michael.in-libros-de-partibus-animalium-commentaria 2
μένον καὶ ὅτι δεῖ πρῶτα περὶ τῶν κοινῇ πᾶσι τοῖς ζῴοις ὑπαρχόντων εἰπεῖν , εἶθ’ ὕστερον περὶ τῶν ἰδίων ἑκάστῳ , ἵνα μὴ πολλάκις περὶ αὐτῶν ἀναγκάζοιτο λέγειν , καὶ ὅτι δεῖ τὰ φαινόμενα περὶ τὰ ζῷα θεωρῆσαι πρῶτον , ἔπειτα καὶ τὰς αἰτίας τούτων ζητεῖν , καὶ ποσαχῶς τὸ ἀναγκαῖον , ἔτι τε καὶ τὰς τοῦ Πλάτωνος διαιρέσεις μεμψάμενος , νῦν περὶ τῶν αἰτιῶν μέλλει ἐρεῖν . ἐκ τίνων οὖν , φησί , μορίων συνέστηκε καὶ πόσων ἕκαστον τῶν ζῴων , ζητητέον ἐν τῇ πραγματείᾳ τῇ Περὶ ζῴων ἱστορίας , ὅπου ἐν ἐννέα βιβλίοις τὰ περὶ πάντων τῶν ζῴων διαλαμβάνει , τὰς δὲ αἰτίας τούτων καὶ καθ’ ὃν τρόπον ἐτάχθη ἕκαστον παρὰ τῆς φύσεως ἐπισκεπτέον . Τριῶν δ᾿ οὐσῶν τῶν συνθέσεων . Τρεῖς συνθέσεις λέγει ἐν ἑκάστῳ τῶν ζῴων , καὶ πρώτην τὴν ἐκ τῶν τεσσάρων στοιχείων . εἶτα ἀπορίαν ἣν ἄν τις ἠπόρησε λύει , πῶς ἐκ τῶν τεσσάρων στοιχείων συνιστάμεθα ἐναντίων ὄντων καὶ διὰ τοῦτο φθαρτικῶν ἀλλήλων , ὅτι βέλτιον εἰπεῖν συνίστασθαι τὰ σώματα τὴν πρώτην ταύτην σύνθεσιν οὐκ ἐκ τῶν στοιχείων ἀλλ’ ἐκ τῶν δυνάμεων τούτων , ψυχροῦ θερμοῦ καὶ ἔτι ξηροῦ καὶ ὑγροῦ , μᾶλλον δὲ τῶν πρώτων ὡς ποιητικῶν ἢ ἐκ τῶν δευτέρων ὡς παθητικῶν · τέως δὲ ἐκ τῶν τεσσάρων ποιοτήτων καὶ δυνάμεων , καθὼς καὶ ἐν τῷ Περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς ἔλεγε . καὶ αὕτη μὲν ἡ πρώτη σύνθεσις ἡ ἐν τῶν δυνάμεων · αἱ γὰρ δυνάμεις διὰ ταύτας εἰσί . δευτέρα σύστασις καὶ σύνθεσις ἡ ἐκ τῶν ὁμοιομερῶν καὶ τρίτη ἡ ἐκ τῶν ἀνομοιομερῶν . πᾶσαι δὲ αἱ ἄλλαι δυνάμεις ἀπὸ τούτων , οἷον εἰ πλεονάσει τὸ πυρῶδες ἢ ἀερῶδες , γίνεται τὸ σῶμα κοῦφον καὶ μανόν , εἰ δὲ πλεονάσει τὸ γεῶδες , γίνεται βαρὺ καὶ πυκνόν . Ἐπεὶ δὲ ἐναντίως ἔχει . Γένεσιν τὴν ὕλην φησίν , οὐσίαν δὲ τὸ εἶδος . ἐπεὶ γοῦν ἐναντίως ἔχει ταῦτα · τὰ γὰρ ὕστερα τῇ γενέσει , ὥσπερ ἐστὶν ἡ οὐσία , πρότερα τῇ φύσει ἐστίν · εἰς γὰρ τὸ εἶδος καὶ τὴν μορφὴν ἀποβλέπουσα ἡ φύσις κινεῖ τὴν ὕλην , καὶ διὰ τοῦτο τὸ τῇ γενέσει τελευταῖον πρῶτόν ἐστι . καὶ τίθησι καὶ παράδειγμα ὅτι οὐχ ἕνεκα τῶν πλίνθων καὶ τῶν ξύλων ἡ οἰκία , ἀλλὰ ταῦτα τῆς οἰκίας ἕνεκα . ὡς γοῦν ἐπὶ τῶν τεχνητῶν , οὕτως ἔχει καὶ ἐπὶ " / > τῶν φυσικῶν . τοῦτο δὲ οὐ μόνον ἐκ τῆς ἐπαγωγῆς δῆλον , ἀλλὰ καὶ ἐκ τοῦ λόγου . πᾶν γάρ τι , φησί , τὸ γινόμενον ἔκ τινος ὑλικοῦ εἴς τι εἰδικὸν ποιεῖται τὴν γένεσιν , καὶ ἀπ’ ἀρχῆς ὑλικῆς εἰς ἀρχὴν εἰδικὴν ἵησι · τὴν γοῦν ὕλην φύσιν φησί , τὸ δὲ εἶδος οὐσίαν . ἐκ τούτου γοῦν δῆλον ὅτι ἡ ὕλη ἕνεκα τοῦ εἴδους καὶ προτέρα ἡ ὕλη τῷ χρόνῳ , τῷ δὲ λόγῳ ἡ οὐσία καὶ ἡ ἑκάστου μορφή . Δῆλον δ’ ἂν λέγῃ τις . Ἡ ὕλη τῶν στοιχείων ἕνεκα τῶν ὁμοιομερῶν , τὰ δὲ ὁμοιομερῆ τῶν ἀνομοιομερῶν · τοῦτο γὰρ θέλων δεῖξαι ποιεῖται τὸν λόγον ἐκ τῶν τεχνητῶν ὅτι ὁ τῆς οἰκοδομήσεως λόγος ἔχει τὸν τῆς οἰκίας , ὁ δὲ τῆς οἰκίας <οὐκ> ἔχει τὸν τῆς οἰκοδομήσεως . λόγος γὰρ οἰκοδομήσεως τὸ οἰκίαν ποιῆσαι τοιανδί , λόγος δὲ οἰκίας τὸ σκέπειν καὶ φρουρεῖν τὰ ἐμπεριεχόμενα ἐν αὐτῇ . ὥστε ἡ οἰκοδόμησις ἕνεκα τῆς οἰκίας , οὐ μὴν ἡ οἰκία ἕνεκα τῆς οἰκοδομήσεως . προτέρα γοῦν τῷ χρόνῳ ἡ οἰκοδόμησις τῆς οἰκίας , ὑστέρα δὲ ἡ οἰκία . ὥστε καὶ τὰ στοιχεῖα τῶν ὁμοιομερῶν πρότερα τὰ δὲ ὁμοιομερῆ τῶν ἀνομοιομερῶν . καὶ ἔσχε καὶ ταῦτα ἐπὶ τοῦ τρία ἀριθμοῦ τὸ τέλος καὶ τὸ πέρας , καθὼς ἐν τῷ Περὶ οὐρανοῦ τὸν τρία ἐξύμνει . Πολυμόρφων δέ . Πολυειδεῖς εἰσιν αἱ πράξεις τῆς χειρός . ἄλλη γὰρ πρᾶξις τοῦ πιέσαι καὶ ἄλλη πρᾶξις τὸ λαβεῖν καὶ ἄλλη τὸ ἀποτρέψαι . ὁμοίως καὶ τοῦ ποδός · ἄλλη γὰρ πρᾶξις τοῦ βαδίσαι καὶ ἄλλη τοῦ πατάξαι καὶ ἄλλη τοὐ ὀρχήσασθαι · πολυειδῶν γοῦν οὐσῶν τῶν πράξεων καὶ αἱ δυνάμεις , ἐξ ὧν συνίστανται τὰ μόρια , διάφοροι . δυνάμεις δέ εἰσι μαλακότης σκληρότης κραυρότης , τὰ τοιαῦτα · ἀνόμοιοι τοίνυν αἱ πράξεις , ἀνόμοιοι καὶ αἱ δυνάμεις ἐξ ὧν συνετέθησαν οὕτω τῆς φύσεως οἰκονομησάσης εἰς τὴν προσήκουσαν πρᾶξιν . τὰ γὰρ ὁμοιομερῆ κατὰ μέρος διείληφε τὰς δυνάμεις · τοῦ γὰρ ἥπατος τυχὸν τὸ μὲν μέρος σκληρὸν τὸ δὲ μαλακόν , ἢ καρδίας τὸ μὲν ὑγρὸν τὸ δὲ ξηρόν · τὰ δὲ ἀνομοιομερῆ κατὰ πολλὰς δυνάμεις εἰσὶ καὶ ἀλλήλαις συγκειμένας . καὶ δῆλον ἐκ τῆς χειρὸς καὶ τῶν ἄλλων τῶν ὀργανικῶν μορίων , ποδὸς καὶ τῶν τοιούτων . <Ὡς μὲν οὖν ἕνεκά τιν> ος . Ὡς μὲν οὖν ἕνεκά τινος πράξεως ταῦτα τὰ μόρια διὰ ταύτην αἰτίαν τὴν τελικὴν δηλονότι οὕτως ἔχει . ἐπεὶ δὲ καὶ περὶ τῆς ὑλικῆς αἰτίας ζητεῖται , φανερὸν ὅτι οὕτως ἔχει ὡς πέφυκεν ἔχειν πρὸς ἄλληλα . τὰ γὰρ ἀνομοιομερῆ καὶ ἐκ πλειόνων , οἷον χεὶρ πρόσωπον πούς , τὰ δὲ ἐκ πλειόνων καὶ ἐξ ἑνὸς τὰ σπλάγχνα . ταῦτα γὰρ ἐξ ἑνὸς ὁμοιομεροῦς σύγκειται , λέγω τοῦ αἵματος , ἐκ πλειόνων δὲ σχημάτων · αὐτίκα ἡ καρδία ἔχει σχῆμα κυλινδροειδὲς καὶ κωνοειδὲς καὶ σφαιροειδές . τὰ δὲ ὁμοιομερῆ πολλὰ ἄν εἴη ὁμοιομερῆ . γράφεται καὶ ἀνομοιομερῆ . ἡ μὲν οὖν προτέρα γραφὴ τοῦτ’ ἂν βούλοιτο · ἐπεί , φησί , τὸ ἀνομοιομερὲς πολλά ἐστιν ὁμοιομερῆ , διότι ἐξ αὐτῶν σύγκειται , εἴπερ καὶ τὸ ὁμοιομερὲς ἐκ τῶν ἀνομοιομερῶν συνέκειτο , ἦν ἂν καὶ αὐτὸ ἐξ ὁμοιομερῶν συγκείμενον πολλῶν · τὰ γὰρ ἀνομοιομερῆ οὐδέν εἰσιν ἕτερα ἢ ἕκαστον πολλὰ ὁμοιομερῆ . συνέκειτο οὖν τὸ ὁμοιομερὲς ἐξ ὁμοιομερῶν , καὶ αὐτὸ ἐξ ἑαυτοῦ , ὅπερ ἄτοπον . ἡ δὲ δευτέρα τὸ ἀνομοιομερῆ εἴη ἄν τοιοῦτον · εἴπερ , φησί , τὸ ὁμοιομερὲς συνέκειτο ἐκ τῶν ἀνομοιομερῶν , ἦν ἄν καὶ αὐτὸ πολλὰ ἀνομοιομερῆ , ὥσπερ τὸ ἀνομοιομερὲς ἐξ ὁμοιομερῶν συνιστάμενόν ἐστι πολλὰ ὁμοιομερῆ . ἀλλὰ καὶ τοῦτο ἄτοπον τὸ εἶναι τὸ αἷμα τυχὸν ( ὁμοιομερὲς γάρ ) πολλὰ πρόσωπα ἢ πολλὰς χεῖρας . ’H δ’ αἴσθησις ἐγγίνεται πᾶσιν . Τὰ μὲν ὀργανικὰ μόρια ἀνομοιομερῆ εἰσι , τὰ δὲ αἰσθητήρια ὁμοιομερῆ . καὶ γὰρ ἡ αἴσθησις ἐν τοῖς ὁμοιομερέσι , διότι μία ἑκάστη τῶν αἰσθήσεων ἑνὸς γένους καὶ ὑποκειμένου δεκτική ἐστιν , οἷον ἀκοὴ ψόφων , χυμῶν γεῦσις , χρωμάτων ὅρασις , ὀδμῆς ὄσφρησις . περὶ δὲ τῆς ἁφῆς παρακατιὼν ἐπαπορεῖ , ὅτι πλειόνων αὕτη δεκτική ἐστιν . ἡ τοίνυν αἴσθησις δυνάμει οὖσα ὅπερ τὸ αἰσθητὸν πάσχει ὑπὸ τοῦ αἰσθητοῦ ἐνεργείᾳ ὄντος . ὥστε εἰ ἔστι τὸ αἰσθητὸν τὸ αὐτὸ ἤτοι ἓν τῷ γένει , καὶ τὸ αἰσθητήριον λοιπὸν τὸ τούτου ἀντιληπτικὸν ἕν ἐστι καὶ ἁπλούστατον . ἢ γὰρ ὕδωρ ἐστὶν ὡς τὸ κρυσταλλοειδὲς ὑγρὸν τὸ τῆς ὄψεως , ἢ ἀὴρ τὸ τῆς ἀκοῆς ἢ ἄλλο τῶν στοιχείων τὰ τῶν λοιπῶν αἰσθητηρίων , καθὼς ἐν τῷ Περὶ αἰσθήσεων καὶ αἰσθητῶν λέγει . ’Ev ὁμοιομερεῖ μέν . τῶν ἄλλων αἰσθήσεων καὶ ὁμοιομερῶν ὄντων καὶ ἁπλῶν , ὡς ἐρρήθη , ὕδατος τοῦ ὀφθαλμοῦ καὶ τῆς ὄψεως , καὶ ἀέρος ἐπὶ τῆς ἀκοῆς , εὐλόγως συμβέβηκεν ἐπὶ τῆς ἁφῆς ἔχειν μὲν ταύτην τὸ ὁμοιομερές , οὐ μὴν δὲ καὶ τὸ ἁπλοῦν , ὡς εἶναι καὶ ταύτην ἐξ ἑνὸς στοιχείου . οἷόν ἐστιν ἡ σὰρξ καὶ ὁμοιομερὲς καὶ οὐχ ἁπλοῦν , ἀλλ’ ἐκ τῶν τεσσάρων συγκείμενον στοιχείων , ὅτι καὶ διάφορα τὰ ὑποκείμενα αὐτῇ θερμὸν ψυχρόν , ξηρὸν ὑγρόν , μαλακὸν σκληρόν , τραχὺ λεῖον , καὶ τὰ τοιαῦτα . ἡ γοῦν σὰρξ τῆς ἁφῆς αἰσθητήριον οὖσα ὡς ὀφθαλμὸς τῆς ὁράσεως , καὶ τὸ ἀνάλογον τῆς σαρκὸς ἐπὶ τῶν ἄλλων , οἱονεὶ ἐπὶ τῆς σηπίας τὸ ὀστρακόδερμον , εἰκότως ὑλικώτερον καὶ σύνθετόν ἐστιν . ἐπεὶ δὲ ἀδύνατον αἴσθησιν <μὴ> ἔχειν τὸ ζῷον , διὰ τοῦτο καὶ ὁμοιομερῆ μόρια ἔχει · ἡ γὰρ αἴσθησις ἐν τοῖς τοιούτοις , αἱ δὲ πράξεις ἐκ τῶν ἀνομοιομερῶν . ἐν δὲ τῇ καρδίᾳ ἐστὶν ἡ αἰσθητικὴ δύναμις καὶ ἡ θρεπτική · διὰ τοῦτο καὶ ἡ καρδία ἀμφότερον ἔχει . Ἧι μέν ἐστι δεκτικὸν πάντων τῶν αἰσθητῶν τῶν ἁπλῶν . Ἐπεὶ ἡ καρδία ἢ τὸ ταύτῃ ἀνάλογον ἐν τοῖς ἀναίμοις ἐστὶ καὶ δεκτικὴ πάντων τῶν αἰσθητῶν , ἐστὶ καὶ κινητικὴ διὰ τῶν ἐνόντων αὐτῇ νεύρων , ᾗ μὲν τὰ αἰσθητήρια ὁμοιομερῆ καὶ ἀπλᾶ , τῶν ἁπλῶν καὶ αὐτὴν εἶναι μορίων συμβέβηκεν , ᾗ δὲ κινητικὴ καὶ πρακτική ἐστι καὶ αἱ πράξεις διὰ τῶν ἀνομοιομερῶν , ἀνομοιομερῆ καὶ ταύτην εἶναι . διαιρεῖται γὰρ καὶ αὕτη καθάπερ καὶ τὰ ἄλλα τῶν σπλάγχνων εἰς ὁμοιομερῆ · διὰ δὲ τὸ τῶν σχημάτων πολυειδὲς καὶ ἀνομοιομερής ἐστιν . ἠκολούθηκε δὲ ταύτῃ καὶ τὰ ἄλλα σπλάγχνα · αἱματικὴ γὰρ ἡ φύσις αὐτῶν , διότι διαλείψεις ἔχει τοῦ αἵματος ἐπὶ πόροις φλεβικοῖς · καθάπερ οὖν ὕδατος ἰλύς , οὕτω προχεῖται ἐκεῖσε διὰ τῶν φλεβῶν ἡ τοιαύτη πρόχυσις . ἐπεὶ δὲ καὶ ἡ καρδία τρέφεται ἐξ αἵματος , <εὔλογον ἐξ αἵματος> συνεστάναι · πᾶν γὰρ τὸ τρεφόμενον ὑπὸ τοῦ συγγενοῦς καὶ ὁμοίου τρέφεται , οἷον ἡ σὰρξ ὑπὸ τῆς σαρκὸς καὶ ἡ καρδία ὑπὸ τοῦ αἵματος . <Τῶν δὲ ὁμοιομερ>ῶν . Περὶ τῶν ὁμοιομερῶν μορίων λέγει ὅτι τὰ μὲν μαλακὰ καὶ ὑγρά , τὰ δὲ σκληρὰ καὶ στερεά , ὑγρὰ μὲν ἢ ὅλως <ἢ> ἔστ’ ἂν ᾖ ἐν τῷ ζῴῳ ἢ ὅλως ] · τὸ γὰρ αἷμα ἐξελθὸν πήγνυται καὶ οὐ μένει ὑγρόν . αἷμα ] ἰχὼρ οἷον αἷμα διεφθαρμένον , πιμελὴ ἡ ἐπὶ τῶν χοίρων , στέαρ τὸ ἐπὶ τῶν προβάτων , μυελός , γονή , χολή , γάλα ἐν τοῖς ἔχουσι . τούτων γὰρ τὰ μὲν ὑγρά , τὰ δὲ μόνον μαλακά · τὰ δὲ ξηρὰ καὶ στερεὰ ὡς ἄκανθα , τὸ μεσαίτατον ὀστοῦν τοῦ ἰχθύος , νεῦρον , φλέψ . ἡ δὲ φλὲψ εἰ μὲν ἐγκαρσίως διαιρεθῇ , οὐ διαιρεῖται εἰς ὁμώνυμα ἑαυτῇ · οὐκέτι γὰρ τὸ διαιρεθὲν λέγεται φλέψ , ἐπεὶ οὐδὲ κοιλότης ἐστὶ περιεκτικὴ αἵματος , ὅπερ ἐστὶν ὁρισμὸς τῆς φλεβός · εἰ δὲ δίχα διαιρεθῇ , διαιρεῖται εἰς ὁμώνυμα ἑαυτῇ , καὶ φλέβες τὰ μόρια λέγονται . Εστι γὰρ ὡς ἐνίων . Εἰ μὲν ἐγκαρσίως διαιρεθῇ , οὐχ ὁμώνυμα τὰ μέρη τῆς φλεβός · εἰ δὲ δίχα , ὁμώνυμα . προσώπου δὲ πρόσωπον , ὅπερ ἐστὶν ἀνομοιομερές , οὐδαμῶς ἐστιν ὁμώνυμον μεριζόμενον . τέως δὲ καὶ τοῖς ὑγροῖς καὶ τοῖς ξηροῖς πολλοὶ τρόποι τῆς αἰτίας εἰσίν . ἐκ γὰρ τῶν ὁμοιομερῶν συνέστηκε τὰ ὀργανικὰ μέρη · ἐκ γὰρ ὀστῶν καὶ νεύρων καὶ σαρκῶν καὶ ἰνῶν καὶ φλεβῶν συνίσταται ταῦτα , ὥστε συμβάλλεσθαι τὰ μὲν εἰς τὸ εἶναι , ὡς ἡ γλῶττα οὐκ ἐν τῷ λαλεῖν ἀλλ’ ἐν τῷ γεύεσθαι , τὰ δὲ εἰς τὸ ἐνεργεῖν ὡς αἱ χεῖρες , τὰ δὲ ὡς τροφὴ εἶναι τῶν ἄλλων ὥσπερ τροφή ἐστιν ὁ μυελὸς τῶν ὀστῶν , εἰ καὶ ὀστεογενῆ τὸν μυελὸν Ἐμπεδοκλῆς λέγει . εἴ τι γὰρ ἔστι τὸ ἐν τοῖς σώμασιν αὐξανόμενον , ἐξ ὑγροῦ λαμβάνει τὴν αὔξησιν · εἰ δὲ καὶ ἐξ ἑτέρου ἤγουν ἐκ ξηροῦ , ἀλλ’ ὑγρανθέντος τέως . τὰ δὲ περιττώματα ἤγουν ἀφοδεύματα συμβέβηκεν εἶναι τῆς ξηρᾶς τροφῆς ὑπόστασιν , ὥσπερ τοῦ ὑγροῦ τὸ οὖρον . Αὐτῶν δὲ τούτων . Τῶν αἱμάτων αἰ διαφοραὶ πρὸς ἄλληλα τοῦ βελτίονος ἕνεκεν . ὡς γὰρ τὸ παχύτερον ἰσχύος ποιητικώτερον , οὕτω τὸ λεπτότερον νοήσεως . διαφέρει δὲ αἷμα αἵματος καὶ ἐν ἄλλω καὶ ἄλλῳ ζῴῳ καὶ ἐν τῷ αὐτῷ καὶ ἑνὶ τοῦ ζώου σώματι , οἷον ἄλλο αἷμά ἐστι πρὸς τὰ ἄνω μέρη καὶ ἄλλο πρὸς τὰ κάτω . μὴ μόνον δὲ ἐπὶ τοὐ αἵματος ἐν τοῖς ἐναίμοις ἔστι διαφορά , ἀλλὰ καὶ τοῦ ἀναλόγου τῷ αἵματι ἐν τοῖς ἀναίμοις . καὶ γὰρ μέλιττα καὶ μυῖα ἄναιμα , ἀλλ’ ἡ μέλιττα πολλῶν ἀναίμων φρονιμωτέρα τὴν φύσιν ἐστίν . ὅρα γὰρ τὴν ἐργασίαν αὐτῆς καὶ τὰς ἑξαγώνους σύριγγας · ἰδὲ πάλιν καὶ τοῦ ἀράχνου τὴν ἱστουργικὴν ἐπιστήμην ἐς τὸ τὰς μυίας ἁλίσκεσθαι . Ἄριστα δέ . Ἧι μὲν γὰρ λεπτὸν τὸ αἷμά ἐστι , ποιεῖ αὐτὰ φρόνιμα , ᾗ δὲ θερμόν , ποιεῖ αὐτὰ ἀνδρεῖα . διὰ τοῦτο πρός τε ἀνδρείαν καὶ πρὸς φρόνησιν ἔχει καλῶς τὰ τοιαῦτα τῶν αἱμάτων . διὸ διαφέρει καὶ ἐν τῷ ἑνὶ ζῴῳ τὸ αἷμα κατὰ τὸ ἄνω καὶ τὸ κάτω , καὶ τὸ θῆλυ <πρὸς> τὸ ἄρρεν καὶ τὰ δεξιὰ μέρη πρὸς τὰ ἀριστερά . ὥσπερ δὲ ἐπὶ τοῦ αἵματος ἔχει , ὅτι ἐστὶ διαφορὰ αὐτοῦ καὶ ἐπὶ διφόρων σω<μάτων τῷ εἴδει> καὶ ἐπὶ διαφόρων τῷ ἀριθμῷ , ὡς ἐπὶ ἀνδρὸς καὶ γυναικός , καὶ ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ καὶ ἑνὸς ζῴου τῷ ἀριθμῷ κατὰ τὰ ἄνω καὶ τὰ κάτω καὶ τὰ δεξιὰ καὶ τὰ ἀριστερά , οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων μορίων ἔχει τῶν τε ὁμοιομερῶν καὶ τῶν ἀνομοιομερῶν . ἔχουσι γὰρ μὴ μόνον πρὸς ἄλληλα ταῦτα διαφοράν , ἀλλὰ καὶ αὐτὰ πρὸς ἑαυτὰ ἔν τε ἄλλοις καὶ ἄλλοις ζῴοις καὶ ἐν τῷ αὐτῷ καὶ ἑνὶ τῷ ἀριθμῷ , τὰ σπλάγχνα καὶ αἱ χεῖρες καὶ αἱ κεφαλαὶ καὶ τὰ λοιπά . <Πολλῶν> γὰρ ἡ φύσις . Πολλῶν γὰρ μορίων φύσις ἀνάγεται εἰς ταύτας τὰς ἀρχὰς ἤτοι τὸ θερμὸν καὶ τὸ ψυχρόν , καὶ διὰ τοῦτό ἐστιν ἀναγκαῖον εἰπεῖν περὶ θερμοῦ καὶ ψυχροῦ . ἀμφισβητοῦσι γὰρ πολλοί , φησί , ποῖα τῶν ζῴων θερμὰ καὶ ποῖα ψυχρά , καὶ λέγουσί τινες τὰ ἔνυδρα θερμά , τὰ δὲ πεζὰ ψυχρά , καὶ τὰ ἄναιμα θερμά , τὰ δὲ ἔναιμα ψυχρά , καὶ τὰ θήλεα θερμά , ὡς Παρμενίδης , τὰ δὲ ἄρρενα ψυχρά · διὰ τοῦτο γὰρ καὶ πολυαίμους γίνεσθαι τὰς γυναῖκας καὶ τοῖς καταμηνίοις συνέχεσθαι · Ἐμπεδοκλῆς τοὐναντίον φησίν . οἱ δὲ λέγοντες τὰ ἄναιμα θερμότερα τῶν ἐναίμων τάχα ἄν εἴποιεν καὶ αἰτίαν , ὅτι οὐκ ἐχώρησεν ἡ φύσις προστιθέναι καὶ αἷμα τοῖς τοιούτοις ἀναίμοις θερμοῖς οὖσι , μή πὼς πάντῃ θερμανθέντα ἀπόλωνται . Εἰ δ’ ἔχει τοσαύτην . Τὸ θερμὸν καὶ τὸ ψυχρὸν ἐναργέστατον περὶ τὴν αἴσθησίν ἐστιν . εἰ γοῦν περὶ ταῦτα τὰ ἐναργῆ ἐστιν ἀμφισβήτησίς τισι , τί ἂν ποιήσαιεν ἐκεῖνοι περὶ τῶν ἄλλων , ἤγουν τοῦ ὑγροῦ καὶ τοῦ ξηροῦ ; ἐπεὶ δὲ φιλόσοφοί εἰσιν οἱ περὶ τούτων ἀμφισβητοῦντες , δεῖ μὲν ὑπολαμβάνειν εὐλόγως τούτους καὶ παρά τινα αἰτίαν εὔλογον ἀμφισβητεῖν . ἔοικε γοῦν διὰ τὸ πολλαχῶς λέγεσθαι οὐχ ἁπλῶς τὸ θερμὸν ἀλλὰ τὸ θερμότερον ταῦτα λέγειν ἐκείνους τὰ ἐναντία . ἕκαστος γὰρ τἀναντία λέγων δοκεῖ τι λέγειν . διὸ ἐπεὶ περὶ φυσικῶν πραγμάτων ζητοῦμεν , ποῖα θερμὰ καὶ ποῖα ψυχρά , δεῖ μὴ λανθάνειν κατὰ ποῖον σημαινόμενον πολλαχῶς λεγομένων τούτων δεῖ λέγειν ἐπὶ τούτοις · ταῦτα γάρ εἰσι καὶ αἴτια σχεδὸν παρὰ τὰς ἄλλας ἐναντιώσεις καὶ ζωῆς καὶ θανάτου καὶ ὕπνου καὶ ἐγρηγόρσεως καὶ νεότητος καὶ γήρως καὶ νόσου καὶ ὑγείας καὶ τῶν λοιπῶν . Ἕνα μὲν οὖν τρόπον . ῾Εξαχῶς φησι τὸ θερμότερον · πρῶτον μὲν ὑφ’ οὗ μᾶλλον θερμαίνεται τὸ ἁπτόμενον , ὡς τὸ ζέον ὕδωρ μᾶλλον θερμαίνοι ὅν τὸν ἁψάμενον αὐτοῦ παρὸ τὸ πῦρ · τὸ γὰρ πῦρ φθάνει διαφορεῖσθαι διὰ τὴν λεπτομέρειαν . δεύτερον τὸ μᾶλλον αἴσθησιν ἐμποιοῦν , ὡς ὁ πεπυρακτωμένος σίδηρος θερμότερος πυρός . τρίτον ἐὰν μετὰ λύπης ἤτοι ἀλγηδόνος ἐμποιεῖ τὴν αἴσθησιν τῷ αὐτοῦ θιγγάνοντι · μᾶλλον γὰρ ἄν ἐκεῖνον λυπήσοι ὁ πεπυρακτωμένος σίδηρος παρὸ τὸ πῦρ . ἔστι δ’ ὅτε δοκεῖ τοῦτο ψεῦδος · πολλάκις γὰρ ἡ οὐ παρὰ τοῦτο ῥηθήσεται τὸ ψυχρὸν ὕδωρ ἀπλῶς θερμόν , ἀλλ’ ὡς πρὸς τὴν τοιάνδε ἕξιν τῆς σαρκός . τέταρτον τὸ τηκτικώτερον · τὸ γὰρ πῦρ τήκει πλέον τοῦ ξύλου τοῦ ἁπτομένου . πέμπτον τὸ πλέον πῦρ τοῦ ὀλίγου πυρός . ἕκτον τὸ θαλάσσιον ὕδωρ ὡς μὴ ταχέως ψυχόμενον θερμότερον τοῦ ἄλλου . ἕβδομον τὸ θᾶττον θερμαινόμενον ὡς τὸ ποτάμιον ὕδωρ . ἐκβληθέντος οὖν τοῦ μετὰ λύπης ἓξ ἐγκαταλείπονται . Θερμαίνει μὲν γάρ . Τίθησιν ἐντεῦθεν τὰ παραδείγματα τῶν τοῦ θερμοῦ τρόπων . τοῦ γοῦν πρώτου τρόπου ὅτι θερμότερον τὸ ζέον ὕδωρ τῆς φλογός , τοῦ δὲ τρίτου παράδειγμα καίει δὲ καὶ τήκει τὸ καυστὸν καὶ τηκτὸν ἡ φλόξ , τὸ δ ὕδωρ οὐδέν . τοῦ δὲ τετάρτου ἔτι θερμότερον μὲν τὸ ζέον ὕδωρ ἢ πῦρ ὀλίγον , τοῦ δὲ πέμπτου τὸ ψύχεται δὲ καὶ θᾶττον καὶ μᾶλλον τὸ θερμὸν ὕδωρ μικροῦ πυρός . [ τοῦ δὲ τρίτου τὸ ἔτι δὲ θερμότερον μὲν κατὰ τὴν ἁφὴν τὸ ζέον , ψύχεται δὲ θᾶττον καὶ πήγνυται τοῦ ἐλαίου . ] τοῦ δὲ ἕκτου τὸ ἔτι δὲ λίθοι καὶ σίδηρος καὶ τὰ τοιαῦτα . Πρὸς δὲ τούτοις τῶν λεγομένων μένων θερμῶν . Καὶ πρὸς τούτοις ἄλλην αὖθις διαφορὰν λέγει τῶν λεγομένων θερμῶν , καὶ ὅτι τὰ μὲν οἰκείαν ἔχει τὴν θερμότητα <τὰ δὲ ἀλλοτρίαν> καὶ ἢ ἀλλοτρίαν ἢ οἰκείαν πλεῖστον διαφέρει . θάτερον μὲν γὰρ αὐτῶν οἱονεὶ τὸ ἔχον ἀλλοτρίαν τὴν θερμότητα