michael.in-libros-de-animalium-motione-commentarium 1
Ἐπειδὴ ἡ ὀρεκτική τε καὶ ὁρμητικὴ τῆς ψυχῆς δύναμις οὖσαι ἀλλήλαις ( ὁρμὴ γάρ τις καὶ ἡ ὄρεξις ) αἰτίαι εἰσὶ τῆς κατὰ κινήσεως τῶν ζῴων ( ἢ γὰρ ὀρεγόμενά τινος ἐπὶ τὸ λαβεῖν αὐτὸ ὁρμᾷ κινεῖται ἢ ἀποστρεφόμενα ἐπὶ τὸ ἐκκλῖναί τε καὶ φυγεῖν ) , ἔχουσι δὲ τὴν τάξιν μετὰ τὴν φανταστικὴν τῆς ψυχῆς δύναμιν ( δοκεῖ γὰρ ἕπεσθαι μετὰ τὴν ἐπὶ ταῖς φαντασίαις συγκατάθεσιν ὁρμή ὥσπερ οὖσα τέλος αὐτῆς , οὐκέτ᾿ οὖσα ἡ ὁρμητική τε καὶ ὀρεκτικὴ κριτική , ἀλλὰ τοῦ ἑτέρου μέρους τῆς ψυχῆς τοῦ πρακτικοῦ · εἰς δύο γὰρ ἡ τῶν ζῴων διαιρουμένη ψυχή , εἴς τε τὸ κριτικὸν καὶ τὸ πρακτικόν , τοῦ πρακτικοῦ ἐστιν ἡ ὁρμητική τε καὶ ὀρεκτική ) ἐπεὶ οὖν ἡ ὀρεκτική τε καὶ ὁρμητικὴ αἰτίαι οὖσαι τῆς κατὰ τόπον κινήσεως μετὰ τὴν φαντασίαν εἰσίν , ἡ δὲ μνήμη ἐστὶν ἕξις φαντάσματος ὡς εἰκόνος οὗ φάντασμα , εἰκότως μετὰ τὸ Περὶ μνήμης τάττεται τὸ Περὶ ζῴων κινήσεως . ζητεῖ δὲ ἐν αὐτῷ τίς ἡ αἰτία τοῦ κινεῖσθαι τὰ ζῷα κίνησιν ὁποιανοῦν , καὶ ὅτι τὸ κινούμενον ὑφ’ ἑαυτοῦ δεῖ τι ἔχειν ἐν αὑτῷ ἀκίνητον δείκνυσι καὶ ὅτι καὶ ἐκτός , ἕτερόν γε ὂν αὐτοῦ . μετὰ ταῦτα ζητεῖ τί ἐστι τὸ κινοῦν τὸν οὐρανόν , εἶτα ἐνίσταται πρὸς τοὺς λέγοντας τὸν Ἄτλαντα ὀχεῖν τὸν οὐρανόν . εἶτα ζητεῖ εἰ ἐνδέχεται φθαρῆναι ὁ κόσμος , εἶτα λέγει διὰ τί δεῖ ἀκίνητον εἶναι , ἵνα κινῆται ὁ κόσμος . εἶτα ἐπιστάνει εἰ τοῖς ἀψύχοις τοῖς κινουμένοις δεῖ τι καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς εἶναι ἀκίνητον . εἶτα ζητεῖ πότερον τῶν κατὰ τόπον κινουμένων δεῖ τι ἐκτὸς ἠρεμεῖν ἢ καὶ τῶν αὐξανομένων καὶ ἀλλοιουμένων . εἶτα πῶς ἡ ψυχὴ κινεῖ τὰ σώματα , καὶ τίς ἀρχὴ τῶν ζῴων τῆς ἑκουσίου κινήσεως , καὶ πῶς ἐνίοτε νοοῦντες οὐ πράττουσιν . εἶτα λέγει ὅτι τὸ πρῶτον κινοῦν τὸ ζῷον σὺν τῇ ἀρχῇ ἐστιν , εἶτα ὅτι τῶ πνεύματι κινουμένω τὰ ζῷα κινεῖται . καὶ πῶς κινεῖται τὰ ζῷα τὰς οὐχ ἑκουσίους κινήσεις καὶ τὰς ἑκουσίους , καὶ διὰ τί μάλιστα καρδία καὶ αἰδοῖον οὕτω κινοῦνται , καὶ πῶς ἡ μὲν ἀρχὴ ἀπὸ τῶν μορίων , τὰ δὲ μόρια πάλιν ἀπὸ τῆς ἀρχῆς κινεῖται . φροιμίων μὲν ἅλις , ἐπὶ δὲ τὴν τῶν λεγομένων σαφήνειαν ἴωμεν εὐχόμενοι τῷ τῶν λόγων ἐφόρῳ θεῷ ἀκριβῆ τούτων δοῦναι ἡμῖν κατανόησιν . Περὶ δὲ κινήσεως τῆς τῶν ζῴων , ὅσα μὲν περὶ ἕκαστον αὐτῶν ὑπάρχει γένος καὶ τίνες διαφοραί . Εἴρηκεν ἐν τῇ Περὶ ζῴων πορείας περὶ ἁπάντων τῶν ὑπαρχόντων ἑκάστῳ γένει ἢ εἴδει τῶν ζῴων | καὶ περὶ τῆς διαφορᾶς αὐτῶν · εἶπε γὰρ ἐκεῖ διὰ τί τὰ μὲν αὐτῶν τέτρασι σημείοις κινεῖται τὰ δὲ πλείοσι , καὶ διὰ τί τὰ μέν ἐστιν αὐτῶν ἄποδα τὰ δ’ ὑπόποδα , καὶ ὅλως περί τε τῆς διαφορᾶς αὐτῶν περί τε τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῖς χρησίμων πρὸς τὴν πορείαν εἶπεν ἐν ἐκείνῳ τῷ βιβλίῳ . ἐνταῦθα δὲ ζητήσει τί τὸ κοινὸν αἴτιον τοῦ κινεῖσθαι ἕκαστον ὡς πέφυκε κινεῖσθαι · καὶ γὰρ τὰ μὲν πτήσει τὰ δὲ ἕρψει τὰ δὲ ἄλλως πέφυκε κινεῖσθαι . δέδεικται δὲ καὶ ἐν τῷ Θ τῆς Φυσικῆς ἀκροάσεως ὅτι τοῦ αὐτοκινήτου τὸ ἀκίνητον , τοῦτο δ’ ἐστὶν ἡ ψυχή , ἀρχὴ τῶν ἄλλων ἐστὶ κινήσεων . πρῶτον δὲ κινοῦν λέγει τὸν πρῶτον θεόν . Δεῖ δὲ τοῦτο μὴ μόνον τῷ λόγῳ λαβεῖν . Τὸ <τῷ> λόγῳ ἀντὶ τοῦ καθόλου . εἰπὼν ῾ὅτι δὲ τῶν κινήσεων ἀρχή ἐστι τὸ ἀκίνητον , δέδεικται καθόλου᾿ ( ἐδείχθη γὰρ ἐν Θ τῆς Φυσικῆς ἀκροάσεως ) λέγει ὅτι δεῖ δὲ τοῦτο , τουτέστι τὸ λέγειν ὡς ἀνάγκη εἶναί τι ἀκίνητον , εἰ μέλλει εἶναι κίνησις , μὴ μόνον τῷ λόγῳ καὶ καθόλου λαβεῖν , μηδὲ ἀρκεῖσθαι τῇ ἐν τῷ Θ καθόλου δείξει , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν καθ’ ἕκαστα βασανίσαι τὸν λόγον . διὰ γὰρ τῶν καθ’ ἕκαστα ζητοῦμεν καὶ τοὺς καθόλου λόγους · οὓς εἰ μὲν εὑρήσομεν ἐφαρμόζοντας τοῖς μερικοῖς , πιστεύομεν , εἰ δὲ μή , ἀποσειόμεθα . ὅτι δ᾿ ἠρεμοῦσιν ἐν ἡμῖν αἱ καμπαί , εἴρηται ἐν τῷ Περὶ πορείας ζῴων · τοῦ γὰρ βραχίονος κινουμένου ἠρεμεῖ τὸ ὠλέκρανον καὶ τῆς κνήμης τὸ γόνυ · ἐκτὸς δ᾿ ἡμῶν ἠρεμεῖ ἡ γῆ ἢ ὅ τι ἄν ᾖ ἐφ’ οὗ τὴν πορείαν ποιούμεθα . τὸ δὲ ὅλον κῶλον ἓν μέν ἐστι δυνάμει ἐνεργείᾳ δὲ δύο ἐν τῇ κάμψει , ἓν δὲ ἐνεργεία δυνάμει δὲ δύο ἐν τῇ ἐκτάσει , ὥσπερ , φησίν , ἄν ἐπὶ τῆς διαμέτρου ἡ μὲν Α καὶ Δ μένοι , τουτέστιν ἡ ΑΔ μένοι , ἡ δὲ Β κινοῖτο , τουτέστιν ἡ δὲ ΑΒ κινοῖτο , καὶ γίνοιτο ἡ ΑΓ κίνησις . ἔστω δὲ ΑΔ τὸ ἀπὸ τοῦ ὤμου ἕως τοῦ ὠλεκράνου , AB δὲ ὁ βραχίων . ἀλλ᾿ ἐπὶ μὲν τῆς διαμέτρου τοῦ κύκλου δοκεῖ κατὰ πάντα ἀδιαίρετον εἶναι τὸ κέντρον , τὰ δὲ ἐν ταῖς καμπαῖς ὁτὲ μὲν γίνεται ἕν , ὁτὲ δὲ διαιρετά , τουτέστιν ὁτὲ δὲ δύο . καὶ εἴρηται πότε ἓν καὶ πότε δύο δυνάμει καὶ ἐνεργείᾳ . σαφῶς δὲ τὰ λοιπὰ ἀπαγγέλλει . ὅλον δὲ ἀθρόον κινεῖται τὸ ἁλλόμενον . τὸ δὲ ἀλλὰ πᾶσα ἡ ἐν αὐτῷ ἠρεμία τοιοῦτόν ἐστι δυνάμει μέρη τινὰ ἠρεμῇ κἄν ἅπαντα , εἰ μὴ ᾖ τι ἔξωθεν ἁπλῶς ἠρεμοῦν καὶ κυρίως , Ἔχει γὰρ τὴν θεωρίαν οὐ μόνον ὅσον ἐπὶ τὰ ζῷα συντείνουσαν . Τὸ δεικνύναι , φησίν , ὡς εἰ μὴ εἴη τι ἔξωθεν ἀπλῶς ἀκίνητον , οὐκ ἄν γένοιτο κίνησις , οὐ μόνον ἐπὶ τὰ ζῷα συντείνει , ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸν σύμπαντα κόσμον · ἀνάγκη γὰρ καὶ ἐν τούτῳ εἶναί τι πάντως ἀκίνητον , εἰ μέλλει κινεῖσθαι ὁ οὐρανός . πάντῃ δὲ ἀκίνητόν ἐστιν ὅπερ αὐτὸς ἐν τῆ Μετὰ τὰ φυσικὰ ζῷον ἀίδιον ἄριστον εἶπεν · τοιαῦτα γὰρ περὶ τούτου ἐν τῷ Λ τῆς πραγματείας ἐκείνης μεγαληγορεῖ . ταῦτα εἰπὼν λέγει ἱεῖ γὰρ ὑποδώσει καὶ ὑπείξει ἀεὶ ἡ γῆ τοῖς ἐν τῇ γῇ πορευομένοις μυσίν ( ἔστω γὰρ λόγου ἕνεκεν τὰ πορευόμενα μῦς ) , οὐκ ἔσται πορεία᾿ . ἀνάγκη δὲ κυρίως μένον ἕτερον εἶναι τοῦ κινουμένου , καὶ ὅλον ὅλου . δεῖ γὰρ ὅλον τὸ μένον ἕτερον εἶναι ὅλου τοῦ κινουμένου , καὶ μηδὲν εἶναι μόριον τοῦ κινουμένου τὸ οὕτως ἀκίνητον , τουτέστι τὸ κυρίως ἀκίνητον . προσέθηκε δὲ τοῦτο , διότι ὁ ἐν τῷ πλοίῳ ὤν , ὡς ἐρεῖ μετ’ ὀλίγον , καὶ ὠθῶν τὸν ἱστὸν τῷ κοντῷ μόριόν ἐστι τοῦ πλοίου καὶ ἐπὶ τούτῳ οὐ κινεῖται τὸ πλοῖον · καὶ γὰρ ὁ ἐν τῷ πλοίῳ ὢν τρόπον τινὰ μόριόν ἐστι τοῦ πλοίου . Μαρτύριον δὲ τούτου τὸ ἀπορούμενον , διὰ τί ποτε τὸ πλοῖον ἔξωθεν μὲν ἄν τις ὠθῇ τῷ κοντῷ τὸν ἱστόν . Τὸ ἑξῆς τῆς λέξεως τοιοῦτον ‘δοὰ τί ποτε τὸ πλοῖον κινεῖται ῥᾳδίως , ἄν τις ἔξωθεν τοῦ πλοίου ὢν ὠθῇ τὸ πλοῖον προσβάλλων τῷ ἱστῷ τὸν κοντόν᾿ ; τὸ δὲ λεγόμενον ‘μαρτύριον δὲ καὶ πίστις ἐναργὴς τοῦ τι ἀκίνητον , εἰ μέλλει γενέσθαι κίνησις , τὸ συμβαῖνον ἐπὶ τοῦ πλοίου · τὸ γὰρ πλοῖον ἄν τις ἐν τῇ γῇ ἱστάμενος ὠθῇ μετὰ ῥάβδου ἢ κοντοῦ προσβάλλων καὶ ἀπερείδων τὸν κοντὸν τῷ ἱστῷ ἢ ἄλλῳ τινὶ μέρει τοῦ πλοίου , οἷον τῇ πρύμνῃ , κινεῖται ῥᾳδίως · ἄν δ’ ἐν αὐτῇ τῇ πρύμνῃ καθήμενος προσβάλλῃ τὸν κοντὸν τῷ ἱστῷ καὶ πειρᾶται κινῆσαι , οὐκ ὅν δυνήσεται τοῦτο ποιῆσαι , οὔτε ἂν ὁ Τιτυὸς ᾖ ὁ κινῶν οὔτε ἄν ὁ Βορέας ἦν ἐν αὐτῷ τῷ πλοίῳ καὶ ἔπνει ἀπ’ αὐτοῦ , ἐκίνησεν ἂν αὐτό . ἀλλὰ πῶς κινοῦσιν οἱ ἄνεμοι τὰ πλοῖα ; ἢ ὅτι ἐκτὸς ὄντες τοῦ πλοίου πνέουσιν · εἰ δ ἀπ’ αὐτοῦ ἔπνεον , οὐκ ἂν ἐκίνησαν αὐτό . πῶς οὖν ταῦτα συμβαίνει ; ἢ ὁ μὲν ἐν τῶ αἰγιαλῷ ἢ πέτρᾳ ἢ ὅλως γῇ ἑστὼς διὰ τὸ ἐν ἀκινήτῳ ἵστασθαι καὶ μὴ μέρος εἶναι τοῦ πλοίου κινεῖν αὐτὸ δύναται , ὁ δ᾿ ἐν αὐτῷ τῷ πλοίῳ ὢν κινεῖν οὐ δύναται διὰ τὸ δεῖν εἶναί τι ἀκίνητον , εἰ μέλλει γενέσθαι κίνησις . εἰ δ᾿ ἐκινήθη τὸ πλοῖον ὑπὸ τοῦ ἐν αὐτῷ ὄντος , ἦν ἄρα καὶ ἠρεμοῦν καὶ κινούμενον , ὅπερ ἀδύνατον , ἠρεμοῦν μὲν διὰ τὸ δεῖν τὸν μέλλοντα κινήσειν πρὸς ἠρεμοῦν τι ἀπερείδεσθαι , ἵν ὠθήσῃ , κινούμενον δὲ διὰ τὸ ὑποκεῖσθαι ὅτι κινεῖται ὑπὸ τοῦ ὄντος ἐν αὐτῷ . εἰ οὖν μήθ’ ὁ Τιτυὸς μήθ᾿ ὁ Βορέας δύνανται κινεῖν τὸ πλοῖον ἐν αὐτῷ ὄντες , φανερὸν ἄρα ὅτι ἀνάγκη εἷναί τι ἀκίνητον , εἰ μέλλει γενέσθαι κίνησις , καὶ τοῦτο ἐκτὸς καὶ μηδὲν εἶναι τοῦ κινουμένου μόριον᾿ . ἡ μὲν τῶν λεγομένων διάνοια αὕτη . τοὺς δὲ ἀνέμους ὅτι ὡς ἀνθρώπους γράφουσιν οἱ γραφεῖς ἐκ τοῦ στόματος αὐτῶν πέμποντας τὸ πνεῦμα , δῆλον παντί . τὸ δὲ ἀνάγκη πρῶτον μὲν πρὸς ἠρεμοῦν τι τῶν αὑτοῦ μορίων ἀπερειδόμενον ὠθεῖν τοιοῦτόν ἐστιν · ὁ κυβερνήτης ὠθῶν τὸ πλοῖον πρῶτον μὲν φέρε εἰπεῖν ἀπερείδει τὸν βραχίονα εἰς τὸ ὠλέκρανον , εἶτα ἢ αὐτὸ τὸ ὠλέκρανον ἀποστηρίζεται πρός τι τῶν ἔξωθεν , οἷον πρὸς πέτραν ἢ ἄλλο τι , ἢ οὖν αὐτὸ ἀποστηρίζεται ἢ ὁ κυβερνήτης , οὗ τινος κυβερνήτου μέρος ἐστὶ τὸ ὠλέκρανον . τὸ δὲ συμβαίνει δὲ αὐτῷ τὸ αὐτὸ ὅ τε κινεῖται καὶ πρὸς ὃ ἀποστηρίζεται ἴσον ἐστὶ τῷ συμβέβηκε δὲ αὐτῷ τῷ πλοίῳ ἅρα εἶναι καὶ κινούμενον καὶ μένον · πρὸς ὃ γὰρ ἀποστηριζόμεθα μένειν ἀνάγκη . Ἀπορήσειε δ᾿ ἄν τις , ἀρ’ εἴ τι κινεῖ τὸν ὅλον εἷναι θέλει ἀκίνητον . Ὅπερ ἀπορεῖ τοιοῦτόν ἐστι · πότερον τὸ κινοῦν τὸν οὐρανὸν ἀκίνητόν ἐστι , καὶ πότερον ἔστιν αὐτοῦ μόριον ἢ οὔ ; καὶ γὰρ ἡ ψυχὴ κινεῖ τὸ ζῷον ἀκίνητος οὖσα , καὶ ὅμως μόριόν ἐστι τοῦ ὅλου ζῴου . ἀρ’ οὖν καὶ τὸ κινοῦν τὸν οὐρανὸν μόριόν ἐστι τοῦ οὐρανοῦ , ὡς καὶ ἡ ψυχὴ τοῦ ζῴου , ἢ οὔ ; εἰσὶ δὲ τὰ ζητούμενα τρία , ἓν μὲν εἰ κινεῖται τὸ κινοῦν τὸν οὐρανόν , δεύτερον δὲ εἰ ἔστι μόριον τοῦ οὐρανοῦ , καὶ τρίτον εἰ ἐν τῷ οὐρανῷ ἐστιν ὥσπερ καὶ ὁ κυβερνήτης ἐν τῷ πλοίῳ ἢ ὡς ἡ ψυχὴ ἐν τῷ ζῴῳ . θεὶς οὖν τὸ πρόβλημα δείκνυσι τέως πρῶτον ὅτι οὐ κινεῖται λέγων ῾εἴτε κινούμενον τὸ πρώτως κινοῦν τὸν οὐρανόν , ἀνάγκη εἶναί τι ἀκίνητον , ὡς δέδεικται , οὗ θιγγάνον κινήσει , καὶ τοῦτο , ἐν ᾧ ἀπερείδεται καὶ οὗ θιγγάνει , μηδὲν εἶναι μόριον τοῦ κινοῦντος . εἰ γάρ ἐστι μόριον αὐτοῦ ὥσπερ τῆς χειρὸς τὸ ὠλέκρανον , δεήσει πάλιν ἄλλου , ἐν ᾧ ἀπερείσεται . ἀλλὰ μὴν ἀδύνατον τὸ πρώτως κινοῦν θιγγάνειν τινὸς καὶ πρός τι ἀπερείδεσθαι ἀμερὲς ὂν καὶ ἀσώματον , ὡς ἐν τῷ τέλει τῆς Φυσικῆς ἀκροάσεως δέδεικται · ὥστε οὐδὲ κινεῖται᾿ . εἰ γὰρ ἀνάγκη τὸ κινοῦν κινούμενον πρός τι καὶ οὕτω κινούμενον κινεῖν , μὴ οἷόν τε δὲ ἀπερείδεσθαι πρός τι τὸ πρώτως κινοῦν , οὐδὲ κινεῖται ὅλως , ἀλλ’ ἔστιν ἀκίνητον . εἰ δὲ ἔστιν ἀκίνητον , ἀνάγκη μηδὲν εἶναι μόριον τοῦ κινουμένου · εἰ γὰρ εἴη μόριον τοῦ οὐρανοῦ , ἐπειδὴ δεῖ ἀκίνητον εἶναι , ἢ καὶ πᾶς ὁ οὐρανὸς μενεῖ ἢ εἰ κινεῖται , μένοντος τοῦ μέρους διασπασθήσεται . διὰ ταύτην οὖν τὴν αἰτίαν ὀρθῶς εἶπον οἱ λέγοντες ὅτι κύκλῳ φερομένης τῆς σφαίρας οὐδ’ οτιουν μένει μόριον , ὅπερ ταὐτόν ἐστι τῶ κινοῦν οὐκ ἔστι μόριον . καὶ τοῦτο μὲν λέγουσι καλῶς · σφάλλονται δὲ ἧ φασιν ὡς οἱ πόλοι κινοῦσι αὐτὸ τὸν οὐρανόν . οἱ γὰρ πόλοι οὐδέν εἰσιν · ἐπινοίᾳ γὰρ ἡμετέρᾳ τὸ εἶναι ἔχουσι . καὶ ἔτι πρὸς τῷ μηδεμίαν οὐσίαν καὶ φύσιν εἶναι τῶν πόλων , ἀδύνατον καὶ τὸ τὴν μίαν κινεῖσθαι κίνησιν ὑπὸ δυοῖν · ἡ γὰρ μία τῷ ἀριθμῷ κίνησις ὑπὸ ἑνὸς τῷ ἀριθμῷ κινουμένου , ὁμοίως δὲ κινοῦντος γίνεται , ὡς ἐν τοῖς Φυσικοῖς δέδεικται , οἱ δὲ πόλοι οὐχ εἷς , ἀλλὰ δύο · πῶς οὖν δυνατὸν τὴν μίαν κίνησιν τὴν ἀπὸ ἀνατολῆς ἐπὶ δύσιν ὑπὸ δύο κινούντων γίνεσθαι ; ὅτι μὲν οὖν ἔστι τι καὶ ἐν ὅλῃ τῇ φύσει ἀκίνητον , ὑφ’ οὗ τὸ πᾶν κινεῖται , καὶ ἐκ τῶν τοιούτων διαπορημάτων ἄν τις πιστεύσειεν · τούτου γὰρ οἶμαι δηλωτικόν ἐστι τὸ ἐκ τῶν τοιούτων ἄν τις διαπορήσειεν . Οἱ δὲ μυθικῶς τὸν Ἄτλαντα ποιοῦντες ἐπὶ τῆς γῆς ἔχοντα τοὺς πόδας . Ἡ μὲν περὶ τὸν Ἄτλαντα ἱστορία δήλη πᾶσιν · ποιοῦσι γὰρ κίονας βαστάζοντα καὶ ἐπὶ τῆς γῆς ἱστάμενον κινεῖν τὸν οὐρανόν , ἀνάλογον ὄντα τῇ ἡμισείᾳ τοῦ κύκλου διαμέτρῳ τῇ ἀπὸ τοῦ κέντρου πρὸς τὴν περιφέρειαν προσπιπτούσῃ . ὡς γὰρ ἐκείνη ἀπὸ τοῦ κέντρου πρὸς τὴν περιφέρειαν , οὕτως ὁ Ἄτλας ἀπὸ τῆς γῆς κέντρου οὔσης πρὸς τὸν οὐρανόν . λέγει δὲ τοὺς ταῦτα λέγοντας ἀπὸ διανοίας λέγειν , καὶ εἶναι πλάσματα τῶν εἰπόντων , ἀλλ’ οὐκ ἀληθῆ . ὅμως , φησίν , εἰ καὶ δῶμεν εἶναι τοῦτο ἀληθές , μαρτύριον ἂν εἴη τοῖς ὑφ’ ἡμῶν λεγομένοις ὅτι εἰ μέλλει εἶναι κίνησις , ἀνάγκη εἶναί τι ἀκίνητον . διὰ γὰρ τὸ καὶ ἐκείνους ὑπολαμβάνειν τὴν γῆν μένειν , τὸν Ἄτλαντα ἐπὶ ταύτης ἱστῶσι . θεὶς δὲ ταῦτα ἐνίσταται πρὸς τὴν δόξαν δεικνύων αὐτὴν ψευδῆ , καί φησιν ἀλλὰ τοῖς ταῦτα λέγουσιν ἀναγκαῖον φάναι μηδὲν εἶναι μόριον αὐτὴν τοῦ παντός . ἔστι δὲ τὸ λεγόμενον ‘εἰ μὲν μὴ ἦν ἡ γῆ μόριον τοῦ παντός , εἰκότως ταῦτα λέγουσιν , εἰ δὲ μή , μάτην · ὥσπερ γὰρ ὁ ἐν τῇ πρύμνῃ καθήμενος οὐκ ἄν κινήσειε τὸ πλοῖον , διὰ τὸ εἶναι τὴν πρύμναν μόριον τοῦ πλοίου , οὕτως οὐδ’ ὁ ἐν τῇ γῇ ἱστάμενος κινήσειε τὸ πᾶν · μέρος γὰρ ἡ γῆ τοῦ παντός᾿ . Πρὸς δὲ τούτοις δεῖ τὴν ἰσχὺν ἰσάζειν τοῦ κινοῦντος καὶ τὴν του μένοντος . Καὶ τοῦτο κατὰ τῆς περὶ τὸν Ἄτλαντα δόξης ἐστί . τὸ δὲ λεγόμενον τοιοῦτον · ὥσπερ ἔστιν ἰσχύς τις , καθ’ ἣν κινεῖ τὸ κινοῦν , οὕτω καὶ καθ᾿ ἣν μένει τὸ μένον , ἀνάλογον ἐξ ἀνάγκης οὖσαι . ὡς γὰρ ἡ κίνησις πρὸς τὴν κίνησιν , οὕτω καὶ ἡ ἠρεμία πρὸς τὴν ἠρεμίαν , καὶ ἐναλλὰξ ὡς ἡ κίνησις πρὸς τὴν ἠρεμίαν , οὕτω πάλιν ἡ κίνησις πρὸς τὴν ἠρεμίαν . καὶ αἱ μὲν ἴσαι κινήσεις ἢ δυνάμεις ἀπαθεῖς ὑπ’ ἀλλήλων , κινοῦνται δὲ κατὰ τὴν ὑπροχήν . ὥστε εἰ μὴ ἔστιν ἡ τῆς γῆς ἐσχύς , καθ᾿ ἣν ἠρεμεῖ , ἴση πρὸς τὴν τοῦ ἐν αὐτῇ ἀπερειδομένου καὶ κινοῦντος , κινηθήσεται ἀπὸ τοῦ μέσου καὶ τοῦ κατὰ φύσιν αὐτῇ τόπου . Κινεῖ δὲ τὸ ἠρεμοῦν πρῶτον . Ἠρεμοῦν πρῶτον λέγει τὸν Ἄτλαντα · αὐτὸς γὰρ ἐπὶ τῆς γῆς κινεῖ τὸν οὐρανὸν μετὰ τῶν κιόνων , κινουμένων τῶν κιόνων . καὶ ἐπεὶ τὴν τῆς γῆς ἰσχὺν οὐ μόνον πρὸς τὴν τοῦ Ἄτλαντος ἰσχύν , ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν τοῦ ὑπὸ Ἄτλαντος κινουμένου οὐρανοῦ ἰσχὺν ἀντιμάχεσθαί ἐστιν ἀναγκαῖον , δῆλον ὅτι χωρὶς ἑκάστης ἰσχύος μείζων ἐστὶν ἡ τῆς γῆς , τῆς τε τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς τοῦ Ἄτλαντος . | ἀλλὰ μὴν ἀδύνατον λέγον ἔχουσαν σημείου πρὸς τὸ πᾶν ἴσην εἷναι τὴν δύναμιν αὐτῆς τῇ τε τοῦ παντὸς καὶ τῇ τοῦ Ἄτλαντος . Ἔστι δέ τις ἀπορία περὶ τὰς κινήσεις τῶν τοῦ οὐρανου μορίων . Δείξας ὅτι ἀδύνατόν ἐστι κινεῖσθαι τὸν οὐρανὸν ὑπὸ τοῦ Ἄτλαντος διὰ τοῦ δεῖξαι ὅτι ἀδύνατόν ἐστι τὴν τῆς γῆς ἰσχὺν ἴσην εἶναι τῇ τε τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῇ τοῦ Ἄτλαντος , ἐπάγει ἔστι δέ τις ἀπορία περὶ τὰς κινήσεις τῶν τοῦ οὐρανοῦ μορίων , λέγων νῦν οὐρανὸν τὸν σύμπαντα κόσμον , μόρια δὲ αὐτοῦ γῆν πῦρ καὶ τὰ θεῖα καὶ κυκλοφορητικὰ σώματα , κινήσεις δὲ τὰς ἀπὸ τῶν κατὰ φύσιν ἑκάστου τόπων μεταστάσεις . ἔστι δὲ τὸ ἀπορούμενον , ἆρά γε εἴ τις εὑρεθείη δύναμις μείζων οὖσα τῆς τῆς γῆς δυνάμεως , καθ’ ἣν ἠρεμεῖ , κινήσει αὐτὴν ἢ οὔ . ὅτι δὲ ἐνδέχεται εὑρεθῆναι μείζονα τῆς δυνάμεως τῆς γῆς , δῆλον . εἰ μὲν γὰρ ἦν ἡ γῆ ἄπειρος ( τούτου γάρ ἐστι δηλωτικὸν τὸ καὶ ἡ ἰσχὺς δὲ ἀφ’ ἧς αὕτη ἡ δύναμις ὅτι οὐκ ἄπειρος ) εἰ μὲν οὖν ἦν ἡ γῆ ἄπειρος , ἦν ἄν καὶ ἡ ἰσχὺς αὐτῆς ἡ βαρύτης , δι᾿ ἣν οὐ κινεῖται , ἄπειρος , ἀπείρου δὲ οὔσης οὐκ ἄν εὑρέθη μείζων · τῆς γὰρ ἀπείρου οὐδέν ἐστι μεῖζον · ἐπεὶ δὲ πεπέρασται ( οὐδὲν γάρ ἐστιν ἐνεργείᾳ ἄπειρον , ὡς ἐν τῇ Φυσικῇ ἀκροάσει δέδεικται ) , τοῦ πεπερασμένου μεῖζον εὑρεθῆναι οὐδὲν κωλύει . ὥστε εἰ ταύτης , καὶ τῆς τῶν θείων καὶ κυκλοφορητικῶν σωμάτων δυνάμεως εὑρεθήσεταί τις δύναμις μείζων · πεπερασμένα γὰρ καὶ ταῦτα , ὡς ἐν τῇ Περὶ οὐρανοῦ δέδεικται . ταῦτα εἰπὼν ἐπάγει ‘τὸν δ’ οὐρανὸν οἰόμεθα ἐξ ἀνάγκης ἄφθαρτον εἶναι , ὥσπερ καὶ τὴν φωνὴν ἀόρατον · συμβαίνει δὲ εἶναι αὐτὸν φθαρτόν , διὰ τὸ ἐνδέχεσθαι μείζω δύναμιν εὑρεθῆναι τῶν δυνάμεων , ἀφ᾿ ὧν αὐτός τε κινεῖται καὶ τὸ πῦρ , καὶ ἡ γῆ ἠρεμεῖ᾿ . ἐπεὶ δέ τις ἤμελλε λέγειν ὅτι ἄδηλόν ἐστιν , εἴπερ τις ὅλως ἐστὶ μείζων δύναμις τῶν δυνάμεων τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς καὶ τῶν λοιπῶν , ἐπήγαγεν εἰ μὲν οὖν εἰσιν ὑπερέχουσαι κινήσεις , τουτεστιν εἰ μὲν οὖν εἰσιν ὑπερέχουσαι δυνάμεις . ἔστι δὲ τὸ λεγόμενον ‘εἰ μὲν οὖν εἰσιν ἐκ τῶν ὄντων καὶ ὕπαρξιν ἐχόντων δυνάμεις τινὲς μείζους τῶν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς δυνάμεων , κινήσουσι νῦν ἢ αὔριον ἢ ὅλως ποτὲ καὶ φθεροῦσι τὸν κόσμον᾿ ( τὸ γὰρ ὑπ᾿ ἴσον ἐδτὶ τῷ ἡ μὲν γῆ ὑπὸ τῆς μείζονος ἰσχύος τῆς ἑαυτῆς δυνάμεως , καὶ ὁ οὐρανὸς ὑπὸ τῆς μείζονος τῆς ἑαυτοῦ ) · ῾εἰ δὲ μή εἰσιν ὄντα αἱ μείζονες δυνάμεις , δύνανται δ᾿ ὅμως ποτὲ γεμέσιαι᾿ ( ἄπειρον γὰρ ἐνδέχεται , τουτέστιν οὐ γάρ εἰσιν ἄπειρα τὰ σώματα , ἵνα καὶ αἱ δυνάμεις αὐτῶν ἄπειροι ὦσιν , ἢ τὸ ἄπειρον γὰρ οὐκ ἐνδέχεται ἴσον ἐστὶ τῷ οὐδὲν γὰρ ἐνδεχόμενον γενέσθαι εἰς ἄπειρον ἔχει τὴν δύναμιν , ἀλλ’ ἔρχεταί ποτε εἰς ἐνέργειαν , ὡς ἐν τῇ Περὶ οὐρανοῦ δέδεικται · εἰ γὰρ ἐνδέχεται τὸ ὕδωρ γενέσθαι ἀέρα , κἂν γενήσεταί ποτε ) ῾εἰ οὖν μή εἰσι μείζονες δυνάμεις τῶν τῆς γῆς καὶ τοῦ οὐρανοῦ δυνάμεων , δύνανται δ᾿ ὅμως γενέσθαι , ἐνδέχοιτ᾿ ἄν διαλυθῆναι τὸν οὐρανόν . τί γὰρ κωλύει φθαρῆναι , εἴπερ μὴ ἀδύνατον ἀλλ᾿ ἐνδεχόμενόν ἐστι φθαρῆναι τὸν οὐρανόν ; οὐκ ἔστι δὲ ἀδύνατον , εἰ μὴ τὸ ἀντικείμενον ἀναγκαῖον . ὅταν γάρ ἐστι τόδε τι ἀναγκαῖον , τότε τὸ ἀντικείμενον αὐτῷ ἀδύνατόν ἐστι γενέσθαι , οἷον ἀναγκαῖόν ἐστιν εἶναι τὸν ἄνθρωπον ζῷον , ἀδύνατον ἄρα εἶναι αὐτὸν μὴ ζῷον · ἀντίκειται δὲ τῷ μὴ ζῷον τὸ ζῷον . ὅταν δέ ἐστι τὸ ἀντικείμενον ἐνδεχόμενον ἤτοι μὴ ἀναγκαῖον , καὶ τὸ ἀντικείμενον οὐκ ἀδύνατον ἀλλὰ δυνατόν , οἷον οὐκ ἔστιν ἀναγκαῖον βαδίζειν τὸν Σωκράτην , ὥστε τὸ μὴ βαδίζειν οὐκ ἀδύνατον , ἀλλὰ δυνατόν · ἀντίκεινται γὰρ πάλιν τὸ βαδίζειν καὶ μὴ βαδίζειν . ὥστε ἄν οὐκ ἔστιν ἀναγκαῖον μὴ φθαρῆναι τὸν οὐρανόν , ἀλλ’ ἐνδεχόμενον . οὐδὲ τὸ φθαρῆναι ἀδύνατον ἔσται , ἀλλὰ δυνατόν᾿ . τὰ μὲν οὗν λεγόμενα τοιαῦτα . τὴν δ᾿ ἀπορίαν αὐτὸς μετ’ ὀλίγον ἐπιλύσεται . ὅτι δὲ οἰκεία ἐστὶ τοῖς εἰρημένοις , ὡς εἴρηται , ἐντεῦθεν δῆλον · ἐζήτει γὰρ ὅτι εἰ κινεῖ τὸν οὐρανὸν ὁ Ἄτλας , ἔσται ἡ τῆς γῆς δύναμις χωρὶς μείζων τῆς τοῦ Ἄτλαντος καὶ μείζων τῆς τοῦ οὐρανοῦ δυνάμεως · εἰ δὲ τοῦτο , τί κωλύει εἶναι καὶ μείζονα δύναμιν τῆς δυνάμεως τῆς γῆς . | Ἄρα δὲ δεῖ τι ἀκίνητον εἶναι καὶ ἠρεμοῦν ἔξω τοῦ κινουμένου . Δείξας ὅτι εἰ μέλλει γίνεσθαι κίνησις , ἀνάγκη εἶναί τι ἠρεμοῦν , καὶ τοῦτο μηδὲν εἶναι μόριον τοῦ κινουμένου , καὶ μέλλων ζητεῖν , εἰ ἐνδέχεται καὶ ἐπὶ τῆς τοῦ οὐρανοῦ κινήσεως εἶναί τι ἀκίνητον , ἵνα κινῆται ὁ οὐρανός , πάλιν ἐπανέλαβε τὸν λόγον , καὶ ἐρωτήσας ἐπὶ τῶν ζῴων μεταβαίνει ἀπὸ τῶν ζῴων ἐπὶ τὸν οὐρανόν , καὶ κατὰ τὸ σιωπώμενον δοὺς ἡμῖν ἐννοεῖν ὅτι ἔστι τι ἐκτὸς τοῦ οὐρανοῦ πάντῃ πάντως ἀκίνητον ἐπήγαγεν ἴσως γὰρ ἂν δόξειεν ἄτοπον εἶναι , εἰ ἡ ἀρχὴ τῆς κινήσεως ἐντός . ὥσπερ γὰρ ἀδύνατόν ἐστι τὸ πλοῖον κινηθῆναι ὑπὸ τοῦ καθημένου εἰς τὴν πρύμναν , διὰ τὸ μέρος γίνεσθαι τὸν καθήμενον τοῦ πλοίου , οὕτω καὶ τὸν οὐρανὸν ἀδύνατον κινηθῆναι ἐντὸς ὄντος τοῦ τῆς κινήσεως αἰτίου · μέρος γὰρ ἂν καὶ τοῦτο εἴη τοῦ παντὸς ἐντὸς ὂν αὐτοῦ . διὸ τοῖς ὑπολαμβάνουσι καὶ ἀποδεχομένοις ὅτι εἰ μέλλει κινεῖσθαι ὁ οὐρανός , ἀνάγκη πάντῃ πάντως εἶναί τι ἀκίνητον καὶ ἐκτὸς τοῦ οὐρανοῦ , δόξει καλῶς εἰρῆσθαι ῾Ομήρῳ ‟ ἀλλ᾿ οὐκ ἄν ἐρύσαιτ᾿ ἐξ οὐρανόθεν πεδίονδε’’ . ἔοικε γὰρ καὶ Ὅμηρος διὰ τὸ νομίζειν δεῖν εἶναί τι ἀκίνητον καὶ ἐκτὸς τοῦ οὐρανοῦ πεποιηκέναι τὸν Δία ταῦτα λέγοντα πρὸς τοὺς ἄλλους θεοὺς ὅτι ‟ οὐκ ἄν δυνήσεσθέ ποτε πάντες οἱ θεοὶ καὶ πᾶσαι αἱ θέαιναι κατασπάσαι καὶ καταγαγεῖν με ἐξ οὐρανοῦ εἰς τὴν γῆν ” . τὸ γὰρ πρῶτον κινητικόν , δι’ οὗ κινεῖται ἡ ἀπλανής , πάντῃ ἀκίνητον ὂν οὐδεὶς ἄν κινήσειεν . ὥστε διὰ μὲν τοῦ εἰπεῖν ‟ ἀλλ᾿ οὐκ ἄν ἐρύσαιτε ” ἐδήλωσεν ὅτι πάντῃ ἐστὶν ἀκίνητον , διὰ δὲ τοῦ ἐπενεγκεῖν ὅτι ‟ ἐξ οὐρανοῦ ” ᾐνίξατο ὅτι ἐκτὸς τοῦ οὐρανοῦ . εἰ δ᾿ ἔστιν ἀκίνητον τὸ πρώτως κινοῦν , λύεται καὶ ἡ προσεχῶς ῥηθεῖσα ἀπορία , ἣν αὐτὸς πάλαι εἶπεν , ἡ λέγουσα πότερον ἐνδέχεται φθαρῆναι τὸν οὐρανὸν ἢ οὔ ; τὸ γὰρ ὑπ᾿ ἀκινήτου κινούμενον αἰτίου οὐδέποτε φθαρήσεται , ἕως ἄν μένῃ τὸ κινοῦν . τὸ δὲ τῆς λέξεως συνεχὲς τοιοῦτόν ἐστιν ῾ὅθεν , εἰ ἐξ ἀκινήτου ἤρτηται ἀρχῆς , λύεται καὶ ἡ πάλαι λεχθεῖσα ἀπορία , πότερον ἐνδέχεται᾿ καὶ τὰ ἑξῆς . φέρεται καὶ ἄλλη γραφὴ ἡ διὰ τοῦ Δ ἔχουσα οὕτως ὅθεν δύεται καὶ ἡ πάλαι λεχθεῖσα ἀπορία᾿ . καὶ εἴη ἂν τὸ λεγόμενον ῾ὅθεν , τουτέστι διὰ τὸ εἶναι ἄδηλον , εἴτε ἔστιν ἐκτὸς τοῦ οὐρανοῦ τι ἀκίνητον εἴτε μή , δύεται καὶ χώραν ἔχει καὶ εὑρίσκει τὸ ἀπορεῖν , πότερον ἐνδέχεται φθαρῆναι τὸν οὐρανὸν ἢ οὔ . εἰ δὲ ἦν δῆλον ὡς ἔστι τι ἐκτὸς τοῦ οὐρανοῦ ἀκίνητον , οὐκ ἄν εἰσεδύετο καὶ εἰσήρχετο καὶ χώραν εὕρισκεν ἡ τοιαύτη ἀπορία᾿ . σαφῶς δὲ τὰ ἑξῆς καταλέγει . τὸ δὲ ἀλλ’ ὑφ’ ὧν ταῦτα κινεῖται τοιοῦτόν ἐστιν · ῾ ἢ ἐν μὲν τοῖς ἀψύχοις εἶναι καὶ ἐκτὸς καὶ ἐν αὐτοῖς ἠρεμοῦν οὐκ ἐνδέχεται ἀλλ᾿ ἐν τοῖς ζῴοις , ὑφ’ ὧν τὰ ἄψυχα κινεῖται · ὑπὸ γὰρ τῶν ζῴων τὰ ἄψυχα κινεῖται᾿ . ἐν δὲ τῇ λέξει τῇ τῶν δὲ τοιούτων περὶ μὲν τῶν ζῴων εἴρηται τὸ τοιούτων περὶ πάντων ἀπλῶς τῶν κινουμένων εἴρηται καὶ ἐμψύχων καὶ ἀψύχων . ὅτι δὲ καὶ τὰ ζῷα καὶ εἰσπνέοντα καὶ ἐκπνέοντα πρὸς τὸ ἔξω ἀπερειδόμενα τοῦτο ποιεῖ , δῆλον τοῖς προσέχουσιν · ὅταν μὲν γὰρ ἠρεμῶμεν , καὶ πάντῃ προδήλως , ἀλλὰ καὶ ὅταν βαδίζωμεν , εἴπερ ἐξ ἠρεμίας καὶ κινήσεως ἡ βάδισις γίνεται καὶ πᾶσα ἡ κατὰ τόπον μεταβολή , ὡς ἐν τῷ Περὶ ζῴων μορίων δέδεικται . κἄν τις δὲ προσέχῃ , γνώσεται ἑαυτὸν ἐν ταῖς ἐκπνοαῖς καὶ εἰσπνοαῖς ἀπερειδόμενον ὡς πέφυκε τότε γίνεσθαι ἡ ἀπέρεισις . δῆλον δὲ καὶ ὅτι ὅταν μέγα βάρος ῥῖψαι βουληθῶμεν , ἀπερειδόμεθα , ἀλλὰ καὶ ὅταν πτύσαι καὶ βῆξαι . | Πότερον δὲ ἐν τῷ αὑτὸ κινοῦντι κατὰ τόπον μόνῳ δεῖ τι μένειν , ἢ καὶ ἐν τῷ ἀλλοιουμένῳ αὐτῷ ὑφ’ αὑτοῦ καὶ αὐξανομενῳ ; Οὐκ ἀλλοιοῦται οὐδ’ αὔξεται ὑφ’ αὑτῶν τὰ κατὰ γαστρὸς ὄντα · ὑπὸ τῆς μητρὸς γὰρ ὡς μέρη αὐτῆς τότε καὶ αὔξεται καὶ ἀλλοιοῦται τὰ ἔμβρυα · ὑφ᾿ αὑτῶν δὲ ἀλλοιοῦται καὶ αὔξεται ἐκτός . ἀλλοίωσιν δὲ νῦν ἀκουστέον καὶ τὴν ἡδονὴν καὶ τὸν θυμὸν καὶ τὰς ἄλλας ἁπάσας · ἀλλοιούμεθα γὰρ καὶ ὑπὸ τοῦ περιέχοντος , ἀλλὰ καὶ ὑφ’ αὑτῶν , τινὸς ἐντὸς γινομένης κινήσεως . γένεσιν δὲ ἐξ ἀρχῆς λέγει καὶ φθορὰν τὴν ἐξ ἀρχῆς ἐν τῇ μήτρᾳ σύστασιν · περὶ γὰρ ταύτης νῦν παραιτεῖται ζητεῖν . ἀπορήσας οὖν εἰ ἐνδέχεται εἶναί τι καὶ ἐπὶ τῶν αὐξανομένων καὶ ἐπὶ τῶν ἀλλοιουμένων ἠρεμοῦν ὥσπερ καὶ ἐπὶ τῶν κινουμένων κατὰ τόπον , ἐπάγει εἰ γάρ ἐστιν ἥνπερ φαμὲν πρώτην κίνησιν γενέσεως καὶ φθορᾶς , πρώτην κίνησιν λέγων τὴν κατὰ τόπον μεταβολήν · αὕτη γὰρ ἐν τῷ Θ τῆς Φυσικῆς ἀκροάσεως δέδεικται πρώτη τῶν ἄλλων , καὶ ταύτης ἡ κύκλῳ . ἔστι δὲ τὸ λεγόμενον ῾εἰ μὲν οὖν ἔστιν ἡ κατὰ τόπον κίνησις προτέρα γενέσεως καὶ ἀλλοιώσεως , αὗται δὲ αὐξήσεως , καὶ χωρὶς τῆς κατὰ τόπον κινήσεως οὐκ ἐνδέχεται οὔτε γένεσιν οὔτε ἄλλην τινὰ γενέσθαι μεταβολήν , ἡ δὲ κατὰ τόπον κίνησις χωρὶς ἠρεμοῦντός τινος γενέσθαι οὐ δύναται , οὐδὲ αὗται χωρὶς ἠρεμοῦντος γενήσονται᾿ . εἰ δὲ μή , οὐκ ἀνάγκη , τουτέστιν εἰ δὲ μὴ ἔστιν ἡ κατὰ τόπον μεταβολὴ προτέρα τῶν ἄλλων , οὐκ ἀνάγκη εἶναί τι τῶν ἀλλοιουμένων καὶ αὐξανομένων ὑφ’ αὑτῶν ἠρεμοῦν . ἀλλὰ μήν , ὡς δέδεικται , ἔστι προτέρα · ἔστιν ἄρα καὶ ἐπὶ τούτων ἠρεμοῦν τι . ὅτι δὲ ἡ κατὰ τόπον , ἥτις εἰς τὴν κύκλῳ καὶ εἰς τὴν ἐπ’ εὐθείας διαιρεῖται , πρώτη καὶ ἐν τῷ παντὶ καὶ ἐν τοῖς ζῴοις , δέδεικται . τελειωθέντα γὰρ τὰ ζῷα πρῶτον μεταβάλλει κατὰ τόπον καὶ οὕτως ὀχεύει · ἀλλὰ καὶ ὅτε θηλάζει προηγεῖται ἡ κατὰ τόπον κίνησις . ἀλλὰ καὶ τοῦ αἵματος πρῶτον ἄνω καὶ κάτω κινηθέντος οὕτως ἕπεται ἡ πρόσκρισις , καὶ οὕτως ἡ αὔξησις . ὅταν δὲ λέγῃ ὅτι πρότερόν ἐστι τὸ κινοῦν τοῦ κινουμένου , οὐκ ἐπὶ παντὸς κινοῦντος καὶ κινουμένου ἀκούειν δεῖ , ἀλλ’ ἐπί τινων . τί δὲ διαφέρει φαντασία καὶ νοῦς καὶ ὄρεξις εἴρηται ἐν τῷ Περὶ ψυχῆς . καὶ ἐπεὶ ἡ προαίρεσις κίνησις διανοίας καὶ ὀρέξεως , ἔσται καί τι διανοητὸν προαιρετόν · οὐ γὰρ πᾶν διανοητόν . τὰ γὰρ μαθήματα διανοητὰ μέν , οὐ προαιρετὰ δέ , ἀλλ᾿ ὅσων διανοητῶν ἐστι τὸ τέλος πρακτόν , ὡς ἐπὶ τῶν τεχναστῶν καὶ ἄλλων τινῶν , τούτων καὶ τὸ τέλος προαιρετόν . τοῦτο γὰρ τὸ τῶν πρακτῶν τέλος ἀπὸ πάντων τῶν ἀγαθῶν ἐστι τὸ κινοῦν τὸ ζῷον , ἀλλ’ οὐ πᾶν τὸ καλόν . ἡ γὰρ γνῶσις τῶν ὄντων ᾗ ὄντα , καλὸν οὖσα , ἠρεμίας μᾶλλον ἀλλ’ οὐ κινήσεως ἐστιν αἰτία , ὡς ἐν τῷ δευτέρῳ Περὶ ψυχῆς εἴρηται , ὅτε τὸν Πλάτωνα ἤλεγχε λέγοντα τὴν ψυχὴν αὐτοκίνητον . κινεῖ οὖν τὸ ὡς πρακτὸν ἀγαθὸν τὸ ζῷον , ᾗ ἐστιν ἄλλα τούτου ἕνεκεν , καὶ ᾗ τέλος ἐστὶ τῶν ἄλλου τινὸς ἕνεκα ὄντων . πάντα γὰρ τὰ πρὸ τοῦ τέλους ἕνεκα τοῦ τέλους ἐστίν.| Ὥστε δῆλον ὡς ἔστι μὲν ᾗ ὁμοίως κινεῖται τὸ ἀεὶ κινουμενον . Τὸ ἔστι μὲν ᾗ ὁμοίως κινεῖται ἴσον ἐστὶ τῷ τρόπον μέν τινα ὁμοίως κινεῖται ὁ οὐρανὸς ὑπὸ τοῦ πρώτου κινητικοῦ καὶ τὰ ζῷα ὑπὸ τοῦ ὀρεκτοῦ · τοῦτο γὰρ κινεῖ τὴν ὀρεκτικὴν καὶ ὁρμητικὴν τῆς ψυχῆς δύναμιν , ἥτις κινεῖ τὰ ζῷα · ἔστι δ’ ᾗ ἄλλως , τουτέστι τρόπον δέ τινα ἀνομοίως , ὁμοίως μὲν διότι καὶ τὸ κινοῦν τὸν οὐρανὸν καὶ τὸ κινοῦν τὰ ζῷα ὡς ἐφετὰ κινοῦσιν , ἀνομοίως δὲ διότι τὸ μὲν ἀεὶ κινεῖ τὸν οὐρανόν , τὸ δὲ οὐκ ἀεὶ τὰ ζῷα . τὸ δὲ ἀίδιον καλὸν καὶ τὸ ἀληθῶς καὶ τὸ πρώτως ἀγαθόν . τὸ δέ ἀντὶ τοῦ γάρ , ἵν ᾖ ‘τὸ γὰρ ἀίδιον καλόν᾿ . εἰπὼν γὰρ ὅτι τὸ πρώτως κινοῦν ἀεὶ κινεῖ , ἐπήγαγε τὸ γὰρ ἀίδιον καλὸν καὶ τὸ πρώτως καὶ ἀληθῶς ἀγαθὸν καὶ μὴ ποτὲ μὲν ποτὲ δ’ οὔ , ὥσπερ τὰ παρ᾿ ἡμῖν ἀγαθά ( ταῦτα γὰρ οὐκ ἀεὶ ἀγαθά ) θειότερον καὶ τιμιώτερον ὥστ᾿ εἶναι πρότερον · τουτέστιν οὕτως ἐστὶ θειότερον , ὥστε μὴ ἔχειν αὐτοῦ πρότερόν τι κατὰ τὸ τίμιον · πάντων γὰρ τιμιώτερον τὸ τοιοῦτον . ὥστε τὰ μὲν παρ’ ἡμῖν , διὰ τὸ ποτὲ μὲν εἶναι ἀγαθὰ ποτὲ δὲ μή , καὶ ποτὲ μὲν κινεῖ ποτὲ δὲ οὐ κινεῖ , ἐκεῖνο δὲ ἀεὶ ὂν ἀγαθὸν ἀεὶ κινήσει . τελευταῖον δὲ τῶν κινουμένων λέγει τὸ ζῷον , ὅπερ κινεῖ ἡ ὄρεξις καὶ αὐτὴ κινουμένη , κινουμένη δὲ οὐ κατὰ τόπον ( δέδεικται γὰρ ὅτι ἡ ψυχὴ πάντῃ ἐστιν ) ἀλλ’ ὡς ἀγομένη ἀπὸ ἀνενεργησίας εἰς ἐνέργειαν . εὐλόγως δ᾿ ἐστὶ φορὰ ὑστέρα τῆς ὀρέξεως · προτέρα γὰρ ἡ ὄρεξις κινεῖται , καὶ οὕτω τὸ ζῷον φέρεται . ἀλλὰ ταῦτα μὲν οὕτως . τίσι δὲ ὀργάνοις χρωμένη κινεῖ τὸ ζῷον ἡ ψυχή , καὶ ὅλως πῶς κινεῖ οὐ κινουμένη , εἴρηται ὅτε περὶ ὁρμῆς καὶ τῆς ὁρμητικῆς δυνάμεως ὁ λόγος ἦν . διὸ ἐξ ἐκείνου τοῦ βιβλίου τὴν πᾶσαν τοῦ Ἀριστοτέλους διάνοιαν ἀναλέγεσθαι χρὴ τῷ βουλομένῳ τῆς ἀληθείας ἐπιτυγχάνειν · ὅμως καὶ νῦν ὀλίγα τῶν ἐκεῖσε παραγράψομεν . εἴρηται πρῶτον ὅτι τοῦ ὀρεκτικοῦ τε καὶ ὁρμητικοῦ αἱ δυνάμεις πλείους εἰσί , τελευταῖον δὲ ὅτι καὶ τῶν γνωστικῶν τε καὶ κριτικῶν δυνάμεων ἐστι διαφορά . ἡ μὲν γάρ τίς ἐστι δύναμις ὑπηρετικὴ κριτική ( τοιαύτη γὰρ ἥ τε αἴσθησις καὶ ἡ φαντασία ) , τὸ δέ τι τῆς ψυχῆς ἡγεμονικόν ἐστι κριτικόν · τοιοῦτον γὰρ τὸ λογιστικόν , ὃ διανοητικόν τέ ἐστι καὶ νοητικόν . τὸ γὰρ αἰσθητικὸν ἐπὶ τὸ διανοητικὸν ἔχει τὴν ἀναφορὰν ἐν ὅσοις ἐστὶν ἄμφω , ὅπως εἰσαγγέλλῃ καὶ μηνύῃ τὰς τῶν αἰσθητῶν αὐτῷ διαφοράς . ὡς δὲ ἐν τῷ κριτικῷ τὸ μέν ἐστιν ἡγεμονικόν , τὸ δὲ ὑπηρετικόν , οὕτως ἐστὶ καὶ ἐν τῷ πρακτικῷ τὸ μὲν ἡγεμονικόν , ὃ ὁρμητικόν τε καὶ ὀρεκτικὸν καλοῦμεν , τὸ δέ τί ἐστιν ἐν τοῖς νεύροις ὡς ὑπηρετικόν , ὃ καὶ νευροσπαστικὸν καλοῦμεν . δύναμις γάρ ἐστι καὶ ἐν τοῖς νεύροις , καθ᾿ ἣν ὑπηρετεῖται τὸ σῶμα ταῖς καθ’ ὁρμὴν ἐνεργείαις . ἐπεὶ γὰρ τὰ κατ᾿ ὄρεξιν πραττόμενα πάθους τινὸς ἐγγινομένου πράττεται , ὧν παθῶν τὰ μὲν ἀνίησί τε τὸ σῶμα καὶ αὔξην αὐτοῖς ἐμποιεῖ διὰ θερμότητα εὔκρατον , τὰ δὲ καταψύχει τε καὶ συστέλλει ( αἱ γὰρ φαντασίαι καὶ αἱ αἰσθήσεις αἱ ἔννοιαι τῶν πραγμάτων καθ’ ὁμοίωσιν αὐτῶν γινόμεναι ὡς ἐπὶ παροῦσιν ἐκείνοις ἢ ἀνιᾶσι τὸ σῶμα ἢ συστέλλεσθαί τε καὶ φρίττειν ποιοῦσιν ) ὧν γινομένων συστολῶν τε καὶ ἐκτάσεων περὶ τὸ σύμφυτον πνεῦμα , καὶ ἀπὸ τούτου διαδιδομένων ἐπὶ τὰ νεῦρα , κινεῖσθαι ταῦτα δύναται τὰς καθ᾿ ὁρμὴν ἐνεργείας , τὴν ἀρχὴν τῆς κινήσεως ἀπὸ τῆς ὀρέξεως λαμβάνοντα . μικρὰ γὰρ μεταβολὴ περὶ τὴν ἀρχὴν γινομένη μεγάλων καὶ πολλῶν διαφορῶν αἰτία γίνεται . τοῦ γὰρ οἴακος ἀκαριαῖον μεθισταμένου πολλὴ ἡ τῆς πρῴρας γίνεται μετάστασις · καὶ περὶ τὴν καρδίαν ἤδη καὶ τὸ πνεῦμα τὸ ἐν αὐτῇ ὅταν ἀλλοίωσίς τις γένηται δι’ αἰσθήσεις τινῶν ἢ νοήσεις , αἷς ἕπεταί τις κίνησις καὶ πάθος , εἰ καὶ ἐν ἀναισθήτῳ μορίῳ γένοιτο ἡ τοιαύτη τροπή , τῷ ἀρχὴν τοῦ ζῴου τὴν καρδίαν εἶναι πολλὴν ποιεῖται τοῦ σώματος παντὸς διαφορὰν ἐρυθήμασιν , ὠχρότησι , θερμότησιν , ψύχεσι , φρίκαις τε καὶ τρόμοις . ἀρχὴ μὲν οὖν τῆς κινήσεως τὸ ἐν τῷ πρακτῷ διωκτόν τε καὶ φευκτόν . ἔστι γὰρ ὁρμὴ κίνησις ἐμψύχοις γινομένη κατὰ φαντασίαν διωκτοῦ ἢ φευκτοῦ . κινεῖ δὲ ἡ ὁρμητική τε καὶ ὀρεκτικὴ ψυχὴ τὸ ζῷον οὐκ αὐτὴ κινουμένη , ὡς ἐν ἐκείνοις εἴρηται · ἀκίνητος γὰρ καθ’ αὑτὴν πᾶσα ἐντελέχεια , ἡ ψυχὴ δὲ ἐδείχθη οὖσα ἐντελέχεια . διὸ οὐδὲ κυρίως λέγεται κινεῖσθαι τὸ σῶμα ὑπὸ τῆς ψυχῆς ( τοῦτο γὰρ λέγεται ἐφ’ ὧν κεχώρισται κινοῦν καὶ τὸ κινούμενον , ὡς οἱ βοῦς οἱ κινοῦντες τὴν ἅμαξαν ) ἀλλ᾿ ἐπεὶ κοινότερον λέγεται ὑπό τινος κινεῖσθαι καὶ τὸ κατ᾿ αὐτὸ κινούμενον ( οὕτω γὰρ ὁ τεχνίτης ὑπὸ τῆς τέχνης , ὅτι κατ’ αὐτήν , καὶ οὕτως ὑπὸ τῆς κουφότητος τὸ πῦρ , ὅτι κατ᾿ αὐτήν ) οὕτω λέγ᾿ ἔται τὸ ζῷον ὑπὸ τῆς ψυχῆς κινεῖσθαι , ὅτι κατ᾿ αὐτήν · κατὰ γὰρ τὸ ἔμψυχον εἶναι ἡ τοιάδε αὐτῷ κίνησις γίνεται , οὐ κατὰ τὸ βαρὺ ἢ κοῦφον , ἢ λευκὸν ἢ μέλαν , ἢ θερμὸν ἢ ψυχρόν . αἰσθάνεται μὲν οὗν τὸ ζῷον καὶ νοεῖ καὶ βαδίζει κατὰ τὴν ψυχήν , οὐ μὴν τῆς ψυχῆς αὐτῆς καθ’ αὑτήν , ἵνα κινήσῃ , κινουμένης . ὥσπερ γὰρ κατὰ τὴν ὀρχηστικὴν κινεῖται ὁ ὀρχηστὴς καὶ κατὰ τὰς τέχνας οἱ τεχνῖται , καί εἰσιν αὐτοῖς αὗται τῆς τοιᾶσδε κινήσεως αἴτιαι , αὐταὶ μὴ | κινούμεναι ( οὔτε γὰρ αἱ τέχναι οὔτε ἡ ὀρχηστικὴ κινοῦνται ) οὕτω καὶ τὰ ἔμψυχα κατὰ τὴν ψυχὴν κινεῖται μὴ κινουμένης αὐτῆς . ἔστι δὲ ἡ ὁρμητικὴ καὶ ὀρεκτικὴ δύναμις τῆς ψυχῆς καθ’ ἣν τὰ ζῷα κινεῖται · αὕτη γὰρ τοῖς ζῴοις τῆς οἰκείας κινήσεως αἰτία . καὶ ἔστιν ἐν ἡμῖν ἡ ψυχὴ οὐχ ὡς ἐρέτης ἐν τῇ νηί , ἀλλ᾿ ὡς εἶδός τι καὶ τελειότης , ὡς ἐν τῷ Περὶ ὁρμῆς τε καὶ τῆς ὁρμητικῆς δυνάμεως λόγῳ εἴρηται . ἀλλὰ ταῦτα μὲν εἴληπται ἱκανῶς πρὸς σαφήνειαν τῶν μελλόντων λέγεσθαι · τὰ δὲ πλείονα τούτων ὁ βουλόμενος θεωρεῖν ἐντυγχανέτω τῷ Περὶ ὁρμῆς λόγῳ . ἐπὶ δὲ τὰ ἑξῆς τοῦ Ἀριστοτέλους ἴωμεν . Πῶς δὲ νοῶν ὁτὲ μὲν πράττει ὁτὲ δ᾿ οὐ πράττει , καὶ κινεῖται , ποτὲ δ’ οὐ κινεῖται . Ἐπειδὴ ποτὲ μὲν νοοῦντες κινούμεθα ἐπὶ πρᾶξιν , ποτὲ δὲ μέν , οὐ κινούμεθα δέ , ἀλλὰ καὶ μάλιστα ἡ τοιαύτη νόησις αἰτία ἠρεμίας γίνεται , τὸ αἴτιον τοῦ ποτὲ μὲν κινεῖσθαι ποτὲ δὲ μὴ κινεῖσθαι διὰ τούτων ἐπάγει , καί φησιν ὅτι ὅταν τὸ νοηθὲν πρακτόν ἐστι κινούμεθα , ὅταν δὲ οὐ πρακτὸν ἀλλ’ ἐπιστημονικόν , καὶ ὅλως ἡ νόησις αὐτοῦ θεωρία μόνον , οὐ κινούμεθα . ἀκίνητα δὲ λέγει τὰ μαθηματικά . ἀλλ’ ἐπὶ μὲν τῶν ἀκινήτων γνῶσις μόνον τὸ τέλος , καὶ διὰ τοῦτο οὐ κινούμεθα · ὅταν γὰρ νοήσῃ τὰς δύο προτάσεις , ἐπάγει τὸ συμπέρασμα καὶ πλέον οὐδέν · ἐνταῦθα δὲ ἐπὶ τῶν πρακτῶν τὸ συμπέρασμα γίνεται πρᾶξις . καὶ τίθησι τοῦ συλλογισμοῦ οὗ τὸ συμπέρασμα πρᾶξις , σαφῆ παραδείγματα λέγων ὅταν γὰρ νοήσῃ παντὶ βαδιστέον ἀνθρώπῳ᾿ καὶ τὰ ἑξῆς . τὸ δὲ ἄν μή τι κωλύῃ ἢ ἀναγκάζῃ , ἐκ παραλλήλου κεῖται · τὸ γὰρ κωλῦον ἀναγκάζει ἡμᾶς μὴ ποιῆσαι ἐκεῖνο , οὗπέρ ἐστι κωλυτικόν . ἐπὶ δὲ τοῦ ἑτέρου συλλογισμοῦ ἐλάττων μέν ἐστι πρότασις τὸ σκεπάσματος δέομαι , μείζων δὲ τὸ τὸ δὲ ἱμάτιον σκέπασμα . τὸ δὲ πράττει δὲ ἀπ’ ἀρχῆς ἴσον ἐστὶ τῷ τῆς δὲ πράξεως ἀρχήν τινα ποιεῖται , ἐπὶ μὲν ἱματίου τὰ ἔρι ἢ τὸ νόμισμα , ἐπὶ δὲ οἰκίας λίθους . προτάσεις δὲ ποιητικὰς λέγει καθ’ ἃς συλλογιζόμενοι πράττομέν τι . αὗται δὲ διὰ δύο εἰδῶν περαιοῦνται · ὅταν γὰρ ἀγαθὸν ἢ φαινόμενον ἀγαθὸν καὶ προσέτι δυνατὸν εἶναι συλλογισώμεθα , εὐθὺ πράττομεν . καὶ ὥσπερ , φησίν , ἐπὶ τῶν ἐρωτώντων ἔνιοι τὴν μὲν δήλην πρότασιν παραλιμπάνουσι , προτείνουσι δὲ τὴν λοιπήν , οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν πρακτῶν οἷον τὸ ὅτι μὲν βαδίζειν ἀγαθὸν προτείνει καὶ σκοπεῖ εἰ ἀγαθόν , τὴν δὲ ὅτι ἐγὼ ἄνθρωπος οὐ προτείνει ὡς δήλην . διὸ καὶ ὅσα μὴ λογισάμενοι πράττομεν , ταχὺ πράττομεν · οὐ γὰρ συλλογιζόμεθα , ἵνα ἐνδιατρίψωμεν καὶ ὅλως ἐμβραδύνωμεν συλλογιζόμενοι · ὅταν δὲ ἐνεργήσῃ τὰ ζῷα ἢ τῇ αἰσθήσει ἢ τῷ νῷ , εὐθὺς ἐπὶ τὴν πρᾶξιν ὁρμῶμεν οὗ ὀρεγόμεθα . ὅτι δὲ ἡ ὄρεξις ἐσχάτη , δῆλον · πρῶτον μὲν γὰρ ἡ αἴσθησις ἢ ἡ φαντασία κινεῖται , καὶ οὕτως ἡ ὄρεξις . ἐν δὲ τῇ λέξει τῇ τῆς μὲν ἐσχάτης αἰτίας τοῦ κινεῖσθαι ὀρέξεως οὔσης τὸ ἐσχάτης ἀντὶ τοῦ κυρίας εἴληπται · οὐδὲν γὰρ ὄφελος πρὸς τὸ κινηθῆναι τὸ αἰσθέσθαι ἢ νοῆσαι , εἰ μὴ καὶ ὄρεξις ἐπακολουθήσει . ὅτι δὲ τὰ πραττόμενα δι’ ὄρεξιν θυμοῦ καὶ ἐπιθυμίας καὶ βουλήσεως πράττεται , εἴρηται . ὁμοίως δὲ καὶ τί διαφέρει βούλησις θυμοῦ καὶ ἐπιθυμίας καὶ ὅλως ὀρέξεως , εἴρηται ταῦτα πάντα ἐν τῷ Περὶ ὁρμῆς . Ὥσπερ δὲ τὰ αὐτόματα κινεῖται μικρᾶς κινήσεως γινομένης , λυομένων τῶν στρεβλῶν . Αὐτόματα λέγει τὰ ὑπὸ τῶν θαυματοποιῶν ἐν τοῖς γάμοις καὶ ἐν ἄλλοις τισὶ γινόμενα . λύσαντες γὰρ οὗτοι τὴν ἀρχὴν τῶν στρεβλῶν , εὐθὺς κρούσασα τὴν ἐφεξῆς λύει αὐτήν , καὶ αὕτη τὴν ἐφεξῆς , ἕως ἄν εἰς τὰ ξύλινα εἴδωλα φθάσασα ἡ κίνησις κινήσῃ αὐτά , ὥστε δοκεῖν τοῖς μὴ εἰδόσι τὴν τῶν στρεβλῶν κατασκευὴν ὑφ’ αὑτῶν κινεῖσθαι . οὕτω καὶ τοῦ ἐν τῇ καρδίᾳ πνεύματος κινηθέντος ὑπὸ τῆς ὀρέξεως , κινεῖ τὰ ἐχόμενα νεῦρα , καὶ ἐκεῖνα πάλιν τὰ ἐχόμενα , ἕως ἄν εἰς τὰ ὀργανικὰ μέρη χεῖρας καὶ πόδας φθάσασα ἡ κίνησις κινήσῃ τὸ ζῷον . ὅτι δὲ ἐν τοῖς ἁμαξίοις τοῖς τετρατρόχοις ( ἐπὶ τούτων γὰρ τὸν λόγον ποιεῖται ) ὁ ἐλάττων ὥσπερ κέντρον ἠρεμοῦν γίνεται , ἀνάλογος ὢν τῷ ἠρεμοῦντι ὠλεκράνῳ , δῆλον τοῖς ἀκριβῶς προσέχουσιν . ἐπειδὴ γὰρ μέγας ἐστίν , μᾶλλον δὲ μεγάλοι οἱ ὄπισθεν , οἱ δὲ ἔμπροσθεν οἱ πρὸς τοῖς βουσὶν ὄντες μικροί , ἀνάγκη ἵστασθαι τοὺς ἐλάττονας ἐν τῇ περιφορᾷ , ἵνα κινηθῶσιν οἱ μείζονες . ἐπεὶ γὰρ ἐν τῷ αὐτῷ καὶ ἴσῳ χρόνῳ ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ αὐτὸ ἀποκαθίστανται οἵ τε ἐλάττονες καὶ οἱ μείζονες , δῆλον ὅτι ἡ τοῦ μείζονος κίνησις μείζων ἐστὶ καὶ ταχυτέρα , ἡ δὲ τοῦ ἐλάττονος βραδυτέρα . τὸ δὲ βραδύτερον τῇ τοῦ ἐναντίου μίξει ἐστὶ βραδύτερον , ἐναντία δὲ ἡ ἠρεμία τῇ κινήσει · ὥστε ἠρεμεῖ ὁ ἐλάττων βραδύτερον κινούμενος , εἰ καὶ λανθάνει ἡμᾶς μὴ βουλομένους διαπονεῖν περὶ τὸ τὰ τοιαῦτα βλέπειν . φέρε γὰρ λόγου χάριν ( τὴν ἀκρίβειαν ἐν τούτοις οὐ ζητητέον · σαφηνείας γὰρ μόνον τῶν λεγομένων , ἀλλ’ οὐχ ὁμοιότητος ἕνεκα τὸ ὑπόδειγμα παράγεται ) φέρε οὖν λόγου χάριν εἰπεῖν ὅτι ὥσπερ ὁ πόλος πρὸς τὸν ἰσημερινὸν ἢ καὶ ἁπλῶς πρὸς ἅπαντας τοὺς ὑπὸ τῶν ἀστέρων γραφομένους κύκλους ἔχει , οὕτω καὶ οἱ ἐλάττονες τροχοὶ πρὸς τοὺς μείζονας . ἀλλὰ ταῦτα μὲν οὕτως . ἡμᾶς δὲ καλῶς ἔχει εἰδέναι ὅτι τὸ τῶν αὐτομάτων ὑπόδειγμα εἴληπται ὡς ἀνάλογον τοῖς ἐν ἡμῖν νεύροις , τὸ δὲ τοῦ ἁμαξίου διὰ δύο λόγους μόνους καὶ οὐκέτι δι ἄλλο τι , δι’ ἕνα μὲν λόγον ὡς ἀναλογίαν ἔχοντα τὰ ξύλα πρὸς τὰ ὀστᾶ , δι ἄλλον δὲ ὅτι ὡς ἐνταῦθα οἱ ἐλάττονες τροχοὶ ὥσπερ κέντρον ἀκίνητον γίνονται , οὕτω καὶ ἐν τῷ ζῴῳ αἱ καμπαί · καὶ γὰρ ἐν ταῖς καμπαῖς , ὡς πολλάκις εἴρηται , τὸ μὲν κινεῖται , τὸ δὲ ἠρεμεῖ . ἡ μὲν οὗν τῶν λεγομένων διάνοια , οἶμαι , τοιαύτη . ἐν δὲ τῆ λέξει τῇ καὶ τὸ ἁμάξιον ὅπερ αὐτὸ ὀχούμενον κινεῖ εἰς εὐθὺ τοιοῦτόν ἐστι τὸ ἁμάξιον εἰς εὐθὺ κινεῖ τὸ φερόμενον ὑπ’ αὐτοῦ᾿ · ὀχούμενον γὰρ τὸ φερόμενον ὑπὸ τοῦ ἁμαξίου εἶπεν . εἰ γὰρ καὶ κύκλῳ κινοῦνται οἱ τροχοί , ἀλλ’ οὖν τὸ ὀχούμενον καὶ φερόμενον βάρος εἰς εὐθὺ κινοῦσίν . ἀλλὰ τοῦτο μέν , εἰ μὴ πλανῶμαι , οὐδεμίαν εἰκόνα τῆς ὑφ’ ἡμῶν γινομένης κινήσεως σώζει · τὸ δ᾿ ἐφεξῆς , τοῦτο δ’ ἐστὶ τὸ τῷ ἀνίσους ἔχειν τοὺς τροχούς · ὁ γὰρ ἐλάττων ὥσπερ κέντρον γίνεται καὶ πάμπαν ἔχει πολλὴν ὁμοιότητα πρὸς τὴν ὑφ’ ἡμῶν γινομένην κίνησιν . ὡς γὰρ ἐν τούτοις ἱσταμένων τῶν ἐλαττόνων τροχῶν , ὡς πέφυκε γίνεσθαι ἡ στάσις , γίνεται ἡ τῶν μειζόνων περιαγωγὴ ἢ μᾶλλον ἡ κυκλικὴ κίνησις ( ἡ γὰρ περιαγωγὴ κυρίως τῆς σφαίρας οὕτω καὶ ἐφ’ ἡμῖν τὰ μὲν κινοῦνται ἐν τῇ κατὰ τόπον μεταβολῇ , τὰ δὲ ἵστανται . ἀνίσους δὲ ποιοῦσι τοὺς ἔμπροσθεν τροχούς , οὓς αὐτὸς ἐντὸς εἶπεν ἵνα ὥσπερ ὑπερκειμένων τῶν ὄπισθεν καὶ ὠθούντων τοὺς πρόσθεν γίνηται ταχεῖα ἡ κίνησις . τὸ δὲ καθάπερ ἐν τοῖς κυλίνδροις εἶπε διὰ‘ τὸ ὡς ἔοικε κἀκείνους τροχωτοὺς ποιεῖν , ὥσπερ καὶ νῦν τὰ ἐκ κυλίνδρων ἁμαξίξια τὰ τετράτροχα , ἅπερ ἕλκουσιν οἱ παῖδες παίζοντες χαρίεντα ἰδεῖν διὰ τὸ περιτιυέμενον αὐτοῖς κάλλος ὑπὸ τῶν ζωγράφων . σίδηρον δὲ ἐν τῷ τροχῷ λέγει τὸν ἐν τῇ περιφερείᾳ τῶν τροχῶν περικείμενον , κυλλὸν καὶ αὐτὸν ὄντα . ἀλλ’ ἐπεὶ ἐν τῷ περὶ τὴν | καρδίαν πνεύματι καὶ τοῖς νεύροις συστολαί τινες γίνονται καὶ ἐκτάσεις καὶ ὅλως ἀλλοιώσεις , ἐν δὲ τοῖς ἁμαξίοις καὶ τοῖς αὐτομάτοις οὐ γίνονται , προσδιορίζεται καὶ περὶ τούτου λέγων ἐν μὲν οὖν τοῖς αὐτομάτοις καὶ τοῖς ἁμαξίοις οὐκ ἔστιν ἀλλοίωσις , δυνάμει τοῦτο λέγων ὅτι κἄν καὶ ἐν τούτοις ἐγίνετο ἀλλοίωσις , ἡ αὐτὴ ἄν ἐπετελεῖτο κίνησις , ἥτις καὶ νῦν γίνεται μὴ ἀλλοιουμένων . ὅτι δὲ καὶ τὰ νεῦρα ἡμῶν καὶ τὰ μόρια αὔξονται ἤτοι ἐκτείνονται καὶ ὅλως μείζονα γίνονται ἐν ταῖς ἡδοναῖς ὑπὸ τῆς τότε γινομένης εὐκράτου θερμότητος , καὶ πάλιν συστέλλονται καὶ οἱονεὶ πιλοῦνται ἐν τοῖς φόβοις διὰ τὴν κατάψυξιν ( πήγνυσι γὰρ τὸ ψῦχος ) εἴρηται καὶ πρότερον . σαφῆ δὲ ἑξῆς διὰ τὸ προειπεῖν ἡμᾶς ταῦτα πάντα πρὸ ὀλίγου . τὸ δὲ καὶ ἐν ταύτῃ κατὰ μέγεθος ἐν ἀναισθήτῳ μορίῳ ἴσον ἐστὶ τῷ κἄν ἐν μικροτάτῳ καὶ πρὸς αἴσθησιν ἀναισθήτῳ μορίῳ αὐτῆς γένηται ἡ ἀλλοίωσις . Ἐξ ἀνάγκης δὲ ἀκολουθεῖ τῇ νοήσει καὶ τῆ αὐτῶν θερμότης καὶ ψῦξις . Τὸ τῆς λέξεως συνεχὲς τοιοῦτον ἐξ ἀνάγκης δὲ ἀκολουθεῖ τῇ νοήσει καὶ τῇ φαντασία αὐτῶν θερμότης καὶ ψῦξις · ἔστι δὲ τὰ λυπηρὰ καὶ ἡδέα αὐτῶν σχεδὸν πάντα μετὰ ψύξεως καὶ θερμότητος᾿ . τὰ δὲ ἄλλα μεταξύ . ἦν δ᾿ ἂν κατάλληλος ἡ λέξις , εἰ εἶχεν ἀντὶ τοῦ δέ συνδέσμου τὸν γάρ , ἵν’ ἦν οὕτως ῾ἔστι γὰρ τὰ λυπηρὰ καὶ ἡδέα αὐτῶν᾿ . λανθάνει δὲ ὅτι μετὰ θερμότητος καὶ ψύξεως γίνονται περὶ τὰ μικρὰ λυπηρὰ καὶ ἡδέα , περὶ δὲ τὰ μεγάλα πάμπαν εἰσὶ καταφανῆ . ὧν θερμοτήτων περὶ ἡμᾶς γινομένων καὶ ψύξεων ὁρῶμεν ποτὲ μὲν μόριά τινα κινούμενα ἐν ἡμῖν , ὡς ἐν τοῖς ὀνειρωγμοῖς τὸ αἰδοῖον , τὰ σκέλη , ποτὲ δὲ ὅλον τὸ σῶμα , ὅτε κατὰ τόπον μεταβάλλομεν . ἐν δὲ τῇ λέξει τῆ οἷον εἰδώλοις χρώμεναι τοῖς τοιούτοις περὶ τῶν ἀπὸ τῶν ἡδέων καὶ τῶν λυπηρῶν ἐγγινομένων ἡμῖν περὶ τὸ πρῶτον αἰσθητήριον τύπων καὶ ἀναζωγραφημάτων εἴρηται . Ὥστ᾿ εὐλόγως ἤδη δημιουργεῖται εἷται τὰ ἐντὸς καὶ τὰ περὶ τὰς ἀρχὰς τῶν ὀργανικῶν μορίων . Ἀρχὰς ὀργανικῶν μορίων λέγει τὰ νεῦρα , τοὺς μῦς , ὀργανικὰ μόρια χεῖρας καὶ πόδας . γίνονται δὲ τὰ νεῦρα πεπηγότα καὶ οἱονεὶ ξηρὰ καὶ ὡς αὐτὸς λέγει σκληρὰ ἐν τοῖς φόβοις , ὑγρὰ δὲ καὶ μαλακὰ καὶ ἀπολελυμένα ἐν ταῖς ἡδοναῖς . γινομένων γὰρ ὑπὸ ψύξεως καὶ θερμότητος τῶν τοιούτων περὶ τὰς ἀρχὰς τῶν ὀργανικῶν μορίων πρὸς τὰς ἐνεργείας αὐτὰς καὶ τὰς ὑπηρεσίας ἄγεται τῇ ὁρμητικῇ δυνάμει , ἀφ’ ἧς καὶ τὴν ἀρχὴν ἐγγίνεται · πᾶσαι γὰρ αἱ τοιαῦται πράξεις ἐνεργοῦνται διὰ τῆς τῶν σωματικῶν μορίων ἐνεργείας . Τούτων δὲ συμβαινόντων τοῦτον τὸν τρόπον . Τουτέστι τούτων δὲ μεταβαλλόντων ἐξ ὑγρῶν εἰς ξηρὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἅπερ εἴρηκε πασχόντων , καὶ ἐπὶ τοῦ παθητικοῦ καὶ ποιητικοῦ τοιαύτην ἐχόντων φύσιν , ἵνα τὸ μὲν ποιῇ τὸ δὲ πάσχῃ , ἐπειδὴ ἀπὸ τῆς τοιαύτης ὀρέξεως τὰ τοιάδε γίνεται πάθη , ἀνάγκη ἅμα τῷ τὴν ὄρεξιν κινῆσαι γίνεσθαι τοὐ πνεύματος καὶ διὰ τούτου τῶν νεύρων κίνησιν , καὶ διὰ τούτων τοῦ ζῴου . ἡ μὲν οὖν διάνοια αὕτη . τὸ δὲ τῆς λέξεως τῆς καὶ μηδὲν ἀπολείπει αὐτῶν ἑκάτερον τῶν ἐν τῷ λόγῳ τοιοῦτόν ἐστι καὶ μηδὲν ἀπολείπει τῶν εἰς τὸ τί ἦν εἶναι καὶ τὸ εἶδος ἑκάστου τούτων συντεινόντων᾿ . ὥσπερ γὰρ ἂν λείπῃ τι τῶν εἰς τὸν ὁρισμὸν τοῦ ἀνθρώπου ὑπαρχόντων , οὐκέτ’ ἐστὶν ἄνθρωπος , οὕτως ἄν λείπῃ τι τῶν εἰς τὸν ὁρισμὸν τοῦ ποιητικοῦ ᾗ ποιητικὸν λαμβανομένων , οὐκ ἔσται τὸ ποιητικὸν τοῦθ ὅπερ λέγεται · ὁμοίως οὐδὲ τὸ παθητικὸν παθητικόν . Τὸ δὲ κινοῦν πρῶτον τὸ ζῷον ἀνάγκη εἶναι ἔν τινι ἀρχῇ . Ὅτι μὲν οὖν τὸ κινοῦν πρῶτον τὸ ζῷον ἀνάγκη εἶναι ἔν τινι ἀρχῇ πάντες ὁμολογοῦσιν . ἐπειδὴ δὲ καὶ αἱ καμπαὶ ἀρχαί , ὡς πολλάκις εἴρηται , δείκνυσιν ὅτι ἀδύνατον ἔν τινι τῶν καμπῶν εἶναι , ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ ἀρχῇ ἀναγκαῖον εἶναι τὸ πρῶτον κινοῦν τὸ ζῷον , ἥτις οὐκ ἔστιν ἄλλου μὲν ἀρχὴ ἄλλου δὲ τέλος , ἀλλ’ οὖσα αὐτὴ καθ’ αὑτήν · τοῦτο δ’ ἐστὶν ἡ καρδία . δείκνυται δὲ διὰ πλειόνων τῷ ἀληθεστάτῳ Ἀλεξάνδρῳ τῷ ᾿ Αφροδισιεῖ ἐν τῷ Περὶ τοῦ ποῦ τακτέον τὸ ἡγεμονικὸν τῆς ψυχῆς μέρος , ὅτι τὸ κινοῦν πρῶτον τὸ ζῷον ( τοῦτο δ’ ἐστὶν ἡ ὀρεκτική τε καὶ ὁρμητικὴ δύναμις ψυχῆς , ὡς πολλάκις εἴρηται ) δέδεικται οὖν ὅτι ἐν τῇ καρδίᾳ ἐστίν · αὕτη γὰρ καὶ ἀρχὴ τῶν ζῴων , ὡς ἐκ τοῦ λόγου καὶ τῶν ἀνατομῶν δείκνυται . δείκνυσι δὲ ὅτι οὐκ ἔστιν ἐν ταῖς καμπαῖς , ἐπὶ τοῦ βραχίονος τὴν δεῖξιν ποιούμενος · ὃ γὰρ ἄν ἐπὶ τούτου δειχθῇ , τοῦτο κατὰ πάντων ἁρμόσει . ὅτι μὲν οὖν , φησίν , ἐστὶν ἡ καμπὴ τοῦ μὲν ἀρχὴ τοῦ δὲ τελευτή , εἴρηται · ὡς γὰρ τὸ νῦν τέλος μέν ἐστι τοῦ παρεληλυθότος , ἀρχὴ δὲ τοῦ μέλλοντος , οὕτω καὶ ὁ καρπὸς ἀρχὴ μὲν τῆς χειρός , τελευτὴ δὲ τοῦ βραχίονος . καὶ χρῆται μὲν ὡς ἑνὶ ἅπαντι τῷ κώλῳ τῷ ἀπὸ τοῦ ὤμου ἄχρι τῆς χειρός ( χεὶρ δέ ἐστι τὸ ὑπὸ τῶν δακτύλων καὶ τοῦ θέναρος συνεστηκός · δὲ ἐν ταῖς Περὶ ζῴων ἱστορίαις ) χρῆται οὖν ἅπαντι τῷ κώλῳ ὡς ἑνὶ διὰ τὴν συνέχειαν τῶν σαρκῶν καὶ νεύρων , χρῆται δ’ αὐτῷ καὶ ὡς δυσὶ διὰ τὸ κινουμένης τῆς χειρὸς ἠρεμεῖν τὸν καρπόν ( τοῦτο γὰρ δέδεικται πρότερον ) ὁμοίως δὲ καὶ τοῦ βραχίονος κινουμένου ἠρεμεῖν τὸ ὠλέκρανον . τὸ δὲ ὅταν γὰρ κινῆται ἐντεῦθεν ταὐτόν ἐστι τῷ ὅταν γὰρ κινῆται ἐκ τοῦδε τοῦ τόπου εἰς τόνδε . ὅτι δὲ ἐν τῇ κινήσει οὐ μόνον πρὸς ἠρεμοῦν ἐκτός τι δεῖ ἀπερείδεσθαι , ἀλλὰ καὶ πρός τι τῶν ἐν ἡμῖν , εἴρηκεν ἀρχόμενος τοῦ λόγου . Τῆς δ᾿ ἐν τῷ ὠλεκράνῳ κάμψεως τὸ μὲν κινεῖται τὸ ἐν αὐτῷ τῷ ὅλῳ κινουμένῳ . Ὅ λέγει τοιοῦτόν ἐστι · τὸ μέρος , τουτέστιν ἡ χείρ , συγκινεῖται τῷ ὅλῳ βραχίονι . ἔστι γὰρ ἡ χεὶρ ἐν τῷ βραχίονι ὡς μέρος πρὸς ὅλον · τὸ μέρος οὖν τὸ ἐν τῷ ὅλῳ συγκινεῖται τῷ ὅλῳ . ἐν τῇ κάμψει γὰρ τοῦ βραχίονος , κινουμένου τοῦ βραχίονος ὅλου , συγκινεῖται καὶ ἡ χείρ . εἰπὼν δὲ τὸ μὲν κινεῖται , καὶ δέον ἐπενεγκεῖν ‘τὸ δ’ οὐ κινεῖται᾿ , ἀντὶ τούτου ἐπήγαγεν ἀνάγκη δ’ εἶναί τι ἀκίνητον · δέδεικται δὲ τοῦτο πολλάκις . ταῦτα προλαβὼν δείκνυσιν ὅτι οὐκ ἔστι τὸ πρῶτον κινοῦν ἔν τινι τῶν καμπῶν , λέγων ὥστε εἰ ἦν ὁ βραχίων ζῷον , ἦν ἂν ἐν τῷ ὠλεκράνῳ ἡ ψυχή . ἐπεὶ δὲ ὡς ἔχει ὁ βραχίων πρὸς τὸ ὠλέκρανον , ἐνδέχεταί τι ἄλλο τῶν ἀψύχων , οἷον ἡ ῥάβδος , ἔχειν πρὸς τὴν χεῖρα ( ἔστι γὰρ καὶ ἡ τέλος μὲν τῆς ἐχούσης αὐτὴν χειρός , ἀρχὴ δὲ ἑαυτῆς · τὸ γὰρ τῆς ῥάβδου τέλος , οὗπερ ἡ χεὶρ ἅπτεται , τέλος μέν ἐστι τῆς χειρός , ἀρχὴ δὲ τῆς ῥάβδου ) ἐπεὶ οὖν ἐνδέχεταί τι ἄλλο τῶν ἀψύχων ἔχειν πρὸς τὴν χεῖρα , ὡς ὁ βραχίων πρὸς τὸ ὠλέκρανον , μὴ ἔστι δὲ ἡ ψυχὴ μεταξὺ χειρὸς καὶ ῥάβδου , οὐδ᾿ ἄν ἐν τῷ καρπῷ εἴη οὔτε ἐν τῷ ὠλεκράνῳ οὔτε ἐν τῷ ὤμῳ οὔτε ἐν ἄλλῳ , οὗ τὸ μέν ἐστιν ἀρχὴ τὸ δὲ τέλος . διὰ τί γὰρ ἄν ἐν ταύτῃ τῇ καμπῇ εἴη , καὶ οὐκ ἐν ταύτῃ , ὁμοίως ἐν πάσαις ταῖς καμπαῖς θεωρουμένων καὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τοὐ τέλους;’ ἡ μὲν οὖν διάνοια οἶμαι αὕτη . ἔσχατον δὲ κινούμενον λέγει τὴν χεῖρα , ἑτέραν δὲ ἀρχὴν τὴν ῥάβδον . ἀνάγκη οὖν , φησίν , ἐν μηδεμιᾷ εἶναι ἀρχῇ , ἥ ἐστιν ἄλλου τελευτή , μηδὲ εἴ τι ἐστὶν ἕτερον ἐκείνου ἐξωτέρω , λέγων ἐξωτέρω τὰ ἐφεξῆς . ἔστι δὲ τοῦ μὲν καρποῦ ἐφεξῆς βραχίων , καὶ τούτου ἄλλο , κἀκείνου ἕτερον . οὐκ ἔστιν οὖν ἐν τῇ τοιαύτῃ ἀρχῇ ἡ ψυχή , ἥτις ἐστὶν ἐφεξῆς ἄλλης . τὸ δὲ ἔτι γὰρ τοῦ ὠλεκράνου μένοντος κινεῖται ἅπαν τὸ κάτω συνεχὲς ἴσον ἔστι τῶ ‘ὥσπερ γὰρ τοῦ ὠλεκράνου μένοντος κινεῖται ὁ ( οὗτος γάρ ἐστι συνεχὴς τῷ ὠλεκράνῳ ) οὕτω καὶ τοῦ ὠλεκράνου κινηθήσεται τὸ ἀνώτερον αὐτοῦ , τοῦτο δ’ ἐστὶ τὸ μεταξὺ αὐτοῦ τοῦ ὠλεκράνου καὶ τοὐ ὤμου · εἰ δὲ τοῦτο , οὔτε ὁ βραχίων ἔσται ἀρχὴ οὔτε τὸ ὠλέκρανον οὔτ’ ἄλλο οὐδὲν τῶν τοιούτων . Ἐπεὶ δ᾿ ὁμοίως ἔχει ἀπὸ τῶν ἀριστερῶν καὶ δεξιῶν , καὶ ἅμα τὰ ἐναντία κινεῖται . | Τὸ ἅμα ἀντὶ τοῦ παρὰ μέρος εἴληπται · οὐ γὰρ ἀεὶ ἐν τῇ κατὰ τόπον μεταβολῇ τὸ μὲν ἀριστερὸν ἠρεμεῖ , τὸ δὲ δεξιὸν κινεῖται , ἢ ἔμπαλιν ἀεὶ τὸ δεξιὸν ἠρεμεῖ καὶ κινεῖται τὸ ἀριστερόν , ἀλλὰ παρὰ μέρος ἕως ἄν ἠρεμήσωμεν . ἐπεὶ οὖν , φησίν , ὁμοίως ἔχει ἀπὸ τῶν δεξιῶν καὶ τῶν ἀριστερῶν , τουτέστιν ἐπεὶ ὁμοίως ἔχει ἡ καρδία καὶ πρὸς τὰ δεξιὰ καὶ πρὸς τὰ ἀριστερά ( ἐν αὐτῇ γὰρ παύομεν τὰ ἀριστερὰ καὶ δεξιὰ μέρη ἄχρι γὰρ αὐτῆς ἡ τῶν δεξιῶν καὶ ἀριστερῶν κίνησις ἀπέρχεται ) , καὶ ἐκ ταύτης αὐτοῖς ἡ τῆς κινήσεως εἴη ἂν ἀρχή . ἐφ’ ὃ γὰρ αἱ ἀπὸ τῶν δεξιῶν καὶ ἀριστερῶν κινήσεις τελευτῶσιν ὡς ἐπ’ ἀρχήν , ἀπὸ τούτου εὔλογον γίνεσθαι καὶ τὴν ἀρχὴν τῆς ἐπὶ τὸ ἔξω κινήσεως . οὕτω γὰρ γίνεται καὶ ἐν τῷ στρατοπέδῳ · ἐφ’ ὃν γὰρ αἱ τῶν ἔξωθεν προσαγγελίαι γίνονται , οὗτος δ’ ἐστὶν ὁ στρατηγός , ἀπὸ τούτου καὶ αἱ πρὸς τὰ ἔξω κινήσεις τὴν ἀρχὴν λαμβάνουσι . γίνονται δὲ πρὸς τὴν καρδίαν αἱ ἐκτὸς κινήσεις , ὡς ἐν τῷ Περὶ τοῦ ποῦ τακτέον τὸ ἡγεμονικὸν τῷ Ἀφροδισιεῖ Ἀλεξάνδρῳ δέδεικται , τὰ σποράδην πολλαχοῦ Ἀριστοτέλει περὶ τούτων λεχθέντα ἐκεῖσε συλλεξαμένῳ , καὶ πρὸς τούτοις ἕτερα ἀναγκαιότατα οἰκεῖα προσεπιθέντι . ἀπὸ ταύτης ἄρα τῆς καρδίας καὶ ἡ ὁρμὴ καὶ ὄρεξις , αἵτινές εἰσιν ἀρχαὶ τῆς κατὰ τόπον κινήσεως . διὸ καὶ τὰ πρὸς τὴν κίνησιν ὄργανα τὰ νεῦρα ἀπὸ τῆς καρδίας , ὡς ἐκ τῶν ἀνατομῶν δείκνυται , τὴν ἀρχὴν ἔχει . ἀφ’ οὗ γὰρ τὴν ἀρχὴν ἔχει τὰ πρὸς τὴν κίνησιν ὄργανα , ἐν τούτῳ ἀναγκαῖον εἶναι καὶ τὸ διδὸν αὐτοῖς τὴν τοῦ κινεῖν καὶ κινεῖσθαι δύναμιν . κινοῦνται μὲν γὰρ τὰ νεῦρα ὑπὸ τῆς ψυχῆς , κινοῦσι δὲ τὰ κῶλα . ἐπεὶ οὗν , ὡς εἴρηται , ὁμοίως ἔχει καὶ ἅμα καὶ παρὰ μέρος τὰ δέ ἰὰ καὶ ἀριστερά , ταῦτα γὰρ εἶπεν ἐναντία ( οὐ γὰρ ἅμα κινεῖται τὸ δεξιὸν καὶ ἀλλὰ παρὰ μέρος ) , ἀεὶ δ’ ἀμφοτέρων τῶν δεξιῶν καὶ ἀριστερῶν κώλων ἡ ἀρχὴ τῆς κινήσεως ἀνωτέρω καὶ οὐκ ἐν ταῖς καμπαῖς , ἀνάγκη ἐν τῷ μέσῳ τοῦ θώρακος , τουτέστιν ἐν τῇ καρδίᾳ εἶναι τὴν τῆς κινήσεως ἀρχήν . ἔσχατον γὰρ καὶ πέρας καὶ οἱονεὶ κέντρον τῶν ἄκρων τῶν δεξιῶν καὶ ἀριστερῶν τὸ μέσον ἐστίν . ἔτι δὲ καὶ καθ’ ὅσον ἐν μέσῳ οὖσα ἡ καρδία ὁμοίως ἔχοι ἂν πρὸς τὰ ἄνω καὶ κάτω καὶ ὁμοίως ἂν αὐτοῖς ἀμφοτέροις χορηγοίη τὴν κίνησιν , καὶ οὐ τοῖς μὲν μᾶλλον τοῖς δ’ ἧττον , καὶ διὰ τοῦτο ἐν ταύτῃ εἴη ἂν τὸ κινοῦν . τὰς ἀπὸ τῆς ῥάχεως δὲ λέγοι ἄν τὰ κῶλα , χεῖρας καὶ πόδας · τούτων γὰρ καὶ πάντων τῶν ὀστῶν ἡ ῥάχις ἀρχή , ὡς ἐν τῷ Περὶ ζῴων μορίων καὶ ἐν ἄλλοις πλείοσιν εἴρηται . ὅτι δὲ ἐν ᾧ ἡ αἴσθησις ἐν τούτῳ ἡ ὁρμητική τε καὶ ὀρεκτικὴ δύναμις , δέδεικται ἐν τῷ Περὶ τοῦ ποῦ τακτέον τὸ ἡγεμονικόν . ἐχόμενα δὲ τοῦ τόπου τοῦ περὶ τὴν ἀρχὴν λέγει τὰ νεῦρα . ἡ μὲν οὖν ξύμπασα διάνοια αὕτη . τὸ δὲ τῆς λέξεως τῆς ὥστε μὴ τῷ ἠρεμεῖν τὸ δεξιὸν κινεῖσθαι τὸ ἀριστερόν , μηδ’ αὖ τῷ τοῦτο ἐκεῖνο τοιοῦτόν ἐστιν · ῾οὐκ ἔστιν ἡ κίνησις τοῦ δεξιοῦ οὐδὲ κινεῖται τὸ δεξιὸν τῷ ἀεὶ ἠρεμεῖν τὸ ἀριστερόν , οὐδ’ αὖ πάλιν ἐκεῖνο τὸ ἀριστερὸν κινεῖται [ ἐν ] τῷ τοῦτο τὸ δεξιὸν ἠρεμεῖν , ἀλλ’ ἐπίσης ἀμφότερα πεφύκασι καὶ ἠρεμεῖν καὶ κινεῖσθαι᾿ . Τὸ δὲ μέσον τοῦ σώματος μέρος δυνάμει μὲν ἕν , ἐνεργείᾳ δὲ ἀνάγκη γίνεσθαι πλείω . Μέσον τοῦ σώματος λέγει τὴν καρδίαν καὶ τὸ ἐν αὐτῇ πνεῦμα . φησὶ δὲ ὅτι τὸ τῶν ζῴων μέσον δυνάμει μὲν ἕν , ἐνεργείᾳ δὲ δύο . ἐπειδὴ γὰρ ἀπ’ αὐτοῦ αἱ κινήσεις , ἀνάγκη ἐκτετινομένου τοῦ ἐν τῷ δεξιῷ τῆς καρδίας πνεύματος , καὶ συνεκτείνοντος ἑαυτῷ τὸ ἀπὸ τῆς καρμερει δίας νεῦρον ἢ νεῦρα , συνεκτείνεσθαι καὶ τὸ τῆς καρδίας μέρος καὶ κινεῖσθαι . ἀπὸ γὰρ αὐτῆς ὡς ἀπ᾿ ἀρχῆς τὰ νεῦρα τὴν ἀρχὴν ἔχει ὥσπερ καὶ αἱ φλέβες · ὥστε ὅταν τείνηται ὑπὸ τῆς τοῦ πνεύματος ἐκτάσεως τὸ νεῦρον , ἀνάγκη συντείνεσθαι τὸ τῆς καρδίας μέρος , ἐν ᾧ τὸ τεινόμενον νεῦρον ἐρρίζωται . ἐπεὶ δ’ ἠρεμούντων τῶν ἀριστερῶν κινεῖται τὰ δεξιά , ὥσπερ πάλιν τῶν δεξιῶν τὰ ἀριστερά , ἀνάγκη κινουμένων τῶν δεξιῶν καὶ ἠρεμούντων τῶν ἀριστερῶν ἠρεμεῖν καὶ τὸ ἀριστερὸν μέρος τῆς καρδίας καὶ τὸ ἐν τούτῳ πνεῦμα . οὐδὲν γὰρ κωλύει , καίπερ συνεχοῦς ὄντος ὅλου τοῦ ἐν τῇ καρδίᾳ πνεύματος , τὸ μὲν αὐτοῦ ἠρεμεῖν τὸ δὲ κινεῖσθαι · καὶ γὰρ καὶ τοῦ ἐν ταῖς σκάφαις ὕδατος ὁρῶμεν τὸ μὲν κινούμενον , ὅπερ ἐκίνησεν ἡ χείρ , τὸ δ’ ἠρεμοῦν . ἠρεμοῦντος οὖν τοῦ ἀριστεροῦ μέρους τῆς καρδίας καὶ τοῦ ἐν αὐτῇ πνεύματος δῆλον ὅτι καὶ τὸ ἐν τούτῳ τῷ μέρει νεῦρον ἢ νεῦρα ἠρεμεῖ . εἰ δὲ τοῦτο , δῆλον ὅτι ἠρεμούντων τῶν δεξιῶν μερῶν τοῦ πνεύματος καὶ τῆς καρδίας κινεῖται τὰ ἀριστερά , καὶ ἠρεμούντων τῶν ἀριστερῶν κινεῖται τὰ δεξιά , ἀπερειδόμενα τὰ μὲν δεξιά , ὅτε κινεῖται , εἰς τὰ ἀριστερὰ ἠρεμοῦντα , καὶ ταῦτα εἰς τὰ δεξιά , ἐοικότα ὡς αὐτὸς ἐρεῖ προιὼν τοῖς τὰ νῶτα ἀπερείδουσι καὶ κινοῦσι τὰ σκέλη . ὡς γὰρ ὁ βραχίων ἀπερειδόμενος ὡς πρὸς ἠρεμοῦν τὸ ὠλέκρανον κινεῖται , οὕτως ἀνάγκη καὶ τὸ ἀριστερὸν τῆς καρδίας καὶ τοῦ πνεύματος ἀπερείδεσθαι πρὸς τὸ δεξιὸν ὡς πρὸς ἠρεμοῦν , καὶ τοῦτο πάλιν πρὸς τὸ ἀριστερόν , κινεῖσθαι δὲ ἀμφότερα ὑπὸ τῆς ψυχῆς , ἀκινήτου οὔσης | καθ’ ἑαυτήν . τὰ γὰρ εἴδη καὶ αἱ ἕξεις ἀκίνητα καθ’ αὑτά · τοιοῦτον δὲ καὶ ἡ ψυχὴ δέδεικται οὖσα . κινουμένων δὲ τῶν δεξιῶν καὶ τῶν ἀριστερῶν κινεῖται καὶ τὰ ἐν τούτοις νεῦρα καὶ διὰ τῶν νεύρων τὰ κῶλα . ὥστε ἓν ὃν τὸ πνεῦμα δυνάμει ἐν ταῖς κινήσεσιν ἐνεργείᾳ γίνεται δύο , ὁμοίως καὶ ἡ καρδία · ὡς γὰρ τὸ πνεῦμα , καὶ ἡ καρδία , καὶ ὡς αὕτη , καὶ τὸ πνεῦμα . ἐπειδὴ γὰρ τὸ μὲ κινεῖται τῆς καρδίας καὶ τοῦ πνεύματος τὸ δὲ ἠρεμεῖ , δῆλον ὡς δύο εἰσὶν ἐνεργείᾳ · ἓν δὲ ἐνεργείᾳ γίνεται ἐν ταῖς ἠρεμίαις . ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων τοσαῦτα εἰρήσθω , ἐπὶ δὲ τὴν λέξιν λοιπόν ἐστι τραπῆναι . εἰπὼν ὅτι ἐνεργείᾳ δύο γίνεται , συντόμως τὴν αἰτίαν τούτου ἐπήγαγεν εἰπὼν καὶ γὰρ ἅμα τὰ κῶλα κινεῖται ἀπὸ τῆς ἀρχῆς · πάλιν τὸ ἅμα ἀντὶ τοῦ παρὰ μέρος . περὶ ὧν ἀκριβέστερον ἐν τῷ Περὶ ζῴων πορείας εἴρηται . ἐπεὶ οὖν τὸ μὲν ἠρεμεῖ τῶν κώλων , τὸ δὲ κινεῖται , ἀνάγκη καὶ τοῦ πνευματος καὶ τῆς καρδίας τὸ μὲν κινεῖσθαι , τὸ δὲ ἠρεμεῖν . Λέγω δὲ οἷον ἐπὶ τῆς ΑΒΓ τὸ Β κινεῖται , κινεῖ δὲ τὸ Α . Εἰπὼν ὅτι ἐνεργείᾳ γίνεται δύο δυνάμει ὄντα ἕν , δείκνυσι τοῦτο καὶ ἐπὶ καταγραφῆς , ὡς ἔθος αὐτῷ , ἅμα πρὸς τούτῳ δεικνύων ὅτι ἀνάγκη εἶναί τι ἀκίνητον , εἰ μέλλει κινήσεσθαι τὸ ζῷον . νενοήσθω δὴ Α ὅλη ἡ καρδία καὶ ὅλον τὸ ἐν αὐτῇ πνεῦμα , Β δὲ τὸ ἐν τῷ δεξιῷ μέρει τῆ καρδίας νεῦρον ἢ νεῦρα , καὶ Γ ὁμοίως τὸ ἐν τῷ ἀριστερῷ μέρει αὐτῆς νεῦρον ἢ νεῦρα . κινεῖται οὖν τὸ Β τὸ νεῦρον , κινεῖ δὲ τὸ Α τὸ μέρος τοῦ πνεύματος καὶ τὸ μέρος τῆς καρδίας κινούμενα ὑπὸ τῆς ψυχῆς . ἀλλ’ ἐπεί , ὡς δέδεικται , ἀνάγκη εἶναί τι ἠρεμοῦν , εἰ μέλλει γενέσθαι κίνησις , ἀνάγκη τὸ λοιπὸν μέρος τοῦ Α ἤτοι τῆς καρδίας καὶ τοῦ πνεύματος ἠρεμεῖν . ἓν ἄρα δυνάμει ὄντα τὰ AE ἐνεργείᾳ δύο ἔσται . ἐκάλεσε δὲ τὸ ἠρεμοῦν μέρος τοῦ πνεύματος καὶ τῆς καρδίας E , ἵνα τῇ διαφορᾷ τοῦ στοιχείου δηλώσῃ καὶ τὸ διαφέρον τοῦ πνεύματος καὶ τῆς καρδίας . διαφέρει γάρ , ὡς πολλάκις εἴρηται , τὸ ἠρεμοῦν τῆς καρδίας μέρος καὶ τοῦ πνεύματος πρὸς τὸ μὴ ἠρεμοῦν · ᾗ γὰρ τὰ μὲν κινεῖται τὰ δὲ ἠρεμεῖ , διαφέρουσιν . ἓν ἄρα δυνάμει ὄντα τὰ AE τουτέστιν ἓν ἄρα δυνάμει οὖσα ὅλη ἡ καρδία καὶ ὅλον τὸ πνεῦμα δύο εἰσὶν ἐνεργείᾳ . καὶ ἐπεὶ τὸ μὲν αὐτῆς ἠρεμεῖ τὸ δὲ κινεῖται , ἀνάγκη μὴ στιγμὴν εἶναι . τοῦτο δὲ ταὐτόν ἐστι τῷ ἀνάγκη μὴ τοῦτο εἶναι τὴν ψυχήν . εἰ γὰρ τῶν κινουμένων τὸ μὲν . αὐτῶν κινεῖται τὸ δὲ ἠρεμεῖ , ἡ δὲ ψυχὴ ἀμερὴς καὶ ἀσώματος , τῶν δ’ ἀμερῶν οὐ τὸ μὲν κινήσεται τὸ δὲ ἠρεμήσει ( οὕτω γὰρ οὐκ ἄν ἦν ἀμερῆ ) οὐκ ἂν εἴη οὔτε καρδία οὔτε αὐτὸ τὸ πνεῦμα ἡ ψυχή , ἀλλ’ ἄλλο τι εἶδος οὖσα τούτων καὶ ἀκίνητος . εἰ γὰρ κινεῖται , πάλιν τὰ αὐτὰ ἐροῦμεν ὅτι ἀνάγκη τὸ μὲν αὐτῆς κινεῖσθαι τὸ δὲ ἠρεμεῖν · οὕτω δὲ πάλιν σῶμα ἂν εἴη καὶ οὐκ ἀσώματον , καὶ οὐκ εἶδος , ἀλλ᾿ ὑποκείμενον καὶ ὕλη . Ἀλλὰ μὴν ἐνδέχεται τὸ Γ τῷ Β ἅμα κινεῖσθαι . Τὸ Γ ἐν θατέρῳ τῆς καρδίας μέρει νεῦρον ἔθεμεν . τὸ δὲ ἅμα πάλιν ἀντὶ τοῦ παρὰ μέρος · ἐνδέχεται γὰρ μετὰ τὸ κινηθῆναι τὸ δεξιὸν κινηθῆναι τὸ ἀριστερόν . ὥστε καὶ τὸ μέρος τῆς καρδίας , ἐν ᾧ ἐρρίζωται τὸ ἀριστερὸν νεῦρον , κινηθήσεται . Ὥστ᾿ ἀνάγκη ἀμφοτέρας τὰς ἀρχὰς τὰς ἐν τῷ Α κινουμένας κινεῖν . Ἀρχὰς λέγων τὰ δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ μέρη τῆς καρδίας καὶ τοῦ πνεύματος . ἦν δ᾿ ἄν καταλληλότερον , εἰ οὕτως εἶχεν ἡ γραφὴ ῾ὥστε ἀμφότερα τὰ μέρη τοῦ Α κινούμενα κινεῖν᾿ . οὐ γὰρ τὸ πνεῦμα μόνον κινεῖται , ἀλλὰ καὶ ἡ καρδία . δεῖ τι ἄρα εἶναι παρὰ ταύτας τὰς ἀρχὰς ἕτερόν τι , ὅπερ κινήσει μὴ κινούμενον . ὡς γὰρ οἱ ἀπερείδοντες τὰ νῶτα καὶ κινοῦντες τὰ σκέλη ἄλλο τι ἔχουσιν ἐν αὑτοῖς τὸ κινοῦν τὰ σκέλη , οὕτω κἀνταῦθα εἷναι δεῖ τι ἄλλο παρὰ τὸ κινοῦν κινούμενον καὶ αὐτό . ἀναλογεῖ δὲ τοῖς μὲν νώτοις τὸ δεξιὸν καὶ ἀριστερὸν τῆς καρδίας καὶ τοῦ πνεύματος , τοῖς δὲ σκέλεσι τὰ ΒΓ νεῦρα . Κατὰ μὲν οὖν τὸν λόγον τὸν λέγοντα τὴν αἰτίαν τῆς κινήσεώς ἐστιν ἡ ὄρεξις τὸ μέσον , ὃ κινεῖ κινούμενον . Τὸ λεγόμενόν ἐστιν ὅτι κατὰ τὸν λόγον τὸν λέγοντα καὶ δεικνύντα τὸ αἴτιον τῆς κινήσεως φαίνεται ὅτι ἡ ὄρεξίς ἐστιν , ἥτις ἀκίνητος οὖσα , ἐπεὶ καὶ πᾶσα ἡ ψυχὴ ἀκίνητος , ἧς αὕτη μέρος ἢ δύναμις οὖσα τυγχάνει , ἥτις δὴ ἀκίνητος οὖσα κινεῖ τὸ κινούμενον καὶ κινοῦν . τοῦτο γὰρ δεῖ προσυπακούειν · τὸ γὰρ πνεῦμα καὶ ἡ καρδία κινούμενα κινοῦσι . δύναταί τις τοῦ ὃ κινεῖ κινούμενον καὶ ἐπὶ τῆς ὀρέξεως ἀκούειν . εἰ γὰρ καὶ μὴ κινεῖται ἡ ὄρεξις ( τὰ γὰρ εἴδη ἀκίνητα ) ἀλλ’ οὗν διεγείρεται ὑπὸ ὀρεκτῶν , | ἵν’ ᾖ τὸ κινούμενον ἀντὶ τοῦ ‘διεγειρόμενον καὶ ἐπιτήδειον γινόμενον πρὸς τὸ κινῆσαι τὸ ζῷον᾿ . ἢ τὸ λεγόμενόν ἐστι διὰ τοῦ ὃ κινεῖ κινούμενον ‘κατὰ τὸν τοιοῦτον λόγον δόξειεν ἄν τὸ κινοῦν κινούμενον ὅτι ἡ ὄρεξίς ἐστιν · οὐκ ἔστι δὲ αὕτη , ἀλλὰ δεῖ εἶναι σῶμά τι , ὃ κινεῖ κινούμενον καὶ αὐτό᾿ . Τὸ μὲν οὖν κινούμενον , μὴ πεφυκὸς δὲ κινεῖν δύναται πάσχειν κατὰ ἀλλοτρίαν δύναμιν . Πανάληθες καὶ τοῦτο · πᾶν γὰρ ὃ κινεῖται μόνον , οὐ πέφυκε δὲ κινεῖν , πάσχει κατὰ τὴν τοῦ κινοῦντος δύναμιν καὶ ἄγεται ὡς ἄν ἐκεῖνο ἄγῃ . τοιοῦτον δέ τί ἐστι καὶ πᾶν σῶμα ζῴου · κατὰ γὰρ τὴν ψυχὴν καὶ αὐτὸ κινεῖται , ὥσπερ ὁ ὀρχηστὴς κατὰ τὴν ὄρχησιν . σαφῆ δὲ τὰ ἑξῆς . περὶ δὲ τῆς τοῦ πνεύματος σωτηρίας οἰκεῖον ἦν εἰπεῖν ἐν τοῖς Περὶ τροφῆς . λέγει δ᾿ ἔχειν τὸ τοιοῦτον πνεῦμα πρὸς τὴν ψυχὴν ὥσπερ τὸ κινοῦν καὶ κινούμενον μέρος ἐν ταῖς καμπαῖς πρὸς τὸ ἀκίνητον . ὥσπερ δὲ οὐ τὰ μέρη ἀεὶ τὰ αὐτά ἐστιν , ἀλλ᾿ ἐν κινήσει ( ἐν ἐπιρροῇ γὰρ καὶ οὕτως καὶ τὸ σύμφυτον πνεῦμα . Δεῖ δὲ τὸ μέλλον κινεῖν μὴ ἀλλοιώσει τοιοῦτον εἶναι . ῾Υποστικτέον εἰς τὸ ἀλλοιώσει , εἶθ΄ οὕτως ἐπακτέον τὸ τοιοῦτον . ἔστι δὲ δηλωτικὸν τὸ τοιοῦτον τοῦ ἔχειν βάρος καὶ κουφότητα · τὸ γὰρ ἐν ἡμῖν θερμὸν καὶ βαρὺ καὶ κοῦφόν ἐστιν ὥσπερ ὁ ἀήρ . εἴη δ᾿ ἂν τὸ λεγόμενον ῾δεῖ τὸ μέλλον κινεῖν τὴν κατὰ τόπον κίνησιν , ἀλλὰ μὴ τὴν ἀλλοίωσιν βάρος ἔχειν καὶ κουφότητα . κινεῖ γὰρ τὸ πῦρ τὸ ὕδωρ καὶ ἄγει ἀπὸ τοῦ ψυχροῦ εἰς τὸ θερμόν , ἀλλ’ οὐ κατὰ τόπον αὕτη ἡ μεταβολή , ἀλλὰ κατ᾿ · ἀλλοίωσιν · τὸ δ’ ἐν τῇ καρδίᾳ θερμὸν καὶ ἀλλοιοῖ ἡμᾶς καὶ τῆς κτὰ τόπον κινήσεως ἡμῖν ἐστιν αἴτιον . ἀλλ’ ὅμως ᾗ μὲν κοῦφον , ἀντέχει πρὸς τὰ βαρέα τὰ ὠθοῦντα καὶ ἀποβιαζόμενα αὐτὸ κάτω , καὶ οὐκ ἐξίαταται τῆς οἰκείας ἕδρας , ᾗ δὲ πάλιν βαρύ ἐστιν , ἀντέχει πρὸς τὰ βαρέα τὰ ἀνωθοῦντα καὶ ἀναρριπτοῦντα αὐτὸ ἄνω ( ἀνάγκη γὰρ τὰ βαρέα πρὸς τὸ κάτω φερόμενα ἀνωθεῖν αὐτὸ ἄνω ) ὥστ’ ἐπεὶ καὶ βαρὺ καὶ κοῦφόν ἐστιν , οὔτ᾿ ἄν ἄνω εἴη ( ἦν γὰρ ἂν κοῦφον μόνως ) , οὔτε κάτω ἦν γὰρ ἄν μόνως ) ἀλλὰ μέσον · ἐν ᾧ δὲ τοῦτο , ἐν τούτῳ καὶ ψυχή . ἐν τῷ μέσῳ ἄρα ἡ ψυχή᾿ . ὅτι δὲ καὶ βαρὺ καὶ κοῦφόν ἐστι , δῆλον ἐντεῦθεν · συστέλλεται γὰρ καὶ ἐκτείνεται κατὰ φύσιν καὶ οὐ βίᾳ , τὸ δ’ ἐκτεινόμενον ἄνω καὶ κάτω κινεῖται , τὸ δὲ οὕτω κινούμενον βαρὺ καὶ κοῦφόν ἐστιν . τοιοῦτον δὲ τὸ πνεῦμα , ἐν ᾧ κινουμένῳ κινεῖ τὰ ζῷα ἡ ψυχή . ἀπεικάζει δὲ τὸ ζῷον πόλει εὐνομουμένῃ . ὥσπερ γὰρ ἐπὶ ταύτης οὐ δεῖ παρεῖναι ἐφ᾿ ἑκάστῃ πράξει τὸν βασιλέα , ἀλλ᾿ ἕκαστος τῶν ὑπ᾿ αὐτοῦ ταχθέντων πράττει τὸ οἰκεῖον ἔργον διὰ τὸ ἔθος , αὐτοῦ τοῦ βασιλέως μένοντος εἰς τὰ ἀνάκτορα , οὕτω καὶ ἐν τοῖς ζῴοις διὰ τὴν κινοῦσαν φύσιν ἕκαστον τῶν μερῶν πράττει τὸ οἰκεῖον μενούσης τῆς ψυχῆς ἐν τῇ καρδίᾳ ὥσπερ τινὸς βασιλέως εἰς τὰ βασίλεια · ἀλλ’ ἐπὶ μὲν τῆς πόλεως πράττεται διὰ τὸ ἔθος ( ὡς γὰρ ἔχουσιν ἔθος , οὕτω καὶ πράττουσι τάδε μετὰ τάδε ) , ἐν δὲ ζῴοις διὰ τὴν φύσιν . Κινεῖται δέ τινας καὶ ἀκουσίους ἔνια τῶν μορίων , τὰς δὲ πλείστας οὐχ ἑκουσίους . | Τὸ οὐχ ἑκούσιον μεταξύ ἐστιν ἀκουσίου καὶ ἑκουσίου , ὡς ἐπεσημήνατο καὶ ἐν τοῖς ᾿Ηθικοῖς τοῖς ἐπιγραφομένοις Νικομαχείοις . ὅταν μὲν γὰρ ἐξαίφνης ἐπιστῇ γυνὴ τὸ εἶδος παγκάλη ἢ πολέμιος μηδὲν ἡμῶν περὶ τούτων ἀναλογιζομένων , καὶ ἐπὶ τῇ ἐπιστάσει αὐτῶν κινηθῇ διὰ μὲν τὴν γυναῖκα τὸ αἰδοῖον , διὰ δὲ τὸν πολέμιον ἡ καρδία , ἡ τοιαύτη τούτων κίνησις ἀκούσιος · ὅταν δὲ ἀναπλάσηται τῇ διανοίᾳ γυναῖκα καὶ περιεργάσηται τὸ εἶδος αὐτῆς ἕκαστόν τε τῶν μερῶν καὶ μελῶν , καὶ καλὴν εἶναι φήσῃ ἡδεῖάν τε πρὸς ὁμιλίαν , καὶ ἐκ τῆς τοιαύτης γε τῆς διανοίας καὶ περιεργασίας καὶ τῆς ἐπακολουθησάσης αὐτῇ συγκαταθέσεως κινηθῇ τὸ αἰδοῖον , πάλιν τὴν τοιαύτην τοῦ αἰδοίου κίνησίν φαμεν ἑκούσιον . οὐχ ἑκούσια δὲ ὕπνος , ἐγρήγορσις , τὰ ὅμοια . ᾗ μὲν γὰρ οὐ συγκατέθετο ὁ νοῦς ὅτι ὑπνωτέον , τέον , ἔοικε τῷ ἀκουσίῳ , ᾗ δὲ ὅλως ἐν ἡμῖν ἡ ἀρχὴ τοῦ ὕπνου , ἔοικε τῷ ἑκουσίῳ . πῶς γὰρ ἂν ἑκούσιον εἴποι τις τὸν ὕπνον , οὗ οὐκ ἔστιν ἡ φαντασία ἢ ἡ διάνοια αἰτία ; ἀλλὰ μὴν οὐδ’ ἀκούσιον · ἐν ἡμῖν γὰρ ἡ αἰτία τοὐ ὕπνου , ὡς μεμαθήκαμεν ἐν τῷ πρὸ τούτου βιβλίῳ ἐν οἷς διελέγετο πῶς ὁ ὕπνος γίνεται . οὔτε οὗν ὁ νοῦς οὔθ’ ἡ φαντασία ἐστὶν αἰτία , ἀλλ’ ἐπεὶ ἀναγκαῖον ἀλλοιοῦσθαι τὰ ζῷα φυσικήν τινα ἀλλοίωσιν , διὰ τοῦτο συμβαίνει κινεῖσθαι ἅμα τῷ φανέντι · τοῦτο γὰρ οἶμαι προσυπακούειν καὶ ὡς ἔοικε πρὸς τούτῳ δεῖ καὶ στίζειν τελείαν εἰς τὸ φυσικήν τινα ἀλλοίωσιν ( φαίνεται γὰρ ἐν τούτῳ ἡ ἀπόδοσις οὖσα τοῦ λόγου ) ἀναγινώσκειν δὲ ὡς ἀπ᾿ ἄλλης ἀρχῆς τὸ ἀλλοιουμένων δὲ τῶν μορίων τὰ μὲν αὔξεσθαι τὰ δὲ φθίνειν οὕτως οὐ μόνον δὲ κατ’ ἀλλοίωσιν ἀθρόαν τὸ αἰδοῖον καὶ ἡ καρδία κινοῦνται , ἀλλὰ καὶ αἱ αὐξήσεις καὶ αἱ φθίσεις τῶν μορίων ἀλλοιουμένων τῶν ζῴων συμβαίνουσι᾿ . δύναταί τις μόρια σύμφυτα ἀκούειν ἐν τῇ καρδίᾳ τὸ πνεῦμα καὶ τὰ ὑπ’ αὐτοῦ κινούμενα νεῦρα · ᾧ σύμφωνον ἄν εἴη καὶ τὸ ἐπαχθὲν τὸ καὶ μεταβάλλειν τὰς πεφυκυίας ἔχεσθαι μεταβολὰς ἀλλήλων . παρὰ τὸν λόγον δὲ κινήσεις λέγει τὰς ἀκουσίους · καὶ γὰρ αὗται ἀλλοιουμένων τινῶν γίνονται , αἵτινες καὶ αὐταὶ γίνονται οὐ μόνον φανέντος τινὸς κατὰ τὴν αἴσθησιν , ἀλλὰ καὶ μὴ φανέντος τινός , ἡμῶν δ᾿ ἐξαίφνης φαντασθέντων τοῦ λόγου μὴ κελεύοντος πολλάκις κινεῖται τὸ αἰδοῖον · ἡ γὰρ φαντασία τὸ εἶδος τῆς γυναικὸς προφέρει . Μάλιστα δὲ τῶν μορίων ταῦτα ποιεῖ ἐπιδήλως . Ταῦτα λέγει τὸ αἰδοῖον καὶ τὴν καρδίαν . ἀπὸ πάντων , φησί , τῶν μορίων ταῦτα μόνα , ἥ τε καρδία καὶ τὸ αἰδοῖον , ποιοῦσιν ἐπίδηλον ἣν κινοῦνται κίνησιν . ταῦτα οὖν ἐπιδήλως κινοῦνται διὰ τὸ ὥσπερ ζῷον εἷναι ἑκάτερον αὐτῶν · ὥσπερ γὰρ τὰ ζῷα κινεῖται , οὕτω καὶ ταῦτα διὰ τὸ εἶναι αὐτὰ ὥσπερ ζῷα κεχωρισμένα καὶ καθ’ αὑτά . πῶς δὲ ἅλλεται ἡ καρδία καὶ σφύζει , αὐτὸς ἐρεῖ ἀκριβέστερον ἐπὶ τέλει τοῦ Περὶ γήρως καὶ νεότητος . εἰπὼν δὲ διὰ τὸ ὥσπερ ζῷον εἶναι ἑκάτερον αὐτῶν ἐπήγαγε τούτου δ’ αἴτιον , τουτέστι τοῦ δὲ εἶναι ὥσπερ ζῷα αἴτιον τὸ ἔχειν ὑγρότητα ζωτικήν · ἡ μὲν γὰρ καρδία διὰ τὸ ἔχειν τὴν ἀρχὴν τῶν αἰσθήσεων ( τὸ δὲ ζῷον ἐν τῷ αἰσθάνεσθαι τὸ εἶναι ζῷον ἔχει · τῷ γὰρ ἔχειν αἴσθησιν διαφέρει τῶν μὴ ζῴων τὸ ζῷον ) , τὸ δὲ αἰδοῖον διὰ τὸ ὥσπερ ζῷον ἐξέρχσθαι ἐξ αὐτοῦ τὸ σπέρμα , δυνάμει ὂν ζῷον · τὸ γὰρ σπέρμα δυνάμει ἐστὶ ζῷον , ὡς ἐν τῷ Περὶ γενέσεως ζῴων δείκνυται . Αἱ δὲ κινήσεις τῇ τε ἀρχῇ ἀπὸ τῶν μορίων , καὶ μορίοις ἀπὸ τῆς ἀρχῆς εὐλόγως συμβαίνουσι . Εἴρηται πρὸ ὀλίγου ὅτι τῶν νεύρων τεινομένων συντείνεται ἡ καρδία · ὥστε τὰ μὲν μόρια κινοῦνται ἀπὸ τῆς ἀρχῆς καὶ ἡ ἀρχὴ πάλιν ἀπὸ τῶν μορίων . καὶ ὡς ἔθος τίθεται ἐπὶ στοιχείων τὴν ἀρχὴν καὶ τὰ μόρια , ῾ἔστω γάρ ἀρχὴ᾿ λέγων ῾τὸ Α , μόρια δὲ τὰ ΒΓ᾿ . ταῦτα στοιχεῖα . καὶ B ἔστω πάλιν τὰ δεξιά , Γ δὲ τὰ ἀριστερά . αἱ δὲ κινήσεις τῶν δεξιῶν καὶ ἀριστερῶν ἐπὶ τὴν ἀρχὴν τὴν καρδίαν ἀφικνοῦνται ( συγκινεῖται γὰρ αὐτοῖς ) καὶ ἀπὸ ταύτης δὲ γίνονται · ταύτης γὰρ καὶ τοὐ ἐν αὐτῇ πνεύματος κινουμένων κινεῖται τὰ δεξιὰ καὶ ἀριστερά . καὶ ἡ μὲν τοῦ Β ἀρχὴ ἐπὶ τὸ Β · ἡ γὰρ | ἀρχὴ καὶ αἰτία τῆς τῶν δεξιῶν κινήσεως ἐπὶ τὰ δεξιὰ διαδίδοται , ὥσπερ ἡ τῶν ἀριστερῶν ἐπὶ τὰ ἀριστερά . οὔτε γὰρ ἡ τῶν δεξιῶν ἐπὶ τὰ ἀριστερὰ ἀφικνεῖται ἢ διαδίδοται , οὕτε αὖ πάλιν ἡ τῶν ἀριστερῶν ἐπὶ τὰ δεξιά , ἀλλ’ ἑκάστη πρὸς τὸ οἰκεῖον μέρος ἀποτείνεται . ἡ δὲ τοῦ Γ πάλιν ἀρχὴ ἐπὶ τὸ Γ τὰ ἀριστερά , ἡ δ’ ἀμφοῖν ἐπ’ ἄμφω , τουτέστιν ἡ δὲ τοῦ Β καὶ Γ ἐπὶ τὸ Β καὶ Γ · ἡ γὰρ δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ ἀρχὴ ἐπὶ τὰ δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ περαιοῦνται . ἀπὸ δὲ τοῦ Β ἐπὶ τὸ Γ · λείπει τὸ οὐκέτι , ἵν᾿ ᾖ ‘ἀπὸ δὲ τοῦ Β ἐπὶ τὸ Γ οὐκέτι᾿ . ἡ γὰρ τοῦ ἀρχή , ὥσπερ εἴρηται , ἐπὶ τὸ Γ οὐ διαδίδοται , οὐδ᾿ ἡ τοῦ Γ ἐπὶ τὸ Β . καὶ ἡ μὲν ἀπὸ τοῦ Β κίνησις ἐπὶ τὸ Α ὡς ἐπ᾿ ἀρχήν , ἡ δ᾿ ἀπὸ τοῦ Α ἐπὶ τὸ Β ὡς ἀπ᾿ ἀρχῆς . Ὅτι δὲ ὁτὲ μὲν ταῦτα νοησάντων γίνεται κίνησις ἡ παρὰ τὸν λόγον . Ἐπειδὴ πολλάκις νοήσαντες γυναῖκα ἢ ἐχθρόν , κινεῖται τὸ αἰδοῖον καὶ ἡ καρδία , πολλάκις δὲ νοήσαντες οὐ κινεῖται , αἴτιον , φησί , τοῦ ποτὲ μὲν κινεῖσθαι ποτὲ δὲ μὴ ἡ ὕλη . ἡ γὰρ οὐκ ἔστιν ὅλως ὕλη καὶ διὰ τοῦτο οὐ κινεῖται τὸ αἰδοῖον , ἢ ἔστι μέν , ἀλλ’ οὐ τοσαύτη καὶ τοιαύτη ὥστε δύνασθαι κινῆσαι . ὧδε οὖν πεπλήρωται καὶ ἡ Περὶ ζῴων κινήσεως πραγματεία καὶ αἱ εἰς αὐτὴν σχολαί .
Lemmas: ἐπεί ὁ ὀρεκτικός τε καί ὁρμητικός ὁ Ψυχή δύναμις εἰμί ἀλλήλων ( ὁρμή γάρ τις καί ὁ ὄρεξις ) αἰτία εἰμί ὁ κατά κίνησις ὁ ζῷον ( ἢ γάρ ὀρέγω τις ἐπί ὁ λαμβάνω αὐτός ὁρμάω κινέω ἢ ἀποστρέφω ἐπί ὁ ἐκκλίνω τε καί φεύγω ) , ἔχω δέ ὁ τάξις μετά ὁ φανταστικός ὁ Ψυχή δύναμις ( δοκέω γάρ ἕπω μετά ὁ ἐπί ὁ φαντασία συγκατάθεσις ὁρμή ὥσπερ εἰμί τέλος αὐτός , οὐκέτι εἰμί ὁ ορμητικός τε καί ὀρεκτικός κριτικός , ἀλλά ὁ ἕτερος μέρος ὁ Ψυχή ὁ πρακτικός · εἰς δύο γάρ ὁ ὁ ζῷον διαιρέω ψυχή , εἰς τε ὁ κριτικός καί ὁ πρακτικός , ὁ πρακτικός εἰμί ὁ ορμητικός τε καί ὀρεκτικός ) ἐπεί οὖν ὁ ὀρεκτικός τε καί ὁρμητικός αἰτία εἰμί ὁ κατά τόπος κίνησις μετά ὁ φαντασία εἰμί , ὁ δέ μνήμη εἰμί ἕξις φάντασμα ὡς εἰκών ὅς φάντασμα , εἰκότως μετά ὁ περι μνήμη τάσσω ὁ περι ζῷον κίνησις . ζητέω δέ ἐν αὐτός τίς ὁ αἰτία ὁ κινέω ὁ ζῷον κίνησις ὁποῖος , καί ὅτι ὁ κινέω ὑπό ἑαυτοῦ δεῖ τίς ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ἀκίνητος δείκνυμι καί ὅτι καί ἐκτός , ἕτερος γε εἰμί αὐτός . μετά οὗτος ζητέω τίς εἰμί ὁ κινέω ὁ οὐρανός , εἶτα ἐνίστημι πρός ὁ λέγω ὁ Ἄτλας ὀχέω ὁ οὐρανός . εἶτα ζητέω εἰμί ἐνδέχομαι φθείρω ὁ κόσμος , εἶτα λέγω διά τίς δεῖ ἀκίνητος εἰμί , ἵνα κινέω ὁ κόσμος . εἶτα ἐφίστημι εἰμί ὁ ἄψυχος ὁ κινέω δεῖ τίς καί ἐντός καί ἐκτός εἰμί ἀκίνητος . εἶτα ζητέω πότερος ὁ κατά τόπος κινέω δεῖ τίς ἐκτός ἠρεμέω ἢ καί ὁ αὐξάνω καί ἀλλοιόω . εἶτα πῶς ὁ ψυχή κινέω ὁ σῶμα , καί τίς ἀρχή ὁ ζῷον ὁ ἑκούσιος κίνησις , καί πῶς ἐνίοτε νοέω οὖον πράσσω . εἶτα λέγω ὅτι ὁ πρῶτος κινέω ὁ ζῷον σύν ὁ ἀρχή εἰμί , εἶτα ὅτι ὁ πνεῦμα κινέω ὁ ζῷον κινέω . καί πῶς κινέω ὁ ζῷον ὁ οὐ ἑκούσιος κινέω καί ὁ ἑκούσιος , καί διά τίς μάλιστα καρδία καί αἰδοῖος οὗτος κινέω , καί πῶς ὁ μέν ἀρχή ἀπό ὁ μόριον , ὁ δέ μόριον πάλιν ἀπό ὁ ἀρχή κινέω . φροίμιον μέν ἅλις , ἐπί δέ ὁ ὁ λέγω σαφήνεια ἔρχομαι εὔχομαι ὁ ὁ λόγος ἔφορος θεός ἀκριβής οὗτος δίδωμι ἐγώ κατανόησις . περι δέ κίνησις ὁ ὁ ζῷον , ὅσος μέν περί ἕκαστος αὐτός ὑπάρχω γένος καί τίς διαφορά . εἴρω ἐν ὁ περι ζῷον πορεία περί ἅπας ὁ ὑπάρχω ἕκαστος γένος ἢ εἶδος ὁ ζῷον | καί περί ὁ διαφορά αὐτός · εἶπον γάρ ἐκεῖ διά τίς ὁ μέν αὐτός τέσσαρες σημεῖον κινέω ὁ δέ πλείων , καί διά τίς ὁ μέν εἰμί αὐτός ἄπους ὁ δέ ὑπόπους , καί ὅλως περί τε ὁ διαφορά αὐτός περί τε ὁ ὑπάρχω αὐτός χρήσιμος πρός ὁ πορεία εἶπον ἐν ἐκεῖνος ὁ βιβλίον . ἐνταῦθα δέ ζητέω τίς ὁ κοινός αἴτιος ὁ κινέω ἕκαστος ὡς φύω κινέω · καί γάρ ὁ μέν πέτομαι ὁ δέ ἕρπω ὁ δέ ἄλλως φύω κινέω . δείκνυμι δέ καί ἐν ὁ Θ ὁ φυσικός ἀκρόασις ὅτι ὁ αὐτοκίνητος ὁ ἀκίνητος , οὗτος δέ εἰμί ὁ ψυχή , ἀρχή ὁ ἄλλος εἰμί κίνησις . πρῶτος δέ κινέω λέγω ὁ πρῶτος θεός . Δεύς δέ οὗτος μή μόνος ὁ λόγος λαμβάνω . ὁ ὅς λόγος ἀντί ὁ καθόλου . εἶπον ὅστις δέ ὁ κίνησις ἀρχή εἰμί ὁ ἀκίνητος , δείκνυμι κάθολος ( δείκνυμι γάρ ἐν Θ ὁ φυσικός ἀκρόασις ) λέγω ὅτι δεῖ δέ οὗτος , τουτέστι ὁ λέγω ὡς ἀνάγκη εἰμί τίς ἀκίνητος , εἰμί μέλλω εἰμί κίνησις , μή μόνος ὁ λόγος καί καθόλου λαμβάνω , μηδέ ἀρκέω ὁ ἐν ὁ Θ καθόλου δείκνυμι , ἀλλά καί ἐπί ὁ κατά ἕκαστος βασανίζω ὁ λόγος . διά γάρ ὁ κατά ἕκαστος ζητέω καί ὁ καθόλου λόγος · ὅς εἰμί μέν εὑρίσκω ἐφαρμόζω ὁ μερικός , πιστεύω , εἰμί δέ μή , ἀποσείω . ὅτι δέ ἠρεμέω ἐν ἐγώ ὁ καμπή , εἴρω ἐν ὁ περι πορεία ζῷον · ὁ γάρ βραχύς κινέω ἠρεμέω ὁ ὠλέκρανον καί ὁ κνήμη ὁ γόνυ · ἐκτός δέ ἐγώ ἠρεμέω ὁ γῆ ἢ ὅς τίς ἄν εἰμί ἐπί ὅς ὁ πορεία ποιέω . ὁ δέ ὅλος κῶλον εἷς μέν εἰμί δύναμις ἐνέργεια δέ δύο ἐν ὁ κάμπτω , εἷς δέ ἐνέργεια δύναμις δέ δύο ἐν ὁ ἔκτασις , ὥσπερ , φημί , ἄν ἐπί ὁ διάμετρος ὁ μέν Α καί δ μένω , τουτέστιν ὁ ΑΔ μένω , ὁ δέ Β κινέω , τουτέστιν ὁ δέ ΑΒ κινέω , καί γίγνομαι ὁ ΑΓ κίνησις . ἵστημι δέ ΑΔ ὁ ἀπό ὁ ὦμος ἠώς ὁ ὠλέκρανον , AB δέ ὁ βραχύς . ἀλλά ἐπί μέν ὁ διάμετρος ὁ κύκλος δοκέω κατά πᾶς ἀδιαίρετος εἰμί ὁ κέντρον , ὁ δέ ἐν ὁ καμπή ὁτὲ μέν γίγνομαι εἷς , ὁτὲ δέ διαιρετός , τουτέστιν ὁτὲ δέ δύο . καί εἴρω πότε εἷς καί πότε δύο δύναμις καί ἐνέργεια . σαφῶς δέ ὁ λοιπάς ἀπαγγέλλω . ὅλος δέ ἀθρόος κινέω ὁ ἅλλομαι . ὁ δέ ἀλλά πᾶς ὁ ἐν αὐτός ἠρεμία τοιοῦτος εἰμί δύναμις μέρος τις ἠρεμέω ἄν ἅπας , εἰμί μή εἰμί τίς ἔξωθεν ἁπλόος ἠρεμέω καί κύριος , ἔχις γάρ ὁ θεωρία οὖον μόνος ὅσος ἐπί ὁ ζῷον συντείνω . ὁ δείκνυμι , φημί , ὡς εἰμί μή εἰμί τίς ἔξωθεν ἀπλόος ἀκίνητος , οὐ ἄν γίγνομαι κίνησις , οὖον μόνος ἐπί ὁ ζῷον συντείνω , ἀλλά καί πρός ὁ σύμπας κόσμος · ἀνάγκη γάρ καί ἐν οὗτος εἰμί τίς πάντως ἀκίνητος , εἰμί μέλλω κινέω ὁ οὐρανός . πάντῃ δέ ἀκίνητος εἰμί ὅσπερ αὐτός ἐν τῆ μετά ὁ φυσικός ζῷον ἀίδιος ἀγαθός εἶπον · τοιοῦτος γάρ περί οὗτος ἐν ὁ Λ ὁ πραγματεία ἐκεῖνος μεγαληγορέω . οὗτος εἶπον λέγω ἵημι γάρ ὑφοδόω καί ὕπειξις ἀεί ὁ γῆ ὁ ἐν ὁ γῆ πορεύω μῦς ( ἵστημι γάρ λόγος ἕνεκα ὁ πορεύω μῦς ) , οὐ εἰμί πορεία . ἀνάγκη δέ κύριος μένω ἕτερος εἰμί ὁ κινέω , καί ὅλος ὅλος . δεῖ γάρ ὅλος ὁ μένω ἕτερος εἰμί ὅλος ὁ κινέω , καί μηδείς εἰμί μόριον ὁ κινέω ὁ οὕτως ἀκίνητος , τουτέστι ὁ κύριος ἀκίνητος . προστίθημι δέ οὗτος , διότι ὁ ἐν ὁ πλοῖον εἰμί , ὡς εἴρω μετά ὀλίγος , καί ὠθέω ὁ ἱστός ὁ κοντός μόριον εἰμί ὁ πλοῖον καί ἐπί οὗτος οὖον κινέω ὁ πλοῖον · καί γάρ ὁ ἐν ὁ πλοῖον εἰμί τρόπος τις μόριον εἰμί ὁ πλοῖον . μαρτύριον δέ οὗτος ὁ ἀπορέω , διά τίς ποτός ὁ πλοῖον ἔξωθεν μέν ἄν τις ὠθέω ὁ κοντός ὁ ἱστός . ὁ ἑξῆς ὁ λέξις τοιοῦτος ἄδος τίς ποτός ὁ πλοῖον κινέω ῥᾳδίως , ἄν τις ἔξωθεν ὁ πλοῖον εἰμί ὠθέω ὁ πλοῖον προσβάλλω ὁ ἱστός ὁ Κοντονά ; ὁ δέ λέγω μαρτύριον δέ καί πίστις ἐναργής ὁ τίς ἀκίνητος , εἰμί μέλλω γίγνομαι κίνησις , ὁ συμβαίνω ἐπί ὁ πλοῖον · ὁ γάρ πλοῖον ἄν τις ἐν ὁ γῆ ἵστημι ὠθέω μετά ῥάβδος ἢ κοντός προσβάλλω καί ἀπερείδω ὁ κοντός ὁ ἱστός ἢ ἄλλος τις μέρος ὁ πλοῖον , οἷος ὁ πρύμνα , κινέω ῥᾳδίως · ἄν δέ ἐν αὐτός ὁ πρύμνα κάθημαι προσβάλλω ὁ κοντός ὁ ἱστός καί πειράω κινέω , οὐ ὅς δύναμαι οὗτος ποιέω , οὔτε εἄν ὁ Τιτυός εἰμί ὁ κινέω οὔτε ἄν ὁ Βορέας εἰμί ἐν αὐτός ὁ πλοῖον καί πνέω ἀπό αὐτός , κινέω εἄν αὐτός . ἀλλά πῶς κινέω ὁ ἄνεμος ὁ πλοῖον ; ἢ ὅτι ἐκτός εἰμί ὁ πλοῖον πνέω · εἰμί δ ἀπό αὐτός πνέω , οὐ εἄν κινέω αὐτός . πῶς οὖν οὗτος συμβαίνω ; ἢ ὁ μέν ἐν ὁ αἰγιαλός ἢ πέτρα ἢ ὅλως γῆ ἵστημι διά ὁ ἐν ἀκίνητος ἵστημι καί μή μέρος εἰμί ὁ πλοῖον κινέω αὐτός δύναμαι , ὁ δέ ἐν αὐτός ὁ πλοῖον εἰμί κινέω οὖον δύναμαι διά ὁ δήω εἰμί τίς ἀκίνητος , εἰμί μέλλω γίγνομαι κίνησις . εἰμί δέ κινέω ὁ πλοῖον ὑπό ὁ ἐν αὐτός εἰμί , εἰμί ἄρα καί ἠρεμέω καί κινέω , ὅσπερ ἀδύνατος , ἠρεμέω μέν διά ὁ δήω ὁ μέλλω κινέω πρός ἠρεμέω τίς ἀπερείδω , ἵνα ὠθέω , κινέω δέ διά ὁ ὑπόκειμαι ὅτι κινέω ὑπό ὁ εἰμί ἐν αὐτός . εἰμί οὖν μήτε ὁ Τιτυός μήτε ὁ Βορέας δύναμαι κινέω ὁ πλοῖον ἐν αὐτός εἰμί , φανερός ἄρα ὅτι ἀνάγκη ἵημι τίς ἀκίνητος , εἰμί μέλλω γίγνομαι κίνησις , καί οὗτος ἐκτός καί μηδείς εἰμί ὁ κινέω μόριον . ὁ μέν ὁ λέγω διάνοια οὗτος . ὁ δέ ἄνεμος ὅτι ὡς ἄνθρωπος γράφω ὁ γραφεύς ἐκ ὁ στόμα αὐτός πέμπω ὁ πνεῦμα , δῆλος πᾶς . ὁ δέ ἀνάγκη πρῶτος μέν πρός ἠρεμέω τίς ὁ αὐτός μόριον ἀπερείδω ὠθέω τοιοῦτος εἰμί · ὁ κυβερνήτης ὠθέω ὁ πλοῖον πρῶτος μέν φέρω εἶπον ἀπερείδω ὁ βραχύς εἰς ὁ ὠλέκρανον , εἶτα ἢ αὐτός ὁ ὠλέκρανον ἀποστηρίζομαι πρός τίς ὁ ἔξωθεν , οἷος πρός πέτρα ἢ ἄλλος τίς , ἢ οὖν αὐτός ἀποστηρίζομαι ἢ ὁ κυβερνήτης , ὅς τις κυβερνήτης μέρος εἰμί ὁ ὠλέκρανον . ὁ δέ συμβαίνω δέ αὐτός ὁ αὐτός ὅς τε κινέω καί πρός ὅς ἀποστηρίζομαι ἴσος εἰμί ὁ συμβαίνω δέ αὐτός ὁ πλοῖον ἄρα εἰμί καί κινέω καί μένω · πρός ὅς γάρ ἀποστηρίζω μένω ἀνάγκη . ἀπορέω δέ ἄν τις , ἀρά εἰμί τίς κινέω ὁ ὅλος ἵημι ἐθέλω ἀκίνητος . ὅπερ ἀπορέω τοιοῦτος εἰμί · πότερος ὁ κινέω ὁ οὐρανός ἀκίνητος εἰμί , καί πότερος εἰμί αὐτός μόριον ἢ οὖον ; καί γάρ ὁ ψυχή κινέω ὁ ζῷον ἀκίνητος εἰμί , καί ὅμως μόριον εἰμί ὁ ὅλος ζῷον . ἀρά οὖν καί ὁ κινέω ὁ οὐρανός μόριον εἰμί ὁ οὐρανός , ὡς καί ὁ ψυχή ὁ ζῷον , ἢ οὖον ; εἰμί δέ ὁ ζητέω τρεῖς , εἷς μέν εἰμί κινέω ὁ κινέω ὁ οὐρανός , δύο δέ εἰμί εἰμί μόριον ὁ οὐρανός , καί τρίτος εἰμί ἐν ὁ οὐρανός εἰμί ὥσπερ καί ὁ κυβερνήτης ἐν ὁ πλοῖον ἢ ὡς ὁ ψυχή ἐν ὁ ζῷον . τίθημι οὖν ὁ πρόβλημα δείκνυμι τέως πρῶτος ὅτι οὖον κινέω λέγω εἶμι κινέω ὁ πρῶτος κινέω ὁ οὐρανός , ἀνάγκη εἰμί τίς ἀκίνητος , ὡς δείκνυμι , ὅς θιγγάνω κινέω , καί οὗτος , ἐν ὅς ἀπερείδω καί ὅς θιγγάνω , μηδείς εἰμί μόριον ὁ κινέω . εἰμί γάρ εἰμί μόριον αὐτός ὥσπερ ὁ χείρ ὁ ὠλέκρανον , δήω πάλιν ἄλλος , ἐν ὅς ἀπερείδω . ἀλλά μήv ἀδύνατος ὁ πρῶτος κινέω θιγγάνω τις καί πρός τίς ἀπερείδω ἀμερής εἰμί καί ἀσώματος , ὡς ἐν ὁ τέλος ὁ φυσικός ἀκρόασις δείκνυμι · ὥστε οὐδέ κινέω . εἰμί γάρ ἀνάγκη ὁ κινέω κινέω πρός τίς καί οὗτος κινέω κινέω , μή οἷος τε δέ ἀπερείδω πρός τίς ὁ πρῶτος κινέω , οὐδέ κινέω ὅλως , ἀλλά εἰμί ἀκίνητος . εἰμί δέ εἰμί ἀκίνητος , ἀνάγκη μηδείς εἰμί μόριον ὁ κινέω · εἰμί γάρ εἰμί μόριον ὁ οὐρανός , ἐπεί δεῖ ἀκίνητος εἰμί , ἢ καί πᾶς ὁ οὐρανός μένω ἢ εἰμί κινέω , Μένων ὁ μέρος διασπάω . διά οὗτος οὖν ὁ αἴτιος ὀρθῶς εἶπον ὁ λέγω ὅτι κύκλος φέρω ὁ σφαῖρα οὐδέ οτιουν μένω μόριον , ὅσπερ αὐτός εἰμί ὁ κινέω οὐ εἰμί μόριον . καί οὗτος μέν λέγω καλῶς · σφάλλω δέ ἧ φημί ὡς ὁ πόλος κινέω αὐτός ὁ οὐρανός . ὁ γάρ πόλος οὐδείς εἰμί · ἐπίνοια γάρ ἡμέτερος ὁ εἰμί ἔχω . καί ἔτι πρός ὁ μηδείς οὐσία καί φύσις εἰμί ὁ πόλος , ἀδύνατος καί ὁ ὁ εἷς κινέω κίνησις ὑπό δύο · ὁ γάρ εἷς ὁ ἀριθμός κίνησις ὑπό εἷς ὁ ἀριθμός κινέω , ὁμοίως δέ κινέω γίγνομαι , ὡς ἐν ὁ φυσικός δείκνυμι , ὁ δέ πόλος οὐ εἷς , ἀλλά δύο · πῶς οὖν δυνατός ὁ εἷς κίνησις ὁ ἀπό ἀνατολή ἐπί δύσις ὑπό δύο κινέω γίγνομαι ; ὅτι μέν οὖν εἰμί τίς καί ἐν ὅλος ὁ φύσις ἀκίνητος , ὑπό ὅς ὁ πᾶς κινέω , καί ἐκ ὁ τοιοῦτος διαπόρημα ἄν τις πιστεύω · οὗτος γάρ οἴομαι δηλωτικός εἰμί ὁ ἐκ ὁ τοιοῦτος ἄν τις διαπορέω . ὁ δέ μυθικός ὁ Ἄτλας ποιέω ἐπί ὁ γῆ ἔχω ὁ πούς . ὁ μέν περί ὁ Ἄτλας ἱστορία δῆλος πᾶς · ποιέω γάρ κίων βαστάζω καί ἐπί ὁ γῆ ἵστημι κινέω ὁ οὐρανός , ἀνάλογος εἰμί ὁ ἥμισυς ὁ κύκλος διάμετρος ὁ ἀπό ὁ κέντρον πρός ὁ περιφέρεια προσπίπτω . ὡς γάρ ἐκεῖνος ἀπό ὁ κέντρον πρός ὁ περιφέρεια , οὕτως ὁ Ἄτλας ἀπό ὁ γῆ κέντρον εἰμί πρός ὁ οὐρανός . λέγω δέ ὁ οὗτος λέγω ἀπό διάνοια λέγω , καί εἰμί πλάσμα ὁ εἶπον , ἀλλά οὐ ἀληθής . ὅμως , φημί , εἰμί καί δήω εἰμί οὗτος ἀληθής , μαρτύριον εἄν εἰμί ὁ ὑπό ἐγώ λέγω ὅτι εἰμί μέλλω εἰμί κίνησις , ἀνάγκη εἰμί τίς ἀκίνητος . διά γάρ ὁ καί ἐκεῖνος ὑπολαμβάνω ὁ γῆ μένω , ὁ Ἄτλας ἐπί οὗτος ἵστημι . τίθημι δέ οὗτος ἐνίστημι πρός ὁ δόξα δείκνυμι αὐτός ψευδής , καί φημί ἀλλά ὁ οὗτος λέγω ἀναγκαῖος φαίνω μηδείς εἰμί μόριον αὐτός ὁ πᾶς . εἰμί δέ ὁ λέγω ἰάομαι μέν μή εἰμί ὁ γῆ μόριον ὁ πᾶς , εἰκότως οὗτος λέγω , εἰμί δέ μή , μάτην · ὥσπερ γάρ ὁ ἐν ὁ πρύμνα κάθημαι οὐ ἄν κινέω ὁ πλοῖον , διά ὁ εἰμί ὁ πρύμνα μόριον ὁ πλοῖον , οὕτως οὐδέ ὁ ἐν ὁ γῆ ἵστημι κινέω ὁ πᾶς · μέρος γάρ ὁ γῆ ὁ πάντος . πρός δέ οὗτος δεῖ ὁ ἰσχύς ἰσάζω ὁ κινέω καί ὁ ὁ Μένων . καί οὗτος κατά ὁ περί ὁ Ἄτλας δόξα εἰμί . ὁ δέ λέγω τοιοῦτος · ὥσπερ εἰμί ἰσχύς τις , κατά ὅς κινέω ὁ κινέω , οὗτος καί κατά ὅς μένω ὁ μένω , ἀνάλογος ἐκ ἀνάγκη εἰμί . ὡς γάρ ὁ κίνησις πρός ὁ κίνησις , οὗτος καί ὁ ἠρεμία πρός ὁ ἠρεμία , καί ἐναλλάξ ὡς ὁ κίνησις πρός ὁ ἠρεμία , οὗτος πάλιν ὁ κίνησις πρός ὁ ἠρεμία . καί ὁ μέν Ἴσαι κινέω ἢ δύναμις ἀπαθής ὑπό ἀλλήλων , κινέω δέ κατά ὁ ὑπροχήν . ὥστε εἰμί μή εἰμί ὁ ὁ γῆ ἐσχύς , κατά ὅς ἠρεμέω , ἴσος πρός ὁ ὁ ἐν αὐτός ἀπερείδω καί κινέω , κινέω ἀπό ὁ μέσος καί ὁ κατά φύσις αὐτός τόπος . κινέω δέ ὁ ἠρεμέω πρῶτος . ἠρεμέω πρῶτος λέγω ὁ Ἄτλας · αὐτός γάρ ἐπί ὁ γῆ κινέω ὁ οὐρανός μετά ὁ κίων , κινέω ὁ κίων . καί ἐπεί ὁ ὁ γῆ ἰσχύς οὖον μόνος πρός ὁ ὁ Ἄτλας ἰσχύς , ἀλλά καί πρός ὁ ὁ ὑπό Ἄτλας κινέω οὐρανός ἰσχύς ἀντιμάχομαι εἰμί ἀναγκαῖος , δῆλος ὅτι Χωρὶς ἕκαστος ἰσχύς μείζων εἰμί ὁ ὁ γῆ , ὁ τε ὁ οὐρανός καί ὁ ὁ Ἄτλας . | ἀλλά μήv ἀδύνατος λέγω ἔχω σημεῖον πρός ὁ πᾶς ἴσος ἵημι ὁ δύναμις αὐτός ὁ τε ὁ πᾶς καί ὁ ὁ Ἄτλας . εἰμί δέ τις ἀπορία περί ὁ κινέω ὁ ὁ οὐρανός μόριον . δείκνυμι ὅτι ἀδύνατος εἰμί κινέω ὁ οὐρανός ὑπό ὁ Ἄτλας διά ὁ δείκνυμι ὅτι ἀδύνατος εἰμί ὁ ὁ γῆ ἰσχύς ἴσος εἰμί ὁ τε ὁ οὐρανός καί ὁ ὁ Ἄτλας , ἐπάγω εἰμί δέ τις ἀπορία περί ὁ κινέω ὁ ὁ οὐρανός μόριον , λέγω νῦν οὐρανός ὁ σύμπας κόσμος , μόριον δέ αὐτός γῆ πῦρ καί ὁ θεῖον καί κυκλοφορητικός σῶμα , κινέω δέ ὁ ἀπό ὁ κατά φύσις ἕκαστος τόπος μετάστασις . εἰμί δέ ὁ ἀπορέω , ἆρα γε εἰμί τις εὑρίσκω δύναμις μείζων εἰμί ὁ ὁ γῆ δύναμις , κατά ὅς ἠρεμέω , κινέω αὐτός ἢ οὖον . ὅτι δέ ἐνδέχομαι εὑρίσκω μείζων ὁ δύναμις ὁ γῆ , δῆλος . εἰμί μέν γάρ εἰμί ὁ γῆ ἤπειρος ( οὗτος γάρ εἰμί δηλωτικός ὁ καί ὁ ἰσχύς δέ ἀπό ὅς οὗτος ὁ δύναμις ὅτι οὐ ἤπειρος ) εἰμί μέν οὖν εἰμί ὁ γῆ ἤπειρος , εἰμί ἄν καί ὁ ἰσχύς αὐτός ὁ βαρύτης , διά ὅς οὖον κινέω , ἤπειρος , ἤπειρος δέ εἰμί οὐ ἄν εὑρίσκω μείζων · ὁ γάρ ἤπειρος οὐδείς εἰμί μείζων · ἐπεί δέ περάω ( οὐδείς γάρ εἰμί ἐνέργεια ἤπειρος , ὡς ἐν ὁ φυσικός ἀκροάομαι δείκνυμι ) , ὁ περαίνω μείζων εὑρίσκω οὐδείς κωλύω . ὥστε εἰμί οὗτος , καί ὁ ὁ θεῖον καί κυκλοφορητικός σῶμα δύναμις εὑρίσκω τις δύναμις μείζων · περαίνω γάρ καί οὗτος , ὡς ἐν ὁ περι οὐρανός δείκνυμι . οὗτος εἶπον ἐπάγω ‘τὸν δέ οὐρανός οἴομαι ἐκ ἀνάγκη ἄφθαρτος εἰμί , ὥσπερ καί ὁ φωνή ἀόρατος · συμβαίνω δέ εἰμί αὐτός φθαρτός , διά ὁ ἐνδέχομαι μείζων δύναμις εὑρίσκω ὁ δύναμις , ἀπό ὅς αὐτός τε κινέω καί ὁ πῦρ , καί ὁ γῆ ἠρεμέω . ἐπεί δέ τις μέλλω λέγω ὅτι ἄδηλος εἰμί , εἴπερ τις ὅλως εἰμί μείζων δύναμις ὁ δύναμις ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ καί ὁ λοιπός , ἐπάγω εἰμί μέν οὖν εἰμί ὑπερέχω κινέω , τουτέστιν εἰμί μέν οὖν εἰμί ὑπερέχω δύναμις . εἰμί δέ ὁ λέγω ἰάομαι μέν οὖν εἰμί ἐκ ὁ εἰμί καί ὕπαρξις ἔχω δύναμις τις μείζων ὁ ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ δύναμις , κινέω νῦν ἢ αὔριον ἢ ὅλως ποτέ καί φθείρω ὁ κόσμος ( ὁ γάρ ὑπό ἴσος ἐδτὶ ὁ ὁ μέν γῆ ὑπό ὁ μείζων ἰσχύς ὁ ἑαυτοῦ δύναμις , καί ὁ οὐρανός ὑπό ὁ μείζων ὁ ἑαυτοῦ ) · εἰ δέ μή εἰμί εἰμί ὁ μείζων δύναμις , δύναμαι δέ ὅμως ποτέ γεμέω ( ἤπειρος γάρ ἐνδέχομαι , τουτέστιν οὖον γάρ εἰμί ἤπειρος ὁ σῶμα , ἵνα καί ὁ δύναμις αὐτός ἤπειρος εἰμί , ἢ ὁ ἤπειρος γάρ οὐ ἐνδέχομαι ἴσος εἰμί ὁ οὐδείς γάρ ἐνδέχομαι γίγνομαι εἰς ἤπειρος ἔχω ὁ δύναμις , ἀλλά ἔρχομαι ποτός εἰς ἐνέργεια , ὡς ἐν ὁ περι οὐρανός δείκνυμι · εἰμί γάρ ἐνδέχομαι ὁ ὕδωρ γίγνομαι ἀήρ , κἀν γίγνομαι ποτός ) εἰ οὖν μή εἰμί μείζων δύναμις ὁ ὁ γῆ καί ὁ οὐρανός δύναμις , δύναμαι δέ ὅμως γίγνομαι , ἐνδέχομαι ἄν διαλύω ὁ οὐρανός . τίς γάρ κωλύω φθείρω , εἴπερ μή ἀδύνατος ἀλλά ἐνδέχομαι εἰμί φθείρω ὁ οὐρανός ; οὐ εἰμί δέ ἀδύνατος , εἰμί μή ὁ ἀντίκειμαι ἀναγκαῖος . ὅταν γάρ εἰμί ὅδε τίς ἀναγκαῖος , τότε ὁ ἀντίκειμαι αὐτός ἀδύνατος εἰμί γίγνομαι , οἷος ἀναγκαῖον εἰμί εἰμί ὁ ἄνθρωπος ζῷον , ἀδύνατος ἄρα εἰμί αὐτός μή ζῷον · ἀντίκειμαι δέ ὁ μή ζῷον ὁ ζῷον . ὅταν δέ εἰμί ὁ ἀντίκειμαι ἐνδέχομαι ἤτοι μή ἀναγκαῖος , καί ὁ ἀντίκειμαι οὐ ἀδύνατος ἀλλά δυνατός , οἷος οὐ εἰμί ἀναγκαῖος βαδίζω ὁ Σωκράτης , ὥστε ὁ μή βαδίζω οὐ ἀδύνατος , ἀλλά δυνατός · ἀντίκειμαι γάρ πάλιν ὁ βαδίζω καί μή βαδίζω . ὥστε ἄν οὐ εἰμί ἀναγκαῖος μή φθείρω ὁ οὐρανός , ἀλλά ἐνδέχομαι . οὐδέ ὁ φθείρω ἀδύνατος εἰμί , ἀλλά δυνατός . ὁ μέν ἐν λέγω τοιοῦτος . ὁ δέ ἀπορία αὐτός μετά ὀλίγος ἐπιλύω . ὅτι δέ οἰκεῖος εἰμί ὁ εἴρω , ὡς εἴρω , ἐντεῦθεν δῆλος · ζητέω γάρ ὅτι εἰμί κινέω ὁ οὐρανός ὁ Ἄτλας , εἰμί ὁ ὁ γῆ δύναμις Χωρὶς μείζων ὁ ὁ Ἄτλας καί μείζων ὁ ὁ οὐρανός δύναμις · εἰμί δέ οὗτος , τίς κωλύω εἰμί καί μείζων δύναμις ὁ δύναμις ὁ γῆ . | ἄρας δέ δεῖ τίς ἀκίνητος εἰμί καί ἠρεμέω ἔξω ὁ κινέω . δείκνυμι ὅτι εἰμί μέλλω γίγνομαι κίνησις , ἀνάγκη εἰμί τίς ἠρεμέω , καί οὗτος μηδείς εἰμί μόριον ὁ κινέω , καί μέλλω ζητέω , εἰμί ἐνδέχομαι καί ἐπί ὁ ὁ οὐρανός κίνησις εἰμί τίς ἀκίνητος , ἵνα κινέω ὁ οὐρανός , πάλιν ἐπαναλαμβάνω ὁ λόγος , καί ἐρωτάω ἐπί ὁ ζῷον μεταβαίνω ἀπό ὁ ζῷον ἐπί ὁ οὐρανός , καί κατά ὁ σιωπάω δίδωμι ἐγώ ἐννοέω ὅτι εἰμί τίς ἐκτός ὁ οὐρανός πάντῃ πάντως ἀκίνητος ἐπάγω ἴσως γάρ εἄν δοκέω ἄτοπος εἰμί , εἰμί ὁ ἀρχή ὁ κίνησις ἐντός . ὥσπερ γάρ ἀδύνατος εἰμί ὁ πλοῖον κινέω ὑπό ὁ κάθημαι εἰς ὁ πρύμνα , διά ὁ μέρος γίγνομαι ὁ κάθημαι ὁ πλοῖον , οὗτος καί ὁ οὐρανός ἀδύνατος κινέω ἐντός εἰμί ὁ ὁ κίνησις αἴτιος · μέρος γάρ εἄν καί οὗτος εἰμί ὁ πᾶς ἐντός εἰμί αὐτός . διό ὁ ὑπολαμβάνω καί ἀποδέχομαι ὅτι εἰμί μέλλω κινέω ὁ οὐρανός , ἀνάγκη πάντῃ πάντως εἰμί τίς ἀκίνητος καί ἐκτός ὁ οὐρανός , δοκέω καλῶς εἴρω ῾ομηρος ‟ ἀλλά οὐ ἄν ἐρύω ἐκ οὐρανόθεν πεδίων . ἔοικα γάρ καί Ὅμηρος διά ὁ νομίζω δήω εἰμί τίς ἀκίνητος καί ἐκτός ὁ οὐρανός ποιέω ὁ Ζεύς οὗτος λέγω πρός ὁ ἄλλος θεός ὅτι ‟ οὐ ἄν δύναμαι ποτός πᾶς ὁ θεός καί πᾶς ὁ θέαινα κατασπάω καί κατάγω ἐγώ ἐκ οὐρανός εἰς ὁ γῆ ” . ὁ γάρ πρῶτος κινητικός , διά ὅς κινέω ὁ ἀπλανής , πάντῃ ἀκίνητος εἰμί οὐδείς ἄν κινέω . ὥστε διά μέν ὁ εἶπον ‟ ἀλλά οὐ ἄν ἐρύω ” δηλόω ὅτι πάντῃ εἰμί ἀκίνητος , διά δέ ὁ ἐπιφέρω ὅτι ‟ ἐκ οὐρανός ” αἰνίζω ὅτι ἐκτός ὁ οὐρανός . εἰμί δέ εἰμί ἀκίνητος ὁ πρῶτος κινέω , λύω καί ὁ προσεχῶς εἴρω ἀπορία , ὅς αὐτός πάλαι εἶπον , ὁ λέγω πότερος ἐνδέχομαι φθείρω ὁ οὐρανός ἢ οὖον ; ὁ γάρ ὑπό ἀκίνητος κινέω αἴτιος οὐδέποτε φθείρω , ἠώς ἄν μένω ὁ κινέω . ὁ δέ ὁ λέξις συνεχής τοιοῦτος εἰμί ὅθεν , εἰμί ἐκ ἀκίνητος ἀρτέομαι ἀρχή , λύω καί ὁ πάλαι λέγω ἀπορία , πότερος ἐνδέχομαι καί ὁ ἑξῆς . φέρω καί ἄλλος γραφή ὁ διά ὁ δ ἔχω οὕτως ὅθεν δύο καί ὁ πάλαι λέγω ἀπορία . καί εἰμί εἄν ὁ λέγω ὅθεν , τουτέστι διά ὁ εἰμί ἄδηλος , εἴτε εἰμί ἐκτός ὁ οὐρανός τίς ἀκίνητος εἴτε μή , δύο καί χώρα ἔχω καί εὑρίσκω ὁ ἀπορέω , πότερος ἐνδέχομαι φθείρω ὁ οὐρανός ἢ οὖον . εἰμί δέ εἰμί δῆλος ὡς εἰμί τίς ἐκτός ὁ οὐρανός ἀκίνητος , οὐ ἄν εἰσδύνω καί εἰσέρχομαι καί χώρα εὑρίσκω ὁ τοιοῦτος ἀπορία . σαφῶς δέ ὁ ἑξῆς καταλέγω . ὁ δέ ἀλλά ὑπό ὅς οὗτος κινέω τοιοῦτος εἰμί · ῾ ἢ ἐν μέν ὁ ἄψυχος εἰμί καί ἐκτός καί ἐν αὐτός ἠρεμέω οὐ ἐνδέχομαι ἀλλά ἐν ὁ ζῷον , ὑπό ὅς ὁ ἄψυχος κινέω · ὑπό γάρ ὁ ζῷον ὁ ἄψυχος κινέω . ἐν δέ ὁ λέγω ὁ ὁ δέ τοιοῦτος περί μέν ὁ ζῷον εἴρω ὁ τοιοῦτος περί πᾶς ἀπλόος ὁ κινέω εἴρω καί ἔμψυχος καί ἄψυχος . ὅτι δέ καί ὁ ζῷον καί εἰσπνέω καί ἐκπνέω πρός ὁ ἔξω ἀπερείδω οὗτος ποιέω , δῆλος ὁ προσέχω · ὅταν μέν γάρ ἠρεμέω , καί πάντῃ πρόδηλος , ἀλλά καί ὅταν βαδίζω , εἴπερ ἐκ ἠρεμία καί κίνησις ὁ βάδισις γίγνομαι καί πᾶς ὁ κατά τόπος μεταβολή , ὡς ἐν ὁ περι ζῷον μόριον δείκνυμι . ἄν τις δέ προσέχω , γιγνώσκω ἑαυτοῦ ἐν ὁ ἐκπνοή καί εἰσπνοή ἀπερείδω ὡς φύω τότε γίγνομαι ὁ ἀπέρεισις . δῆλος δέ καί ὅτι ὅταν μέγας βάρος ῥίπτω βούλομαι , ἀπερείδω , ἀλλά καί ὅταν πτύω καί βήσσω . | πότερος δέ ἐν ὁ ἑαυτοῦ κινέω κατά τόπος μόνος δεῖ τίς μένω , ἢ καί ἐν ὁ ἀλλοιόω αὐτός ὑπό αὐτός καί αὐξάνω ; οὐ ἀλλοιόω οὐδέ αὐξάνω ὑπό ἑαυτοῦ ὁ κατά γαστήρ εἰμί · ὑπό ὁ μήτηρ γάρ ὡς μέρος αὐτός τότε καί αὐξάνω καί ἀλλοιόω ὁ ἔμβρυον · ὑπό ἑαυτοῦ δέ ἀλλοιόω καί αὐξάνω ἐκτός . ἀλλοίωσις δέ νῦν ἀκούω καί ὁ ἡδονά καί ὁ θυμός καί ὁ ἄλλος ἅπας · ἀλλοιόω γάρ καί ὑπό ὁ περιέχω , ἀλλά καί ὑπό ἑαυτοῦ , τις ἐντός γίγνομαι κίνησις . γένεσις δέ ἐκ ἀρχή λέγω καί φθορά ὁ ἐκ ἀρχή ἐν ὁ μήτρα σύστασις · περί γάρ οὗτος νῦν παραιτέομαι ζητέω . ἀπορέω οὖν εἰμί ἐνδέχομαι εἰμί τίς καί ἐπί ὁ αὐξάνω καί ἐπί ὁ ἀλλοιόω ἠρεμέω ὥσπερ καί ἐπί ὁ κινέω κατά τόπος , ἐπάγω εἰμί γάρ εἰμί ὅσπερ φημί πρῶτος κίνησις γένεσις καί φθορά , πρῶτος κίνησις λέγω ὁ κατά τόπος μεταβολή · οὗτος γάρ ἐν ὁ Θ ὁ φυσικός ἀκρόασις δείκνυμι πρῶτος ὁ ἄλλος , καί οὗτος ὁ κύκλος . εἰμί δέ ὁ λέγω εἰ μέν οὖν εἰμί ὁ κατά τόπος κίνησις πρότερος γένεσις καί ἀλλοίωσις , οὗτος δέ αὔξησις , καί Χωρὶς ὁ κατά τόπος κίνησις οὐ ἐνδέχομαι οὔτε γένεσις οὔτε ἄλλος τις γίγνομαι μεταβολή , ὁ δέ κατά τόπος κίνησις Χωρὶς ἠρεμέω τις γίγνομαι οὖον δύναμαι , οὐδέ οὗτος Χωρὶς ἠρεμέω γίγνομαι . εἰμί δέ μή , οὐ ἀνάγκη , τουτέστιν εἰμί δέ μή εἰμί ὁ κατά τόπος μεταβολή πρότερος ὁ ἄλλος , οὐ ἀνάγκη εἰμί τίς ὁ ἀλλοιόω καί αὐξάνω ὑπό ἑαυτοῦ ἠρεμέω . ἀλλά μείς , ὡς δείκνυμι , εἰμί πρότερος · εἰμί ἄρα καί ἐπί οὗτος ἠρεμέω τίς . ὅτι δέ ὁ κατά τόπος , ὅστις εἰς ὁ κύκλος καί εἰς ὁ ἐπί εὐθύς διαιρέω , πρῶτος καί ἐν ὁ πᾶς καί ἐν ὁ ζῷον , δείκνυμι . τελειόω γάρ ὁ ζῷον πρῶτος μεταβάλλω κατά τόπος καί οὕτως ὀχεύω · ἀλλά καί ὅτε θηλάζω προηγέομαι ὁ κατά τόπος κίνησις . ἀλλά καί ὁ αἷμα πρῶτος ἄνω καί κάτω κινέω οὕτως ἕπω ὁ πρόσκρισις , καί οὕτως ὁ αὔξησις . ὅταν δέ λέγω ὅτι πρότερος εἰμί ὁ κινέω ὁ κινέω , οὐ ἐπί πᾶς κινέω καί κινέω ἀκούω δεῖ , ἀλλά ἐπί τίνω . τίς δέ διαφέρω φαντασία καί νόος καί ὄρεξις εἴρω ἐν ὁ περι Ψυχή . καί ἐπεί ὁ προαίρεσις κίνησις διάνοια καί ὄρεξις , εἰμί καί τίς διανοητός προαιρετός · οὖον γάρ πᾶς διανοητός . ὁ γάρ μάθημα διανοητός μέν , οὖον προαιρετός δέ , ἀλλά ὅσος διανοητής εἰμί ὁ τέλος πρακτός , ὡς ἐπί ὁ τεχναστός καί ἄλλος τις , οὗτος καί ὁ τέλος προαιρετός . οὗτος γάρ ὁ ὁ πράκτης τέλος ἀπό πᾶς ὁ ἀγαθός εἰμί ὁ κινέω ὁ ζῷον , ἀλλά οὖον πᾶς ὁ καλός . ὁ γάρ γνῶσις ὁ εἰμί ὅς εἰμί , καλός εἰμί , ἠρεμία μᾶλλον ἀλλά οὖον κίνησις εἰμί αἰτία , ὡς ἐν ὁ δύο περι Ψυχή εἴρω , ὅτε ὁ Πλάτων ἐλέγχω λέγω ὁ ψυχή αὐτοκίνητον . κινέω οὖν ὁ ὡς πρακτός ἀγαθός ὁ ζῷον , ὅς εἰμί ἄλλος οὗτος ἕνεκα , καί ὅς τέλος εἰμί ὁ ἄλλος τις ἕνεκα εἰμί . πᾶς γάρ ὁ πρό ὁ τέλος ἕνεκα ὁ τέλος εἰμί ὥστε δῆλος ὡς εἰμί μέν ὅς ὁμοίως κινέω ὁ ἀεί κινέω . ὁ εἰμί μέν ὅς ὁμοίως κινέω ἴσος εἰμί ὁ τρόπος μέν τις ὁμοίως κινέω ὁ οὐρανός ὑπό ὁ πρῶτος κινητικός καί ὁ ζῷον ὑπό ὁ ὀρεκτός · οὗτος γάρ κινέω ὁ ὀρεκτικός καί ὁρμητικός ὁ Ψυχή δύναμις , ὅστις κινέω ὁ ζῷον · εἰμί δέ ὅς ἄλλως , τουτέστι τρόπος δέ τις ἀνομοίως , ὁμοίως μέν διότι καί ὁ κινέω ὁ οὐρανός καί ὁ κινέω ὁ ζῷον ὡς ἐφέτης κινέω , ἀνομοίως δέ διότι ὁ μέν ἀεί κινέω ὁ οὐρανός , ὁ δέ οὐ ἀεί ὁ ζῷον . ὁ δέ ἀίδιος καλός καί ὁ ἀληθής καί ὁ πρῶτος ἀγαθός . ὁ δέ ἀντί ὁ γάρ , ἵνα εἰμί τότος γάρ ἀίδιος Καλονάς . εἶπον γάρ ὅτι ὁ πρῶτος κινέω ἀεί κινέω , ἐπάγω ὁ γάρ ἀίδιος καλός καί ὁ πρῶτος καί ἀληθής ἀγαθός καί μή ποτέ μέν ποτέ δέ οὖον , ὥσπερ ὁ παρά ἐγώ ἀγαθός ( οὗτος γάρ οὐ ἀεί ἀγαθός ) θεῖος καί τίμιος ὥστε εἰμί πρότερος · τουτέστιν οὕτως εἰμί θεῖος , ὥστε μή ἔχω αὐτός πρότερος τίς κατά ὁ τίμιος · πᾶς γάρ τίμιος ὁ τοιοῦτος . ὥστε ὁ μέν παρά ἐγώ , διά ὁ ποτέ μέν εἰμί ἀγαθός ποτέ δέ μή , καί ποτέ μέν κινέω ποτέ δέ οὖον κινέω , ἐκεῖνος δέ ἀεί εἰμί ἀγαθός ἀεί κινέω . τελευταῖος δέ ὁ κινέω λέγω ὁ ζῷον , ὅσπερ κινέω ὁ ὄρεξις καί αὐτός κινέω , κινέω δέ οὖον κατά τόπος ( δείκνυμι γάρ ὅτι ὁ ψυχή πάντῃ εἰμί ) ἀλλά ὡς ἄγω ἀπό ἀνενεργησία εἰς ἐνέργεια . εὔλογος δέ εἰμί φορά ὕστερος ὁ ὄρεξις · πρότερος γάρ ὁ ὄρεξις κινέω , καί οὗτος ὁ ζῷον φέρω . ἀλλά οὗτος μέν οὕτως . τίσις δέ ὄργανον χράω κινέω ὁ ζῷον ὁ ψυχή , καί ὅλως πῶς κινέω οὖον κινέω , εἴρω ὅτε περί ὁρμή καί ὁ ὁρμητικός δύναμις ὁ λόγος εἰμί . διό ἐκ ἐκεῖνος ὁ βιβλίον ὁ πᾶς ὁ Ἀριστοτέλης διάνοια ἀναλέγω χρή ὁ βούλομαι ὁ ἀλήθεια ἐπιτυγχάνω · ὅμως καί νῦν ὀλίγος ὁ ἐκεῖσε παραγράφω . εἴρω πρῶτος ὅτι ὁ ὀρεκτικός τε καί ὁρμητικός ὁ δύναμις πλείων εἰμί , τελευταῖος δέ ὅτι καί ὁ γνωστικός τε καί κριτικός δύναμις εἰμί διαφορά . ὁ μέν γάρ τίς εἰμί δύναμις ὑπηρετικός κριτικός ( τοιοῦτος γάρ ὅς τε αἴσθησις καί ὁ φαντασία ) , ὁ δέ τίς ὁ Ψυχή ἡγεμονικός εἰμί κριτικός · τοιοῦτος γάρ ὁ λογιστικός , ὅς διανοητικός τε εἰμί καί νοητικός . ὁ γάρ αἰσθητικός ἐπί ὁ διανοητικός ἔχω ὁ ἀναφορά ἐν ὅσος εἰμί ἄμφω , ὅπως εἰσαγγέλλω καί μηνύω ὁ ὁ αἰσθητής αὐτός διαφορά . ὡς δέ ἐν ὁ κριτικός ὁ μέν εἰμί ἡγεμονικός , ὁ δέ ὑπηρετικός , οὕτως εἰμί καί ἐν ὁ πρακτικός ὁ μέν ἡγεμονικός , ὅς ὁρμητικός τε καί ὀρεκτικός καλέω , ὁ δέ τίς εἰμί ἐν ὁ νεῦρον ὡς ὑπηρετικός , ὅς καί νευροσπαστικός καλέω . δύναμις γάρ εἰμί καί ἐν ὁ νεῦρον , κατά ὅς ὑπηρετέω ὁ σῶμα ὁ κατά ὁρμή ἐνέργεια . ἐπεί γάρ ὁ κατά ὄρεξις πράσσω πάθος τις ἐγγίγνομαι πράσσω , ὅς πάθος ὁ μέν ἀνίημι τε ὁ σῶμα καί αὔξη αὐτός ἐμποιέω διά θερμότης εὔκρατος , ὁ δέ καταψύχω τε καί συστέλλω ( ὁ γάρ φαντασία καί ὁ αἴσθησις ὁ ἔννοια ὁ πρᾶγμα κατά ὁμοίωσις αὐτός γίγνομαι ὡς ἐπί πάρειμι ἐκεῖνος ἢ ἀνιᾶσι ὁ σῶμα ἢ συστέλλω τε καί φρίσσω ποιέω ) ὅς γίγνομαι συστολή τε καί ἔκτασις περί ὁ συμφύω πνεῦμα , καί ἀπό οὗτος διαδίδωμι ἐπί ὁ νεῦρον , κινέω οὗτος δύναμαι ὁ κατά ὁρμή ἐνέργεια , ὁ ἀρχή ὁ κίνησις ἀπό ὁ ὄρεξις λαμβάνω . μικρός γάρ μεταβολή περί ὁ ἀρχή γίγνομαι μέγας καί πολύς διαφορά αἰτία γίγνομαι . ὁ γάρ Οἴαξ ἀκαριαῖος μεθιστάω πολύς ὁ ὁ πρῷρα γίγνομαι μετάστασις · καί περί ὁ Καρδία ἤδη καί ὁ πνεῦμα ὁ ἐν αὐτός ὅταν ἀλλοίωσις τις γίγνομαι διά αἴσθησις τις ἢ νοέω , ὅς ἕπομαι τις κίνησις καί πάθος , εἰμί καί ἐν ἀναίσθητος μόριον γίγνομαι ὁ τοιοῦτος τροπή , ὁ ἀρχή ὁ ζῷον ὁ Καρδία εἰμί πολύς ποιέω ὁ σῶμα πᾶς διαφορά ἐρύθημα , ὠχρότης , θερμότης , ψῦχος , φρίκη τε καί τρόμος . ἀρχή μέν οὖν ὁ κίνησις ὁ ἐν ὁ πρακτός διωκτός τε καί φευκτός . εἰμί γάρ ὁρμή κίνησις ἔμψυχος γίγνομαι κατά φαντασία διωκτός ἢ φευκτός . κινέω δέ ὁ ορμητικός τε καί ὀρεκτικός ψυχή ὁ ζῷον οὐ αὐτός κινέω , ὡς ἐν ἐκεῖνος εἴρω · ἀκίνητος γάρ κατά ἑαυτοῦ πᾶς ἐντελέχεια , ὁ ψυχή δέ δείκνυμι εἰμί ἐντελέχεια . διό οὐδέ κύριος λέγω κινέω ὁ σῶμα ὑπό ὁ Ψυχή ( οὗτος γάρ λέγω ἐπί ὅς χωρίζω κινέω καί ὁ κινέω , ὡς ὁ βοῦς ὁ κινέω ὁ ἅμαξα ) ἀλλά ἐπεί κοινός λέγω ὑπό τις κινέω καί ὁ κατά αὐτός κινέω ( οὗτος γάρ ὁ τεχνίτης ὑπό ὁ τέχνη , ὅτι κατά αὐτός , καί οὕτως ὑπό ὁ κουφότης ὁ πῦρ , ὅτι κατά αὐτός ) οὗτος λέγω ἔτης ὁ ζῷον ὑπό ὁ Ψυχή κινέω , ὅτι κατά αὐτός · κατά γάρ ὁ ἔμψυχος εἰμί ὁ τοιόσδε αὐτός κίνησις γίγνομαι , οὖον κατά ὁ βαρύς ἢ κοῦφος , ἢ λευκός ἢ μέλας , ἢ θερμός ἢ ψυχρός . αἰσθάνομαι μέν ἐν ὁ ζῷον καί νοέω καί βαδίζω κατά ὁ Ψυχή , οὖον μήv ὁ Ψυχή αὐτός κατά ἑαυτοῦ , ἵνα κινέω , κινέω . ὥσπερ γάρ κατά ὁ ὀρχηστικός κινέω ὁ ὀρχηστής καί κατά ὁ τέχνη ὁ τεχνίτης , καί εἰμί αὐτός οὗτος ὁ τοιόσδε κίνησις αἴτιος , αὐτός μή | κινέω ( οὔτε γάρ ὁ τέχνη οὔτε ὁ ὀρχηστικός κινέω ) οὗτος καί ὁ ἔμψυχος κατά ὁ ψυχή κινέω μή κινέω αὐτός . εἰμί δέ ὁ ὁρμητικός καί ὀρεκτικός δύναμις ὁ Ψυχή κατά ὅς ὁ ζῷον κινέω · οὗτος γάρ ὁ ζῷον ὁ οἰκεῖος κίνησις αἰτία . καί εἰμί ἐν ἐγώ ὁ ψυχή οὐ ὡς ἐρέτης ἐν ὁ ναῦς , ἀλλά ὡς εἶδος τίς καί τελειότης , ὡς ἐν ὁ περι ὁρμή τε καί ὁ ὁρμητικός δύναμις λόγος εἴρω . ἀλλά οὗτος μέν λαμβάνω ἱκανῶς πρός σαφήνεια ὁ μέλλω λέγω · ὁ δέ πλείων οὗτος ὁ βούλομαι θεωρέω ἐντυγχάνω ὁ περι ὁρμή λόγος . ἐπί δέ ὁ ἑξῆς ὁ Ἀριστοτέλης ἔρχομαι . Πῶς δέ νοέω ὁτὲ μέν πράσσω ὁτὲ δέ οὖον πράσσω , καί κινέω , ποτέ δέ οὖον κινέω . ἐπεί ποτέ μέν νοέω κινέω ἐπί πρᾶξις , ποτέ δέ μέν , οὖον κινέω δέ , ἀλλά καί μάλιστα ὁ τοιοῦτος νόησις αἰτία ἠρεμία γίγνομαι , ὁ αἴτιος ὁ ποτέ μέν κινέω ποτέ δέ μή κινέω διά οὗτος ἐπάγω , καί φημί ὅτι ὅταν ὁ νοέω πρακτός εἰμί κινέω , ὅταν δέ οὖον πρακτός ἀλλά ἐπιστημονικός , καί ὅλως ὁ νόησις αὐτός θεωρία μόνος , οὖον κινέω . ἀκίνητος δέ λέγω ὁ μαθηματικός . ἀλλά ἐπί μέν ὁ ἀκίνητος γνῶσις μόνος ὁ τέλος , καί διά οὗτος οὖον κινέω · ὅταν γάρ νοέω ὁ δύο πρότασις , ἐπάγω ὁ συμπέρασμα καί πλέω οὐδείς · ἐνταῦθα δέ ἐπί ὁ πράκτης ὁ συμπέρασμα γίγνομαι πρᾶξις . καί τίθημι ὁ συλλογισμός ὅς ὁ συμπέρασμα πρᾶξις , σαφής παράδειγμα λέγω ὅταν γάρ νοέω πᾶς βαδιστέος ἄνθρωπος καί ὁ ἑξῆς . ὁ δέ ἄν μή τίς κωλύω ἢ ἀναγκάζω , ἐκ παράλληλος κεῖμαι · ὁ γάρ κωλύω ἀναγκάζω ἐγώ μή ποιέω ἐκεῖνος , ὅσπερ εἰμί κωλυτικός . ἐπί δέ ὁ ἕτερος συλλογισμός μικρός μέν εἰμί πρότασις ὁ σκέπασμα δήω , μείζων δέ ὁ ὁ δέ ἱμάτιον σκέπασμα . ὁ δέ πράσσω δέ ἀπό ἀρχή ἴσος εἰμί ὁ ὁ δέ πρᾶξις ἀρχή τις ποιέω , ἐπί μέν ἱμάτιον ὁ Ἔρις ἢ ὁ νόμισμα , ἐπί δέ οἰκίον λίθος . πρότασις δέ ποιητικός λέγω κατά ὅς συλλογίζομαι πράσσω τίς . οὗτος δέ διά δύο εἶδος περαιόω · ὅταν γάρ ἀγαθός ἢ φαίνω ἀγαθός καί προσέτι δυνατός εἰμί συλλογίζομαι , εὐθύς2 πράσσω . καί ὥσπερ , φημί , ἐπί ὁ ἐρωτάω ἔνιοι ὁ μέν δῆλος πρότασις παραλιμπάνω , προτείνω δέ ὁ λοιπός , οὗτος καί ἐπί ὁ πράκτης οἷος ὁ ὅτι μέν βαδίζω ἀγαθός προτείνω καί σκοπέω εἰμί ἀγαθός , ὁ δέ ὅτι ἐγώ ἄνθρωπος οὖον προτείνω ὡς δῆλος . διό καί ὅσος μή λογίζομαι πράσσω , ταχύς πράσσω · οὖον γάρ συλλογίζομαι , ἵνα ἐνδιατρίβω καί ὅλως ἐμβραδύνω συλλογίζομαι · ὅταν δέ ἐνεργέω ὁ ζῷον ἢ ὁ αἴσθησις ἢ ὁ νάω , εὐθύς ἐπί ὁ πρᾶξις ὁρμάω ὅς ὀρέγω . ὅτι δέ ὁ ὄρεξις ἔσχατος , δῆλος · πρῶτος μέν γάρ ὁ αἴσθησις ἢ ὁ φαντασία κινέω , καί οὕτως ὁ ὄρεξις . ἐν δέ ὁ λέγω ὁ ὁ μέν ἔσχατος αἴτιος ὁ κινέω ὄρεξις εἰμί ὁ ἔσχατος ἀντί ὁ κύριος λαμβάνω · οὐδείς γάρ ὄφελος πρός ὁ κινέω ὁ αἰσθάνομαι ἢ νοέω , εἰμί μή καί ὄρεξις ἐπακολούθησις . ὅτι δέ ὁ πράσσω διά ὄρεξις θυμός καί ἐπιθυμία καί βούλησις πράσσω , εἴρω . ὁμοίως δέ καί τίς διαφέρω βούλησις θυμός καί ἐπιθυμία καί ὅλως ὄρεξις , εἴρω οὗτος πᾶς ἐν ὁ περι ὁρμή . ὥσπερ δέ ὁ αὐτόματος κινέω μικρός κίνησις γίγνομαι , λύω ὁ στρεβλός . Αὐτόματος λέγω ὁ ὑπό ὁ θαυματοποιός ἐν ὁ γάμος καί ἐν ἄλλος τις γίγνομαι . λύω γάρ οὗτος ὁ ἀρχή ὁ στρεβλός , εὐθύς κρούω ὁ ἐφεξῆς λύω αὐτός , καί οὗτος ὁ ἐφεξῆς , ἠώς ἄν εἰς ὁ ξύλινος εἴδωλον φθάνω ὁ κίνησις κινέω αὐτός , ὥστε δοκέω ὁ μή οἶδα ὁ ὁ στρεβλός κατασκευή ὑπό ἑαυτοῦ κινέω . οὗτος καί ὁ ἐν ὁ Καρδία πνεῦμα κινέω ὑπό ὁ ὄρεξις , κινέω ὁ ἔχω νεῦρον , καί ἐκεῖνος πάλιν ὁ ἔχω , ἠώς ἄν εἰς ὁ ὀργανικός μέρος χείρ καί πούς φθάνω ὁ κίνησις κινέω ὁ ζῷον . ὅτι δέ ἐν ὁ ἁμάξιον ὁ τετράτροχος ( ἐπί οὗτος γάρ ὁ λόγος ποιέω ) ὁ μικρός ὥσπερ κέντρον ἠρεμέω γίγνομαι , ἀνάλογος εἰμί ὁ ἠρεμέω ὠλέκρανον , δῆλος ὁ ἀκριβῶς προσέχω . ἐπεί γάρ μέγας εἰμί , μᾶλλον δέ μέγας ὁ ὄπισθεν , ὁ δέ ἔμπροσθεν ὁ πρός ὁ βοῦς εἰμί μικρός , ἀνάγκη ἵστημι ὁ μικρός ἐν ὁ περιφορά , ἵνα κινέω ὁ μείζων . ἐπεί γάρ ἐν ὁ αὐτός καί ἴσος χρόνος ἀπό ὁ αὐτός εἰς ὁ αὐτός ἀποκαθίστημι ὁ τε μικρός καί ὁ μείζων , δῆλος ὅτι ὁ ὁ μείζων κίνησις μείζων εἰμί καί ταχύς , ὁ δέ ὁ μικρός βραδύς . ὁ δέ βραδύς ὁ ὁ ἐναντίος μίξις εἰμί βραδύς , ἐναντίος δέ ὁ ἠρεμία ὁ κινέω · ὥστε ἠρεμέω ὁ μικρός βραδύς κινέω , εἰμί καί λανθάνω ἐγώ μή βούλομαι διαπονέω περί ὁ ὁ τοιοῦτος βλέπω . φέρω γάρ λόγος χάρις ( ὁ ἀκρίβεια ἐν οὗτος οὖον ζητητέος · σαφήνεια γάρ μόνος ὁ λέγω , ἀλλά οὐ ὁμοιότης ἕνεκα ὁ ὑπόδειγμα παράγω ) φέρω οὖν λόγος χάρις εἶπον ὅτι ὥσπερ ὁ πόλος πρός ὁ ἰσημερινός ἢ καί ἁπλόος πρός ἅπας ὁ ὑπό ὁ ἀστήρ γράφω κύκλος ἔχω , οὗτος καί ὁ μικρός τροχός πρός ὁ μείζων . ἀλλά οὗτος μέν οὕτως . ἐγώ δέ καλῶς ἔχω οἶδα ὅτι ὁ ὁ αὐτόματος ὑπόδειγμα λαμβάνω ὡς ἀνάλογος ὁ ἐν ἐγώ νεῦρον , ὁ δέ ὁ ἁμάξιον διά δύο λόγος μόνος καί οὐκέτι Ζεύς ἄλλος τίς , διά εἷς μέν λόγος ὡς ἀναλογία ἔχω ὁ ξύλον πρός ὁ ὀστέον , Ζεύς ἄλλος δέ ὅτι ὡς ἐνταῦθα ὁ μικρός τροχός ὥσπερ κέντρον ἀκίνητος γίγνομαι , οὗτος καί ἐν ὁ ζῷον ὁ καμπή · καί γάρ ἐν ὁ καμπή , ὡς πολλάκις εἴρω , ὁ μέν κινέω , ὁ δέ ἠρεμέω . ὁ μέν ἐν ὁ λέγω διάνοια , οἴομαι , τοιοῦτος . ἐν δέ τῆ λέγω ὁ καί ὁ ἁμάξιον ὅσπερ αὐτός ὀχέω κινέω εἰς εὐθύς2 τοιοῦτος εἰμί ὁ ἁμάξιον εἰς εὐθύς2 κινέω ὁ φέρω ὑπό αὐτός · ὀχέω γάρ ὁ φέρω ὑπό ὁ ἁμάξιον εἶπον . εἰμί γάρ καί κύκλος κινέω ὁ τροχός , ἀλλά οὖν ὁ ὀχέω καί φέρω βάρος εἰς εὐθύς2 κινέω . ἀλλά οὗτος μέν , εἰμί μή πλανάω , οὐδείς εἰκών ὁ ὑπό ἐγώ γίγνομαι κίνησις σῴζω · ὁ δέ ἐφεξῆς , οὗτος δέ εἰμί ὁ ὁ ἄνισος ἔχω ὁ τροχός · ὁ γάρ μικρός ὥσπερ κέντρον γίγνομαι καί πάμπαν ἔχω πολύς ὁμοιότης πρός ὁ ὑπό ἐγώ γίγνομαι κίνησις . ὡς γάρ ἐν οὗτος ἵστημι ὁ μικρός τροχός , ὡς φύω γίγνομαι ὁ στάσις , γίγνομαι ὁ ὁ μείζων περιαγωγή ἢ μᾶλλον ὁ κυκλικός κίνησις ( ὁ γάρ περιαγωγή κύριος ὁ σφαῖρα οὗτος καί ἐπί ἐγώ ὁ μέν κινέω ἐν ὁ κατά τόπος μεταβολή , ὁ δέ ἵστημι . ἄνισος δέ ποιέω ὁ ἔμπροσθεν τροχός , ὅς αὐτός ἐντός εἶπον ἵνα ὥσπερ ὑπέρκειμαι ὁ ὄπισθεν καί ὠθέω ὁ πρόσθεν γίγνομαι ταχύς ὁ κίνησις . ὁ δέ καθάπερ ἐν ὁ κύλινδρος εἶπον διά ὁ ὡς ἔοικα ἐκεῖνος τροχωτός ποιέω , ὥσπερ καί νῦν ὁ ἐκ κύλινδρος ἁμαξία ὁ τετράτροχος , ὅσπερ ἕλκω ὁ παῖς παίζω χαρίεις ὁράω διά ὁ περιτιυιημι αὐτός κάλλος ὑπό ὁ ζωγράφος . σίδηρος δέ ἐν ὁ τροχός λέγω ὁ ἐν ὁ περιφέρεια ὁ τροχός περίκειμαι , κυλλός καί αὐτός εἰμί . ἀλλά ἐπεί ἐν ὁ περί ὁ | Καρδία πνεῦμα καί ὁ νεῦρον συστολή τις γίγνομαι καί ἔκτασις καί ὅλως ἀλλοιόω , ἐν δέ ὁ ἁμάξιον καί ὁ αὐτόματος οὖον γίγνομαι , προσδιορίζω καί περί οὗτος λέγω ἐν μέν οὖν ὁ αὐτόματος καί ὁ ἁμάξιον οὐ εἰμί ἀλλοίωσις , δύναμις οὗτος λέγω ὅτι ἄν καί ἐν οὗτος γίγνομαι ἀλλοίωσις , ὁ αὐτός ἄν ἐπιτελέω κίνησις , ὅστις καί νῦν γίγνομαι μή ἀλλοιόω . ὅτι δέ καί ὁ νεῦρον ἐγώ καί ὁ μόριον αὐξάνω ἤτοι ἐκτείνω καί ὅλως μείζων γίγνομαι ἐν ὁ ἡδονή ὑπό ὁ τότε γίγνομαι εὔκρατος θερμότης , καί πάλιν συστέλλω καί οἱονεί πιλέω ἐν ὁ φόβος διά ὁ κατάψυξις ( πήγνυμι γάρ ὁ ψῦχος ) εἴρω καί πρότερος . σαφής δέ ἑξῆς διά ὁ προεῖπον ἐγώ οὗτος πᾶς πρό ὀλίγος . ὁ δέ καί ἐν οὗτος κατά μέγεθος ἐν ἀναίσθητος μόριον ἴσος εἰμί ὁ ἄν ἐν μικρός καί πρός αἴσθησις ἀναίσθητος μόριον αὐτός γίγνομαι ὁ ἀλλοίωσις . ἐς ἀνάγκη δέ ἀκολουθέω ὁ νοέω καί τῆ αὐτός θερμότης καί ψῦξις . ὁ ὁ λέξις συνεχής τοιοῦτος ἐκ ἀνάγκη δέ ἀκολουθέω ὁ νοέω καί ὁ φαντασία αὐτός θερμότης καί ψῦξις · εἰμί δέ ὁ λυπηρός καί ἡδύς αὐτός σχεδόν πᾶς μετά ψῦξις καί θερμότης . ὁ δέ ἄλλος μεταξύ . εἰμί δέ εἄν κατάλληλος ὁ λέξις , εἰμί ἔχω ἀντί ὁ δέ σύνδεσμος ὁ γάρ , ἵνα εἰμί οὕτως ὕω γάρ ὁ λυπηρός καί ἡδύς απαυτώνω . λανθάνω δέ ὅτι μετά θερμότης καί ψῦξις γίγνομαι περί ὁ μικρός λυπηρός καί ἡδύς , περί δέ ὁ μέγας πάμπαν εἰμί καταφανής . ὅς θερμότης περί ἐγώ γίγνομαι καί ψῦξις ὁράω ποτέ μέν μόριον τις κινέω ἐν ἐγώ , ὡς ἐν ὁ ὀνειρωγμός ὁ αἰδοῖος , ὁ σκέλος , ποτέ δέ ὅλος ὁ σῶμα , ὅτε κατά τόπος μεταβάλλω . ἐν δέ ὁ λέγω τῆ οἷος εἴδωλον χράω ὁ τοιοῦτος περί ὁ ἀπό ὁ ἡδύς καί ὁ λυπηρός ἐγγίγνομαι ἐγώ περί ὁ πρῶτος αἰσθητήριον τύπος καί ἀναζωγράφημα εἴρω . ὥστε εὔλογος ἤδη δημιουργέω ἵημι ὁ ἐντός καί ὁ περί ὁ ἀρχή ὁ ὀργανικός μόριον . Ἀρχή ὀργανικός μόριον λέγω ὁ νεῦρον , ὁ μῦς , ὀργανικός μόριον χείρ καί πούς . γίγνομαι δέ ὁ νεῦρον πήγνυμι καί οἱονεί ξηρός καί ὡς αὐτός λέγω σκληρός ἐν ὁ φόβος , ὑγρός δέ καί μαλακός καί ἀπολύω ἐν ὁ ἡδονή . γίγνομαι γάρ ὑπό ψῦξις καί θερμότης ὁ τοιοῦτος περί ὁ ἀρχή ὁ ὀργανικός μόριον πρός ὁ ἐνέργεια αὐτός καί ὁ ὑπηρεσία ἄγω ὁ ορμητικός δύναμις , ἀπό ὅς καί ὁ ἀρχή ἐγγίγνομαι · πᾶς γάρ ὁ τοιοῦτος πρᾶξις ἐνεργέω διά ὁ ὁ σωματικός μόριον ἐνέργεια . οὗτος δέ συμβαίνω οὗτος ὁ τρόπος . τουτέστι οὗτος δέ μεταβάλλω ἐκ ὑγρός εἰς ξηρός καί ὁ λοιπάς ὅσπερ εἴρω πάσχω , καί ἐπί ὁ παθητικός καί ποιητικός τοιοῦτος ἔχω φύσις , ἵνα ὁ μέν ποιέω ὁ δέ πάσχω , ἐπεί ἀπό ὁ τοιοῦτος ὄρεξις ὁ τοιόσδε γίγνομαι πάθος , ἀνάγκη ἅμα ὁ ὁ ὄρεξις κινέω γίγνομαι ὁ πνεῦμα καί διά οὗτος ὁ νεῦρον κίνησις , καί διά οὗτος ὁ ζῷον . ὁ μέν οὖν διάνοια οὗτος . ὁ δέ ὁ λέξις ὁ καί μηδείς ἀπολείπω αὐτός ἑκάτερος ὁ ἐν ὁ λόγος τοιοῦτος εἰμί καί μηδείς ἀπολείπω ὁ εἰς ὁ τίς εἰμί εἰμί καί ὁ εἶδος ἕκαστος οὗτος συντείνω . ὥσπερ γάρ εἄν λείπω τίς ὁ εἰς ὁ ὁρισμός ὁ ἄνθρωπος ὑπάρχω , οὐκέτι εἰμί ἄνθρωπος , οὕτως ἄν λείπω τίς ὁ εἰς ὁ ὁρισμός ὁ ποιητικός ὅς ποιητικός λαμβάνω , οὐ εἰμί ὁ ποιητικός οὗτος ὅσπερ λέγω · ὁμοίως οὐδέ ὁ παθητικός παθητικός . ὁ δέ κινέω πρῶτος ὁ ζῷον ἀνάγκη εἰμί ἐν τις ἀρχή . ὅτι2 μέν οὖν ὁ κινέω πρῶτος ὁ ζῷον ἀνάγκη εἰμί ἐν τις ἀρχή πᾶς ὁμολογέω . ἐπεί δέ καί ὁ καμπή ἀρχή , ὡς πολλάκις εἴρω , δείκνυμι ὅτι ἀδύνατος ἐν τις ὁ καμπή εἰμί , ἀλλά ἐν τοιοῦτος ἀρχή ἀναγκαῖος εἰμί ὁ πρῶτος κινέω ὁ ζῷον , ὅστις οὐ εἰμί ἄλλος μέν ἀρχή ἄλλος δέ τέλος , ἀλλά εἰμί αὐτός κατά ἑαυτοῦ · οὗτος δέ εἰμί ὁ καρδία . δείκνυμι δέ διά πλείων ὁ ἀληθής Ἀλέξανδρος ὁ ᾿ Αφροδισιεύς ἐν ὁ περι ὁ ποῦ τακτέον ὁ ἡγεμονικός ὁ Ψυχή μέρος , ὅτι ὁ κινέω πρῶτος ὁ ζῷον ( οὗτος δέ εἰμί ὁ ὀρεκτικός τε καί ὁρμητικός δύναμις Ψυχή , ὡς πολλάκις εἴρω ) δείκνυμι οὖν ὅτι ἐν ὁ Καρδία εἰμί · οὗτος γάρ καί ἀρχή ὁ ζῷον , ὡς ἐκ ὁ λόγος καί ὁ ἀνατομή δείκνυμι . δείκνυμι δέ ὅτι οὐ εἰμί ἐν ὁ καμπή , ἐπί ὁ βραχύς ὁ δεῖξις ποιέω · ὅς γάρ ἄν ἐπί οὗτος δείκνυμι , οὗτος κατά πᾶς ἁρμόζω . ὅτι μέν οὖν , φημί , εἰμί ὁ καμπή ὁ μέν ἀρχή ὁ δέ τελευτή , εἴρω · ὡς γάρ ὁ νῦν τέλος μέν εἰμί ὁ παρέρχομαι , ἀρχή δέ ὁ μέλλω , οὗτος καί ὁ καρπός1 ἀρχή μέν ὁ χείρ , τελευτή δέ ὁ βραχύς . καί χράω μέν ὡς εἷς ἅπας ὁ κῶλον ὁ ἀπό ὁ ὦμος ἄχρι ὁ χείρ ( χείρ δέ εἰμί ὁ ὑπό ὁ δάκτυλος καί ὁ θέναρ συνίστημι · δέ ἐν ὁ περι ζῷον ἱστορία ) χράω οὖν ἅπας ὁ κῶλον ὡς εἷς διά ὁ συνέχεια ὁ σάρξ καί νεῦρον , χράω δέ αὐτός καί ὡς δύο διά ὁ κινέω ὁ χείρ ἠρεμέω ὁ καρπός ( οὗτος γάρ δείκνυμι πρότερος ) ὁμοίως δέ καί ὁ βραχύς κινέω ἠρεμέω ὁ ὠλέκρανον . ὁ δέ ὅταν γάρ κινέω ἐντεῦθεν αὐτός εἰμί ὁ ὅταν γάρ κινέω ἐκ ὅδε ὁ τόπος εἰς ὅδε . ὅτι δέ ἐν ὁ κινέω οὖον μόνος πρός ἠρεμέω ἐκτός τίς δεῖ ἀπερείδω , ἀλλά καί πρός τίς ὁ ἐν ἐγώ , εἴρω ἄρχω ὁ λόγος . ὁ δέ ἐν ὁ ὠλέκρανον κάμψις ὁ μέν κινέω ὁ ἐν αὐτός ὁ ὅλος κινέω . ὅς λέγω τοιοῦτος εἰμί · ὁ μέρος , τουτέστιν ὁ χείρ , συγκινέω ὁ ὅλος βραχύς . εἰμί γάρ ὁ χείρ ἐν ὁ βραχύς ὡς μέρος πρός ὅλος · ὁ μέρος οὖν ὁ ἐν ὁ ὅλος συγκινέω ὁ ὅλος . ἐν ὁ κάμπτω γάρ ὁ βραχύς , κινέω ὁ βραχύς ὅλος , συγκινέω καί ὁ χείρ . εἶπον δέ ὁ μέν κινέω , καί δήω ἐπιφέρω τότος δέ οὖον κινέω , ἀντί οὗτος ἐπάγω ἀνάγκη δέ εἰμί τίς ἀκίνητος · δείκνυμι δέ οὗτος πολλάκις . οὗτος προλαμβάνω δείκνυμι ὅτι οὐ εἰμί ὁ πρῶτος κινέω ἐν τις ὁ καμπή , λέγω ὥστε εἰμί εἰμί ὁ βραχύς ζῷον , εἰμί εἄν ἐν ὁ ὠλέκρανον ὁ ψυχή . ἐπεί δέ ὡς ἔχω ὁ βραχύς πρός ὁ ὠλέκρανον , ἐνδέχομαι τίς ἄλλος ὁ ἄψυχος , οἷος ὁ ῥάβδος , ἔχω πρός ὁ χείρ ( εἰμί γάρ καί ὁ τέλος μέν ὁ ἔχω αὐτός χείρ , ἀρχή δέ ἑαυτοῦ · ὁ γάρ ὁ ῥάβδος τέλος , ὅσπερ ὁ χείρ ἅπτω , τέλος μέν εἰμί ὁ χείρ , ἀρχή δέ ὁ ῥάβδος ) ἐπεί οὖν ἐνδέχομαι τίς ἄλλος ὁ ἄψυχος ἔχω πρός ὁ χείρ , ὡς ὁ βραχύς πρός ὁ ὠλέκρανον , μή εἰμί δέ ὁ ψυχή μεταξύ χείρ καί ῥάβδος , οὐδέ ἄν ἐν ὁ καρπός εἰμί οὔτε ἐν ὁ ὠλέκρανον οὔτε ἐν ὁ ὦμος οὔτε ἐν ἄλλος , ὅς ὁ μέν εἰμί ἀρχή ὁ δέ τέλος . διά τίς γάρ ἄν ἐν οὗτος ὁ καμπή εἰμί , καί οὐ ἐν οὗτος , ὁμοίως ἐν πᾶς ὁ καμπή θεωρέω καί ὁ ἀρχή καί ὁ τέλος ὁ μέν οὖν διάνοια οἴομαι οὗτος . ἔσχατος δέ κινέω λέγω ὁ χείρ , ἕτερος δέ ἀρχή ὁ ῥάβδος . ἀνάγκη οὖν , φημί , ἐν μηδείς εἰμί ἀρχή , ὅς εἰμί ἄλλος τελευτή , μηδέ εἰμί τίς εἰμί ἕτερος ἐκεῖνος ἔξω , λέγω ἔξω ὁ ἐφεξῆς . εἰμί δέ ὁ μέν καρπός ἐφεξῆς βραχύς , καί οὗτος ἄλλος , ἐκεῖνος ἕτερος . οὐ εἰμί οὖν ἐν ὁ τοιοῦτος ἀρχή ὁ ψυχή , ὅστις εἰμί ἐφεξῆς ἄλλος . ὁ δέ ἔτι γάρ ὁ ὠλέκρανον Μένων κινέω ἅπας ὁ κάτω συνεχής ἴσος εἰμί ὁ ὥσπερ γάρ ὁ ὠλέκρανον Μένων κινέω ὁ ( οὗτος γάρ εἰμί συνεχής ὁ ὠλέκρανον ) οὗτος καί ὁ ὠλέκρανον κινέω ὁ ἀνώτερος αὐτός , οὗτος δέ εἰμί ὁ μεταξύ αὐτός ὁ ὠλέκρανον καί ὁ ὦμος · εἰμί δέ οὗτος , οὔτε ὁ βραχύς εἰμί ἀρχή οὔτε ὁ ὠλέκρανον οὔτε ἄλλος οὐδείς ὁ τοιοῦτος . ἐπεί δέ ὁμοίως ἔχω ἀπό ὁ ἀριστερός καί δεξιός , καί ἅμα ὁ ἐναντίος κινέω . | ὁ ἅμα ἀντί ὁ παρά μέρος λαμβάνω · οὖον γάρ ἀεί ἐν ὁ κατά τόπος μεταβολή ὁ μέν ἀριστερός ἠρεμέω , ὁ δέ δεξιός κινέω , ἢ ἔμπαλιν ἀεί ὁ δεξιός ἠρεμέω καί κινέω ὁ ἀριστερός , ἀλλά παρά μέρος ἠώς ἄν ἠρεμέω . ἐπεί οὖν , φημί , ὁμοίως ἔχω ἀπό ὁ δεξιός καί ὁ ἀριστερός , τουτέστιν ἐπεί ὁμοίως ἔχω ὁ καρδία καί πρός ὁ δεξιός καί πρός ὁ ἀριστερός ( ἐν αὐτός γάρ παύω ὁ ἀριστερός καί δεξιός μέρος ἄχρι γάρ αὐτός ὁ ὁ δεξιός καί ἀριστερός κίνησις ἀπέρχομαι ) , καί ἐκ οὗτος αὐτός ὁ ὁ κίνησις εἰμί εἄν ἀρχή . ἐπί ὅς γάρ ὁ ἀπό ὁ δεξιός καί ἀριστερός κινέω τελευτάω ὡς ἐπί ἀρχή , ἀπό οὗτος εὔλογος γίγνομαι καί ὁ ἀρχή ὁ ἐπί ὁ ἔξω κίνησις . οὗτος γάρ γίγνομαι καί ἐν ὁ στρατόπεδον · ἐπί ὅς γάρ ὁ ὁ ἔξωθεν προσαγγελία γίγνομαι , οὗτος δέ εἰμί ὁ στρατηγός , ἀπό οὗτος καί ὁ πρός ὁ ἔξω κινέω ὁ ἀρχή λαμβάνω . γίγνομαι δέ πρός ὁ Καρδία ὁ ἐκτός κινέω , ὡς ἐν ὁ περι ὁ ποῦ τακτέον ὁ ἡγεμονικός ὁ Ἀφροδισιεύς Ἀλέξανδρος δείκνυμι , ὁ σποράδην πολλαχοῦ Ἀριστοτέλης περί οὗτος λέγω ἐκεῖσε συλλέγω , καί πρός οὗτος ἕτερος ἀναγκαῖος οἰκεῖος προσεπιτίθημι . ἀπό οὗτος ἄρα ὁ Καρδία καί ὁ ὁρμή καί ὄρεξις , ὅστις εἰμί ἀρχή ὁ κατά τόπος κίνησις . διό καί ὁ πρός ὁ κίνησις ὄργανον ὁ νεῦρον ἀπό ὁ Καρδία , ὡς ἐκ ὁ ἀνατομή δείκνυμι , ὁ ἀρχή ἔχω . ἀπό ὅς γάρ ὁ ἀρχή ἔχω ὁ πρός ὁ κίνησις ὄργανον , ἐν οὗτος ἀναγκαῖος εἰμί καί ὁ δίδωμι αὐτός ὁ ὁ κινέω καί κινέω δύναμις . κινέω μέν γάρ ὁ νεῦρον ὑπό ὁ Ψυχή , κινέω δέ ὁ κῶλον . ἐπεί ἐν , ὡς εἴρω , ὁμοίως ἔχω καί ἅμα καί παρά μέρος ὁ δέ ἰός καί ἀριστερός , οὗτος γάρ εἶπον ἐναντίος ( οὖον γάρ ἅμα κινέω ὁ δεξιός καί ἀλλά παρά μέρος ) , ἀεί δέ ἀμφότερος ὁ δεξιός καί ἀριστερός κῶλον ὁ ἀρχή ὁ κίνησις ἀνωτέρω καί οὐ ἐν ὁ καμπή , ἀνάγκη ἐν ὁ μέσος ὁ θώραξ , τουτέστιν ἐν ὁ Καρδία εἰμί ὁ ὁ κίνησις ἀρχή . ἔσχατος γάρ καί πέρας καί οἱονεί κέντρον ὁ ἄκρος ὁ δεξιός καί ἀριστερός ὁ μέσος εἰμί . ἔτι δέ καί κατά ὅσος ἐν μέσος εἰμί ὁ καρδία ὁμοίως ἔχω εἄν πρός ὁ ἄνω καί κάτω καί ὁμοίως εἄν αὐτός ἀμφότερος χορηγέω ὁ κίνησις , καί οὖον ὁ μέν μᾶλλον ὁ δέ κακός , καί διά οὗτος ἐν οὗτος εἰμί εἄν ὁ κινέω . ὁ ἀπό ὁ ῥάχις δέ λέγω ἄν ὁ κῶλον , χείρ καί πούς · οὗτος γάρ καί πᾶς ὁ ὀστέον ὁ ῥάχις ἀρχή , ὡς ἐν ὁ περι ζῷον μόριον καί ἐν ἄλλος πλείων εἴρω . ὅτι δέ ἐν ὅς ὁ αἴσθησις ἐν οὗτος ὁ ορμητικός τε καί ὀρεκτικός δύναμις , δείκνυμι ἐν ὁ περι ὁ ποῦ τακτέον ὁ ἡγεμονικός . ἔχω δέ ὁ τόπος ὁ περί ὁ ἀρχή λέγω ὁ νεῦρον . ὁ μέν οὖν σύμπας διάνοια οὗτος . ὁ δέ ὁ λέξις ὁ ὥστε μή ὁ ἠρεμέω ὁ δεξιός κινέω ὁ ἀριστερός , μηδέ αὖος ὁ οὗτος ἐκεῖνος τοιοῦτος εἰμί · οὐ εἰμί ὁ κίνησις ὁ δεξιός οὐδέ κινέω ὁ δεξιός ὁ ἀεί ἠρεμέω ὁ ἀριστερός , οὐδέ αὖος πάλιν ἐκεῖνος ὁ ἀριστερός κινέω [ ἐν ] ὁ οὗτος ὁ δεξιός ἠρεμέω , ἀλλά ἐπίσης ἀμφότερος φύω καί ἠρεμέω καί κινέω . ὁ δέ μέσος ὁ σῶμα μέρος δύναμις μέν εἷς , ἐνέργεια δέ ἀνάγκη γίγνομαι πλείων . Μέσον ὁ σῶμα λέγω ὁ Καρδία καί ὁ ἐν αὐτός πνεῦμα . φημί δέ ὅτι ὁ ὁ ζῷον μέσος δύναμις μέν εἷς , ἐνέργεια δέ δύο . ἐπεί γάρ ἀπό αὐτός ὁ κινέω , ἀνάγκη ἐκτείνω ὁ ἐν ὁ δεξιός ὁ Καρδία πνεῦμα , καί συνεκτείνω ἑαυτοῦ ὁ ἀπό ὁ καρμερει δῖος νεῦρον ἢ νεῦρον , συνεκτείνω καί ὁ ὁ Καρδία μέρος καί κινέω . ἀπό γάρ αὐτός ὡς ἀπό ἀρχή ὁ νεῦρον ὁ ἀρχή ἔχω ὥσπερ καί ὁ φλέψ · ὥστε ὅταν τείνω ὑπό ὁ ὁ πνεῦμα ἔκτασις ὁ νεῦρον , ἀνάγκη συντείνω ὁ ὁ Καρδία μέρος , ἐν ὅς ὁ τείνω νεῦρον ῥιζόω . ἐπεί δέ ἠρεμέω ὁ ἀριστερός κινέω ὁ δεξιός , ὥσπερ πάλιν ὁ δεξιός ὁ ἀριστερός , ἀνάγκη κινέω ὁ δεξιός καί ἠρεμέω ὁ ἀριστερός ἠρεμέω καί ὁ ἀριστερός μέρος ὁ Καρδία καί ὁ ἐν οὗτος πνεῦμα . οὐδείς γάρ κωλύω , καίπερ συνεχής εἰμί ὅλος ὁ ἐν ὁ Καρδία πνεῦμα , ὁ μέν αὐτός ἠρεμέω ὁ δέ κινέω · καί γάρ καί ὁ ἐν ὁ σκάφη ὕδωρ ὁράω ὁ μέν κινέω , ὅσπερ κινέω ὁ χείρ , ὁ δέ ἠρεμέω . ἠρεμέω οὖν ὁ ἀριστερός μέρος ὁ Καρδία καί ὁ ἐν αὐτός πνεῦμα δῆλος ὅτι καί ὁ ἐν οὗτος ὁ μέρος νεῦρον ἢ νεῦρον ἠρεμέω . εἰμί δέ οὗτος , δῆλος ὅτι ἠρεμέω ὁ δεξιός μέρος ὁ πνεῦμα καί ὁ Καρδία κινέω ὁ ἀριστερός , καί ἠρεμέω ὁ ἀριστερός κινέω ὁ δεξιός , ἀπερείδω ὁ μέν δεξιός , ὅτε κινέω , εἰς ὁ ἀριστερός ἠρεμέω , καί οὗτος εἰς ὁ δεξιός , ἔοικα ὡς αὐτός εἴρω προέρχομαι ὁ ὁ νῶτον ἀπερείδω καί κινέω ὁ σκέλος . ὡς γάρ ὁ βραχύς ἀπερείδω ὡς πρός ἠρεμέω ὁ ὠλέκρανον κινέω , οὕτως ἀνάγκη καί ὁ ἀριστερός ὁ Καρδία καί ὁ πνεῦμα ἀπερείδω πρός ὁ δεξιός ὡς πρός ἠρεμέω , καί οὗτος πάλιν πρός ὁ ἀριστερός , κινέω δέ ἀμφότερος ὑπό ὁ Ψυχή , ἀκίνητος εἰμί | κατά ἑαυτοῦ . ὁ γάρ εἶδος καί ὁ ἔχω ἀκίνητος κατά ἑαυτοῦ · τοιοῦτος δέ καί ὁ ψυχή δείκνυμι εἰμί . κινέω δέ ὁ δεξιός καί ὁ ἀριστερός κινέω καί ὁ ἐν οὗτος νεῦρον καί διά ὁ νεῦρον ὁ κῶλον . ὥστε εἷς ὅς ὁ πνεῦμα δύναμις ἐν ὁ κίνησις ἐνέργεια γίγνομαι δύο , ὁμοίως καί ὁ καρδία · ὡς γάρ ὁ πνεῦμα , καί ὁ καρδία , καί ὡς οὗτος , καί ὁ πνεῦμα . ἐπεί γάρ ὁ ἐγώ κινέω ὁ Καρδία καί ὁ πνεῦμα ὁ δέ ἠρεμέω , δῆλος ὡς δύο εἰμί ἐνέργεια · εἷς δέ ἐνέργεια γίγνομαι ἐν ὁ ἠρεμία . ἀλλά περί μέν οὗτος τοσοῦτος εἴρω , ἐπί δέ ὁ λέξις λοιπός εἰμί τρέπω . εἶπον ὅτι ἐνέργεια δύο γίγνομαι , σύντομος ὁ αἴτιος οὗτος ἐπάγω εἶπον καί γάρ ἅμα ὁ κῶλον κινέω ἀπό ὁ ἀρχή · πάλιν ὁ ἅμα ἀντί ὁ παρά μέρος . περί ὅς ἀκριβής ἐν ὁ περι ζῷον πορεία εἴρω . ἐπεί οὖν ὁ μέν ἠρεμέω ὁ κῶλον , ὁ δέ κινέω , ἀνάγκη καί ὁ πνεῦμα καί ὁ Καρδία ὁ μέν κινέω , ὁ δέ ἠρεμέω . λέγω δέ οἷος ἐπί ὁ ΑΒΓ ὁ Β κινέω , κινέω δέ ὁ Α . εἶπον ὅτι ἐνέργεια γίγνομαι δύο δύναμις εἰμί εἷς , δείκνυμι οὗτος καί ἐπί καταγραφή , ὡς ἔθος αὐτός , ἅμα πρός οὗτος δείκνυμι ὅτι ἀνάγκη εἰμί τίς ἀκίνητος , εἰμί μέλλω κινέω ὁ ζῷον . νοέω δή Α ὅλος ὁ καρδία καί ὅλος ὁ ἐν αὐτός πνεῦμα , Β δέ ὁ ἐν ὁ δεξιός μέρος τῆ Καρδία νεῦρον ἢ νεῦρον , καί Γ ὁμοίως ὁ ἐν ὁ ἀριστερός μέρος αὐτός νεῦρον ἢ νεῦρον . κινέω οὖν ὁ Β ὁ νεῦρον , κινέω δέ ὁ Α ὁ μέρος ὁ πνεῦμα καί ὁ μέρος ὁ Καρδία κινέω ὑπό ὁ Ψυχή . ἀλλά ἐπεί , ὡς δείκνυμι , ἀνάγκη εἰμί τίς ἠρεμέω , εἰμί μέλλω γίγνομαι κίνησις , ἀνάγκη ὁ λοιπός μέρος ὁ Α ἤτοι ὁ Καρδία καί ὁ πνεῦμα ἠρεμέω . εἷς ἄρα δύναμις εἰμί ὁ AE ἐνέργεια δύο εἰμί . καλέω δέ ὁ ἠρεμέω μέρος ὁ πνεῦμα καί ὁ Καρδία E , ἵνα ὁ διαφορά ὁ στοιχεῖον δηλόω καί ὁ διαφέρω ὁ πνεῦμα καί ὁ Καρδία . διαφέρω γάρ , ὡς πολλάκις εἴρω , ὁ ἠρεμέω ὁ Καρδία μέρος καί ὁ πνεῦμα πρός ὁ μή ἠρεμέω · ὅς γάρ ὁ μέν κινέω ὁ δέ ἠρεμέω , διαφέρω . εἷς ἄρα δύναμις εἰμί ὁ AE τουτέστιν εἷς ἄρα δύναμις εἰμί ὅλος ὁ καρδία καί ὅλος ὁ πνεῦμα δύο εἰμί ἐνέργεια . καί ἐπεί ὁ μέν αὐτός ἠρεμέω ὁ δέ κινέω , ἀνάγκη μή στιγμή εἰμί . οὗτος δέ αὐτός εἰμί ὁ ἀνάγκη μή οὗτος εἰμί ὁ Ψυχή . εἰμί γάρ ὁ κινέω ὁ μέν . αὐτός κινέω ὁ δέ ἠρεμέω , ὁ δέ ψυχή ἀμερής καί ἀσώματος , ὁ δέ ἡμέρα οὖον ὁ μέν κινέω ὁ δέ ἠρεμέω ( οὗτος γάρ οὐ ἄν εἰμί ἀμερής ) οὐ εἄν εἰμί οὔτε καρδία οὔτε αὐτός ὁ πνεῦμα ὁ ψυχή , ἀλλά ἄλλος τίς εἶδος εἰμί οὗτος καί ἀκίνητος . εἰμί γάρ κινέω , πάλιν ὁ αὐτός εἴρω ὅτι ἀνάγκη ὁ μέν αὐτός κινέω ὁ δέ ἠρεμέω · οὗτος δέ πάλιν σῶμα εἄν εἰμί καί οὐ ἀσώματος , καί οὐ εἶδος , ἀλλά ὑπόκειμαι καί ὕλη . ἀλλά μήv ἐνδέχομαι ὁ Γ ὁ Β ἅμα κινέω . ὁ Γ ἐν ἕτερος ὁ Καρδία μέρος νεῦρον τίθημι . ὁ δέ ἅμα πάλιν ἀντί ὁ παρά μέρος · ἐνδέχομαι γάρ μετά ὁ κινέω ὁ δεξιός κινέω ὁ ἀριστερός . ὥστε καί ὁ μέρος ὁ Καρδία , ἐν ὅς ῥιζόω ὁ ἀριστερός νεῦρον , κινέω . ὥστε ἀνάγκη ἀμφότερος ὁ ἀρχή ὁ ἐν ὁ Α κινέω κινέω . Ἀρχή λέγω ὁ δεξιός καί ἀριστερός μέρος ὁ Καρδία καί ὁ πνεῦμα . εἰμί δέ ἄν κατάλληλος , εἰμί οὕτως ἔχω ὁ γραφή ὕω ἀμφότερος ὁ μέρος ὁ Α κινέω κινέω . οὖον γάρ ὁ πνεῦμα μόνος κινέω , ἀλλά καί ὁ καρδία . δεῖ τίς ἄρα εἰμί παρά οὗτος ὁ ἀρχή ἕτερος τίς , ὅσπερ κινέω μή κινέω . ὡς γάρ ὁ ἀπερείδω ὁ νῶτον καί κινέω ὁ σκέλος ἄλλος τίς ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ὁ κινέω ὁ σκέλος , οὗτος ἐνταῦθα ἵημι δεῖ τίς ἄλλος παρά ὁ κινέω κινέω καί αὐτός . ἀναλογέω δέ ὁ μέν νῶτον ὁ δεξιός καί ἀριστερός ὁ Καρδία καί ὁ πνεῦμα , ὁ δέ σκέλος ὁ ΒΓ νεῦρον . κατά μέν οὖν ὁ λόγος ὁ λέγω ὁ αἴτιος ὁ κίνησις εἰμί ὁ ὄρεξις ὁ μέσος , ὅς κινέω κινέω . ὁ λέγω εἰμί ὅτι κατά ὁ λόγος ὁ λέγω καί δείκνυμι ὁ αἴτιος ὁ κίνησις φαίνω ὅτι ὁ ὄρεξις εἰμί , ὅστις ἀκίνητος εἰμί , ἐπεί καί πᾶς ὁ ψυχή ἀκίνητος , ὅς οὗτος μέρος ἢ δύναμις εἰμί τυγχάνω , ὅστις δή ἀκίνητος εἰμί κινέω ὁ κινέω καί κινέω . οὗτος γάρ δεῖ προσυπακούω · ὁ γάρ πνεῦμα καί ὁ καρδία κινέω κινέω . δύναμαι τις ὁ ὅς κινέω κινέω καί ἐπί ὁ ὄρεξις ἀκούω . εἰμί γάρ καί μή κινέω ὁ ὄρεξις ( ὁ γάρ εἶδος ἀκίνητος ) ἀλλά ἐν διεγείρω ὑπό ὀρεκτός , | ἵνα εἰμί ὁ κινέω ἀντί ὁ διεγείρω καί ἐπιτήδειος γίγνομαι πρός ὁ κινέω ὁ ζῷον . ἢ ὁ λέγω εἰμί διά ὁ ὅς κινέω κινέω κατά ὁ τοιοῦτος λόγος δοκέω ἄν ὁ κινέω κινέω ὅτι ὁ ὄρεξις εἰμί · οὐ εἰμί δέ οὗτος , ἀλλά δεῖ εἰμί σῶμα τίς , ὅς κινέω κινέω καί αὐτός . ὁ μέν οὖν κινέω , μή φύω δέ κινέω δύναμαι πάσχω κατά ἀλλότριος δύναμις . παναληθής καί οὗτος · πᾶς γάρ ὅς κινέω μόνος , οὖον φύω δέ κινέω , πάσχω κατά ὁ ὁ κινέω δύναμις καί ἄγω ὡς ἄν ἐκεῖνος ἄγω . τοιοῦτος δέ τίς εἰμί καί πᾶς σῶμα ζῷον · κατά γάρ ὁ ψυχή καί αὐτός κινέω , ὥσπερ ὁ ὀρχηστής κατά ὁ ὄρχησις . σαφής δέ ὁ ἑξῆς . περί δέ ὁ ὁ πνεῦμα σωτηρία οἰκέω εἰμί εἶπον ἐν ὁ περι τροφή . λέγω δέ ἔχω ὁ τοιοῦτος πνεῦμα πρός ὁ ψυχή ὥσπερ ὁ κινέω καί κινέω μέρος ἐν ὁ καμπή πρός ὁ ἀκίνητος . ὥσπερ δέ οὖον ὁ μέρος ἀεί ὁ αὐτός εἰμί , ἀλλά ἐν κινέω ( ἐν ἐπιρροή γάρ καί οὕτως καί ὁ συμφύω πνεῦμα . Δεύς δέ ὁ μέλλω κινέω μή ἀλλοιόω τοιοῦτος εἰμί . Ὑποστικτέον εἰς ὁ ἀλλοιόω , ἔρχομαι οὕτως ἐπακτέον ὁ τοιοῦτος . εἰμί δέ δηλωτικός ὁ τοιοῦτος ὁ ἔχω βάρος καί κουφότης · ὁ γάρ ἐν ἐγώ θερμός καί βαρύς καί κοῦφος εἰμί ὥσπερ ὁ ἀήρ . εἰμί δέ εἄν ὁ λέγω ὕδω ὁ μέλλω κινέω ὁ κατά τόπος κίνησις , ἀλλά μή ὁ ἀλλοίωσις βάρος ἔχω καί κουφότης . κινέω γάρ ὁ πῦρ ὁ ὕδωρ καί ἄγω ἀπό ὁ ψυχρός εἰς ὁ θερμός , ἀλλά οὖον κατά τόπος οὗτος ὁ μεταβολή , ἀλλά κατά · ἀλλοίωσις · ὁ δέ ἐν ὁ Καρδία θερμός καί ἀλλοιόω ἐγώ καί ὁ κτάομαι τόπος κίνησις ἐγώ εἰμί αἴτιος . ἀλλά ὅμως ὅς μέν κοῦφος , ἀντέχω πρός ὁ βαρύς ὁ ὠθέω καί ἀποβιάζω αὐτός κάτω , καί οὐ ἐξίημι ὁ οἰκεῖος ἕδρα , ὅς δέ πάλιν βαρύς εἰμί , ἀντέχω πρός ὁ βαρύς ὁ ἀνωθέω καί ἀναρρίπτω αὐτός ἄνω ( ἀνάγκη γάρ ὁ βαρύς πρός ὁ κάτω φέρω ἀνωθέω αὐτός ἄνω ) ὥστε ἐπεί καί βαρύς καί κοῦφος εἰμί , οὔτε ἄν ἄνω εἰμί ( εἰμί γάρ εἄν κοῦφος μόνος ) , οὔτε κάτω εἰμί γάρ ἄν μόνος ) ἀλλά μέσος · ἐν ὅς δέ οὗτος , ἐν οὗτος καί ψυχή . ἐν ὁ μέσος ἄρα ὁ ψυχή . ὅτι δέ καί βαρύς καί κοῦφος εἰμί , δῆλος ἐντεῦθεν · συστέλλω γάρ καί ἐκτείνω κατά φύσις καί οὖον βία , ὁ δέ ἐκτείνω ἄνω καί κάτω κινέω , ὁ δέ οὗτος κινέω βαρύς καί κοῦφος εἰμί . τοιοῦτος δέ ὁ πνεῦμα , ἐν ὅς κινέω κινέω ὁ ζῷον ὁ ψυχή . ἀπεικάζω δέ ὁ ζῷον πόλις εὐνομέομαι . ὥσπερ γάρ ἐπί οὗτος οὖον δεῖ πάρειμι ἐπί ἕκαστος πρᾶξις ὁ βασιλεύς , ἀλλά ἕκαστος ὁ ὑπό αὐτός τάσσω πράσσω ὁ οἰκέω ἔργον διά ὁ ἔθος , αὐτός ὁ βασιλεύς Μένων εἰς ὁ ἀνάκτορον , οὗτος καί ἐν ὁ ζῷον διά ὁ κινέω φύσις ἕκαστος ὁ μέρος πράσσω ὁ οἰκέω Μένων ὁ Ψυχή ἐν ὁ Καρδία ὥσπερ τις βασιλεύς εἰς ὁ βασίλεια · ἀλλά ἐπί μέν ὁ πόλις πράσσω διά ὁ ἔθος ( ὡς γάρ ἔχω ἔθος , οὗτος καί πράσσω ὅδε μετά ὅδε ) , ἐν δέ ζῷον διά ὁ φύσις . κινέω δέ τις καί ἀεκούσιος ἔνιοι ὁ μόριον , ὁ δέ πλεῖστος οὐ ἑκούσιος . | ὁ οὐ ἑκούσιος μεταξύ εἰμί ἀεκούσιος καί ἑκούσιος , ὡς ἐπισημαίνω καί ἐν ὁ Ἡθικός ὁ ἐπιγράφω Νικομαχεῖον . ὅταν μέν γάρ ἐξαπίνης ἐφίστημι γυνή ὁ εἶδος πάγκαλος ἢ πολέμιος μηδείς ἐγώ περί οὗτος ἀναλογίζομαι , καί ἐπί ὁ ἐπίστασις αὐτός κινέω διά μέν ὁ γυνή ὁ αἰδοῖος , διά δέ ὁ πολέμιος ὁ καρδία , ὁ τοιοῦτος οὗτος κίνησις ἀεκούσιος · ὅταν δέ ἀναπλάσσω ὁ διάνοια γυνή καί περιεργάζομαι ὁ εἶδος αὐτός ἕκαστος τε ὁ μέρος καί μέλος , καί καλός εἰμί φημί ἡδύς τε πρός ὁμιλία , καί ἐκ ὁ τοιοῦτος γε ὁ διάνοια καί περιεργασία καί ὁ ἐπακολουθέω αὐτός συγκατάθεσις κινέω ὁ αἰδοῖος , πάλιν ὁ τοιοῦτος ὁ αἰδοῖος κίνησις φημί ἑκούσιος . οὐ ἑκούσιος δέ ὕπνος , ἐγρήγορσις , ὁ ὅμοιος . ὅς μέν γάρ οὖον συγκατατίθημι ὁ νόος ὅτι ὑπνωτέον , τέος , ἔοικα ὁ ἀεκούσιος , ὅς δέ ὅλως ἐν ἐγώ ὁ ἀρχή ὁ ὕπνος , ἔοικα ὁ ἑκούσιος . πῶς γάρ εἄν ἑκούσιος εἶπον τις ὁ ὕπνος , ὅς οὐ εἰμί ὁ φαντασία ἢ ὁ διάνοια αἰτία ; ἀλλά μήv οὐδέ ἀεκούσιος · ἐν ἐγώ γάρ ὁ αἰτία ὁ ὕπνος , ὡς μανθάνω ἐν ὁ πρό οὗτος βιβλίον ἐν ὅς διαλέγω πῶς ὁ ὕπνος γίγνομαι . οὔτε ἐν ὁ νόος οὔτε ὁ φαντασία εἰμί αἰτία , ἀλλά ἐπεί ἀναγκαῖος ἀλλοιόω ὁ ζῷον φυσικός τις ἀλλοίωσις , διά οὗτος συμβαίνω κινέω ἅμα ὁ φαίνω · οὗτος γάρ οἴομαι προσυπακούω καί ὡς ἔοικα πρός οὗτος δεῖ καί στίζω τέλειος εἰς ὁ φυσικός τις ἀλλοίωσις ( φαίνω γάρ ἐν οὗτος ὁ ἀπόδοσις εἰμί ὁ λόγος ) ἀναγιγνώσκω δέ ὡς ἀπό ἄλλος ἀρχή ὁ ἀλλοιόω δέ ὁ μόριον ὁ μέν αὐξάνω ὁ δέ φθίω οὕτως οὖον μόνος δέ κατά ἀλλοίωσις ἀθρόος ὁ αἰδοῖος καί ὁ καρδία κινέω , ἀλλά καί ὁ αὐξάνω καί ὁ φθίσις ὁ μόριον ἀλλοιόω ὁ ζῷον συμβαίνω . δύναμαι τις μόριον συμφύω ἀκούω ἐν ὁ Καρδία ὁ πνεῦμα καί ὁ ὑπό αὐτός κινέω νεῦρον · ὅς σύμφωνος ἄν εἰμί καί ὁ ἐπάγω ὁ καί μεταβάλλω ὁ φύω ἔχω μεταβολή ἀλλήλων . παρά ὁ λόγος δέ κινέω λέγω ὁ ἀεκούσιος · καί γάρ οὗτος ἀλλοιόω τις γίγνομαι , ὅστις καί αὐτός γίγνομαι οὖον μόνος φαίνω τις κατά ὁ αἴσθησις , ἀλλά καί μή φαίνω τις , ἐγώ δέ ἐξαπίνης φαντάζω ὁ λόγος μή κελεύω πολλάκις κινέω ὁ αἰδοῖος · ὁ γάρ φαντασία ὁ εἶδος ὁ γυνή προφέρω . μάλιστα δέ ὁ μόριον οὗτος ποιέω ἐπίδηλος . οὗτος λέγω ὁ αἰδοῖος καί ὁ Καρδία . ἀπό πᾶς , φημί , ὁ μόριον οὗτος μόνος , ὅς τε καρδία καί ὁ αἰδοῖος , ποιέω ἐπίδηλος ὅς κινέω κίνησις . οὗτος οὖν ἐπίδηλος κινέω διά ὁ ὥσπερ ζῷον ἵημι ἑκάτερος αὐτός · ὥσπερ γάρ ὁ ζῷον κινέω , οὗτος καί οὗτος διά ὁ εἰμί αὐτός ὥσπερ ζῷον χωρίζω καί κατά ἑαυτοῦ . πῶς δέ ἅλλομαι ὁ καρδία καί σφύζω , αὐτός εἴρω ἀκριβής ἐπί τέλος ὁ περι γῆρας καί νεότης . εἶπον δέ διά ὁ ὥσπερ ζῷον εἰμί ἑκάτερος αὐτός ἐπάγω οὗτος δέ αἴτιος , τουτέστι ὁ δέ εἰμί ὥσπερ ζῷον αἴτιος ὁ ἔχω ὑγρότης ζωτικός · ὁ μέν γάρ καρδία διά ὁ ἔχω ὁ ἀρχή ὁ αἴσθησις ( ὁ δέ ζῷον ἐν ὁ αἰσθάνομαι ὁ εἰμί ζῷον ἔχω · ὁ γάρ ἔχω αἴσθησις διαφέρω ὁ μή ζῷον ὁ ζῷον ) , ὁ δέ αἰδοῖος διά ὁ ὥσπερ ζῷον ἐξέρχομαι ἐκ αὐτός ὁ σπέρμα , δύναμις εἰμί ζῷον · ὁ γάρ σπέρμα δύναμις εἰμί ζῷον , ὡς ἐν ὁ περι γένεσις ζῷον δείκνυμι . ὁ δέ κινέω ὁ τε ἀρχή ἀπό ὁ μόριον , καί μόριον ἀπό ὁ ἀρχή εὔλογος συμβαίνω . ἔρομαι πρό ὀλίγος ὅτι ὁ νεῦρον τείνω συντείνω ὁ καρδία · ὥστε ὁ μέν μόριον κινέω ἀπό ὁ ἀρχή καί ὁ ἀρχή πάλιν ἀπό ὁ μόριον . καί ὡς ἔθος τίθημι ἐπί στοιχεῖον ὁ ἀρχή καί ὁ μόριον , ὕω γάρ ἀρχή λέγω ὅς Α , μόριον δέ ὁ βγαίνω . οὗτος στοιχεῖον . καί B ἵστημι πάλιν ὁ δεξιός , Γ δέ ὁ ἀριστερός . ὁ δέ κινέω ὁ δεξιός καί ἀριστερός ἐπί ὁ ἀρχή ὁ Καρδία ἀφικνέομαι ( συγκινέω γάρ αὐτός ) καί ἀπό οὗτος δέ γίγνομαι · οὗτος γάρ καί ὁ ἐν αὐτός πνεῦμα κινέω κινέω ὁ δεξιός καί ἀριστερός . καί ὁ μέν ὁ Β ἀρχή ἐπί ὁ Β · ὁ γάρ | ἀρχή καί αἰτία ὁ ὁ δεξιός κίνησις ἐπί ὁ δεξιός διαδίδωμι , ὥσπερ ὁ ὁ ἀριστερός ἐπί ὁ ἀριστερός . οὔτε γάρ ὁ ὁ δεξιός ἐπί ὁ ἀριστερός ἀφικνέομαι ἢ διαδίδωμι , ἵημι αὖος πάλιν ὁ ὁ ἀριστερός ἐπί ὁ δεξιός , ἀλλά ἕκαστος πρός ὁ οἰκέω μέρος ἀποτείνω . ὁ δέ ὁ Γ πάλιν ἀρχή ἐπί ὁ Γ ὁ ἀριστερός , ὁ δέ ἄμφω ἐπί ἄμφω , τουτέστιν ὁ δέ ὁ Β καί Γ ἐπί ὁ Β καί Γ · ὁ γάρ δεξιός καί ἀριστερός ἀρχή ἐπί ὁ δεξιός καί ἀριστερός περαιόω . ἀπό δέ ὁ Β ἐπί ὁ Γ · λείπω ὁ οὐκέτι , ἵνα εἰμί ἀπό δέ ὁ Β ἐπί ὁ Γ οὐκέτι . ὁ γάρ ὁ ἀρχή , ὥσπερ εἴρω , ἐπί ὁ Γ οὖον διαδίδωμι , οὐδέ ὁ ὁ Γ ἐπί ὁ Β . καί ὁ μέν ἀπό ὁ Β κίνησις ἐπί ὁ Α ὡς ἐπί ἀρχή , ὁ δέ ἀπό ὁ Α ἐπί ὁ Β ὡς ἀπό ἀρχή . ὅτι2 δέ ὁτὲ μέν οὗτος νοέω γίγνομαι κίνησις ὁ παρά ὁ λόγος . ἐπεί πολλάκις νοέω γυνή ἢ ἐχθρός , κινέω ὁ αἰδοῖος καί ὁ καρδία , πολλάκις δέ νοέω οὖον κινέω , αἴτιος , φημί , ὁ ποτέ μέν κινέω ποτέ δέ μή ὁ ὕλη . ὁ γάρ οὐ εἰμί ὅλως ὕλη καί διά οὗτος οὖον κινέω ὁ αἰδοῖος , ἢ εἰμί μέν , ἀλλά οὖον τοσοῦτος καί τοιοῦτος ὥστε δύναμαι κινέω . ὧδε οὖν πληρόω καί ὁ περι ζῷον κίνησις πραγματεία καί ὁ εἰς αὐτός σχολή .