱ αἰσθήσεις ἀπὸ τῆς αὐτῆς δυνάμεως κρίνουσ.ι . τῶν γὰρ κυριωτέρων αἰσθήσεων καὶ αἱ δυνάμεις κυριώτεραι ἐν γὰρ τῇ ἐπαλλάξει τῶν δακτύλων ( ἐπαλλάττειν δὲ δάκτυλοι λέγονται , ὅταν εἰς τὸν αὐτὸν καὶ ἕνα δάκτυλον , φέρε γὰρ οὕτως εἰπεῖν , πρῶτον μὲν ἐμβιβάσῃ τὸν μέγαν δάκτυλον , εἶτ εὐθὺς ἐκβαλὼν τὸν μέγαν ἐπεμβιβάσῃ τὸν μικρόν ) , ἐν δὴ τῇ τοιαύτῃ ἐπαλλάξει τῇ μὲν ἀφῇ δοκεῖ ὁ εἷς δάκτυλος δύο διὰ τὸ εἰς τοὺς δύο δακτύλους παρὰ μέρος ἐμβιβασθῆναι , ἡ δὲ ὄψις οὔ φησιν αὐτὸν δύο , ἀλλ᾿ ἕνα . ὥστε εἰ ἀπὸ τῆς αὐτῆς δυνάμεως ἔκρινον , ἐπειδὴ δοκεῖ τῇ ἀφῇ δύο ὁ εἷς , δύο ἂν ἐδόκει τῇ ὄψει . ἐν δὲ τῇ λέξει τῇ ἐκ δὴ τούτων φανερὸν ὅτι οὐ μόνον ἐγρηγορότων αἱ κινήσεις λείπει τὸ εἰσίν , ἵν ᾖ τὸ πλῆρες · οὐ μόνον ἐγρηγορότων εἰσὶν αἱ κινήσεις αἱ ἀπὸ τῶν αἰσθητῶν τῶν τε θύραθεν καὶ τῶν ἐκ τοῦ σώματος ὑπαρχουσῶν χουσῶν ( ὑπάρχουσι γάρ τινες κινήσεις ἡμῖν ἐκ τοῦ σώματος , οἷον φόβοι , ἡδοναὶ καὶ ἕτερα τοιαῦτα ) , ἀλλὰ καὶ ὅταν ὑπνώττωμεν . ἀλλὰ διὰ τί τῶν ἀπὸ τῶν αἰσθητῶν ἐν τῇ καρδίᾳ τύπων ὄντων οὐκ αἰσθανόμεθα τούτων καὶ ἐν τῇ ἡμέρᾳ . ; ἢ φησί · μεθ’ ἡμέραν γάρ , τουτέστιν ἐν τῇ ἡμέρα , ἐκκρούονται οἱ τοιοῦτοι τύποι ὑπὸ τῶν ἐνεργειῶν τῶν αἰσθήσεων , σφοδρῶν οὐσῶν καὶ πληκτικωτάτων . ὥσπερ γὰρ τὸ τοῦ πυρὸς φῶς ἀφανίζεται ὑπὸ τοῦ ἡλιακοῦ φωτὸς καὶ ὅλως τὸ ὑποπολλαπλάσιον ὑπὸ τοῦ πολλαπλασίου , οὕτω καὶ αἱ ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῶν αἰσθήσεων ἐνέργειαι ἀφανίζουσι τοὺς ἐν τῇ καρδίᾳ τύπους . Δεῖ δὲ ὑπολαβεῖν ὥσπερ τὰς μικρὰς δίνας τὰς ἐν τοῖς ποταμοῖς φερομένας . Τὸ μὲν τῆς λέξεως συνεχὲς τοιοῦτον · δεῖ δὲ ὑπολαβεῖν ὥσπερ τὰς μικρὰς δίνας τὰς ἐν τοῖς ποταμοῖς φερομένας πολλάκις μὲν ὁμοίας , πολλάκις δὲ διαλυμένας εἰς ἄλλα σχήματα διὰ τὴν ἀντίκρουσιν , οὕτω καὶ τὴν κίνησιν ἑκάστην γίνεσθαι συνεχῶς . κίνησιν δὲ λέγει τὴν τοῦ εἰδώλου καὶ τύπου τοῦ ἐν τῇ καρδίᾳ , καθ’ ἣν κινεῖται ἡ ἐν τῇ καρδίᾳ αἰσθητικὴ ψυχή . τὸ δὲ λεγόμενον τοιοῦτον · ὥσπερ , φησίν , ἡ δίνη ὁτὲ μὲν μένει καὶ σῴζει τὸ κυκλικὸν ἢ κυλινδρικὸν σχῆμα , ὁτὲ δὲ ἀντικρούσασα πέτρᾳ ἢ κύματι διαλύεται καὶ μεταβάλλει εἰς ἄλλο σχῆμα ἐτερόμηκες ἤ τι ἄλλο , οὕτω καὶ ἑκάστου εἰδώλου κίνησις , ἐν ὑποκειμένῳ ὂν τὸ εἴδωλον τῷ αἵματι ἢ πνεύματι , τοῖς ἐν τῇ καρδίᾳ , ὁτὲ μὲν μένει ἡ αὐτή , ὁτὲ δὲ μεταβάλλει εἰς ἄλλο . καὶ ἐπεὶ οὐκ ἀμέσως ἐκ τοῦδε εἰς τόδε τὸ σχῆμα μεταβάλλει , ἀλλὰ διὰ μέσων τινῶν , εἰκός , μᾶλλον δ’ ἀναγκαῖόν ἐστι τὴν πρώτην αἴσθησιν μὴ ὑπὸ μόνων τοῦ τε ἐξ οὗ καὶ εἰς ὃ κινεῖσθαι , ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τῶν μεταξύ . ὥσπερ γὰρ τόδε τὸ νέφος ἐοικὸς ἔχον σχῆμα λέοντι καὶ ἐκ τούτου μεταβαλὸν διά τινων μεταξὺ εἰς ἀνθρώ που σχῆμα , οὐ μόνον τὸ τοῦ λέοντος καὶ ἀνθρώπου εἶδεν ἡ ὄψις , ἀλλὰ καὶ τὰ μεταξύ , εἴτε ἡδέα ἦσαν αὐτῇ καὶ κεχαρισμένα εἴτε ἄλλως λυπηρὰ καὶ ἀχρεῖα , οὕτω καὶ | ἡ πρώτη αἴσθησις οὐ μόνον τῶν ἄκρων ἐν τοῖς ὕπνοις αἰσθάνεται , ἀλλὰ καὶ τῶν μεταξύ . ταῦτα δὲ τὰ μεταξὺ ἢ τερατώδη πάντως εἰσίν , ἢ ἡδέα καὶ χαρίεντα . σαφηνίσας δὲ τὸν λόγον διὰ παραδείγματος τῆς δίνης , ἐπάγει καὶ ἕτερον λέγων · ὥσπερ τὸ ὕδωρ , ἐν ᾧ φαίνεται τὸ τοῦ ὁρῶντος εἰς αὐτὸ πρόσωπον , εἴ τις σφόδρα κινοίη , ὁτὲ μὲν οὐδ’ ὅλως φαίνεται τὸ τοῦ προσώπου εἴδωλον , ὁτὲ δὲ φαίνεται μὲν ἀλλὰ διεστραμμένον , οὕτω καὶ τὰ ἐν τῷ καθεύδειν ὁρώμενα εἴδωλα , μείζονος οὕσης τῆς κινήσεως , ἣν κινεῖται ἡ ἀπὸ τῆς τροφῆς ἀναθυμίασις , ὁτὲ μὲν οὐ φαίνονται , ὁτὲ δὲ τεταραγμένα καὶ τερατώδη καὶ ὅλως χείρονα τὰ ἐνύπνια . βλέπουσι δὲ τερατώδη τὰ ἐνύπνια οἵ τε μελαγχολῶντες οἵ τε πυρέττοντες καὶ οἱ μεθύοντες . καὶ γὰρ καὶ ἡ μελαγχολία καὶ ἡ μέθη πολλοῦ καὶ σφοδρῶς κινουμένου πνεύματός ἐστι κίνησις . Διὰ τὸ τὴν ὄψιν ἐνίοτε κινεῖσθαι δοκεῖν οὐ κινουμένην , ὥς φαμεν , τῷ τὴν ἁφὴν δύο κινήσεις εἰσαγγέλλειν καὶ τὸ ἓν δύο δοκεῖν . Τὸ κινεῖσθαι ἀντὶ τοῦ πλανᾶσθαι , ὥσπερ τὸ οὐ κινουμένην ἀντὶ τοῦ οὐ πλανωμένην εἴληπται νῦν · εἴρηται δὲ ὅτι ἐν τῇ τῶν δακτύλων ἐπαλλάξει ὁ εἷς δάκτυλος τῇ ἁφῇ δύο δοκεῖ . ἐγρηγόρως δὲ δοκεῖ ἀκούειν καὶ αἰσθάνεσθαι , ὅταν οὐ παντελῶς κατέχηται ἡ αἴσθησις ὑπὸ τῆς ἀναθυμιάσεως . κατέχεται δὲ τέλεον , ὅταν τὸν τοῦ Καλλίου τύπον ὡς αὐτὸν τὸν Καλλίαν ὁρᾷ . ὅταν δὲ τὸν τύπον ὁρῶσα λέγῃ , ὅτι ὅδε ὁ τύπος οὐκ ἔστιν ὁ ἀληθινὸς Καλλίας , ἀλλ’ εἴδωλον Καλλίου , ὅταν οὖν ὁρῶσα τὸν τύπον οὕτω δύνηται κρίνειν , οὐ κατέχεται . καὶ τοῦτό ἐστι τὸ ἐγρηγόρως αἰσθάνεσθαι , τουτέστι τὸ δίχα ἀπάτης ὁρᾶν τὰ ἐν τῆ καρδίᾳ εἴδωλα καὶ τοὺς τύπους . καὶ ταῦτα μὲν προειλήφθω . θὼ . εἰπὼν δὲ ὅτι καὶ ἐγρηγόρως δοκεῖ ἀκούειν καὶ ὁρᾶν καὶ αἰσθάνεσθαι , ἐπήγαγε διὰ τὸ τὴν ὄψιν ἐνίοτε δοκεῖν κινεῖσθαι οὐ κινουμένην , ὥς φαμεν . ἔστι δὲ τὸ λεγόμενον δυνάμει τοιοῦτον · ὅταν γὰρ ἡ ὄψις οὐκ ἀπατηθῇ ἐν τῇ τῶν δακτύλων ἐπαλλάξει ἐπίσης τῇ ἁφῇ , ἀλλ’ ἀνεξαπάτητος μείνῃ , οὐδὲ ἐν τοῖς ὕπνοις ἀπατᾶται ἡ αἰσθητικὴ ψυχή · ἀλλ’ ἡ μὲν ἁπτικὴ δύναμις αὐτῆς τὸ ἓν δύο λέγει , ἡ δὲ ὁρατικὴ ἐγρηγόρως ἀντέχεται καὶ ἀντίφησιν , ὅτι τὰ δοκοῦντα δύο οὗκ εἰσι δύο , ἀλλ’ ἕν . κρίνομεν γὰρ πολλάκις καὶ ἐν τοῖς ὕπνοις λέγοντες , ὅτι δύο μὲν δοκεῖ , οὐκ εἰσὶ δέ , ἀλλ’ ἕν δοκεῖ οὖν ἐν τοῖς ὕπνοις τὸ ἓν δύο ἐν τῷ τὴν ἁφὴν δύο εἰσαγγέλλειν · ὅμως τὸ κρῖνον , τοῦτο δ’ ἐστὶν ἡ διάνοια , οὐκ ἀπατᾶται διὰ τὸ μηδὲ τὴν ὄψιν ἀπατηθῆναι . λογικώτεραι δὲ τῶν αἰσθήσεων ὄψις καὶ ἀκοή . διὰ οὖν τὸ μηδὲ τὴν ὄψιν ἀπατηθῆναι , κἄν δοκῇ ἠπατῆσθαι ἡ διάνοια διὰ τὴν ἁφήν , ἀλλ’ οὖν διὰ τὴν ὄψιν οὐκ ἀπατᾶται . τὸ δὲ ἐνίοτε ἀσφαλῶς ἐπῆκται . οὔτε γὰρ ἀεὶ ἀπατᾶται , οὕτε μὴν ἀεὶ ἀνεξαπάτητός ἐστιν , ἀλλ’ ἐνίοτε ἀπατᾶται , ἐνίοτε δὲ οὐκ ἀπατᾶται . εἰπὼν δέ , ὅτι τὸ ἓν δύο δοκεῖ διὰ τὸ τὴν ἁφὴν δύο κινήσεις εἰσαγγέλλειν , ἐπήγαγεν · ὅλως γὰρ τὸ ἀφ’ ἑκάστης αἰσθήσεως φησιν ἡ ἀρχή . ἔστι δὲ τὸ λεγόμενον · ἁπλῶς γὰρ ὁποῖον ἄν διαπορθμεύσῃ ἡ ἁφὴ ἢ ἡ ὄψις ἢ ἄλλη τις τῶν αἰσθήσεων , τοιοῦτον λέγει αὐτὸ εἶναι ἡ πρώτη αἴσθησις · ταύτην γὰρ εἶπεν ἀρχήν . ὥστε καὶ τὸ ἓν ἂν ὡς δύο διακομίσῃ , τὸ ἓν δύο φησὶν ἡ ἀρχή , ἄν μὴ ἑτέρα κυριωτέρα ἀντιφήσῃ . εὐθὺς γὰρ ἡ ὄψις κρείττων καὶ κυριωτέρα οὖσα τῆς ἁφῆς ἀντίφησι λέγουσα · εἷς ἐστιν ὁ δάκτυλος , μᾶλλον δὲ τὸ τοῦ δακτύλου εἴδωλον ἕν ἐστιν , ἀλλ’ οὐ δύο . ἀλλὰ καὶ ἡ ὄψις τὸ τοῦ ἡλίου μέγεθος ὡς ποδιαῖον διαπορθμεύσασα , ὡς ποδιαῖον αὐτό φησιν ἡ ἀρχὴ ἐν τοῖς ὕπνοις ( ὁρῶμεν γὰρ καὶ τοιαῦτα ἐν τοῖς ὕπνοις ) , ἀλλ’ ἡ διάνοια ὡς κυριωτέρα τῆς ὄψεως ἀντίφησι καὶ λέγει · οὐκ ἔστι ποδιαῖος , ἀλλὰ μείζων τῆς γῆς . Ταῦτά εἰπὼν πάλιν ἐπαναλαμβάνει τὸν λόγον καὶ φησι · φαίνεται μὲν οὖν πάντως , δοκεῖ δ’ οὐ πάντως τὸ φαινόμενον . φαίνεται μὲν γὰρ ἐν τοῖς ὕπνοις καὶ τὸ ἓν δύο καὶ ὁ ἥλιος ποδιαῖος , οὐ δοκοῦσι δὲ τοιαῦτα , ἂν μὴ κατέχηται ὑπὸ τῆς ἀναθυμιάσεως τὸ ἐπικρῖνον . εἰ μὲν οὖν μὴ κατέχεται ἡ διάνοια , φαίνεται μέν , οὐ δοκεῖ δέ · εἰ δὲ κατέχεται , καὶ φαίνεται καὶ δοκεῖ . εἰπὼν δὲ ἄν τὸ ἐπικρῖνον μὴ κατέχῃ τᾶι , ἐκ παραλλήλου ἐπήγαγε τὸ ἡ εἰ μὴ κινεῖται τὴν οἰκείαν κίνησιν , λέγων οἰκείαν κίνησιν τὴν οἰκείαν ἐνέργειαν · τὸ γὰρ ἐνεργοῦν κατὰ τὴν οἰκείαν ἐνέργειαν οὐ κατέχεται , καὶ τὸ μὴ κατεχόμενον ἡ ἐμποδιζόμενον ἐνεργεῖ τὴν οἰκείαν ἐνέργειαν . οὕτως δὲ ταῦτα ἐπήγαγεν , ὡς εἰ ἔλεγε · κἄν τε ἂν μὴ κατέχηται᾿ βούληταί τις λέγειν , κἄν τε ἀντὶ τοῦ ‘ἄν μὴ κατέχηται τὸ ‘ἐὰν κινῆται τὴν οἰκείαν ἐνέργειαν᾿ , οὐδὲν διαφέρει . τὴν δ’ ἐφεξῆς λέξιν οὕτως ἀναγνωστέον · ὥσπερ δὲ εἴπομεν ὅτι ἄλλοι δι’ ἄλλο δι᾿ ἄλλο πάθος εὐαπάτητοι , καὶ τὸ κινεῖσθαι τὰ αἰσθητήρια καὶ τὰ ἄλλα τὰ εὐαπάτητοι , περὶ τὴν αἴσθησιν , οὕτως ὁ καθεύδων διὰ τὸν ὕπνον · ἀπατώμεθα γὰρ οὐ μόνον διὰ τὴν τῶν αἰσθητηρίων κίνησιν , ἀλλὰ καὶ διὰ φόβον ἢ ἔρωτα ἢ ἄλλο τι τοιοῦτον . οὕτω δὲ ἀπατώμεθα ἐν τοῖς ὕπνοις , ὥστε , ἂν ἔχῃ καὶ μικρὰν ὁμοιότητα τὸ τοῦ Καλλίου εἴδωλον πρὸς τὸ τοῦ Σωκράτους ἢ τὸ τοῦ λύκου πρὸς τὸ τοῦ κυνός , ὁρῶντες τὸ τοῦ Καλλίου ἢ τὸ τοὐ λύκου 1 δοκοῦμεν Σωκράτην ἢ κύνα ὁρᾶν , ἢ πάλιν ὁρῶντες τὸ τοῦ Καλλίου εἴδωλον δοκοῦμεν αὐτὸν τὸν Καλλίαν ὁρᾶν διὰ τὴν ὁμοιότητα . ἐνεργείᾳ δὲ κινήσεις εἰσί , καθ’ ἃς ἐνεργεῖ ἐν τοῖς ὕπνοις ἡ ψυχή , δυνάμει δέ , καθ’ ἃς δύναται ἐνεργῆσαι ἐνούσας . Οὕτω δ’ ἔχουσιν , ὥστε ἐν τῇ κινήσει τῃδὶ ἥδε ἐπιπολάσει ἐξ αὐτοῦ ἡ κίνησις . Ἐξ αὐτοῦ ἀντὶ τοῦ ἐκ τῆς κατιούσης ἀναθυμιάσεως ἐπὶ τὴν ἀρχήν · ἐν αὐτῇ γὰρ ὡς ἐν ὑποκειμένῳ τὰ ἀπὸ τῶν αἰσθητῶν εἴδωλα τυγχάνουσιν ὄντα . εἰπὼν δὲ ὅτι αἱ κινήσεις αἱ ἀπὸ τῶν αἰσθητῶν ἐν τοῖς αἰσθητηρίοις γινόμεναι καὶ συγκατελθοῦσαι τῇ ἀναθυμιάσει , ἥτις σχεδὸν αἷμά ἐστιν , αἱ μέν εἰσι δυνάμει , αἱ δὲ ἐνεργείᾳ , διὰ τῶν προκειμένων διαρθροῖ , πῶς ἔχουσι πρὸς ἀλλήλας . ἴσμεν δὲ πάντως , ὅτι κινήσεις αὐτὰ τὰ εἴδωλα καὶ τοὺς τύπους τοὺς ἀπὸ τῶν αἰσθητῶν λέγει . ἀλλ’ αὐτὸς μὲν οὕτως λέγει , ἡμῖν δὲ λοιπόν ἐστιν ὑποδείγματι σαφηνίσαι τὸν λόγον . ἔστι τις ἐπιστήμων ὁ ἤδη ἐνεργῶν κατὰ τὴν ἐπιστήμην , ἕτερος ὁ ἔχων τὴν ἕξιν καὶ μὴ ἐνεργῶν , ἄλλος ὁ μανθάνων ἕνα φέρε εἰπεῖν ἐνιαυτόν , καὶ ἕτερος ὁ ἤδη ἀρξάμενος , καὶ ἔτι ὁ παῖς . καὶ εἰσὶν οὗτοι πάντες πλὴν τοῦ ἐνεργοῦντος δυνάμει ἐπιστήμονες · ὁ μέν , ὁ ἐν ἕξει , ἐγγύτερος τοὐ ἐνεργοῦντος · ὁ δὲ μανθάνων ἐνιαυτὸν ἐγγύτερος μὲν τοῦ ἐν ἕξει , πορρώτερος δὲ τοῦ ἐνεργοῦντος · ὁ δὲ ἤδη αὐξανόμενος ἐγγύτερος μὲν τούτου , πορρώτερος δὲ τοῦ ἐν ἕξει καὶ ἔτι πορρώτερος τοῦ ἐνεργοῦντος · ὁμοίως καὶ ὁ παῖς . ὡς οὖν ἐπὶ τούτων , οὕτως ἔχουσι τῇ δυνάμει καὶ αἱ συγκατελθοῦσαι κινήσεις τῇ ἀναθυμιάσει , καὶ αἱ μέν εἰσιν ἐγγύτερον τῇ κινήσει τῇ κινούσῃ τὴν ψυχήν αἱ δὲ πορρώτερον . εἰ δὲ τοῦτο , δηλονότι τῇ κατ’ ἐνέργειαν κινήσει τοδὶ ἐπιπολάσει , καὶ εὐθὺς μετ’ αὐτὴν κινήσει τὴν ψυχὴν ἥδε ἡ ἔγγιστα αὐτῆς , καὶ ταύτης φθαρείσης ἡ ἐφεξῆς αὐτῆς . σαφηνίζει δὲ καὶ αὐτὸς ταῦτα ἐπὶ ὑποδείγματι τοῖς πεπλασμένοις βατράχοις καὶ ἀνιοῦσιν ἐν τῷ ὕδατι τηκομένου τοῦ ἁλός . εἴ τις γὰρ ξυλίνους πλάσει βατράχους πέντε φέρε εἰπεῖν τὸν ἀριθμόν , εἶτα θήσει εἰς βαθέος ἀγγείου πυθμένα τὸν ἕνα καὶ ἐπικαλύψει αὐτὸν ἁλὶ πολλῷ , εἶτα ἐν τῇ ἐπιφανείᾳ τοῦ ἁλὸς ἕτερον καὶ ὁμοίως ἐπικαλύψει ἐν ἁλί , καὶ τοὺς λοιποὺς ἐφεξῆς οὕτως , εἶθ᾿ ὕστερον ἐπιθήσει τὸν πέμπτον ἐάσας αὐτὸν ἀκάλυπτον , ἀναλογήσει ὁ μὴ καλυφθεὶς βάτραχος , ἀλλὰ ἀκάλυπτος ὢν καὶ ὁρώμενος τῇ κατ’ ἐνέργειαν κινήσει , περὶ ἣν ἤδη ἡ ψυχὴ ἐνεργεῖ , οἱ δὲ κεκαλυμμένοι ταῖς δυνάμει οὔσαις κινήσεσιν . εἴ τις δὴ τούτους οὕτω συνθείη , εἶτα συμβαίη τήκεσθαι κατὰ βραχὺ τὸν ἄγα , πρῶτον μὲν ἀναβήσεται ὁ τέταρτος καὶ γενήσεται ἐνεργείᾳ αἰσθητός , εἶθ’ ὁ τρίτος , εἶθ’ ὁ δεύτερος , ἔσχατον δὲ ὁ ἐν τῷ πυθμένι . ὡς οὖν ἐπὶ τούτων τηκομένου τοῦ ἁλὸς γίνονται ἐνεργείᾳ αἰσθητοὶ οἱ βάτραχοι , οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν κινήσεων ἀνιεμένου τοῦ κωλύοντος αἵματος καὶ λυομένου καὶ ἐκ παχέος λεπτοτέρου καὶ ἐξ ἀδιακρίτου κεκριμένου καὶ καθαρωτέρου γινομένου , ἐνεργοῦσιν ἐν τῷ καταλειφθέντι λοιπῷ αἵματι , ἐλάττονι ὄντι καὶ καθαρωτέρῳ τοῦ γὰρ πλείονος προσκριθέντος τῷ σώματι τὸ καταλειπόμενον ἀναγκαῖον ἔλασσον εἶναι ) , ἐνεργοῦσιν οὖν ἐν τῷ λοιπῷ αἵματι , τῶν ἐν τοῖς αἰσθητηρίοις κινούντων ἔχουσαι ὁμοιώματα , τουτέστιν οὖσαι ὁμοιώματα τῶν αἰσθητῶν τῶν ποιούντων κίνησιν ἐν τοῖς αἰσθητηρίοις . μεταβάλλουσι δὲ ταῦτα τὰ ὁμοιώματατα ταχέως , ὥσπερ τὰ ἐν τοῖς νέφεσιν , ἃ παρεικάζουσι Κενταύροις καὶ ἀνθρώποις . καὶ ὥσπερ ταῦτα ἀπ’ ἄλλων σχημάτων εἰς ἄλλα μεταβάλλει , τί κωλύει καὶ τὰς τοιαύτας κινήσεις ἀπὸ ἄλλων εἰς ἄλλα μεταβάλλειν ; ταῦτα εἰπὼν ἐπιφέρει · τούτων δέ , τῶν εἰδώλων τῶν ἐν τοῖς ὕπνοις φαινομένων , ἕκαστόν ἐστιν ὑπόλειμμα τοῦ ἐνεργείᾳ αἰσθήματος , καὶ ἀπελθόντος τοῦ ἀληθῶς αἰσθητοῦ , ὅταν μὴ κατέχηται τὸ ἐπικρῖνον , ἀληθὲς εἰπεῖν , ὅτι τοῦτο οὐ Κορίσκος , ἀλλ’ οἷον Κορίσκος . Ὅτε δὲ ᾐσθάνετο , οὐκ ἔλεγε Κορίσκον τὸ κύριον . Τουτέστιν ὅτε γὰρ ᾐσθάνετο ( ὁ γὰρ δὲ σύνδεσμος ἀντὶ τοῦ γὰρ κεῖται ) , ὅτε γὰρ ᾐσθάνετο , ἤτοι ὅτε γὰρ ἐν τῷ ὕπνῳ οὐ κατείχετο ὑπὸ τοῦ κατελθόντος αἵματος τὸ κύριον καὶ ἐπικρῖνον , οὐκ ἔλεγε Κορίσκον τὸ εἴδωλον , ἀλλὰ διὰ τούτου ἐκεῖνον Κορίσκον τὸν ἀληθινόν , τουτέστιν ἀλλὰ διὰ τοῦ εἰδῶ λοῦ ἑώρα καὶ διενοεῖτο τὸν ἀληθινὸν Κορίσκον . οὗ δὴ εἰδώλου καὶ αἰσθανόμενόν φησιν , ὅτι τοῦτο οὐκ ἔστι Κορίσκος , ἀλλ᾿ εἴδωλον Κορίσκου . τὸ δὲ ἂν μὴ παντελῶς κατέχηται ὑπὸ τοῦ αἵματος ὡς δηλωτικὸν ἐπῆκται τοῦ ὅτε δὲ ᾐσθάνετο , οὐκ ἔλεγε Κορίσκον τὸ κύριον . ἔστι δὲ τὸ μὲν ἑξῆς τῆς λέξεως τοιοῦτον · ἂν μὴ παντελῶς κατέχηται ὑπὸ τοῦ αἵματος καὶ δοκῇ τὸ ὅμοιον αὐτὸ εἶναι τὸ ἀληθές , ὥσπερ αἰσθανόμενον τοῦτο κινεῖται ὑπὸ τῶν κινήσεων τῶν ἐν τοῖς αἰσθητηρίοις . τὸ δὲ λεγόμενον τοιοῦτόν ἐστι · τοῦτο τὸ κύριον καὶ ἐπικρῖνον ἄν μὴ παντελῶς ὑπὸ τοῦ αἵματος ἐν τοῖς ὕπνοις κατέχηται , ὑπὸ τῶν κινήσεων τῶν ἐν τοῖς αἰσθητηρίοις οὕτω κινεῖται ὥσπερ αἰσθανόμενον , καὶ ὥσπερ τὸ κυρίως αἰσθανόμενον , εἰ μή τι συμβαίη , οὐκ ἀπατᾶται , οὕτως οὐδὲ τοῦτο . ἐὰν δὲ οὕτω κατέχηται , ὥστε τὸ ὅμοιον καὶ τὸ εἴδωλον δοκεῖν ὅτι αὐτό ἐστι τὸ ἀληθινόν , οὐ κινεῖται ὑπὸ τῶν εἰδώλων ὡς αἰσθανόμενον καὶ τρόπον τινὰ ἐγρηγορός , ἀλλ’ ὡς ἀναίσθητον . ὅταν γάρ , ὡς ἐρεῖ μετ᾿ ὀλίγον , μὴ κατέχηται , οὔτε οὕτως ἐστὶν ἐγρηγορὸς ὡς τὰ ἁπλῶς καὶ κυρίως ἐγρηγορότα , οὔτ’ αὗ πάλιν καθεῦδον ὡς τὰ ἀπλῶς καθεύδοντα , ἀλλὰ μεταξὺ ἐγρηγορότος καὶ καθεύδοντος . τὸ δὲ λεγόμενον περὶ τῆς ὑποβολῆς τοῦ δακτύλου ἐν τῷ ὀφθαλμῷ οὐχ ὡς ἀληθὲς