κατὰ συμβεβηκὸς θερμὸν ἄν εἴη , ὥσπερ καὶ ὁ μουσικὸς θερμότερος τοῦ ἄλλως πὼς καὶ εἰς ὑγείαν διακειμένου , διότι πυρέττει . οὐ γὰρ ὁ μουσικὸς θερμότερος , ἀλλ’ ὁ πυρέττων πρὸς τὸν μεθ’ ὑγείας θερμόν . ἐπεὶ δὲ τὸ μὲν αἷμα ὡς οἰκείαν ἔχον τὴν θερμότητα καθ’ αὑτὸ θερμόν , τὸ δὲ ὕδωρ ὡς ἀλλοτρίαν ἔχον τὴν θερμότητα κτὰ συμβεβηκός , ψύχεται μὲν βραδύτερον τὸ καθ’ αὑτὸ θερμόν , ὅτι οἰκεῖον ἔχει τὸ θερμὸν ὡς αἷμα καὶ ἔλαιον , μᾶλλον δὲ θερμαίνει τὴν αἴσθησιν τὸ κατὰ συμβεβηκὸς θερμόν , διότι ξένην καὶ ἀλλοτρίαν δεξάμενον τὴν θερμότητα παρὰ λόγον ἔχον ταύτην καὶ πλείονα τοῦ εἰκότος εἰκὸς δέξασθαι τοῦτο τὴν θερμότητα . εἰς δὲ τὴν καῦσιν τὸ ἀνάπαλιν γίνεται · τὸ γὰρ καθ’ αὑτὸ θερμὸν μᾶλλον καίει ἢ τὸ κατὰ συμβεβηκός , ἤγουν φλὸξ τοῦ ζέοντος ὕδατος . ὥστε τὸ κρῖναι ὁποῖον θερμότερον δυοῖν ὄντοιν οὐχ ἁπλοῦν ἐστιν . Ἔνια δὲ τῶν τοιούτων . Εἰσί τινα τῶν θερμῶν ἅπερ οὐκ ἔστιν εἰπεῖν ἁπλῶς ἢ θερμὰ ἢ οὐ θερμά . οὔτε γὰρ κατὰ συμβεβηκὸς ἔχουσι τὸ θερμὸν οὕτως ὥστε γίνεσθαι καὶ ἀπογίνεσθαι ἐν αὐτοῖς τοῦτο δὴ τὸ θερμόν , καὶ μένειν ἐκεῖνο οἷόν ἐστιν , ὥσπερ [ τῷ ] ἐν τῷ λίθῳ θερμῷ , οὔτε αὖθις φύσει καὶ ἀρχῆθεν ἔχουσι τὸ θερμὸν ὥσπερ ὁ ἥλιος , εἰ μή γε καὶ περὶ τούτου ἔστιν εἰπεῖν κατά τινας τῶν φυσικῶν ὅτι ἐκ τῆς ταχυτῆτος τὸ θερμὸν λαμβάνει τίνα δέ εἰσι ταῦτα τὰ μὴ ἁπλῶς θερμὰ ἢ οὐ θερμά ; ὥσπερ τὸ αἷμα , φησίν · τοῦτο γὰρ θερμόν ἐστιν , ἀλλ’ οὔτε κατὰ συμβεβηκὸς ἔχει τὸ θερμόν , ὥστε γίνεσθαι καὶ ἀπογίνεσθαι ἐν αὐτῷ τὸ θερμόν , μένειν δὲ ἐκεῖνο καὶ πάλιν αἷμα , οὔτε μὴν φυσικῶς καὶ ἀρχῆθεν ἐξ αὐτῆς δὴ τῆς φύσεως τῆς ὑποκειμένης αὐτῷ · τὸ γὰρ φλέγμα ψυχρὸν ὂν ὕλη τοῦ αἵματός ἐστι . καὶ τί λέγω περὶ αἵματος , φησίν , ὅπου γε καὶ αὐτὸ τὸ πῦρ τοιοῦτόν τι ἐστί ; τὸ γὰρ ὑποκείμενον τῷ πυρὶ ἢ καπνὸς ἢ ἄνθραξ ἐστίν · ὁ δὲ καπνὸς θερμὸν μέν οὐ μὴν δὲ ὡς τὸ πῦρ , ἀλλὰ πρὸς τοῦτο συγκρινόμενον ψυχρόν ἐστιν · ὁ δὲ ἄνθραξ ἀποσβεσθεὶς ψυχρός ἐστιν . ἔλαιον δὲ καὶ πεύκη ἤγουν ῥητίνη ἄλλον τρόπον θερμόν , ὅτι γίνοιντο ἂν καὶ ψυχρά , μείναντα ἔλαιον καὶ ῥητίνη · Ἔχει δὲ θερμότητα . Ἀλλὰ λαμβάνουσι τὴν θερμότητα ἐν τῷ πυρωθῆναι , οἷον κονία ἄσβεστος καὶ τέφρα καὶ κτὰ ἀνάλογον ταύτης καὶ τὰ ὑποστήματα τῶν ζῴων , αἱ ἀφοδεύσεις · κἀκεῖνα γὰρ θερμά εἰσιν ὡς ἡ τέφρα . ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν περιττωμάτων ἡ χολή , ἣν ὠχράν φασιν οἱ ἰατροί . ἄλλον τρόπον πάλιν θερμόν ἐστιν τὰ πίονα ἐν τῷ ταχὺ θερμαίνεσθαι καὶ τὸ δυνάμει εἰς ἐνέργειαν γίνεσθαι . τὸ οὖν θερμὸν καὶ πήγνυσι καὶ τήκει ἤγουν διαλύει ) καὶ τὸ ψυχρὸν ὁμοίως . καὶ λέγει περὶ τοῦ ψυχροῦ ὅτι τὰ ἐξ ὕδατος συνιστάμενα πήγνυσι τὸ ψυχρὸν ὡς τὸν κρύσταλλον , τὰ δὲ <γῆς ὄντα> πῦρ , ὡς τὸν κέραμον . καὶ τὰ θερμὰ πήγνυται ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ ταχὺ μὲν καὶ ἀλύτως ὅσα μᾶλλον γῆς , λυτῶς δὲ [ καὶ ] ὅσα ὕδατος , ὡς τὸ πηγνύμενον ὕδωρ . Οὐ τὸν αὐτὸν τρόπον . Τὸ δυνάμει καὶ τὸ ἐνεργείᾳ καὶ τὸ καθ’ αὑτὸ καὶ τὸ κατὰ συμβεβηκός , ὥς φασιν ἐξηγηταί , Ἀριστοτέλης πρῶτος ἢ κομιδῇ σὺν ὀλίγοις εὗρε καὶ ἐπλάτυνε , δι’ ὧν ἀμφιβαλλόμενα τοῖς παλαιοῖς φιλοσόφοις συνεβίβασεν , ὥσπερ ἀρτίως καὶ περὶ αἵματος . ψυχρὸν γὰρ εἰπόντων αὐτό τινων θερμοῦ φανεροῦ φαινομένου συμβιβάζει ὁ φιλόσοφος ὅτι τὸ μὲν τί ἦν εἶναι ἤγουν τὸ εἶδος αὐτό , ὅπερ φησὶ συνδυαζόμενον , ἤγουν μετὰ τῆς ὕλης , θερμόν ἐστιν , ἡ δὲ τοῦ αἵματος ὕλη ψυχρά · φλέγμα γὰρ ψυχρὸν ἡ τοῦ αἵματος ὕλη . ἔτι , φησί , καὶ κτὰ τὸ δυνάμι καὶ τὸ ἐνεργείᾳ πολλὰ καὶ ψυχρά εἰσι κατ’ ἐνέργειαν καὶ θερμὰ κτὰ δύναμιν ὡς τὰ ψυχρά ὕδατα , καὶ θερμὰ πάλιν κατ’ ἐνέργειαν καὶ ψυχρὰ κατὰ δύναμιν ὡς τὰ ζέοντα ὕδατα · Ἐχόμενον δέ . Εἰπὼν περὶ τῶν ποιητικῶν δυνάμεων θερμοῦ καὶ ψυχροῦ νῦν λέγει καὶ περὶ τῶν παθητικῶν ξηροῦ καὶ ὑγροῦ · οὕτω γὰρ λέγει ταύτας τὰς τέσσαρας δυνάμεις ἐν τῷ Περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς . εἰσὶ γοῦν τά τε ξηρὰ καὶ ὑγρὰ τὰ μὲν δυνάμει τὰ δὲ ἐνεργείᾳ . πᾶν γὰρ πεπηγὸς ὑγρὸν ξηρὸν μὲν ἐνεργείᾳ καὶ κατὰ συμβεβηκός , δυνάμει δὲ καὶ καθ’ αὑτὸ ὑγρόν . γῆ δὲ καὶ τέφρα μιχθέντα ὑγρῷ ἐνεργείᾳ μέν εἰσι καὶ κατὰ συμβεβηκὸς ὑγρά , καθ’ αὑτὰ δὲ καὶ δυνάμει ξηρά . διακριθέντα δὲ τὰ ἀπὸ τοῦ ὕδατος ὑγρὰ καὶ ἀναπληστικά . τί δὲ τοῦτό ἐστιν ; ὅτι ὑγρόν , φησί , τὸ τῷ οἰκείῳ ὅρῳ δυσόριστον , τῷ δὲ ἀλλοτρίῳ εὐόριστον · ἀναπληστικὸν γοῦν λέγεται τό ὑγρόν , ὅτι περιορίζεται ἐν ὁποιῳοῦν ἀγγείῳ καὶ ἀναπληροῖ οἷον δή τινα τόπον . ταῦτα γοῦν εἰσι καὶ ἐνεργείᾳ καὶ δυνάμει ὑγρὰ τὰ ἐξ ὕδατος . τὰ δὲ γῆς ἅπαντα ξηρά . δυνάμει δὲ λέγει ἐν τούτοις τὸ τέλειον δυνάμει καὶ κατὰ φύσιν ὑπάρχον . οὕτω καὶ τὸ αἷμα τῷ εἴδει μέν ἐστι θερμόν , τῷ δὲ ὑπο - κειμένῳ καὶ τῇ ὕλῃ ψυχρόν · φλέγμα γάρ . ᾿ Εν μὲν γὰρ τῷ λόγῳ . ᾿Επεὶ τὸ αἷμα τῷ ὑποκειμένῳ καὶ τῇ ὕλῃ ψυχρὸν τῷ δὲ εἴδει καὶ τῇ οὐσίᾳ θερμόν , ἐν τῷ λόγῳ αὐτοῦ ὑπάρξει ἡ θερμότης , ὥσπερ ἐν τῷ τοῦ λευκοῦ ἀνθρώπου τὸ λευκόν · ᾗ γὰρ κατὰ πάθος αἷμα ἤγουν κατὰ συμβεβηκός , οὐ καθ’ αὑτὸ θερμόν . ὁμοίως καὶ περὶ ξηροῦ καὶ ὑγροῦ . διὸ ἐν τῇ <φύσει> τῶν τοιούτων τοῦ ψυχροῦ ὄντος χωριζομένου τοῦ θερμοῦ πήγνυται ταῦτα καὶ ψυχρὰ φαίνοντι χολὴ δὲ θερμὸν οὖσα καὶ πάχος ἔχουσα χωριζομένου τοὺ θερμοῦ <ψύχεται> καὶ ὑγραίνεται . τὸ μὲν γὰρ αἷμα ξηραίνεται , ἡ δὲ ξανθὴ χολὴ ὑγραίνεται . τὸ δὲ μᾶλλον καὶ ἧττον μετέχειν ἢ θερμότητος ἡ ψυχρότητος δεῖ τιθέναι ὡς διαφοράν . αἷμα γὰρ αἵματος διαφέρει ἐν τῷ θερμότερον εἶναι ἄλλου αἵματος ἢ ψυχρότερον παρ’ ἄλλο θερμότερον · κεκοινώνηκε γὰρ τῶν ἐναντίων ἡ φύσις τοῦ αἵματος . Ἐπεὶ δὲ ἀνάγκη πᾶν τὸ αὐ <ξανόμενον;> . Ἐπεὶ πᾶν τὸ αὐξανόμενον λαμβάνει τροφήν , ἡ δὲ τροφὴ ξηρὰ ἢ ἡ πέψις τούτων πάντων καὶ ἡ μεταβολὴ διὰ τῆς τοῦ θερμοῦ δυνάμεως γίνεται . διὰ γοῦν ταύτην τὴν αἰτίαν καὶ τὰ ζῷα πάντα καὶ τὰ φυτὰ ἔχει ἀρχὴν θερμοῦ φυσικήν , καὶ ταύτην εἰς ἐργασίαν τῆς τροφῆς * * ὅτι πλειόνων εἰσὶ μορίων αἱ ἐργασίαι αὗται τῆς τροφῆς . ἡ μὲν γὰρ πρώτη λει - τουργία τῆς τροφῆς ἡ διὰ τοῦ στόματός ἐστι καὶ τῶν ἐν αὐτῷ ὀδόντων · δεῖται γάρ πρῶτον διαιρέσεως ἡ τροφή . ἀλλ’ αὕτη ἡ λειτουργία οὐδεμιᾶς ἐστιν αἰτία πέψεως , εὐπεψίας δὲ μᾶλλον . διαιρεῖται γὰρ εἰς μικρὰ διὰ τῶν ὀδόντων , καὶ ῥᾴων γίνεται εἰς τὸ κατεργασθῆναι . εἶτα ἡ ἐν στομάχῳ δύναμις πεπτική , ἥτις γίνεται διὰ τοῦ ἐμφύτου θερμοῦ · καὶ οὕτως αἴτιον τῆς αὐξήσεως τοῦ ζῴου καὶ τῶν φυτῶν ἐστι τὸ θερμόν . Ἡ δὲ τῆς ἄνω καὶ τῆς κάτω . Δύο κοιλίαι εἰσὶν ἐν τῷ ζῴῳ , ἡ μὲν ἄνω τῆς ἀκατεργάστου τροφῆς στόμαχος , ἡ δὲ κάτω τῆς κατεργασίας , ἐξ ἧς αἱ φλέβες λαμβάνουσι τὸ αἷμα καὶ τρέφουσι τὸ ζῷον . ὡς φάτνη γάρ ἐστιν ἡ κοιλία τοῖς ζῴοις , τοῖς δὲ φυτοῖς ἡ γῆ · ἐκ δὲ ταύτης ἀκατέργαστον λαμβάνει διὰ στόματος τὴν τροφήν , ὅθεν καὶ περιττώματα γίνεται ἐν αὐταῖς . τὰ δὲ φυτὰ κατειργασμένην ἐν τῇ γῇ τὴν τροφὴν λαμβάνει ὡς ἐκ κοιλίας αὐτῆς · διὸ καὶ περιττώματα οὐκ ἔστιν ἐν τοῖς φυτοῖς . οὐδὲ γὰρ αὐτοῖς φυσική ἐστιν ἡ θερμότης , ἀλλ’ ἡ ἐκ τῆς γῆς θερμότης , ἣν λαμβάνει ἐκ τοῦ ἡλίου καὶ τοῦ περιέχοντος ἀέρος κατεργαστική ἐστι τῆς τούτων τροφῆς . Ἡ μὲν γὰρ τοῦ στόματος . Ἡ πρώτη λειτουργία τῆς τροφῆς διὰ τοῦ στόματος γίνεται καὶ ὀδόντων . διὰ δὲ τοῦ οἰσοφάγου εἰς τὴν ἄνω κοιλίαν κατέρχεται ἡ τροφή , ἀπ’ ἐκείνης δὲ εἰς τὴν κάτω κοιλίαν καταντᾷ , κἀκεῖθεν ὡς ἀπὸ φάτνης τρέφ’ ἔται ἅπαν τὸ ζῷον διὰ τῶν φλεβῶν . τείνουσι γὰρ διὰ τοῦ μεσεντερίου κάτωθεν ἀρξάμεναι μέχρι τῆς κοιλίας . δεῖ δὲ ταῦτα θεωρεῖν , φησίν , ἔκ τε τῶν ἀνατομῶν καὶ ἐκ τῆς φυσικῆς τῶν ζῴων θεωρίας τῆς περὶ γενέσεως πραγματείας . ἡ τελευταία δὲ τροφὴ τὸ αἷμά ἐστι τοῖς ζῴοις , τοῖς δὲ ἀναίμοις τὸ ἀνάλογον τῷ αἵματι . διὰ τοῦτο ὅτε λαμβάνει τὰ ζῷ τροφήν , αὐξάνεται τὸ αἷμα , καὶ ὅτε μὴ λαμβάνει , ὑπολείπει τὸ αἷμα καὶ τὸ σῶμα . Καὶ γὰρ διὰ τοῦτο . Τὸ αἷμα θέλων δεῖξαι ὅτι περίττωμά ἐστι τῆς τροφῆς ἐκ τούτου δεικνύει ὡς ἐκ μέσου τινὸς καὶ αἰτίου , οἷον τὸ αἷμα αἴσθησιν οὐ ποιεῖ θιγγανόμενον , τὸ ἐν σώματι αἴσθησιν οὐ ποιοῦν περίττωμα , τὸ αἷμα ἄρα περίττωμα . καὶ αὐτὴ γὰρ ἡ τροφὴ αἴσθησιν οὐ ποιεῖ ἡ κειμένη ἐντὸς τοῦ στομάχου · οὐ γὰρ διὰ τὴν ἔξω τροφὴν λέγει ταῦτα . ἡ δὲ σὰρξ αἴσθησιν ἐμποιεῖ · οὐ γάρ ἐστι ταύτῃ , φησί , συνεχὲς τὸ αἷμα , ἀλλ’ ὡς ἐν ἀγγείῳ [ ὡσπερεὶ ] ἐστὶ τοῦτο τῇ τε καρδίᾳ καὶ ταῖς φλεψί . Τὰς δὲ καλουμένας ἶνας . Εὕρηνται αἵματα ἔχοντα ἶνας , καὶ εἰσὶ ταῦτα γεωδέστερα · αἱ γὰρ ἶνες τοῦ γεώδους εἰσί . τὰ γοῦν τοιαῦτα αἵματα τὰ ἶνας μὴ ἔχοντα οἷα τὰ τῶν ἐλάφων καὶ τῶν προκῶν , οὐ πήγνυνται ὡς καθαρὰ καὶ ψυχρὰ καὶ ὑδατώδη . ἵνα τί δὲ μᾶλλον ὡς ὑδατώδη οὐ πήγνυνται ἔξω γεγονότα ; ἢ δῆλον ὅτι αὐτὸς λύει τὴν ἀπορίαν · τὸ δὲ γεῶδες , φησί , πήγνυται συνεξατμίζοντος τοῦ ὑγροῦ · τὸ γὰρ γεῶδες ἐστὶ τὸ ποιοῦν τὴν πῆξιν . Συμβαίνει δ’ ἔνιά γε . Ἔνια , φησί . καὶ νοερώτερά εἰσι τῶν ἐχόντων τοιαῦτα αἵματα , πλὴν οὐ διὰ τὴν ψυχρότητα ἀλλὰ διὰ τὴν καθαρότητα · τὸ γὰρ γεῶδες οὔτε ψυχρόν ἐστι πάντῃ οὔτε καθαρόν . ἀλλὰ διότι ἔχει τὴν ὑγρότητα καθαρωτέραν , διὰ τοῦτο νοερώτερά εἰσι τὰ ἔχοντα τὸ τοιοῦτον αἷμα · εὐκινητότερα γὰρ πρὸς νόησιν ἢ μᾶλλον αἴσθησιν τὰ τοιαῦτα . διὰ τοῦτο ἔλεγε καὶ πρώην ὅτι πολλὰ τῶν ἀναίμων φρονιμώτερά εἰσι τὴν ψυχὴν πολλῶν ἐναίμων , οἷον μέλιττα , ἀράχνης . τὰ δὲ ὑδατώδη αἵματα ψυχρὰ ὄντα φόβον ποιεῖ . Προωδοποίηται οὖν . Προοδοποιεῖται οἱονεὶ συνεργεῖται τὰ τοιαῦτα τῶν ζῴων ὑπὸ τοῦ τοιοῦδε πάθους , ὅτι τοιαύτην ἔχουσιν ἐν τῇ καρδίᾳ κρᾶσιν τοῦ αἵματος , ψυχρὰν δῆλον . ὥσπερ γὰρ τὸ ὕδωρ τὸ ψυχρὸν πηκτόν ἐστιν , οὕτω πήγνυται καὶ τὸ ὑδαρὸν αἷμα ὑπὸ ψυχρότητος ἐν τῇ καρδίᾳ καὶ φόβον ἐμποιεῖ . διὰ τοῦτο καὶ ὁ φόβος ἐκ ψυχρότητος τοῦ αἵματος . διὸ καὶ τὰ ἄλλα ἄναιμα , μυῖαι δηλονότι καὶ τὰ λοιπά , δειλότατα πάντων ὡς μὴ ἔχοντα αἷμα , καὶ ἀκινητίζει καὶ περιττώματα προίενται πάντες ἀπὸ ψυχρότητος · οὐδὲ γὰρ ἔχουσι τὴν φυσικὴν θερμότητα ἱκανὴν εἰς τὸ συνέχειν τὰ περιτ - τωνατα , Τὰ δὲ πολλὰς ἔχοντα . Τὰ πολλὰς ἔχοντα ἶνας γεωδέστερα τὴν φύσιν εἰσὶ καὶ θυμώδη τὸ ἦθος . διὰ τί δὲ θυμώδη , αὐτός φησιν , ὅτι πᾶν στερεὸν ἐκπυρούμενον λίαν ἐκκαίει · ὥστε καὶ αἱ ἶνες στερεαὶ οὖσαι καὶ πυρωθεῖσαι οἷον πυρίαι γίνονται αἱ ἐν τοῖς χαλκείοις ἐκ τῶν μύδρων ἀποτινασσόμεναι , καὶ ἐπὶ πλεῖστον κατιλλόμεναι τὸ θερμὸν ἐκπυροῦσι τὸ ζῷον , ὥσπερ καὶ τὸ ταύρου αἷμα ἔχει · ἰνωδέστερον γὰρ παρὰ τὰ ἄλλα . διὰ τοῦτο καὶ εἴ τις πίῃ τοῦ ταυρικοῦ ἵματος , ἀποθνήσκει · πήγνυται γὰρ ἐντὸς ὂν περὶ τὴν καρδίαν καὶ ἀπο - πνίγει τὸ ζῷον . εἶτα λέγει καὶ τὴν αἰτίαν , πῶς οὐ πήγνυται τὸ αἷμα ἐντὸς τοῦ σώματος ὄν · ὅτι , φησίν , ἐν τοῖς ἔξω τοῦ θερμοῦ ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ ἐκθλιβομένου συνεξατμίζεται τὸ ὑγρὸν καὶ πήγνυται ξηραινόμενον οὐχ ὑπὸ θερμοῦ , ὡς πολλά τινα ἄλλα , ἀλλ’ ὑπὸ ψυχροῦ · καὶ γὰρ τὸ ψυχρὸν πήγνυσιν . Ἰχὼρ δ’ ἐστὶ τὸ ὑδατῶδες . Ὁ ἰχὼρ διττός ἐστιν , ὁ μὲν διὰ τὸ διεφθάρθαι τὸ αἷμα , ὁ δὲ χάριν , διὰ τὸ μέλλειν αὐτὸ πεπανθῆναι . τὸ μὲν οὖν πρῶτόν ἐστι τὸ ὑδατῶδες τοῦ αἵματος , τὸ ἄπεπτον αἷμα , ὃς καὶ ἐξ ἀνάγκης ἰχώρ ἐστι , τὸ δὲ πεπεμμένον χάριν αἵματος ὁμοίως καὶ πιμελὴ καὶ στέαρ . ἐὰν μὲν γὰρ πεφθῇ τὸ αἷμα κατὰ πολύ , γίνεται πιμελή , ἐὰν δὲ ὀλίγιστον , γίνεται στέαρ · ὥστε ἐν τοῖς χοίροις ἡ πιμελή , ἐν δὲ τοῖς προβάτοις τὸ στέαρ . | Μέτρια μὲν οὖν ταῦτ’ ὄντα ἐν τοῖς μορίοις τῶν ζῴων 83 ὠφελεῖ . Μέτρια μὲν οὖν , φησί , τὸ στέαρ καὶ ἡ πιμελὴ ἐν τοῖς τῶν ζῴων μορίοις ὑπάρχοντα ὠφελεῖ , ὑπερβάλλοντα δὲ βλάπτει καὶ φθείρει . καὶ πῶς τῇ ὑπερβολῇ φθείρουσι , λέγει · τὸ ζῷον γάρ , φησί , ζῷόν ἐστι κατὰ τὸ αἰσθητικὸν μόριον , τουτέστι τὸ ζῷον , ᾗ ζῶον , οὐσίωται καὶ εἰδοποιεῖται κατὰ τὸ αἰσθάνεσθαι . οὔτε γὰρ ἡ οὐσία οὔτε τὸ ἔμψυχον εἰδοποιεῖ τὸ ζῷον ( ἔστι γὰρ καὶ τὸ φυτὸν οὐσία ἔμψυχος ) , ἀλλὰ τὸ αἰσθητικὸν ζῷον · ζῷον γάρ ἐστιν οὐσία ἔμψυχος αἰσθητική . ἀλλὰ μὴν καὶ ἡ σὰρξ καὶ τὸ ἀνάλογον ταύτῃ αἰσθητικόν ἐστι , τουτέστιν αἰσθητήριόν ἐστι τῆς ἁφῆς . τὸ γὰρ αἷμα , ὡς εἴρηται , αἴσθησιν οὐ ποιεῖ οὐδὲ εἶναι δύναται αἰσθητήριον , ναὶ μὴν οὐδὲ τὸ στέαρ οὐδὲ ἡ πιμελή · αἷμα γὰρ καὶ αὐτὰ πεπεμμένον . εἰ οὖν τῷ ζῴῳ τὸ ζῷον εἶναί ἐστιν ἐν τῷ αἴσθησιν ἔχειν , αὕτη δὲ διὰ σαρκὸς γίνεται , τὸ μὴ σάρκα ἔχον οὐκ αἰσθήσεται , ὥστε οὐδὲ ζῷον ἔσται · εἰ γὰρ ζῷον , καὶ αἰσθήσεται . εἰ οὖν ἡ πᾶσα σὰρξ πιμελὴ γένοιτο , ἡ δὲ πιμελὴ αἴσθησιν οὐ ποιεῖ , οὐκ ἄν ἔχοι οὐδεμίαν αἴσθησιν . τοῦτο δὲ ταὐτόν ἐστι τῷ ἀναιρεῖσθαι τὸ ζῷον , εἴπερ , ὡς εἴρηται , ζῷον ἄνευ αἰσθήσεως εἶναι οὐ δύναται . σαφῆ δὲ τὰ ἑξῆς . κατὰ δὲ τὴν λέξιν τὴν καὶ τὸ ὀλίγον παθητικὸν καὶ ὑπὸ ψυχροῦ τοῦ τυχόντος ὑποστικτέον εἰς τὸ ὀλίγον · πᾶν γὰρ ὀλίγον πεφυκὸς πάσχειν ὑπὸ ψυχροῦ ἢ θερμοῦ εὐπαθέστερόν ἐστι τοῦ πλείονος . Μετὰ ταῦτα λέγει καὶ περὶ μυελοῦ , οὐ τοῦ καλουμένου ἐγκεφάλου ( περὶ γὰρ τούτου μετὰ ταῦτα ἐρεῖ καὶ δείξει ὅτι ὁ ἐγκέφαλος οὐκ ἔστι μυελός ) , ἀλλὰ τοῦ ἐν τοῖς ὀστοῖς ἐνόντος , καί φησιν ὅτι ὁ μυελὸς αἵμα - τός τις φύσις ἐστί , καὶ οὐχ ὥσπερ οἴονταί τινες , τῆς γονῆς σπερματικὴ δύναμις , τουτέστιν ἀρχὴ σπέρματος · ἀρχὴν γὰρ σπέρματος ἐτίθεντο τὸν μυελὸν οἱ περὶ Πλάτωνα ὥσπερ καὶ τὸν ἐγκέφαλον νεύρων . ὅτι δὲ ὁ μυελὸς φύσις τις αἵματός ἐστι , δηλοῖ τῶν νεογνῶν ζῴων ὁ μυελὸς ἐρυθρὸς καὶ αἱματώδης ὤν , ἀλλ’ οὐ λευκός , αὐξανομένων δὲ καὶ πεττομένων μεταβάλλει τὴν χρόαν , ὥσπερ καὶ τὰ σπλάγχνα , καὶ γίνεται ἐξ αἱματώδους λευκός . καὶ τὸ μὲν λεγόμενον τοιοῦτόν ἐστι , τὴν δὲ λέξιν οὕτως ἀναγνωστέον · καθάπερ καὶ τὰ μόρια μεταβάλλει καὶ τὰ σπλάγχνα τὰς αἱματώδεις χρόας ( ὑπερβολῇ γὰρ αἱματῶδες , τουτέστι λίαν γὰρ αἱματῶδες ἔστιν ἕκαστον τῶν σπλάγχνων ἔτι νέων ὄντων τῶν ζῴων ) , καθάπερ οὖν ταῦτα μεταβάλλει , οὕτω καὶ ὁ μυελός · ἀλλ’ ὁ μὲν τῶν ἄλλων ὀστῶν μυελὸς τοιοῦτός ἐστιν οἷον εἴπομεν , ὁ δὲ τῆς ῥάχεως οὐ τοιοῦτος , ἀλλὰ γλίσχρος καὶ νευρώδης διὰ τὸ δεῖν αὐτὸν εἶναι συνεχῆ καὶ διήκειν ὥσπερ περόνην τινὰ διὰ πάσης τῆς ῥάχεως διῃρημένης κατὰ τοὺς σπονδύλους . ὡς γὰρ ὁ ἄτρακτος , δι’ οὗ νήθουσιν αἱ γυναῖκες , τοὺς ἐν αὐτῷ σπονδύλους συνέχει καὶ οὐκ ἐᾷ διαπίπτειν , ἐπειδὰν δὲ ἐξαιρεθῇ , διαπίπτουσιν , οὕτω τρόπον τινὰ ὁ ῥαχίτης μυελὸς οἷον ἄτρακτός τις ἢ περόνη τῶν τῆς ῥάχεως ἐστι σπονδύλων . εἰ δὲ τοῦτο , οὔτε λιπαρὸν καὶ πιμελώδη οὔτε στεατώδη τὸν ῥαχίτην ἐνδέχεται εἶναι μυελόν · στεατώδης μὲν γὰρ ὢν ἐθραύετο ἄν ( θραυστὸν γὰρ τὸ στέαρ ) καὶ οὐκέτ’ ἂν ἦν συνεχὴς καὶ οἷον περόνη , πιμελώδης δὲ ἦν ἄν ὑγρὸς καὶ ῥυτὸς καὶ οὐδ’ οὕτω συνεχὴς οὐδὲ δι’ ὅλης τῆς ῥάχεως , ἀλλὰ ῥέων ἐν μὲν τῷ κάτω μέρει ἦν ἄν , ἐν δὲ τῷ αὐχένι οὐκέτι . ἔνια δὲ τῶν ζῴων ἔχει μὲν μυελόν , οὐχ οὕτω δὲ φανερόν , ὥστε ἀξίως ὀνομάσαι αὐτὸν μυελόν , ὥσπερ ὁ λέων · τούτου γὰρ τὰ ὀστᾶ διὰ τὸ πάμπαν ἄσημον ἔχειν , τουτέστι διὰ τὸ λίαν ἔχειν τοὺς τῶν ὀστῶν πόρους στενωτάτους δοκεῖ μὴ ἔχειν ὅλως μυελόν , καίπερ ἔχων ὅσον ἦν εἰκὸς χώρησαι ἐν τοιούτῳ πόρῳ . ταῦτα εἰπὼν ἐπισημαίνεται ὅτι τῶν ἐχόντων τὰ ὀστᾶ πυκνὰ καὶ ἰσχυρά , τούτων τὰ μὲν οὐδ’ ὅλως ἔχει μυελόν , τὰ δ’ ἔχει , ἀλλ’ ὀλίγον διὰ τὸ τὴν τροφὴν ἀναλίσκεσθαι εἰς τὴν τῶν ὀστῶν φύσιν καὶ μὴ ἐπαρκεῖν καὶ εἰς μυελοῦ γένεσιν . χρῄζουσα γὰρ ἡ φύσις μᾶλλον τῶν ὀστῶν , ἤπερ τοῦ μυελοῦ , εἰς ἐκεῖνα τὴν τροφὴν ἀναλίσκει . Μετὰ ταῦτα λέγει περὶ ἐγκεφάλου , καί φησιν ὅτι πολλοῖς , ἐξ ὧν καὶ ὁ Πλάτων , ὁ ἐγκέφαλος δοκεῖ μυελὸς εἶναι καὶ ἀρχὴ τοῦ μυελοῦ , διὰ τὸ τὸν ῥαχίτην ὁρᾶν αὐτῷ συνεχῆ · τοσοῦτον δ’ οὐκ ἔστι , φησίν , ὁ ἐγκέφαλος οὔτε μυελὸς οὔτε μὴν ἀρχὴ μυελοῦ , ὥστε καὶ ἐναντίος ἐστὶν ὁ μυελὸς κατὰ τὴν φύσιν τῷ ἐγκεφάλῳ . καὶ πῶς , ἐπάγει · ὁ μὲν γὰρ ἐγκέ - φάλος ψυχρότατός ἐστιν , ὁ δὲ μυελὸς θερμός , ἐναντίον δὲ τὸ θερμὸν τῷ ψυχρῷ . καὶ εὐλόγως ἐστὶν ὁ μυελὸς θερμός , ὢν συνεχὴς τῷ ἐγκεφάλῳ , ψυχρῷ ὄντι , ἵνα θερμαίνῃ καὶ κολάζῃ τὴν ὑπερβάλλουσαν αὐτοῦ ψυχρότητα . ἀεὶ γὰρ ἡ φύσις μηχανᾶται πρὸς τὴν ἑκάστου ὑπερβολὴν βοήθειαν τὴν τοῦ ἐναντίου παρεδρίαν . ὅτι δὲ ὁ ἐγκέφαλος ψυχρότατός ἐστι , φανερὸν καὶ ἐκ τῆς θίξεως · ἁπτόμενος γὰρ ψυχρός ἐστιν . ἔστι δὲ οὕτε περίττωμα ὁ μυελὸς οὔτε τῶν συνεχῶν μορίων , ὥσπερ αἱ σάρκες , ἀλλ’ αὐτὸς καθ’ αὑτόν . καὶ ὅτι μὲν οὐκ ἔχει συνέχειαν ὁ μυελός , ἀλλ’ ὡς ἐν ἀγγείῳ τινί ἐστιν ἐν τῇ κεφαλῇ καθ’ αὑτόν , δῆλον καὶ ἐκ τῆς ὄψεως καὶ ἐκ τοῦ μὴ ποεῖν αἴσθησιν θιγγανόμενος , ὥσπερ οὐδὲ τὸ αἷμα · οὐδὲ γὰρ τοῦτο συνεχές , ἀλλ’ ὡς ἐν ἀγγείῳ ταῖς φλεψίν · ἡ δὲ σὰρξ συνεχὴς οὖσα ποιεῖ αἴσθησιν . Εἰπὼν δὲ τί ἐστιν ὁ ἐγκέφαλος , λέγει καὶ δι’ ἣν αἰτίαν ἐγεγόνει · πρὸς γὰρ σωτηρίαν αὐτῶν , καὶ τὸ περιψύχειν τὸ ἐν τῇ καρδίᾳ θερμόν . πρότερον δὲ δείκνυσιν ὡς ἔνεστιν ἡμῖν θερμόν , καὶ οὕτω λέγει , διὰ τί γέγονεν ὁ ἐγκέφαλος . τοσοῦτον οὖν , φησίν , ἐκδηλότατον τυγχάνει ὅτι ἔνεστιν ἡμῖν θερμόν , ὥστε τινὲς τὴν ψυχὴν πῦρ τιθέασι , δυνάμει λέγοντες ὅτι ὥσπερ ἄνευ ψυχῆς οὐ δύναται ζῷον εἶναι , οὕτω καὶ ἄνευ θερμοῦ , φορτικῶς πῦρ εἰπόντες τὴν ψυχήν . βέλτιον οὖν λέγειν τὴν αἰσθητικὴν ψυχὴν ἐν πυρὶ εἶναι , ἢ λέγειν αὐτὴν πῦρ . λέγει δὲ τὴν αἰτίαν , ἐξ ἧς πῦρ αὐτὴν λέγειν ὡρμήθησαν · ὁρῶντες γάρ , φησί , τὸ ἐν ἡμῖν πῦρ , ἤγουν τὸ ἔμφυτον θερμόν , ὑπηρετικώτατον καὶ οἷον ὄργανον ὑπάρχον τῶν τῆς ψυχῆς ἔργων ( ἄνευ γὰρ τούτου οὔτε κινεῖν οὔτε τρέφειν δύναται ) ὑπέλαβον ὅτι τὸ πῦρ ἔστιν ἡ ψυχή . ὅμοιον οὖν τὸ τὴν ψυχὴν πῦρ λέγειν καὶ τὸν τέκτονα πρίονα ἡ σκέπαρνον · οὐδὲ γὰρ οὗτος χωρὶς τούτων τὰ τῆς τεκτονικῆς ἔργα πράττειν δύναται . ὥσπερ οὖν τὸ σκέπαρνον ἐγγὺς ὂν τῷ τέκτονι ( ἅπτεται γὰρ αὐτοῦ ) καὶ οὕτω τῷ σκεπάρνῳ τὸ ἔργον περαίνουσιν , οὕτω καὶ ἡ αἰσθητικὴ ψυχὴ καὶ τὸ ἔμφυτον θερμόν . οὕτω μὲν οὖν δῆλον ὅτι ἔνεστιν ἡμῖν θερμόν . ἐπεὶ δὲ πᾶν ἄκρον , εἴτε θερμόν ἐστι τοῦτο εἴτε ἄλλο ὁτιοῦν , δεῖται τῆς ἐναντίας ῥοπῆς , ἵνα εἰς συμμετρίαν ἔλθῃ ( τὴν γὰρ οὐσίαν καὶ τὸν ἑκάστου λόγον ἡ τῶν ἄκρων σύμμετρος ἔχει μῖξις , τῶν δ’ ἄκρων ἑκάτερον χωρὶς οὐκ ἔχει ) , διὰ τοῦτο γέγονεν ὁ ἐγκέφαλος καὶ ποιεῖ τὴν ἐν τῇ καρδίᾳ θερμότητα εὔκρατον . ἵνα δὲ καὶ οὗτος διὰ τὸ ψυχρότατος εἶναι τυγχάνῃ μετρίας θερμότητος , ὅπως μὴ παγῇ ὥσπερ κρύσταλλος , ἀφ’ ἑκατέρας τῆς φλεβός , τῆς μεγάλης καὶ τῆς ἀορτῆς , τελευτῶσι φλέβες εἰς τὴν περὶ τὸν ἐγκέφαλον μήνιγγα · ἵνα δὲ πάλιν μὴ πολλὰ θερμαινόμενος θερμαίνῃ τὴν καρδίαν καὶ βλάπτῃ , ἀντὶ μεγάλων ὀλίγων φλετῷ βῶν πυκνὶ καὶ λεπταὶ περιέχουσιν αὐτόν , ἵν’ εἰς πολλὰ φλεβί καὶ λεπτὰ κατακερματιζομένη ἡ εἰς αὐτὸν ἀναδιδομένη θερμότης ἀσθενεστάτη γίνηται . Ποιεῖ δὲ καὶ τὸν ὕπνον ὁ ἐγκέφαλος ἐν ὅσοις ἔνεστιν , ἐν οἷς δὲ μή ἐστιν , τὸ ἀνάλογον · καὶ πῶς , ἐπήγαγεν καταψύχων γὰρ τὴν ἀπὸ τῆς τροφῆς τοῦ ἵματος ἐπίρρυσιν , καὶ τὰ ἐξῆς . τὸ δὲ λεγόμενον τοι - οῦτόν ἐστι · τὸ πνεῦμα τὸ ἀναδιδόμενον σὺν τῷ αἵματι ( μετὰ πνεύματος γὰρ ἀεὶ ἡ τοῦ αἵματος ἀνάδοσις ) τὸ δὴ πνεῦμα τοῦτο ψυχόμενον ὑπὸ τοῦ ἐγκεφάλου κατέρχεται καὶ ποιεῖ τὸν ὕπνον . διὸ καὶ οἱ ὑπνώττοντες , τουτέστιν οἱ ἤδη πρὸς ὕπνον τραπῆναι μέλλοντες , καρηβαροῦσι · τοῦ γὰρ τνεύματος ψυχθέντος καὶ ἐν τῷ περὶ τὴν καρδίαν τόπῳ πεπτωκότος καὶ ἤδη ἀναισθητεῖν τοῦ ζῴου μέλλοντος καρηβαρεῖ καὶ κλίνει ἔνθεν κἀκεῖθεν τὴν κεφαλήν . σαφῆ δὲ τὰ ἑξῆς . τὰ δὲ τῶν λέξεων τοιαῦτα · καταψύχων γὰρ τὴν ἀπὸ τῆς τροφῆς τοῦ ἵματος ἐπίρρυσιν , τουτέστιν καταψύχων γὰρ ὁ ἐγκέφαλος τὴν ἐπίρρυσιν τοῦ αἵματος ( λέγων ἐπίρρυσιν τὸ πνεῦμα τὸ ἀνιὸν σὺν τῷ αἵματι ) , τὸ δὴ πνεῦμα τοῦτο τὸ ἀπὸ τοῦ αἵματος , ὅπερ αἷμα ἡ ἐσχάτη ἐστὶ τροφή , ψυχόμενον ποιεῖ τὸν ὕπνον . τὸ δὲ ἢ καὶ διά τινας αἰτίας ὁμοίας ἄλλας εἶπεν , ἐπειδὴ οὐκ ἀπὸ τροφῆς ἀεὶ τὸ πνεῦμα ἄνεισι καὶ ποιεῖ ἡμᾶς ὑπνώττειν , ἀλλὰ πολλάκις ὑπνώττομεν καὶ διὰ κόπον · κινουμένων γὰρ λεπτότερον γίνεται τὸ πνεῦμα καὶ ἄνεισι τότε μᾶλλον . καὶ ταύτα μὲν οὕτως . Ὅτι δ’ ἔστιν ὁ ἐγκέφαλος κοινὸς ὕδατος καὶ γῆς , τουτέστιν ψυχρότατος , δηλοῖ πρὸς τοῖς εἰρημένοις καὶ τὸ συμβαῖνον περὶ αὐτόν · ἑψόμενος γὰρ γίνεται ξηρὸς καὶ σκληρὸς ὥσπερ τὰ τῶν χεδρόπων ἑψήματα . ὅτι δὲ τὰ χέδροπά ἑψηθέντα τοιαῦτά ἐστι , δῆλον ὡς ἐπὶ τοῦ ἀληλεσμένου κυάμου · ὁ γὰρ τοιοῦτος κύαμος καλῶς ἑψηθείς , εἶτα ψυχθεὶς ξηραίνεταί τε καὶ σκληρύνεται . ὅτι δὲ τὰ χέδροπά καὶ ὕδατός ἐστι καὶ γῆς , δέδεικται . τὸν δ’ ἐγκέφαλον ἔχει ὁ ἄνθρωπος πλεῖστον ὡς κατὰ μέγεθος . ἀσφαλῶς δὲ πρόσκειται τὸ ὡς κατὰ μέγεθος · εἰ γὰρ εἴη ὁ ἄνθρωπος ὑποδεκαπλάσιος ἐλέφαντος , οὐκέτι καὶ ὁ τοῦ ἀνθρώπου ἐγκέφαλος ὑποδεκαπλάσιός ἐστι τοῦ ἐγκεφάλου τοῦ ἐλέφαντος , ἀλλ’ ἴσως οὐδὲ ὑποτριπλάσιος . καὶ εὐλόγως διὰ τὸ τὸν ἐγκέφαλον ὑγρὸν εἶναι καὶ ψυχρὸν ὀψιαίτατα πήγνυται τὸ καλούμενον βρέγμα · ὑγρότατα γὰρ ὄντα τὰ βρέφη καὶ ἐπὶ τούτῳ πολλῆς τῆς ὑγρᾶς ἀναθυμιάσεως ὑπὸ τοῦ ἐν τῇ καρδίᾳ θερμοῦ πρὸς τὸν ἐγκέφαλον διαδιδομένης πολύν τινα χρόνον ἀπατμίζει · ὥστε εἰ μὴ ἦν τὸ βρέγμα εὔπνουν καὶ ἐξήρχετο ἀπ’ αὐτοῦ ἡ ἀναθυμίασις ἡ πρὸς τὸν ἐγκέφαλον ἀναδιδομένη , ἀλλὰ σκληρὸν καὶ κωλυτικὸν τοῦ ἐξέρχεσθαι τὴν ἀναθυμίασιν , ἣν θερμὸν οὗτος εἶπεν , ἢ ἐξηραίνετο ἄν καὶ ἐθερμαίνετο ὁ ἐγκέφαλος , εἰ τοιοῦτον ἦν τὸ ἀνιὸν πνεῦμα , καὶ οὐκ ἄν ἔψυχε τὴν καρ - δίαν , ἢ ὑγραίνετο ἄν καὶ ἐψύχετο , εἰ πάλιν τοιοῦτον ἦν τὸ ἀνιὸν πνεῦμα · τούτου δὲ γινομένου συνέβαινε σβέννυσθαι τὸ ἐν τῇ καρδίᾳ θερμόν . τού - τούτων γάρ ἐστι δηλωτικὸν τὸ ἢ οὐ ψύξει ἢ [ οὐ ] πήξει . πῶς δὲ τοῦτο ἔπα - σχεν ἂν τὸ ἐν τῇ καρδίᾳ θερμόν , κατεσκεύασε διὰ τοῦ ισυμπαθέσιατον γὰρ ὂν τὸ ἐν τῇ καρδίᾳ θερμὸν ταχέως αἰσθάνεται καὶ πάσχει ὑπὸ τοῦ τυχόντος περὶ τὸν ἐγκέφαλον γινομένου πάθους . Ταῦτα εἰπὼν λέγει καὶ περὶ σαρκὸς ὅτι ἐστὶν ἀρχὴ καὶ σῶμα καθ’ αὑτὸ τῶν ζῴων ἡ σάρξ . ὅτι δὲ τοιοῦτον ἡ σάρξ , δῆλον , φησί , καὶ κατὰ τὸν λόγον · ἐπειδὴ γὰρ τῷ ζῴῳ τὸ εἶναί ἐστιν ἐν τῷ αἴσθησιν ἔχειν καὶ πρῶτον ἐν τῷ τὴν πρώτην ἔχειν ( εἰδοποιεῖται γὰρ καὶ ὑπὸ τῶν ἄλλων αἰσθήσεων τὸ ζῷον , ἀλλὰ πρώτως ὑπὸ τῆς πρώτης · αὕτη δ’ ἐστὶν ἡ ἁφή , ἁφῆς δὲ αἰσθητήριον ἡ σάρξ ) εἰ δὴ τὸ ζῷον μᾶλλον ὥρισται τῇ ἁφῇ , ἁφῆς δὲ αἰσθητήριον ἡ σάρξ , δῆλον ὅτι ἡ σὰρξ καθ’ αὑτὸ το-.̓ς ζῴοις ἐστίν , ὥσπερ καὶ τῇ ὄψει ὁ ὀφθαλμός . εἰπὼν δὲ ὅτι τῆς ἁφῆς αἰσθητήριόν ἐστιν ἡ σάρξ , ἐπήγαγεν ἤτοι τὸ πρῶτον , ὥσπερ ἡ κόρη τῆς ὄψεως , ἢ τὸ δι’ οὗ συνειλγͅμαένον . ἔσται δὲ τὸ λεγόμενον δῆλον , εἰ προείπομεν ὅτι ὥσπερ ἡ διαφ́νεια τοῦ ἀέρος διαπορθμεύει τὰ χρώματα χωρὶς ὕλης πρὸς τὴν κόρην , ἥτις πρῶτον αἰσθητήριόν ἐστι τῆς ὄψεως , οὕτω καὶ ἡ σὰρξ πρὸς τὸ ἔμφυτον θερμόν , ὅπερ ἐστὶ πρῶτον αἰσθητήριον τῆς ἁφῆς . ἀλλ’ ἡ μὲν σὰρξ συμφυὴς οὖσα ἡμῖν δοκεῖ ὅτι αὕτη ἐστὶ τὸ πρῶτον αἰσθη - τήριον , ὁ δ’ ἀήρ , μὴ συμφυὴς ὢν τῷ ὀφθαλμῷ ἀλλ’ ἁπτόμενος , διάδηλός ἐστιν ὅτι I οὐκ ἔστι τὸ πρῶτον αἰσθητήριον τῆς ὄψεως · εἰ δ ἦν τῷ ὀφθαλμῷ συμφυής , ἐδόκει ἂν καὶ οὗτος πρῶτον αἰσθητήριον τῆς ὄψεως . τούτων οὕτω προλεχθέντων τὸ λεγόμενον εἴη ἄν τοιοῦτον · τῆς ἁφῆς αἰσθητήριόν ἐστιν ἡ σάρξ , ἤτοι τὸ πρῶτον , ὥσπερ ἡ κόρη τῆς ὄψεως , ἢ τὸ δι’ οὗ συνειλημμένον , τουτέστιν ἢ τὸ δι’ οὗ αἰσθάνεται , ἤτοι [ ἢ ] τὸ διαπορθμευ - τιὶ̣ὸν ὥσπερ ὁ ἀήρ . τὸ δὲ σὺ ν ε ιλ γέ μ μ ἑ ν ο ν ἀντὶ τοῦ συμ?υές · συμφυὴς γάρ ἐστιν ἡμῖν ἡ σάρξ , ἀλλ’ οὐ χωρὶς ὥσπερ ὁ ἀήρ . ἀλλὰ διὰ τί , ὥσπερ ἐπὶ τῆς ἁφῆς τὸ αἰσθητήριον , δι’ οὗ τὸ πρῶτον αἰσθητήριον τὰ ἁπτὰ δέχεται , σάρξ ἐστιν , οὐ καὶ τὸ τῆς ὄψεως καὶ τὸ τῆς ἀκοῆς σὰρξ ἦν , ἀλλὰ τῆς μὲν ἡ διαφάνεια τοῦ ἀέρος , τῆς δὲ ἀκοῆς ὁμοίως τὸ διηχὲς τοῦ αὐτοῦ ἀέρος ; ἢ ἐπὶ μὲν τῶν δύο τούτων , φησίν , αἰσθήσεων ἀδύνατον ἦν σάρκινον γενέ - σθαι τὸ αἰσθητήριον τὸ ἀναλογοῦν τῇ σαρκί , καὶ οὐδὲν ἂν ἦν προὔργου οὐδ’ ὠφέλιμον . πολλῶν γὰρ οὖσα ἀντιληπτικὴ ἡ ἁφή , σκληρῶν μαλακῶν , ψυχρῶν θερμῶν , τραχέων λείων καὶ ἄλλων πολλῶν , εὐλόγως καὶ τὸ αἰσθη - τήριον αὐτῆς συνέστησεν ἡ φύσις ἐκ πολλῶν · ἡ δὲ ὄψις ἑνὸς οὖσα γένους ( χρώματος γάρ ) καὶ ἡ ἀκοὴ ψόφων ἁπλοῦν καὶ τὸ ἀναλογοῦν τῇ σαρκὶ αἰσθητήριον ἀπειργάσατο . σωματῶδες οὖν εἴρηκε τὴν σάρκα αἰσθηθήριον 15 ἀντὶ τοῦ σύνθετον καὶ ἐκ πλειόνων συγκείμενον . ἀλλὰ κατὰ μὲν τὸν λόγον οὕτω δῆλον ὅτι ἡ σὰρξ πρῶτόν ἐστι καὶ ἀρχή κατὰ δὲ τὴν αἴσθησιν οὕτως , ἐπειδὴ τἆλλα πάντα , οἷον νεῦρα [ σάρκες ] τρίχες , λοιπὰ δι’ αὐτήν εἰσιν , οὗ δὲ ἕνεκα τὰ λοιπά ἐστι , τοῦτο πρῶτον ἐκείνων ἐστὶ τῇ φύσει . σαφῆ δὲ τὰ λοιπά . τόδε ἡ δὲ χελώνη καὶ τὸ τῶν ἑμύδων γένος ὁμοίως ἔχειν δοκεῖ τούτοις εἴρηται ἀντὶ τοῦ ὁμοίως τοῖς λεχθεῖσιν ἔχει τὸ μὲν σαρκῶδες ἐντός , τὸ δὲ συνέχον καὶ φυλάττον ἐκτός . τὰ δ’ ἔντομα καὶ τά μαλάκια ἐναντίως ἔχει καὶ ἑαυτοῖς καὶ τοῖς ἔχουσιν ἐκτὸς τὴν βοήθειαν . αὐτίκα ἡ μὲν σηπία ἔχει ἐν τῶ κύτει , ὃ καλεῖται κεφαλή , τὸ σηπίον , ὁ δὲ πολύπους τοῦτο οὐκ ἔχει . ἡ δὲ αἰτία , ὅτι τὸ μὲν τῆς σηπίας εὐμῆκες ὂν εἰ μὴ εἶχε τὸ σηπίον , ἵν’ ὀρθοῖ αὑτὸ καὶ ὄρθιον ἵστασθαι παρασκευάζῃ , ἐκινεῖτο ἂν ὧδε κἀκεῖσε ὥσπερ αἱ κατεψυγμέναι χεῖρες , τὸ δὲ τοῦ πολύποδος διὰ τὸ βραχύτατον εἶναι καὶ χωρίς τινος στερεωτέρου δύναται ἀνορθοῦσθαι . Ἔχει δ' ὁμοίως ἥ τε τῶν ὀστῶν καὶ τῶν φλεβῶν φύσις . Ὥσπερ γὰρ αἱ φλέβες ἀπὸ μιᾶς εἰσιν ἀρχῆς τῆς καρδίας , οὕτως καὶ τὰ ὀστᾶ ἐκ τῆς ῥάχεως . καὶ διὰ τοῦτο οὐδέν ἐστιν ὀστοῦν αὐτὸ καθ’ αὑτὸ ἀποκεκριμένον , ἀλλὰ πᾶν συνεχές ἐστι πρὸς ἄλλο ἢ ἁπτόμενον , κἀκεῖνο πρὸς ἄλλο · ἅπαντα δὲ τελευτῶσιν εἰς τὴν ῥάχιν . εἴτε δὲ ὀστοῦν ἦν τι καθ’ αὑτὸ εἴτε φλέψ , μάτην ἂν ἦν ἑκάτερον τούτων . ἡ γὰρ φλὲψ εἰ μὴ συνεχὴς ἦν τὴν ἀρχήν , οὐκ ἂν ἐσώζετο αἷμα ἐν αὐτῇ · ἀλλὰ πᾶσα φλὲψ γέγονε διὰ τὸ σώζεσθαι ἐν αὐτῇ αἷμα . καὶ πῶς οὐκ ἂν ἐσώζετο ἐν αὐτῇ αἷμα ἐπήγαγεν εἰπὼν ἡ γὰρ ἀπ’ ἐκείνης θερμότης κωλύει πήγνυσθαι , ἡ ἀπὸ τῆς καρδίας , ἥτις καρδία ἀρχὴ τῶν φλεβῶν ἐστιν · ἡ οὖν θερμότης αὕτη κωλύει πήγνυσθαι τὸ ἐν ταῖς φλεψὶν ἐνὸν αἷμα . εἰ δὲ ἦν τις φλὲψ χωρὶς καθ’ ἑαυτήν , πῶς ἄν πρὸς αὐτὴν διεπέμπετο τὸ ἐκ τῆς καρδίας θερμόν ; τοῦτό τε εἰπὼν καὶ ὅτι πολυμερὴς τῇ διαιρέσει τῶν σπονδύλων ἐστὶν ἡ ῥάχις , ἐπήγαγεν ἐκ δὲ ταύτης τοῖς ἔχουσι κῶλα συνεχῆ πρὸς αὐτὴν τὰ τούτων ὀστᾶ τῶν ἁρμονιῶν ἐστιν . κῶλα δὲ κυρίως εἰσὶν αἵ τε χεῖρες καὶ οἱ πόδες . τὸ δὲ λεγόμενον εἴη ἂν τοιοῦτον · τοῖς ζῴοις ὅσοις συμβέβηκεν ἔχειν κῶλα , τούτων τῶν ζῴων τὰ ὀστᾶ ἐκ τῶν ἁρμονιῶν τῆς ῥάχεως ἐστι συνεχῆ πρὸς αὐτήν · αἱ γὰρ τῆς ῥάχεως ἁρμονίαι συνεχίζουσι πρὸς αὐτὴν τὰ κῶλα τῶν ζῴων . τῶν δὲ ὀστῶν , φησί , τὰ μέν εἰσι χάριν τῆς σαρκός τὰ δ’ ἕνεκα φυλακῆς , ὥσπερ αἱ συγκλείουσι πλευραὶ τὸ στῆθος · χάριν γὰρ σωτηρίας αὗται τυγχάνουσι τῶν περὶ τὴν καρδίαν σπλάγχνων . ἀλλὰ τὸ μὲν στέρνον ἅπαν ὀστοῖς περικλείεταί τε καὶ συνέχεται , τὸ δὲ μετὰ τὸ στῆθος ἄχρι τοῦ ἤτρου , ἐν ᾧ ἡ κοιλία καὶ τὰ ἔντερα κεῖται κάτωθεν τοῦ ὑποζώματος , τὸ δὴ μετὰ τὸ στῆθος ἄχρι τοῦ ἤτρου ἀνόστεον ἐστιν . εἰ γὰρ ἦν ὀστῶδες , ἐπειδὴ τρωγόντων τῶν ζῴων ὀγκοῦται ἡ κοία ὑπὸ τῶν βρωμάτων , καὶ τῶν θηλειῶν ὑπό τε τούτων καὶ τῶν ἐμβρύων , ἐπειδὰν ὠδίνωσιν , ἐκωλύετ’ ἂν ἡ τῆς κοιλίας ἀνοίδησις καὶ ἐξόγκωσις · ὥστε συνέβαινεν ἐκ τούτου μήτε τὰ ἔμβρυα αὔξεσθαι καὶ ὀδύνας ἐγγίνεσθαι διὰ τὴν ἐκ τῶν βρωμάτων στενοχωρίαν . Μετὰ ταῦτα λέγει ὅτι τοῖς ὄφεσιν ἀκανθώδης ἐστὶν ἡ τῶν ὀστῶν φύσις , πλὴν τοῖς λίαν μεγάλοις . πλὴν τῶν λίαν μεγάλων ὄφεων ὀστώδης ἡ τοιαύτη φύσις · πρὸς γὰρ τὴν ἰσχὺν ἰσχυροτέρων δεῖται τῶν στερεωμάτων . τὰ δὲ καλούμενα σελάχη τὰς ἀκάνθας ἔχει οἷον χόνδρους · χόνδρος δ’ ἐστὶ σαρκὸς μὲν σκληρότερος , ὀστοῦ δὲ μαλακώτερος . ἔχουσι δὲ τὰς ἀκάνθας χονδρώδεις , ἐπειδὴ πλατέα ὄντα οἷον θυρεοί , ἀνάγκη τὴν κίνησιν αὐτῶν ὑγροτέραν εἶναι · ὑγροτέρα δὲ ἡ κίνησις λέγεται λυγιζομένων καὶ καμπτομένων , ὥσπερ λύγος ἢ κάλαμος , τῶν χόνδρων , δι’ ὧν κινοῦνται . τὰ γὰρ σελάχη τὴν κίνησιν ποιεῖται διπλούμενα · ἀπερειδόμενα γὰρ τῇ περιφερείᾳ τοῦ σώματος αὐτῶν καὶ κυρτούμενα οὕτω κινεῖται · εἰ δὲ ἦσαν κραῦροι αἱ ἄκανθαι , οὐκ ἂν ἡδύναντο διπλοῦσθαι καὶ κάμπτεσθαι ἢ ὅλως κυρτοῦσθαι . ἄλλως τε καὶ τὸ γεῶδες πᾶν εἰς τὸ δέρμα καταναλώσασα ἡ φύσις ( σκληρόδερμα γὰρ τὰ σελάχη ) οὐκ ἠδυνήθη χορηγῆσαι καὶ ταῖς ἀκάνθαις ἐκ τοῦ γεώδους καὶ σκληροῦ . εἰσὶ δέ , φησί , καὶ ἐν τοῖς ζῳοτόκοις χονδρώδη τινὰ τὴν φύσιν , οἷον ῥῖνες καὶ ὦτα , εὐλόγως δέ · εἰ γὰρ μὴ τοιαῦτα ἦσαν ἀλλὰ κραῦρα , ἐπειδὴ ὑπερανεστηκότα εἰσὶ καὶ δυνάμενα μᾶλλον τῶν ἄλλων μορίων προσπταίειν , ἐθραύοντο ἄν . Ot μὲν οὖν τοῖς πεζοῖς ἀμύελοι χόνδροι κεχωρισμένῳ μυελῷ . Τὸ ἑξῆς οὕτως ῾οἱ μὲν οὖν τοῖς πεζοῖς χόνδροι ἀμύελοι κεχωρισμένῳ μυελῷ’ . τὸ δὲ λεγόμενον κατασκευαστικόν ἐστι τοῦ διὰ τί οἱ τῶν πεζῶν ζῴων χόνδροι σκληρότεροί εἰσι τῶν ἐν τοῖς σελάχεσι χόνδρων . λέγει οὖν ὅτι ἐν τοῖς πεζοῖς ζῴοις χόνδροι κεχωρισμένους ἔχουσι τοὺς ἐν αὐτοῖς μυελοὺς καὶ καθ’ αὑτούς , ὥσπερ καὶ τὰ ὀστᾶ , καὶ διὰ τοῦτό εἰσι σκληροί , ἐν δὲ τοῖς σελάχεσιν ὁ μυελὸς ἀνακεκραμένος ὢν μετὰ τῶν χόνδρων καὶ οἷον ἀνεζυμωμένος μαλακωτέραν ἀπεργάζεται τὴν φύσιν αὐτῶν , ὥσπερ ἔλαιον πίσσῃ μιχθέν · καὶ γὰρ καὶ τοῦτο μαλακωτέραν τὴν πίσσαν ἀποτελεῖ 25 μιχθὲν μετ’ αὐτῆς . εἰπὼν δὲ ἀμυέλους τοὺς ἐν τοῖς πεζοῖς χόνδρους , καί - τοι ἔχοντας μυελόν , σαφηνίζων ὅπως εἶπεν αὐτοὺς ἀμυέλους , ἐπήγαγε τὸ κεχωρισμένῳ μυελῷ , ὡς ἄν εἰ ἔλεγε ’μὴ γὰρ πάμπαν ἀμύελοι τυρχάνουσιν · νοῦσιν · ἔνεστι γὰρ αὐτοῖς μυελός · ἀλλ’ ἐπειδὴ κεχωρισμένος ἐστὶ καὶ καθ’ ἑαυτόν , ὥσπερ καὶ ὁ οἶνος ἐν τῷ ἀμφορεῖ , καὶ οὐκ ἀναμεμιγμένος οὐδ’ ἀνακεκραμένος μετ’ αὐτῶν , τρόπον τινὰ ἀμύελόν ἐστιν’ . ἰστέον οὗν ὅτι τὸ χωριζόμενον καὶ καθ’ αὑτὸ εἶναι δυνάμενον ὥσπερ ὁ μυελὸς μαλακὴν εἰς ἅπαν ποιεῖ τοῦ χόνδρου τὴν σύστασιν καὶ ζυμώδη μιχθεὶς μετ’ αὐτοῦ . ταῦτα εἰπὼν οἷον πάλιν ἀπ’ ἄλλης ἀρχῆς ἀρξάμενος λέγει ὅτι πᾶσι τοῖς τελείοις ζῴοις δύο τὰ ἀναγκαιότατα ὑπάρχει μόρια , ἓν μὲν ἐν ᾧ δέχεται τὴν τροφήν , τοῦτο δ’ ἐστὶ τὸ καλούμενον στόμα , ἄλλο δὲ δι’ οὗ ἀφιᾶσι τὸ περίττωμα . τοῦτο δὲ τὸ μόριον τὸ ἀφ’ οὗ τὸ περίττωμα ἐξέρχεται τὰ φυτὰ οὐκ ἔχει καίπερ ζωὴν ἔχοντα , ἀλλ’ ἀντὶ τοῦ περιττώματος προεῖται τὰ σπέρματα καὶ τοὺς καρπούς . πρὸς δὲ τοῖς εἰρημένοις μορίοις ὑπάρχει καὶ τρίτον τι , ἐν ᾧ ἐστιν ἡ ἀρχὴ τῆς ζωῆς · τοῦτο δ᾿ ἐστὶν ἡ καρδία . ἀλλ’ ἐπειδὴ ἔχει καὶ τὰ φυτὰ ἀνομοιομερῆ μέρη , οὐκ ἔστι δὲ τῶν τοιούτων ἀνομοιομερῶν μερῶν ἡ φύσις πολυειδής ( ὀλίγων γὰρ πράξεων ὄντα πρακτικὰ ὀλίγων καὶ τῶν ὀργάνων χρῄζει ) , θεωρητέον περὶ τούτων ἰδίᾳ · περὶ δὲ τῶν ἀνομοιομερῶν μερῶν τῶν ζῴων , ἐπειδὴ τὰ ζῷα πολυμορφοτέραν ἔχει τὴν ἰδέαν , καὶ τούτων ἄλλα ἄλλων πρότερα ἔχει [ δὲ ] ταύτην τὴν ἰδέαν , καὶ πολυχουστέραν ἤτοι πολυειδεστέραν . θεωρητέον περὶ τούτων , καὶ ἀρκτέον ἀπὸ τῆς κεφαλῆς . τὸ μὲν οὗν ἔχειν τὴν κεφαλὴν ἄσαρκον δῆλον ἐκ τῶν περὶ τὸν ἐγκέφαλον εἰρημένων , ἀλλὰ καὶ νῦν ῥηθήσεται . οὐχ ὥσπερ φασί τινες , ἐστὶν ἄσαρκος · ῥητέον γὰρ οἷά ἐστι τὰ ὑπ’ ἐκείνων λεγόμενα . λέγουσι δὴ ὡς , εἰ σαρκώδης ἦν , μακροβιώτερον ἂν ἦν τὸ γένος , ὅμως οὐ πεποίηκεν αὐτὴν σαρκώδη ( οὐ γὰρ μέλει τῇ φύσει τῆς μακροβιότητος ) πεποίηκε δὲ αὐτὴν ἄσαρκον χάριν εὐαισθησίας · τοῦτο γὰρ ἀναγκαιότατόν ἐστι τοῖς ζῴοις , εἴπερ αὐτοῖς ἐν τῷ αἰσθάνεσθαι τὸ εἶναί 88 ἐστιν . οὐδέτερον δὲ τῶν λεχθέντων ἀληθές · καὶ γὰρ ὅτι τῷ ἐγκεφάλῳ αἰσθάνεται τὰ ζῷ ψεῦδος ( δέδεικται γὰρ ὅτι οὐδεμιᾶς αἰσθήσεως αἴτιος ) , ἀλλὰ καὶ τὸ λέγειν ὅτι τὰ λίαν σαρκώδη μέρη αἴσθησιν οὐ προσίεται οὐκ ἀληθές · εἰ γὰρ ἡ σὰρξ καὶ αἰσθητήριον , τὰ ἔτι σαρκωδέστερα μᾶλλον 6 αἰσθήσεται . οὐ δὴ οὖν δι’ ἃς αὐτοί φασιν αἰτίας ἄσαρκός ἐστιν ἡ κεφαλή , ἀλλ’ εἴπερ ἦν πολύσαρκος ὁ τόπος ὁ περὶ τὸν ἐγκέφαλον , ἀλεαίνων , τουτέστι θερμαινόμενος ὁ ἐγκέφαλος ὑπὸ τῆς πολυσαρκίας οὐκ ἂν ἠδύνατο καταψύχειν τὴν καρδίαν . ἐπεὶ δέ τις ἔμελλε λέγειν καὶ πῶς ἔνιαι τῶν φῄς , οὐδεμιᾶς αἰσθήσεως ὄντος αἰτίου;’ λέγει ὅτι τὴν αἰτίαν , δι’ ἣν ἔνιαι τούτων ἐν τῇ κεφαλῇ εἰσι , μὴ δυνηθέντες εὑρεῖν οὕτως ἀπεφήναντο . ἔλεγον γὰρ ‘τίνος ἕνεκα ἐν τῆ κεφαλῇ τυγχάνουσιν ὄντες ὀφθαλμοί , ῥῖνες , ὦτα ; ἆρά γε διὰ τὸ εἶναι ἐν αὐτῇ σάρκας , νεῦρα , φλέβας ; καὶ μὴν ἔνεισι ταῦτα καὶ ἐν τῶ λοιπὼ σώματι · διὰ τί οὖν οὐκ ἐν ἄλλῳ μέρει , ἀλλ’ ἐν τῇ κεφαλῇ πεποίηκεν αὐτὰ ἡ φύσις ; δῆλον οὖν ὅτι οὐ διὰ ταῦτα ἐν τῇ κεφαλῇ τυγχάνουσιν ὄντα , ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ ἐγκέφαλος φανερῶς ἕτερός ἐστι τὴν φύσιν τῶν ἄλλων μερῶν . ἔστι δὴ ἐν τῇ κεφαλῇ δι’ αὐτὸν καὶ τὰ αἰσθητήρια καὶ αἱ διὰ τούτων αἰσθήσεις ἐν αὐτῇ εἰσιν · εἰκὸς γὰρ διὰ τὸ διαφέρον τῶν ἄλλων ἁπάντων μορίων ἐν αὐτῇ ταύτας εἶναι ἤπερ διὰ τὰ μὴ δια - φέροντα.’ καὶ ἡ μὲν αἰτία καὶ ὁ συλλογισμός , δι’ οὗ συνδυάζουσι τὰς αἰσθήσεις τῷ ἐγκεφάλῳ , αὕτη · τὰ δὲ κατὰ τὴν λέξιν τὴν τοῦτο δ’ ὁρῶντες ἰδιώτερον ὂν τῶν ἄλλων μορίων ἐκ συλλογισμοῦ πρὸς ἄλληλα συνδυάζουσι , τὰ δὴ κατὰ τὴν λέξιν τοιαῦτα · αὐτίκα τὸ τοῦτο δὲ ( τοῦτο λέγων τὸν ἐγκέφαλον ) τὸν ἐγκέφαλον δὴ ὁρῶντες ἰδιώτερον καὶ ἕτερον ὄντα τῶν ἄλλων μορίων καὶ ἐν τῇ κεφαλῇ κείμενον συνάπτουσιν αὐτῷ τὰς αἰσθήσεις · διάφορος γὰρ ὢν πρὸς τὰ ἄλλα μέρη διὰ τοῦτο ἄν εἴη ἐν αὐτῇ , καὶ οὐ διὰ τὰ νεῦρα ἢ τὰς σάρκας . Ὅτι μὲν οὖν οὐκ ἔστιν ὁ ἐγκέφαλος ἀρχὴ τῶν αἰσθήσεων , ἀλλ’ ἡ καρδία , διώρισται ἐν τοῖς Περὶ αἰσθήσεως καὶ αἰσθητῶν · ἀλλὰ καὶ νῦν ὧδε ἔσται δῆλον ὅτι ἡ καρδία ἐστὶν ἀρχή , καὶ οὐχ οὗτος . καὶ τέως ὅτι ἡ καρδία ἐστὶν ἀρχὴ τῶν ἁπτῶν καὶ χυμῶν , δῆλον · ἐπεὶ γὰρ ἀμφοτέρων αἰσθητήριόν ἐστιν ἡ σάρξ , ἡ δὲ σὰρξ ἐξ αἵματος , τὸ δὲ αἷμα ἐκ τῆς καρδίας , δῆλον ὡς ἐκεῖθέν ἐστι τῶν δύο τούτων ἡ ἀρχή . τῶν δὲ λοιπῶν τριῶν πρῶτον μὲν φανερὸν ὅτι ἡ ὄσφρησις μέση ἐστὶ καὶ μεταξὺ τῶν ὀμμάτων κεῖται , κἂν οἱ μυκτῆρες κατωτέρω τούτων τὴν θέσιν ἔχωσιν · ἡ δὲ ἀκοὴ καὶ ἡ ὄψις μάλιστά εἰσιν ἐν τῇ κεφαλῇ , ἐπειδὴ καὶ τὰ αίσθητήρια τούτων , τά τε ὦτα καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ ἐν αὐτῇ κεῖνται · ἀλλ’ οὐχ ὅτι ταῦτα ἐν ταύτῃ , ἀρχὴ τούτων ὁ ἐγκέφαλος ἐκ τούτου τε ἔχουσι τὴν τοῦ ὁρᾶν καὶ ἀκούειν δύναμιν . καὶ τοῦτο δῆλον ἐπὶ τῶν ἰχθύων · ἀκούουσί τε 36 γὰρ καὶ ὀσφραίνονται , αἰσθητήριον δὲ τούτων οὐδὲν ἔχουσι φανερὸν ἐν τῇ κεφαλῇ , ὡς ἐκ τῶν ἀνατομῶν ἔγνωμεν . εἰ δ’ ἦν ὁ ἐγκέφαλος τούτων ἀρχή , ἦν ἄν ἐν αὐτῇ καὶ αἰσθητήρια . ἀλλ’ ὅτι μὲν ὁ ἐγκέφαλος οὐκ ἔστι τούτων τῶν αἰσθήσεων ἀρχή , δέδεικται . δι’ ἣν δ’ αἰτίαν ἐν τῇ κεφαλῇ τυγχάνουσι τὰ τούτων αἰσθητήρια καίπερ οὐκ ὄντος τοὐ ἐγκεφάλου ἀρχῆς , δῆλον ἐντεῦθεν · ἐπεὶ γάρ ἐστι τὸ τῆς ὄψεως αἰσθητήριον τὸ κρυσταλλοειδές , τοῦτο δ’ ἐστὶν ὑγρὸν καὶ ψυχρόν , ἔστι δὲ καὶ ὁ ἐγκέφαλος ὑγρὸς καὶ ψυχρός , ἔθηκεν ἡ φύσις τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐν τῇ κεφαλῇ , ἵν’ αὐτοῖς χορηγῆται τὸ κρυσταλλοειδὲς ἐκ τοῦ ἐγκεφάλου . καὶ τὰ μὲν φλεβί , δι’ ὧν αὐτοῖς δίδοται τὸ κρυσταλλοειδές , ἄρχονται μὲν ἀπὸ τῆς κόρης , ῥιζοῦνται δὲ πρὸς τὸν ἐγκέφαλον · ἐκ δὲ τῆς καρδίας ἄγουσιν ἕτερα φλέβια καὶ συμφύονται τοῖς περὶ τὸν ἐγκέφαλον φλεβίοις , ἀφ’ ὧν φλεβίων τῶν ἀπὸ τῆς καρδίας ἀνερχομένων ἀναδίδοται ἡ ὀπτικὴ δύναμις εἰς τὰ ὑπὸ τῆς κόρης πρὸς τὴν κεφαλὴν τείνοντα φλέβια , καὶ διὰ τούτων εἰς τὴν τῶν ὀφθαλμῶν κόρην . ἐπεὶ δὲ ἔδει τοὺς χιτῶνας τῶν ὀφθαλμῶν λεπτοτάτους εἶναι , ἵνα ταχέως τὰς αὐγὰς δέχωνται ( παχύ τατοι γὰρ ὄντες ἐνεποδίζοντο ἂν πρὸς τοῦτο ὑπὸ τοῦ πάχους ) ἐπεὶ οὖν οὕτως ἔδει τούτους εἶναι , πεποίηκεν ἡ φύσις ἐξ ὑγροῦ τὸ αἰσθητήριον , καὶ οὐκ ἀπὸ ἀέρος · ἐξ ἀέρος γὰρ ὂν διὰ τὴν λεπτότητα διέπνει ἂν καὶ ἐξήρχετο · δυσκράτητος γὰρ καὶ δυσφύλακτος ὁ ἀήρ , τὸ δ’ ὕδωρ εὐφύλακτον . ἔτι ἐπεὶ αἱ ἀκριβέστεραι τῶν αἰσθήσεων ἀκριβέστεραι γίνονται διὰ τῶν καθαρώτερον ἐχόντων τὸ αἷμα μορίων , καθαρώτερον δὲ τὸ ἐνυπάρχον τοῖς ἐν τῇ κεφαλῇ οὖσι φλεβίοις , καὶ διὰ τοῦτο ἄν εἶεν ἐν τῇ κεφαλῇ ταυτὶ τὰ αἰσθητήρια . σαφῆ δὲ τὰ ἑξῆς . Τὰ δὲ ὦτα κεῖνται ἐν τῇ κεφαλῇ , ὅτι τῆς ἀκοῆς αἰσθητήριον ὁ ἀήρ ἐστιν , ὡς ἐν τοῖς Περὶ αἰσθήσεως δέδεικται · εἰ δ’ ἦσαν τὰ ὦτα ἐν ἄλλῳ τόπῳ , οὐκ ἄν ῥᾳδίως ἐδέχοντο τὸν ἀέρα . ταῦτα μὲν οὕτως . τῶν δὲ ἐναίμων ζῴων οὐδέν ἐστιν ἄναιμον μόριον αἰσθητικόν , οὔτε μὴν τὸ αἷμα , ἀλλ’ ὄχημα μὲν τὸ αἷμα τῆς αἰσθητικῆς δυνάμεως , ὡς καὶ πρότερον εἴπομεν . ἐστίν , αἰσθητικὸν δὲ οὐκ ἔστιν , ἀλλὰ τὸ ἐξ αἱμάτων , ἤτοι ἡ σάρξ . ἀλλὰ πῶς , εἴπερ ἡ σὰρξ ἐξ αἵματος , τὸ δ’ αἷμα ἀναίσθητον , τὸ ἐξ ἀναισθήτου ὂν ἔσται αἰσθητικόν ; ἢ ἐπειδὴ τὸ αἰσθησόμενον μόριον λαβὸν τὸ αἷμα καὶ συμπέψαν καὶ ὅμοιον ἑαυτῷ ποιῆσαν οὕτω τρέφεται , δῆλον ὅτι καὶ τὴν αἰσθητικὴν δύναμιν , ἥτις ἐν τῷ αἵματι ἐποχεῖται , συνανακεραννύει καὶ ἀναζυμοῖ ἑαυτῷ · εἰ δὲ τοῦτο , δῆλον ὅτι ἡ σὰρξ οἷον κρᾶμά ἐστιν αἰσθήσεως καὶ αἵματος , καὶ εἰ τοῦτο , εὐλόγως , μᾶλλον δ’ ἀνάγκη αὐτὴν μὲν εἶναι αἰσθητικήν , τὸ δ’ αἷμα ἀναίσθητον . Μετὰ ταῦτα λέγει , τίνος ἕνεκεν ὁ ἐγκέφαλος ἔμπροσθέν ἐστι , καί φησιν ὅτι ἐπεὶ διὰ τὸ τὴν καρδίαν περιψύχειν γέγονεν , αὕτη δ’ ἔμπροσθέν ἐστιν , ἀνάγκη καὶ τοῦτον ἔμπροσθεν εἶναι . δι’ ἣν δ’ αἰτίαν ἡ καρδία ἔμπροσθεν κεῖται , ἐρεῖ ἐν τῷ ἐφ’ ἐξῆς βιβλίῳ , ὅτε περὶ σπλάγχνων λέγει . ἔτι ἐπεὶ τὸ αἰσθάνεσθαι διὰ τῶν ἐναίμων γίνεται μορίων , τὰ δ’ ἔναιμα μόρια , δι᾿ ὧν ἡ αἴσθησις πρὸς τὰ αἰσθητήρια ἄνεισιν , ἔμπροσθέν εἰσιν ( ἐκ τῆς γὰρ ταῦτα ) , τῶν δὲ τοιούτων αἰσθητηρίων αἱ φλέβες , ὡς εἴρηται , πρὸς τὸν ἐγκέφαλόν εἰσι καὶ διὰ τοῦτο ἂν εἴη ὁ ἐγκέφαλος ἔμπροσθεν . Μετὰ ταῦτα λέγει , διὰ τί οὕτω τέτακται τὰ αἰσθητήρια . σαφῶς δὲ καταλέγει τὰ περὶ ὀφθαλμῶν καὶ ὤτων . περὶ δὲ τῶν ῥινῶν δι’ ἣν αἰτίαν οὕτω κεῖνται μέλλων εἰπεῖν , πρῶτον λέγει ὅτι ἕκαστον τῶν αἰσθητηρίων διπλοῦν ἐστιν , εἰ καὶ ἐπὶ τῆς ἁφῆς ἄδηλον ὂν τοῦτο διὰ τὸ μὴ εἶναι πρῶτον αἰσθητήριον τὴν σάρκα . ἀλλ’ οὖν ἐπὶ τῆς γεύσεως μᾶλλόν ἐστι δῆλον · φαίνεται γὰρ ἡ γλῶττα κεχαραγμένη καὶ οἷον ἐσχισμένη . εἰπὼν οὖν ὅτι ἕκαστον τῶν αἰσθητηρίων διπλοῦν ἐστι , λέγει ὅτι εἰ μὴ ἔκειτο ἡ ῥὶς ὥσπερ κεῖται , ἀλλ’ ἦν διεσπασμένη ὥσπερ τὰ ὦτα , ἐπειδὴ οἱ πόροι αὐτῆς κατὰ στάθμην καὶ ἐπ’ εὐθείας πρὸς τὴν τραχεῖαν ἀρτηρίαν εἰσβάλλουσιν , οὐκ ἂν ἐποίει τὸ αὐτῆς ἔργον · οὐ γὰρ ἠδύνατο τὸ πνεῦμα πρὸς τὴν τραχεῖαν ἀρτηρίαν εἰσέρχεσθαι τῶν μυκτήρων , τοῦ μὲν ἐν τῇ κεφαλῇ φέρε εἰπεῖν κειμένου , τοῦ δὲ ἐν ἄλλῳ μέρει τοῦ σώματος . λέγει καὶ διὰ τί ποτε οὕτω καὶ τὰ ἄλλα ζῷα ἔχει τὰ ὦτα · διότι , φησί , τὰ τετράποδα κυπτάζει καὶ οὕτω κινεῖται , ἀλλ’ οὐκ ὄρθιά ἐστιν · εἰ γὰρ οὕτω κινούμενα [ εἰ ] μὴ μετέωρα εἶχον τὰ ὦτα καὶ κινούμενα , ἀλλὰ κάτω που καὶ ἀκίνητα , οὐκ ἂν ἐδέχετο πάντοθεν τοὺς ψόφους . οἱ δὲ ὄρνιθες σκληρόδερμοι ὄντες καὶ πτερωτοί , πρῶτον μὲν διὰ τὴν τοῦ δέρματος σκληρότητα ὦτα ποιῆσαι ἐν αὐτοῖς ἡ φύσις οὐκ ἠδυνήθη , ἔπειτα πάσης τῆς ὕλης εἰς τὴν τῶν πτερῶν φύσιν καταναλωθείσης οὐκ εὐπόρησε καὶ ἄλλης εἰς ὤτων γένεσιν . διὰ ταύτας δὲ τὰς αἰτίας οὐδὲ τὰ τετράποδα καὶ ῷοτόκα ἔχει ὦτα . ἡ δὲ φώκη τετράπους μέν ἐστιν , ἀλλὰ διὰ τὸ λίαν ἔχειν βραχυτάτους καὶ δακτυλιαίους τοὺς πόδας , καὶ οἷον πεπηρωμένη διὰ τοῦτο οὖσα , οὐκ ἔχει ὤτα . Μετά ταῦτα λέγει διὰ τί οἱ ὀφθαλμοὶ ἔχουσι φυλακὴν τὰ καλούμενα βλέφαρα , ὑφ’ ὧν καὶ σκαρδαμύττουσι . σκαρδαμύττειν δὲ λέγεται τὸ συνεχῶς καὶ πυκνῶς μύειν . καὶ τὰ μὲν ἄλλα σκαρδαμύττει ταῖς βλεφαρίσιν , οἱ δὲ ὄρνιθες δι’ ὑμένος ἐξερχομένου ἀπὸ τῶν κανθῶν τῶν πρὸς τοῖς μυκτῆρσι . σαφῶς δὲ λέγει , διὰ τί τὰ βλέφαρα ἔχει ὅσα βλέφαρα ἔχει . λέγει δὲ καὶ ὅτι σκαρδαμύττουσιν ὅσα σκαρδαμύττει οὐκ ἐκ προαιρέσεως , ἀλλ’ ἀπροαιρέτως καὶ μηδὲ | συναισθανόμενα ὅτι τοῦτο πάσχει . μᾶλλον δὲ τῶν ἄλλων σκαρδαμύττει ὁ ἄνθρωπος , ὅτι λεπτόδερμός ἐστιν , εὐκινητότερον δὲ τὸ λεπτόν . τὸ δὲ ἡ δὲ βλεφαρίς ἐστι δέρματι περιειλημμένη ἴσον ἐστὶ τῷ ἡ δὲ βλεφαρὶς δέρμα ἐστί , διὰ δὲ τὸ εἶναι δέρμα τμηθεῖσα οὐ συμφύεται · τοῦτο γὰρ φύσις δέρματος . οὔτε δὲ αὕτη συμφύεται οὕτε ἡ ἀκροποσθία · ἔστι δὲ ἡ ἀκροποσθία τὸ 5 περιέχον δέρμα τὴν βάλανον τοῦ αἰδοίου , ὃ καὶ τέμνουσιν Ἰουδαῖοι καὶ τί οἱ ὄρνιθες τῷ κάτω , ἀλλ’ οὐ τῷ ἄνω βλεφάρῳ σκαρδαμύττουσι καὶ ὅλως μύουσι , καί φησιν ὅτι διὰ τὴν τοῦ δέρματος τοῦ περὶ τὴν κεφαλὴν σκληρότητα · σκληρὸν γὰρ ὃν δυσκίνητόν ἐστι . καὶ διὰ τί σκληρὸν λέγε , ὅτι οἱ βαρεῖς τῶν ὀρνίθων πτητικοὶ μὴ ὄντες , ἀλλὰ δυσκίνητοι διὰ τὴν τῶν πτερῶν ὀλιγότητα , ὥπλισεν αὐτοὺς ἡ φύσις σκληρῷ δέρματι , ἵνα τυπτόμενοι ὑπὸ τῶν θηρευόντων ἀντέχωσι διὰ τὴν σκληρότητα , καὶ μὴ ταχέως ἀποθνήσκωσιν . ᾧπερ οὖν ἔμελλε χρήσασθαι ἡ φύσις πρὸς αὔξησιν τῶν πτερῶν , ἐχρήσατο πρὸς τὴν τοῦ δέρματος σκληρότητα . λέγει δὲ καὶ περὶ τῶν τετραπόδων τῶν ᾠοτοκούντων ὅτι φολιδωτά ἐστιν · καὶ ἔστιν ἡ φολὶς σκληροτέρα τῶν τριχῶν , ὥστε καὶ τὸ δέρμα τὸ τὰς φολίδας ἔχον σκληρότερον τοῦ δέρματος τοῦ τὰς τρίχας ἔχοντός ἐστιν . λέγει δὲ καὶ διὰ τί σκαρδαμύττουσιν οἱ ὄρνιθες τῷ ὑμένι τῷ ὄντι ἐν τοῖς πρὸς τοὺς μυκτῆρας κανθοῖς , καὶ οὐ διὰ τοῦ ὄντος πρὸς τοὺς ἐν τοῖς κροτάφοις κανθούς · καί φησιν ὅτι βέλτιον ἀπὸ μιᾶς ἀρχῆς εἶναι τὴν φύσιν αὐτῶν , δύνανται δὲ ἀπὸ τῶν πρὸς τοὺς μυκτῆρας κανθῶν διὰ τὸ σύνεγγυς εἶναι ἀλλήλων ἀπὸ μιᾶς εἶναι ἀρχῆς , ἐκ δὲ τῶν ὄντων πρὸς τοῖς ὠσὶν οὐ δύνανται , ἀπῳκισμένοις οὖσιν ἀπ’ ἀλλήλων , ἄλλως τε τῶν ὤτων πρὸς τὰ πλάγια κειμένων , τῶν δὲ μυκτήρων ἔμπροσθεν . βέλτιον δὲ τὸ ἔμπροσθεν διὰ τὸ καὶ τὴν καρδίαν τὴν ἀρχὴν τῶν ζῴων ἔμπροσθεν κεῖσθαι , καὶ διὰ ταύτην τὴν αἰτίαν βέλτιον ἐκ τῶν ἔμπροσθεν , ὃ ταὐτόν ἐστι τῷ ἐκ τῆς ἀρχῆς πάσης κινησεως καὶ ζωῆς , σκαρδαμύττειν ἢ ἐκ τῶν πλαγίων . σαφῆ δὲ τὰ ἑξῆς . Τὸ δὲ οἷον βλέποντα διὰ τοῦ βλεφάρου τροσπεφυκότος σαφὲς ἔσται , εἰ οὕτω πὼς εἴποιμεν · νενοήσθω ὅτι συμπεφυκότα καὶ συνεχῆ γεγονότα τὸ ἄνω καὶ κάτω βλέφαρον δύναται ὁρᾶν οὕτω τὸ ζῷον · τοιοῦτόν τί εἰσι τὰ σκληρόφθαλμα , οἱονεὶ βλέποντα συμπεφυκότων τῶν βλεφάρων · ὥσπερ οὖν εἰ ἑώρων ἐγώ τε καὶ σὺ καὶ πάντες συμπεφυκότων τῶν βλεφάρων , οὐδ’ ἄν ἦν ἡμῖν ἄλλων χρεία βλεφάρων πρὸς φυλακὴν τῶν ὀφθαλμῶν διὰ τὸ ἅμα τὰ προσπεφυκότα βλέφαρα καὶ φυλάττειν αὐτοὺς καὶ μὴ κωλύειν πρὸς τὸ ὁρᾶν , οὕτως οὐδὲ τοῖς σκληροφθάλμοις ἐστὶ χρεία βλεφάρων . ἀλλ’ ἐπεὶ διὰ τὴν τῶν ὀφθαλμῶν σκληρότητα ἀναγκαῖον ἦν ἀμβλύτερον βλέπειν , ὥσπερ τὰ ὦτα τῶν τετραπόδων κινούμενα γέγονεν , ἵν διὰ τὴν κίνησιν πάντοθεν δέχηται τοὺς ψόφους , οὕτω καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς τούτων κινεῖσθαι παρασκευάζει , ἵνα πάντοθεν δέχωνται τὰς αὐγάς . Εἶτα λέγει διὰ τί βλέφαρα τοῖς ἰχθύσιν οὐ δέδωκεν ἡ φύσις , καί φησιν ὅτι ἐπειδὴ ἐν τῷ ὕδατι ζῶσιν , ἐμποδιστικὸν δὲ τὸ ὕδωρ πρὸς τὸ ὁρᾶν διὰ τὸ μήτε διαφανέστερον εἶναι τοὐ ἀέρος , μήτε εὐδιαιρετώτερον , ἔχουσιν ὑγροτέρους τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ πλέον τῶν ἄλλων τὸ κρυσταλλοειδές , ἵνα νικῴη τὸ τοῦ ὕδατος πρὸς τὸ ὁρᾶν ἐμπόδιον . ἐπεὶ οὖν πολὺ τούτοις τὸ κρυσταλλοειδές , ἀνάγκη ἦν ἔχειν βλέφαρα , ἀλλ’ ἐπεὶ ἐν τῷ ὕδατι οὔκ εἰσι κονιορτώδη τινὰ καὶ πρσκρούσματα τῶν ὄψεων , οὐ δέδωκεν αὐτοῖς ἡ φύσις βλέφαρα εἰς φυλακὴν τῶν ὀμμάτων , διὰ τὸ μηθὲν μάτην ἢ τερίεργον ποιεῖν . Σαφῆ δὲ τὰ περὶ τριχῶν . τὸ δὲ ἀλλ’ ἀλεάζει διὰ τὴν κάμψιν ἴσον ἐστὶ τῷ θερμαίνεται διὰ τὸ κυπτάζειν . πρὸ δὲ τούτου ὅταν λέγῃ ὅτι τὰ τετράποδα ἐν τοῖς ὑπτίοις οὐκ ἔχει τρίχας , ἢ τὸ μὴ ἔχειν εἴρηται ἀντὶ τοῦ ἥττονας ἔχουσιν ἐν τοῖς ὑπτίοις , πλείονας δὲ ἐν τοῖς πρανέσιν , ἢ τὰς ἐν τοῖς ὑπτίοις οὐ βούλεται λέγειν τρίχας διὰ τὸ διαφέρειν πρὸς τὰς ἐν τοῖς πρανέσι . λέγει δὲ καὶ πλείονας τρίχας ἔχειν τὸν ἄνθρωπον διά τε τὴν ὑγρότητα τοῦ ἐγκεφάλου καὶ διὰ τἀς ῥαφάς · ἀλλ’ ἡ μὲν ὑγρότης ὡς ὑλικὴ 1 αἰτία , αἱ δὲ ῥαφαὶ ὡς μὴ ἐμποδίζουσαι ἐξέρχεσθαι τὴν ὑγρότητα . διὰ ταύτας δὲ τὰς αἰτίας ἔχει καὶ τὰς ὀφρύας · ἐπὶ συνθέσει γὰρ καὶ ἁρμογῇ ὀστῶν οὖσαι οὐκ ἐμποδίζουσι τὸ ὑγρὸν αἱ ἁρμογαὶ ἐξέρχεσθαι . τὰς δὲ βλεφαρίδας ἔχει ᾗ περατοῦνται τὰ φλέβια · ᾗ δὲ περατοῦνται , πόρους ἔχουσιν , ᾗ δὲ πόροι τυγχάνουσιν ὄντες , δίδοται διέξοδος τῷ ὑγρῷ , εἰ μή που ἔργον τι φύσεως ἐμποδίσει πρὸς ἄλλο ἔργον καὶ χρῆσιν . Ταῦτα εἰπὼν ἐπάγει ὅτι οὐ πόρρω διέστηκεν ἀλλήλων τὸ τῆς ὀσφρήσεως αἰσθητήριον , τῷ διέστηκε χρησάμενος ἀντὶ τοῦ μὴ ἔχειν μέγεθος . ἀλλὰ τὸ μὲν τῶν πτηνῶν καὶ τετραπόδων οὔτε μῆκος ἔχει οὐδὲ ὅλως ἐπανέστηκεν , ἀλλὰ καὶ πάντῃ ἀδιάρθρωτον τὸ τῶν πτηνῶν , τῶν δὲ τετραπόδων μᾶλλον διηρθρωμένον . ὁ δὲ ἐλέφας , φησίν , ἰδιώτατον ἔχει τοῦτο τὸ μόριον . σαφῆ δὲ ἃ λέγει περὶ τῆς ῥινὸς τοῦ ἐλέφαντος · τινὰ δὲ δεόμενα μικρᾶς ἐπιστασίας τεύξεται αὐτῆς . αὐτίκα τὸ τὸ γὰρ μέγεθος ὂν ὑπερβάλλον ἀναγκαῖον ὁμοίως ἦν χρῆσθαι τῷ ὑγρῷ ὥσπερ τῇ γῇ ἴσον ἐστὶ τῷ μέγιστος γὰρ ὢν ὁ ἐλέφας καὶ διὰ τοῦτο δυσκίνητος , ἀναγκαῖόν ἐστιν ὅσον ἂν χρόνον ἐν τῇ γῇ διατρίβῃ , τοσοῦτον εἶναι καὶ ἐν τῷ ὕδατι . τὸ δὲ λεγόμενον περὶ τῶν ὀπισθονόμων βοῶν τοιοῦτόν ἐστι φασὶ γὰρ κινεῖσθαι τὰ κέρατα τούτων , καὶ ἐπειδὰν κύψωσιν εἰς τὴν νομήν , πήγνυνται ἐν τῇ γῇ καὶ οὐκ ἐῶσιν αὐτοὺς πρόσω προβῆναι · καὶ διὰ τοῦτο ὑποχωροῦσιν ὀπίσω . οὕτω δὲ ἑλκόμενα τὰ κέρατα ὑπ’ αὐτῶν , ἀλλ’ οὐκ ὠθούμενα οὐ πήγνυνται · ἐν γὰρ τῇ ὠθήσει , ἀλλ’ οὐ τῇ ἕλξει πήγνυται πᾶν εὐθύ . τὸν δὲ ἐλέφαντά φησι χρῆσθαι τῷ μυκτῆρι ἀντὶ τῆς τῶν ἐμπροσθίων ποδῶν χρείας · ὡς γὰρ τὰ τετράποδα χρῶνται · τοῖς ἐμπροσθίοις ποσὶν ἀντὶ χειρῶν , οὕτω καὶ οὗτος τῷ μυκτῆρι . ὅτι δὲ χρῶνται τοῖς τοιούτοις ποσὶν ἀντὶ χειρῶν , δῆλον μὲν καὶ ἐξ ἄλλων , ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν κυνῶν · οὗτοι γὰρ τοὺς ὀδόντας αὑτῶν διὰ τούτων καθαίρουσι τούς τε κυνορραϊστὰς κἄν ἄλλο τι δάκνῃ , διὰ τούτων μάλιστα ἀπορρίπτουσι , καὶ ἄλλα πολλὰ μετὰ τούτων ἐργάζονται · οἱ κατοικίδιοί τε αἴλουροι τοὺς μῦς μετὰ τούτων τύπτουσί τε καὶ κατέχουσιν . Οἱ δὲ ὄρνιθες καὶ οἱ ὄφεις καὶ ὅσα ἄλλα ἔναιμα , ἔχουσι τοὺς μυκτῆρας πρὸ τοῦ στόματος · ἐν τῷ πέρατι γὰρ σχεδὸν τοῦ ἄνωθεν χείλους , οἱ δὲ ὄρνιθες ἐν τῷ ῥύγχει . ἔχουσι δὲ οἱ ὄρνιθες τοὺς μυκτῆρας , ὥστε μὲν εἰπεῖν μυκτῆρας διὰ τὸ ἔργον ὃ ποιοῦσιν , οὐκ εἰσι ’δε δία τὸ μὴ εἰνὶ φανερῶς διηρθρωμένοι . αἰτία δὲ τούτου ἡ τῶν ὀρνίθων φύσις , δίπους οὖσα καὶ πτερυγωτή · διὰ μὲν οὖν τὸ πτέρυγας ἔχειν οὐκ ἔχει μυκτῆρας , ὅτι καταναλισκομένη ἡ ὕλη εἰς τὴν τῶν πτερῶν φύσιν οὐκ ἀρκεῖ καὶ εἰς γένεσιν μυκτήρων · δίπους δὲ οὖσα καὶ οὐκ ἐν τῷ μέσῳ τοῦ σώματος ἔχουσα τοὺς πόδας , ἀλλὰ πρὸς τῷ τέλει , εἴπερ εἶχε μυκτῆρας , εἶχεν ἂν καὶ μεγάλην κεφαλήν , ἔχουσα δὲ ταύτην μεγάλην ἔπιπτεν ἂν εἰς τὸ ἔμπροσθεν , ὥσπερ ἐπὶ τῆς τρυτάνης συμβαίνει . ἐν ἐκείνῃ γὰρ εἰ δύο τινὰ βάρη ἐν ἑκάστῃ τῶν πλαστίγγων θήσεις , βρίθει ἐπὶ τὴν ἔχουσαν τὸ μεῖζον βάρος . σαφῆ δὲ τὰ ἑξῆς . Μετρικοὺς δὲ λέγει τοὺς ποιητὰς τοὺς ἔμμετρα γράψαντας , ὥσπερ Ὅμηρος καὶ οἱ λοιποί . τὸ δὲ τραυλίζειν , φησίν ἐστὶ καὶ μὴ ἐν τῷ ἔχειν πλατεῖαν ἢ στενὴν τὴν γλῶτταν · ὁ γὰρ πλατεῖαν ἔχων τὴν γλῶτταν καὶ συμμέτρως ἀπολελυμένην οὐ τραυλίζει . ἰστέον δὲ ὅτι ὁ ἔχων πλατεῖαν ἔχει καὶ στενήν , ὥσπερ καὶ ὁ μέγα ἔχων ἔχει καὶ μικρόν ( δύναται γὰρ στενοῦν αὐτήν ) , ἀλλ’ οὐχ ὁ στενὴν ἤδη καὶ πλατεῖαν . τὴν δὲ γλῶτταν ἔχουσιν οἱ ὄφεις δικρόαν καὶ ἐσχισμένην διὰ τὴν λιχνότητα · λίχνοι γὰρ ὄντες ἔλαβον αὐτὴν ἐσχισμένην καὶ οἱονεὶ διπλῆν , ἵνα ἔχωσι διπλῆν καὶ τὴν ἡδονήν . οἱ δὲ ἰχθύες ἔχουσι βραχεῖαν τὴν τῆς γλώττης διάρθρωσιν καὶ δι’ ἃς μὲν εἶπε σαφῶς αἰτίας καὶ διὰ ταύτην , ἣν καὶ αὐτὸς ἐνταῦθα μετὰ τῶν προειρημένων τίθησιν · ἐν ὕδατι , φησί , διατρίβοντες καὶ ταχέως διαβιβάζοντες τὴν τροφὴν ἢν εἰς τὴν κοίαν , ἵνα μὴ λεαίνοντες αὐτὴν διὰ τῶν ὀδόντων εἴσεισι τὸ ὕδωρ εἰς τὴν κοιλίαν αὐτῶν καὶ ἀποπνίγωνται , οὐ δέδοται αὐτοῖς γλῶττα . ἐπεὶ γάρ , ὡς εἴρηται , ἅμα τῷ ἅψασθαι τῆς τροφῆς εἴς τὴν κοιλίαν αὐτὴν παραπέμπουσιν , ἐκ τούτου δὲ αἴσθησιν οὐκ ἔχουσι τῶν χυμῶν , ἀφῄρηνται καὶ τὸ τῶν χυμῶν αἰσθητήριον , καὶ τοσοῦτον ὥστε , εἰ μή τις αὐτῶν τὸ στόμα ἐπικλίνει καὶ οἱονεὶ κυρτώσει ἢ κοιλανεῖ , οὐ φαίνεται ἡ τοιαύτη διάρθρωσις . Οἱ δὲ κροκόδειλοι πεπηρωμένην ἔχουσι τὴν γλῶτταν ἴσως τοῖς ἰχθύσι , διὰ ταυτηνὶ τὴν αἰτίαν · ἐπεὶ γὰρ ἐν τῇ κάτω σιαγόνι πέφυκεν ἡ γλῶττα κεῖσθαι ἄνω γὰρ κειμένη ἐκώλυε τὴν τροφὴν εἰσέρχεσθαι εἰς τὸν οἰσοφάγον ) τοῖς δὲ κροκοδείλοις τὸ κάτω ἄνω ἐστί ( τὴν γὰρ ἄνω ἐν ἅπασι δὲ τοῖς ἄλλοις ζῴοις ἡ κινουμένη σιαγὼν κάτω ἐστί ) , κάτω μὲν τὴν γλῶτταν οὐκ ἔχει , ὅτι τὸ κάτω ἄνω ἐστίν , ἄνω δὲ κεῖσθαι οὐ πέφυκεν · ἄνω δέ , ὅπερ ἐστὶ κάτω , οὐκ ἔχει τὴν γλῶτταν , ἵνα μὴ ἐμποδίζῃ τὴν τροφήν · ἐπάνω γὰρ τῆς γλώττης πίπτει τὰ βρώματα , καὶ οὕτως ὑπ’ αὐτῆς διαπέμπεται πρὸς τὸν οἰσοφάγον . αἱ δὲ πορφύραι ἰσχυρότατον ἔχουσαι τὸ κέντρον διατρυπῶσι τὸ τῶν στρόμβων ὄστρακον , ὑφ’ ὧν στρόμβων καὶ δελεάζουσιν αὐτὰς οἱ ἀσπαλιεῖς · τίθενται γὰρ περὶ τὸ ἄγκιστρον στρόμβον , ὃν ἰδοῦσαι ἔρχονται πρὸς αὐτόν , καὶ οὕτως ἁλίσκονται . σαφῆ δὲ τὰ λοιπὰ πάντα τοῦ παρόντος βιβλίου , διὸ ἑκτέον τῶν ἐφεξῆς .
Lemmas: μένω καί ὅτι δεῖ πρῶτος περί ὁ κοινός πᾶς ὁ ζῷον ὑπάρχω εἶπον , εἶτα ὕστερος περί ὁ ἴδιος ἕκαστος , ἵνα μή πολλάκις περί αὐτός ἀναγκάζω λέγω , καί ὅτι δεῖ ὁ φαίνω περί ὁ ζῷον θεωρέω πρῶτος , ἔπειτα καί ὁ αἴτιος οὗτος ζητέω , καί ποσαχῶς ὁ ἀναγκαῖος , ἔτι τε καί ὁ ὁ Πλάτων διαίρεσις μέμφομαι , νῦν περί ὁ αἰτία μέλλω εἴρω . ἐκ τίνω οὖν , φημί , μόριον συνίστημι καί πόσος ἕκαστος ὁ ζῷον , ζητητέος ἐν ὁ πραγματεία ὁ περι ζῷον ἱστορία , ὅπου ἐν ἐννέα βιβλίον ὁ περί πᾶς ὁ ζῷον διαλαμβάνω , ὁ δέ αἴτιος οὗτος καί κατά ὅς τρόπος τάσσω ἕκαστος παρά ὁ φύσις ἐπισκεπτέος . τρεῖς δέ εἰμί ὁ σύνθεσις . τρεῖς σύνθεσις λέγω ἐν ἕκαστος ὁ ζῷον , καί πρῶτος ὁ ἐκ ὁ τέσσαρες στοιχεῖον . εἶτα ἀπορία ὅς ἄν τις ἀπορέω λύω , πῶς ἐκ ὁ τέσσαρες στοιχεῖον συνίστημι ἐναντίος εἰμί καί διά οὗτος φθαρτικός ἀλλήλων , ὅτι ἀγαθός εἶπον συνίστημι ὁ σῶμα ὁ πρῶτος οὗτος σύνθεσις οὐ ἐκ ὁ στοιχεῖον ἀλλά ἐκ ὁ δύναμις οὗτος , ψυχρός θερμός καί ἔτι ξηρός καί ὑγρός , μᾶλλον δέ ὁ πρῶτος ὡς ποιητικός ἢ ἐκ ὁ δύο ὡς παθητικός · τέως δέ ἐκ ὁ τέσσαρες ποιότης καί δύναμις , καθώς καί ἐν ὁ περι γένεσις καί φθορά λέγω . καί οὗτος μέν ὁ πρῶτος σύνθεσις ὁ ἐν ὁ δύναμις · ὁ γάρ δύναμις διά οὗτος εἰμί . δύο σύστασις καί σύνθεσις ὁ ἐκ ὁ ὁμοιομερής καί τρίτος ὁ ἐκ ὁ ἀνομοιομερής . πᾶς δέ ὁ ἄλλος δύναμις ἀπό οὗτος , οἷος εἰμί πλεονάζω ὁ πυρώδης ἢ ἀερώδης , γίγνομαι ὁ σῶμα κοῦφος καί μανός , εἰμί δέ πλεονάζω ὁ γεώδης , γίγνομαι βαρύς καί πυκνός . ἐπεί δέ ἐναντίος ἔχω . Γένεσις ὁ ὕλη φημί , οὐσία δέ ὁ εἶδος . ἐπεί γοῦν ἐναντίος ἔχω οὗτος · ὁ γάρ ὕστερος ὁ γένεσις , ὥσπερ εἰμί ὁ οὐσία , πρότερος ὁ φύσις εἰμί · εἰς γάρ ὁ εἶδος καί ὁ μορφή ἀποβλέπω ὁ φύσις κινέω ὁ ὕλη , καί διά οὗτος ὁ ὁ γένεσις τελευταῖος πρότερος εἰμί . καί τίθημι καί παράδειγμα ὅτι οὐ ἕνεκα ὁ πλίνθος καί ὁ ξύλον ὁ οἰκίον , ἀλλά οὗτος ὁ οἰκίον ἕνεκα . ὡς γοῦν ἐπί ὁ τεχνητός , οὕτως ἔχω καί ἐπί " / > ὁ φυσικός . οὗτος δέ οὖον μόνος ἐκ ὁ ἐπαγωγή δῆλος , ἀλλά καί ἐκ ὁ λόγος . πᾶς γάρ τίς , φημί , ὁ γίγνομαι ἐκ τις ὑλικός εἰς τίς εἰδικός ποιέω ὁ γένεσις , καί ἀπό ἀρχή ὑλικός εἰς ἀρχή εἰδικός ἵημι · ὁ γοῦν ὕλη φύσις φημί , ὁ δέ εἶδος οὐσία . ἐκ οὗτος γοῦν δῆλος ὅτι ὁ ὕλη ἕνεκα ὁ εἶδος καί πρότερος ὁ ὕλη ὁ χρόνος , ὁ δέ λόγος ὁ οὐσία καί ὁ ἕκαστος μορφή . Δῆλος δέ εἄν λέγω τις . ὁ ὕλη ὁ στοιχεῖον ἕνεκα ὁ ὁμοιομερής , ὁ δέ ὁμοιομερής ὁ ἀνομοιομερής · οὗτος γάρ ἐθέλω δείκνυμι ποιέω ὁ λόγος ἐκ ὁ τεχνητός ὅτι ὁ ὁ οἰκοδόμησις λόγος ἔχω ὁ ὁ οἰκίον , ὁ δέ ὁ οἰκίον <οὐκ> ἔχω ὁ ὁ οἰκοδόμησις . λόγος γάρ οἰκοδόμησις ὁ οἰκίον ποιέω τοιανδί , λόγος δέ οἰκίον ὁ σκέπω καί φρουρέω ὁ ἐμπεριέχω ἐν αὐτός . ὥστε ὁ οἰκοδόμησις ἕνεκα ὁ οἰκίον , οὖον μήv ὁ οἰκίον ἕνεκα ὁ οἰκοδόμησις . πρότερος γοῦν ὁ χρόνος ὁ οἰκοδόμησις ὁ οἰκίον , ὕστερος δέ ὁ οἰκίον . ὥστε καί ὁ στοιχεῖον ὁ ὁμοιομερής πρότερος ὁ δέ ὁμοιομερής ὁ ἀνομοιομερής . καί ἔχω καί οὗτος ἐπί ὁ τρεῖς ἀριθμός ὁ τέλος καί ὁ πέρας , καθώς ἐν ὁ περι οὐρανός ὁ τρεῖς ἐξυμνέω . πολύμορφος δέ . πολυειδής εἰμί ὁ πρᾶξις ὁ χείρ . ἄλλος γάρ πρᾶξις ὁ πιέζω καί ἄλλος πρᾶξις ὁ λαμβάνω καί ἄλλος ὁ ἀποτρέπω . ὁμοίως καί ὁ πούς · ἄλλος γάρ πρᾶξις ὁ βαδίζω καί ἄλλος ὁ πατάσσω καί ἄλλος ὁ ὀρχέομαι · πολυειδής γοῦν εἰμί ὁ πρᾶξις καί ὁ δύναμις , ἐκ ὅς συνίστημι ὁ μόριον , διάφορος . δύναμις δέ εἰμί μαλακότης σκληρότης κραυρότης , ὁ τοιοῦτος · ἀνόμοιος τοίνυν ὁ πρᾶξις , ἀνόμοιος καί ὁ δύναμις ἐκ ὅς συντίθημι οὗτος ὁ φύσις οἰκονομέω εἰς ὁ προσήκω πρᾶξις . ὁ γάρ ὁμοιομερής κατά μέρος διαλαμβάνω ὁ δύναμις · ὁ γάρ ἧπαρ τυγχάνω ὁ μέν μέρος σκληρός ὁ δέ μαλακός , ἢ Καρδία ὁ μέν ὑγρός ὁ δέ ξηρός · ὁ δέ ἀνομοιομερής κατά πολύς δύναμις εἰμί καί ἀλλήλων σύγκειμαι . καί δῆλος ἐκ ὁ χείρ καί ὁ ἄλλος ὁ ὀργανικός μόριον , πούς καί ὁ τοιοῦτος . <Ὡς μέν οὖν ἕνεκα τίς ὅς . ὡς μέν οὖν ἕνεκα τις πρᾶξις οὗτος ὁ μόριον διά οὗτος αἴτιος ὁ τελικός δηλονότι οὕτως ἔχω . ἐπεί δέ καί περί ὁ ὑλικός αἴτιος ζητέω , φανερός ὅτι οὕτως ἔχω ὡς φύω ἔχω πρός ἀλλήλων . ὁ γάρ ἀνομοιομερής καί ἐκ πλείων , οἷος χείρ πρόσωπον πούς , ὁ δέ ἐκ πλείων καί ἐκ εἷς ὁ σπλάγχνον . οὗτος γάρ ἐκ εἷς ὁμοιομερής σύγκειμαι , λέγω ὁ αἷμα , ἐκ πλείων δέ σχῆμα · αὐτίκα ὁ καρδία ἔχω σχῆμα κυλινδροειδής καί κωνοειδής καί σφαιροειδής . ὁ δέ ὁμοιομερής πολύς ἄν εἰμί ὁμοιομερής . γράφω καί ἀνομοιομερής . ὁ μέν οὖν πρότερος γραφή οὗτος εἄν βούλομαι · ἐπεί , φημί , ὁ ἀνομοιομερής πολύς εἰμί ὁμοιομερής , διότι ἐκ αὐτός σύγκειμαι , εἴπερ καί ὁ ὁμοιομερής ἐκ ὁ ἀνομοιομερής σύγκειμαι , εἰμί εἄν καί αὐτός ἐκ ὁμοιομερής σύγκειμαι πολύς · ὁ γάρ ἀνομοιομερής οὐδείς εἰμί ἕτερος ἢ ἕκαστος πολύς ὁμοιομερής . σύγκειμαι οὖν ὁ ὁμοιομερής ἐκ ὁμοιομερής , καί αὐτός ἐκ ἑαυτοῦ , ὅσπερ ἄτοπος . ὁ δέ δύο ὁ ἀνομοιομερής εἰμί ἄν τοιοῦτος · εἴπερ , φημί , ὁ ὁμοιομερής σύγκειμαι ἐκ ὁ ἀνομοιομερής , εἰμί ἄν καί αὐτός πολύς ἀνομοιομερής , ὥσπερ ὁ ἀνομοιομερής ἐκ ὁμοιομερής συνίστημι εἰμί πολύς ὁμοιομερής . ἀλλά καί οὗτος ἄτοπος ὁ εἰμί ὁ αἷμα τυγχάνω ( ὁμοιομερής γάρ ) πολύς πρόσωπον ἢ πολύς χείρ . ’H δέ αἴσθησις ἐγγίγνομαι πᾶς . ὁ μέν ὀργανικός μόριον ἀνομοιομερής εἰμί , ὁ δέ αἰσθητήριον ὁμοιομερής . καί γάρ ὁ αἴσθησις ἐν ὁ ὁμοιομερής , διότι εἷς ἕκαστος ὁ αἴσθησις εἷς γένος καί ὑπόκειμαι δεκτικός εἰμί , οἷος ἀκοή ψόφος , χυμός γεῦσις , χρῶμα ὅρασις , ὀδμή ὄσφρησις . περί δέ ὁ ἁφή παρακάτειμι ἐπαπορέω , ὅτι πλείων οὗτος δεκτικός εἰμί . ὁ τοίνυν αἴσθησις δύναμις εἰμί ὅσπερ ὁ αἰσθητός πάσχω ὑπό ὁ αἰσθητής ἐνέργεια εἰμί . ὥστε εἰμί εἰμί ὁ αἰσθητός ὁ αὐτός ἤτοι εἷς ὁ γένος , καί ὁ αἰσθητήριον λοιπός ὁ οὗτος ἀντιληπτικός εἷς εἰμί καί ἁπλόος . ἢ γάρ ὕδωρ εἰμί ὡς ὁ κρυσταλλοειδής ὑγρός ὁ ὁ ὄψις , ἢ ἀήρ ὁ ὁ ἀκοή ἢ ἄλλος ὁ στοιχεῖον ὁ ὁ λοιπός αἰσθητήριον , καθώς ἐν ὁ περι αἴσθησις καί αἰσθητής λέγω . ’Ev ὁμοιομερής μέν . ὁ ἄλλος αἴσθησις καί ὁμοιομερής εἰμί καί ἁπλόος , ὡς εἴρω , ὕδωρ ὁ ὀφθαλμός καί ὁ ὄψις , καί ἀήρ ἐπί ὁ ἀκοή , εὔλογος συμβαίνω ἐπί ὁ ἁφή ἔχω μέν οὗτος ὁ ὁμοιομερής , οὖον μήv δέ καί ὁ ἁπλόος , ὡς εἰμί καί οὗτος ἐκ εἷς στοιχεῖον . οἷος εἰμί ὁ σάρξ καί ὁμοιομερής καί οὐ ἁπλόος , ἀλλά ἐκ ὁ τέσσαρες σύγκειμαι στοιχεῖον , ὅτι καί διάφορος ὁ ὑπόκειμαι αὐτός θερμός ψυχρός , ξηρός ὑγρός , μαλακός σκληρός , τραχύς λεῖος , καί ὁ τοιοῦτος . ὁ γοῦν σάρξ ὁ ἁφή αἰσθητήριον εἰμί ὡς ὀφθαλμός ὁ ὅρασις , καί ὁ ἀνάλογος ὁ σάρξ ἐπί ὁ ἄλλος , οἱονεί ἐπί ὁ σηπία ὁ ὀστρακόδερμος , εἰκότως ὑλικός καί σύνθετος εἰμί . ἐπεί δέ ἀδύνατος αἴσθησις <μὴ> ἔχω ὁ ζῷον , διά οὗτος καί ὁμοιομερής μόριον ἔχω · ὁ γάρ αἴσθησις ἐν ὁ τοιοῦτος , ὁ δέ πρᾶξις ἐκ ὁ ἀνομοιομερής . ἐν δέ ὁ Καρδία εἰμί ὁ αἰσθητικός δύναμις καί ὁ θρεπτικός · διά οὗτος καί ὁ καρδία ἀμφότερος ἔχω . ἦς μέν εἰμί δεκτικός πᾶς ὁ αἰσθητής ὁ ἁπλόος . ἐπεί ὁ καρδία ἢ ὁ οὗτος ἀνάλογος ἐν ὁ ἄναιμος εἰμί καί δεκτικός πᾶς ὁ αἰσθητής , εἰμί καί κινητικός διά ὁ ἔνειμι αὐτός νεῦρον , ὅς μέν ὁ αἰσθητήριον ὁμοιομερής καί ἀπολάω , ὁ ἁπλόος καί αὐτός εἰμί μόριον συμβαίνω , ὅς δέ κινητικός καί πρακτικός εἰμί καί ὁ πρᾶξις διά ὁ ἀνομοιομερής , ἀνομοιομερής καί οὗτος εἰμί . διαιρέω γάρ καί οὗτος καθάπερ καί ὁ ἄλλος ὁ σπλάγχνον εἰς ὁμοιομερής · διά δέ ὁ ὁ σχῆμα πολυειδής καί ἀνομοιομερής εἰμί . ἀκολουθέω δέ οὗτος καί ὁ ἄλλος σπλάγχνον · αἱματικός γάρ ὁ φύσις αὐτός , διότι διαλείπω ἔχω ὁ αἷμα ἐπί πόρος φλεβικός · καθάπερ οὖν ὕδωρ ἰλύς , οὗτος προχέω ἐκεῖσε διά ὁ φλέψ ὁ τοιοῦτος πρόχυσις . ἐπεί δέ καί ὁ καρδία τρέφω ἐκ αἷμα , εὔλογος ἐκ αἷμα συνίστημι · πᾶς γάρ ὁ τρέφω ὑπό ὁ συγγενής καί ὁμοιόω τρέφω , οἷος ὁ σάρξ ὑπό ὁ σάρξ καί ὁ καρδία ὑπό ὁ αἷμα . <Τῶν δέ ὁμοιομερής . περι ὁ ὁμοιομερής μόριον λέγω ὅτι ὁ μέν μαλακός καί ὑγρός , ὁ δέ σκληρός καί στερεός , ὑγρός μέν ἢ ὅλως ἤ ἔστω εἄν εἰμί ἐν ὁ ζῷον ἢ ὅλως ] · ὁ γάρ αἷμα ἐξέρχομαι πήγνυμι καί οὖον μένω ὑγρός . αἷμα ] ἰχώρ οἷος αἷμα διαφθείρω , πιμελή ὁ ἐπί ὁ χοῖρος , στέαρ ὁ ἐπί ὁ πρόβατον , μυελός , γονεύς , χολή , γάλα ἐν ὁ ἔχω . οὗτος γάρ ὁ μέν ὑγρός , ὁ δέ μόνος μαλακός · ὁ δέ ξηρός καί στερεός ὡς ἄκανθα , ὁ μέσος ὀστέον ὁ ἰχθύς , νεῦρον , φλέψ . ὁ δέ φλέψ εἰμί μέν ἐγκάρσιος διαιρέω , οὖον διαιρέω εἰς ὁμώνυμος ἑαυτοῦ · οὐκέτι γάρ ὁ διαιρέω λέγω φλέψ , ἐπεί οὐδέ κοιλότης εἰμί περιεκτικός αἷμα , ὅσπερ εἰμί ὁρισμός ὁ φλέψ · εἰμί δέ δίχα διαιρέω , διαιρέω εἰς ὁμώνυμος ἑαυτοῦ , καί φλέψ ὁ μόριον λέγω . εἰμί γάρ ὡς ἔνιοι . εἰμί μέν ἐγκάρσιος διαιρέω , οὐ ὁμώνυμος ὁ μέρος ὁ φλέψ · εἰμί δέ δίχα , ὁμώνυμος . πρόσωπον δέ πρόσωπον , ὅσπερ εἰμί ἀνομοιομερής , οὐδαμῶς εἰμί ὁμώνυμος μερίζω . τέως δέ καί ὁ ὑγρός καί ὁ ξηρός πολύς τρόπος ὁ αἴτιος εἰμί . ἐκ γάρ ὁ ὁμοιομερής συνίστημι ὁ ὀργανικός μέρος · ἐκ γάρ ὀστέον καί νεῦρον καί σάρξ καί ἴς καί φλέψ συνίστημι οὗτος , ὥστε συμβάλλω ὁ μέν εἰς ὁ εἰμί , ὡς ὁ γλῶσσα οὐ ἐν ὁ λαλέω ἀλλά ἐν ὁ γεύω , ὁ δέ εἰς ὁ ἐνεργέω ὡς ὁ χείρ , ὁ δέ ὡς τροφή εἰμί ὁ ἄλλος ὥσπερ τροφή εἰμί ὁ μυελός ὁ ὀστέον , εἰμί καί οστεογενής ὁ μυελός Ἐμπεδοκλῆς λέγω . εἰμί τίς γάρ εἰμί ὁ ἐν ὁ σῶμα αὐξάνω , ἐκ ὑγρός λαμβάνω ὁ αὔξησις · εἰμί δέ καί ἐκ ἕτερος ἤγουν ἐκ ξηρός , ἀλλά ὑγραίνω τέως . ὁ δέ περίσσωμα ἤγουν ἀφόδευμα συμβαίνω εἰμί ὁ ξηρός τροφή ὑπόστασις , ὥσπερ ὁ ὑγρός ὁ ὅρος . αὐτός δέ οὗτος . ὁ αἷμα ὁ διαφορά πρός ἀλλήλων ὁ ἀγαθός ἕνεκα . ὡς γάρ ὁ παχύς ἰσχύς ποιητικός , οὗτος ὁ λεπτός νόησις . διαφέρω δέ αἷμα αἷμα καί ἐν ἄλλος καί ἄλλος ζῷον καί ἐν ὁ αὐτός καί εἷς ὁ ζῷον σῶμα , οἷος ἄλλος αἷμα εἰμί πρός ὁ ἄνω μέρος καί ἄλλος πρός ὁ κάτω . μή μόνος δέ ἐπί ὁ αἷμα ἐν ὁ ἔναιμος εἰμί διαφορά , ἀλλά καί ὁ ἀνάλογος ὁ αἷμα ἐν ὁ ἄναιμος . καί γάρ μέλισσα καί μυῖα ἄναιμος , ἀλλά ὁ μέλισσα πολύς ἀναίμων φρόνιμος ὁ φύσις εἰμί . ὁράω γάρ ὁ ἐργασία αὐτός καί ὁ ἑξάγωνος σῦριγξ · ἰδέ πάλιν καί ὁ ἀράχνης ὁ ἱστουργικός ἐπιστήμη εἰς ὁ ὁ μυῖα ἁλίσκομαι . Ἀγαθός δέ . ἦς μέν γάρ λεπτόν ὁ αἷμα εἰμί , ποιέω αὐτός φρόνιμος , ὅς δέ θερμός , ποιέω αὐτός ἀνδρεῖος . διά οὗτος πρός τε ἀνδρεῖος καί πρός φρόνησις ἔχω καλῶς ὁ τοιοῦτος ὁ αἷμα . διό διαφέρω καί ἐν ὁ εἷς ζῷον ὁ αἷμα κατά ὁ ἄνω καί ὁ κάτω , καί ὁ θῆλυς <πρὸς> ὁ ἄρσην καί ὁ δεξιός μέρος πρός ὁ ἀριστερός . ὥσπερ δέ ἐπί ὁ αἷμα ἔχω , ὅτι εἰμί διαφορά αὐτός καί ἐπί δίφορος σω<μάτων ὁ οἶδα καί ἐπί διάφορος ὁ ἀριθμός , ὡς ἐπί ἀνήρ καί γυνή , καί ἐπί ὁ αὐτός καί εἷς ζῷον ὁ ἀριθμός κατά ὁ ἄνω καί ὁ κάτω καί ὁ δεξιός καί ὁ ἀριστερός , οὗτος καί ἐπί ὁ ἄλλος μόριον ἔχω ὁ τε ὁμοιομερής καί ὁ ἀνομοιομερής . ἔχω γάρ μή μόνος πρός ἀλλήλων οὗτος διαφορά , ἀλλά καί αὐτός πρός ἑαυτοῦ ἐν τε ἄλλος καί ἄλλος ζῷον καί ἐν ὁ αὐτός καί εἷς ὁ ἀριθμός , ὁ σπλάγχνον καί ὁ χείρ καί ὁ κεφαλή καί ὁ λοιπός . <Πολλῶν> γάρ ὁ φύσις . πολλες γάρ μόριον φύσις ἀνάγω εἰς οὗτος ὁ ἀρχή ἤτοι ὁ θερμός καί ὁ ψυχρός , καί διά οὗτος εἰμί ἀναγκαῖος εἶπον περί θερμός καί ψυχρός . ἀμφισβητέω γάρ πολύς , φημί , ποῖος ὁ ζῷον θερμός καί ποῖος ψυχρός , καί λέγω3 τις ὁ ἔνυδρος θερμός , ὁ δέ πεζός ψυχρός , καί ὁ ἄναιμος θερμός , ὁ δέ ἔναιμος ψυχρός , καί ὁ θῆλυς θερμός , ὡς Παρμενίδης , ὁ δέ ἄρσην ψυχρός · διά οὗτος γάρ καί πολύαιμος γίγνομαι ὁ γυνή καί ὁ καταμήνιος συνέρχομαι · Ἐμπεδοκλῆς ἐναντίος φημί . ὁ δέ λέγω ὁ ἄναιμος θερμός ὁ ἔναιμος τάχα ἄν εἶπον καί αἴτιος , ὅτι οὐ χωρέω ὁ φύσις προστίθημι καί αἷμα ὁ τοιοῦτος ἄναιμος θερμός εἰμί , μή πως πάντῃ θερμαίνω ἀπόλλυμι . εἰμί δέ ἔχω τοσοῦτος . ὁ θερμός καί ὁ ψυχρός ἐναργής περί ὁ αἴσθησις εἰμί . εἰμί γοῦν περί οὗτος ὁ ἐναργής εἰμί ἀμφισβήτησις τις , τίς εἄν ποιέω ἐκεῖνος περί ὁ ἄλλος , ἤγουν ὁ ὑγρός καί ὁ ξηρός ; ἐπεί δέ φιλόσοφος εἰμί ὁ περί οὗτος ἀμφισβητέω , δεῖ μέν ὑπολαμβάνω εὔλογος οὗτος καί παρά τις αἴτιος εὔλογος ἀμφισβητέω . ἔοικα γοῦν διά ὁ πολλαχῶς λέγω οὐ ἁπλόος ὁ θερμός ἀλλά ὁ θερμός οὗτος λέγω ἐκεῖνος ὁ ἐναντίος . ἕκαστος γάρ τἀναντία λέγω δοκέω τίς λέγω . διό ἐπεί περί φυσικός πρᾶγμα ζητέω , ποῖος θερμός καί ποῖος ψυχρός , δεῖ μή λανθάνω κατά ποῖος σημαίνω πολλαχῶς λέγω οὗτος δεῖ λέγω ἐπί οὗτος · οὗτος γάρ εἰμί καί αἴτιος σχεδόν παρά ὁ ἄλλος ἐναντίωσις καί ζωή καί θάνατος καί ὕπνος καί ἐγρήγορσις καί νεότης καί γῆρας καί νόσος καί ὑγεία καί ὁ λοιπός . ἕνος μέν οὖν τρόπος . ῾Εξαχῶς φημί ὁ θερμός · πρῶτος μέν ὑπό ὅς μᾶλλον θερμαίνω ὁ ἅπτω , ὡς ὁ ζέω ὕδωρ μᾶλλον θερμαίνω ὅς ὁ ἅπτω αὐτός παρὸ ὁ πῦρ · ὁ γάρ πῦρ φθάνω διαφορέω διά ὁ λεπτομέρεια . δύο ὁ μᾶλλον αἴσθησις ἐμποιέω , ὡς ὁ πυρακτόω σίδηρος θερμός πῦρ . τρίτος ἐάν μετά λύπη ἤτοι ἀλγηδών ἐμποιέω ὁ αἴσθησις ὁ αὐτός θιγγάνω · μᾶλλον γάρ ἄν ἐκεῖνος λυπέω ὁ πυρακτόω σίδηρος παρὸ ὁ πῦρ . εἰμί δέ ὅτε δοκέω οὗτος ψεῦδος · πολλάκις γάρ ὁ οὖον παρά οὗτος εἴρω ὁ ψυχρός ὕδωρ ἀπλόος θερμός , ἀλλά ὡς πρός ὁ τοιόσδε ἕξις ὁ σάρξ . τέταρτος ὁ τηκτικός · ὁ γάρ πῦρ τήκω πλέω ὁ ξύλον ὁ ἅπτω . πέμπτος ὁ πλέω πῦρ ὁ ὀλίγος πῦρ . ἕκτος ὁ θαλάσσιος ὕδωρ ὡς μή ταχέως ψύχω θερμός ὁ ἄλλος . ἕβδομος ὁ ταχύς θερμαίνω ὡς ὁ ποτάμιον ὕδωρ . ἐκβάλλω οὖν ὁ μετά λύπη ἓξ ἐγκαταλείπω . θερμαίνω μέν γάρ . τίθημι ἐντεῦθεν ὁ παράδειγμα ὁ ὁ θερμός τρόπος . ὁ γοῦν πρῶτος τρόπος ὅτι θερμός ὁ ζέω ὕδωρ ὁ φλόξ , ὁ δέ τρίτος παράδειγμα καίω δέ καί τήκω ὁ καυστός καί τηκτός ὁ φλόξ , ὁ δ ὕδωρ οὐδείς . ὁ δέ τέταρτος ἔτι θερμός μέν ὁ ζέω ὕδωρ ἢ πῦρ ὀλίγος , ὁ δέ πέμπτος ὁ ψύχω δέ καί ταχύς καί μᾶλλον ὁ θερμός ὕδωρ μικρός πῦρ . [ ὁ δέ τρίτος ὁ ἔτι δέ θερμός μέν κατά ὁ ἁφή ὁ ζέω , ψύχω δέ ταχύς καί πήγνυμι ὁ ἔλαιον . ] ὁ δέ ἕκτος ὁ ἔτι δέ λίθος καί σίδηρος καί ὁ τοιοῦτος . πρός δέ οὗτος ὁ λέγω Μένων θερμός . καί πρός οὗτος ἄλλος αὖθις διαφορά λέγω ὁ λέγω θερμός , καί ὅτι ὁ μέν οἰκεῖος ἔχω ὁ θερμότης ὅς δέ ἀλλότριος καί ἢ ἀλλότριος ἢ οἰκεῖος πλεῖστος διαφέρω . ἕτερος μέν γάρ αὐτός οἱονεί ὁ ἔχω ἀλλότριος ὁ θερμότης κατά συμβαίνω θερμός ἄν εἰμί , ὥσπερ καί ὁ μουσικός θερμός ὁ ἄλλως πως καί εἰς ὑγεία διάκειμαι , διότι πυρέσσω . οὖον γάρ ὁ μουσικός θερμός , ἀλλά ὁ πυρέσσω πρός ὁ μετά ὑγεία θερμός . ἐπεί δέ ὁ μέν αἷμα ὡς οἰκεῖος ἔχω ὁ θερμότης κατά ἑαυτοῦ θερμός , ὁ δέ ὕδωρ ὡς ἀλλότριος ἔχω ὁ θερμότης κτάομαι συμβεβηκός , ψύχω μέν βραδύς ὁ κατά ἑαυτοῦ θερμός , ὅτι οἰκέω ἔχω ὁ θερμός ὡς αἷμα καί ἔλαιον , μᾶλλον δέ θερμαίνω ὁ αἴσθησις ὁ κατά συμβαίνω θερμός , διότι ξένος καί ἀλλότριος δέχομαι ὁ θερμότης παρά λόγος ἔχω οὗτος καί πλείων ὁ εἰκός εἰκός δέχομαι οὗτος ὁ θερμότης . εἰς δέ ὁ καῦσις ὁ ἀνάπαλιν γίγνομαι · ὁ γάρ κατά ἑαυτοῦ θερμός μᾶλλον καίω ἢ ὁ κατά συμβεβηκός , ἤγουν φλόξ ὁ ζέω ὕδωρ . ὥστε ὁ κρίνω ὁποῖος θερμός δύο εἰμί οὐ ἁπλόος εἰμί . ἔνιοι δέ ὁ τοιοῦτος . εἰμί τις ὁ θερμός ὅσπερ οὐ εἰμί εἶπον ἁπλόος ἢ θερμός ἢ οὖον θερμός . οὔτε γάρ κατά συμβαίνω ἔχω ὁ θερμός οὕτως ὥστε γίγνομαι καί ἀπογίγνομαι ἐν αὐτός οὗτος δή ὁ θερμός , καί μένω ἐκεῖνος οἷος εἰμί , ὥσπερ [ ὁ ] ἐν ὁ λίθος θερμός , οὔτε αὖθις φύσις καί ἀρχῆθεν ἔχω ὁ θερμός ὥσπερ ὁ ἥλιος , εἰμί μή γε καί περί οὗτος εἰμί εἶπον κατά τις ὁ φυσικός ὅτι ἐκ ὁ ταχυτής ὁ θερμός λαμβάνω τίς δέ εἰμί οὗτος ὁ μή ἁπλόος θερμός ἢ οὖον θερμός ; ὥσπερ ὁ αἷμα , φημί · οὗτος γάρ θερμός εἰμί , ἀλλά οὔτε κατά συμβαίνω ἔχω ὁ θερμός , ὥστε γίγνομαι καί ἀπογίγνομαι ἐν αὐτός ὁ θερμός , μένω δέ ἐκεῖνος καί πάλιν αἷμα , οὔτε μήv φυσικός καί ἀρχῆθεν ἐκ αὐτός δή ὁ φύσις ὁ ὑπόκειμαι αὐτός · ὁ γάρ φλέγμα ψυχρός εἰμί ὕλη ὁ αἷμα εἰμί . καί τίς λέγω περί αἷμα , φημί , ὅπου γε καί αὐτός ὁ πῦρ τοιοῦτος τίς εἰμί ; ὁ γάρ ὑπόκειμαι ὁ πῦρ ἢ καπνός ἢ ἄνθραξ εἰμί · ὁ δέ καπνός θερμός μέν οὖον μήv δέ ὡς ὁ πῦρ , ἀλλά πρός οὗτος συγκρίνω ψυχρός εἰμί · ὁ δέ ἄνθραξ ἀποσβέννυμι ψυχρός εἰμί . ἔλαιον δέ καί πεύκη ἤγουν ῥητίνη ἄλλος τρόπος θερμός , ὅτι γίγνομαι εἄν καί ψυχρός , μένω ἔλαιον καί ῥητίνη · ἔχις δέ θερμότης . ἀλλά λαμβάνω ὁ θερμότης ἐν ὁ πυρόω , οἷος κονία ἄσβεστος καί τέφρα καί κτάομαι ἀνάλογος οὗτος καί ὁ ὑπόστημα ὁ ζῷον , ὁ ἀφόδευσις · ἐκεῖνος γάρ θερμός εἰμί ὡς ὁ τέφρα . ἀλλά καί ἐκ ὁ περίσσωμα ὁ χολή , ὅς ὠχρός φημί ὁ ἰατρός . ἄλλος τρόπος πάλιν θερμός εἰμί ὁ πίων ἐν ὁ ταχύς θερμαίνω καί ὁ δύναμις εἰς ἐνέργεια γίγνομαι . ὁ οὖν θερμός καί πήγνυμι καί τήκω ἤγουν διαλύω ) καί ὁ ψυχρός ὁμοίως . καί λέγω περί ὁ ψυχρός ὅτι ὁ ἐκ ὕδωρ συνιστάω πήγνυμι ὁ ψυχρός ὡς ὁ κρύσταλλος , ὁ δέ Ἡγῆς ὄντα> πῦρ , ὡς ὁ κέραμος . καί ὁ θερμός πήγνυμι ὑπό ὁ ψυχρός ταχύς μέν καί ἄλυτος ὅσος μᾶλλον γῆ , λυτός δέ [ καί ] ὅσος ὕδωρ , ὡς ὁ πήγνυμι ὕδωρ . οὖον ὁ αὐτός τρόπος . ὁ δύναμις καί ὁ ἐνέργεια καί ὁ κατά ἑαυτοῦ καί ὁ κατά συμβεβηκός , ὅς φημί ἐξηγητής , Ἀριστοτέλης πρῶτος ἢ κομιδή σύν ὀλίγος εὑρίσκω καί πλατύνω , διά ὅς ἀμφιβάλλω ὁ παλαιός φιλόσοφος συμβιβάζω , ὥσπερ ἄρτιος καί περί αἷμα . ψυχρός γάρ εἶπον αὐτός τίνω θερμός φανερός φαίνω συμβιβάζω ὁ φιλόσοφος ὅτι ὁ μέν τίς εἰμί εἰμί ἤγουν ὁ εἶδος αὐτός , ὅσπερ φημί συνδυάζω , ἤγουν μετά ὁ ὕλη , θερμός εἰμί , ὁ δέ ὁ αἷμα ὕλη ψυχρός · φλέγμα γάρ ψυχρός ὁ ὁ αἷμα ὕλη . ἔτι , φημί , καί κτάομαι ὁ δύναμις καί ὁ ἐνέργεια πολύς καί ψυχρός εἰμί κατά ἐνέργεια καί θερμός κτάομαι δύναμις ὡς ὁ ψυχρός ὕδωρ , καί θερμός πάλιν κατά ἐνέργεια καί ψυχρός κατά δύναμις ὡς ὁ ζέω ὕδωρ · ἔχω δέ . εἶπον περί ὁ ποιητικός δύναμις θερμός καί ψυχρός νῦν λέγω καί περί ὁ παθητικός ξηρός καί ὑγρός · οὗτος γάρ λέγω οὗτος ὁ τέσσαρες δύναμις ἐν ὁ περι γένεσις καί φθορά . εἰμί γοῦν ὁ τε ξηρός καί ὑγρός ὁ μέν δύναμις ὁ δέ ἐνέργεια . πᾶς γάρ πήγνυμι ὑγρός ξηρός μέν ἐνέργεια καί κατά συμβεβηκός , δύναμις δέ καί κατά ἑαυτοῦ ὑγρός . γῆ δέ καί τέφρα μείγνυμι ὑγρός ἐνέργεια μέν εἰμί καί κατά συμβαίνω ὑγρός , κατά ἑαυτοῦ δέ καί δύναμις ξηρός . διακρίνω δέ ὁ ἀπό ὁ ὕδωρ ὑγρός καί ἀναπληστικός . τίς δέ οὗτος εἰμί ; ὅτι ὑγρός , φημί , ὁ ὁ οἰκεῖος ὅρος δυσόριστος , ὁ δέ ἀλλότριος εὐόριστος · ἀναπληστικός γοῦν λέγω ὁ ὑγρός , ὅτι περιορίζω ἐν ὁποῖος ἀγγεῖον καί ἀναπληρόω οἷος δή τις τόπος . οὗτος γοῦν εἰμί καί ἐνέργεια καί δύναμις ὑγρός ὁ ἐκ ὕδωρ . ὁ δέ γῆ ἅπας ξηρός . δύναμις δέ λέγω ἐν οὗτος ὁ τέλειος δύναμις καί κατά φύσις ὑπάρχω . οὗτος καί ὁ αἷμα ὁ εἶδος μέν εἰμί θερμός , ὁ δέ ὑπο - κεῖμαι καί ὁ ὕλη ψυχρός · φλέγμα γάρ . ᾿ εν μέν γάρ ὁ λόγος . Εἶπος ὁ αἷμα ὁ ὑπόκειμαι καί ὁ ὕλη ψυχρός ὁ δέ εἶδος καί ὁ οὐσία θερμός , ἐν ὁ λόγος αὐτός ὑπάρχω ὁ θερμότης , ὥσπερ ἐν ὁ ὁ λευκός ἄνθρωπος ὁ λευκός · ὅς γάρ κατά πάθος αἷμα ἤγουν κατά συμβεβηκός , οὖον κατά ἑαυτοῦ θερμός . ὁμοίως καί περί ξηρός καί ὑγρός . διό ἐν ὁ ἐφύω ὁ τοιοῦτος ὁ ψυχρός εἰμί χωρίζω ὁ θερμός πήγνυμι οὗτος καί ψυχρός φαίνων χολή δέ θερμός εἰμί καί πάχος ἔχω χωρίζω ὅς θερμός <ψύχεται> καί ὑγραίνω . ὁ μέν γάρ αἷμα ξηραίνω , ὁ δέ ξανθός χολή ὑγραίνω . ὁ δέ μᾶλλον καί κακός μετέχω ἢ θερμότης ὁ ψυχρότης δεῖ τίθημι ὡς διαφορά . αἷμα γάρ αἷμα διαφέρω ἐν ὁ θερμός εἰμί ἄλλος αἷμα ἢ ψυχρός παρά ἄλλος θερμός · κοινωνέω γάρ ὁ ἐναντίος ὁ φύσις ὁ αἷμα . ἐπεί δέ ἀνάγκη πᾶς ὁ αὖος <ξανόμενον;> . ἐπεί πᾶς ὁ αὐξάνω λαμβάνω τροφή , ὁ δέ τροφή ξηρός ἢ ὁ πέψις οὗτος πᾶς καί ὁ μεταβολή διά ὁ ὁ θερμός δύναμις γίγνομαι . διά γοῦν οὗτος ὁ αἴτιος καί ὁ ζῷον πᾶς καί ὁ φυτόν ἔχω ἀρχή θερμός φυσικός , καί οὗτος εἰς ἐργασία ὁ τροφή * * ὅτι πλείων εἰμί μόριον ὁ ἐργασία οὗτος ὁ τροφή . ὁ μέν γάρ πρῶτος λέι - τουργία ὁ τροφή ὁ διά ὁ στόμα εἰμί καί ὁ ἐν αὐτός ὀδούς · δήω γάρ πρῶτος διαίρεσις ὁ τροφή . ἀλλά οὗτος ὁ λειτουργία οὐδείς εἰμί αἰτία πέψις , εὐπεψία δέ μᾶλλον . διαιρέω γάρ εἰς μικρός διά ὁ ὀδούς , καί ῥᾴδιος γίγνομαι εἰς ὁ κατεργάζομαι . εἶτα ὁ ἐν στόμαχος δύναμις πεπτικός , ὅστις γίγνομαι διά ὁ ἔμφυτος θερμός · καί οὕτως αἴτιος ὁ αὔξησις ὁ ζῷον καί ὁ φυτός εἰμί ὁ θερμός . ὁ δέ ὁ ἄνω καί ὁ κάτω . δύο κοιλία εἰμί ἐν ὁ ζῷον , ὁ μέν ἄνω ὁ ἀκατέργαστος τροφή στόμαχος , ὁ δέ κάτω ὁ κατεργασία , ἐκ ὅς ὁ φλέψ λαμβάνω ὁ αἷμα καί τρέφω ὁ ζῷον . ὡς φάτνη γάρ εἰμί ὁ κοιλία ὁ ζῷον , ὁ δέ φυτός ὁ γῆ · ἐκ δέ οὗτος ἀκατέργαστος λαμβάνω διά στόμα ὁ τροφή , ὅθεν καί περίσσωμα γίγνομαι ἐν αὐτός . ὁ δέ φυτόν κατεργάζομαι ἐν ὁ γῆ ὁ τροφή λαμβάνω ὡς ἐκ κοιλία αὐτός · διό καί περίσσωμα οὐ εἰμί ἐν ὁ φυτός . οὐδέ γάρ αὐτός φυσικός εἰμί ὁ θερμότης , ἀλλά ὁ ἐκ ὁ γῆ θερμότης , ὅς λαμβάνω ἐκ ὁ ἥλιος καί ὁ περιέχω ἀήρ κατεργαστικός εἰμί ὁ οὗτος τροφή . ὁ μέν γάρ ὁ στόμα . ὁ πρῶτος λειτουργία ὁ τροφή διά ὁ στόμα γίγνομαι καί ὀδούς . διά δέ ὁ οἰσοφάγος εἰς ὁ ἄνω κοιλία κατέρχομαι ὁ τροφή , ἀπό ἐκεῖνος δέ εἰς ὁ κάτω κοιλία καταντάω , ἐκεῖθεν ὡς ἀπό φάτνη τρέφω ἔτης ἅπας ὁ ζῷον διά ὁ φλέψ . τείνω γάρ διά ὁ μεσεντέριον κάτωθεν ἄρχω μέχρι ὁ κοιλία . δεῖ δέ οὗτος θεωρέω , φημί , ἐκ τε ὁ ἀνατομή καί ἐκ ὁ φυσικός ὁ ζῷον θεωρία ὁ περί γένεσις πραγματεία . ὁ τελευταῖος δέ τροφή ὁ αἷμα εἰμί ὁ ζῷον , ὁ δέ ἄναιμος ὁ ἀνάλογος ὁ αἷμα . διά οὗτος ὅτε λαμβάνω ὁ ζῶ τροφή , αὐξάνω ὁ αἷμα , καί ὅτε μή λαμβάνω , ὑπολείπω ὁ αἷμα καί ὁ σῶμα . καί γάρ διά οὗτος . ὁ αἷμα ἐθέλω δείκνυμι ὅτι περίσσωμα εἰμί ὁ τροφή ἐκ οὗτος δείκνυμι ὡς ἐκ μέσος τις καί αἴτιος , οἷος ὁ αἷμα αἴσθησις οὖον ποιέω θιγγάνω , ὁ ἐν σῶμα αἴσθησις οὖον ποιέω περίττωμα , ὁ αἷμα ἄρα περίττωμα . καί αὐτός γάρ ὁ τροφή αἴσθησις οὖον ποιέω ὁ κεῖμαι ἐντός ὁ στόμαχος · οὖον γάρ διά ὁ ἔξω τροφή λέγω οὗτος . ὁ δέ σάρξ αἴσθησις ἐμποιέω · οὖον γάρ εἰμί οὗτος , φημί , συνεχής ὁ αἷμα , ἀλλά ὡς ἐν ἀγγεῖον [ ὡσπερεί ] εἰμί οὗτος ὁ τε Καρδία καί ὁ φλέψ . ὁ δέ καλέω ἴς . εὑρίσκω αἷμα ἔχω ἴς , καί εἰμί οὗτος γεώδης · ὁ γάρ ἴς ὁ γεώδης εἰμί . ὁ γοῦν τοιοῦτος αἷμα ὁ ἴς μή ἔχω οἷος ὁ ὁ ἔλαφος καί ὁ πρόξ , οὖον πήγνυμι ὡς καθαρός καί ψυχρός καί ὑδατώδης . ἵνα τίς δέ μᾶλλον ὡς ὑδατώδης οὖον πήγνυμι ἔξω γίγνομαι ; ἢ δῆλος ὅτι αὐτός λύω ὁ ἀπορία · ὁ δέ γεώδης , φημί , πήγνυμι συνεξατμίζω ὁ ὑγρός · ὁ γάρ γεώδης εἰμί ὁ ποιέω ὁ πῆξις . συμβαίνω δέ ἔνιοι γε . ἔνιοι , φημί . καί νοερός εἰμί ὁ ἔχω τοιοῦτος αἷμα , πλήν οὖον διά ὁ ψυχρότης ἀλλά διά ὁ καθαρότης · ὁ γάρ γεώδης οὔτε ψυχρός εἰμί πάντῃ οὔτε καθαρός . ἀλλά διότι ἔχω ὁ ὑγρότης καθαρός , διά οὗτος νοερός εἰμί ὁ ἔχω ὁ τοιοῦτος αἷμα · εὐκίνητος γάρ πρός νόησις ἢ μᾶλλον αἴσθησις ὁ τοιοῦτος . διά οὗτος λέγω καί πρώην ὅτι πολύς ὁ ἀναίμων φρόνιμος εἰμί ὁ ψυχή πολύς ἔναιμος , οἷος μέλισσα , ἀράχνης . ὁ δέ ὑδατώδης αἷμα ψυχρός εἰμί φόβος ποιέω . προοδοποιέω οὖν . προοδοποιέω οἱονεί συνεργέω ὁ τοιοῦτος ὁ ζῷον ὑπό ὁ τοιόσδε πάθος , ὅτι τοιοῦτος ἔχω ἐν ὁ Καρδία κρᾶσις ὁ αἷμα , ψυχρός δῆλος . ὥσπερ γάρ ὁ ὕδωρ ὁ ψυχρός πηκτός εἰμί , οὗτος πήγνυμι καί ὁ ὑδαρός αἷμα ὑπό ψυχρότης ἐν ὁ Καρδία καί φόβος ἐμποιέω . διά οὗτος καί ὁ φόβος ἐκ ψυχρότης ὁ αἷμα . διό καί ὁ ἄλλος ἄναιμος , μυῖα δηλονότι καί ὁ λοιπός , δειλός πᾶς ὡς μή ἔχω αἷμα , καί ἀκινητίζω καί περίσσωμα προίημι πᾶς ἀπό ψυχρότης · οὐδέ γάρ ἔχω ὁ φυσικός θερμότης ἱκανός εἰς ὁ συνόχωκα ὁ Περίτ - τωνατα , ὁ δέ πολύς ἔχω . ὁ πολύς ἔχω ἴς γεώδης ὁ φύσις εἰμί καί θυμώδης ὁ ἦθος . διά τίς δέ θυμώδης , αὐτός φημί , ὅτι πᾶς στερεός ἐκπυρόω λίαν ἐκκαίω · ὥστε καί ὁ ἴς στερεός εἰμί καί πυρόω οἷος πυρία γίγνομαι ὁ ἐν ὁ χάλκεος ἐκ ὁ μύδρος ἀποτινάσσω , καί ἐπί πλεῖστος κατέρχομαι ὁ θερμός ἐκπυρόω ὁ ζῷον , ὥσπερ καί ὁ ταῦρος αἷμα ἔχω · ἰνώδης γάρ παρά ὁ ἄλλος . διά οὗτος καί εἰμί τις πίνω ὁ Ταυρικός ἱμάσσω , ἀποθνήσκω · πήγνυμι γάρ ἐντός εἰμί περί ὁ Καρδία καί ἀπος - πνίγω ὁ ζῷον . εἶτα λέγω καί ὁ αἴτιος , πῶς οὖον πήγνυμι ὁ αἷμα ἐντός ὁ σῶμα εἰμί · ὅτι , φημί , ἐν ὁ ἔξω ὁ θερμός ὑπό ὁ ψυχρός ἐκθλίβω συνεξατμίζω ὁ ὑγρός καί πήγνυμι ξηραίνω οὐ ὑπό θερμός , ὡς πολύς τις ἄλλος , ἀλλά ὑπό ψυχρός · καί γάρ ὁ ψυχρός πήγνυμι . ἰχώρ δέ εἰμί ὁ ὑδατώδης . ὁ ἰχώρ διττός εἰμί , ὁ μέν διά ὁ διαφθείρω ὁ αἷμα , ὁ δέ χάρις , διά ὁ μέλλω αὐτός πεπαίνω . ὁ μέν οὖν πρότερος εἰμί ὁ ὑδατώδης ὁ αἷμα , ὁ ἄπεπτος αἷμα , ὅς καί ἐκ ἀνάγκη ἰχώρ εἰμί , ὁ δέ πέσσω χάρις αἷμα ὁμοίως καί πιμελή καί στέαρ . ἐάν μέν γάρ πέσσω ὁ αἷμα κατά πολύς , γίγνομαι πιμελή , ἐάν δέ ὀλίγιστος , γίγνομαι στέαρ · ὥστε ἐν ὁ χοῖρος ὁ πιμελή , ἐν δέ ὁ πρόβατον ὁ στέαρ . | Μέτριος μέν οὖν αὐτός εἰμί ἐν ὁ μόριον ὁ ζῷον 83 ὠφελέω . Μέτριος μέν οὖν , φημί , ὁ στέαρ καί ὁ πιμελή ἐν ὁ ὁ ζῷον μόριον ὑπάρχω ὠφελέω , ὑπερβάλλω δέ βλάπτω καί φθείρω . καί πῶς ὁ ὑπερβολή φθείρω , λέγω · ὁ ζῷον γάρ , φημί , ζώιον εἰμί κατά ὁ αἰσθητικός μόριον , τουτέστι ὁ ζῷον , ὅς ζῷον , οὐσιόω καί εἰδοποιέω κατά ὁ αἰσθάνομαι . οὔτε γάρ ὁ οὐσία οὔτε ὁ ἔμψυχος εἰδοποιέω ὁ ζῷον ( εἰμί γάρ καί ὁ φυτόν οὐσία ἔμψυχος ) , ἀλλά ὁ αἰσθητικός ζῷον · ζῷον γάρ εἰμί οὐσία ἔμψυχος αἰσθητικός . ἀλλά μήv καί ὁ σάρξ καί ὁ ἀνάλογος οὗτος αἰσθητικός εἰμί , τουτέστιν αἰσθητήριον εἰμί ὁ ἁφή . ὁ γάρ αἷμα , ὡς εἴρω , αἴσθησις οὖον ποιέω οὐδέ εἰμί δύναμαι αἰσθητήριον , ναί μήv οὐδέ ὁ στέαρ οὐδέ ὁ πιμελή · αἷμα γάρ καί αὐτός πέσσω . εἰμί οὖν ὁ ζῷον ὁ ζῷον εἰμί εἰμί ἐν ὁ αἴσθησις ἔχω , οὗτος δέ διά σάρξ γίγνομαι , ὁ μή σάρξ ἔχω οὐ αἰσθάνομαι , ὥστε οὐδέ ζῷον εἰμί · εἰμί γάρ ζῷον , καί αἰσθάνομαι . εἰμί οὖν ὁ πᾶς σάρξ πιμελή γίγνομαι , ὁ δέ πιμελή αἴσθησις οὖον ποιέω , οὐ ἄν ἔχω οὐδείς αἴσθησις . οὗτος δέ αὐτός εἰμί ὁ ἀναιρέω ὁ ζῷον , εἴπερ , ὡς εἴρω , ζῷον ἄνευ αἴσθησις εἰμί οὖον δύναμαι . σαφής δέ ὁ ἑξῆς . κατά δέ ὁ λέξις ὁ καί ὁ ὀλίγος παθητικός καί ὑπό ψυχρός ὁ τυγχάνω ὑποστικτέον εἰς ὁ ὀλίγος · πᾶς γάρ ὀλίγος φύω πάσχω ὑπό ψυχρός ἢ θερμός εὐπαθής εἰμί ὁ πλείων . μετά οὗτος λέγω καί περί μυελός , οὖον ὁ καλέω ἐγκέφαλος ( περί γάρ οὗτος μετά οὗτος εἴρω καί δείκνυμι ὅτι ὁ ἐγκέφαλος οὐ εἰμί μυελός ) , ἀλλά ὁ ἐν ὁ ὀστέον ἔνειμι , καί φημί ὅτι ὁ μυελός αἷμα - ὅς τις φύσις εἰμί , καί οὐ ὥσπερ οἴομαι τις , ὁ γονεύς σπερματικός δύναμις , τουτέστιν ἀρχή σπέρμα · ἀρχή γάρ σπέρμα τίθημι ὁ μυελός ὁ περί Πλάτων ὥσπερ καί ὁ ἐγκέφαλος νεῦρον . ὅτι δέ ὁ μυελός φύσις τις αἷμα εἰμί , δηλόω ὁ νεογνός ζῷον ὁ μυελός ἐρυθρός καί αἱματώδης εἰμί , ἀλλά οὖον λευκός , αὐξάνω δέ καί πέσσω μεταβάλλω ὁ χροιά , ὥσπερ καί ὁ σπλάγχνον , καί γίγνομαι ἐκ αἱματώδης λευκός . καί ὁ μέν λέγω τοιοῦτος εἰμί , ὁ δέ λέξις οὕτως ἀναγνωστέον · καθάπερ καί ὁ μόριον μεταβάλλω καί ὁ σπλάγχνον ὁ αἱματώδης χρώς ( ὑπερβολή γάρ αἱματώδης , τουτέστι λίαν γάρ αἱματώδης εἰμί ἕκαστος ὁ σπλάγχνον ἔτι νέος εἰμί ὁ ζῷον ) , καθάπερ οὖν οὗτος μεταβάλλω , οὗτος καί ὁ μυελός · ἀλλά ὁ μέν ὁ ἄλλος ὀστέον μυελός τοιοῦτος εἰμί οἷος εἶπον , ὁ δέ ὁ ῥάχις οὖον τοιοῦτος , ἀλλά γλίσχρος καί νευρώδης διά ὁ δήω αὐτός εἰμί συνεχής καί διήκω ὥσπερ περόνη τις διά πᾶς ὁ ῥάχις διαιρέω κατά ὁ σφόνδυλος . ὡς γάρ ὁ ἄτρακτος , διά ὅς νήθω ὁ γυνή , ὁ ἐν αὐτός σφόνδυλος συγχέω καί οὐ ἐάω διαπίπτω , ἐπειδάν δέ ἐξαιρέω , διαπίπτω , οὗτος τρόπος τις ὁ ῥαχίτης μυελός οἷος ἄτρακτος τις ἢ περόνη ὁ ὁ ῥάχις εἰμί σφόνδυλος . εἰμί δέ οὗτος , οὔτε λιπαρός καί πιμελώδης οὔτε στεατώδης ὁ ῥαχίτης ἐνδέχομαι εἰμί μυελός · στεατώδης μέν γάρ εἰμί θραύω ἄν ( θραυστός γάρ ὁ στέαρ ) καί οὐκέτι εἄν εἰμί συνεχής καί οἷος περόνη , πιμελώδης δέ εἰμί ἄν ὑγρός καί ῥυτός καί οὐδέ οὗτος συνεχής οὐδέ διά ὅλος ὁ ῥάχις , ἀλλά ῥέω ἐν μέν ὁ κάτω μέρος εἰμί ἄν , ἐν δέ ὁ αὐχήν οὐκέτι . ἔνιοι δέ ὁ ζῷον ἔχω μέν μυελός , οὐ οὗτος δέ φανερός , ὥστε ἀξίως ὀνομάζω αὐτός μυελός , ὥσπερ ὁ λέων · οὗτος