michael-attaliates.historia attaleiates.14
Ἐπεὶ δὲ ἡ Ἀντιόχεια προκατείργαστο ταῖς ἐπιδρομαῖς καὶ σίτου σπάνιν ἐκέκτητο , δείσας ὁ βασιλεὺς μὴ παραγενόμενος ἐκεῖσε καινοτομήσῃ τῇ πόλει τὰς ἰδίας τροφάς , καταφρονήσας ἐπὶ συμφέροντι ταύτης τῆς ἰδίας τρυφῆς , διὰ τόπων ἐλάσας ἐρήμων ὑπερέβη τοὺς αὐλῶνας ἐκείνους καὶ τὰς κλεισούρας δι' ὧν ἡ Κοίλη Συρία τῆς Κιλικίας χωρίζεται . καὶ κατελθὼν ἐπιπόνως εἰς πόλιν τῆς Κιλικίας λεγομένην Ἀλέξανδρον ( μεγίστη γὰρ ἔκθλιψις ἐν τοῖς τόποις ἐκείνοις τῷ στρατοπέδῳ γέγονε διὰ τὸ στενόπορον καὶ τὸ ἀπότομον τῶν πετρῶν καὶ τὸ συνεχὲς τῶν κρημνῶν ) , ἐκεῖσε τὴν παρεμβολὴν καὶ τὸν χάρακα πήγνυσι . καὶ οὕτω διελθὼν τὴν χώραν ἐκείνην , καὶ τὸν Ταῦρον τὸ ὄρος πανστρατιᾷ ὑπερβάς , εἰσβάλλει τῇ Ρωμαίων . ἐντυχόντες δ' ἀθρόον οἱ στρατευόμενοι τῷ κρυμνῷ καὶ τῇ συστροφῇ τῆς ἄγαν ψυχρότητος , ἐκ τόπων θερμῶν ἀναγόμενοι ( περὶ τὸ τέλος ἦν ὁ δεκέμβριος μήν ) , πολλῆς ᾔσθοντο τῆς δριμύτητος , ὁπότε συνέβη καὶ ἵππους καὶ ἡμιόνους καὶ ἀνθρώπους , ὅσοι μὴ εὐσαρκοῦντες ἦσαν ἢ μὴ εὐειματοῦντες , τῷ ἀθρόῳ τῆς ψύξεως ἀποψῦξαι καὶ τῆς ὁδοῦ προβεβλῆσθαι θέαμα οἴκτιστον . Τότε κἀγὼ περὶ στενωπὸν τοῦ Ταύρου ὄρους ἄφυκτον διέφυγον κίνδυνον . ὁ γὰρ ἵππος εἰς ὃν ἐπωχούμην , προεστενοχωρημένος ὢν ἐκ πάθους λυκοεντερικοῦ λεγομένου , ὀκλάσας τι μικρὸν τοὺς ἐμπροσθίους , ἔσχε με καταβάντα τούτου αὐτίκα διὰ τοῦ δεξιοῦ μέρους · ἐν ἀριστερῷ γὰρ οὐκ ἦν διὰ τὸ κρημνὸν ἀποτέμνεσθαι μέγιστον . ὡς δὲ ἀνέστησα τοῦτον τῷ ῥυτῆρι νύξας , εὐθὺς διατιναξάμενος αὐτόματος δι' ἑαυτοῦ τῷ κρημνῷ ἑαυτὸν κατηκόντισεν . ἐγὼ δὲ μείνας ὀρθὸς δόξαν μὲν τῷ θεῷ τῆς τοῦ κινδύνου ἐλευθερίας ἀνέπεμψα , θαῦμα δὲ τοῖς πολλοῖς προσενέσταξα , ὅπως , οἷον ἐκ προγνώσεως θειοτέρας , οὐκ ἐπέμεινα τοῖς νώτοις τοῦ ἵππου ( ἦν γάρ τι μικρὸν ὀκλάσας , ὅσον ἀναστῆναι καὶ πάνυ ῥᾴδιον ) ἀλλὰ καταβὰς ἐν τάχει οὐ συναπῆλθον τῷ κρημνῷ καὶ συνετρίβην ὡς τάχιστα . ἵσταντο γὰρ πάντες θεώμενοι τὸ καινόν , ἐπεὶ τοῖς κατόπιν οὐκ ἐξῆν περαιτέρω ἰέναι , τῆς ὁδοῦ ἐκείνης ἕνα καὶ μόνον συγχωρούσης διέρχεσθαι διὰ τὸ πάνυ στενώτατον , ἕως ἑτέρου μοι προσαχθέντος ὑποζυγίου ἡ ἐπίβασις ἐπιγέγονεν . Ἐξιοῦσι δ' ἡμῖν εἴς τι χωρίον τῆς τοῦ Ποδαντοῦ κλεισούρας ἐκτός , Τυψάριον κατονομαζόμενον , φήμη τις ἐπεπόλασε τὸν καταλελειμμένον ἐν Μελιτηνῇ στρατηγὸν ἐπὶ τῇ φυλακῇ τῆς Ρωμαίων γῆς αἰσχρῶς καὶ βουλεύσασθαι καὶ τὰ κατὰ τὸν στρατὸν οἰκονομῆσαι , καὶ τοσοῦτον ὅτι περ οἱ πολέμιοι διελθόντες τὴν τοῦ Ἀμορίου πολιτείαν ἀνήρπασαν καὶ φόνον ἀνδρῶν ἀμύθητον πεποιήκασι καὶ πανοικεσίᾳ ταύτην ἠνδραποδίσαντο . τῆς δὲ παρεμβολῆς αὐτῶν ἀφεθείσης ἐν τῇ τοῦ Χαλκέως τοποθεσίᾳ , αὐτὸς ἀπὸ διαστήματος ὀλίγου συνηθροισμένην ἔχων τὴν στρατιὰν ἐν τῷ τοῦ Τζαμαντοῦ ὀχυρώματι οὔτε ταύτην ἑλεῖν ἢ προσβαλεῖν παρετόλμησεν οὔτε τῷ Ἀμορίῳ προσβοηθῆσαι , ὅτι μὴ μᾶλλον οἱ Τοῦρκοι τῷ Τζαμαντῷ προσεγγίσαντες ἐν τῷ ἐπανιέναι πολλοὺς μὲν τῶν ἐπεξιόντων Ρωμαίων ἀνεῖλον , τοὺς δ' ἄλλους εἰς τὰ ἐρυμνότατα τοῦ κάστρου κατέκλεισαν . ἀνιαθεὶς δὲ ὁ βασιλεύς , καὶ πλέον τι ποιῆσαι μὴ δυνηθεὶς διὰ τὸ τοῦ χειμῶνος ἐπαχθὲς καὶ ἀσύμφορον , τὸ μὲν μισθοφορικόν , καὶ ὅσοι τῆς ἑσπερίας μερίδος ἐτύγχανον , εἰς παραχειμασίαν διέδωκεν , αὐτὸς δὲ μετὰ τῶν σωματοφυλάκων καὶ Βυζαντίων καὶ τῶν οἰκοφυλακούντων ἐν βασιλείοις εἰς τὴν βασιλεύουσαν εἰσελήλυθε περὶ ἀκμὴν τοῦ χειμῶνος ὄντος · πρὸς τῷ τέλει γὰρ ἦν ὁ ἰαννουάριος μήν . Διαγαγὼν τοίνυν ἐν τῇ τῶν πολιτικῶν πραγμάτων διοικήσει χρόνον τινά , καὶ τιμὰς εἴς τινας τῶν συγκλητικῶν ποιησάμενος , καὶ τὰς ἐτησίους δωρεὰς αἳ τοῖς συγκλητικοῖς ἀξιώμασι προσήρτηντο ποιησάμενος , καὶ οὐδὲ τὰς πασχαλίους ἡμέρας περιμείνας