εἴληπται ( ποῦ γὰρ εἰκὸς ἢ ἐμὲ ἢ ἄλλον ὁντιναοῦν ὑποβαλόντα τὸν δάκτυλον εἰς τὸν ὀφθαλμὸν λανθάνειν , ὅτι ὑπέβαλον ἢ ὑπέβαλεν ; ) , ἀλλ᾿ οὕτως εἴληπται ἕνεκεν λόγου , δυνάμει λέγων · κείσθω ὅτι ὑπέβαλέ τις τὸν δάκτυλον αὐτοῦ , λέληθε δὲ αὐτόν , ὅτι ὑποβέβληται . ὡς οὖν ἐπὶ τῇ τοῦ δακτύλου ὑποβολῇ , οὕτω φησὶ καὶ ἐν τοῖς ὕπνοις , ἂν μὲν αἰσθάνηται τὸ κύριον καὶ ἐπικρῖνον ( τοῦτο δ’ ἐστίν , εἴρηται , ἡ διάνοια · ἱκανὴ δὲ ἡ διάνοια καὶ ἐγρηγορότων καὶ κοιμωμένων ἐπιβάλλειν τοῖς προσήκουσιν ἔργοις ) , ἂν μὲν δὴ αἰσθάνηται ὅτι καθεύδει καὶ πρὸς τούτῳ αἴσθησιν ἔχῃ τοῦ πάθους ( τουτέστι τοῦ ἐνυπνίου , ἐν ᾧ πάθει ἐστὶν ἡ αἴσθησις τοῦ αἰσθητικοῦ · τῆς γὰρ αἰσθητικῆς ψυχῆς ἡ αἴσθησις καὶ ἡ ἐνέργεια ἐν τούτῳ τῷ πάθει τότε γίνεται · περὶ αὐτὸ γὰρ ἐνεργεῖ ) , φαίνεται μέν λέγει δὲ ὅτι οὐκ ἔστι τὸ φαινόμενον Κορίσκος . ὅτι δὲ πολλάκις ὁρῶντες ἐνύπνια λέγομεν ἔτι ὑπνώττοντες , ὅτι τοῦθ’ ὅπερ ὁρῶ οὐκ ἔστιν ἐνύπνιον , δῆλον τοῖς προσέχουσιν . ἰστέον δὲ ὅτι τινὰ μὲν τῶν ἀντιγράφων ἔχουσι καὶ τοῦ ἐν ᾧ ἡ αἴσθησις τοῦ αἰσθητικοῦ , τινὰ δὲ καὶ τοῦ πάθους ἐν ᾧ ἡ αἴσθησις τοῦ ὑπνωτικοῦ . καὶ τῆς μὲν προτέρας γραφῆς ἡ διάνοια ἤδη εἴρηται , διὰ ταύτης δὲ εἴη ἂν λέγων πάθος ὑπνωτικὸν τὸ ἐνύπνιον , ἐν ᾧ ἡ αἴσθησις · τούτου γὰρ τοῦ ἐνυπνίου ἐν τοῖς ὕπνοις αἰσθανόμεθα . ἔστι δὲ τὸ λεγόμενον καὶ ὑπὸ ταύτης καὶ ὑπ’ ἐκείνης τὸ αὐτό . Ὅτι δὲ ἀληθῆ λέγομεν καί εἰσι κινήσεις φανταστικαὶ ἐν τοῖς αἰσθητηρίοις , δῆλον . Κινήσεις φανταστικὰς αὐτοὺς λέγει τοὺς τύπους τοὺς ἀπὸ τῶν αἰσθητῶν ἐν τοῖς αἰσθητηρίοις καὶ δι’ αὐτῶν εἰς τὸ πρῶτον αἰσθητήριον , τὴν καρδίαν , ἐγγινομένους . εἰπὼν δὲ ὅτι γίνεται τὰ ἐνύπνια ἀπὸ τῶν εἰδώλων καὶ τῶν τύπων τῶν ἐν τῷ πρώτῳ αἰσθητηρίῳ , ἔδει δὲ ζητεῖν εἰ ὅλως εἰσὶ τύποι τῶν αἰσθητῶν ἐν τῇ καρδίᾳ , πιστοῦται τοῦτο , λέγω δὴ τὸ εἶναι τύπους καὶ εἴδωλα ἐν τῇ καρδίᾳ , ἀπὸ τῶν συμβαινόντων τοῖς ἄλλοις αἰσθητηρίοις . εἰ γάρ εἰσιν ἐν τοῖς ἄλλοις αἰσθητηρίοις εἴδωλα , πολλῷ μᾶλλον ἐν τῷ πρώτῳ , ἀφ’ οὗ καὶ τοῖς ἄλλοις τὸ εἶναι τάδε τινά ἐστι . δῆλον οὖν , φησίν , ὅτι εἰσίν , ἐάν τις προσέχων πειρᾶται μνημονεύειν , ἃ πάσχομεν καταφερόμενοί ἑνοῖ τε καὶ ἐγειρόμενοι . καὶ οὐ λέγει , ὅτι καὶ ἅμα τῷ καταφέρεσθαι | καὶ εἰς ὕπνον τρέπεσθαι πάσχομέν τι , ἀλλ’ ἔστι τὸ λεγόμενον , ὅτι ἃ πάσχομεν ἐγειρόμενοι , ὅταν ἡ ἔγερσις γένηται πλησίον τῆς καταφορᾶς · οἷον εἰ ἐν τῇ ἀρχῇ τῆς πρώτης ὥρας γένοιτο ἡ καταφορά , ἵνα ἡ ἔγερσις γένηται ἐν τῷ ἡμίσει τῆς ὥρας ἢ ἐν τῷ τέλει ἢ ὅλως σύντομος . ἄν γὰρ ἡνίκα ὑπνώσας τις ἄρξηται ὁρᾶν ἐνύπνιον , εἶτα ἐγερεῖ αὐτόν τις , ὥσπερ εἴρηται , συντόμως , ὁρᾷ τὰ εἴδωλα πρὸ ὀμμάτων . ἃ γὰρ βλέπει ἐν τῶ ὕπνῳ , ἐγερθεὶς καὶ προσέχων ὁρᾷ αὐτά , ὥσπερ νῦν ἐγὼ τόνδε τὸν χάρτην . εἰ γὰρ καὶ κατῆλθον ἐν τῇ καρδίᾳ , ὅμως αἱ κινήσεις αὐτῶν ἔτι ἐμμένουσιν ἐν τοῖς ὀφθαλμοῖς . ὥστε εἰ μὴ ἦσαν κινήσεις καὶ εἴδωλα τῶν αἰσθητῶν ἐν τοῖς αἰσθητηρίοις , οὐκ ἄν συνέβαινεν ἡμᾶς ὁρᾶν Σωκράτην , εἰ οὗτος ἦ ὁ ὁρώμενος ἐν ὕπνῳ , μὴ παρόντος Σωκράτους . ἀλλὰ καὶ ἔνιοι τῶν νέων ὑπό τινος ἐγερθέντες καὶ πάμπαν ἀκριβῶς διαβλέψαντες εἴδωλα εἶδον ἐνώπιον αὐτῶν ἱστάμενα · ταῦτα δὲ ἦσαν αἱ ἐν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἀπὸ τῶν αἰσθητῶν κινήσας . Ταῦτα εἰπών , συμπεραίνεται λέγων · ἔστι τὸ ἐνύπνιον φάντασμα ἐν ὕπνῳ . τὸ δὲ ἐν ὕπνῳ ἐπήγαγε διὰ τὸ καὶ τὰ εἴδωλα , ἅπερ ὁρῶσιν οἱ πάμπαν ἐν σκότει διαβλέποντες , εἶναι μὲν φαντάσματα , οὐκ ἐνύπνια δέ · τὸ γὰρ ἐν ἐγρηγόρσει φάντασμα οὐκ ἐνύπνιον , ἀλλὰ τὸ ἐν ὕπνῳ φαινόμενον φάντασμα . τοῦτό ἐστιν ἐνύπνιον . οὔτε οὖν τὰ εἰρημένα εἴδωλα καὶ φαντάσματά εἰσιν ἐνύπνια , οὔτε ἄλλο τι φαινόμενον λελυμένων , τουτέστιν ἐνεργουσῶν , τῶν αἰσθήσεων . ὁρῶμεν γὰρ φαντάσματά τινα διὰ νόσον ἐνεργουσῶν τῶν αἰσθήσεων , ἅπερ οὔ φαμεν ἐνύπνια . ἀλλὰ μὴν οὐδὲ πᾶν τὸ ἐν ὕπνῳ φάντασμα ἐνύπνιόν ἐστι · τὰ γὰρ φαινόμενα ἐν τῷ ὕπνῳ , ὅταν μὴ κατέχηται τὸ κύριον καὶ τὸ ἐπικρῖνον , φαντάσματα μέν εἰσιν , ἐνύπνια δ᾿ οὔ . εἰπὼν δὲ ὅτι οὐδὲ πάντα τὰ ἐν ὕπνῳ φαινόμενα φαντάσματα ἐνύπνιά εἰσι , τίνα ταῦτά ἐστι λέγει , ὅτι οἱ ψόφοι , ὧν αἰσθάνεταί τις καθεύδων , καὶ τὸ φῶς καὶ οἱ χυμοί , ταῦτα οὔκ εἰσιν ἐνύπνια . οἱ γὰρ ὑπνώττοντες καὶ μεταξὺ ὄντες τοῦ ἁπλῶς γρηγοροῦντος καὶ ἁπλῶς κοιμωμένου , ἐάν τις ψοφῇ ἢ φῶς κρατῶν διέρχηται , αἰσθάνονται καὶ τοῦ φωτὸς καὶ τῶν ψόφων , δοκοῦσι δ’ ἐν ὀνείρῳ τούτων αἰσθάνεσθαι · ὥστε καὶ πολλοὶ ἐγερθέντες λέγουσι πρὸς αὐτούς · σὺ ψοφεῖς · σὺ τὸ φῶς κατέχεις · μὰ τὸν ἥλιον ἐδόκουν ὅτι ὄναρ ταῦτα ὁρῶ , τάχα δὲ οὐκ ὄναρ ἦν αὐτά , ἀλλ’ ἀληθῆ . αἰσθάνονται δὲ τούτων ἀσθενικῶς καὶ οἷον πόρρω · πῇ γὰρ αἰσθάνονται . ὡς γὰρ ἔχει ὁ ἁπλῶς ἐγρηγορὼς πρὸς τὸν πῇ ἐγρηγορότα , οὕτω καὶ ἡ ἁπλῶς αἴσθησις πρὸς τὴν τῆ αἴσθησιν . ἀλλὰ καὶ πολλοὶ καθεύδοντές πῃ , μὴ ἔχοντες δὲ παντελῶς κεκλεισμένα τὰ βλέφαρα , ἀλλ’ ἠρέμα καὶ ὀλίγον ἀνεῳγμένα , καὶ ὁρῶντες τὸ τοῦ παρακειμένου λύχνου φῶς , ἐγερθέντες εὐθὺς ἐγνώρισαν τὸ τοῦ λύχνου ὄν , ὅπερ οὐχ ὡς λύχνου ἐνόμιζον ὁρᾶν , ἀλλ᾿ ὡς ἐνύπνιον , μὴ καθεύδοντες γάρ · οὐ γὰρ ἀπλῶς καθεύδουσιν , ἀλλὰ πῇ . νομίζοντες δὲ καθεύδειν δοκοῦσιν , ὅτι ἅπερ ὁρῶσι καὶ ὅλως ἅπερ φαντάζονται ἐνύπνιά εἰσιν , μὴ ὄντα ἐνύπνια . καὶ ἀλεκτρυόνων φωνῆς ἀκούοντες καὶ νομίζοντες , ὅτι ἐνύπνιόν ἐστιν , ἐγερθέντες εἶδον τὸν ἀλεκτρυόνα καὶ εὐθὺς ἐγνώρισαν ὅτι οὐκ ἐνύπνιον τὸ φαινόμενον , ἀλλὰ φάντασμα . ταῦτα δὲ ὅτι οὕτως ἔχει , ἴσμεν οἱ πειρώμενοι μνημονεύειν τῶν τοιούτων . οἱ δ’ ἀποκρινόμενοι ἐν τῷ ἐρωτᾶσθαι , ὅτε ὑπνώττουσι , πολλάκις οὐ μνημονεύουσιν μονεύουσιν ἐγερθέντες , ὅτι ἀπεκρίθησαν , ἀλλ’ ἀγνοοῦσιν . ὥστε δῆλον ὅτι , ἐπεὶ ἀποκρινόμενοι οὐ μνημονεύουσιν , οὔτε ἀπλῶς γρηγοροῦσιν ( ἐμνημόνευον γὰρ ἄν ) , οὔθ’ ἀπλῶς ὑπνώττουσιν ( οὐ γὰρ ἂν ἀπεκρίθησαν ) , ἀλλὰ πῇ ὑπνώττουσι καὶ πῇ γρηγοροῦσιν . ἀληθεῖς δὲ ἐννοίας παρὰ τὰ φαντάσματα λέγει τὰς κρίσεις , δι’ ὧν ἐν ὕπνῳ κρίνομεν , ὅτι τοῦθ’ ὅπερ ὁρῶ οὐκ ἔστιν ἐνύπνιον . Σαφῆ δὲ τὰ ἑξῆς . ἐναντίωσιν δὲ ταύτην λέγει τὸ ὁρᾶν ἐνύπνιον καὶ μὴ ὁρᾶν · τὸ γὰρ μὴ ὁρᾶν ἐναντίον τῷ ὁρᾶν . |
