michael-attaliates.historia attaleiates.22
καὶ μέντοι καὶ τετυχήκασιν οὐκ εἰς μακρὰν τῶν κατὰ σκοπόν . προσδεξάμενος γὰρ τὴν αἴτησιν αὐτῶν ὁ ἐν ἐλέει ἀμέτρητος κύριος ἀνίστησιν ἄνδρα κρείττονα τῆς εὐχῆς τῶν φοβουμένων αὐτόν , καὶ τοσοῦτον εἰς ἀρετὴν καὶ μεγαλοφροσύνην καὶ γενναιότητα καὶ στρατιωτικὴν μεγαλοδοξότητα ὅσον ὁ πρώην βασιλεύων εἰς κακίαν καὶ μικρολογίαν καὶ ἀγενῆ πολιτείαν διεγινώσκετο . ἦν δὲ οὗτος , ὁ τὸ κράτος δηλονότι ἐκ τοῦ ἐπουρανίου βασιλέως μνηστευθεὶς καὶ ἄξιος αὐτῷ λογισθείς , Νικηφόρος κουροπαλάτης ὁ Βοτανειάτης , ὃν πολλαχοῦ τῆς γραφῆς ὡς τρισαριστέα καὶ δοκιμώτατον διελάβομεν . οὗτος γὰρ εὐγενὴς τῶν ἀφ' ἡλίου ἀνατολῶν καθεστώς , καὶ τῆς τῶν ἀνατολικῶν ἐπαρχίας τυγχάνων πρώτιστος πλούτῳ καὶ γένει καὶ παλαιῶν ἔργων καὶ νέων λαμπρότητι , καὶ τὴν στρατηγίαν ἔχων τοῦ αὐτοῦ θέματος , περίλυπος ἦν ταῦτα ὁρῶν · οὐ γὰρ ἔφερε , φύσιν ἔχων εὐσεβῆ καὶ φιλόθεον , ζῆν καὶ τοιαῦτα καθορᾶν ἀνοσίως πραττόμενα , καὶ πᾶσαν τὴν ἑώαν τοῖς πολεμίοις ἀνάστατον . καὶ αὐτὴν τὴν μεγάλην Κωνσταντινούπολιν πολεμουμένην τοῖς τῶν κρατούντων ἀκρατῶς ἀδικήμασι , καὶ τὴν ἑσπερίαν γῆν κατακειρομένην τοῖς ἔθνεσιν καὶ τοῖς βλαπτικοῖς ἐννοήμασιν . ἀλλ' ἀναφέρων εἰς τὴν τοῦ γένους ἐπισημότητα , καὶ διανοούμενος ἀκριβῶς ὡς πολλῶν καὶ μεγάλων ἀριστευμάτων καὶ βοηθημάτων ἡ Ρωμαίων ἀπέλαυσε γῆ παρὰ τῶν προγόνων αὐτοῦ κατὰ διαφόρους καιροὺς καὶ χρόνους , καὶ δεύτερος φανῆναι τούτων ἀνάξιον λογισάμενος , εἰ μὴ βοηθήσαι τοῖς κάμνουσιν ὀρθοδόξοις , δι' οὓς Χριστὸς ὁ θεὸς ἡμῶν τὸ οἰκεῖον αἷμα ἐξέχεε , ζηλωτὴς διαπυρώτατος γίνεται , καὶ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ τίθησιν ὑπὲρ τῆς τοῦ Χριστοῦ ποίμνης καὶ τοῦ ἁγίου ἔθνους αὐτοῦ . καὶ τῆς Τούρκων ἔτι ζεούσης ἐπιφορᾶς , καὶ πολέμων πανταχόθεν ἀναρριπιζομένων σφοδρῶς , εὐθαρσῶς καὶ γενναίως ἀνθίσταται τούτοις αὐτὸς καὶ ἀνθοπλίζεται κραταιῶς , οὐχ ὅπλοις καὶ πλήθει θαρρήσας στρατιωτῶν ( ἦσαν γὰρ προκατειργασμένοι πάντες καὶ καταβεβλημένοι ταῖς συνεχέσιν ἐπιδρομαῖς καὶ σφαγαῖς καὶ ἥτταις , οἳ δὲ καὶ δεδιότες ἔτι καὶ τούτῳ μὴ συνερχόμενοι ) , ἀλλὰ τῷ θείῳ σθένει πᾶσαν ἀναθεὶς τὴν ἐλπίδα , καὶ τῷ δικαίῳ ζήλῳ τὴν δεξιὰν ὁπλίσας , κατὰ πασῶν τῶν ἀντικειμένων δυνάμεων παρρησιάζεται τὴν ἀλήθειαν καὶ κατ' αὐτοῦ τοῦ κρατοῦντος , οὐχ ὡς βασιλικῶς διαγινομένου περὶ τὰ πράγματα , ἀλλ' ὡς τυραννικῶς καὶ ἀθέσμως καὶ ἀπρονοήτως χρωμένου τῇ διοικήσει τῶν ὅλων , καὶ εἰς κακὸν βάραθρον συνωθοῦντος τοὺς Αὐσόνας . ἐπεὶ γὰρ γράφων τὸ δέον πολλάκις , καὶ συμβουλεύων τῷ βασιλεῖ μεταβαλεῖν πρὸς τὸ βέλτιον , καὶ δικαιοσύνης ὅπλοις καὶ στρατιωτικοῖς μηχανήμασι καὶ δοράτων προβλήμασι καταστρατηγῆσαι τῶν ἐναντίων , οὐ μόνον οὐκ εἶχε τοῦτον καταπειθῆ καὶ ὁμόδοξον , ἀλλὰ καὶ δυσμενῶς πρὸς αὐτὸν διακείμενον καὶ μισοῦντα τοῦτον διὰ τὴν εὐσχήμονα συμβουλήν , αὐτὸς τοὺς τηλικούτους ἀγῶνας καὶ τὰ κατὰ τῶν ἀλλοφύλων παλαίσματα καὶ τὴν ὑπὲρ τῶν Χριστιανῶν φροντίδα μόνος ὑπέρχεταί τε καὶ ἀναδύεται , καὶ μέσον θεοῦ καὶ ἀνθρώπων τὴν ἀγαθὴν προαίρεσιν καὶ τὸν ἐμφωλεύοντα τούτῳ σκοπὸν εὐσεβῆ προβαλλόμενος ἄρχεται τοῦ τῶν Ρωμαίων ἐκθύμως ἀντιλαμβάνεσθαι , πόρρω θέμενος τὴν τοῦ βασιλέως βαθεῖαν ταύτην ἀπόνοιαν . οἱ δὲ συνελθόντες αὐτῷ μὴ θαρρεῖν αὐτῷ παρεγγυησάμενοι , εἰ μὴ καὶ τῶν παρασήμων τῆς