εἰς τὸ Βυζάντιον , εἰς τὸν ἀντιπέρας κείμενον βασιλικὸν οἶκον καὶ λεγόμενον τῶν Ἠρίων ἀπέπλευσεν , ὁρμὴν ἔχων εἰς τὴν ἑώαν αὖθις στρατοπεδεύσασθαι καὶ τοῖς Τούρκοις ἐπεξελθεῖν . ἐπισυνέβη γὰρ καί τι τῶν ἀτόπων , πρὸς ἐκστρατείαν καλοῦν τὸν ἄνακτα σπουδαιότερον . ἀνὴρ γὰρ Λατῖνος ἐξ Ἰταλίας τῷ βασιλεῖ προσελθών , Κρισπῖνος ὀνόματι , πρὸς τὴν ἑώαν προαπεστάλη , παραχειμάσων ἐκεῖσε μετὰ τῶν συνδιαπλευσάντων αὐτῷ καὶ συναφικομένων ὁμογενῶν . δόξας δὲ μὴ κατ' ἔφεσιν τιμηθῆναι παρὰ τοῦ βασιλέως καὶ δωρεὰς ἀποχρώσας λαβεῖν ἀποστασίαν ἐσκόπησε , καὶ αὐτίκα τοὺς συναντῶντας φορολόγων τε καὶ λοιποὺς σκυλεύειν καὶ διαρπάζειν ἤρξατο , καὶ πάντα δρᾶν ὅσα δεσπότου ἀποπτύουσι χαλινούς . φόνον δὲ Ρωμαίων οὐδένα εἰργάσατο . διὸ καὶ κατὰ βασιλικὴν ἐντολὴν ( ἐμεμαθήκει γὰρ πάντα ὁ βασιλεύς ) πολλοὶ τῶν στρατιωτῶν πρὸς μάχην τούτῳ συνήντησαν . πάντες δὲ τῆς τούτου ῥομφαίας ἡττήθησαν . τελευταῖον δὲ στρατῷ μεγάλῳ τῶν ἑσπερίων πέντε ταγμάτων ἐπιστρατεύσας κατ' αὐτοῦ ἐκ τῶν Ἀρμενιακῶν θεμάτων , ἐν ᾧ παρεχείμαζον , ὁ τὴν ἡγεμονίαν τούτων ἐπιτραπεὶς Σαμουὴλ βεστάρχης ὁ Ἀλουσίανος λεγόμενος , καὶ περὶ ὄρθρον ἐπιτεθεὶς τούτῳ ἠρεμοῦντι καὶ ἀναπαυομένῳ κατὰ τὸ εἰωθὸς τῆς ἀναστασίμου ἡμέρας καὶ μεγάλης κυριακῆς ἐφισταμένης , ἔπραξε μὲν γενναῖον οὐδέν , ἔπαθε δὲ μᾶλλον πάνυ κακῶς . ἐμπεσόντες γὰρ οἱ στρατιῶται τοῖς τῶν σκηνῶν καλωδίοις , καὶ συμπλακέντες αὐτοῖς , γνῶσιν τοῖς Φράγγοις τῆς ἐπιβουλῆς πεποιήκασιν . οἳ δὲ σταθηρῶς ἑαυτοὺς ἀνακαλεσάμενοι , καὶ πρὸς ἄμυναν τραπέντες εὐθύς , οὐ μοχθηρῶς τοὺς Ρωμαίους τῆς παρεμβολῆς ἀπεώσαντο . ταχὺ δὲ τῶν ἵππων ἐπιβάντες , ὡς εἶχεν ἕκαστος σπουδῆς καὶ παρασκευῆς , καὶ κατόπιν ἐλάσαντες πολλοὺς μὲν ἀνεῖλον , ἄλλους δὲ ζωγρήσαντες ἔλαβον . τότε δὴ προκαθίσας ὁ τῶν Λατίνων ἐξάρχων οὐκ ἄκαιρον οὐδ' ἀνεύλογον