Lemmas: μετά ὁ περι ὕπνος καί ἐγρήγορσις προτίθημι περί ἐνύπνιος ζητέω · ὁ γάρ περί ὕπνος λόγος ὁ περί ἐνύπνιος ἀκολουθέω . πρῶτος οὖν ζητέω , ἐν τίς μόριον ὁ Ψυχή γίγνομαι ὁ ἐνύπνιον . ἐπεί δέ δύο μόριον ὁ Ψυχή εἰμί ὅς γνωρίζω , νόος δηλονότι καί αἴσθησις , ζητέω , πότερος ὁ νοητικός πάθος εἰμί ὁ ἐνύπνιον , ἢ ὁ αἰσθητικός . εἰμί δή χρῆσις ὄψις ὁ ὁράω καί ἀκοή ὁ ἀκούω καί Λῶς δέ αἴσθησις ὁ αἰσθάνομαι . ὅτι2 μέν ὁ χρῆσις καί ὁ ἐνέργεια ὁ ὄψις καί ὁ ἀκοή ὅρασις εἰμί καί ἄκουσις , οἶδα . δείκνυμι δέ διά οὗτος , ὅτι οὔτε ὁ κατά ἐνέργεια αἴσθησις εἰμί πάθος ὁ ἐνύπνιος , οὔτε ὁ διανοητικός μέρος . ἀλλά πρό ὁ ὁ κατά μέρος σαφήνεια δεῖ ἐγώ σύντομος εἶπον , τίς εἰμί καί πῶς γίγνομαι ὁ ἐνύπνιος . ὁ ἐν ὁ αἰσθητήριον ἀπό ὁ αἰσθητής ὑπόλειμμα ( λείπω γάρ εἴδωλον ἀπό ὁ αἰσθητής ἐν ὁ αἰσθητήριον , ὡς προέρχομαι αὐτός δείκνυμι ) , οὗτος δή ὁ ὑπόλειμμα ὁ μέν σῴζω καθαρός , ὁ δέ συγχέω διά πλῆθος ἀναθυμίασις , ὁ δέ καί ἐπικρύπτω ὑπό ἕτερος . ὁ οὖν μή τέλειος ἐπισκοτέω ὁ ὑπόλειμμα , συγκατέρχομαι εἰς ὁ Καρδία ὁ κατέρχομαι ἀναθυμίασις καί προσπίπτω ὁ αἰσθητικός ἀρχή κατά ὁ ὕπνος , παραπλήσιος ὁ κατά ἐνέργεια αἴσθησις κινέω αὐτός ποιέω ὁ ἐνύπνιος . οὗτος μέν οὖν προλέγω , δείκνυμι δέ πρῶτος ὅτι οὐ εἰμί ὁ κατά ἐνέργεια αἴσθησις ὁ ἐνύπνιος πάθος . πρότερος δέ ἐγώ ὑπομιμνῄσκω , τίς ὁ ὁράω καί τίς ὁ ἀκούω λέγω · εἰμί δή ὄψις ἐνέργεια ὁ ὁράω καί ἀκοή ὁ ἀκούω καί ὅλως δέ αἴσθησις ὁ αἰσθάνομαι , οὗτος δέ εἰμί ὁ τε κοινός ὁ αἴσθησις , τουτέστι σχῆμα καί μέγεθος , καί ὁ ἴδιος , χρῶμα δηλονότι καί ψόφος εἴρω δέ ἐν ὁ περι Ψυχή ἀκριβής , τίς ὁ κοινός αἰσθητός καί τίς ὁ ἴδιος ) , εἰμί ἐν οὗτος εἰμί ὁ κοινός καί ὁ ἴδιος αἰσθητής , μύω δέ καί κοιμάω ἀδυνατέω ἐνεργέω περί οὗτος , οὐ εἄν εἰμί ὁ ἐνύπνιος πάθος ὁ κατά ἐνέργεια αἴσθησις , σέως , εἴπερ ἐνεργέω αὐτός εἰμί ἐν ὁ προσβάλλω ὁ αἰσθητός , ἐν δέ ὁ ὕπνος καί ὅλως μύω ἀδύνατος εἰμί ἐνεργέω περί αὐτός . εἰμί δέ ὁ συλλογισμός τοιοῦτος · ὁ ἐνυπνιάζω οὐ ἐνεργέω περί ὁ αἰσθητής · ὁ αἰσθάνομαι ἐνεργέω περί ὁ αἰσθητής · ὁ ἐνυπνιάζω ἄρα οὐ αἰσθάνομαι κύριος · οὐδέ ἄρα ὁ ἐνύπνιον εἰμί αἴσθησις . ὁ μέν οὖν διάνοια οὗτος , ἐν δέ τῆ λέγω ὁ ἀδυνατέω δέ πᾶς μύω καί καθεύδω ὁράω ὁ πᾶς περί ὁ ζῷον εἴρω · πᾶς γάρ ζῷον ἀδυνατέω μύω ὁράω . ἀλλά μήv οὐδέ ὁ δόξα . δείκνυμι ὅτι οὐδέ ὁ δόξα ὁ ἐνύπνιος αἰσθάνομαι , ἤτοι οὐδέ ὁ δόξα εἰμί πάθος . οὗτος δέ αὐτός εἰμί ὁ οὐδός ὁ διανοίας’ ὁ γάρ δινεύω δοξάζω . ἐπεί γάρ ἐν ὁ ὕπνος οὖον μόνος φημί καί συγκατατίθημι , ὅτι ὁ προσέρχομαι ἄνθρωπος εἰμί ( ὁ δέ συγκατατίθημι δόξα εἰμί · ὁ γάρ δόξα οὐδείς ἄλλος εἰμί ἢ ὑπόληψις περί ὁ ἐνδέχομαι καί ἄλλως ἔχω ) , οὖον μόνος οὖν φημί ὅτι ὁ προσέρχομαι ἄνθρωπος εἰμί ἢ ἵππος ἢ ὅλως οὐσία , ἀλλά καί ὅτι λευκός ἢ καλός ὁ πρόσειμι ( ὁράω γάρ ἐν ὁ ὕπνος Σωκράτης οὖον μόνος φημί ὅτι Σωκράτης εἰμί , ἀλλά καί ὅτι προγάστωρ καί ὅτι λευκός ἢ καλός ) , εἰμί δέ ὁ λευκός ἢ καλός ὁ δόξα ἄνευ αἴσθησις οὐ ὑπολαμβάνω , ὁ δέ αἴσθησις ἐν ὁ ὕπνος οὐ ἐνεργέω , οὐ εἄν εἰμί οὐδέ ὁ δόξα ὁ ἐνύπνιον πάθος . ἔτι παρά ὁ ἐνύπνιον ἐννοέω ἄλλος τίς καθάπερ ἐν ὁ ἐγείρω αἰσθάνομαι τίς . | καί οὗτος ὁ μή εἰμί ὁ ἐνύπνιος ὁ δόξα κατασκευάζω . εἰμί γάρ δοξάζω ἀεί ἐννοέω ὅτι δοξάζω , ἐν δέ ὁ ὕπνος οὐ ἀεί , δηλονότι οὐ εἰμί ὁ ἐνύπνιος ὁ δόξα . ἔτι , φημί , καί οὗτος δεῖ ἐγώ οἶδα , ὅτι παρά ὁ ἐνύπνιον ἐννοέω ἄλλος τίς . εἶδον γάρ τις ἐν ὕπνος Σωκράτης ἐννοέω , ὅτι ἐν ὕπνος οὗτος ὁράω , ὥσπερ ἐγώ εἶδον ὅτι εὑρίσκω βιβλίον , ὅσπερ πάλαι ποθέω , ἐννοέω ὅτι οὗτος ὁ δοκέω ἐγώ εὑρίσκω βιβλίον ἐν ὄνειρος οὗτος ὁράω . ὁράω γάρ τις ἐνύπνιον καί ἐννοέω ἄλλος τίς , τουτέστιν ὅτι οὗτος , ὅσπερ ὁράω , ὄναρ ὁράω . εἶδον γάρ ὁ ἐμός ἑταῖρος ὁ πάνσεπτος ἐγώ καθηγεμών , ὅτι ἀνίστημι ἐκ ὁ νεκρός , ἔτι κοιμάω ἐννοέω , ὅτι ὄναρ ὁράω ὁ διδάσκαλος ἐγείρω . ἀλλά καί τις εἶδον ἐν ὕπνος , ὅτι εὑρίσκω χρυσός , ἔτι κατέχω ὁ ὕπνος δοκέω διηγέομαι πρός τις · οὐ οἶδα ὅτι εἶδον ὑπνώσσω ὡς εὑρίσκω χρυσός ; ὥσπερ γάρ ἐν ὁ ἐγείρω ὁράω τις οὖον μόνος ὁράω , ἀλλά καί ἐννοέω ὅτι οὗτος ὅσπερ ὁράω ἐγείρω εἰμί ὁράω , οὗτος καί ἐν ὁ ὕπνος . εἶδον γάρ ἐνύπνιον , ἔτι ὑπνώσσω ἐννοέω , ὅτι οὗτος , ὅσπερ ὁράω , ἐνύπνιον εἰμί . εἰμί δή οὖον μόνος ὁράω ἐν ὁ ὕπνος τίς , ἀλλά καί ὁράω διανοέω τίς περί ὁ ὁράω , τουτέστιν ἀλλά καί ἐννοέω , ὅτι ἐνύπνιον εἰμί ὁ ὁράω , δηλονότι οὖον πᾶς ὁ ἐν ὕπνος φάντασμα ἐνύπνιον εἰμί . ἀλλά ἐνύπνιον μέν εἰμί , ὅταν τίς ὁράω τις μή ἐννοέω , ὅτι ὅσπερ ὁράω ἐνύπνιον εἰμί · ὅταν δέ ὁράω δύναμαι ἐννοέω , ὅτι ὁ ὁράω ἐνύπνιον εἰμί , ἤδη οὗτος φάντασμα , ἐνύπνιον δέ οὐδαμῶς . δοκέω γάρ ἐνύπνιος εἰμί , οὐ εἰμί ἐνύπνιος , ἀλλά φάντασμα ὁ κατά ἐνέργεια αἴσθημα ὑπό ὁ εἰς ὁ ὕπνος καταφορά γίγνομαι ἰσχύω ἐγώ ἀντιλαμβάνω , ὅτι ἐγείρω φαντάζω . τρόπος γάρ τις ἐγρήγορσις εἰμί ὁ δύναμαι ἐννοέω , ὅτι ὁ ὁράω ἐνύπνιον εἰμί . ὅτι δέ πολλάκις ἐννοέω ἄλλος τίς , δῆλος εἰμί ὁ πειράω μνημονεύω ὁ ἐνύπνιος ἀνίστημι . ὥσπερ γάρ τις πειράω ὁ ἀποστομαισθέντα λόγιος μνημονεύω , μνημονεύω μᾶλλον ὁ ἀποστοματίζω μή πειράω δέ μνημονεύω , οὗτος καί ἐπί ὁ ἐνύπνιος μᾶλλον μνημονεύω ἀνίστημι ὁ εἶδον ὁ ἑαυτοῦ ἀσκέω μνημονεύω ὁ ἐνύπνιος . γίγνομαι δέ οὗτος , ὅταν τις ἅμα ὁ ἀνίστημι ὁ ὕπνος εὐθύς ἀνανεωτής ὁ ὁράω κατά ὕπνος . ἀλλά ὁ μέν ὁ λέγω διάνοια οὗτος , ἐν δέ ὁ λέγω ὁ ἤδη γάρ τις ὁράω ἐνύπνιος τοιοῦτος ὁ λέγω εἰμί · ἤδη γάρ τις ὁράω φάντασμα τοιοῦτος ἐν ὕπνος , ἐν ὅς ἐννοέω ἄλλος τίς παρά ὁ φάντασμα . ὥσπερ δέ , φημί , ὁ δοκέω κατά ὁ μνημονικός παράγγελμα τίθημι ὁ προβάλλω , οὗτος καί ὁ ὁράω ἐνύπνιος τοιοῦτος συμβαίνω ἄλλος τίς παρά ὁ ἐνύπνιον τίθημι πρό ὄμμα εἰς ὁ τόπος , ἐν ἵημι ὁ ἐνύπνιον γίγνομαι . οὗτος γάρ εἰμί ὁ ὁ λέξις κατάλληλος · ὁ γάρ συμβαίνω γάρ αὐτός ἄλλος τίς παρά ὁ ἐνύπνιον δηλωτικός εἰμί ὁ τίς εἰμί ὁ ἐνύπνιος , ὅσπερ εἶπον τοιοῦτος . ὁ δέ πρό ὄμμα ἴσος εἰμί ὁ φανερῶς . ὁ δέ οἷος ὁ δοκέω κατά ὁ μνημονικός παράγγελμα τίθημι ὁ προβάλλω δῆλος εἰμί ὧδε · εἴρω αὐτός ἐν ὁ τοπικός , ὅτι δεῖ ὁ συλλογισμός , ὅς προβάλλω ὁ προσδιαλέγομαι , τίθημι ἐν ὁ μνημονικός , ὁμοίως δέ ἄν πρόβλημα προβάλλω , καί οὗτος μνημονεύω , πῶς τε προβάλλω καί πῶς συλλογίζομαι ὁ συλλογίζομαι διαλανθάνω , ἵνα καί ἐγώ ὡς ἀπό τις οὗτος κανών ὁρμάω ὅμοιος ποιέω δύναμαι . ὡς οὖν οὗτος συμβαίνω ἀπό τις συλλογισμός ἢ πρόβλημα ἄλλος τις συλλογίζομαι καί προβάλλω , οὗτος καί ὁ καθεύδω ἄλλος τίς παρά ὁ ἐνύπνιον τίθημι πρό ὄμμα , τουτέστιν ἐννοέω φανερῶς . οὗτος οὕτως εἴρω ὁ λέγω εἰμί · ὥσπερ ὁ δοκέω κατά ὁ παράγγελμα ὁ λέγω δίδωμι τίθημι κατά ὁ μνημονικός ὁ προβάλλω ἄλλος προβάλλω ὡς ἀπό τις ἀρχή ὁ ἐν ὁ μνημονικός τύπος , οὗτος καί οὗτος . ὁ δέ καί ὅτι ἐννοέω ὁ ὁ δόξα δοξάζω τοιοῦτος εἰμί · δοξάζω περί ὁ ἥλιος , ὅτι μείζων εἰμί ὁ γῆ · συμβαίνω δέ ἐν ὁ ὕπνος μή μόνος ἥλιος ὁράω , ἀλλά καί ἐννοέω , ὅτι μείζων εἰμί ὁ γῆ . Δῆλος δέ περί οὗτος ἅπας τοσοῦτος , ὅτι ὁ αὐτός ὅς καί ἐγείρω ἐν ὁ νόσος ἀπατάω , ὅτι οὗτος αὐτός καί ἐν ὁ ὕπνος ποιέω ὁ πάθος . πάθος λέγω ὁ ἀπάτη . ὥσπερ γάρ ἐν ὁ νόσος ὁ ἀνέρχομαι παχύς πνεῦμα ὁ γάρ ἐν ὁ νόσος πνεῦμα παχύς καί σωματώδης ) συνταράσσω διά ὁ παχύτης καί ὁ ἀπό ὁ πυρετός σφοδρός κίνησις ὁ ὀπτικός πνεῦμα καί ποιέω ἐγώ ἀπατάω καί δοκέω ὁ εἷς δύο , ὁμοίως δέ καί ὁ ἐν ὁ τοῖχος