βασιλείας ἐπενδύσηται τὴν λαμπρότητα , ποιεῖται καὶ τοῦτο τῆς αὐτοῦ μεγαλοφροσύνης καὶ κοινωφελοῦς ὑπακοῆς ὑπόδειγμα κράτιστον , καὶ περιβάλλεται μὲν χλαμύδα καὶ βύσσον καὶ ἁλουργίδα , τὴν δ' εὐφημίαν τοῦ κράτους παρὰ πάντων εἰσδέχεται , δευτέραν ἄγοντος τοῦ ἰουλίου μηνὸς τῆς αʹ ἰνδικτίωνος , ὁπόταν ὁ ἑωσφόρος ἥλιος τὸν ἰσημερινὸν κύκλον ἐλαύνων καθαρώτερον ἅμα καὶ λαμπρότερον τὸν περίγειον κόσμον ἐργάζεται , καὶ τοῖς ἀνθρώποις τὴν ἡμέραν μεγίστην καὶ χαρίεσσαν καὶ ὑπερβλύζουσαν τοῖς ἀγαθοῖς ἀποδείκνυσι , καὶ κόσμον ὅλον χαρίτων ἀρρήτων ἐμπίπλησιν . Ἄρχεται τοιγαροῦν τῶν κοσμικῶν ἔργων ὁ νέος οὗτος δεσπότης καὶ βασιλεύς . καὶ πρῶτον μὲν καταπλήττει τοὺς Οὔννους ἅπαντας , ὅσοι τὴν ἑώαν κατέτρεχον , καὶ θάμβους καὶ ἀπορίας πληροῖ . καὶ ἤρξατο συρρεῖν ἐπ' αὐτὸν πλεῖστον ὅσον Τουρκικὸν πλῆθος ἐν δουλικῷ τῷ φρονήματι · παρῆσαν γὰρ τούτῳ αὐτόμολοι , τήν τε δουλείαν ὁμολογοῦντες , καὶ τὴν πρὸς αὐτὸν ὁμιλίαν καὶ τὴν αὐτοῦ θέαν εὐεργεσίαν μεγίστην εἶναι κατατιθέμενοι . ἦν γὰρ θεαθῆναι μὲν φοβερώτατος ὁμοῦ καὶ ἡδύτατος τῷ τε καταπληκτικῷ τοῦ μεγέθους καὶ τῇ ἐπιφανείᾳ τῆς ῥώμης καὶ τῷ τῆς ὄψεως χαροπῷ καὶ ἀστραπηβόλῳ . διαλάμπουσαν γὰρ ἔχων τὴν ὄψιν ἀκράτοις τοῖς ἐρυθήμασι , τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐδείκνυ χαρίτων μεστούς , τὸ μέλαν ἄκρατον ἔξωθεν ἐπιτρέχον ὑποδεικνύοντας καὶ κάλλος ἄρρητον ἔνδοθεν ἀποστίλβοντας , τήν τε ὀφρὺν ὑπεραιρομένην δίκην ἀψῖδος ἐν ὁμοίᾳ καὶ ἀψευδούσῃ βαφῇ , καὶ τὸ μέτωπον φεγγοβόλοις προσεοικὸς ταῖς μαρμαρυγαῖς , καὶ τὴν ἄλλην τοῦ προσώπου κατάστασιν ἀναλογοῦσαν τῷ κάλλει καὶ δεύτερον ἥλιον χειροτονοῦσαν ἐπίγειον . καὶ θεαθῆναι μὲν τοιοῦτος ἦν , καὶ κρείττων ἤπερ ἐκπέφρασται · ὁμιλῆσαι δὲ τοσοῦτον χαρίεις καὶ εὔθυμος καὶ περιδέξιος ἐς τὰ μάλιστα ὡς Σειρῆνας μιμεῖσθαι τοὺς φθόγγους αὐτοῦ , πάντας ἕλκοντας πρὸς ἀκρόασιν , καὶ τῶν οἴκοι ποιοῦντας ἐπιλανθάνεσθαι καὶ μόνῳ προσανέχειν αὐτῷ . οὕτως ἐκ πρώτης ἐντεύξεως ἅπασι σχεδὸν πόθος τοῦ βασιλέως ἐνέσκηψεν , οὐ μόνον Ρωμαίοις ἀλλὰ καὶ αὐτοῖς τοῖς ἐναντίοις καὶ μαχιμωτάτοις ἀνδράσι , καὶ ὧν ἡ πρᾶξις τῶν ἀγριωτάτων θηρίων οὐκ ἀποδεῖ · αἰδεῖται γάρ , φησίν , ἀρετὴν καὶ πολέμιος . οἳ δὲ οὐκ αἰδῶ μόνον ἔσχον , ἀλλὰ καὶ φόβον καὶ πόθον τῆς τοῦ βασιλεύοντος θεοειδοῦς ἀναβάσεως . Ἀλλ' ὁ μὲν περὶ τοῦ κράτους αὐτοῦ λόγος ἀναμεινάτω μικρόν · ἐπεὶ δὲ περὶ τῆς τοῦ γένους αὐτοῦ μεγαλειότητος ἐπεμνήσθημεν , βραχύ τι περὶ τούτου διαλεξώμεθα , ἵνα γνῶσι πάντες οἵων αὐτῷ τῶν προγόνων ὄντων εἰς περιφάνειαν ἀνδραγαθίας καὶ δόξης ὅσον οὗτος ὑπερηκόντισεν , ὡς μήτε τοῦτον ἄξιον εἶναι προγόνους ἑτέρους ἔχειν ἢ ἐκείνους μόνους , μήτ' ἐκείνους ἀπόγονον ἕτερον ἢ τὸν νῦν εὐφημούμενον . ὅπερ δὴ καλῶς ποιοῦν καὶ συνέδραμεν . Ἡ μὲν οὖν τοῦ γένους αὐτοῦ ἀνωτάτω καὶ πρώτη σειρὰ ἐκ τῶν Φωκάδων ἐκείνων ὥρμηται , Φωκάδων ὧν κλέος εὐρὺ κατὰ πᾶσαν γῆν τε καὶ θάλασσαν . οὗτοι γὰρ ὑπερφυῶς τῶν ἄλλων τὸ κράτος ἐν βασιλείοις ἐκέκτηντο , στρατηγίαις τε καὶ δημαγωγίαις καὶ ἀνδρείῳ βραχίονι καὶ γένους ἐπισημότητι πάντας ἐπιεικῶς ὑπεραίροντες · ἐνενήκοντα γὰρ καὶ δύο γενεὰς εὐημεροῦντες κατὰ τὸ συνεχὲς κατὰ πάντων εἶχον τὰ νικητήρια , μηδενὸς ἀνθαμιλληθῆναι δυναμένου καὶ συγκριθῆναι τῷ γένει τῶν Φωκάδων ὑπὲρ ἀνδρίας ἢ ἀνδραγαθίας τινὸς ἢ ὑπατείας μεγίστης καὶ στρατηγίας ἐπιφανοῦς . εἰ δέ τις ἀναδράμοι πρὸς τὴν τῶν ἐνενήκοντα καὶ δύο γενεῶν ἀρχὴν καὶ ἀκρότητα ( μέχρι γὰρ τοῦ τῆς ἀοιδίμου λήξεως βασιλέως κυρίου Νικηφόρου τοῦ Φωκᾶ τὸ ποσὸν τῶν τοιούτων συνεψηφίζετο γενεῶν ) , εὑρήσει κατηγμένους αὐτοὺς ἀπὸ τοῦ τρισμάκαρος καὶ μεγάλου Κωνσταντίνου , τοῦ πάντων βασιλέων ὑπέρτερον ἐσχηκότος κράτος ἐν ὑπεροχαῖς ἀγωνισμάτων πολεμικῶν καὶ τοῦ ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας ζήλου , ὡς καὶ ἰσαπόστολον λογισθῆναι καὶ τῆς Χριστιανῶν ἀμωμήτου πίστεως κρηπῖδα τελεσθῆναι καὶ πρόβολον . οὗτος γὰρ ἀπὸ τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης μεταθεὶς τὴν βασιλείαν εἰς τὸ Βυζάντιον , ἀφ' ὅτου τὸν Μαξέντιον περὶ τὰς κάτω Γαλλίας κατετροπώσατο , τῇ ἐπιδείξει τοῦ σταυρικοῦ σημείου τὴν νίκην ἄνωθεν μνηστευθείς , τοὺς ἀξιολόγους τῶν εὐπατριδῶν καὶ τιμίων ἐν ταύτῃ τῇ νέᾳ Ρώμῃ μεθ' ἑαυτοῦ παραλαβὼν μετῴκισέ τε καὶ συμπολίτας ἑαυτοῦ ἀπειργάσατο , λαμπρὰς οἰκίας τούτοις ἐπιδειμάμενος κατὰ τὴν ἐμφέρειαν τῶν ἐν τῇ παλαιᾷ Ρώμῃ πολυτελῶς κατεσκευασμένων οἴκων . ἐκ τούτων οὖν , ὡς ὁ λόγος αἱρεῖ καὶ ἡ τοῦ γένους ἀναφορὰ περιάγει , οἱ Φωκάδες αὐτοὶ καταγόμενοι τήν τε περιφάνειαν ἄνωθεν ἔσχον καὶ τὸ τῆς ἀνδρίας ἀλκιμώτατον καὶ ἀνύποιστον , ἐκ τῶν ὀνομαστῶν ἐκείνων Φαβίων , ὥς που διὰ βίβλου τινὸς παλαιᾶς ἐχειραγωγήθην ποτέ , τὴν ἀρχὴν τοῦ γένους ἐφέλκοντες . οὗτοι δὲ οἱ Φάβιοι ἐν τῇ παλαιᾷ Ρώμῃ τὰς πρώτας ἔσχον ἀρχὰς καὶ τιμάς , καὶ ῥίζα πάντων τῶν εὐγενῶν καὶ κατὰ χεῖρα καρτερῶν ἐγνωρίζοντο · καὶ οὐδεὶς τούτων ἐσφάλη ποτὲ περὶ πελέμους καὶ κινδύνους ἀγωνιζόμενος . ἀλλὰ τὸ εὐγενὲς καὶ ἐπίδοξον οὐκ ἐν τῇ τοῦ γένους εἶχον ἐπισημότητι μόνῃ , ἀλλὰ κἀν τῇ τῶν πράξεων διέφερον λαμπρότητι , καὶ πολλῶν ἀναγκῶν καὶ κινδύνων ἀφύκτων σχεδὸν τὴν Ρώμην διὰ τῆς οἰκείας ἀρετῆς καὶ μεγαλοφροσύνης καὶ ἀνδρίας ἐρρύσαντο . ἐκ τούτων οἱ Σκηπίωνες , καὶ ὁ Ἀφρικανὸς Σκηπίων ὁ τὸν ἀκαταμάχητον ἐκεῖνον Ἀννίβαν , τὸν καὶ αὐτὴν τὴν Ρώμην πολιορκῆσαι μέλλοντα , περιφανῶς τροπωσάμενος , καὶ τὴν πόλιν ἐκείνου τὴν Καρχηδόνα , μεγάλην καὶ πολυάνθρωπον καὶ ἀνθρώποις νομιζομένην ἀνάλωτον , ἄρδην καταστρεψάμενος , ἥτις καὶ Ἀφρικὴ κατωνόμασται . ὃς τῆς τοιαύτης πόλεως καταστρεφομένης παρὰ τῶν ἀμφ' αὐτὸν οὐ μόνον μὴ ἐπαρθῆναι τῇ νίκῃ λέγεται , ἀλλὰ καὶ δακρύων πληρῶσαι τοὺς ὀφθαλμούς , ἐνθυμηθέντος τὸ Ὁμηρικὸν ἐκεῖνο ἔπος καὶ γλώσσῃ περιλαλεῖν , τὸ " ἔσσεται ἦμαρ ὅταν ποτ' ὀλώλῃ Ἴλιος ἱρή " καὶ τὰ ἑξῆς · καὶ διερωτώμενος τοῦ χάριν τοῦτο λαλεῖ , ἀπεκρίνατο ὡς ἔσται καιρός ποτε ὅταν ἴσως καὶ ἡ πατρὶς ἡμῶν πολιορκίας περιπέσῃ δεινοῖς . οὕτως οἱ παλαιοὶ στρατηγοὶ τὰς τοῦ μέλλοντος εὐλαβοῦντο τύχας , καὶ τοσαύτην φροντίδα ὑπὲρ τῆς σφῶν πατρίδος ἐτίθεντο . ἐκ τούτων , τῶν Φαβίων φημί , καὶ ὁ Ἀσιατικὸς Σκηπίων ἀνέθηλεν , ἐπεὶ καὶ ἀδελφὸς τοῦ Ἀφρικανοῦ ἦν ἐκλήθη δὲ Ἀσιατικός , ὅτι περ εἰς τὴν Ἀσίαν ἐκ τῆς Εὐρώπης διαπεραιωθεὶς μετὰ δυνάμεως μετρίας Ρωμαϊκῆς Ἀντίοχον ἐκεῖνον τὸν ἐπικληθέντα ἐπιφανῆ μυριάνδροις στρατιαῖς γεγαυρωμένον , γενναίως κατηγωνίσατο , καὶ τῆς Ἀσίας πάσης ῥωμαλέως κατεκυρίευσε , καὶ ὑπόσπονδον τοῦτον τοῖς Ρωμαίοις πεποίηκε , καὶ θρίαμβον ἐν τῇ Ρώμῃ κατήνεγκεν ἐπινίκιον . ἐκ τούτων ὁ Αἰμίλιος Παῦλος , ὃς τὸν Μακεδόνων βασιλέα Περσέα καλούμενον , ἀπόγονον δὲ τοῦ μεγάλου