γάρ ὁ ὀστέον διά ὁ πάμπαν ἄσημος ἔχω , τουτέστι διά ὁ λίαν ἔχω ὁ ὁ ὀστέον πόρος στενός δοκέω μή ἔχω ὅλως μυελός , καίπερ ἔχω ὅσος εἰμί εἰκός χωρέω ἐν τοιοῦτος πόρος . οὗτος εἶπον ἐπισημαίνω ὅτι ὁ ἔχω ὁ ὀστέον πυκνός καί ἰσχυρός , οὗτος ὁ μέν οὐδέ ὅλως ἔχω μυελός , ὁ δέ ἔχω , ἀλλά ὀλίγος διά ὁ ὁ τροφή ἀναλίσκω εἰς ὁ ὁ ὀστέον φύσις καί μή ἐπαρκέω καί εἰς μυελός γένεσις . χρῄζω γάρ ὁ φύσις μᾶλλον ὁ ὀστέον , ἤ2 ὁ μυελός , εἰς ἐκεῖνος ὁ τροφή ἀναλίσκω . μετά οὗτος λέγω περί ἐγκέφαλος , καί φημί ὅτι πολύς , ἐκ ὅς καί ὁ Πλάτων , ὁ ἐγκέφαλος δοκέω μυελός εἰμί καί ἀρχή ὁ μυελός , διά ὁ ὁ ῥαχίτης ὁράω αὐτός συνεχής · τοσοῦτος δέ οὐ εἰμί , φημί , ὁ ἐγκέφαλος οὔτε μυελός οὔτε μήv ἀρχή μυελός , ὥστε καί ἐναντίος εἰμί ὁ μυελός κατά ὁ φύσις ὁ ἐγκέφαλος . καί πῶς , ἐπάγω · ὁ μέν γάρ ἀγκή - φάλος ψυχρός εἰμί , ὁ δέ μυελός θερμός , ἐναντίος δέ ὁ θερμός ὁ ψυχρός . καί εὔλογος εἰμί ὁ μυελός θερμός , εἰμί συνεχής ὁ ἐγκέφαλος , ψυχρός εἰμί , ἵνα θερμαίνω καί κολάζω ὁ ὑπερβάλλω αὐτός ψυχρότης . ἀεί γάρ ὁ φύσις μηχανάομαι πρός ὁ ἕκαστος ὑπερβολή βοήθεια ὁ ὁ ἐναντίος παρεδρία . ὅτι δέ ὁ ἐγκέφαλος ψυχρός εἰμί , φανερός καί ἐκ ὁ θίξις · ἅπτω γάρ ψυχρός εἰμί . εἰμί δέ ἵημι περίττωμα ὁ μυελός οὔτε ὁ συνεχής μόριον , ὥσπερ ὁ σάρξ , ἀλλά αὐτός κατά ἑαυτοῦ . καί ὅτι μέν οὐ ἔχω συνέχεια ὁ μυελός , ἀλλά ὡς ἐν ἀγγεῖον τις εἰμί ἐν ὁ κεφαλή κατά ἑαυτοῦ , δῆλος καί ἐκ ὁ ὄψις καί ἐκ ὁ μή ποιέω αἴσθησις θιγγάνω , ὥσπερ οὐδέ ὁ αἷμα · οὐδέ γάρ οὗτος συνεχής , ἀλλά ὡς ἐν ἀγγεῖον ὁ φλέψ · ὁ δέ σάρξ συνεχής εἰμί ποιέω αἴσθησις . εἶπον δέ τίς εἰμί ὁ ἐγκέφαλος , λέγω καί διά ὅς αἴτιος γίγνομαι · πρός γάρ σωτηρία αὐτός , καί ὁ περιψύχω ὁ ἐν ὁ Καρδία θερμός . πρότερος δέ δείκνυμι ὡς ἔνειμι ἐγώ θερμός , καί οὗτος λέγω , διά τίς γίγνομαι ὁ ἐγκέφαλος . τοσοῦτος οὖν , φημί , ἔκδηλος τυγχάνω ὅτι ἔνειμι ἐγώ θερμός , ὥστε τις ὁ ψυχή πῦρ τίθημι , δύναμις λέγω ὅτι ὥσπερ ἄνευ Ψυχή οὖον δύναμαι ζῷον εἰμί , οὗτος καί ἄνευ θερμός , φορτικός πῦρ εἶπον ὁ Ψυχή . ἀγαθός οὖν λέγω ὁ αἰσθητικός ψυχή ἐν πῦρ εἰμί , ἢ λέγω αὐτός πῦρ . λέγω δέ ὁ αἴτιος , ἐκ ὅς πῦρ αὐτός λέγω ὁρμάω · ὁράω γάρ , φημί , ὁ ἐν ἐγώ πῦρ , ἤγουν ὁ ἔμφυτος θερμός , ὑπηρετικός καί οἷος ὄργανον ὑπάρχω ὁ ὁ Ψυχή ἔργον ( ἄνευ γάρ οὗτος οὔτε κινέω οὔτε τρέφω δύναμαι ) ὑπολαμβάνω ὅτι ὁ πῦρ εἰμί ὁ ψυχή . ὅμοιος οὖν ὁ ὁ ψυχή πῦρ λέγω καί ὁ τέκτων πρίων ὁ σκέπαρνον · οὐδέ γάρ οὗτος Χωρὶς οὗτος ὁ ὁ τεκτονικός ἔργον πράσσω δύναμαι . ὥσπερ οὖν ὁ σκέπαρνον ἐγγύς εἰμί ὁ τέκτων ( ἅπτω γάρ αὐτός ) καί οὗτος ὁ σκέπαρνον ὁ ἔργον περαίνω , οὗτος καί ὁ αἰσθητικός ψυχή καί ὁ ἔμφυτος θερμός . οὗτος μέν οὖν δῆλος ὅτι ἔνειμι ἐγώ θερμός . ἐπεί δέ πᾶς ἄκρος , εἴτε θερμός εἰμί οὗτος εἴτε ἄλλος ὁστισοῦν , δήω ὁ ἐναντίος ῥοπή , ἵνα εἰς συμμετρία ἔρχομαι ( ὁ γάρ οὐσία καί ὁ ἕκαστος λόγος ὁ ὁ ἄκρος σύμμετρος ἔχω μίξις , ὁ δέ ἄκρος ἑκάτερος Χωρὶς οὐ ἔχω ) , διά οὗτος γίγνομαι ὁ ἐγκέφαλος καί ποιέω ὁ ἐν ὁ Καρδία θερμότης εὔκρατος . ἵνα δέ καί οὗτος διά ὁ ψυχρός εἰμί τυγχάνω μέτριος θερμότης , ὅπως μή πήγνυμι ὥσπερ κρύσταλλος , ἀπό ἑκάτερος ὁ φλέψ , ὁ μέγας καί ὁ ἀορτή , τελευτάω φλέψ εἰς ὁ περί ὁ ἐγκέφαλος μῆνιγξ · ἵνα δέ πάλιν μή πολύς θερμαίνω θερμαίνω ὁ Καρδία καί βλάπτω , ἀντί μέγας ὀλίγος φλώ βοῦς πνύξ καί λεπτός περιέχω αὐτός , ἵνα εἰς πολύς φλέψ καί λεπτόν κατακερματίζω ὁ εἰς αὐτός ἀναδίδωμι θερμότης ἀσθενής γίγνομαι . ποιός δέ καί ὁ ὕπνος ὁ ἐγκέφαλος ἐν ὅσος ἔνειμι , ἐν ὅς δέ μή εἰμί , ὁ ἀνάλογος · καί πῶς , ἐπάγω καταψύχω γάρ ὁ ἀπό ὁ τροφή ὁ ἱμάσσω ἐπίρρυσις , καί ὁ ἑξῆς . ὁ δέ λέγω ὅς - οὗτος εἰμί · ὁ πνεῦμα ὁ ἀναδίδωμι σύν ὁ αἷμα ( μετά πνεῦμα γάρ ἀεί ὁ ὁ αἷμα ἀνάδοσις ) ὁ δή πνεῦμα οὗτος ψύχω ὑπό ὁ ἐγκέφαλος κατέρχομαι καί ποιέω ὁ ὕπνος . διό καί ὁ ὑπνώσσω , τουτέστιν ὁ ἤδη πρός ὕπνος τρέπω μέλλω , καρηβαρέω · ὁ γάρ τνευμα ψύχω καί ἐν ὁ περί ὁ Καρδία τόπος πίπτω καί ἤδη ἀναισθητέω ὁ ζῷον μέλλω καρηβαρέω καί κλίνω ἔνθεν ἐκεῖθεν ὁ κεφαλή . σαφής δέ ὁ ἑξῆς . ὁ δέ ὁ λέξις τοιοῦτος · καταψύχω γάρ ὁ ἀπό ὁ τροφή ὁ ἱμάσσω ἐπίρρυσις , τουτέστιν καταψύχω γάρ ὁ ἐγκέφαλος ὁ ἐπίρρυσις ὁ αἷμα ( λέγω ἐπίρρυσις ὁ πνεῦμα ὁ ἀνέρχομαι σύν ὁ αἷμα ) , ὁ δή πνεῦμα οὗτος ὁ ἀπό ὁ αἷμα , ὅσπερ αἷμα ὁ ἔσχατος εἰμί τροφή , ψύχω ποιέω ὁ ὕπνος . ὁ δέ ἢ καί διά τις αἴτιος ὅμοιος ἄλλος εἶπον , ἐπεί οὐ ἀπό τροφή ἀεί ὁ πνεῦμα ἀνέρχομαι καί ποιέω ἐγώ ὑπνώσσω , ἀλλά πολλάκις ὑπνώττω καί διά κόπος · κινέω γάρ λεπτός γίγνομαι ὁ πνεῦμα καί ἀνέρχομαι τότε μᾶλλον . καί οὗτος μέν οὕτως . ὅτι2 δέ εἰμί ὁ ἐγκέφαλος κοινός ὕδωρ καί γῆ , τουτέστιν ψυχρός , δηλόω πρός ὁ εἴρω καί ὁ συμβαίνω περί αὐτός · ἕπω γάρ γίγνομαι ξηρός καί σκληρός ὥσπερ ὁ ὁ χεδροπά ἕψημα . ὅτι δέ ὁ χεδροπά ἕψω τοιοῦτος εἰμί , δῆλος ὡς ἐπί ὁ ἀλέω κύαμος · ὁ γάρ τοιοῦτος κύαμος καλῶς ἕψω , εἶτα ψύχω ξηραίνω τε καί σκληρύνω . ὅτι δέ ὁ χεδροπά καί ὕδωρ εἰμί καί γῆ , δείκνυμι . ὁ δέ ἐγκέφαλος ἔχω ὁ ἄνθρωπος πλεῖστος ὡς κατά μέγεθος . ἀσφαλῶς δέ πρόσκειμαι ὁ ὡς κατά μέγεθος · εἰμί γάρ εἰμί ὁ ἄνθρωπος ὑποδεκαπλάσιος ἐλέφας , οὐκέτι καί ὁ ὁ ἄνθρωπος ἐγκέφαλος ὑποδεκαπλάσιος εἰμί ὁ ἐγκέφαλος ὁ ἐλέφας , ἀλλά ἴσως οὐδέ ὑποτριπλάσιος . καί εὔλογος διά ὁ ὁ ἐγκέφαλος ὑγρός εἰμί καί ψυχρός ὄψιος πήγνυμι ὁ καλέω βρέγμα · ὑγρός γάρ εἰμί ὁ βρέφος καί ἐπί οὗτος πολύς ὁ ὑγρός ἀναθυμίασις ὑπό ὁ ἐν ὁ Καρδία θερμός πρός ὁ ἐγκέφαλος διαδίδωμι πολύς τις χρόνος ἀπατμίζω · ὥστε εἰμί μή εἰμί ὁ βρέγμα εὔπνους καί ἐξέρχομαι ἀπό αὐτός ὁ ἀναθυμίασις ὁ πρός ὁ ἐγκέφαλος ἀναδίδωμι , ἀλλά σκληρός καί κωλυτικός ὁ ἐξέρχομαι ὁ ἀναθυμίασις , ὅς θερμός οὗτος εἶπον , ἢ ξηραίνω ἄν καί θερμαίνω ὁ ἐγκέφαλος , εἰμί τοιοῦτος εἰμί ὁ ἀνέρχομαι πνεῦμα , καί οὐ ἄν ψύχω ὁ Κάρ - δῖος , ἢ ὑγραίνω ἄν καί ψύχω , εἰμί πάλιν τοιοῦτος εἰμί ὁ ἀνέρχομαι πνεῦμα · οὗτος δέ γίγνομαι συμβαίνω σβέννυμι ὁ ἐν ὁ Καρδία θερμός . ὅς - οὗτος γάρ εἰμί δηλωτικός ὁ ἢ οὖον ψύχω ἢ [ οὖον ] πήγνυμι . πῶς δέ οὗτος επά - σχῶ εἄν ὁ ἐν ὁ Καρδία θερμός , κατασκευάζω διά ὁ ισυμπαθεσιοιδανω γάρ εἰμί ὁ ἐν ὁ Καρδία θερμός ταχέως αἰσθάνομαι καί πάσχω ὑπό ὁ τυγχάνω περί ὁ ἐγκέφαλος γίγνομαι πάθος . οὗτος εἶπον λέγω καί περί σάρξ ὅτι εἰμί ἀρχή καί σῶμα κατά ἑαυτοῦ ὁ ζῷον ὁ σάρξ . ὅτι δέ τοιοῦτος ὁ σάρξ , δῆλος , φημί , καί κατά ὁ λόγος · ἐπεί γάρ ὁ ζῷον ὁ εἰμί εἰμί ἐν ὁ αἴσθησις ἔχω καί πρῶτος ἐν ὁ ὁ πρῶτος ἔχω ( εἰδοποιέω γάρ καί ὑπό ὁ ἄλλος αἴσθησις ὁ ζῷον , ἀλλά πρῶτος ὑπό ὁ πρῶτος · οὗτος δέ εἰμί ὁ ἁφή , ἁφή δέ αἰσθητήριον ὁ σάρξ ) εἰμί δή ὁ ζῷον μᾶλλον ὁρίζω ὁ ἁφή , ἁφή δέ αἰσθητήριον ὁ σάρξ , δῆλος ὅτι ὁ σάρξ κατά ἑαυτοῦ ὅς ζῷον εἰμί , ὥσπερ καί ὁ ὁράω ὁ ὀφθαλμός . εἶπον δέ ὅτι ὁ ἁφή αἰσθητήριον εἰμί ὁ σάρξ , ἐπάγω ἤτοι ὁ πρῶτος , ὥσπερ ὁ κόρη ὁ ὄψις , ἢ ὁ διά ὅς συλλέγω . εἰμί δέ ὁ λέγω δῆλος , εἰμί προεῖπον ὅτι ὥσπερ ὁ διαφνειος ὁ ἀήρ διαπορθμεύω ὁ χρῶμα Χωρὶς ὕλη πρός ὁ κόρη , ὅστις πρῶτος αἰσθητήριον εἰμί ὁ ὄψις , οὗτος καί ὁ σάρξ πρός ὁ ἔμφυτος θερμός , ὅσπερ εἰμί πρῶτος αἰσθητήριον ὁ ἁφή . ἀλλά ὁ μέν σάρξ συμφυής εἰμί ἐγώ δοκέω ὅτι οὗτος εἰμί ὁ πρῶτος αἰσθος - τῆρις , ὁ δέ ἀήρ , μή συμφυής εἰμί ὁ ὀφθαλμός ἀλλά ἅπτω , διάδηλος εἰμί ὅτι I οὐ εἰμί ὁ πρῶτος αἰσθητήριον ὁ ὄψις · εἰμί δ εἰμί ὁ ὀφθαλμός συμφύω , δοκέω εἄν καί οὗτος πρῶτος αἰσθητήριον ὁ ὄψις . οὗτος οὗτος προλέγω ὁ λέγω εἰμί ἄν τοιοῦτος · ὁ ἁφή αἰσθητήριον εἰμί ὁ σάρξ , ἤτοι ὁ πρῶτος , ὥσπερ ὁ κόρη ὁ ὄψις , ἢ ὁ διά ὅς συλλαμβάνω , τουτέστιν ἢ ὁ διά ὅς αἰσθάνομαι , ἤτοι [ ἢ ] ὁ διαπορθμεὺς - τίζω ὥσπερ ὁ ἀήρ . ὁ δέ σύ Ν ε Ιλ γε μ μ ὅς Ν ὁ Ν ἀντί ὁ συμ?υές · συμφυής γάρ εἰμί ἐγώ ὁ σάρξ , ἀλλά οὖον Χωρὶς ὥσπερ ὁ ἀήρ . ἀλλά διά τίς , ὥσπερ ἐπί ὁ ἁφή ὁ αἰσθητήριον , διά ὅς ὁ πρῶτος αἰσθητήριον ὁ ἁπτός δέχομαι , σάρξ εἰμί , οὖον καί ὁ ὁ ὄψις καί ὁ ὁ ἀκοή σάρξ εἰμί , ἀλλά ὁ μέν ὁ διαφάνεια ὁ ἀήρ , ὁ δέ ἀκοή ὁμοίως ὁ διηχής ὁ αὐτός ἀήρ ; ἢ ἐπί μέν ὁ δύο οὗτος , φημί , αἴσθησις ἀδύνατος εἰμί σάρκινος γενή - ἕπομαι ὁ αἰσθητήριον ὁ ἀναλογέω ὁ σάρξ , καί οὐδείς εἄν εἰμί προὔργου οὐδέ ὠφέλιμος . πολύς γάρ εἰμί ἀντιληπτικός ὁ ἁφή , σκληρός μαλακός , ψυχρός θερμός , τραχύς λεῖος καί ἄλλος πολύς , εὔλογος καί ὁ αἰσθος - τῆρις αὐτός συνίστημι ὁ φύσις ἐκ πολύς · ὁ δέ ὄψις εἷς εἰμί γένος ( χρῶμα γάρ ) καί ὁ ἀκοή ψόφος ἁπλόος καί ὁ ἀναλογέω ὁ σάρξ αἰσθητήριον ἀπεργάζομαι . σωματώδης οὖν εἴρω ὁ σάρξ αἰσθηθήριον 15 ἀντί ὁ συντίθημι καί ἐκ πλείων σύγκειμαι . ἀλλά κατά μέν ὁ λόγος οὗτος δῆλος ὅτι ὁ σάρξ πρότερος εἰμί καί ἀρχή κατά δέ ὁ αἴσθησις οὕτως , ἐπεί ἄλλος πᾶς , οἷος νεῦρον [ σάρξ ] θρίξ , λοιπάς διά αὐτός εἰμί , ὅς δέ ἕνεκα ὁ λοιπός εἰμί , οὗτος πρῶτος ἐκεῖνος εἰμί ὁ φύσις . σαφής δέ ὁ λοιπός . ὅδε ὁ δέ χελώνη καί ὁ ὁ ἑμύς γένος ὁμοίως ἔχω δοκέω οὗτος εἴρω ἀντί ὁ ὁμοίως ὁ λέγω ἔχω ὁ μέν σαρκώδης ἐντός , ὁ δέ συνέχω καί φυλάσσω ἐκτός . ὁ δέ ἔντομα καί ὁ μαλάκια ἐναντίος ἔχω καί ἑαυτοῦ καί ὁ ἔχω ἐκτός ὁ βοήθεια . αὐτίκα ὁ μέν σηπία ἔχω ἐν ὁ κύτος , ὅς καλέω κεφαλή , ὁ σήπιον , ὁ δέ πολύπους οὗτος οὐ ἔχω . ὁ δέ αἰτία , ὅτι ὁ μέν ὁ σηπία εὐμήκης εἰμί εἰμί μή ἔχω ὁ σήπιον , ἵνα ὀρθόω ἑαυτοῦ καί ὄρθιος ἵστημι παρασκευάζω , κινέω εἄν ὧδε κἀκεῖσε ὥσπερ ὁ καταψύχω χείρ , ὁ δέ ὁ πολύπους διά ὁ βραχύς εἰμί καί χωρίς τις στερεός δύναμαι ἀνορθόω . ἔχις δέ ὁμοίως ὅς τε ὁ ὀστέον καί ὁ φλέψ φύσις . ὥσπερ γάρ ὁ φλέψ ἀπό εἷς εἰμί ἀρχή ὁ Καρδία , οὕτως καί ὁ ὀστέον ἐκ ὁ ῥάχις . καί διά οὗτος οὐδείς εἰμί ὀστέον αὐτός κατά ἑαυτοῦ ἀποκρίνω , ἀλλά πᾶς συνεχής εἰμί πρός ἄλλος ἢ ἅπτω , ἐκεῖνος πρός ἄλλος · ἅπας δέ τελευτάω εἰς ὁ ῥάχις . εἴτε δέ ὀστέον εἰμί τίς κατά ἑαυτοῦ εἴτε φλέψ , μάτην εἄν εἰμί ἑκάτερος οὗτος . ὁ γάρ φλέψ εἰμί μή συνεχής εἰμί ὁ ἀρχή , οὐ εἄν σῴζω αἷμα ἐν αὐτός · ἀλλά πᾶς φλέψ γίγνομαι διά ὁ σῴζω ἐν αὐτός αἷμα . καί πῶς οὐ εἄν σῴζω ἐν αὐτός αἷμα ἐπάγω εἶπον ὁ γάρ ἀπό ἐκεῖνος θερμότης κωλύω πήγνυμι , ὁ ἀπό ὁ Καρδία , ὅστις καρδία ἀρχή ὁ φλέψ εἰμί · ὁ οὖν θερμότης οὗτος κωλύω πήγνυμι ὁ ἐν ὁ φλέψ ἐν-εἰμί αἷμα . εἰμί δέ εἰμί τις φλέψ Χωρὶς κατά ἑαυτοῦ , πῶς ἄν πρός αὐτός διαπέμπω ὁ ἐκ ὁ Καρδία θερμός ; οὗτος τε εἶπον καί ὅτι πολυμερής ὁ διαίρεσις ὁ σφόνδυλος εἰμί ὁ ῥάχις , ἐπάγω ἐκ δέ οὗτος ὁ ἔχω κῶλον συνεχής πρός αὐτός ὁ οὗτος ὀστέον ὁ ἁρμονία εἰμί . κῶλον δέ κύριος εἰμί ὁ τε χείρ καί ὁ πούς . ὁ δέ λέγω εἰμί εἄν τοιοῦτος · ὁ ζῷον ὅσος συμβαίνω ἔχω κῶλον , οὗτος ὁ ζῷον ὁ ὀστέον ἐκ ὁ ἁρμονία ὁ ῥάχις εἰμί συνεχής πρός αὐτός · ὁ γάρ ὁ ῥάχις ἁρμονία συνεχίζω πρός αὐτός ὁ κῶλον ὁ ζῷον . ὁ δέ ὀστέον , φημί , ὁ μέν εἰμί χάρις ὁ σάρξ ὁ δέ ἕνεκα φυλακή , ὥσπερ ὁ συγκλείω πλευρά ὁ στῆθος · χάρις γάρ σωτηρία οὗτος τυγχάνω ὁ περί ὁ Καρδία σπλάγχνον . ἀλλά ὁ μέν στέρνον ἅπας ὀστέον περικλείω τε καί συνέχω , ὁ δέ μετά ὁ στῆθος ἄχρι ὁ ἦτρον , ἐν ὅς ὁ κοιλία καί ὁ ἔντερον κεῖμαι κάτωθεν ὁ ὑπόζωμα , ὁ δή μετά ὁ στῆθος ἄχρι ὁ ἦτρον ἀνόστεος εἰμί . εἰμί γάρ εἰμί ὀστώδης , ἐπεί τρώγω ὁ ζῷον ὀγκόω ὁ ποῖος ὑπό ὁ βρῶμα , καί ὁ θῆλυς ὑπό τε οὗτος καί ὁ ἔμβρυον , ἐπειδάν ὠδίνω , κωλύω εἄν ὁ ὁ κοιλία ἀνοίδησις καί ἐξόγκωσις · ὥστε συμβαίνω ἐκ οὗτος μήτε ὁ ἔμβρυον αὐξάνω καί ὀδύνη ἐγγίγνομαι διά ὁ ἐκ ὁ βρῶμα στενοχωρία . μετά οὗτος λέγω ὅτι ὁ ὄφις ἀκανθώδης εἰμί ὁ ὁ ὀστέον φύσις , πλήν ὁ λίαν μέγας . πλήν ὁ λίαν μέγας ὄφις ὀστώδης ὁ τοιοῦτος φύσις · πρός γάρ ὁ ἰσχύς ἰσχυρός δήω ὁ στερέωμα . ὁ δέ καλέω σέλαχος ὁ ἄκανθα ἔχω οἷος χόνδρος · χόνδρος δέ εἰμί σάρξ μέν σκληρός , ὀστέον δέ μαλακός . ἔχω δέ ὁ ἄκανθα χονδρώδης , ἐπεί πλατύς εἰμί οἷος θυρεός , ἀνάγκη ὁ κίνησις αὐτός ὑγρός εἰμί · ὑγρός δέ ὁ κίνησις λέγω λυγίζω καί κάμπτω , ὥσπερ λύγος ἢ κάλαμος , ὁ χόνδρος , διά ὅς κινέω . ὁ γάρ σέλαχος ὁ κίνησις ποιέω διπλόω · ἀπερείδω γάρ ὁ περιφέρεια ὁ σῶμα αὐτός καί κυρτόω οὗτος κινέω · εἰμί δέ εἰμί κραῦρος ὁ ἄκανθα , οὐ εἄν ἡδύνω διπλόω καί κάμπτω ἢ ὅλως κυρτόω . ἄλλως τε καί ὁ γεώδης πᾶς εἰς ὁ δέρμα καταναλίσκω ὁ φύσις ( σκληρόδερμος γάρ ὁ σέλαχος ) οὐ δύναμαι χορηγέω καί ὁ ἄκανθα ἐκ ὁ γεώδης καί σκληρός . εἰμί δέ , φημί , καί ἐν ὁ ζῳοτόκος χονδρώδης τις ὁ φύσις , οἷος ῥίς καί οὖς , εὔλογος δέ · εἰμί γάρ μή τοιοῦτος εἰμί ἀλλά κραῦρος , ἐπεί ὑπερανίσταμαι εἰμί καί δύναμαι μᾶλλον ὁ ἄλλος μόριον προσπταίω , θραύω ἄν . Ot μέν οὖν ὁ πεζός ἀμύελος χόνδρος χωρίζω μυελός . ὁ ἑξῆς οὕτως ὅς μέν οὖν ὁ πεζός χόνδρος ἀμύελος χωρίζω μυελός . ὁ δέ λέγω κατασκευαστικός εἰμί ὁ διά τίς ὁ ὁ πεζός ζῷον χόνδρος σκληρός εἰμί ὁ ἐν ὁ σέλαχος χόνδρος . λέγω οὖν ὅτι ἐν ὁ πεζός ζῷον χόνδρος χωρίζω ἔχω ὁ ἐν αὐτός μυελός καί κατά ἑαυτοῦ , ὥσπερ καί ὁ ὀστέον , καί διά οὗτος εἰμί σκληρός , ἐν δέ ὁ σέλαχος ὁ μυελός ἀνακεράννυμι εἰμί μετά ὁ χόνδρος καί οἷος ἀναζυμόω μαλακός ἀπεργάζομαι ὁ φύσις αὐτός , ὥσπερ ἔλαιον πίσσα μίγνυμι · καί γάρ καί οὗτος μαλακός ὁ πίσσα ἀποτελέω 25 μείγνυμι μετά αὐτός . εἶπον δέ ἀμύελος ὁ ἐν ὁ πεζός χόνδρος , καί - ὅς ἔχω μυελός , σαφηνίζω ὅπως εἶπον αὐτός ἀμύελος , ἐπάγω ὁ χωρίζω μυελός , ὡς ἄν εἰμί λέγω ἐμός γάρ πάμπαν ἀμύελος τυρχανους · Νούσι · ἔνειμι γάρ αὐτός μυελός · ἀλλά ἐπεί χωρίζω εἰμί καί κατά ἑαυτοῦ , ὥσπερ καί ὁ οἶνος ἐν ὁ ἀμφορεύς , καί οὐ ἀναμίσγω οὐδέ ἀνακεράννυμι μετά αὐτός , τρόπος τις ἀμύελος ἐστιν’ . ἰστέον ἐν ὅτι ὁ χωρίζω καί κατά ἑαυτοῦ εἰμί δύναμαι ὥσπερ ὁ μυελός μαλακός εἰς ἅπας ποιέω ὁ χόνδρος ὁ σύστασις καί ζυμώδης μίγνυμι μετά αὐτός . οὗτος εἶπον οἷος πάλιν ἀπό ἄλλος ἀρχή ἄρχω λέγω ὅτι πᾶς ὁ τέλειος ζῷον δύο ὁ ἀναγκαῖος ὑπάρχω μόριον , εἷς μέν ἐν ὅς δέχομαι ὁ τροφή , οὗτος δέ εἰμί ὁ καλέω στόμα , ἄλλος δέ διά ὅς ἀφίημι ὁ περίττωμα . οὗτος δέ ὁ μόριον ὁ ἀπό ὅς ὁ περίττωμα ἐξέρχομαι ὁ φυτόν οὐ ἔχω καίπερ ζωή ἔχω , ἀλλά ἀντί ὁ περίσσωμα προΐημι ὁ σπέρμα καί ὁ καρπός . πρός δέ ὁ εἴρω μόριον ὑπάρχω καί τρίτος τίς , ἐν ὅς εἰμί ὁ ἀρχή ὁ ζωή · οὗτος δέ εἰμί ὁ καρδία . ἀλλά ἐπεί ἔχω καί ὁ φυτόν ἀνομοιομερής μέρος , οὐ εἰμί δέ ὁ τοιοῦτος ἀνομοιομερής μέρος ὁ φύσις πολυειδής ( ὀλίγος γάρ πρᾶξις εἰμί πρακτικός ὀλίγος καί ὁ ὄργανον χρῄζω ) , θεωρητέον περί οὗτος ἴδιος · περί δέ ὁ ἀνομοιομερής μέρος ὁ ζῷον , ἐπεί ὁ ζῷον πολύμορφος ἔχω ὁ ἰδέα , καί οὗτος ἄλλος ἄλλος πρότερος ἔχω [ δέ ] οὗτος ὁ ἰδέα , καί πολύχουσς ἤτοι πολυειδής . θεωρητέον περί οὗτος , καί ἀρκτέος ἀπό ὁ κεφαλή . ὁ μέν ἐν ἔχω ὁ κεφαλή ἄσαρκος δῆλος ἐκ ὁ περί ὁ ἐγκέφαλος εἴρω , ἀλλά καί νῦν εἴρω . οὐ ὥσπερ φημί τις , εἰμί ἄσαρκος · ῥητέος γάρ οἷος εἰμί ὁ ὑπό ἐκεῖνος λέγω . λέγω δή ὡς , εἰμί σαρκώδης εἰμί , μακρόβιος εἄν εἰμί ὁ γένος , ὅμως οὖον ποιέω αὐτός σαρκώδης ( οὖον γάρ μέλος ὁ φύσις ὁ μακροβιότης ) ποιέω δέ αὐτός ἄσαρκος χάρις εὐαισθησία · οὗτος γάρ ἀναγκαῖος εἰμί ὁ ζῷον , εἴπερ αὐτός ἐν ὁ αἰσθάνομαι ὁ εἰμί 88 εἰμί . οὐδέτερος δέ ὁ λέγω ἀληθής · καί γάρ ὅτι ὁ ἐγκέφαλος αἰσθάνομαι ὁ ζῶ ψεῦδος ( δείκνυμι γάρ ὅτι οὐδείς αἴσθησις αἴτιος ) , ἀλλά καί ὁ λέγω ὅτι ὁ λίαν σαρκώδης μέρος αἴσθησις οὖον προσίημι οὐ ἀληθής · εἰμί γάρ ὁ σάρξ καί αἰσθητήριον , ὁ ἔτι σαρκώδης μᾶλλον 6 αἰσθάνομαι . οὖον δή οὖν διά ὅς αὐτός φημί αἴτιος ἄσαρκος εἰμί ὁ κεφαλή , ἀλλά εἴπερ εἰμί πολύσαρκος ὁ τόπος ὁ περί ὁ ἐγκέφαλος , ἀλεαίνω , τουτέστι θερμαίνω ὁ ἐγκέφαλος ὑπό ὁ πολυσαρκία οὐ εἄν δύναμαι καταψύχω ὁ Καρδία . ἐπεί δέ τις μέλλω λέγω καί πῶς ἔνιοι ὁ φημί , οὐδείς αἴσθησις εἰμί αἰτία λέγω ὅτι ὁ αἴτιος , διά ὅς ἔνιοι οὗτος ἐν ὁ κεφαλή εἰμί , μή δύναμαι εὑρίσκω οὕτως ἀποφαίνω . λέγω γάρ τίνω ἕνεκα ἐν τῆ κεφαλή τυγχάνω εἰμί ὀφθαλμός , ῥίς , οὖς ; ἆρα γε διά ὁ εἰμί ἐν αὐτός σάρξ , νεῦρον , φλέψ ; καί μήv ἔνειμι οὗτος καί ἐν ὁ λοιπός σῶμα · διά τίς οὖν οὐ ἐν ἄλλος μέρος , ἀλλά ἐν ὁ κεφαλή ποιέω αὐτός ὁ φύσις ; δῆλος οὖν ὅτι οὖον διά οὗτος ἐν ὁ κεφαλή τυγχάνω εἰμί , ἀλλά ἐπεί ὁ ἐγκέφαλος φανερῶς ἕτερος εἰμί ὁ φύσις ὁ ἄλλος μέρος . εἰμί δή ἐν ὁ κεφαλή διά αὐτός καί ὁ αἰσθητήριον καί ὁ διά οὗτος αἴσθησις ἐν αὐτός εἰμί · εἰκός γάρ διά ὁ διαφέρω ὁ ἄλλος ἅπας μόριον ἐν αὐτός οὗτος εἰμί ἤ2 διά ὁ μή διά - φέρω καί ὁ μέν αἰτία καί ὁ συλλογισμός , διά ὅς συνδυάζω ὁ αἴσθησις ὁ ἐγκέφαλος , οὗτος · ὁ δέ κατά ὁ λέξις ὁ οὗτος δέ ὁράω ἴδιος εἰμί ὁ ἄλλος μόριον ἐκ συλλογισμός πρός ἀλλήλων συνδυάζω , ὁ δή κατά ὁ λέξις τοιοῦτος · αὐτίκα ὁ οὗτος δέ ( οὗτος λέγω ὁ ἐγκέφαλος ) ὁ ἐγκέφαλος δή ὁράω ἴδιος καί ἕτερος εἰμί ὁ ἄλλος μόριον καί ἐν ὁ κεφαλή κεῖμαι συνάπτω αὐτός ὁ αἴσθησις · διάφορος γάρ εἰμί πρός ὁ ἄλλος μέρος διά οὗτος ἄν εἰμί ἐν αὐτός , καί οὖον διά ὁ νεῦρον ἢ ὁ σάρξ . ὅτι2 μέν οὖν οὐ εἰμί ὁ ἐγκέφαλος ἀρχή ὁ αἴσθησις , ἀλλά ὁ καρδία , διά-ὁρίζω ἐν ὁ περι αἴσθησις καί αἰσθητής · ἀλλά καί νῦν ὧδε εἰμί δῆλος ὅτι ὁ καρδία εἰμί ἀρχή , καί οὐ οὗτος . καί τέως ὅτι ὁ καρδία εἰμί ἀρχή ὁ ἁπτός καί χυμός , δῆλος · ἐπεί γάρ ἀμφότερος αἰσθητήριον εἰμί ὁ σάρξ , ὁ δέ σάρξ ἐκ αἷμα , ὁ δέ αἷμα ἐκ ὁ Καρδία , δῆλος ὡς ἐκεῖθεν εἰμί ὁ δύο οὗτος ὁ ἀρχή . ὁ δέ λοιπός τρεῖς πρῶτος μέν φανερός ὅτι ὁ ὄσφρησις μέσος εἰμί καί μεταξύ ὁ ὄμμα κεῖμαι , κἀν ὁ μυκτήρ κατωτέρω οὗτος ὁ θέσις ἔχω · ὁ δέ ἀκοή καί ὁ ὄψις μάλα εἰμί ἐν ὁ κεφαλή , ἐπεί καί ὁ αἰσθητήριον οὗτος , ὁ τε οὖς καί ὁ ὀφθαλμός ἐν αὐτός κεῖμαι · ἀλλά οὐ ὅτι οὗτος ἐν οὗτος , ἀρχή οὗτος ὁ ἐγκέφαλος ἐκ οὗτος τε ἔχω ὁ ὁ ὁράω καί ἀκούω δύναμις . καί οὗτος δῆλος ἐπί ὁ ἰχθύς · ἀκούω τε 36 γάρ καί ὀσφραίνομαι , αἰσθητήριον δέ οὗτος οὐδείς ἔχω φανερός ἐν ὁ κεφαλή , ὡς ἐκ ὁ ἀνατομή γιγνώσκω . εἰμί δέ εἰμί ὁ ἐγκέφαλος οὗτος ἀρχή , εἰμί ἄν ἐν αὐτός καί αἰσθητήριον . ἀλλά ὅτι μέν ὁ ἐγκέφαλος οὐ εἰμί οὗτος ὁ αἴσθησις ἀρχή , δείκνυμι . διά ὅς δέ αἴτιος ἐν ὁ κεφαλή τυγχάνω ὁ οὗτος αἰσθητήριον καίπερ οὐ εἰμί ὁ ἐγκέφαλος ἀρχή , δῆλος ἐντεῦθεν · ἐπεί γάρ εἰμί ὁ ὁ ὄψις αἰσθητήριον ὁ κρυσταλλοειδής , οὗτος δέ εἰμί ὑγρός καί ψυχρός , εἰμί δέ καί ὁ ἐγκέφαλος ὑγρός καί ψυχρός , τίθημι ὁ φύσις ὁ ὀφθαλμός ἐν ὁ κεφαλή , ἵνα αὐτός χορηγέω ὁ κρυσταλλοειδής ἐκ ὁ ἐγκέφαλος . καί ὁ μέν φλέψ , διά ὅς αὐτός δίδωμι ὁ κρυσταλλοειδής , ἄρχω μέν ἀπό ὁ κόρη , ῥιζόω δέ πρός ὁ ἐγκέφαλος · ἐκ δέ ὁ Καρδία ἄγω ἕτερος φλέβιον καί συμφύω ὁ περί ὁ ἐγκέφαλος φλέβιον , ἀπό ὅς φλέβιον ὁ ἀπό ὁ Καρδία ἀνέρχομαι ἀναδίδωμι ὁ ὀπτικός δύναμις εἰς ὁ ὑπό ὁ κόρη πρός ὁ κεφαλή τείνω φλέβιον , καί διά οὗτος εἰς ὁ ὁ ὀφθαλμός κόρη . ἐπεί δέ ἐσθίω ὁ χιτών ὁ ὀφθαλμός λεπτός εἰμί , ἵνα ταχέως ὁ αὐγή δέχομαι ( παχύς Τατόι γάρ εἰμί ἐμποδίζω εἄν πρός οὗτος ὑπό ὁ πάχος ) ἐπεί οὖν οὕτως ἐσθίω οὗτος εἰμί , ποιέω ὁ φύσις ἐκ ὑγρός ὁ αἰσθητήριον , καί οὐ ἀπό ἀήρ · ἐκ ἀήρ γάρ εἰμί διά ὁ λεπτότης διαπνέω εἄν καί ἐξέρχομαι · δυσκράτητος γάρ καί δυσφύλακτος ὁ ἀήρ , ὁ δέ ὕδωρ εὐφύλακτος . ἔτι ἐπεί ὁ ἀκριβής ὁ αἴσθησις ἀκριβής γίγνομαι διά ὁ καθαρός ἔχω ὁ αἷμα μόριον , καθαρός δέ ὁ ἐνυπάρχω ὁ ἐν ὁ κεφαλή εἰμί φλέβιον , καί διά οὗτος ἄν ἄγω ἐν ὁ κεφαλή οὗτος ὁ αἰσθητήριον . σαφής δέ ὁ ἑξῆς . ὁ δέ οὖς κεῖμαι ἐν ὁ κεφαλή , ὅτι ὁ ἀκοή αἰσθητήριον ὁ ἀήρ εἰμί , ὡς ἐν ὁ περι αἴσθησις δείκνυμι · εἰμί δέ εἰμί ὁ οὖς ἐν ἄλλος τόπος , οὐ ἄν ῥᾳδίως δέχομαι ὁ ἀήρ . οὗτος μέν οὕτως . ὁ δέ ἔναιμος ζῷον οὐδείς εἰμί ἀναίμων μόριον αἰσθητικός , οὔτε μήv ὁ αἷμα , ἀλλά ὄχημα μέν ὁ αἷμα ὁ αἰσθητικός δύναμις , ὡς καί πρότερος εἶπον . εἰμί , αἰσθητικός δέ οὐ εἰμί , ἀλλά ὁ ἐκ αἷμα , ἤτοι ὁ σάρξ . ἀλλά πῶς , εἴπερ ὁ σάρξ ἐκ αἷμα , ὁ δέ αἷμα ἀναίσθητος , ὁ ἐκ ἀναίσθητος εἰμί εἰμί αἰσθητικός ; ἢ ἐπεί ὁ αἰσθάνομαι μόριον λαμβάνω ὁ αἷμα καί συμπέμπω καί ὅμοιος ἑαυτοῦ ποιέω οὗτος τρέφω , δῆλος ὅτι καί ὁ αἰσθητικός δύναμις , ὅστις ἐν ὁ αἷμα ἐποχέομαι , συνανακεράννυμαι καί ἀναζυμόω ἑαυτοῦ · εἰμί δέ οὗτος , δῆλος ὅτι ὁ σάρξ οἷος κρᾶμα εἰμί αἴσθησις καί αἷμα , καί εἰμί οὗτος , εὔλογος , μᾶλλον δέ ἀνάγκη αὐτός μέν εἰμί αἰσθητικός , ὁ δέ αἷμα ἀναίσθητος . μετά οὗτος λέγω , τίς ἕνεκα ὁ ἐγκέφαλος ἔμπροσθεν εἰμί , καί φημί ὅτι ἐπεί διά ὁ ὁ Καρδία περιψύχω γίγνομαι , οὗτος δέ ἔμπροσθεν εἰμί , ἀνάγκη καί οὗτος ἔμπροσθεν εἰμί . διά ὅς δέ αἴτιος ὁ καρδία ἔμπροσθεν κεῖμαι , εἴρω ἐν ὁ ἐπί ἑξῆς βιβλίον , ὅτε περί σπλάγχνον λέγω . ἔτι ἐπεί ὁ αἰσθάνομαι διά ὁ ἔναιμος γίγνομαι μόριον , ὁ δέ ἔναιμος μόριον , διά ὅς ὁ αἴσθησις πρός ὁ αἰσθητήριον ἀνέρχομαι , ἔμπροσθεν εἰμί ( ἐκ ὁ γάρ οὗτος ) , ὁ δέ τοιοῦτος αἰσθητήριον ὁ φλέψ , ὡς εἴρω , πρός ὁ ἐγκέφαλος εἰμί καί διά οὗτος εἄν εἰμί ὁ ἐγκέφαλος ἔμπροσθεν . μετά οὗτος λέγω , διά τίς οὗτος τάσσω ὁ αἰσθητήριον . σαφῶς δέ καταλέγω ὁ περί ὀφθαλμός καί οὖς . περί δέ ὁ ῥίς διά ὅς αἴτιος οὗτος κεῖμαι μέλλω εἶπον , πρῶτος λέγω ὅτι ἕκαστος ὁ αἰσθητήριον διπλόος εἰμί , εἰμί καί ἐπί ὁ ἁφή ἄδηλος εἰμί οὗτος διά ὁ μή εἰμί πρῶτος αἰσθητήριον ὁ σάρξ . ἀλλά οὖν ἐπί ὁ γεῦσις μάλα εἰμί δῆλος · φαίνω γάρ ὁ γλῶσσα χαράσσω καί οἷος σχίζω . εἶπον οὖν ὅτι ἕκαστος ὁ αἰσθητήριον διπλόος εἰμί , λέγω ὅτι εἰμί μή κεῖμαι ὁ ῥίς ὥσπερ κεῖμαι , ἀλλά εἰμί διασπάω ὥσπερ ὁ οὖς , ἐπεί ὁ πόρος αὐτός κατά στάθμη καί ἐπί εὐθύς πρός ὁ τραχύς ἀρτηρία εἰσβάλλω , οὐ εἄν ποιέω ὁ αὐτός ἔργον · οὖον γάρ δύναμαι ὁ πνεῦμα πρός ὁ τραχύς ἀρτηρία εἰσέρχομαι ὁ μυκτήρ , ὁ μέν ἐν ὁ κεφαλή φέρω εἶπον κεῖμαι , ὁ δέ ἐν ἄλλος μέρος ὁ σῶμα . λέγω καί διά τίς ποτός οὗτος καί ὁ ἄλλος ζῷον ἔχω ὁ οὖς · διότι , φημί , ὁ τετράπους κυπτάζω καί οὗτος κινέω , ἀλλά οὐ ὄρθιος εἰμί · εἰμί γάρ οὗτος κινέω [ εἰμί ] μή μετέωρος ἔχω ὁ οὖς καί κινέω , ἀλλά κάτω ποῦ καί ἀκίνητος , οὐ εἄν δέχομαι πάντοθεν ὁ ψόφος . ὁ δέ ὄρνις σκληρόδερμος εἰμί καί πτερωτός , πρῶτος μέν διά ὁ ὁ δέρμα σκληρότης οὖς ποιέω ἐν αὐτός ὁ φύσις οὐ δύναμαι , ἔπειτα πᾶς ὁ ὕλη εἰς ὁ ὁ πτερόν φύσις καταναλώνω οὐ εὐπορέω καί ἄλλος εἰς οὖς γένεσις . διά οὗτος δέ ὁ αἴτιος οὐδέ ὁ τετράπους καί ωοτόκος ἔχω οὖς . ὁ δέ φώκη τετράπους μέν εἰμί , ἀλλά διά ὁ λίαν ἔχω βραχύς καί δακτυλιαῖος ὁ πούς , καί οἷος πηρόω διά οὗτος εἰμί , οὐ ἔχω οὖς . Μετά οὗτος λέγω διά τίς ὁ ὀφθαλμός ἔχω φυλακή ὁ καλέω βλέφαρον , ὑπό ὅς καί σκαρδαμύσσω . σκαρδαμύσσω δέ λέγω ὁ συνεχῶς καί πυκνός μύω . καί ὁ μέν ἄλλος σκαρδαμύσσω ὁ βλεφαρίς , ὁ δέ ὄρνις διά ὑμήν ἐξέρχομαι ἀπό ὁ κανθός ὁ πρός ὁ μυκτήρ . σαφῶς δέ λέγω , διά τίς ὁ βλέφαρον ἔχω ὅσος βλέφαρον ἔχω . λέγω δέ καί ὅτι σκαρδαμύσσω ὅσος σκαρδαμύσσω οὐ ἐκ προαίρεσις , ἀλλά ἀπροαίρετος καί μηδέ | συναισθάνομαι ὅτι οὗτος πάσχω . μᾶλλον δέ ὁ ἄλλος σκαρδαμύσσω ὁ ἄνθρωπος , ὅτι λεπτόδερμος εἰμί , εὐκίνητος δέ ὁ λεπτός . ὁ δέ ὁ δέ βλεφαρίς εἰμί δέρμα περιλαμβάνω ἴσος εἰμί ὁ ὁ δέ βλεφαρίς δέρμα εἰμί , διά δέ ὁ εἰμί δέρμα τέμνω οὖον συμφύω · οὗτος γάρ φύσις δέρμα . οὔτε δέ οὗτος συμφύω ἵημι ὁ ἀκροποσθία · εἰμί δέ ὁ ἀκροποσθία ὁ 5 περιέχω δέρμα ὁ βάλανος ὁ αἰδοῖος , ὅς καί τέμνω Ἰουδαῖος καί τίς ὁ ὄρνις ὁ κάτω , ἀλλά οὖον ὁ ἄνω βλέφαρον σκαρδαμύσσω καί ὅλως μύω , καί φημί ὅτι διά ὁ ὁ δέρμα ὁ περί ὁ κεφαλή σκληρότης · σκληρός γάρ ὅς δυσκίνητος εἰμί . καί διά τίς σκληρός λέγω , ὅτι ὁ βαρύς ὁ ὄρνις πτητικός μή εἰμί , ἀλλά δυσκίνητος διά ὁ ὁ πτερόν ὀλιγότης , ὁπλίζω αὐτός ὁ φύσις σκληρός δέρμα , ἵνα τύπτω ὑπό ὁ θηρεύω ἀντέχω διά ὁ σκληρότης , καί μή ταχέως ἀποθνῄσκω . ὅσπερ οὖν μέλλω χράω ὁ φύσις πρός αὔξησις ὁ πτερόν , χράω πρός ὁ ὁ δέρμα σκληρότης . λέγω δέ καί περί ὁ τετράπους ὁ ᾠοτοκέω ὅτι φολιδωτός εἰμί · καί εἰμί ὁ φολίς σκληρός ὁ θρίξ , ὥστε καί ὁ δέρμα ὁ ὁ φολίς ἔχω σκληρός ὁ δέρμα ὁ ὁ θρίξ ἔχω εἰμί . λέγω δέ καί διά τίς σκαρδαμύσσω ὁ ὄρνις ὁ ὑμήν ὁ εἰμί ἐν ὁ πρός ὁ μυκτήρ κανθός , καί οὖον διά ὁ εἰμί πρός ὁ ἐν ὁ κρόταφος κανθός · καί φημί ὅτι ἀγαθός ἀπό εἷς ἀρχή εἰμί ὁ φύσις αὐτός , δύναμαι δέ ἀπό ὁ πρός ὁ μυκτήρ κανθός διά ὁ σύνεγγυς εἰμί ἀλλήλων ἀπό εἷς εἰμί ἀρχή , ἐκ δέ ὁ εἰμί πρός ὁ οὖς οὖον δύναμαι , ἀποικίζω εἰμί ἀπό ἀλλήλων , ἄλλως τε ὁ οὖς πρός ὁ πλάγιος κεῖμαι , ὁ δέ μυκτήρ ἔμπροσθεν . ἀγαθός δέ ὁ ἔμπροσθεν διά ὁ καί ὁ Καρδία ὁ ἀρχή ὁ ζῷον ἔμπροσθεν κεῖμαι , καί διά οὗτος ὁ αἴτιος ἀγαθός ἐκ ὁ ἔμπροσθεν , ὅς αὐτός εἰμί ὁ ἐκ ὁ ἀρχή πᾶς κίνησις καί ζωή , σκαρδαμύσσω ἢ ἐκ ὁ πλάγιος . σαφής δέ ὁ ἑξῆς . ὁ δέ οἷος βλέπω διά ὁ βλέφαρον τροσπεφυκοος σαφής εἰμί , εἰμί οὗτος πως εἶπον · νοέω ὅτι συμφύω καί συνεχής γίγνομαι ὁ ἄνω καί κάτω βλέφαρον δύναμαι ὁράω οὗτος ὁ ζῷον · τοιοῦτος τίς εἰμί ὁ σκληρόφθαλμος , οἱονεί βλέπω συμφύω ὁ βλέφαρον · ὥσπερ οὖν εἰμί ὁράω ἐγώ τε καί σύ καί πᾶς συμφύω ὁ βλέφαρον , οὐδέ ἄν εἰμί ἐγώ ἄλλος χρεία βλέφαρον πρός φυλακή ὁ ὀφθαλμός διά ὁ ἅμα ὁ προσφύω βλέφαρον καί φυλάσσω αὐτός καί μή κωλύω πρός ὁ ὁράω , οὕτως οὐδέ ὁ σκληρόφθαλμος εἰμί χρεία βλέφαρον . ἀλλά ἐπεί διά ὁ ὁ ὀφθαλμός σκληρότης ἀναγκαῖος εἰμί ἀμβλύς βλέπω , ὥσπερ ὁ οὖς ὁ τετράπους κινέω γίγνομαι , ἵνα διά ὁ κίνησις πάντοθεν δέχομαι ὁ ψόφος , οὗτος καί ὁ ὀφθαλμός οὗτος κινέω παρασκευάζω , ἵνα πάντοθεν δέχομαι ὁ αὐγή . εἶτα λέγω διά τίς βλέφαρον ὁ ἰχθύς οὖον δίδωμι ὁ φύσις , καί φημί ὅτι ἐπεί ἐν ὁ ὕδωρ ζῶ , ἐμποδιστικός δέ ὁ ὕδωρ πρός ὁ ὁράω διά ὁ μήτε διαφανής εἰμί ὁ ἀήρ , μήτε εὐδιαίρετος , ἔχω ὑγρός ὁ ὀφθαλμός καί πλέω ὁ ἄλλος ὁ κρυσταλλοειδής , ἵνα νικάω ὁ ὁ ὕδωρ πρός ὁ ὁράω ἐμπόδιος . ἐπεί οὖν πολύς οὗτος ὁ κρυσταλλοειδής , ἀνάγκη εἰμί ἔχω βλέφαρον , ἀλλά ἐπεί ἐν ὁ ὕδωρ οὐ εἰμί κονιορτώδης τις καί πρσκρουσμα ὁ ὄψις , οὖον δίδωμι αὐτός ὁ φύσις βλέφαρον εἰς φυλακή ὁ ὄμμα , διά ὁ μηδείς μάτην ἢ τερίεργον ποιέω . σαφής δέ ὁ περί θρίξ . ὁ δέ ἀλλά ἀλεάζω διά ὁ κάμψις ἴσος εἰμί ὁ θερμαίνω διά ὁ κυπτάζω . πρό δέ οὗτος ὅταν λέγω ὅτι ὁ τετράπους ἐν ὁ ὕπτιος οὐ ἔχω θρίξ , ἢ ὁ μή ἔχω εἴρω ἀντί ὁ κακός ἔχω ἐν ὁ ὕπτιος , πλείων δέ ἐν ὁ πρανής , ἢ ὁ ἐν ὁ ὕπτιος οὖον βούλομαι λέγω θρίξ διά ὁ διαφέρω πρός ὁ ἐν ὁ πρανής . λέγω δέ καί πλείων θρίξ ἔχω ὁ ἄνθρωπος διά τε ὁ ὑγρότης ὁ ἐγκέφαλος καί διά εἰς ῥαφή · ἀλλά ὁ μέν ὑγρότης ὡς ὑλικός 1 αἰτία , ὁ δέ ῥαφή ὡς μή ἐμποδίζω ἐξέρχομαι ὁ ὑγρότης . διά οὗτος δέ ὁ αἴτιος ἔχω καί ὁ ὀφρύς · ἐπί σύνθεσις γάρ καί ἁρμογή ὀστέον εἰμί οὐ ἐμποδίζω ὁ ὑγρός ὁ ἁρμογή ἐξέρχομαι . ὁ δέ βλεφαρίς ἔχω ὅς περατόω ὁ φλέβιον · ὅς δέ περατόω , πόρος ἔχω , ὅς δέ πόρος τυγχάνω εἰμί , δίδωμι διέξοδος ὁ ὑγρός , εἰμί μή ποῦ ἔργον τίς φύσις ἐμποδίζω πρός ἄλλος ἔργον καί χρῆσις . οὗτος εἶπον ἐπάγω ὅτι οὖον πόρρω διΐστημι ἀλλήλων ὁ ὁ ὄσφρησις αἰσθητήριον , ὁ διΐστημι χράω ἀντί ὁ μή ἔχω μέγεθος . ἀλλά ὁ μέν ὁ πτηνός καί τετράπους οὔτε μῆκος ἔχω οὐδέ ὅλως ἐπανίστημι , ἀλλά καί πάντῃ ἀδιάρθρωτος ὁ ὁ πτηνός , ὁ δέ τετράπους μᾶλλον διαρθρόω . ὁ δέ ἐλέφας , φημί , ἴδιος ἔχω οὗτος ὁ μόριον . σαφής δέ ὁ λέγω περί ὁ ῥίς ὁ ἐλέφας · τις δέ δήω μικρός ἐπιστασία τυγχάνω αὐτός . αὐτίκα ὁ ὁ γάρ μέγεθος εἰμί ὑπερβάλλω ἀναγκαῖος ὁμοίως εἰμί χράω ὁ ὑγρός ὥσπερ ὁ γῆ ἴσος εἰμί ὁ μέγας γάρ εἰμί ὁ ἐλέφας καί διά οὗτος δυσκίνητος , ἀναγκαῖον εἰμί ὅσος εἄν χρόνος ἐν ὁ γῆ διατρίβω , τοσοῦτος εἰμί καί ἐν ὁ ὕδωρ . ὁ δέ λέγω περί ὁ ὀπισθονόμος βοῦς τοιοῦτος εἰμί φημί γάρ κινέω ὁ κέρας οὗτος , καί ἐπειδάν κύπτω εἰς ὁ νομή , πήγνυμι ἐν ὁ γῆ καί οὐ ἐάω αὐτός πρόσω προβαίνω · καί διά οὗτος ὑποχωρέω ὀπίσω . οὗτος δέ ἕλκω ὁ κέρας ὑπό αὐτός , ἀλλά οὐ ὠθέω οὖον πήγνυμι · ἐν γάρ ὁ ὠθέω , ἀλλά οὖον ὁ ἕλκω πήγνυμι πᾶς εὐθύς . ὁ δέ Ἐλεφάντα φημί χράω ὁ μυκτήρ ἀντί ὁ ὁ ἐμπρόσθιος πούς χρεία · ὡς γάρ ὁ τετράπους χράω · ὁ ἐμπρόσθιος πούς ἀντί χείρ , οὗτος καί οὗτος ὁ μυκτήρ . ὅτι δέ χράω ὁ τοιοῦτος πούς ἀντί χείρ , δῆλος μέν καί ἐκ ἄλλος , ἀλλά καί ἐκ ὁ κύω · οὗτος γάρ ὁ ὀδούς ἑαυτοῦ διά οὗτος καθαίρω ὁ τε κυνορραιιστημι ἄν ἄλλος τίς δάκνω , διά οὗτος μάλιστα ἀπορρίπτω , καί ἄλλος πολύς μετά οὗτος ἐργάζομαι · ὁ κατοικίδιος τε αἴλουρος ὁ μῦς μετά οὗτος τύπτω τε καί κατέχω . ὁ δέ ὄρνις καί ὁ ὄφις καί ὅσος ἄλλος ἔναιμος , ἔχω ὁ μυκτήρ πρό ὁ στόμα · ἐν ὁ πέρας γάρ σχεδόν ὁ ἄνωθεν χεῖλος , ὁ δέ ὄρνις ἐν ὁ ῥύγχος . ἔχω δέ ὁ ὄρνις ὁ μυκτήρ , ὥστε μέν εἶπον μυκτήρ διά ὁ ἔργον ὅς ποιέω , οὐ εἰμί ἐσθίω δῖος ὁ μή ἐν φανερῶς διαρθρόω . αἰτία δέ οὗτος ὁ ὁ ὄρνις φύσις , δίπους εἰμί καί πτερυγωτός · διά μέν οὖν ὁ πτέρυξ ἔχω οὐ ἔχω μυκτήρ , ὅτι καταναλίσκω ὁ ὕλη εἰς ὁ ὁ πτερόν φύσις οὐ ἀρκέω καί εἰς γένεσις μυκτήρ · δίπους δέ εἰμί καί οὐ ἐν ὁ μέσος ὁ σῶμα ἔχω ὁ πούς , ἀλλά πρός ὁ τέλος , εἴπερ ἔχω μυκτήρ , ἔχω εἄν καί μέγας κεφαλή , ἔχω δέ οὗτος μέγας πίπτω εἄν εἰς ὁ ἔμπροσθεν , ὥσπερ ἐπί ὁ τρυτάνη συμβαίνω . ἐν ἐκεῖνος γάρ εἰμί δύο τις βάρος ἐν ἕκαστος ὁ πλάστιγξ τίθημι , βρίθω ἐπί ὁ ἔχω ὁ μείζων βάρος . σαφής δέ ὁ ἑξῆς . μετρικός δέ λέγω ὁ ποιητής ὁ ἔμμετρος γράφω , ὥσπερ Ὅμηρος καί ὁ λοιπός . ὁ δέ τραυλίζω , φημί εἰμί καί μή ἐν ὁ ἔχω πλατύς ἢ στενός ὁ γλῶσσα · ὁ γάρ πλατύς ἔχω ὁ γλῶσσα καί σύμμετρος ἀπολύω οὖον τραυλίζω . ἰστέον δέ ὅτι ὁ ἔχω πλατύς ἔχω καί στενός , ὥσπερ καί ὁ μέγας ἔχω ἔχω καί μικρός ( δύναμαι γάρ στενόω αὐτός ) , ἀλλά οὐ ὁ στενός ἤδη καί πλατύς . ὁ δέ γλῶσσα ἔχω ὁ ὄφις δίκροος καί σχίζω διά ὁ λιχνότης · λίχνος γάρ εἰμί λαμβάνω αὐτός σχίζω καί οἱονεί διπλόος , ἵνα ἔχω διπλόος καί ὁ ἡδονή . ὁ δέ ἰχθύς ἔχω βραχύς ὁ ὁ γλῶσσα διάρθρωσις καί διά ὅς μέν εἶπον σαφῶς αἴτιος καί διά οὗτος , ὅς καί αὐτός ἐνταῦθα μετά ὁ προερέω τίθημι · ἐν ὕδωρ , φημί , διατρίβω καί ταχέως διαβιβάζω ὁ τροφή εἄν εἰς ὁ κοία , ἵνα μή λεαίνω αὐτός διά ὁ ὀδούς εἴσειμι ὁ ὕδωρ εἰς ὁ κοιλία αὐτός καί ἀποπνίγω , οὖον δίδωμι αὐτός γλῶσσα . ἐπεί γάρ , ὡς εἴρω , ἅμα ὁ ἅπτω ὁ τροφή εἰς ὁ κοιλία αὐτός παραπέμπω , ἐκ οὗτος δέ αἴσθησις οὐ ἔχω ὁ χυμός , ἀφαιρέω καί ὁ ὁ χυμός αἰσθητήριον , καί τοσοῦτος ὥστε , εἰμί μή τις αὐτός ὁ στόμα ἐπικλίνω καί οἱονεί κύρτωσις ἢ κοιλαίνω , οὖον φαίνω ὁ τοιοῦτος διάρθρωσις . ὁ δέ κροκόδειλος πηρόω ἔχω ὁ γλῶσσα ἴσως ὁ ἰχθύς , διά οὗτος ὁ αἴτιος · ἐπεί γάρ ἐν ὁ κάτω σιαγών φύω ὁ γλῶσσα κεῖμαι ἄνω γάρ κεῖμαι κωλύω ὁ τροφή εἰσέρχομαι εἰς ὁ οἰσοφάγος ) ὁ δέ κροκόδειλος ὁ κάτω ἄνω εἰμί ( ὁ γάρ ἄνω ἐν ἅπας δέ ὁ ἄλλος ζῷον ὁ κινέω σιαγών κάτω εἰμί ) , κάτω μέν ὁ γλῶσσα οὐ ἔχω , ὅτι ὁ κάτω ἄνω εἰμί , ἄνω δέ κεῖμαι οὖον φύω · ἄνω δέ , ὅσπερ εἰμί κάτω , οὐ ἔχω ὁ γλῶσσα , ἵνα μή ἐμποδίζω ὁ τροφή · ἐπάνω γάρ ὁ γλῶσσα πίπτω ὁ βρῶμα , καί οὕτως ὑπό αὐτός διαπέμπω πρός ὁ οἰσοφάγος . ὁ δέ πορφύρα ἰσχυρός ἔχω ὁ κέντρον διατρυπάω ὁ ὁ στρόμβος ὄστρακον , ὑπό ὅς στρόμβος καί δελεάζω αὐτός ὁ ἀσπαλιεύς · τίθημι γάρ περί ὁ ἄγκιστρον στρόμβος , ὅς ὁράω ἔρχομαι πρός αὐτός , καί οὕτως ἁλίσκομαι . σαφής δέ ὁ λοιπάς πᾶς ὁ πάρειμι βιβλίον , διό ἔχω ὁ ἐφεξῆς .