γραμμή ὅτι ζῷον εἰμί ὁ γάρ εἶδος ὁ γραμμή Χωρὶς ὕλη ἐν ὁ ὁράω ἐμπίπτω καί στνταραττόμενα καί ὧδε πως συντίθημι διά ὁ ὅς ὀπτικός πνεῦμα κίνησις , ὅς κινέω ὑπό ὁ ἀνέρχομαι παχύς πνεῦμα , ἔμφασις ποιέω ζῷον ) , ὡς οὖν ἐν ὁ νόσος , οὗτος καί ἐν ὁ ὕπνος ὁ τοιοῦτος πνεῦμα αἴτιος ἐγώ γίγνομαι ἀπάτη . ὁ γάρ αἰσθητής ποιέω εἰς ὁ αἰσθητήριον αἴσθησις , καί ὁ γίγνομαι ἀπό αὐτός εἰς ὁ αἰσθητήριον πάθος οὖον μόνος ἐν-ὑπάρχω ἐν ὁ αἰσθητήριον ἐνεργέω ὁ αἴσθησις περί ὁ αἰσθητής , ἀλλά καί ἀπέρχομαι ὁ αἰσθητής ἔτι μένω ὁ ἐγκατάλειμμα καί ὁ τύπος εἰς ὁ αἰσθητήριον , ὡς προέρχομαι εἴρω . οὗτος ὁ ὑπόλειμμα ὅσος σῴζω καί μή τελέω ἀφανίζω διά πλῆθος | ἀναθυμίασις , ὁ αἰσθητικός ἀρχή προσπίπτω κατά ὁ ὕπνος διά ὁ τότε εἰς ὁ κάτω ὁ πνεῦμα παλίρροια καί κινέω ὁ αἴσθησις παραπλήσιος ὁ κατά ἐνέργεια αἴσθησις ποιέω ὁ ἐνύπνιος . ὅταν μέν ἐν πολύς εἰμί ὁ ἀναθυμίασις ὁ κατέρχομαι , ὥστε λανθάνω ἐγώ καί μή δύναμαι ἀντιλαμβάνω , ὅτι ἐγείρω , ἀπατάω καί ὁράω ὁ εἴδωλον καί ἐγκατάλειμμα ὁ αἰσθητής δοκέω αὐτός ἐκεῖνος ὁ ἀληθής αἰσθητός ὁράω . ὅταν δέ μή οὕτως εἰμί πολύς ὁ αἱματικός ἀναθυμίασις , ἀλλά σύμμετρος , ὥστε μή λανθάνω , οὐ ἀπατάω , ἀλλά λέγω ὑπνώσσω , ὅτι φαίνω μέν ὁ εἴδωλον οὗτος ὅτι Κορίσκος εἰμί , οὐ εἰμί δέ Κορίσκος , ἀλλά ὁ ἐγκατάλειμμα καί ὁ τύπος ὁ Κορίσκος . πολλάκις γάρ ἐγώ εἶδον ὄναρ , καί ὁράω διανοέομαι ὅτι οὗτος ὅσπερ ὁράω ὄναρ εἰμί . καί ὁ ἐμός ἑταῖρος εἶδον ὅτι εὑρίσκω βιβλίον , δοκέω λέγω ὅτι ὄναρ εἰμί , ἀλλά οὐ ἀληθής ὁ ὁράω . οὗτος οὕτως ἔχω , δῆλος ὅτι ὁ κατέρχομαι πνεῦμα εἰμί ὁ τε ἀπατάω ἐγώ καί μή ἀπατάω αἴτιος , ὅσπερ ἄνω εἰμί αἴτιος ἐγώ ἐν ὁ νόσος ἀπάτη γίγνομαι . ἄν δή ὁράω ὁ τύπος καί ὁ εἴδωλον ἐν ὁ ὕπνος οὗτος κατέχω ὑπό ὁ πνεῦμα , ὥστε μή δύναμαι κρίνω , ὅτι τύπος εἰμί ὅδε ὁ Καλλίας , ἀλλά δοκέω ὅτι ἐκεῖνος αὐτός ὁ Καλλίας εἰμί , ἀπατάω . εἰμί δέ πρός ὁ ὁράω ἔτι καί κρίνω , ὅτι οὐ εἰμί ὁ Καλλίας , ἀλλά ὁ τύπος , οὐ ἀπατάω . εἶπον δέ ὁ αὐτός ὅς καί ἐγείρω ἐν ὁ νόσος ἀπατάω ἐπάγω · καί ὑγιαίνω δέ καί οἶδα ὁμοίως ὁ ἥλιος ποδιαῖος εἰμί δοκέω , δύναμις λέγω , ὅτι καί ὑγιαίνω πολλάκις ἀπατάω εἴτε διά ὁ πολύς ἀπόστασις , κατά ὅς ἀφίστημι ἐγώ ὁ ὁράω , ἢ καί διά ὁ ὁ ὄψις πάσχω τίς · δοκέω γάρ ἐγώ ἐν ὁ πλοῖον εἰμί κινέω ὁ γῆ . εἰμί δέ καί ὑγιαίνω ἀπατάω , πολύς μᾶλλον ἐν ὁ νόσος ἀπατάω πολύς ὁ κίνησις ὗσις , ἀλλά εἴτε δή αὐτός ἔτι ἕτερος ὁ φανταστικός ὁ 20 Ψυχή καί ὁ αἰσθητικός . | ὁ λέγω τοιοῦτος εἰμί · εἴτε αὐτός εἰμί αἴσθησις καί φαντασία σίον ἔτι ἕτερος εἴρω δέ περί αὐτός , πῶς ἕτερος καί πῶς ὁ αὐτός ) , οὐδείς κακός οὖον γίγνομαι ἄνευ ὁ ὁράω καί αἰσθάνομαι τίς , τουτέστιν ὅλως γίγνομαι ἀπάτη ἐν ὁ ὕπνος Χωρὶς ὁ ὁράω ἀληθής τίς . ὥσπερ γάρ ὁ παρόρασις γίγνομαι ἐκ ὁ ὁράω τίς καί ὁ παράκουσις ἐκ ὁ ἀκούω τις ὁράω γάρ τίς ἀληθής · ὅς γάρ ὁράω , οὐ εἰμί μή εἰμί , ἀλλά εἰμί τίς καί ἀληθής , οὖον μέντοι ἐκεῖνος , ὅς οἴομαι , εἰμί , ἀλλά ἕτερος τίς · ὁράω γάρ Πλάτων φαίνω ἐγώ Σωκράτης ὁράω , οὖον μέντοι εἰμί Σωκράτης , ὅς οἴομαι ὁράω , ἀλλά Πλάτων ) , οὗτος καί ἐν ὁ ὕπνος . εἰμί γάρ ὁ ἐν ὁ ὕπνος ἀπάτη οἷος παρόρασις καί παράκουσις . οὗτος εἶπον , ὥσπερ ἐνίστημι αὐτός πρός ἑαυτοῦ ἐπάγω · ἐν δέ ὁ ὕπνος ὑπόκειμαι μηδείς ὁράω μηδέ ἀκούω , δύναμις λέγω · ἢ οὖον καλῶς λέγω , ὅτι ὁ ἐν ὁ ὕπνος ἀπάτη ὅμοιος εἰμί παρόρασις · ὁ μέν γάρ παρόρασις γίγνομαι ἐκ ὁ ὁράω τίς , ἐν δέ ὁ ὕπνος οὐδείς ὁράω . καί ἐνίστημι λύω λίαν σαφής . Ἐ δέ ὁ λέγω ὁ ἕκαστος δέ οὗτος ὥσπερ ἐγείρω ὁ οὗτος περί ὁ ἐγκατάλειμμα εἴρω ὁ προσπίπτω ἐπί ὁ αἰσθητικός ἀρχή . λέγω δέ ὅτι ἕκαστος δέ οὗτος ὥσπερ ἐγείρω ἐγώ προσβάλλω ὁ αἴσθησις , οὐ οὗτος δέ προσβάλλω ὥσπερ ἐγείρω . προσβάλλω γάρ ὁ τύπος ὁ αἰσθητής ὁ αἰσθητικός ἀρχή ἐγείρω ἐγώ καί ἐνεργέω περί ὁ αἰσθητής , ὁμοίως δέ καί κοιμάω · οὐ ὁμοίως δέ , ἀλλά ἑτέρως καί ἑτέρως . καί ὅτε μέν οὐ εἰμί πολύς ὁ κατέρχομαι ἀναθυμίασις , λέγω ὁ δόξα ( κοινός δέ δόξα λέγω ὁ αἴσθησις , ὁ οὖον κοινός ὁ αἴσθησις λέγω , ἀλλά αὐτός ὁ διάνοια · καί γάρ καί ὁ διάνοια , ὅς ὁ δοξάζω , ἐν ὁ ὕπνος ἐνεργέω ) , λέγω οὖν ὁ δόξα , ὅτι ψεῦδος ὁ ὁράω · οὖον γάρ εἰμί οὗτος ὁ Καλλίας , ἀλλά ὁ ὁ Καλλίας τύπος . ὅτε δέ εἰμί πολύς , κατέχω ὑπό αὐτός ὁ δόξα καί ἀκολουθέω ὁ φάντασμα . ἐπεί δέ διά ὁ πνεῦμα , διά ὅς ὁ ὕπνος γίγνομαι , διά αὐτός οὗτος γίγνομαι καί ὁ ἐνύπνιος , ὁ δέ ὕπνος πάθος ὁ αἰσθητικός , δηλονότι καί ὁ ἐνύπνιος πάθος ὁ αἰσθητικός εἰμί . φανερός ἄρα , ὅτι ὁ αὐτός καί εἷς εἰμί ὅς τε ὕπνος καί ὁ ἐνύπνιος . ὁ δέ ἔτι ἁπλόος εἴτε τρόπος τις γίγνομαι ἐπάγω διά ὁ πρότερος εἴρω · εἴρω γάρ , ὅτι οὖον πᾶς ὁ ἐν ὕπνος φάντασμα ἐνύπνιον εἰμί . σαφής δέ ὁ ἑξῆς . ὅτι δέ καί ἄπειμι ὁ αἰσθητής ὑπάρχω τίς πάθος ἐν ὁ αἰσθητήριον , κατασκευάζω λέγω · ἀπό γάρ ὁ ἥλιος εἰς ὁ σκότος μεταφέρω ὁ αἴσθησις λέγω σκότος ὁ μή ὑπό ὁ ἥλιος καταλάμπω τόπος ) , συμβαίνω μηδείς ὁράω · ἔτι γάρ εἰμί ὁ διάκρισις , ὅς ὑφίστημι ὑπό ὁ φάος . ἀλλά κἀν πρός ἄλλος τίς λαμπρός βλέπω εἶτα μύω , εἄν παρατηρέω κατεναντίον ὁ λαμπρός , καλύπτω ὁ βλέφαρον εἰμί φαίνω κατά εὐθυωρία , ὅπου ὁ ὄμμα σφαλίζω εἰμί ἀφοράω , ὅστις σαφῶς καταλέγω . οὖον μόνος δέ ἀπό τίνω λαμπρός μεταβάλλω καί κινέω ὁ ὄμμα , ἀλλά καί ἀπό ὁ κινέω πάσχω καί αὐτός καί κινέω , ὥστε φαίνω ἐγώ ὁ ἠρεμέω ὅτι κινέω . ἀλλά ἄν ὕδωρ σφοδρός κινέω , συμπάσχω καί συγκινέω ὁ ὄψις . καί ἀπό ὁ ἰσχυρός δέ ὀσμή γίγνομαι δυσοδμέω , καί ὅλως ἐπί πᾶς ὅμοιος οὗτος ὁ λέγω ( εἰμί δέ ὅτι καί ἄπειμι ὁ αἰσθητής ἐμμένω ἐγκατάλειμμα τις ) καί οὗτος συμβαίνω ὁ τρόπος . ὁ μέν οὖν διάνοια οὗτος , ἐν δέ ὁ λέγω ὁ καί γάρ ὁ ὄψις ὁ λαμπρός καί ἔχω χρῶμα ὄψις ὁ ὅλος ὀφθαλμός εἴρω . λέγω δέ καί ὅτι εὔλογος ἐν ὁ ὁ καταμήνιος καιρός ὁ ὄμμα μεταβάλλω · ὁ γάρ σῶμα ὅλος τότε μεταβάλλω ἀνάγκη συμμεταβάλλω καί ὁ ὄμμα . εἶπον δέ ὁ ὄμμα , τρέπω εἶπον ὁ λέξις ἀρρενικός εἶπον · καί γάρ φύσις τυγχάνω φλεβώδης εἰμί · ὁ γάρ ὀφθαλμός φλεβώδης . λέγω δέ καί ὅτι , ὥσπερ ἐπί ὁ γυνή γίγνομαι ὁ καταμήνιος γίγνομαι τίς πάθος περί ὁ ὄμμα αἱματικός , οὗτος γίγνομαι καί ἠμί ἐν ὁ ὁ σπέρμα πρόεσις . οὖον φαίνω δέ ἐνοράω εἰς ὁ κατόπιν ἰός ὁ ὁ σπέρμα φύσις λευκός εἰμί . | ὁ δέ χαλκός διά ὁ λεῖος εἰμί ὁποῖος ἁφή αἰσθάνομαι μάλιστα . ὁ αἰσθάνομαι μάλιστα ἴσος εἰμί ὁ ἰάζω μάλιστα καί διάδηλος ἐγώ ποιέω ὁ ἐν αὐτός κηλίς . ὥσπερ γάρ ἐν ὁ λεῖος σῶμα μάλιστα γίγνομαι ὁ ψόφος διά ὁ μή θραύω ἐν αὐτός ὁ ἀήρ μηδέ ὅλως εἰς λεπτός κατακερματίζω , οὗτος καί ἐν ὁ λεῖος κάτοπτρον ὁ κηλίς διάσηλοι γίγνομαι διά ὁ μένω συνεχής καί ὡς εἶπον εἷς διά ὁ ὁ κάτοπτρον λειότης ἐν δέ ὁ μή λεῖος οὐ ὁράω , ὅτι κατακερματίζω εἰς λεπτός διά ὁ ὁ ἔνοπτρον ἀνωμαλία · ὁ δέ λεπτός οὐ εὐαίσθητος . ὁ μέν ἐν λεῖος εἰμί αἴτιος