δημηγορίαν συνήγαγε · κατέγνω γὰρ τῶν Ρωμαίων ἀσέβειαν , ὅτι ἐν τοιαύτῃ φοβερᾷ καὶ θαυμασίᾳ ἡμέρᾳ , ἥτις ἑορτῶν ἐστὶν ἑορτή , τὰς χεῖρας κατὰ Χριστιανικῶν αἱμάτων ἐξώπλισαν , μὴ ἐφειμένον ὂν ἐν ταύτῃ τοῖς ὀρθοδόξοις μηδὲ κατὰ ἀλλοφύλων ἐπεξιέναι καὶ τὴν χάριν ὑβρίζειν τῆς ἀναστάσεως . ὅμως πράως τούτοις προσενεχθεὶς καὶ συμπαθείας ἀξιώσας ἀπέλυσε . τοὺς δὲ τραυματίας ἐν ταῖς κώμαις ἀπέθετο , τὴν ἐπιμέλειαν αὐτῶν ἐπιτρέψας ἀπαραλόγιστον .
Lemmas: ἐπεί δέ ὁ Ἀντιόχεια προκατεργάζομαι ὁ ἐπιδρομή καί σῖτος σπάνις κτάομαι , δείδω ὁ βασιλεύς μή παραγίγνομαι ἐκεῖσε καινοτομέω ὁ πόλις ὁ ἴδιος τροφή , καταφρονέω ἐπί συμφέρω οὗτος ὁ ἴδιος τρυφή , διά τόπος ἐλαύνω ἐρῆμος ὑπερβαίνω ὁ αὐλών ἐκεῖνος καί ὁ κλεισούρα διά ὅς ὁ Κοίλη Συρία ὁ Κιλικία χωρίζω . καί κατέρχομαι ἐπιπόνως εἰς πόλις ὁ Κιλικία λέγω Ἀλέξανδρος ( μέγας γάρ ἔκθλιψις ἐν ὁ τόπος ἐκεῖνος ὁ στρατόπεδον γίγνομαι διά ὁ στενόπορος καί ὁ ἀπότομος ὁ πέτρα καί ὁ συνεχής ὁ κρημνός ) , ἐκεῖσε ὁ παρεμβολή καί ὁ χάραξ πήγνυμι . καί οὗτος διέρχομαι ὁ χώρα ἐκεῖνος , καί ὁ Ταῦρος ὁ ὄρος πανστρατιᾷ ὑπερβαίνω , εἰσβάλλω ὁ Ῥωμαῖος . ἐντυγχάνω δέ ἀθρόος ὁ στρατεύω ὁ κρυμνός καί ὁ συστροφή ὁ ἄγαν ψυχρότης , ἐκ τόπος θερμός ἀνάγω ( περί ὁ τέλος εἰμί ὁ δεκέμβριος μείς ) , πολύς αἰσθάνομαι ὁ δριμύτης , ὁπότε συμβαίνω καί ἵππος καί ἡμίονος καί ἄνθρωπος , ὅσος μή εὐσαρκέω εἰμί ἢ μή εὐειματέω , ὁ ἀθρόος ὁ ψῦξις ἀποψύχω καί ὁ ὁδός προβάλλω θέαμα οἴκτιστος . τότε ἐγώ περί στενωπός ὁ Ταῦρος ὄρος ἄφυκτος διαφεύγω κίνδυνος . ὁ γάρ ἵππος εἰς ὅς ἐποχέω , προστενοχωρεω εἰμί ἐκ πάθος λυκοεντερικός λέγω , ὀκλάζω τίς μικρός ὁ ἐμπρόσθιος , ἔχω ἐγώ καταβαίνω οὗτος αὐτίκα διά ὁ δεξιός μέρος · ἐν ἀριστερός γάρ οὐ εἰμί διά ὁ κρημνός ἀποτέμνω μέγας . ὡς δέ ἀνίστημι οὗτος ὁ ῥυτήρ νύσσω , εὐθύς διατινάσσω αὐτόματος διά