michael-attaliates.historia attaleiates.29
Τέλος δὲ τῶν βασιλικῶν εὐεργετημάτων καὶ διαδόσεων οὔτε κόρος τὸ σύνολον ἦν , οὔτ' εἰπεῖν αὐτῷ ἐξεγένετο τὸ παρ' Ἀλεξάνδρου τοῦ Μακεδόνος ἐνίοτε προφερόμενον , ὅτε μὴ εὐεργετήσας ἔτυχε , τὸ " σήμερον οὐκ ἐβασίλευσα . " πᾶσα γὰρ ἡμέρα παντὸς δωρήματος τελείου καὶ παροχῆς ἀφθόνου τοῦτον ἔχει παροχέα καὶ ἀφθονώτατον πρύτανιν · καὶ διὰ πάσης ἀφορμῆς ἐχώρει ἐφ' ᾧ μηδένα τῆς ἐκ τούτου εὐποιίας ἀπολειφθῆναι ἀπείρατον . ἐπῄνει γὰρ καὶ τὸν τοξότην ὡς εὐστόχως βάλλοντα καὶ τὸ βέλος ἐπὶ σκοποῦ συντιθέμενον , καὶ τὸν λογχίτην ὡς ἀκραιφνέστατον διαδορατίζοντα καὶ τὴν λόγχην εὐθυβόλως ἐπισυστρέφοντα , καὶ τὸν ἱππότην ὡς τοῖς νώτοις τοῦ ἵππου ἀτρεμαίως ἐπικαθήμενον ἐν τῷ θεῖν , καὶ τὸν ὁπλίτην στρατιώτην ἐν ἅπασι , καὶ τὸν ψιλὸν καὶ ἀπέριττον ὡς εὐτολμίας μαρτυρίαν εἰσάγοντα καὶ τῇ διώξει τὸ θήραμα προκαταλαμβάνοντα , καὶ τὸν σοφὸν ὡς μεμυημένον τὰ κρείττονα . ἠλέει δὲ καὶ αὐτὸν τὸν ἄσοφον ἢ καὶ ἄφρονα ὡς ἔκπτωτον τοῦ βελτίονος . φρόνιμον ὑπερῇρεν ὡς εὐβουλίας δοκιμώτατον ὄργανον , τόν τε μετεωρολόγον ἐν φιλοσόφοις ὡς ὑπεραναβαίνοντα τὰ προσεχῶς καθορώμενα , καὶ τὸν διαλεκτικὸν ὅτι διαιρετικῶς ἐπιβάλλει τοῖς πράγμασι καὶ τὸ πρόσφορον ἀπονέμει τῇ τῶν ὑποκειμένων συνουσίᾳ πραγμάτων , καὶ τὸν ἡνιοχοῦντα ἐν ἱππικοῖς ὅτι τεσσάρων ἵππων ἡνιοχείαν καὶ διακυβέρνησιν ἀποδείκνυσιν , καὶ τὸν δρομέα διὰ τὸ τάχος . καὶ τὸν ἀργὸν τῆς ἀργίας συμπαθῶς κατῳκτίζετο , καὶ τῆς εὐεργεσίας οὐκ ἐδείκνυεν ἄμοιρον . εἴπω τι μεῖζον ; καὶ μέχρι βαναύσων τεχνῶν τὴν ἀγαθοεργίαν ἐφήπλωσεν , ὅτι κἀκεῖνοι τῇ πολιτείᾳ καὶ τοῖς ἀνθρώποις διακονοῦσι τὰ χρήσιμα . καὶ ἁπλῶς θεία τις ἐν τῷδε τῷ βασιλεῖ περιηχεῖτο ἐπίβασις καὶ λόγον ἀνθρώπινον νικῶσα προμήθεια . Οἴομαι δὲ ὡς τινὲς τῶν ἀκροατῶν λογισμῷ τινὶ προσπαλαίσουσιν , ἐγκωμιαστικῶς ταῦτα καὶ μὴ διηγηματικῶς συγγραφῆναί μοι , εὐνοίᾳ δῆθεν τῇ πρὸς τὸν κρατοῦντα δουλεύοντι , καθότι καὶ τοῖς ἄλλοις βασιλεῦσι τὸ τιμᾶν καὶ δωρεαῖς ἀμείβεσθαι τὴν τῶν ὑπηκόων πίστιν περιεγίνετο . εἰ τοῦτο δὲ ἐννοήσαιεν , οὐκ ἂν διανοηθεῖεν καλῶς . τὸ μὲν γὰρ καὶ τοὺς πρώην βασιλεύσαντας εὐνοεῖν τοῖς ὑπηκόοις καὶ παρέχειν εὐεργεσίας οὐδ' αὐτὸς ἀπαναίνομαι , καὶ πολλάκις , ἐν οἷς περὶ αὐτῶν γέγραφα , τὴν μνήμην τῆς αὐτῶν περιέλαβον πράξεως · τὸ δ' ἐπὶ τῷ Βοτανειάτῃ ἐν ταῖς τιμαῖς καὶ τοῖς τῶν δωρημάτων χαρίσμασι καὶ τῇ πηγῇ τοῦ ἐλέους εὐδόκιμον καὶ ὑπέρτερον καὶ λόγου παντὸς ἀνώτερον , τοῦτο ἐπ' αὐτῆς τῆς ἀληθείας ἀνυποκρίτως ἐξαίρω , καὶ τοῦτο διὰ σπουδῆς πεποίημαι πᾶσι παραστῆσαι κατάδηλον , καὶ ταῖς μετέπειτα γενεαῖς δι' ἀναγνώσεως καὶ μνήμης ὡς ὑπόδειγμα κάλλιστον ἀπαθανατίζεσθαι , καὶ τὸν οὕτω καλῶς καὶ ἰσοθέως τὰ τῆς βασιλείας διιθύνοντα πράγματα πάντων ἀποδεῖξαι φιλανθρωπότερόν τε καὶ εὐεργετικώτερον καὶ φιλοθεΐας ἀνάμεστον καὶ ἀσύγκριτον τοῖς πρὸ αὐτοῦ βασιλεύσασιν , ὅτι ἐν τοιαύτῃ τῶν πραγμάτων στενοχωρίᾳ πάντας τοὺς ἐν τῷ πλατυσμῷ κρατοῦντας τῆς βασιλείας διαφερόντως ὑπερηκόντισε . καὶ γὰρ καὶ τὰς ἐπιστήμας καὶ τέχνας ἢ ψυχικὰς ἀρετὰς πολλοὶ μὲν τῶν ἀνθρώπων μετέρχονται καὶ δεικνύουσιν , ἐκείνων δὲ τὰ βραβεῖά εἰσι καὶ οἱ τῶν ἐγκωμίων στέφανοι πλέκονται , τῶν τοὺς λοιποὺς ὑπερβαλλόντων τῷ ἀπαραμίλλῳ καὶ ὑπερφυεστάτῳ τῆς πράξεως . ὁ γὰρ τοιοῦτος βασιλεὺς καί τι ἐξοχώτερον εἶχε καὶ τῶν τῆς βασιλείας παρασήμων μεγαλειότερον · εἰ γάρ τις εἶδε τὸν ἐπὶ τοῖς ὀφρύσιν αὐτοῦ κατὰ τὸ μέτωπον τόπον , σταυρικὸν σημεῖον αὐτοφυὲς ἑώρα τῇ κοιλότητι τῶν ἐγκαρσίων μερῶν ἀποτελούμενον ἀκριβῶς , ὡς τροπαιοφόρον τοῦτον ἐξ ἔργων αὐτῶν καὶ σημειοφόρον ἐκ θείας πλαστουργίας γνωρίζεσθαι . διὸ δὴ καὶ πάντες οἱ ἀντικείμενοι καὶ μὴ πειθαρχοῦντες αὐτῷ καὶ δουλικῶς προσκυνοῦντες ἰσχυρῶς τῇ τούτου ῥομφαίᾳ καὶ τοῖς στρατοπέδοις κατέπεσον , οἳ δὲ καὶ αὐτεπάγγελτοι τὴν δουλείαν ἠσπάσαντο . εὗρε γὰρ τὴν Ρωμαίων ἀρχὴν πολλοῖς τυράννοις περιαντλουμένην κατά τε τὴν ἑώαν καὶ τὴν ἑσπέραν . ἔτι δὲ τῆς τούτων φλεγμαινούσης ἀποστασίας , καὶ δαπάνης οὔτι σμικρᾶς ἀλλὰ πολυόλβου καὶ μυριοταλάντου δαψίλειαν τῶν πραγμάτων ἐπιζητούντων ἐπί τε τοῖς στρατιωτικοῖς ὀψωνίοις καὶ ταῖς ἄλλαις τῶν καιρῶν ἀφορμαῖς καὶ προφάσεσιν , οὐ πρὸς τὸ μέγεθος τούτων καὶ τὴν τοσαύτην χρείαν ἐπέβλεψε καὶ σμικρολογίας δεινότητι ἑαυτὸν ἐπιδέδωκεν , ἀλλ' ἐν πλάτει καρδίας καὶ πίστεως τὸ πλάτος ἐπιτείνων τῆς πρὸς τὸ θεῖον εὐαρεστήσεως χρεῶν ἀποκοπὰς τῷ δήμῳ παντὶ καὶ τοῖς ἐν τέλει νομοθετεῖ . καὶ τίθησι τὸ δόγμα οὐκ ἐπὶ ῥητοῖς τισὶ χρόνοις , ὥσπερ ἔνιοι τῶν πρὸ τοῦ βασιλέων ἐπιταφίοις ἡμέραις εἰργάσαντο , καὶ καταλιμπάνει χρόνους τινὰς εἰς τὰ ἔμπροσθεν τοῖς τοῦ δημοσίου συνηγόροις καὶ πράκτορσιν ἐσομένους ἐντρύφημα καὶ τῷ δημοσίῳ πρόφασιν ὠφελείας καὶ ἀπαιτήσεως , ὡς ἂν οἱ μὲν χρονιώτεροι χρεῶσται τοῦ δημοσίου τὰς ἀφεσίμους ἑορτὰς ἑορτάζωσιν , οἱ δὲ νεώτεροι πρὸς τὴν ἀποτυχίαν ἐπιστυγνάζωσι καὶ φθόνου λαβὴν ἔχωσι τὴν τῶν ἐλευθερωθέντων ὑπόθεσιν · ἀλλὰ πάντων ὁμοῦ τῶν χρόνων μέχρι τῆς αὐτοῦ ἀναρρήσεως , καὶ μικρόν τι πρός , τὰς ὀφειλὰς προρρίζους ἀπέτεμε , καὶ συμπαθείας πάντας καθαρωτάτης ἠξίωσε , χρυσοβούλλῳ λόγῳ χρυσοῦν ἐπιπλέξας δεσμόν , κωλυτικὸν δι' ὅλου τοῦ τῶν ὀφλημάτων βαδίσματος , προσανελὼν ἐν τούτῳ καὶ τὸ χάριν σχιδευμοῦ διασείεσθαι τοὺς ἀνθρώπους καὶ ἀνωφελὲς αὐτοῖς τίθεσθαι τὸ τῆς ἐλευθερίας διάταγμα . ᾔδει γὰρ τοῦτο τὸ ἔργον ἐπὶ τοῦ Δούκα πολλοὺς διαλωβησάμενον καὶ τὴν μερικὴν τῶν χρόνων ἐλευθερίαν ἀνελεύθερον τοῖς πολλοῖς ἐργασάμενον . ἔστησεν οὖν ἐντεῦθεν πᾶσι τοῖς πολιτευομένοις καὶ πανταχῇ γῆς κατοικοῦσι Ρωμαίοις τὸν φόβον τῶν ὀφλημάτων , καὶ τῷ ὄντι ἐλευθέρους τούτου ὁ βασιλεὺς καὶ πολίτας Ρωμαίων εἰργάσατο , οὐ χρυσοῦν δακτύλιον αὐτοῖς παρασχὼν ἢ ῥάπισμα κατὰ κόρρης , ὡς τοῖς ἐλευθερουμένοις τὸ πρόσθεν ἐγίνετο , ἀλλὰ χρυσοῦ πηγὰς καὶ ταλάντων πλημύρας αὐτοῖς ἀποχαριζόμενος , καὶ τὸ τοῦ πρὶν βίου ἀβίωτον εὔδαιμον τούτοις καὶ μακάριον εἰς τὸ ἑξῆς ἐργαζόμενος . Οὕτως οὖν εὐσεβείας καὶ θεοφιλίας ἔχοντος αὐτοῦ , καὶ εὐψυχίας μεγίστης καὶ μεγαλουργίας ἀντεχομένου , ἔδει μὴ ἐκ χειρὸς κυρίου πολλαπλασίας τὰς ἀντιδόσεις λαβεῖν , καὶ μέχρι πολλοῦ τοὺς τυράννους καὶ τυραννόφρονας καὶ ἀλάστορας ἀντερίζειν αὐτῷ καὶ τῆς βασιλείας ἀμφισβητεῖν , καί που τοῦτο θεοῦ ἦν τοῦ δικαίᾳ ψήφῳ τὸ πᾶν διιθύνοντος καὶ τῷ τοῦ ἐλέου μέτρῳ ἀντιμετροῦντος τὸν ἔλεον . οὐκ οὖν οὐδ' ἡ θεία ψῆφος τὴν ἀπόφασιν ἀνεβάλετο , καὶ τὸν Βρυέννιον βασιλειῶντα κατὰ τὴν Μακεδονικὴν ἐν Ἀδριανουπόλει , καὶ τὴν Βριαρέως ἰσχὺν ἀγερωχοῦντα καὶ ἐγκαυχώμενον , καὶ τῷ βασιλεῖ τὰ δευτερεῖα φέρειν καὶ ὑπείκειν μὴ ἀνεχόμενον , ὑπὸχεῖρα τούτου πολέμῳ κραταιοτέρῳ πεποίηκεν , οὐδὲν τοῦ βασιλέως πρότερον δεινὸν κατ' αὐτοῦ μελετήσαντος καὶ τῆς τοῦ εὖ ζῆν ἐκείνῳ ἀφορμῆς καὶ σωτηρίας φθονήσαντος , ἀλλὰ προκαταλαβόντος τὴν ἐκείνου θηριωδίαν φιλανθρωπίᾳ , καὶ πρέσβεις ἐκπέμψαντος τὴν εἰρήνην διακηρυκευομένους αὐτῷ , καὶ ἀντάλλαγμα ταύτης τὴν Καίσαρος τύχην προφέροντας , ἵνα μὴ τὸ σχῆμα τῶν πεδίλων καὶ τῆς ἄλλης περιβολῆς ἐναλλαγήν τινα δέξηται . ἐπεκύρου δὲ τούτου καὶ τὰς τιμὰς ἃς τοὺς συναραμένους αὐτῷ τετίμηκε , καὶ ἀμνηστίαν τῶν πεπραγμένων κακῶν περιεποιεῖτο , καὶ πᾶν θυμῆρες αὐτῷ διαπράξασθαι καθυπισχνεῖτο ὁ βασιλεύς . ὃ δὲ ἄτεγκτος ἦν καὶ ἀτεράμων καὶ ὑπερήφανος , καὶ τῆς βασιλείας μὴ ἀφιστάμενος πολλὰς ἀπειλὰς καὶ θυμοφθόρους ἐπιστολὰς ἀντεπῆγε , καὶ Χριστιανικοῖς αἵμασι κρῖναι τὴν ἀμφισβήτησιν ἤθελε , καὶ σαρξὶν ἀνθρωπίναις κόσμον ἑαυτῷ περιποιῆσαι βασίλειον , καὶ πᾶσαν τὴν κτίσιν περιδονῆσαι ἢ δεύτερος φανῆναι τοῦ εὐγενεστάτου βασιλέως καὶ γενναιοτάτου ᾑρεῖτο καὶ διεσπούδαζεν , ὅπλα καὶ μάχας εὐτρεπίζων , καὶ τοῖς πολίταις χαλεπὰς ἀποταμιευόμενος ἀμοιβάς , καὶ ἅπαν ἀνατρέψαι τὸ Ρωμαϊκὸν βαρβαρικῶς λογιζόμενος . διὸ καὶ πάλιν ὁ γαληνότατος βασιλεύς , καὶ ὄντως μαθητὴς τοῦ τὴν εἰρήνην βραβεύοντος βασιλέως καὶ βασιλεῦσι τὸ κράτος παρέχοντος , δευτέραν πρεσβείαν ἐξέπεμψε , παραινῶν αὐτῷ τὸ συμφέρον φρονῆσαι καὶ μὴ ἐξ ἀπονοίας σφαλῆναι περὶ τὰ καιριώτατα . ἦν δὲ ὁ Βρυέννιος ἐκεῖνος ὁ φυσῶν τὰ μεγάλαυχα καὶ κινῆσαι τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν ἀπειλῶν . ἀμέλει τοι καὶ καταστρατηγηθεὶς τῷ θυμῷ τῆς Ἀδριανουπόλεως ἔξεισι σὺν πολλῇ τῇ βοῇ καὶ ἐξάλματι , καὶ τὰς δυνάμεις ἐκτάξας κατὰ τοῦ βασιλέως θυμομαχῶν ἐπορεύετο . ἀκούσας δὲ περὶ τούτων ὁ βασιλεὺς τῆς ἀβουλίας αὐτὸν ἐταλάνιζε καὶ τοῦ πάθους ᾤκτειρε , καὶ ὡς μεμηνότι καὶ κορυβαντιῶντι σαφῶς φάρμακον ἐπῆγε τῆς νόσου ἀλεξητήριον . τί δὲ τοῦτο ἦν ; τρίτη πρεσβεία τὴν ὁρμὴν τοῦ πολέμου ἀπείργουσα . πέπομφε γὰρ ἕνα τῶν πιστοτάτων αὐτῷ , καὶ εἰπεῖν καὶ ἀκοῦσαι πεπαιδευμένον , καὶ πεῖραν ἐν τοῖς τοιούτοις ἐκ πλείονος ἔχοντα , Ρωμανὸν πρωτοπρόεδρον καὶ μέγαν ἑταιρειάρχην . ὃς καὶ ἀφικνούμενος πρὸς τὸν τύραννον οὐκ εὐθὺς ἐδέχθη ὡς ἐκ βασιλέως ἀποστελλόμενος καὶ λόγου ἠξιώθη κατὰ τὸ σύνηθες τοῖς στρατευομένοις περὶ τὰς ὑπαίθρους σκηνάς , ἀλλ' ἐκ διαστήματος ἡμέρας τοῦ πρόσω