Ἀλεξάνδρου τυγχάνοντα , πολέμῳ νικήσας δι' ἡμερῶν εἴκοσι τοῖς Ρωμαίοις ὑποχείριον σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις ἀπέδειξε , καὶ τὸν Περσικὸν πλοῦτον ἐντεῦθεν συναγαγὼν οὐδὲ μέχρι καὶ ἐκπώματος χρυσοῦ ἢ ἀργυροῦ εἰς τὸν ἴδιον βίον εἰσήγαγεν , ἀλλὰ πάντα τῇ πόλει καὶ τῷ φίσκῳ προσήνεγκε , δι' ἁμαξῶν δισχιλίων τὰ λάφυρα πάντα τοῖς πολίταις καθυποδείξας καὶ διὰ τῆς ἀγορᾶς προεκκομίσας εἰς τὸ δημόσιον , καὶ τοῦτο μόνον κερδήσας τῶν τοιούτων τροπαίων , τὸ μετὰ δίφρου βασιλικοῦ κατὰ τὸ εἰθισμένον λαμπρῶς θριαμβεῦσαι , προπορευομένων αὐτοῦ τῶν τοσούτων λαφύρων , καὶ προσεχῶς τοῦ ἅρματος τῶν τε ἄλλων ἐκκρίτων Μακεδόνων καὶ τοῦ αἰχμαλωτισθέντος βασιλέως αὐτοῦ δὴ τοῦ Περσέως μετὰ τέκνων καὶ γυναικός . οὐ γὰρ πρὸς ἀργύριον καὶ πλούτου ἐπίκτησιν οἱ εὐγενέστατοι Ρωμαῖοι τὸ κατ' ἐκεῖνο καιροῦ ἠγωνίζοντο , ἀλλὰ δι' εὔκλειαν μόνην καὶ ἀνδρείας ἐπίδειξιν καὶ τῆς ἰδίας πατρίδος σωτηρίαν τε καὶ λαμπρότητα . Τοιούτους κλάδους ἡ τῶν Φαβίων ῥίζα περιφανεῖς ἀναδεδωκυῖα , χρόνοις ὕστερον οὐκ ὀλίγοις καὶ τοὺς Φωκάδας ἡμῖν ἐπιδέδωκεν , ὥσπερ μεταφυτευθέντας ἐξ ἑτέρας γῆς εἰς ἑτέραν ἐπίτοκον ἄρουραν . ἡ γὰρ διὰ πάντων ἀκρότης καὶ τὸ τῶν πράξεων συμφυὲς καὶ ὁμόζηλον καὶ ἡ τῶν ὀνομάτων παρίσωσις ἀπαράγραπτον αὐτοῖς μαρτυρίαν τοῦ γένους καὶ ἀναμφίβολον δείκνυσιν . Εἰ δὲ καὶ Ἰβηρικὴν συμφυΐαν ἐξ ἑνὸς μέρους τοῖς Φωκάσι παρομαρτεῖν λέγεται , καὶ τοῦτο μᾶλλον πιστότερον τὸν λόγον ἡμῶν διατίθησιν . οἱ γὰρ Ἴβηρες ἐκ τῆς Κελτικῆς ἀνεφάνησαν γῆς . ἣ γὰρ Ἰβηρία κυρίως καὶ αὐτὴ ἡ Κελτιβηρία πρὸς τὰ δυσμικὰ μέρη τῆς Ρώμης διάκεινται , πρὸς τὸν ἑσπέριον ὠκεανόν , ἥτις νῦν Ἱσπανία κατωνομάζεται . τῆς Ρώμης γὰρ ὑπὲρ τὴν Ἰταλίαν κειμένης τὰ μὲν πρὸς ἥλιον ἀνίσχοντα μέρη ἄνω Γαλλίαι διονομάζονται , τὰ δὲ πρὸς ἥλιον δύνοντα μέχρις Ἄλπεων ὀρῶν κάτω , ὅπου νῦν ἡ Νεμιτζία γνωρίζεται , τὸν ἴδιον ἄρχοντα ῥῆγα κατονομάζουσα . τὰ δὲ πρὸς ἐγκάρσια μέρη τῶν Ἄλπεων ὡς πρὸς νότον ἄχρι τοῦ ἑσπερίον ὠκεανοῦ Ἰβηρία καὶ Κελτιβηρία ἐλέγοντο , τῶν εἰσρεόντων ἐκεῖσε ποταμῶν τῇ χώρᾳ χαρισαμένων τουτὶ τὸ ὄνομα . ἐκεῖθεν γὰρ τὸν μὲν βουλόμενον τὴν μὲν παρακειμένην ἀκτὴν παραπλεῖσαι πρὸς τὰς κάτω Γαλλίας ὁ τῶν Ἡρακλείων στηλῶν πορθμὸς ἐκδέχεται , τὸν δὲ πρὸς ἀνατολάς , ἐνδοτέρω δηλονότι τῆς χώρας ἐπεκτεινομένου τοῦ αἰγιαλοῦ , πρὸς τὰ μέρη τῶν Βρεττανικῶν νήσων καθοδηγεῖ καὶ προτρέπεται . τῷ δὲ βουλομένῳ πρὸς τὰς τῶν Μακάρων νήσους ἀπᾶραι ὁ ἀπόπλους ἀχανὴς παρατείνεται · ἀπέχουσι γὰρ τῆς γῆς μέτρον μιλίων χιλίων . δύο δὲ αἱ νῆσοι εἰσίν , οὐ πολὺ ἀλλήλων ἀπέχουσαι , παντοίων ἀγαθῶν καὶ ποικίλων διηνεκῶς βρίθουσαι , καὶ πόαν μαλακὴν καὶ εὐώδη δι' ὅλου τοῦ ἔτους τρέφουσαι . ἀπῳκισμέναι γὰρ οὖσαι τῆς κοσμικῆς ἰλύος , καὶ τῆς τοῦ ἀέρος ἐπιμιξίας , ἥτις ἐκ τῶν δυσόδμων τῆς γῆς αὐχμῶν ἐπιγίνεται , οὐδ' ὅλως μεταλαμβάνουσαι , ὑγιεινότατον καὶ ἄλυπον τοῖς ἐκεῖσε ἀνθρώποις καὶ κτήνεσι τὸν βίον πεποίηνται , καὶ διατριβὴν ἡδίστην καὶ ἀπράγμονα καὶ χαρίεσσαν πάντῃ καὶ εὐζωίαν παρέχουσιν . οἱ οὖν τὴν Ἰβηρικὴν οἰκοῦντες , ἄνδρες ἀνδρειότατοί τε ὄντες καὶ ἰσχυρῶς παλαμώμενοι , διὰ παντὸς τοῖς Ρωμαίοις ἀντεπολέμουν , καὶ καρτερίας ἔργα καὶ ἀρετῆς κατ' αὐτῶν ἐπεδείκνυντο · καὶ δυσχερῶς αὐτῶν οἱ Ρωμαῖοι μεγίστῳ καὶ ἀνυποίστῳ θάρσει καὶ ἀνεκδιηγήτοις ὁρμαῖς ἐκυρίευσαν , ὡς διὰ χρόνου σπονδὰς ἐπιτελεσθῆναι τούτοις καὶ ἀναμὶξ σύνθεσιν ἐξ ἐπιγαμβρείας καὶ μετοικιῶν πρὸς ἀλλήλους . διὸ καὶ ὁ μέγας ἐν βασιλεῦσι καὶ παναοίδιμος Κωνσταντῖνος μοῖραν οὐκ ἐλαχίστην ἐκεῖθεν , ἐκ τῶν ἑσπερίων Ἰβήρων , ἀποτεμόμενος εἰς τὴν ἑώαν μετῴκισεν ἐν τοῖς τῆς Ἀσσυρίας μέρεσι , καὶ ἔκτοτε τὴν κλῆσιν τῆς Ἰβηρίας ἡ δεξαμένη τούτους χώρα προσέλαβε . πρότερον γὰρ Ἀσσύριοι καὶ ταύτην ᾤκουν τὴν χώραν , ἔπειτα Μῆδοι , μετὰ δὲ χρόνους ἱκανοὺς οἱ Ἀρμένιοι · καὶ οὐκ ἂν εὕροι τις ἐπὶ τῶν ἄνω χρόνων Ἴβηρας μνημονευομένους ἐνταῦθα ἐν παλαιαῖς ἱστορίαις , εἰ μὴ ἐξ οὗπερ Κωνσταντῖνος τούτους αὐτόθι κατῴκισεν . ἐκ τούτων οὖν εἴπερ οἱ ἐκ τοῦ γένους τοῦ Φωκᾶ μετάληξιν εἶχον γένους , ὡς ὁμοχώρων γενομένων ποτὲ καὶ αὐτοχθόνων ἀπὸ τῆς ἐν τῇ Ρώμῃ συμφυΐας καὶ συναυλίας , οὐδεμία διαφορὰ εὐγενῶν ἀπ' ἀλλήλων καὶ ἀνδρείων συνεληλυθότων εἰς μιᾶς συμπλήρωσιν κοσμιότητος .
Lemmas: καί μέντοι καί τυγχάνω οὐ εἰς μακράν ὁ κατά σκοπός . προσδέχομαι γάρ ὁ αἴτησις αὐτός ὁ ἐν ἐλεέω ἀμέτρητος κύριος ἀνίστημι ἀνήρ ἀγαθός ὁ εὐχή ὁ φοβέω αὐτός , καί τοσοῦτος εἰς ἀρετή καί μεγαλοφροσύνη καί γενναιότης καί στρατιωτικός μεγαλοδοξότης ὅσος ὁ πρώην βασιλεύω εἰς κακία καί μικρολογία καί ἀγενής πολιτεία διαγιγνώσκω . εἰμί δέ οὗτος , ὁ ὁ κράτος δηλονότι ἐκ ὁ ἐπουράνιος βασιλεύς μνηστεύω καί ἄξιος αὐτός λογίζομαι , Νικηφόρος κουροπαλάτης ὁ Βοτανειάτης , ὅς πολλαχοῦ ὁ γραφεύς ὡς τρισαριστεύς καί δόκιμος διαλαμβάνω . οὗτος γάρ εὐγενής ὁ ἀπό ἥλιος ἀνατολή καθίστημι , καί ὁ ὁ ἀνατολικός ἐπαρχία τυγχάνω πρῶτος πλοῦτος καί γένος καί παλαιός ἔργον καί νέος λαμπρότης , καί ὁ στρατηγία ἔχω ὁ αὐτός θέμα , περίλυπος εἰμί οὗτος ὁράω · οὖον γάρ φέρω , φύσις ἔχω εὐσεβής καί φιλόθεος , ζῶ καί τοιοῦτος καθοράω ἀνόσιος πράσσω , καί πᾶς ὁ ᾤα ὁ πολέμιος ἀνάστατος . καί αὐτός ὁ μέγας Κωνσταντινούπολις πολεμέω ὁ ὁ κρατέω ἀκρατής ἀδίκημα , καί ὁ ἑσπέριος γῆ κατακείρω ὁ ἔθνος καί ὁ βλαπτικός ἐννόημα . ἀλλά ἀναφέρω εἰς ὁ ὁ γένος επισημότητα , καί διανοέομαι ἀκριβῶς ὡς πολύς καί μέγας ἀρίστευμα καί βοήθημα ὁ Ῥωμαῖος ἀπολαύω γῆ παρά ὁ πρόγονος αὐτός κατά διάφορος καιρός καί χρόνος , καί δύο φαίνω οὗτος ἀνάξιος λογίζομαι , εἰμί μή βοηθέω ὁ κάμνω ὀρθόδοξος , διά ὅς Χριστός ὁ θεός ἐγώ ὁ οἰκέω αἷμα ἐκχέω , ζηλωτής διάπυρος γίγνομαι , καί ὁ ψυχή αὐτός τίθημι ὑπέρ ὁ ὁ Χριστός ποίμνη καί ὁ ἅγιος ἔθνος αὐτός . καί ὁ Τοῦρκος ἔτι ζέω ἐπιφορά , καί Πολέμων πανταχόθεν ἀναρριπίζω σφοδρός , εὐθαρσής καί γενναῖος ἀνθίστημι οὗτος αὐτός καί ἀνθοπλίζω κραταιός , οὐ ὅπλον καί πλῆθος θαρσέω στρατιώτης ( εἰμί γάρ προκατεργασμένος πᾶς καί καταβάλλω ὁ συνεχής ἐπιδρομή καί σφαγή καί ἧσσα , ἕ δέ καί δείδω ἔτι καί οὗτος μή συνέρχομαι ) , ἀλλά ὁ θεῖον σθένος πᾶς ἀνατίθημι ὁ ἐλπίς , καί ὁ Δίκαιος ζῆλος ὁ δεξιά ὁπλίζω , κατά πᾶς ὁ ἀντίκειμαι δύναμις παρρησιάζομαι ὁ ἀλήθεια καί κατά αὐτός ὁ κράτος , οὐ ὡς βασιλικός διαγίγνομαι περί ὁ πρᾶγμα , ἀλλά ὡς τυραννικός καί ἄθεσμος καί ἀπρονόητος χράω ὁ διοίκησις ὁ ὅλος , καί εἰς κακός βάραθρον συνωθέω ὁ Αὔσονες . ἐπεί γάρ γράφω ὁ δήω πολλάκις , καί συμβουλεύω ὁ βασιλεύς μεταβάλλω πρός ὁ ἀγαθός , καί δικαιοσύνη ὅπλον καί στρατιωτικός μηχάνημα καί δόρυ πρόβλημα καταστρατηγέω ὁ ἐναντίος , οὖον μόνος οὐ ἔχω οὗτος καταπείθω καί ὁμόδοξος , ἀλλά καί δυσμενής πρός αὐτός διάκειμαι καί μισέω οὗτος διά ὁ εὐσχήμων συμβουλή , αὐτός ὁ τηλικόσδε ἀγών καί ὁ κατά ὁ ἀλλόφυλος πάλαισμα καί ὁ ὑπέρ ὁ Χριστιανός φροντίς μόνος ὑπέρχομαι τε καί ἀναδύνω , καί μέσος θεός καί ἄνθρωπος ὁ ἀγαθός προαίρεσις καί ὁ ἐμφωλεύω οὗτος σκοπός εὐσεβής προβάλλω ἄρχω ὁ ὁ Ῥωμαῖος ἔκθυμος ἀντιλαμβάνω , πόρρω τίθημι ὁ ὁ βασιλεύς βαθύς οὗτος ἀπόνοια . ὁ δέ συνέρχομαι αὐτός μή θαρσέω αὐτός παρεγγυάω , εἰμί μή καί ὁ παράσημον ὁ βασίλεια ἐπενδύνω ὁ λαμπρότης , ποιέω καί οὗτος ὁ αὐτός μεγαλοφροσύνη καί κοινωφελής ὑπακοή ὑπόδειγμα ἀγαθός , καί περιβάλλω μέν χλαμύς καί βύσσος καί ἁλουργίς , ὁ δέ Εὐφημία ὁ κράτος παρά πᾶς εἰσδέχομαι , δύο ἄγω ὁ Ἰούλιος μείς ὁ ὅς ἰνδικτίων , ὁπόταν ὁ Ἑωσφόρος ἥλιος ὁ ἰσημερινός κύκλος ἐλαύνω καθαρός ἅμα καί λαμπρός ὁ περίγειον κόσμος ἐργάζομαι , καί ὁ ἄνθρωπος ὁ ἡμέρα μέγας καί χαρίεις καί ὑπερβλύζω ὁ ἀγαθός ἀποδείκνυμι , καί κόσμος ὅλος Χαρίτων ἄρρητος ἐμπίμπλημι . ἄρχω τοιγάρ ὁ κοσμικός ἔργον ὁ νέος οὗτος δεσπότης καί βασιλεύς . καί πρῶτος μέν καταπλήσσω ὁ Οὖννοι ἅπας , ὅσος ὁ ᾤα κατατρέχω , καί θάμβος καί ἀπορία πληρόω . καί ἄρχω συρρέω ἐπί αὐτός πλεῖστος ὅσος Τουρκικός πλῆθος ἐν δουλικός ὁ φρόνημα · πάρειμι γάρ οὗτος αὐτόμολος , ὁ τε δουλεία ὁμολογέω , καί ὁ πρός αὐτός ὁμιλία καί ὁ αὐτός θέα εὐεργεσία μέγας εἰμί κατατίθημι . εἰμί γάρ θεάομαι μέν φοβερός ὁμοῦ καί ἡδύς ὁ τε καταπληκτικός ὁ μέγεθος καί ὁ ἐπιφάνεια ὁ ῥώμη καί ὁ ὁ ὄψις χαροπός καί ἀστραπηβολέω . διαλάμπω γάρ ἔχω ὁ ὄψις ἄκρατος ὁ ἐρύθημα , ὁ ὀφθαλμός δείκνυμι Χαρίτων μεστός , ὁ μέλας ἄκρατος ἔξωθεν ἐπιτρέχω υποδεικνύω καί κάλλος ἄρρητος ἔνδοθεν ἀποστίλβω , ὁ τε ὀφρύς ὑπεραίρω δίκη ἁψίς ἐν ὅμοιος καί αψευδιδωμι βαφή , καί ὁ μέτωπον φεγγοβολέω προσέοικα ὁ μαρμαρυγή , καί ὁ ἄλλος ὁ πρόσωπον κατάστασις ἀναλογέω ὁ κάλλος καί δύο ἥλιος χειροτονώ ἐπίγειος . καί θεάομαι μέν τοιοῦτος εἰμί , καί ἀγαθός ἤ2 ἐκφράζω · ὁμιλέω δέ τοσοῦτος χαρίεις καί εὔθυμος καί περιδέξιος εἰς ὁ μάλιστα ὡς Σειρήν μιμέομαι ὁ φθόγγος αὐτός , πᾶς ἕλκω πρός ἀκρόασις , καί ὁ οἴκοι ποιέω ἐπιλανθάνομαι καί μόνος προσανέχω αὐτός . οὕτως ἐκ πρῶτος ἔντευξις ἅπας σχεδόν πόθος ὁ βασιλεύς ἐνσκήπτω , οὖον μόνος Ῥωμαῖος ἀλλά καί αὐτός ὁ ἐναντίος καί μάχιμος ἀνήρ , καί ὅς ὁ πρᾶξις ὁ ἄγριος θηρίον οὐ ἀποδεῖ · αἰδέομαι γάρ , φημί , ἀρετή καί πολέμιος . ἕ δέ οὐ αἰδώς μόνος ἔχω , ἀλλά καί φόβος καί πόθος ὁ ὁ βασιλεύω θεοειδής ἀνάβασις . ἀλλά ὁ μέν περί ὁ κράτος αὐτός λόγος ἀναμένω μικρός · ἐπεί δέ περί ὁ ὁ γένος αὐτός μεγαλειότης ἐπιμιμνήσκομαι , βραχύς τίς περί οὗτος διαλέγω , ἵνα γνῶσις πᾶς οἷος αὐτός ὁ πρόγονος εἰμί εἰς περιφάνεια ἀνδραγαθία καί δόξα ὅσος οὗτος ὑπερακοντίζω , ὡς μήτε οὗτος ἄξιος εἰμί πρόγονος ἕτερος ἔχω ἢ ἐκεῖνος μόνος , μήτε ἐκεῖνος ἀπόγονος ἕτερος ἢ ὁ νῦν εὐφημέω . ὅσπερ δή καλῶς ποιέω καί συντρέχω . ὁ μέν οὖν ὁ γένος αὐτός ἄνω2 καί πρῶτος σειρά ἐκ ὁ Φωκάς ἐκεῖνος ὁρμάω , Φωκάς ὅς κλέος εὐρύς κατά πᾶς γῆ τε καί θάλασσα . οὗτος γάρ ὑπερφυῶς ὁ ἄλλος ὁ κράτος ἐν βασίλειος κτάομαι , στρατηγία τε καί δημαγωγία καί ἀνδρεῖος βραχύς καί γένος ἐπισημότης πᾶς ἐπιεικής ὑπεραίρω · ἐνενήκοντα γάρ καί δύο γενεά εὐημερέω κατά ὁ συνεχής κατά πᾶς ἔχω ὁ νικητήριος , μηδείς ἀνθαμιλληθῆναι δύναμαι καί συγκρίνω ὁ γένος ὁ Φωκάς ὑπέρ Ἀνδρίας ἢ ἀνδραγαθία τις ἢ ὑπατεία μέγας καί στρατηγία ἐπιφανής . εἰμί δέ τις ἀνατρέχω πρός ὁ ὁ ἐνενήκοντα καί δύο γενεά ἀρχή καί ἀκρότης ( μέχρι γάρ ὁ ὁ ἀοίδιμος λῆξις βασιλεύς κύριος Νικηφόρου ὁ Φωκᾶς ὁ ποσός ὁ τοιοῦτος συμψηφίζω γενεά ) , εὑρίσκω κατάγω αὐτός ἀπό ὁ τρισμάκαρος καί μέγας Κωνσταντῖνος , ὁ πᾶς βασιλεύς ὑπέρτερος ἔχω κράτος ἐν ὑπεροχή ἀγώνισμα πολεμικός καί ὁ ὑπέρ ὁ εὐσέβεια ζηλόω , ὡς καί ἰσαπόστολος λογίζομαι καί ὁ Χριστιανός ἀμώμητος πίστις κρηπίς τελέω καί πρόβολος . οὗτος γάρ ἀπό ὁ πρέσβυς Ῥώμη μετατίθημι ὁ βασίλειος εἰς ὁ Βυζάντιον , ἀπό ὅστις ὁ Μαξέντιος περί ὁ κάτω Γαλλία κατά-τροπόω , ὁ ἐπίδειξις ὁ σταυρικός σημεῖον ὁ Νίκη ἄνωθεν μνηστεύω , ὁ ἀξιόλογος ὁ εὐπατρίδης καί τίμιος ἐν οὗτος ὁ νέος ρώμη μετά ἑαυτοῦ παραλαμβάνω μετοικίζω τε καί συμπολίτης ἑαυτοῦ ἀπεργάζομαι , λαμπρός οἰκίον οὗτος ἐπιδέμω κατά ὁ ἐμφέρεια ὁ ἐν ὁ παλαιός ρώμη πολυτελής κατασκευάζω οἶκος . ἐκ οὗτος οὖν , ὡς ὁ λόγος αἱρέω καί ὁ ὁ γένος ἀναφορά περιάγω , ὁ Φωκάς αὐτός κατάγω ὁ τε περιφάνεια ἄνωθεν ἔχω καί ὁ ὁ Ἀνδρίας ἄλκιμος καί ἀνύποιστος , ἐκ ὁ ὀνομαστός ἐκεῖνος Φάβιος , ὅς ποῦ διά Βίβλος τις παλαιός χειραγωγέω ποτός , ὁ ἀρχή ὁ γένος ἐφέλκω . οὗτος δέ ὁ Φάβιος ἐν ὁ παλαιός ρώμη ὁ πρῶτος ἔχω ἀρχή καί τιμή , καί ῥίζα πᾶς ὁ εὐγενής καί κατά χείρ καρτερός γνωρίζω · καί οὐδείς οὗτος σφάλλω ποτέ περί πελέμους καί κίνδυνος ἀγωνίζομαι . ἀλλά ὁ εὐγενής καί Ἐπίδοξον οὐ ἐν ὁ ὁ γένος ἔχω ἐπισημότης μόνος , ἀλλά ἐν ὁ ὁ πρᾶξις διαφέρω λαμπρότης , καί πολύς ἀνάγκη καί κίνδυνος ἄφυκτος σχεδόν ὁ Ῥώμη διά ὁ οἰκεῖος ἀρετή καί μεγαλοφροσύνη καί Ἀνδρίας ῥύομαι . ἐκ οὗτος ὁ Σκιπίων , καί ὁ Ἀφρικανός Σκηπίων ὁ ὁ ἀκαταμάχητος ἐκεῖνος Ἀννίβας , ὁ καί αὐτός ὁ Ῥώμη πολιορκέω μέλλω , περιφανής τροπόω , καί ὁ πόλις ἐκεῖνος ὁ Καρχηδών , μέγας καί πολυάνθρωπος καί ἄνθρωπος νομίζω ἀνάλωτος , ἄρδην καταστρέφω , ὅστις καί Ἀφρική κατονομάζω . ὅς ὁ τοιοῦτος πόλις καταστρέφω παρά ὁ ἀμφι αὐτός οὖον μόνος μή ἐπαίρω ὁ Νίκη λέγω , ἀλλά καί δάκρυ πληρόω ὁ ὀφθαλμός , ἐνθυμέομαι ὁ ὁμηρικός ἐκεῖνος ἔπος καί γλῶσσα περιλαλέω , ὁ " εἰμί ἦμαρ ὅταν πρός ὄλλυμι Ἴλιος Ἱρή " καί ὁ ἑξῆς · καί διερωτάω ὁ χάρις οὗτος λαλέω , ἀποκρίνω ὡς εἰμί καιρός ποτός ὅταν ἴσως καί ὁ πατρίς ἐγώ πολιορκία περιπίπτω δεινός . οὕτως ὁ παλαιός στρατηγός ὁ ὁ μέλλω εὐλαβέομαι Τύχη , καί τοσοῦτος φροντίς ὑπέρ ὁ σφεῖς πατρίς τίθημι . ἐκ οὗτος , ὁ Φάβιος φημί , καί ὁ Ἀσιατικός Σκηπίων ἀναθάλλω , ἐπεί καί ἀδελφός ὁ Ἀφρικανός εἰμί καλέω δέ Ἀσιατικός , ὅτι περ εἰς ὁ Ἀσία ἐκ ὁ Εὐρώπη διαπεραιόω μετά δύναμις μέτριος ρωμαϊκός Ἀντίοχος ἐκεῖνος ὁ ἐπικαλέω ἐπιφανής μυρίανδρος στρατιά γαυρόω , γενναῖος καταγωνίζομαι , καί ὁ Ἀσία πᾶς ῥωμαλέος κατακυριεύω , καί ὑπόσπονδος οὗτος ὁ Ῥωμαῖος ποιέω , καί θρίαμβος ἐν ὁ ρώμη καταφέρω ἐπινίκιος . ἐκ οὗτος ὁ Αἰμίλιος Παῦλος , ὅς ὁ Μακεδών βασιλεύς Περσεύς καλέω , ἀπόγονος δέ ὁ μέγας Ἀλέξανδρος τυγχάνω , πόλεμος νικάω διά ἡμέρα εἴκοσι ὁ Ῥωμαῖος ὑποχείριος σύν γυνή καί τέκνον ἀποδείκνυμι , καί ὁ Περσικός πλοῦτος ἐντεῦθεν συνάγω οὐδέ μέχρι καί ἔκπωμα χρυσός ἢ ἀργύρεος εἰς ὁ ἴδιος βίος εἰσάγω , ἀλλά πᾶς ὁ πόλις καί ὁ φίσκος προσφέρω , διά ἅμαξα δισχίλιοι ὁ λάφυρα πᾶς ὁ πολίτης καθυποδείκνυμι καί διά ὁ ἀγορά προεκκομίζω εἰς ὁ δημόσιος , καί οὗτος μόνος κερδαίνω ὁ τοιοῦτος τρόπαιον , ὁ μετά δίφρος βασιλικός κατά ὁ ἐθίζω λαμπρῶς θριαμβεύω , προπορεύομαι αὐτός ὁ τοσοῦτος λάφυρα , καί προσεχῶς ὁ ἅρμα ὁ τε ἄλλος ἔκκριτος Μακεδών καί ὁ αἰχμαλωτίζω βασιλεύς αὐτός δή ὁ Περσεύς μετά τέκνον καί γυνή . οὖον γάρ πρός ἀργύριον καί πλοῦτος ἐπίκτησις ὁ εὐγενής Ρωμαῖος ὁ κατά ἐκεῖνος καιρός ἀγωνίζομαι , ἀλλά διά εὔκλεια μόνος καί ἀνδρεῖος ἐπίδειξις καί ὁ ἴδιος πατρίς σωτηρία τε καί λαμπρότης . τοιοῦτος κλάδος ὁ ὁ Φάβιος ῥίζα περιφανής ἀναδίδωμι , χρόνος ὕστερος οὐ ὀλίγος καί ὁ Φωκάς ἐγώ ἐπιδίδωμι , ὥσπερ μεταφυτεύω ἐκ ἕτερος γῆ εἰς ἕτερος ἐπίτοκος ἄρουρα . ὁ γάρ διά πᾶς ἀκρότης καί ὁ ὁ πρᾶξις συμφυής καί ὁμόζηλος καί ὁ ὁ ὄνομα παρίσωσις ἀπαράγραπτος αὐτός μαρτυρία ὁ γένος καί ἀναμφίβολος δείκνυμι . εἰμί δέ καί Ἰβηρικός συμφυία ἐκ εἷς μέρος ὁ Φωκάς παρομαρτέω λέγω , καί οὗτος μᾶλλον πιστός1 ὁ λόγος ἐγώ διατίθημι . ὁ γάρ Ἴβηρ ἐκ ὁ Κελτικός ἀναφαίνω γῆ . ὅς γάρ Ἰβηρία κύριος καί αὐτός ὁ Κελτιβηρία πρός ὁ δυσμικός μέρος ὁ Ῥώμη διάκειμαι , πρός ὁ ἑσπέριος ὠκεανός , ὅστις νῦν Ἱσπανία κατονομάζω . ὁ Ῥώμη γάρ ὑπέρ ὁ Ἰταλία κεῖμαι ὁ μέν πρός ἥλιος ἀνά-ἴσχω μέρος ἄνω Γαλλία διονομάζω , ὁ δέ πρός ἥλιος δύω μέχρι Ἄλπεις ὄρος κάτω , ὅπου νῦν ὁ Νεμιτζία γνωρίζω , ὁ ἴδιος ἄρχω ῥῆξ κατονομάζω . ὁ δέ πρός ἐγκάρσιος μέρος ὁ Ἄλπεις ὡς πρός νότος ἄχρι ὁ ἑσπέριος ὠκεανός Ἰβηρία καί Κελτιβηρία λέγω , ὁ εἰσρέω ἐκεῖσε ποταμός ὁ χώρα χαρισάμενος οὗτος ὁ ὄνομα . ἐκεῖθεν γάρ ὁ μέν βούλομαι ὁ μέν παράκειμαι ἀκτή παραπλέω πρός ὁ κάτω Γαλλία ὁ ὁ Ἡρακλείων στήλη πορθμός ἐκδέχομαι , ὁ δέ πρός ἀνατολή , ἐνδοτέρω δηλονότι ὁ χώρα ἐπεκτείνω ὁ αἰγιαλός , πρός ὁ μέρος ὁ βρεττανικός νῆσος καθοδηγέω καί προτρέπω . ὁ δέ βούλομαι πρός ὁ ὁ Μακάρων νῆσος ἀπαίρω ὁ ἀπόπλοος ἀχανής παρατείνω · ἀπέχω γάρ ὁ γῆ μέτρον μίλιον χίλιοι . δύο δέ ὁ νῆσος εἰμί , οὖον πολύς ἀλλήλων ἀπέχω , παντοῖος ἀγαθός καί ποικίλος διηνεκής βρίθω , καί πόα μαλακός καί εὐώδης διά ὅλος ὁ ἔτος τρέφω . ἀποικίζω γάρ εἰμί ὁ κοσμικός ἰλύς , καί ὁ ὁ ἀήρ ἐπιμιξία , ὅστις ἐκ ὁ δυσοδμέω ὁ γῆ αὐχμός ἐπιγίγνομαι , οὐδέ ὅλως μεταλαμβάνω , ὑγιεινός καί ἄλυπος ὁ ἐκεῖσε ἄνθρωπος καί κτῆνος ὁ βίος ποιέω , καί διατριβή ἡδύς καί ἀπράγμων καί χαρίεις πάντῃ καί εὐζωΐα παρέχω . ὁ οὖν ὁ Ἰβηρικός οἰκέω , ἀνήρ ἀνδρεῖος τε εἰμί καί ἰσχυρῶς παλαμάω , διά πᾶς ὁ Ῥωμαῖος ἀντιπολεμέω , καί καρτερία ἔργον καί ἀρετή κατά αὐτός ἐπιδείκνυμι · καί δυσχερῶς αὐτός ὁ Ρωμαῖος μέγας καί ἀνύποιστος θάρσος καί ἀνεκδιήγητος ὁρμή κυριεύω , ὡς διά χρόνος σπονδή ἐπιτελέω οὗτος καί ἀναμίξ σύνθεσις ἐκ ἐπιγαμβρεία καί μετοικία πρός ἀλλήλων . διό καί ὁ μέγας ἐν βασιλεύς καί παναοίδιμος Κωνσταντῖνος μοῖρα οὐ μικρός ἐκεῖθεν , ἐκ ὁ ἑσπέριος Ἴβηρ , ἀποτέμνω εἰς ὁ ᾤα μετοικίζω ἐν ὁ ὁ Ἀσσυρία μέρος , καί ἔκτοτε ὁ κλῆσις ὁ Ἰβηρία ὁ δέχομαι οὗτος χώρα προσλαμβάνω . πρότερος γάρ Ἀσσύριος καί οὗτος οἰκέω ὁ χώρα , ἔπειτα Μῆδος , μετά δέ χρόνος ἱκανός ὁ Ἀρμένιος · καί οὐ εἄν εὑρίσκω τις ἐπί ὁ ἄνω χρόνος Ἴβηρ μνημονεύω ἐνταῦθα ἐν παλαιός ἱστορία , εἰμί μή ἐκ ὅσπερ Κωνσταντῖνος οὗτος αὐτόθι κατοικίζω . ἐκ οὗτος οὖν εἴπερ ὁ ἐκ ὁ γένος ὁ Φωκᾶς μετάληξις ἔχω γένος , ὡς ὁμόχωρος γίγνομαι ποτέ καί αὐτόχθων ἀπό ὁ ἐν ὁ ρώμη συμφυία καί συναυλία , οὐδείς διαφορά εὐγενής ἀπό ἀλλήλων καί ἀνδρεῖος συνέρχομαι εἰς εἷς συμπλήρωσις κοσμιότης .