ὁ συνέχεια , ὁ δέ καθαρός ὁ διάδηλος γίγνομαι . κἀν γάρ εἰμί καθαρός μή λεῖος δέ , εἰς μικρός κατακερματίζω διά ὁ ἀνωμαλία οὖον ποιέω αἴσθησις . ὅτι δέ ἐν ὁ καθαρός ἔνοπτρον εἰς βάθος ἐμφαίνω ὁ ἐν αὐτός κηλίς , δῆλος . ὅτι δέ καί ὁ αἴσθησις ταχύς καί ταχέως ἀντιλαμβάνω ὁ ἀπό ὁ αἰσθητής εἴδωλον , οὐδέ οὗτος ἄδηλος . μαρτύρομαι δέ ὁ εἴρω καί ὁ περί ὁ οἶνος καί ὁ μυρεψία συμβαίνω . εἶπον ὅτι μέν οὖν καί ὑπό ὁ μικρός διαφορά γίγνομαι κίνησις , πίστις οὗτος παράγω ὁ περί ὁ μυρεψία γίγνομαι . ὁ γάρ παρασκευάζω ἔλαιον ταχέως λαμβάνω ὁ ὁ πλησίος ὀσμή · ὁ γάρ ὀσμή ὁ πλησίος κινέω ὁ ἔλαιον μεταδίδωμι αὐτός ὁ οἰκεῖος ὀσμή . οὗτος εἶπον λαμβάνω καί ὑποτίθημι τις λίαν σαφῶς . ὁ γάρ ὁ δειλός ἀπό μικρός ὁμοιότης δοκέω ὁ πολέμιος ὁράω ὑποτίθημι καί λαμβάνω ὡς ἐναργής . ὁ δέ ὥστε ἄν μή σφόδρα κάμνω , μή λανθάνω ὅτι ψεῦδος τοιοῦτος εἰμί · ἐάν οὖον σφόδρα κάμνω , ἀλλά μέτριος ὅς ὁ πυρετός , οὖον λανθάνω ὁ πυρέσσω , ὅτι ὅσπερ φαίνω ἐν ὁ τοῖχος ζῷον , οὐ εἰμί ζῷον . οὖον λανθάνω ἐν αὐτός , ἀλλά νοέω ὅτι εἰμί καί ζῷον δοκέω , ὅμως οὐ εἰμί ζῷον ἀλλά γραμμή . εἰμί μέν οὖν μέτριος εἰμί , οὖον λανθάνω · εἰμί δέ πολύς , λανθάνω καί κινέω πρός αὐτός . ἴτιον δέ ὁ συμβαίνω οὗτος ὁ μή κατά ὁ αὐτός δύναμις κρίνω ὁ τε κύριος καί ὅς ὁ φάντασμα γίγνομαι . κύριος λέγω ὁ διάνοια , ἐν ὅς δέ ὁ φάντασμα κρίνω ὁ αἴσθησις . εἶπον δέ ὅτι , ἄν εἰμί μέτριος ὁ πυρετός , δοκέω ὁ γραμμή ὁ πυρέσσω ζῷον , ὅμως οὖον λανθάνω οὐδέ ἀπατάω , ὁ αἴτιος | ὁ φαίνω ὁ γραμμή ζῷον , μή λανθάνω δέ μηδέ ἀπατάω ὁ νοσέω διά οὗτος τίθημι καί φημί · αἴτιος δέ ὁ συμβαίνω οὗτος , τουτέστι ὁ φαίνω μέν μή ἀπατάω δέ ἢ καί φαίνω καί ἀπατάω ( ἁρμόζω γάρ ἐν ἀμφότερος ὁ λόγος ) , ὅτι οὐ ἀπό ὁ αὐτός δύναμις κρίνω ὁ νόος καί ὁ αἴσθησις · οὖον γάρ ὁ αὐτός δύναμις νόος καί αἴσθησις . ἀλλά ὅταν μέν ὁ ὄψις κινέω ἢ ὁ φαντασία νοσέω , ὁ δέ νόος ὑγιαίνω ( καί εἴρω περί οὗτος πολύς καί καλός ὁ Γαληνός · ἐν οὗτος γάρ κατακολουθέω ὁ Ἀριστοτέλης ) , ὅταν οὖν ὁ φαντασία νοσέω , ὁ δέ νόος ὑγιαίνω , φαίνων μέν ὁ γραμμή ζῷον , ὁ δέ νόος αντιφάσκω λέγω μή εἰμί ζῷον . ὅταν δέ σύν ὁ ὁράω καί ὁ νόος πάσχω , τότε ἀπατάω περί ὁ φαίνω , καί δοκέω ὁ μή εἰμί ὡς εἰμί . εἶπον δέ ὡς οὐ ἀπό ὁ αὐτός δύναμις ὁ νόος καί ὁ ὄψις κρίνω , ἐπάγω · οὗτος δέ σημεῖον , ὅτι φαίνω μέν ὁ ἥλιος ποδιαῖος . εἰμί δέ ὁ λέγω · σημεῖον δέ ὁ μή ἀπό ὁ αὐτός δύναμις κρίνω ὁ φαίνω ὁ ὁράω ὁ ἥλιος ποδιαῖος , ἀντιφάσκω δέ ὁ διάνοια καί λέγω , ὅτι οὐ εἰμί ποδιαῖος ἀλλά μείζων ὁ γῆ . εἰμί δέ ἀπό ὁ αὐτός δύναμις κρίνω , ὅσπερ ἄν φαίνω ὁ ὁράω , οὗτος ἄν δοκέω καί ὁ διάνοια . καί τίς φημί ὅτι οὐ ἀπό ὁ αὐτός δύναμις κρίνω ὅς τε διάνοια καί ὁ νόος , ὅπου γε οὐδέ πᾶς ὁ αἴσθησις ἀπό ὁ αὐτός δύναμις κρίνω . ὁ γάρ κύριος αἴσθησις καί ὁ δύναμις κύριος ἐν γάρ ὁ ἐπάλλαξις ὁ δάκτυλος ( ἐπαλλάσσω δέ δάκτυλος λέγω , ὅταν εἰς ὁ αὐτός καί εἷς δάκτυλος , φέρω γάρ οὕτως εἶπον , πρῶτος μέν ἐμβιβάζω ὁ μέγας δάκτυλος , εἶτα εὐθύς ἐκβάλλω ὁ μέγας ἐπεμβιβάζω ὁ μικρός ) , ἐν δή ὁ τοιοῦτος ἐπάλλαξις ὁ μέν ἀφίημι δοκέω ὁ εἷς δάκτυλος δύο διά ὁ εἰς ὁ δύο δάκτυλος παρά μέρος ἐμβιβάζω , ὁ δέ ὄψις οὖον φημί αὐτός δύο , ἀλλά εἷς . ὥστε εἰμί ἀπό ὁ αὐτός δύναμις κρίνω , ἐπεί δοκέω ὁ ἀφίημι δύο ὁ εἷς , δύο εἄν δοκέω ὁ ὁράω . ἐν δέ ὁ λέγω ὁ ἐκ δή οὗτος φανερός ὅτι οὖον μόνος ἐγείρω ὁ κινέω λείπω ὁ εἰμί , ἵνα εἰμί ὁ πλήρης · οὖον μόνος ἐγείρω εἰμί ὁ κινέω ὁ ἀπό ὁ αἰσθητής ὁ τε θύραθεν καί ὁ ἐκ ὁ σῶμα ὑπάρχω Χοῦσαι ( ὑπάρχω γάρ τις κινέω ἐγώ ἐκ ὁ σῶμα , οἷος φόβος , ἡδονά καί ἕτερος τοιοῦτος ) , ἀλλά καί ὅταν ὑπνώττω . ἀλλά διά τίς ὁ ἀπό ὁ αἰσθητής ἐν ὁ Καρδία τύπος εἰμί οὐ αἰσθάνομαι οὗτος καί ἐν ὁ ἡμέρα . ; ἢ φημί · μετά ἡμέρα γάρ , τουτέστιν ἐν ὁ ἡμέρα , ἐκκρούω ὁ τοιοῦτος τύπος ὑπό ὁ ἐνέργεια ὁ αἴσθησις , σφοδρός εἰμί καί πληκτικός . ὥσπερ γάρ ὁ ὁ πυρός φάος ἀφανίζω ὑπό ὁ ἡλιακός φάος καί ὅλως ὁ ὑποπολλαπλάσιος ὑπό ὁ πολλαπλάσιος , οὗτος καί ὁ ἐν ὁ ἡμέρα ὁ αἴσθησις ἐνέργεια ἀφανίζω ὁ ἐν ὁ Καρδία τύπος . Δεύς δέ ὑπολαμβάνω ὥσπερ ὁ μικρός δίνη ὁ ἐν ὁ ποταμός φέρω . ὁ μέν ὁ λέξις συνεχής τοιοῦτος · δεῖ δέ ὑπολαμβάνω ὥσπερ ὁ μικρός δίνη ὁ ἐν ὁ ποταμός φέρω πολλάκις μέν ὅμοιος , πολλάκις δέ διαλύω εἰς ἄλλος σχῆμα διά ὁ ἀντίκρουσις , οὗτος καί ὁ κίνησις ἕκαστος γίγνομαι συνεχῶς . κίνησις δέ λέγω ὁ ὁ εἴδωλον καί τύπος ὁ ἐν ὁ Καρδία , κατά ὅς κινέω ὁ ἐν ὁ Καρδία αἰσθητικός ψυχή . ὁ δέ λέγω τοιοῦτος · ὥσπερ , φημί , ὁ δίνη ὁτὲ μέν μένω καί σῴζω ὁ κυκλικός ἢ κυλινδρικός σχῆμα , ὁτὲ δέ ἀντικρούω πέτρα ἢ κῦμα διαλύω καί μεταβάλλω εἰς ἄλλος σχῆμα ἐτερομήκης ἤ τίς ἄλλος , οὗτος καί ἕκαστος εἴδωλον κίνησις , ἐν ὑπόκειμαι εἰμί ὁ εἴδωλον ὁ αἷμα ἢ πνεῦμα , ὁ ἐν ὁ Καρδία , ὁτὲ μέν μένω ὁ αὐτός , ὁτὲ δέ μεταβάλλω εἰς ἄλλος . καί ἐπεί οὐ ἀμέσως ἐκ ὅδε εἰς ὅδε ὁ σχῆμα μεταβάλλω , ἀλλά διά μέσος τις , εἰκός , μᾶλλον δέ ἀναγκαῖον εἰμί ὁ πρῶτος αἴσθησις μή ὑπό μόνος ὁ τε ἐκ ὅς καί εἰς ὅς κινέω , ἀλλά καί ὑπό ὁ μεταξύ . ὥσπερ γάρ ὅδε ὁ νέφος ἔοικα ἔχω σχῆμα λέων καί ἐκ οὗτος μεταβάλλω διά τίνω μεταξύ εἰς ἀνθρώ ποῦ σχῆμα , οὖον μόνος ὁ ὁ λέων καί ἄνθρωπος ὁράω ὁ ὄψις , ἀλλά καί ὁ μεταξύ , εἴτε ἡδύς εἰμί αὐτός καί χαρίζομαι εἴτε ἄλλως λυπηρός καί ἀχρεῖος , οὗτος καί | ὁ πρῶτος αἴσθησις οὖον μόνος ὁ ἄκρος ἐν ὁ ὕπνος αἰσθάνομαι , ἀλλά καί ὁ μεταξύ . οὗτος δέ ὁ μεταξύ ἢ τερατώδης πάντως εἰμί , ἢ ἡδύς καί χαρίεις . σαφηνίζω δέ ὁ λόγος διά παράδειγμα ὁ δίνη , ἐπάγω καί ἕτερος λέγω · ὥσπερ ὁ ὕδωρ , ἐν ὅς φαίνω ὁ ὁ ὁράω εἰς αὐτός πρόσωπον , εἰμί τις σφόδρα κινέω , ὁτὲ μέν οὐδέ ὅλως φαίνω ὁ ὁ πρόσωπον εἴδωλον , ὁτὲ δέ φαίνω μέν ἀλλά διαστρέφω , οὗτος καί ὁ ἐν ὁ καθεύδω ὁράω εἴδωλον , μείζων ὗσις ὁ κίνησις , ὅς κινέω ὁ ἀπό ὁ τροφή ἀναθυμίασις , ὁτὲ μέν οὖον φαίνω , ὁτὲ δέ ταράσσω καί τερατώδης καί ὅλως χείρων ὁ ἐνύπνιος . βλέπω δέ τερατώδης ὁ ἐνύπνιος ὁ τε μελαγχολάω ὁ τε πυρέσσω καί ὁ μεθύω . καί γάρ καί ὁ μελαγχολία καί ὁ μέθη πολύς καί σφοδρός κινέω πνεῦμα εἰμί κίνησις . Ζεύς ὁ ὁ ὄψις ἐνίοτε κινέω δοκέω οὖον κινέω , ὅς φημί , ὁ ὁ ἁφή δύο κινέω εἰσαγγέλλω καί ὁ εἷς δύο δοκέω . ὁ κινέω ἀντί ὁ πλανάω , ὥσπερ ὁ οὖον κινέω ἀντί ὁ οὖον πλανάω λαμβάνω νῦν · εἴρω δέ ὅτι ἐν ὁ ὁ δάκτυλος ἐπάλλαξις ὁ εἷς δάκτυλος ὁ ἁφή δύο δοκέω . ἐγρήγορος δέ δοκέω ἀκούω καί αἰσθάνομαι , ὅταν οὖον παντελῶς κατέχω ὁ αἴσθησις ὑπό ὁ ἀναθυμίασις . κατέχω δέ τελέω , ὅταν ὁ ὁ Καλλίας τύπος ὡς αὐτός ὁ Καλλίας ὁράω . ὅταν δέ ὁ τύπος ὁράω λέγω , ὅτι ὅδε ὁ τύπος οὐ εἰμί ὁ ἀληθινός Καλλίας , ἀλλά εἴδωλον Καλλίας , ὅταν οὖν ὁράω ὁ τύπος οὗτος δύναμαι κρίνω , οὖον κατέχω . καί οὗτος εἰμί ὁ ἐγρήγορος αἰσθάνομαι , τουτέστι ὁ δίχα ἀπάτη ὁράω ὁ ἐν τῆ Καρδία εἴδωλον καί ὁ τύπος . καί οὗτος μέν προλαμβάνω . τίθημι . εἶπον δέ ὅτι καί ἐγρήγορος δοκέω ἀκούω καί ὁράω καί αἰσθάνομαι , ἐπάγω διά ὁ ὁ ὄψις ἐνίοτε δοκέω κινέω οὖον κινέω , ὅς φημί . εἰμί δέ ὁ λέγω δύναμις τοιοῦτος · ὅταν γάρ ὁ ὄψις οὐ ἀπατάω ἐν ὁ ὁ δάκτυλος ἐπάλλαξις ἐπίσης ὁ ἁφή , ἀλλά ἀνεξαπάτητος μένω , οὐδέ ἐν ὁ ὕπνος ἀπατάω ὁ αἰσθητικός ψυχή · ἀλλά ὁ μέν ἁπτικός δύναμις αὐτός ὁ εἷς δύο λέγω , ὁ δέ ὁρατικός ἐγρήγορος ἀντέχω καί ἀντίφημι , ὅτι ὁ δοκέω δύο ἐκ εἰμί δύο , ἀλλά εἷς . κρίνω γάρ πολλάκις καί ἐν ὁ ὕπνος λέγω , ὅτι δύο μέν δοκέω , οὐ εἰμί δέ , ἀλλά εἷς δοκέω οὖν ἐν ὁ ὕπνος ὁ εἷς δύο ἐν ὁ ὁ ἁφή δύο εἰσαγγέλλω · ὅμως ὁ κρίνω , οὗτος δέ εἰμί ὁ διάνοια , οὐ ἀπατάω διά ὁ μηδέ ὁ ὄψις ἀπατάω . λογικός δέ ὁ αἴσθησις ὄψις καί ἀκοή . διά οὖν ὁ μηδέ ὁ ὄψις ἀπατάω , ἄν δοκέω ἀπατάω ὁ διάνοια διά ὁ ἁφή , ἀλλά οὖν διά ὁ ὄψις οὐ ἀπατάω . ὁ δέ ἐνίοτε ἀσφαλῶς ἐπάγω . οὔτε γάρ ἀεί ἀπατάω , ἵημι μήv ἀεί ἀνεξαπάτητος εἰμί , ἀλλά ἐνίοτε ἀπατάω , ἐνίοτε δέ οὐ ἀπατάω . εἶπον δέ , ὅτι ὁ εἷς δύο δοκέω διά ὁ ὁ ἁφή δύο κινέω εἰσαγγέλλω , ἐπάγω · ὅλως γάρ ὁ ἀπό ἕκαστος αἴσθησις φημί ὁ ἀρχή . εἰμί δέ ὁ λέγω · ἁπλόος γάρ ὁποῖος ἄν διαπόρθμευση ὁ ἁφή ἢ ὁ ὄψις ἢ ἄλλος τις ὁ αἴσθησις , τοιοῦτος λέγω αὐτός εἰμί ὁ πρῶτος αἴσθησις · οὗτος γάρ εἶπον ἀρχή . ὥστε καί ὁ εἷς εἄν ὡς δύο διακομίζω , ὁ εἷς δύο φημί ὁ ἀρχή , ἄν μή ἕτερος κύριος αντιφημι . εὐθύς γάρ ὁ ὄψις ἀγαθός καί κύριος εἰμί ὁ ἁφή ἀντίφημι λέγω · εἷς εἰμί ὁ δάκτυλος , μᾶλλον δέ ὁ ὁ δάκτυλος εἴδωλον εἷς εἰμί , ἀλλά οὖον δύο . ἀλλά καί ὁ ὄψις ὁ ὁ ἥλιος μέγεθος ὡς ποδιαῖος διαπορθμεύω , ὡς ποδιαῖος αὐτός φημί ὁ ἀρχή ἐν ὁ ὕπνος ( ὁράω γάρ καί τοιοῦτος ἐν ὁ ὕπνος ) , ἀλλά ὁ διάνοια ὡς κύριος ὁ ὄψις ἀντίφημι καί λέγω · οὐ εἰμί ποδιαῖος , ἀλλά μείζων ὁ γῆ . ταῦτα εἶπον πάλιν ἐπαναλαμβάνω ὁ λόγος καί φημί · φαίνω μέν οὖν πάντως , δοκέω δέ οὖον πάντως ὁ φαίνω . φαίνω μέν γάρ ἐν ὁ ὕπνος καί ὁ εἷς δύο καί ὁ ἥλιος ποδιαῖος , οὖον δοκέω δέ τοιοῦτος , εἄν μή κατέχω ὑπό ὁ ἀναθυμίασις ὁ ἐπικρῖνον . εἰμί μέν οὖν μή κατέχω ὁ διάνοια , φαίνω μέν , οὖον δοκέω δέ · εἰμί δέ κατέχω , καί φαίνω καί δοκέω . εἶπον δέ ἄν ὁ ἐπικρῖνον μή κατέχω ὁ , ἐκ παράλληλος ἐπάγω ὁ ὁ εἰμί μή κινέω ὁ οἰκεῖος κίνησις , λέγω οἰκεῖος κίνησις ὁ οἰκεῖος ἐνέργεια · ὁ γάρ ἐνεργέω κατά ὁ οἰκεῖος ἐνέργεια οὖον κατέχω , καί ὁ μή κατέχω ὁ ἐμποδίζω ἐνεργέω ὁ οἰκεῖος ἐνέργεια . οὕτως δέ οὗτος ἐπάγω , ὡς εἰμί λέγω · ἄν τε εἄν μή κατέχω βούλομαι τις λέγω , ἄν τε ἀντί ὁ ἄν μή κατέχω ὁ ἐά κινέω ὁ οἰκεῖος ἐνέργεια , οὐδείς διαφέρω . ὁ δέ ἐφεξῆς λέξις οὕτως ἀναγνωστέον · ὥσπερ δέ εἶπον ὅτι ἄλλος διά ἄλλος διά ἄλλος πάθος εὐαπάτητος , καί ὁ κινέω ὁ αἰσθητήριον καί ὁ ἄλλος ὁ εὐαπάτητος , περί ὁ αἴσθησις , οὕτως ὁ καθεύδω διά ὁ ὕπνος · ἀπατάω γάρ οὖον μόνος διά ὁ ὁ αἰσθητήριον κίνησις , ἀλλά καί διά φόβος ἢ Ἔρως ἢ ἄλλος τίς τοιοῦτος . οὗτος δέ ἀπατάω ἐν ὁ ὕπνος , ὥστε , εἄν ἔχω καί μικρός ὁμοιότης ὁ ὁ Καλλίας εἴδωλον πρός ὁ ὁ Σωκράτης ἢ ὁ ὁ λύκος πρός ὁ ὁ κύω , ὁράω ὁ ὁ Καλλίας ἢ ὁ ὁ λύκος 1 δοκέω Σωκράτης ἢ κύω ὁράω , ἢ πάλιν ὁράω ὁ ὁ Καλλίας εἴδωλον δοκέω αὐτός ὁ Καλλίας ὁράω διά ὁ ὁμοιότης . ἐνέργεια δέ κινέω εἰμί , κατά ὅς ἐνεργέω ἐν ὁ ὕπνος ὁ ψυχή , δύναμις δέ , κατά ὅς δύναμαι ἐνεργέω ἔνειμι . οὕτως δέ ἔχω , ὥστε ἐν ὁ κινέω ὅδε ὅδε ἐπιπόλασις ἐκ αὐτός ὁ κίνησις . ἐς αὐτός ἀντί ὁ ἐκ ὁ κατέρχομαι ἀναθυμίασις ἐπί ὁ ἀρχή · ἐν αὐτός γάρ ὡς ἐν ὑπόκειμαι ὁ ἀπό ὁ αἰσθητής εἴδωλον τυγχάνω εἰμί . εἶπον δέ ὅτι ὁ κινέω ὁ ἀπό ὁ αἰσθητής ἐν ὁ αἰσθητήριον γίγνομαι καί συγκατέρχομαι ὁ ἀναθυμίασις , ὅστις σχεδόν αἷμα εἰμί , ὁ μέν εἰμί δύναμις , ὁ δέ ἐνέργεια , διά ὁ πρόκειμαι διαρθρόω , πῶς ἔχω πρός ἀλλήλων . οἶδα δέ πάντως , ὅτι κινέω αὐτός ὁ εἴδωλον καί ὁ τύπος ὁ ἀπό ὁ αἰσθητής λέγω . ἀλλά αὐτός μέν οὕτως λέγω , ἐγώ δέ λοιπός εἰμί ὑπόδειγμα σαφηνίζω ὁ λόγος . εἰμί τις Ἐπιστήμων ὁ ἤδη ἐνεργός κατά ὁ ἐπιστήμη , ἕτερος ὁ ἔχω ὁ ἕξις καί μή ἐνεργός , ἄλλος ὁ μανθάνω εἷς φέρω εἶπον ἐνιαυτός , καί ἕτερος ὁ ἤδη ἄρχω , καί ἔτι ὁ παῖς . καί εἰμί οὗτος πᾶς πλήν ὁ ἐνεργέω δύναμις ἐπιστήμων · ὁ μέν , ὁ ἐν ἔχω , ἐγγύτερος ὁ ἐνεργέω · ὁ δέ μανθάνω ἐνιαυτός ἐγγύτερος μέν ὁ ἐν ἔχω , πορρώτερος δέ ὁ ἐνεργέω · ὁ δέ ἤδη αὐξάνω ἐγγύτερος μέν οὗτος , πορρώτερος δέ ὁ ἐν ἔχω καί ἔτι πορρώτερος ὁ ἐνεργέω · ὁμοίως καί ὁ παῖς . ὡς οὖν ἐπί οὗτος , οὕτως ἔχω ὁ δύναμις καί ὁ συγκατέρχομαι κινέω ὁ ἀναθυμίασις , καί ὁ μέν εἰμί ἐγγύς ὁ κινέω ὁ κινέω ὁ Ψυχή ὁ δέ πρόσω . εἰμί δέ οὗτος , δηλονότι ὁ κατά ἐνέργεια κινέω ὅδε ἐπιπόλασις , καί εὐθύς μετά αὐτός κινέω ὁ ψυχή ὅδε ὁ ἔγγιστος αὐτός , καί οὗτος φθείρω ὁ ἐφεξῆς αὐτός . σαφηνίζω δέ καί αὐτός οὗτος ἐπί ὑπόδειγμα ὁ πλάσσω βάτραχος καί ἀνέρχομαι ἐν ὁ ὕδωρ τήκω ὁ ἅλς . εἰμί τις γάρ ξύλινος πλάσσω βάτραχος πέντε φέρω εἶπον ὁ ἀριθμός , εἶτα τίθημι εἰς βαθύς ἀγγεῖον πυθμήν ὁ εἷς καί ἐπικαλύπτω αὐτός ἅλς πολύς , εἶτα ἐν ὁ ἐπιφάνεια ὁ ἅλς ἕτερος καί ὁμοίως ἐπικαλύπτω ἐν ἅλς , καί ὁ λοιπός ἐφεξῆς οὕτως , εἶτα ὕστερος ἐπιτίθημι ὁ πέμπτος ἐάω αὐτός ἀκάλυπτος , ἀναλογέω ὁ μή καλύπτω βάτραχος , ἀλλά ἀκάλυπτος εἰμί καί ὁράω ὁ κατά ἐνέργεια κινέω , περί ὅς ἤδη ὁ ψυχή ἐνεργέω , ὁ δέ καλύπτω ὁ δύναμις εἰμί κίνησις . εἰμί τις δή οὗτος οὗτος συντίθημι , εἶτα συμβαίνω τήκω κατά βραχύς ὁ ἄγα , πρῶτος μέν ἀναβαίνω ὁ τέταρτος καί γίγνομαι ἐνέργεια αἰσθητός , εἶτα ὁ τρίτος , εἶτα ὁ δύο , ἔσχατος δέ ὁ ἐν ὁ πυθμήν . ὡς οὖν ἐπί οὗτος τήκω ὁ ἅλς γίγνομαι ἐνέργεια αἰσθητός ὁ βάτραχος , οὗτος καί ἐπί ὁ κίνησις ἀνίημι ὁ κωλύω αἷμα καί λύω καί ἐκ παχύς λεπτός καί ἐκ ἀδιάκριτος κρίνω καί καθαρός γίγνομαι , ἐνεργέω ἐν ὁ καταλείπω λοιπός αἷμα , μικρός εἰμί καί καθαρός ὁ γάρ πλείων προσκρίνω ὁ σῶμα ὁ καταλείπω ἀναγκαῖος μικρός εἰμί ) , ἐνεργέω οὖν ἐν ὁ λοιπός αἷμα , ὁ ἐν ὁ αἰσθητήριον κινέω ἔχω ὁμοίωμα , τουτέστιν εἰμί ὁμοίωμα ὁ αἰσθητής ὁ ποιέω κίνησις ἐν ὁ αἰσθητήριον . μεταβάλλω δέ οὗτος ὁ ὁμοίωμα ταχέως , ὥσπερ ὁ ἐν ὁ νέφος , ὁ παρεικάζω Κένταυρος καί ἄνθρωπος . καί ὥσπερ οὗτος ἀπό ἄλλος σχῆμα εἰς ἄλλος μεταβάλλω , τίς κωλύω καί ὁ τοιοῦτος κινέω ἀπό ἄλλος εἰς ἄλλος μεταβάλλω ; οὗτος εἶπον ἐπιφέρω · οὗτος δέ , ὁ εἴδωλον ὁ ἐν ὁ ὕπνος φαίνω , ἕκαστος εἰμί ὑπόλειμμα ὁ ἐνέργεια αἴσθημα , καί ἀπέρχομαι ὁ ἀληθής αἰσθητής , ὅταν μή κατέχω ὁ ἐπικρῖνον , ἀληθής εἶπον , ὅτι οὗτος οὖον Κορίσκος , ἀλλά οἷος Κορίσκος . ὅτε δέ αἰσθάνομαι , οὐ λέγω Κορίσκος ὁ κύριος . τουτέστιν ὅτε γάρ αἰσθάνομαι ( ὁ γάρ δέ σύνδεσμος ἀντί ὁ γάρ κεῖμαι ) , ὅτε γάρ αἰσθάνομαι , ἤτοι ὅτε γάρ ἐν ὁ ὕπνος οὖον κατέχω ὑπό ὁ κατέρχομαι αἷμα ὁ κύριος καί ἐπικρῖνον , οὐ λέγω Κορίσκος ὁ εἴδωλον , ἀλλά διά οὗτος ἐκεῖνος Κορίσκος ὁ ἀληθινός , τουτέστιν ἀλλά διά ὁ οἶδα Λοῦ ὁράω καί διανοέομαι ὁ ἀληθινός Κορίσκος . ὅς δή εἴδωλον καί αἰσθάνομαι φημί , ὅτι οὗτος οὐ εἰμί Κορίσκος , ἀλλά εἴδωλον Κορίσκος . ὁ δέ εἄν μή παντελῶς κατέχω ὑπό ὁ αἷμα ὡς δηλωτικός ἐπάγω ὁ ὅτε δέ αἰσθάνομαι , οὐ λέγω Κορίσκος ὁ κύριος . εἰμί δέ ὁ μέν ἑξῆς ὁ λέξις τοιοῦτος · εἄν μή παντελῶς κατέχω ὑπό ὁ αἷμα καί δοκέω ὁ ὅμοιος αὐτός εἰμί ὁ ἀληθής , ὥσπερ αἰσθάνομαι οὗτος κινέω ὑπό ὁ κίνησις ὁ ἐν ὁ αἰσθητήριον . ὁ δέ λέγω τοιοῦτος εἰμί · οὗτος ὁ κύριος καί ἐπικρῖνον ἄν μή παντελῶς ὑπό ὁ αἷμα ἐν ὁ ὕπνος κατέχω , ὑπό ὁ κίνησις ὁ ἐν ὁ αἰσθητήριον οὗτος κινέω ὥσπερ αἰσθάνομαι , καί ὥσπερ ὁ κύριος αἰσθάνομαι , εἰμί μή τίς συμβαίνω , οὐ ἀπατάω , οὕτως οὐδέ οὗτος . ἐάν δέ οὗτος κατέχω , ὥστε ὁ ὅμοιος καί ὁ εἴδωλον δοκέω ὅτι αὐτός εἰμί ὁ ἀληθινός , οὖον κινέω ὑπό ὁ εἴδωλον ὡς αἰσθάνομαι καί τρόπος τις ἐγείρω , ἀλλά ὡς ἀναίσθητος . ὅταν γάρ , ὡς εἴρω μετά ὀλίγος , μή κατέχω , οὔτε οὕτως εἰμί ἐγείρω ὡς ὁ ἁπλόος καί κύριος ἐγείρω , οὔτε αὗ πάλιν καθεύδω ὡς ὁ ἀπλόος καθεύδω , ἀλλά μεταξύ ἐγείρω καί καθεύδω . ὁ δέ λέγω περί ὁ ὑποβολή ὁ δάκτυλος ἐν ὁ ὀφθαλμός οὐ ὡς ἀληθής λαμβάνω ( ποῦ γάρ εἰκός ἢ ἐγώ ἢ ἄλλος ὅστις ὑποβάλλω ὁ δάκτυλος εἰς ὁ ὀφθαλμός λανθάνω , ὅτι ὑποβάλλω ἢ ὑποβάλλω ; ) , ἀλλά οὕτως λαμβάνω ἕνεκα λόγος , δύναμις λέγω · κεῖμαι ὅτι υποβάλλω τις ὁ δάκτυλος αὐτός , λανθάνω δέ αὐτός , ὅτι ὑποβάλλω . ὡς οὖν ἐπί ὁ ὁ δάκτυλος ὑποβολή , οὗτος φημί καί ἐν ὁ ὕπνος , εἄν μέν αἰσθάνομαι ὁ κύριος καί ἐπικρῖνον ( οὗτος δέ εἰμί , εἴρω , ὁ διάνοια · ἱκανός δέ ὁ διάνοια καί ἐγείρω καί κοιμάω ἐπιβάλλω ὁ προσήκω ἔργον ) , εἄν μέν δή αἰσθάνομαι ὅτι καθεύδω καί πρός οὗτος αἴσθησις ἔχω ὁ πάθος ( τουτέστι ὁ ἐνύπνιος , ἐν ὅς πάθος εἰμί ὁ αἴσθησις ὁ αἰσθητικός · ὁ γάρ αἰσθητικός Ψυχή ὁ αἴσθησις καί ὁ ἐνέργεια ἐν οὗτος ὁ πάθος τότε γίγνομαι · περί αὐτός γάρ ἐνεργέω ) , φαίνω μέν λέγω δέ ὅτι οὐ εἰμί ὁ φαίνω Κορίσκος . ὅτι δέ πολλάκις ὁράω ἐνύπνιος λέγω ἔτι ὑπνώσσω , ὅτι οὗτος ὅσπερ ὁράω οὐ εἰμί ἐνύπνιον , δῆλος ὁ προσέχω . ἰστέον δέ ὅτι τις μέν ὁ ἀντίγραφος ἔχω καί ὁ ἐν ὅς ὁ αἴσθησις ὁ αἰσθητικός , τις δέ καί ὁ πάθος ἐν ὅς ὁ αἴσθησις ὁ ὑπνωτικός . καί ὁ μέν πρότερος γραφεύς ὁ διάνοια ἤδη εἴρω , διά οὗτος δέ εἰμί εἄν λέγω πάθος ὑπνωτικός ὁ ἐνύπνιον , ἐν ὅς ὁ αἴσθησις · οὗτος γάρ ὁ ἐνύπνιος ἐν ὁ ὕπνος αἰσθάνομαι . εἰμί δέ ὁ λέγω καί ὑπό οὗτος καί ὑπό ἐκεῖνος ὁ αὐτός . ὅτι2 δέ ἀληθής λέγω καί εἰμί κινέω φανταστικός ἐν ὁ αἰσθητήριον , δῆλος . κινέω φανταστικός αὐτός λέγω ὁ τύπος ὁ ἀπό ὁ αἰσθητής ἐν ὁ αἰσθητήριον καί διά αὐτός εἰς ὁ πρῶτος αἰσθητήριον , ὁ Καρδία , ἐγγίγνομαι . εἶπον δέ ὅτι γίγνομαι ὁ ἐνύπνιος ἀπό ὁ εἴδωλον καί ὁ τύπος ὁ ἐν ὁ πρῶτος αἰσθητήριον , ἐσθίω δέ ζητέω εἰμί ὅλως εἰμί τύπος ὁ αἰσθητής ἐν ὁ Καρδία , πιστόω οὗτος , λέγω δή ὁ εἰμί τύπος καί εἴδωλον ἐν ὁ Καρδία , ἀπό ὁ συμβαίνω ὁ ἄλλος αἰσθητήριον . εἰμί γάρ εἰμί ἐν ὁ ἄλλος αἰσθητήριον εἴδωλον , πολύς μᾶλλον ἐν ὁ πρῶτος , ἀπό ὅς καί ὁ ἄλλος ὁ εἰμί ὅδε τις εἰμί . δῆλος οὖν , φημί , ὅτι εἰμί , ἐάν τις προσέχω πειράω μνημονεύω , ὁ πάσχω καταφέρω ἑνόω τε καί ἐγείρω . καί οὖον λέγω , ὅτι καί ἅμα ὁ καταφέρω | καί εἰς ὕπνος τρέπω πάσχω τίς , ἀλλά εἰμί ὁ λέγω , ὅτι ὁ πάσχω ἐγείρω , ὅταν ὁ ἔγερσις γίγνομαι πλησίος ὁ καταφορά · οἷος εἰμί ἐν ὁ ἀρχή ὁ πρῶτος ὥρα γίγνομαι ὁ καταφορά , ἵνα ὁ ἔγερσις γίγνομαι ἐν ὁ ἥμισυς ὁ ὥρα ἢ ἐν ὁ τέλος ἢ ὅλως σύντομος . ἄν γάρ ἡνίκα ὑπνόω τις ἄρχω ὁράω ἐνύπνιον , εἶτα ἐγείρω αὐτός τις , ὥσπερ εἴρω , σύντομος , ὁράω ὁ εἴδωλον πρό ὄμμα . ὁ γάρ βλέπω ἐν ὁ ὕπνος , ἐγείρω καί προσέχω ὁράω αὐτός , ὥσπερ νῦν ἐγώ ὅδε ὁ χάρτης . εἰμί γάρ καί κατέρχομαι ἐν ὁ Καρδία , ὅμως ὁ κινέω αὐτός ἔτι ἐμμένω ἐν ὁ ὀφθαλμός . ὥστε εἰμί μή εἰμί κινέω καί εἴδωλον ὁ αἰσθητής ἐν ὁ αἰσθητήριον , οὐ ἄν συμβαίνω ἐγώ ὁράω Σωκράτης , εἰμί οὗτος εἰμί ὁ ὁράω ἐν ὕπνος , μή πάρειμι Σωκράτης . ἀλλά καί ἔνιοι ὁ νέος ὑπό τις ἐγείρω καί πάμπαν ἀκριβῶς διαβλέπω εἴδωλον εἶδον ἐνώπιος αὐτός ἵστημι · οὗτος δέ εἰμί ὁ ἐν ὁ ὀφθαλμός ἀπό ὁ αἰσθητής κινέω . οὗτος εἶπον , συμπεραίνω λέγω · εἰμί ὁ ἐνύπνιον φάντασμα ἐν ὕπνος . ὁ δέ ἐν ὕπνος ἐπάγω διά ὁ καί ὁ εἴδωλον , ὅσπερ ὁράω ὁ πάμπαν ἐν σκότος διαβλέπων , εἰμί μέν φάντασμα , οὐ ἐνύπνιος δέ · ὁ γάρ ἐν ἐγρήγορσις φάντασμα οὐ ἐνύπνιον , ἀλλά ὁ ἐν ὕπνος φαίνω φάντασμα . οὗτος εἰμί ἐνύπνιον . οὔτε οὖν ὁ εἴρω εἴδωλον καί φάντασμα εἰμί ἐνύπνιος , οὔτε ἄλλος τίς φαίνω λύω , τουτέστιν ἐνεργέω , ὁ αἴσθησις . ὁράω γάρ φάντασμα τις διά νόσος ἐνεργέω ὁ αἴσθησις , ὅσπερ οὖον φημί ἐνύπνιος . ἀλλά μήv οὐδέ πᾶς ὁ ἐν ὕπνος φάντασμα ἐνύπνιον εἰμί · ὁ γάρ φαίνω ἐν ὁ ὕπνος , ὅταν μή κατέχω ὁ κύριος καί ὁ ἐπικρῖνον , φάντασμα μέν εἰμί , ἐνύπνιος δέ οὖον . εἶπον δέ ὅτι οὐδέ πᾶς ὁ ἐν ὕπνος φαίνω φάντασμα ἐνύπνιον εἰμί , τίς οὗτος εἰμί λέγω , ὅτι ὁ ψόφος , ὅς αἰσθάνομαι τις καθεύδω , καί ὁ φάος καί ὁ χυμός , οὗτος οὐ εἰμί ἐνύπνιος . ὁ γάρ ὑπνώσσω καί μεταξύ εἰμί ὁ ἁπλόος γρηγορέω καί ἁπλόος κοιμάω , ἐάν τις ψοφέω ἢ φάος κράτος διέρχομαι , αἰσθάνομαι καί ὁ φάος καί ὁ ψόφος , δοκέω δέ ἐν ὄνειρος οὗτος αἰσθάνομαι · ὥστε καί πολύς ἐγείρω λέγω πρός αὐτός · σύ ψοφέω · σύ ὁ φάος καταχέω · μά ὁ ἥλιος δοκέω ὅτι ὄναρ οὗτος ὁράω , τάχα δέ οὐ ὄναρ εἰμί αὐτός , ἀλλά ἀληθής . αἰσθάνομαι δέ οὗτος ἀσθενικός καί οἷος πόρρω · πῇ γάρ αἰσθάνομαι . ὡς γάρ ἔχω ὁ ἁπλόος ἐγείρω πρός ὁ πῇ ἐγείρω , οὗτος καί ὁ ἁπλόος αἴσθησις πρός ὁ τῆ αἴσθησις . ἀλλά καί πολύς καθεύδω πῃ , μή ἔχω δέ παντελῶς καλέω ὁ βλέφαρον , ἀλλά ἠρέμα καί ὀλίγος ἀνοίγνυμι , καί ὁράω ὁ ὁ παράκειμαι λύχνος φάος , ἐγείρω εὐθύς γνωρίζω ὁ ὁ λύχνος εἰμί , ὅσπερ οὐ ὡς λύχνος νομίζω ὁράω , ἀλλά ὡς ἐνύπνιον , μή καθεύδω γάρ · οὖον γάρ ἀπλόος καθεύδω , ἀλλά πῇ . νομίζω δέ καθεύδω δοκέω , ὅτι ὅσπερ ὁράω καί ὅλως ὅσπερ φαντάζω ἐνύπνιον εἰμί , μή εἰμί ἐνύπνιος . καί ἀλεκτρυών φωνή ἀκούω καί νομίζω , ὅτι ἐνύπνιον εἰμί , ἐγείρω εἶδον ὁ ἀλεκτρυών καί εὐθύς γνωρίζω ὅτι οὐ ἐνύπνιον ὁ φαίνω , ἀλλά φάντασμα . οὗτος δέ ὅτι οὕτως ἔχω , οἶδα ὁ πειράω μνημονεύω ὁ τοιοῦτος . ὁ δέ ἀποκρίνω ἐν ὁ ἐρωτάω , ὅτε ὑπνώσσω , πολλάκις οὖον μνημονεύω μονευω ἐγείρω , ὅτι ἀποκρίνω , ἀλλά ἀγνοέω . ὥστε δῆλος ὅτι , ἐπεί ἀποκρίνω οὖον μνημονεύω , οὔτε ἀπλόος γρηγορέω ( μνημονεύω γάρ ἄν ) , οὔτε ἀπλόος ὑπνώσσω ( οὖον γάρ εἄν ἀποκρίνω ) , ἀλλά πῇ ὑπνώσσω καί πῇ γρηγορέω . ἀληθής δέ ἔννοια παρά ὁ φάντασμα λέγω ὁ κρίσις , διά ὅς ἐν ὕπνος κρίνω , ὅτι οὗτος ὅσπερ ὁράω οὐ εἰμί ἐνύπνιον . σαφής δέ ὁ ἑξῆς . ἐναντίωσις δέ οὗτος λέγω ὁ ὁράω ἐνύπνιον καί μή ὁράω · ὁ γάρ μή ὁράω ἐναντίος ὁ ὁράω . |