βαδίζειν κωλυθεὶς μεθ' ἡμέρας τινὰς μετεπέμφθη πρὸς τὴν ἐρώτησιν . ἔξωθεν δὲ δεξάμενος τοῦτον ἔφιππος ὁ Βρυέννιος πεζὸν εἶδεν , ἐν ἀκάνθαις ἱστάμενον καὶ παρὰ τῶν ἀμφ' αὐτὸν κατειρωνευόμενον . μηκέτι δὲ τὰς συνθήκας δεξάμενος ἀτίμως τοῦτον ἀπέπεμψεν , ὅπερ οὐδ' εἰς ἐθνάρχου τῶν εὐτελεστέρων πρέσβυν νόμος τοῖς ἀληθῶς βασιλεῦσι ποιεῖν · ἱερὸν γὰρ σῶμα ὁ πρέσβυς λελόγισται , οἷα τοῖς ἀντιθέτοις μεσίτης γινόμενος καὶ τὴν εἰρήνην διαπορθμεύων καὶ πολλὰ τῶν ἀμφισβητημάτων ὡς ἐπίπαν καταπραΰνων καὶ πολεμικὰς περιστάσεις ἀποσοβῶν · ἔπεσε δὲ τηνικαῦτα ἐξ αὐτομάτου ἡ τοῦ Βρυεννίου σκηνή , τοῦ ὀρόφου ταύτης παραλυθέντος κυκλόθεν ἀοράτοις χερσίν . ὅπερ καταστροφῆς αὐτοῦ σύμβολον ἀψευδὲς τοῖς συνετοῖς διεγνώσθη , ἐπεὶ καὶ πρὸ τινῶν ἡμερῶν ἔκλειψις τῆς σελήνης γεγονυῖα τὴν πτῶσιν αὐτοῦ καὶ αὐτὴ κατεμήνυσε · τεκμαίρειν γὰρ τὴν σελήνην εἰς τοὺς ἀποστάτας οἱ περὶ τὰς τῶν φωστήρων δινήσεις δεινοὶ καὶ μαθηματικοὶ λέγουσι , καὶ τὸ πάθος ταύτης πάθος τοῦ ἀποστατοῦντος προκαταγγέλλειν . Ἐπανελθόντος δὲ τοῦ τοιούτου πρέσβεως , καταγελάσας ὁ βασιλεὺς τῆς τοῦ Βρυεννίου θρασύτητος ἔργων πολεμικῶν καὶ στρατηγημάτων ἐπιμελῶς εἴχετο , καὶ τὴν τοῦ τυράννου κατάλυσιν εὐθαρσῶς προηγόρευεν , ἐκ τῆς ἄνω ῥοπῆς καὶ βουλῆς καὶ τῆς ἰδίας εὐβουλίας καὶ γενναιότητος τῆς νίκης ἔχων ἀψευδῆ τὰ ἐνέχυρα . ἀλλὰ καὶ οἱ ἐν τέλει πάντες δι' ὀργῆς ἐποιήσαντο τὴν τοῦ Βρυεννίου ἀπανθρωπίαν καὶ ἀδιάκριτον γνώμην , μὴ διακρίναντος τήν τε τῶν προγόνων τοῦ βασιλέως εὐγένειαν καὶ τὴν ἄνωθεν περιλάμπουσαν αὐτοὺς ἐν τοῖς πολεμικοῖς ἀνδραγαθήμασιν ἀρετὴν καὶ τὰ κατὰ τῶν ἐχθρῶν ἀγωνίσματα καὶ παλαίσματα , καὶ τὴν αὐτοῦ τοῦ βασιλέως λαμπρότητα καὶ ὑπεροχὴν ἐν ἀξιώμασι καὶ πολεμικοῖς ἀγωνίσμασι , καὶ τὸ ἀγενὲς τῆς ἑαυτοῦ φατρίας καὶ συγγενείας . ὅτι περ δουκικὰς ἀρχὰς ἐχόντων τῶν Βοτανειατῶν κἀν τῇ δύσει καὶ διαβοήτων ὄντων περὶ τὰ κράτιστα , οἱ τούτου πρόγονοι οὐδὲ παραστῆναι τούτοις ἠδύναντο καὶ τάξιν πληρῶσαι ὑπηρετῶν , ἀφανεῖς ὄντες καὶ μηδὲ τοῖς εὐτελεστέροις τῶν ἀξιωμάτων ἐκ τάγματι στρατιωτικῷ συνταττόμενοι , οὐδ' ὅτι ἐκ τῆς ἑώας εὐπατρίδης ὁ βασιλεὺς πέφυκεν , αὐτὸς δ' ἑσπέριος καὶ δυσγενής ἐστι κατὰ σύγκρισιν · καὶ διὰ τοῦτο κοινῶς αὐτὸν ἀπεκήρυττον ἅπαντες , καὶ ὅρκῳ πληροφορήσαντες μέχρις αἵματος διαγωνίσασθαι κατ' αὐτοῦ τὰ εὔορκα ψηφίσασθαι τῷ ἐπουρανίῳ βασιλεῖ καθικέτευον . Ἀλλ' ὁ βασιλεὺς τὰ πρὸς τὸν πόλεμον ἐξαρτύων , καὶ πάντα κατὰ λόγον καὶ τρόπον συνέσεως καταρτίζων ἐν τῷ ἀσφαλεῖ , καὶ δυνάμεις Ρωμαϊκὰς ἐκ Κρήτης συναθροίσας εἰς τὸ πρὸ τῆς πόλεως πεδίον , καὶ Τούρκους διαπεραιωσάμενος καὶ καταριθμήσας τοῖς ἑαυτοῦ στρατιώταις , οὓς ὁ πρὸ αὐτοῦ βασιλεὺς ὁ Μιχαὴλ πολλαῖς ἐπαγγελίαις καὶ δώροις ἀμέτροις οὐκ ἠδυνήθη συμπεῖσαι καὶ περαιῶσαι πρὸς τὰ ἑσπέρια ( ἐπείθοντο γὰρ καὶ ὑπέκυπτον τῷ Βοτανειάτῃ μᾶλλον ἢ ἑαυτοῖς ὡς ἕλκοντι πάντας πρὸς τὸν πόθον αὐτοῦ ) , ἀρχηγὸν τοῦ πολέμου προχειρίσασθαι διεσκέπτετο . ἱκανώτατος δὲ ὢν συμβαλεῖν τὸ δέον καὶ κατανοήσασθαι ἄνθρωπον ὁ Βοτανειάτης τὸν νωβελλίσιμον Ἀλέξιον τὸν Κομνηνόν , ὃς τὸν Ρουσέλιον ἐν τῷ θέματι τῶν Ἀρμενιακῶν εὐμηχάνως ἐχειρώσατο καὶ διέσωσεν εἰς τὴν βασιλεύουσαν , ἄξιον τῆς τοιαύτης ἡγεμονίας ἔκρινε , καὶ δομέστικον τοῦτον προχειρισάμενος μετὰ τῶν αὐτοῦ δυνάμεων ἐξαπέστειλεν , νέον μὲν τὴν ἡλικίαν , φρονήσει δὲ καὶ διανοίας σταθηρότητι γεραρόν , καὶ πρὸς μάχας καὶ πολέμους ἑδραῖον καὶ ἀπερικτύπητον , καὶ τῇ πρὸς τὸν βασιλεύοντα πίστει θανατηφόρους πληγὰς μὴ δειλιῶντα καὶ ταπεινούμενον . ὃς τὰς δυνάμεις ἀνειληφὼς κατὰ τοῦ Βρυεννίου μετὰ παρασκευῆς καὶ βουλῆς τῆς δεδομένης αὐτῷ παρὰ τοῦ βασιλέως ἐβάδιζε . καὶ πρὸς τόπον Γαλαβρύην ἐπονομαζόμενον διαναπαύων τὸν στρατόν , ἔμαθε παρὰ τῶν σκοπῶν ὡς ὁ Βρυέννιος ἐγγίζει πανστρατιᾷ , τῆς Μεσήνης ἀπαναστάς . ὃ δὲ Τούρκους ἐξαποστείλας νυκτὸς ἐπιφανῆναι πρὸς ἡμέραν τοῖς ἐναντίοις ἐκέλευσε , καὶ φόβον ἐνσεῖσαι τούτοις καὶ ταραγμὸν ἐκ τῆς σκοπιᾶς φαντάζοντας πόλεμον , καὶ οὕτω κατασεῖσαι μὲν τὰς τῶν ἀντιθέτων ψυχάς , ταραχὴν δὲ τῷ στρατοπέδῳ ἐμποιῆσαι τούτου ἀνυπόπτως ἔτι βαδίζοντι , καὶ οὕτως ὑποστρέψαι καὶ μὴ πρὸς χεῖρας τούτοις ἐλθεῖν , εἴ τινας δὲ εὕροιεν ἀποσπάδας , τούτοις ὡς ὁ καιρὸς διδοῖ χρήσασθαι . τούτου δὲ γενομένου οἱ μὲν τοῦ Βρυεννίου στρατιῶται ταράχου πλησθέντες τὰς ψυχὰς κατεσπάσθησαν · οἱ δὲ Τοῦρκοι πολλοὺς ἀποσπάδας καταβαλόντες , κἀν τούτῳ τῷ ἔργῳ τοὺς Βρυεννίτας καταμοχλεύσαντες , ὑπέστρεψαν εἰς τὸν ἴδιον στρατόν , τὸν πόλεμον ἐγγίζειν αὐτῷ καταγγέλλοντες . ὃ δὲ διαταξάμενος τὰ προσήκοντα , καὶ πάντας παραγγελίαις στρατηγικαῖς κατασφαλισάμενος , καὶ τὸν τόπον τοῦ πολέμου τόπον ζωῆς ἢ τάφου γενέσθαι τούτοις βεβαιότερον παρεγγυησάμενος , καὶ παρὰ τῶν στρατιωτῶν λαβὼν τὰ πιστά , καὶ ἄγειν αὐτοὺς κατὰ τοῦ τυράννου μετὰ προθυμίας ἀκηκοώς , συντεταγμένην ἔχων τὴν στρατιὰν ἐπορεύετο . φανέντων δὲ τῶν σημείων ἀμφοῖν , καὶ τὸ ἐνυάλιον ἀλαλαξάντων ἑκατέρων , πόλεμος συνέστη καρτερὸς καὶ ἐπίδοξος . οἱ μὲν γὰρ τοῦ βασιλέως θράσει καὶ προθυμίᾳ τὸ πλῆθος τῶν ἐναντίων περιεφρόνουν καὶ ἐν δευτέρῳ ἐτίθεντο · οἱ δὲ περὶ τὸν Βρυέννιον πολυπλασίους ὄντες ἐφιλονείκουν ἀνθίστασθαι . καὶ διὰ τοῦτο γέγονε φόνος ἐξ ἀμφοτέρων πολὺς καὶ φόβος οὔτι μικρός . ὡς δὲ τοῦ καιροῦ προϊόντος ἐξαίσιόν τι χρῆμα ἐδόκουν οἱ τοῦ βασιλέως στρατιῶται καὶ λοχαγοί , τοῖς δόρασιν ἐμπίπτοντες τῶν ἐναντίων καὶ τὰς φάλαγγας αὐτῶν διακόπτοντες , ἤρξαντο πάσχειν ἐκεῖνοι τὰς ψυχὰς καὶ κατὰ μικρὸν ὑπορρεῖν , ἐξαιρέτως δὲ τὸ προσὸν αὐτῷ Σκυθικόν · εἶχε γὰρ συμμαχοῦν Πατζινάκων πλῆθος πολύ . οἳ καὶ ὀπισθόρμητοι γεγονότες τὰς σκηνὰς τῶν Μακεδόνων ἐσκύλευσαν καὶ διήρπασαν . ὡς δ' ἑώρα ὁ Βρυέννιος τῶν ταγμάτων αὐτοῦ τὴν ἧτταν καὶ τὸ τεθορυβημένον καὶ σφαλερόν , τοὺς κρατίστους ἄρας τῶν λόχων καὶ τὰ τῶν ταγμάτων αὐτῷ παρεπόμενα αὐτὸς δι' ἑαυτοῦ τὸν ὑπὲρ παντὸς ἀγῶνα κροτήσειν ὥρμησεν . ὁ δὲ τοῦ βασιλικοῦ στρατοπέδου τὴν ἡγεμονίαν ἐπέχων , συντεταγμένας ἔχων δυνάμεις , τὴν τούτου προσβολὴν ἰσχυρῶς ἀπεκρούσατο . καὶ συστάντος πολέμου , φιλοτιμουμένων ἀμφοτέρων περὶ τῆς νίκης , καταπληκτική τις συντονία καὶ μάχη γέγονεν . ὡς δ' οἱ τοῦ βασιλέως στρατιῶται τὸ καρτερὸν καὶ ἀνένδοτον τῆς ἀνδρίας εἰσέφερον , καὶ πληγῶν καὶ θανάτου ἀλογοῦντες ἐδείκνυντο , καὶ βαλλόμενοι μᾶλλον πλέον κατὰ τοῦ πολεμήτορος ἠγριαίνοντο καὶ πλείους τῶν τοῦ Βρυεννίου ἀνῄρουν καὶ κατηκόντιζον , σύνθημα δοὺς τοῖς τὸν λόχον ἔχουσι Τούρκοις ὁ Κομνηνός , οὓς εἰς καιρὸν ἀπεκρύψατο χρείας , παραβοηθῆσαι τοῖς οἰκείοις προσέταξεν · οἳ καὶ παρ' ἐλπίδα φανέντες ἐπὶ τοῦ λόφου καὶ τοῖς ἐναντίοις ἐπιχυθέντες , καὶ τοῖς τοξεύμασι βάλλοντες ἐκ μέρους τοῦ τὸν λόφον ἐγκάρσιον ἔχοντος , τροπὴν αὐτῶν μετὰ τῶν συμπολεμούντων Ρωμαίων εἰργάσαντο . καὶ τηνικαῦτα ἑάλω μὲν ὁ Βρυέννιος ζῶν , οἱ δὲ περὶ αὐτὸν διασκεδασθέντες ἡγεμόνος κακοῦ κακίστας εὗρον τὰς ἀντιχάριτας · ἔπεσον γὰρ καὶ συχνοί , ἑάλωσαν δὲ οὐχ ἥττονες , καὶ μᾶλλον οἱ τῶν ἄλλων προέχοντες . ὁ δὲ Βρυέννιος αἰχμάλωτος ἀχθεὶς τῷ παρὰ βασιλέως εἰληφότι τὴν τοῦ πολέμου ἐξουσίαν πολλὰ τῆς δυσβουλίας καὶ τῆς ἀνοίας κατεγνώσθη , ὅτι τὸ μέτρον αὐτοῦ καὶ τὰς πράξεις ἠγνόησε . ταχέως δὲ τῷ βασιλεῖ τοῦτον πέμψας , καὶ τὰ τῆς νίκης εὐαγγέλια διὰ γραφῆς συνεξέπεμψεν . ὁ δὲ βασιλεὺς ἀσμένως τὴν ἀγγελίαν δεξάμενος , καὶ τῇ παναχράντῳ δεσποίνῃ καὶ θεοτόκῳ τὰς προσηκούσας ἀπονείμας εὐχαριστηρίας , διὰ ταχέων ἐκπέμπει δημίους τοὺς ὀφθαλμοὺς τοῦ Βρυεννίου ἐκκόψοντας , ἐν ᾧπερ τόπῳ τουτῳὶ συναντήσουσιν . ᾔδει γὰρ ἀσύμφορον εἶναι τὸν βασιλειῶντα τοῦτον τοὺς ὀφθαλμοὺς ἔχειν ὡς μὴ δυνάμενον ἀληθῶς ἐν ἰδιώτου σχήματι ἠρεμεῖν · ἀλλὰ πράγματα προξενεῖν καὶ πολλοὺς δι' αὐτὸν κατηγορίαις θανασίμοις μὴ ἀνασχόμενος ὑποβάλλεσθαι , τῆς τῶν πολλῶν σωτηρίας καὶ τῆς αὐτοῦ ἠρεμίας καὶ ἀναπαύσεως τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ ἀντηλλάξατο . καὶ δείξουσιν ἀληθῆ τὸν λόγον τὰ μετὰ ταῦτα γεγονότα παρὰ τοῦ βασιλέως εἰς τοῦτον εὐεργετήματα . τέως δὲ παραστὰς εἰς τὴν ὑστεραίαν τῷ βασιλεῖ ὁ Βρυέννιος , τοὺς ὀφθαλμοὺς ἔχων διαβρόχους τῷ αἵματι , ὁπότε καὶ αὐτὸς ὁ ταῦτα συγγράφων χαριστήριον λόγον ἀνέγνων τῷ βασιλεῖ , οὐκ ἀδίκως οὐδ' ἀνευλόγως παρ' αὐτοῦ ὠνειδίσθη . ἔφη γὰρ πρὸς αὐτὸν " ὦ δυσμείλικτε καὶ δυστυχέστατε ἄνθρωπε , τί τοῦτο ἐποίησας , καὶ ἀντὶ τῆς εἰρήνης καὶ τῆς δεδομένης σοι παρ' ἡμῶν εὐτυχίας , ἧς οὐκ ἦς ἄξιος , τὴν μάχην ἠσπάσω , καὶ ἀφειδῶς ἔσχες πρὸς τὰς σφαγὰς τῶν Χριστιανῶν . ἢ οὐκ ᾔδεις θνητὸς ἄνθρωπος ὤν , λόγους ἀπαιτηθησόμενος τῆς τῶν πεσόντων σφαγῆς ; ἐμοὶ μὲν γὰρ τὸ κράτος θεόθεν ἐπεψηφίσθη , καὶ τῇ θείᾳ ψήφῳ πάντες οἱ τῆς βασιλευούσης ἀκολουθήσαντες ἀναιμωτὶ καὶ χωρὶς κινδύνων βασιλικῶς ἐν εὐθυμίαις καὶ χάρισιν εἰς τὰ βασίλεια ὑπεδέξαντο , προϋπαντήσαντες μετὰ τοῦ στόλου παντός , καὶ τοσοῦτον θαλάσσης ἀνα κομίσαντες πλοῦν · καὶ τὸ βασίλειον διάδημα ἐκ θείας χάριτος ἐπεβραβεύθη μοι , καὶ ἡ τοῦ θεοῦ κρίσις ἤδη τὸν ἔλεγχον καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἀποφάσεως δέδωκε . σὺ δὲ προσεχὴς τῇ βασιλευούσῃ τυγχάνων , καὶ διὰ τοῦ ἰδίου αὐταδέλφου δυνάμεις στρατιωτικὰς ἐπιστήσας αὐτῇ καὶ πολλὰ θυραυλήσας , οὐ μόνον ἀνάξιος ἐκρίθης τοῦ πράγματος , ἀλλὰ καὶ ὕβρεσιν ἠτιμάσθης πολλαῖς καὶ παροινίαις ἐβλήθης . καὶ κατὰ τοῦτο οὐκ ἔδει σε μετὰ τὴν ἐμὴν ἀναγόρευσιν τὰ κρίματα τοῦ θεοῦ καταιδεσθῆναι καὶ συμβαλεῖν , καὶ διανοήσασθαι τὰ συμβεβηκότα , ὅτι ὑπὲρ ἀνθρωπίνην εἰσὶν ἰσχύν ; ἀλλ' ἐλύττησας καὶ κατὰ τῶν δεδογμένων αὐτῷ τῷ θεῷ καὶ κατ' ἐμοῦ τοῦ παρ' ἐκείνου προβεβλημένου καὶ πάσης ὁμοῦ τῆς βασιλευούσης , καὶ ὅπλα ἐτόλμησας ἆραι , καὶ ἀνθρωπίνων σαρκῶν ἀπογεύσασθαι διεσκέψω , καὶ θεόμαχος ἐν τοσούτῳ γενέσθαι καὶ τῆς ἱερᾶς συγκλήτου καὶ τῆς συνόδου πολέμιος καὶ πάντων τῶν πειθαρχησάντων τοῖς θείοις νόμοις καὶ κρίμασιν . ὦ τῆς ἀνοίας τῆς σῆς , ὅτι μηδὲ τὸ πρόχειρον τοῦτο συνῆκας καὶ κατενόησας , ὡς τὸ ᾀδόμενον στοιχεῖον τὸ Ν ἁπλοῦν μόνον καὶ οὐ διπλοῦν τοῖς ταῦτα κατασκοποῦσιν εὑρίσκετο . " καὶ πολλὰ ἕτερα δημηγορήσας εὐφυῶς ὁ κρατῶν , καὶ καταγνοὺς τούτου μακρὰν τὴν εὐήθειαν , ἀπέλυσεν αὐτὸν εἰς τὸν καταγέλαστον θρίαμβον μετὰ τῶν πρώτων τῆς συμμορίας αὐτῶν .
Lemmas: Τέλος δέ ὁ βασιλικός εὐεργέτημα καί διάδοσις οὔτε κόρος ὁ σύνολον εἰμί , οὔτε εἶπον αὐτός ἐκγίγνομαι ὁ παρά Ἀλέξανδρος ὁ Μακεδών ἐνίοτε προφέρω , ὅτε μή εὐεργετέω τυγχάνω , ὁ " σήμερον οὐ βασιλεύω . " πᾶς γάρ ἡμέρα πᾶς δώρημα τέλειος καί παροχεύς ἄφθονος οὗτος ἔχω παροχεύς καί ἄφθονος πρύτανις · καί διά πᾶς ἀφορμή χωρέω ἐπί ὅς μηδείς ὁ ἐκ οὗτος εὐποιία ἀπολείπω ἀπείρατος . ἐπαινέω γάρ καί ὁ τοξότης ὡς εὔστοχος βάλλω καί ὁ βέλος ἐπί σκοπός συντίθημι , καί ὁ λογχίτης ὡς ἀκραιφνής διαδορατίζω καί ὁ λόγχη εὐθύβολος ἐπισυστρέφω , καί ὁ ἱππότης ὡς ὁ νῶτον ὁ ἵππος ἀτρεμαῖος ἐπί-κάθημαι ἐν ὁ θέω , καί ὁ ὁπλίτης στρατιώτης ἐν ἅπας , καί ὁ ψιλός καί ἀπέριττος ὡς εὐτολμία μαρτυρία εἰσάγω καί ὁ διώκω ὁ θήραμα προκαταλαμβάνω , καί ὁ σοφός ὡς μυέω ὁ ἀγαθός . ἐλεέω δέ καί αὐτός ὁ ἄσοφος ἢ καί ἄφρων ὡς ἔκπτωτος ὁ ἀγαθός . Φρόνιμον ὑπεραίρω ὡς εὐβουλία δόκιμος ὄργανον , ὁ τε μετεωρολόγος ἐν φιλόσοφος ὡς ὑπεραναβαίνω ὁ προσεχῶς καθοράω , καί ὁ διαλεκτικός ὅτι διαιρετικός ἐπιβάλλω ὁ πρᾶγμα καί ὁ πρόσφορος ἀπονέμω ὁ ὁ ὑπόκειμαι συνουσία πρᾶγμα , καί ὁ ἡνιοχέω ἐν ἱππικός ὅτι τέσσαρες ἵππος ἡνιοχεία καί διακυβέρνησις ἀποδείκνυμι , καί ὁ δρομεύς διά ὁ τάχος . καί ὁ ἀργός1 ὁ ἀργία συμπαθής κατοικτίζω , καί ὁ εὐεργεσία οὐ δείκνυμι ἄμοιρος . εἶπον τίς μείζων ; καί μέχρι βάναυσος τέχνη ὁ ἀγαθοεργία ἐφαπλόω , ὅτι ἐκεῖνος ὁ πολιτεία καί ὁ ἄνθρωπος διακονέω ὁ χρήσιμος . καί ἁπλόος θεῖος τις ἐν ὅδε ὁ βασιλεύς περιηχέω ἐπίβασις καί λόγος ἀνθρώπινος νικάω προμήθεια . οἴομαι δέ ὡς τις ὁ ἀκροατής λογισμός τις προσπαλαίω , ἐγκωμιαστικός οὗτος καί μή διηγηματικός συγγράφω ἐγώ , εὔνοια δῆθεν ὁ πρός ὁ κράτος δουλεύω , καθότι καί ὁ ἄλλος βασιλεύς ὁ τιμάω καί δωρεά ἀμείβω ὁ ὁ ὑπήκοος πίστις περιγίγνομαι . εἰμί οὗτος δέ ἐννοέω , οὐ εἄν διανοέομαι καλῶς . ὁ μέν γάρ καί ὁ πρώην βασιλεύω εὐνοέω ὁ ὑπήκοος καί παρέχω εὐεργεσία οὐδέ αὐτός ἀπαναίνομαι , καί πολλάκις , ἐν ὅς περί αὐτός γράφω , ὁ μνήμη ὁ αὐτός περιλαμβάνω πρᾶξις · ὁ δέ ἐπί ὁ Βοτανειάτης ἐν ὁ τιμή καί ὁ ὁ δώρημα χάρισμα καί ὁ πηγή ὁ ἔλεος εὐδόκιμος καί ὑπέρτερος καί λόγος πᾶς ἀνώτερος , οὗτος ἐπί αὐτός ὁ ἀλήθεια ἀνυπόκριτος ἐξαίρω , καί οὗτος διά σπουδή ποιέω πᾶς παρίστημι κατάδηλος , καί ὁ μετέπειτα γενεά διά ἀνάγνωσις καί μνήμη ὡς ὑπόδειγμα καλῶς ἀπαθανατίζω , καί ὁ οὗτος καλῶς καί ἰσόθεος ὁ ὁ βασίλεια διιθύνω πρᾶγμα πᾶς ἀποδείκνυμι φιλάνθρωπος τε καί εὐεργετικός καί φιλοθεΐα ἀνάμεστος καί ἀσύγκριτος ὁ πρό αὐτός βασιλεύω , ὅτι ἐν τοιοῦτος ὁ πρᾶγμα στενοχωρία πᾶς ὁ ἐν ὁ πλατυσμός κράτος ὁ βασίλεια διαφερόντως ὑπερακοντίζω . καί γάρ καί ὁ ἐπιστήμη καί τέχνη ἢ ψυχικός ἀρετή πολύς μέν ὁ ἄνθρωπος μετέρχομαι καί δείκνυμι , ἐκεῖνος δέ ὁ βραβεία εἰμί καί ὁ ὁ ἐγκώμιον στέφανος πλέκω , ὁ ὁ λοιπός ὑπερβάλλω ὁ ἀπαράμιλλος καί ὑπερφυής ὁ πρᾶξις . ὁ γάρ τοιοῦτος βασιλεύς καί τίς ἐξόχος ἔχω καί ὁ ὁ βασίλεια παράσημον μεγαλεῖος · εἰμί γάρ τις ὁράω ὁ ἐπί ὁ ὀφρύς αὐτός κατά ὁ μέτωπον τόπος , σταυρικός σημεῖον αὐτοφυής ὁράω ὁ κοιλότης ὁ ἐγκάρσιος μέρος ἀποτελέω ἀκριβῶς , ὡς τροπαιοφόρος οὗτος ἐκ ἔργον αὐτός καί σημειοφόρος ἐκ θεῖος πλαστουργία γνωρίζω . διό δή καί πᾶς ὁ ἀντίκειμαι καί μή πειθαρχέω αὐτός καί δουλικῶς προσκυνέω ἰσχυρῶς ὁ οὗτος ῥομφαία καί ὁ στρατόπεδον καταπίπτω , ἕ δέ καί αὐτεπάγγελτος ὁ δουλεία ἀσπάζομαι . εὑρίσκω γάρ ὁ Ῥωμαῖος ἀρχή πολύς τύραννος περιαντλέω κατά τε ὁ ᾤα καί ὁ ἑσπέρα . ἔτι δέ ὁ οὗτος φλεγμαίνω ἀποστασία , καί δαπάνη οὔτις μικρός ἀλλά πολύολβος καί μυριοτάλαντος δαψίλεια ὁ πρᾶγμα ἐπιζητέω ἐπί τε ὁ στρατιωτικός ὀψώνιον καί ὁ ἄλλος ὁ καιρός ἀφορμή καί πρόφασις , οὖον πρός ὁ μέγεθος οὗτος καί ὁ τοσοῦτος χρεία ἐπιβλέπω καί μικρολογία δεινότης ἑαυτοῦ ἐπιδίδωμι , ἀλλά ἐν πλάτος Καρδία καί πίστις ὁ πλάτος ἐπιτείνω ὁ πρός ὁ θέω εὐαρέστησις χρέος ἀποκοπή ὁ δῆμος πᾶς καί ὁ ἐν τέλος νομοθετέω . καί τίθημι ὁ δόγμα οὐ ἐπί ῥητός τις χρόνος , ὥσπερ ἔνιοι ὁ πρό ὁ βασιλεύς ἐπιτάφιος ἡμέρα ἐργάζομαι , καί καταλείπω χρόνος τις εἰς ὁ ἔμπροσθεν ὁ ὁ δημόσιος συνήγορος καί πράκτωρ εἰμί ἐντρύφημα καί ὁ δημόσιος πρόφασις ὠφέλεια καί ἀπαίτησις , ὡς εἄν ὁ μέν χρόνιος χρεώστης ὁ δημόσιος ὁ αφέσιμος ἑορτή ἑορτάζω , ὁ δέ νέος πρός ὁ ἀποτυχία ἐπιστυγνάζω καί φθόνος λαβή ἔχω ὁ ὁ ἐλευθερόω ὑπόθεσις · ἀλλά πᾶς ὁμοῦ ὁ χρόνος μέχρι ὁ αὐτός ἀνάρρησις , καί μικρός τίς πρός , ὁ ὀφειλή πρόρριζος ἀποτέμνω , καί συμπάθεια πᾶς καθαρός ἀξιόω , χρυσόβουλλος λόγος χρύσεος ἐπιπλέκω δεσμός , κωλυτικός διά ὅλος ὁ ὁ ὄφλημα βάδισμα , προσαναλύω ἐν οὗτος καί ὁ χάρις σχιδευμός διασείω ὁ ἄνθρωπος καί ἀνωφελής αὐτός τίθημι ὁ ὁ ἐλευθερία διάταγμα . οἶδα γάρ οὗτος ὁ ἔργον ἐπί ὁ Δούκας πολύς διαλωβάομαι καί ὁ μερικός ὁ χρόνος ἐλευθερία ἀνελεύθερος ὁ πολύς ἐργάζομαι . ἵστημι οὖν ἐντεῦθεν πᾶς ὁ πολιτεύω καί πανταχῇ γῆ κατοικέω Ῥωμαῖος ὁ φόβος ὁ ὄφλημα , καί ὁ εἰμί ἐλεύθερος οὗτος ὁ βασιλεύς καί πολίτης Ῥωμαῖος ἐργάζομαι , οὖον χρύσεος δακτύλιος αὐτός παρέχω ἢ ῥάπισμα κατά Κόρρης , ὡς ὁ ἐλευθερόω ὁ πρόσθεν γίγνομαι , ἀλλά χρυσός πηγή καί τάλαντον πλήμυρα αὐτός ἀποχαρίζω , καί ὁ ὁ πρίν βίος ἀβίωτος εὐδαίμων οὗτος καί μακάριος εἰς ὁ ἑξῆς ἐργάζομαι . οὕτως οὖν εὐσέβεια καί θεοφιλία ἔχω αὐτός , καί εὐψυχία μέγας καί μεγαλοεργία ἀντέχω , ἐσθίω μή ἐκ χείρ κύριος πολλαπλάσιος ὁ ἀντίδοσις λαμβάνω , καί μέχρι πολύς ὁ τύραννος καί τυραννόφρων καί ἀλάστωρ ἀντερίζω αὐτός καί ὁ βασίλεια ἀμφισβητέω , καί ποῦ οὗτος θεός εἰμί ὁ Δίκαιος ψῆφος ὁ πᾶς διιθύνω καί ὁ ὁ ἔλεος μέτρον ἀντιμετρέω ὁ ἔλεος . οὐ οὖν οὐδέ ὁ θεῖος ψῆφος ὁ ἀπόφασις ἀναβάλλω , καί ὁ Βρυέννιος βασιλειάω κατά ὁ μακεδονικός ἐν Ἁδριανούπολις , καί ὁ Βριάρεως ἰσχύς ἀγερωχέω καί ἐγκαυχάομαι , καί ὁ βασιλεύς ὁ δευτερεῖα φέρω καί ὑπείκω μή ἀνέχω , ὑπόχειρος οὗτος πόλεμος κραταιός ποιέω , οὐδείς ὁ βασιλεύς πρότερος δεινός κατά αὐτός μελετάω καί ὁ ὁ εὕω ζῶ ἐκεῖνος ἀφορμή καί σωτηρία φθονέω , ἀλλά προκαταλαμβάνω ὁ ἐκεῖνος θηριωδία φιλανθρωπία , καί πρέσβυς ἐκπέμπω ὁ εἰρήνη διακηρυκεύομαι αὐτός , καί ἀντάλλαγμα οὗτος ὁ Καῖσαρ Τύχη προφέρω , ἵνα μή ὁ σχῆμα ὁ πέδιλον καί ὁ ἄλλος περιβολή ἐναλλαγή τις δέχομαι . ἐπικυρόω δέ οὗτος καί ὁ τιμή ὅς ὁ συναίρω αὐτός τιμάω , καί ἀμνηστία ὁ πράσσω κακός περιποιέω , καί πᾶς θυμαρής αὐτός διαπράσσω καθυπισχνέομαι ὁ βασιλεύς . ὅς δέ ἄτεγκτος εἰμί καί ἀτεράμων καί ὑπερήφανος , καί ὁ βασίλεια μή ἀφίστημι πολύς ἀπειλή καί θυμοφθόρος ἐπιστολή ἀντεπάγω , καί Χριστιανικός αἷμα κρίνω ὁ ἀμφισβήτησις ἐθέλω , καί σάρξ ἀνθρώπινος κόσμος ἑαυτοῦ περιποιέω βασίλειος , καί πᾶς ὁ κτίσις περιδονέω ἢ δύο φαίνω ὁ εὐγενής βασιλεύς καί γενναῖος αἱρέω καί διασπουδάζω , ὅπλον καί μάχη εὐτρεπίζω , καί ὁ πολίτης χαλεπός ἀποταμιεύω ἀμοιβή , καί ἅπας ἀνατρέπω ὁ Ρωμαϊκός βαρβαρικός λογίζομαι . διό καί πάλιν ὁ γαληνός βασιλεύς , καί εἰμί μαθητής ὁ ὁ εἰρήνη βραβεύω βασιλεύς καί βασιλεύς ὁ κράτος παρέχω , δύο πρεσβεία ἐκπέμπω , παραινέω αὐτός ὁ συμφέρω φρονέω καί μή ἐκ ἀπόνοια σφάλλω περί ὁ καίριος . εἰμί δέ ὁ Βρυέννιος ἐκεῖνος ὁ φυσάω ὁ μεγάλαυχος καί κινέω ὁ γῆ καί ὁ θάλασσα ἀπειλέω . ἀμελέω ὅς καί καταστρατηγέω ὁ θυμός ὁ Ἁδριανούπολις ἔξειμι σύν πολύς ὁ βοή καί ἔξαλμα , καί ὁ δύναμις ἐκτάσσω κατά ὁ βασιλεύς θυμομαχέω πορεύω . ἀκούω δέ περί οὗτος ὁ βασιλεύς ὁ ἀβουλία αὐτός ταλανίζω καί ὁ πάθος οἰκτείρω , καί ὡς μαίνομαι καί κορυβαντιάω σαφῶς φάρμακον ἐπάγω ὁ νόσος ἀλεξητήριος . τίς δέ οὗτος εἰμί ; τρίτος πρέσβυς ὁ ὁρμή ὁ πόλεμος ἀπείργω . πέμπω γάρ εἷς ὁ πιστός αὐτός , καί εἶπον καί ἀκούω παιδεύω , καί πείρω ἐν ὁ τοιοῦτος ἐκ πλείων ἔχω , Ῥωμανός πρωτοπρόεδρος καί μέγας ἑταιρειάρχης . ὅς καί ἀφικνέομαι πρός ὁ τύραννος οὐ εὐθύς δέχομαι ὡς ἐκ βασιλεύς ἀποστέλλω καί λόγος ἀξιόω κατά ὁ συνήθης ὁ στρατεύω περί ὁ ὕπαιθρος σκηνή , ἀλλά ἐκ διάστημα ἡμέρα ὁ πρόσω βαδίζω κωλύω μετά ἡμέρα τις μεταπέμπω πρός ὁ ἐρώτησις . ἔξωθεν δέ δέχομαι οὗτος Ἔφιππος ὁ Βρυέννιος πεζός ὁράω , ἐν ἄκανθα ἵστημι καί παρά ὁ ἀμφι αὐτός κατειρωνεύομαι . μηκέτι δέ ὁ συνθήκη δέχομαι ἄτιμος οὗτος ἀποπέμπω , ὅσπερ οὐδέ εἰς ἐθνάρχης ὁ εὐτελής πρέσβυς νόμος ὁ ἀληθής βασιλεύς ποιέω · ἱερόν γάρ σῶμα ὁ πρέσβυς λογίζομαι , οἷος ὁ ἀντίθετος μεσίτης γίγνομαι καί ὁ εἰρήνη διαπορθμεύω καί πολύς ὁ ἀμφισβήτημα ὡς ἐπίπαν καταπραύνω καί πολεμικός περίστασις ἀποσοβέω · πίπτω δέ τηνικαῦτα ἐκ αὐτόματος ὁ ὁ Βρυεννίου σκηνή , ὁ ὄροφος οὗτος παραλύω κυκλόθεν ἀόρατος χείρ . ὅσπερ καταστροφή αὐτός σύμβολον ἀψευδής ὁ συνετός διαγιγνώσκω , ἐπεί καί πρό τις ἡμέρα ἔκλειψις ὁ σελήνη γίγνομαι ὁ πτῶσις αὐτός καί αὐτός καταμηνύω · τεκμαίρομαι γάρ ὁ σελήνη εἰς ὁ ἀποστάτης ὁ περί ὁ ὁ φωστήρ δινέω δεινός καί μαθηματικός λέγω , καί ὁ πάθος οὗτος πάθος ὁ ἀποστατέω προκαταγγέλλω . ἐπανέρχομαι δέ ὁ τοιοῦτος πρέσβυς , καταγελάω ὁ βασιλεύς ὁ ὁ Βρυεννίου θρασύτης ἔργον πολεμικός καί στρατήγημα ἐπιμελής ἔχω , καί ὁ ὁ τύραννος κατάλυσις εὐθαρσής προαγορεύω , ἐκ ὁ ἄνω ῥοπή καί βουλή καί ὁ ἴδιος εὐβουλία καί γενναιότης ὁ Νίκη ἔχω ἀψευδής ὁ ἐνέχυρον . ἀλλά καί ὁ ἐν τέλος πᾶς διά ὀργή ποιέω ὁ ὁ Βρυεννίου ἀπανθρωπία καί ἀδιάκριτος γνώμη , μή διακρίνω ὁ τε ὁ πρόγονος ὁ βασιλεύς εὐγένεια καί ὁ ἄνωθεν περιλάμπω αὐτός ἐν ὁ πολεμικός ἀνδραγάθημα ἀρετή καί ὁ κατά ὁ ἐχθρός ἀγώνισμα καί πάλαισμα , καί ὁ αὐτός ὁ βασιλεύς λαμπρότης καί ὑπεροχή ἐν ἀξίωμα καί πολεμικός ἀγώνισμα , καί ὁ ἀγενής ὁ ἑαυτοῦ φράτρα καί συγγένεια . ὅτι περ δουκικός ἀρχή ἔχω ὁ Βοτανειάτης ἐν ὁ δύο καί διαβόητος εἰμί περί ὁ ἀγαθός , ὁ οὗτος πρόγονος οὐδέ παρίστημι οὗτος δύναμαι καί τάξις πληρόω ὑπηρέτης , ἀφανής εἰμί καί μηδέ ὁ εὐτελής ὁ ἀξίωμα ἐκ τάγμα στρατιωτικός συντάσσω , οὐδέ ὅτι ἐκ ὁ ἑῶος εὐπατρίδης ὁ βασιλεύς φύω , αὐτός δέ ἑσπέριος καί δυσγενής εἰμί κατά σύγκρισις · καί διά οὗτος κοινῶς αὐτός ἀποκηρύσσω ἅπας , καί Ὅρκος πληροφορέω μέχρι αἷμα διαγωνίζομαι κατά αὐτός ὁ εὔορκος ψηφίζω ὁ ἐπουράνιος βασιλεύς καθικετεύω . ἀλλά ὁ βασιλεύς ὁ πρός ὁ πόλεμος ἐξαρτύω , καί πᾶς κατά λόγος καί τρόπος σύνεσις καταρτίζω ἐν ὁ ἀσφαλής , καί δύναμις Ρωμαϊκός ἐκ Κρήτη συναθροίζω εἰς ὁ πρό ὁ πόλις πεδίον , καί Τοῦρκος διαπεραιόω καί καταριθμέω ὁ ἑαυτοῦ στρατιώτης , ὅς ὁ πρό αὐτός βασιλεύς ὁ Μιχαήλ πολύς ἐπαγγελία καί δῶρον ἄμετρος οὐ δύναμαι συμπείθω καί περαιόω πρός ὁ ἑσπέριος ( πείθω γάρ καί ὑποκύπτω ὁ Βοτανειάτης μᾶλλον ἢ ἑαυτοῦ ὡς ἕλκω πᾶς πρός ὁ πόθος αὐτός ) , ἀρχηγός ὁ πόλεμος προχειρίζω διασκέπτομαι . ἱκανός δέ εἰμί συμβάλλω ὁ δήω καί κατανοέω ἄνθρωπος ὁ Βοτανειάτης ὁ νωβελλισιμος Ἀλέξιος ὁ Κομνηνός , ὅς ὁ Ρουσέλιον ἐν ὁ θέμα ὁ Ἀρμενιακός εὐμήχανος χειρόομαι καί διασῴζω εἰς ὁ βασιλεύω , ἄξιος ὁ τοιοῦτος ἡγεμονία κρίνω , καί δομέστικος οὗτος προχειρίζω μετά ὁ αὐτός δύναμις ἐξαποστέλλω , νέος μέν ὁ ἡλικία , φρόνησις δέ καί διάνοια σταθηρότης γεραρός , καί πρός μάχη καί πόλεμος ἑδραῖος καί απερικτυπεω , καί ὁ πρός ὁ βασιλεύω πίστις θανατηφόρος πληγάς μή δειλιάω καί ταπεινόω . ὅς ὁ δύναμις ἀναλαμβάνω κατά ὁ Βρυεννίου μετά παρασκευή καί βουλή ὁ δίδωμι αὐτός παρά ὁ βασιλεύς βαδίζω . καί πρός τόπος Γαλαβρύην ἐπονομάζω διαναπαύω ὁ στρατός , μανθάνω παρά ὁ σκοπός ὡς ὁ Βρυέννιος ἐγγίζω πανστρατιᾷ , ὁ Μεσήνης ἀπανίστημι . ὅς δέ Τοῦρκος ἐξαποστέλλω νύξ ἐπιφαίνω πρός ἡμέρα ὁ ἐναντίος κελεύω , καί φόβος ἐνσείω οὗτος καί ταραγμός ἐκ ὁ σκοπιά φαντάζω πόλεμος , καί οὗτος κατασείω μέν ὁ ὁ ἀντίθετος Ψυχή , ταραχή δέ ὁ στρατόπεδον ἐμποιέω οὗτος ἀνύποπτος ἔτι βαδίζω , καί οὕτως ὑποστρέφω καί μή πρός χείρ οὗτος ἔρχομαι , εἰμί τις δέ εὑρίσκω ἀποσπάς , οὗτος ὡς ὁ καιρός δίδωμι χράω . οὗτος δέ γίγνομαι ὁ μέν ὁ Βρυεννίου στρατιώτης τάραχος πίμπλημι ὁ ψυχή κατασπάω · ὁ δέ Τοῦρκος πολύς ἀποσπάς καταβάλλω , ἐν οὗτος ὁ ἔργον ὁ βρυεννιος καταμοχλεύω , ὑποστρέφω εἰς ὁ ἴδιος στρατός , ὁ πόλεμος ἐγγίζω αὐτός καταγγέλλω . ὅς δέ διατάσσω ὁ προσήκω , καί πᾶς παραγγελία στρατηγικός κατασφαλίζω , καί ὁ τόπος ὁ πόλεμος τόπος ζωή ἢ τάφος γίγνομαι οὗτος βέβαιος παρεγγυάω , καί παρά ὁ στρατιώτης λαμβάνω ὁ πιστός , καί ἄγω αὐτός κατά ὁ τύραννος μετά προθυμία ἀκούω , συντάσσω ἔχω ὁ στρατία πορεύω . φαίνω δέ ὁ σημεῖον ἄμφω , καί ὁ Ἐνυάλιος ἀλαλάζω ἑκάτερος , πόλεμος συνίστημι καρτερός καί ἐπίδοξος . ὁ μέν γάρ ὁ βασιλεύς θράσος καί προθυμία ὁ πλῆθος ὁ ἐναντίος περιφρονέω καί ἐν δύο τίθημι · ὁ δέ περί ὁ Βρυέννιος πολυπλάσιος εἰμί φιλονεικέω ἀνθίστημι . καί διά οὗτος γίγνομαι φόνος ἐκ ἀμφότερος πολύς καί φόβος οὔτις μικρός . ὡς δέ ὁ καιρός πρόειμι ἐξαίσιος τίς χρῆμα δοκέω ὁ ὁ βασιλεύς στρατιώτης καί λοχαγός , ὁ δόρυ ἐμπίτνω ὁ ἐναντίος καί ὁ φάλαγξ αὐτός διακόπτω , ἄρχω πάσχω ἐκεῖνος ὁ ψυχή καί κατά μικρός ὑπορρέω , ἐξαίρετος δέ ὁ πρόσειμι1 αὐτός Σκυθικός · ἔχω γάρ συμμαχέω πατζινακη πλῆθος πολύς . ἕ καί ὀπισθόρμητος γίγνομαι ὁ σκηνή ὁ Μακεδών σκυλεύω καί διαρπάζω . ὡς δέ ὁράω ὁ Βρυέννιος ὁ τάγμα αὐτός ὁ ἧσσα καί ὁ θορυβέω καί σφαλερός , ὁ ἀγαθός ἀείρω ὁ λόχος καί ὁ ὁ τάγμα αὐτός παρέπομαι αὐτός διά ἑαυτοῦ ὁ ὑπέρ πᾶς ἀγών κροτέω ὁρμάω . ὁ δέ ὁ βασιλικός στρατόπεδον ὁ ἡγεμονία ἐπέχω , συντάσσω ἔχω δύναμις , ὁ οὗτος προσβολή ἰσχυρῶς ἀποκρούω . καί συνίστημι πόλεμος , φιλοτιμέομαι ἀμφότερος περί ὁ Νίκη , καταπληκτικός τις συντονία καί μάχη γίγνομαι . ὡς δέ ὁ ὁ βασιλεύς στρατιώτης ὁ καρτερός καί ἀνένδοτος ὁ Ἀνδρίας εἰσφέρω , καί πληγή καί θάνατος ἀλογέω δείκνυμι , καί βάλλω μᾶλλον πλέω κατά ὁ πολεμήτωρ ἀγριαίνω καί πλείων ὁ ὁ Βρυεννίου ἀναιρέω καί κατακοντίζω , σύνθημα δίδωμι ὁ ὁ λόχος ἔχω Τοῦρκος ὁ Κομνηνός , ὅς εἰς καιρός ἀποκρύπτω χρεία , παραβοηθέω ὁ οἰκέω προστάσσω · ἕ καί παρά ἐλπίς φαίνω ἐπί ὁ λόφος καί ὁ ἐναντίος ἐπιχέω , καί ὁ τόξευμα βάλλω ἐκ μέρος ὁ ὁ λόφος ἐγκάρσιος ἔχω , τροπή αὐτός μετά ὁ συμπολεμέω Ῥωμαῖος ἐργάζομαι . καί τηνικαῦτα ἁλίσκομαι μέν ὁ Βρυέννιος ζῶ , ὁ δέ περί αὐτός διασκεδάννυμι ἡγεμών κακός κακός εὑρίσκω ὁ αντιχαρις · πίπτω γάρ καί συχνός , ἁλίσκομαι δέ οὐ κακός , καί μᾶλλον ὁ ὁ ἄλλος προέχω . ὁ δέ Βρυέννιος αἰχμάλωτος ἄγω ὁ παρά βασιλεύς λαμβάνω ὁ ὁ πόλεμος ἐξουσία πολύς ὁ δυσβουλία καί ὁ ἄνοια καταγιγνώσκω , ὅτι ὁ μέτρον αὐτός καί ὁ πρᾶξις ἀγνοέω . ταχέως δέ ὁ βασιλεύς οὗτος πέμπω , καί ὁ ὁ Νίκη εὐαγγέλιον διά γραφεύς συνεκπέμπω . ὁ δέ βασιλεύς ἄσμενος ὁ ἀγγελία δέχομαι , καί ὁ πανάχραντος δέσποινα καί θεοτόκος ὁ προσήκω ἀπονέμω ευχαριστήριος , διά ταχύς ἐκπέμπω δήμιος ὁ ὀφθαλμός ὁ Βρυεννίου ἐκκόπτω , ἐν ὅσπερ τόπος οὗτος συναντάω . οἶδα γάρ ἀσύμφορος εἰμί ὁ βασιλειάω οὗτος ὁ ὀφθαλμός ἔχω ὡς μή δύναμαι ἀληθής ἐν ἰδιώτης σχῆμα ἠρεμέω · ἀλλά πρᾶγμα προξενέω καί πολύς διά αὐτός κατηγορία θανάσιμος μή ἀνέχω ὑποβάλλω , ὁ ὁ πολύς σωτηρία καί ὁ αὐτός ἠρεμία καί ἀνάπαυσις ὁ ὀφθαλμός αὐτός ἀνταλλάσσω . καί δείκνυμι ἀληθής ὁ λόγος ὁ μετά οὗτος γίγνομαι παρά ὁ βασιλεύς εἰς οὗτος εὐεργέτημα . τέως δέ παραστὰς εἰς ὁ ὑστεραῖος ὁ βασιλεύς ὁ Βρυέννιος , ὁ ὀφθαλμός ἔχω διάβροχος ὁ αἷμα , ὁπότε καί αὐτός ὁ οὗτος συγγράφω χαριστήριος λόγος ἀναγιγνώσκω ὁ βασιλεύς , οὐ ἄδικος οὐδέ ἀνευλόγως παρά αὐτός ὀνειδίζω . φημί γάρ πρός αὐτός " εἰμί δυσμείλικτος καί δυστυχής ἄνθρωπος , τίς οὗτος ποιέω , καί ἀντί ὁ εἰρήνη καί ὁ δίδωμι σύ παρά ἐγώ εὐτυχία , ὅς οὐ εἰμί ἄξιος , ὁ μάχη ἀσπάζομαι , καί ἀφειδής ἔχω πρός ὁ σφαγή ὁ Χριστιανός . ἢ οὐ οἶδα θνητός ἄνθρωπος εἰμί , λόγος ἀπαιτέω ὁ ὁ πίπτω σφαγή ; ἐγώ μέν γάρ ὁ κράτος θεόθεν ἐπιψηφίζω , καί ὁ θεῖος ψῆφος πᾶς ὁ ὁ βασιλεύω ἀκολουθέω ἀναιμωτί καί Χωρὶς κίνδυνος βασιλικός ἐν εὐθυμία καί χάρις εἰς ὁ βασίλεια ὑποδείκνυμι , προϋπαντέω μετά ὁ στόλος πᾶς , καί τοσοῦτος θάλασσα ἀνα κομίζω πλόος · καί ὁ βασίλειος διάδημα ἐκ θεῖος χάρις ἐπιβραβεύω ἐγώ , καί ὁ ὁ θεός κρίσις ἤδη ὁ ἔλεγχος καί ὁ ἀποτέλεσμα ὁ ἀπόφασις δίδωμι . σύ δέ προσεχής ὁ βασιλεύω τυγχάνω , καί διά ὁ ἴδιος αὐτάδελφος δύναμις στρατιωτικός ἐφίστημι αὐτός καί πολύς θυραυλέω , οὖον μόνος ἀνάξιος κρίνω ὁ πρᾶγμα , ἀλλά καί ὕβρις ἀτιμάζω πολύς καί παροινία βάλλω . καί κατά οὗτος οὐ ἐσθίω σύ μετά ὁ ἐμός ἀναγόρευσις ὁ κρίμα ὁ θεός καταιδέω καί συμβάλλω , καί διανοέομαι ὁ συμβεβηκός , ὅτι ὑπέρ ἀνθρώπινος εἰμί ἰσχύς ; ἀλλά λυττέω καί κατά ὁ δοκέω αὐτός ὁ θεός καί κατά ἐγώ ὁ παρά ἐκεῖνος προβάλλω καί πᾶς ὁμοῦ ὁ βασιλεύω , καί ὅπλον τολμάω ἀείρω , καί ἀνθρώπινος σάρξ ἀπογεύω διασκέπτομαι , καί θεομάχος ἐν τοσοῦτος γίγνομαι καί ὁ ἱερός σύγκλητος καί ὁ σύνοδος πολέμιος καί πᾶς ὁ πειθαρχέω ὁ θεῖον νόμος καί κρίμα . εἰμί ὁ ἄνοια ὁ σός , ὅτι μηδέ ὁ πρόχειρον οὗτος συνίημι καί κατανοέω , ὡς ὁ ἀείδω στοιχεῖον ὁ Ν ἁπλόος μόνος καί οὖον διπλόος ὁ οὗτος κατασκοπέω εὑρίσκω . " καί πολύς ἕτερος δημηγορέω εὐφυής ὁ κράτος , καί καταγιγνώσκω οὗτος μακράν ὁ εὐήθεια , ἀπολύω αὐτός εἰς ὁ καταγέλαστος θρίαμβος μετά ὁ πρῶτος ὁ συμμορία αὐτός .