ἑαυτοῦ ὁ κρημνός ἑαυτοῦ κατακοντίζω . ἐγώ δέ μένω ὀρθός δόξα μέν ὁ θεός ὁ ὁ κίνδυνος ἐλευθερία ἀναπέμπω , θαῦμα δέ ὁ πολύς προσφέρω , ὅπως , οἷος ἐκ πρόγνωσις θεῖος , οὐ ἐπιμένω ὁ νῶτον ὁ ἵππος ( εἰμί γάρ τίς μικρός ὀκλάζω , ὅσος ἀνίστημι καί πάνυ ῥᾴδιος ) ἀλλά καταβαίνω ἐν τάχος οὖον συναπέρχομαι ὁ κρημνός καί συντρίβω ὡς ταχύς . ἵστημι γάρ πᾶς θεάομαι ὁ καινός , ἐπεί ὁ κατόπιν οὐ ἔξεστι περαιτέρω εἶμι , ὁ ὁδός ἐκεῖνος εἷς καί μόνος συγχωρέω διέρχομαι διά ὁ πάνυ στενός , ἠώς ἕτερος ἐγώ προσάγω ὑποζύγιον ὁ ἐπίβασις ἔπειμι . ἔξειμι δέ ἐγώ εἰς τίς χωρίον ὁ ὁ Ποδαντοῦ κλεισούρα ἐκτός , Τυψάριον κατονομάζω , φήμη τις ἐπιπολάζω ὁ καταλείπω ἐν Μελιτηνή στρατηγός ἐπί ὁ φυλακή ὁ Ῥωμαῖος γῆ αἰσχρῶς καί βουλεύω καί ὁ κατά ὁ στρατός οἰκονομέω , καί τοσοῦτος ὅτι περ ὁ πολέμιος διέρχομαι ὁ ὁ Ἀμόριον πολιτεία ἀναρπάζω καί φόνος ἀνήρ ἀμύθητος ποιέω καί πανοικεσίᾳ οὗτος ἀνδραποδίζω . ὁ δέ παρεμβολή αὐτός ἀφίημι ἐν ὁ ὁ Χαλκέως τοποθεσία , αὐτός ἀπό διάστημα ὀλίγος συναθροίζω ἔχω ὁ στρατία ἐν ὁ ὁ Τζαμαντοῦ ὀχύρωμα οὔτε οὗτος αἱρέω ἢ προσβάλλω παρατολμάω οὔτε ὁ Ἀμόριον προσβοηθέω , ὅτι μή μᾶλλον ὁ Τοῦρκος ὁ Τζαμαντῷ προσεγγίζω ἐν ὁ ἐπανίημι πολύς μέν ὁ ἐπέξειμι Ῥωμαῖος ἀναιρέω , ὁ δέ ἄλλος εἰς ὁ ἔρυμνος ὁ κάστρον κατακλείω . ἀνιάω δέ ὁ βασιλεύς , καί πλέω τίς ποιέω μή δύναμαι διά ὁ ὁ χειμών ἐπαχθής καί ἀσύμφορος , ὁ μέν μισθοφορικός , καί ὅσος ὁ ἑσπέριος μερίς τυγχάνω , εἰς παραχειμασία διαδίδωμι , αὐτός δέ μετά ὁ σωματοφύλαξ καί Βυζάντιος καί ὁ οἰκοφυλακέω ἐν βασίλειος εἰς ὁ βασιλεύω εἰσέρχομαι περί ἀκμή ὁ χειμών εἰμί · πρός ὁ τέλος γάρ εἰμί ὁ ἰαννουάριος μείς . διάγω τοίνυν ἐν ὁ ὁ πολιτικός πρᾶγμα διοίκησις χρόνος τις , καί τιμή εἰς τις ὁ συγκλητικός ποιέω , καί ὁ ἐτήσιος δωρεά ὅς ὁ συγκλητικός ἀξίωμα προσαρτάω ποιέω , καί οὐδέ ὁ πασχάλιος ἡμέρα περιμένω εἰς ὁ Βυζάντιον , εἰς ὁ ἀντιπέρα κεῖμαι βασιλικός οἶκος καί λέγω ὁ ἠρίον ἀποπλέω , ὁρμή ἔχω εἰς ὁ ᾤα αὖθις στρατοπεδεύω καί ὁ Τοῦρκος ἐπεξέρχομαι . ἐπισυμβαίνω γάρ καί τίς ὁ ἄτοπος , πρός ἐκστρατεία καλέω ὁ ἄναξ σπουδαῖος . ἀνήρ γάρ Λατῖνος ἐκ Ἰταλία ὁ βασιλεύς προσέρχομαι , Κρισπῖνος ὄνομα , πρός ὁ ᾤα προαποστέλλω , παραχειμάζω ἐκεῖσε μετά ὁ συνδιαπλέω αὐτός καί συναφίημι ὁμογενής . δόξα δέ μή κατά ἔφεσις τιμάω παρά ὁ βασιλεύς καί δωρεά αποχρών λαμβάνω ἀποστασία σκοπέω , καί αὐτίκα ὁ συναντάω φορολόγος τε καί λοιπός σκυλεύω καί διαρπάζω ἄρχω , καί πᾶς δράω ὅσος δεσπότης ἀποπτύω χαλινός . φόνος δέ Ῥωμαῖος οὐδείς ἐργάζομαι . διό καί κατά βασιλικός ἐντολή ( μανθάνω γάρ πᾶς ὁ βασιλεύς ) πολύς ὁ στρατιώτης πρός μάχη οὗτος συναντάω . πᾶς δέ ὁ οὗτος ῥομφαία ἡσσάομαι . τελευταῖος δέ στρατός μέγας ὁ ἑσπέριος πέντε τάγμα ἐπιστρατεύω κατά αὐτός ἐκ ὁ Ἀρμενιακός θέμα , ἐν ὅς παραχειμάζω , ὁ ὁ ἡγεμονία οὗτος ἐπιτρέπω Σαμουήλ βεστάρχης ὁ Αλουσιανός λέγω , καί περί ὄρθρος ἐπιτίθημι οὗτος ἠρεμέω καί ἀναπαύω κατά ὁ εἴωθα ὁ αναστάσιμος ἡμέρα καί μέγας κυριακός ἐφίστημι , πράσσω μέν γενναῖος οὐδείς , πάσχω δέ μᾶλλον πάνυ κακῶς . ἐμπίτνω γάρ ὁ στρατιώτης ὁ ὁ σκηνή καλώδιον , καί συμπλέκω αὐτός , γνῶσις ὁ Φράγγος ὁ ἐπιβουλή ποιέω . ἕ δέ σταθηρῶς ἑαυτοῦ ἀνακαλέω , καί πρός ἄμυνα τρέπω εὐθύς , οὖον μοχθηρός ὁ Ῥωμαῖος ὁ παρεμβολή ἀπωθέω . ταχύς δέ ὁ ἵππος ἐπιβαίνω , ὡς ἔχω ἕκαστος σπουδή καί παρασκευή , καί κατόπιν ἐλαύνω πολύς μέν ἀναιρέω , ἄλλος δέ ζωγρέω λαμβάνω . τότε δή προκαθίζω ὁ ὁ Λατῖνος ἐξάρχω οὐ ἄκαιρος οὐδέ ἀνεύλογος δημηγορία συνάγω · καταγιγνώσκω γάρ ὁ Ῥωμαῖος ἀσέβεια , ὅτι ἐν τοιοῦτος φοβερός καί θαυμάσιος ἡμέρα , ὅστις ἑορτή εἰμί ἑορτή , ὁ χείρ κατά Χριστιανικός αἷμα ἐξοπλίζω , μή ἐφίημι εἰμί ἐν οὗτος ὁ ὀρθόδοξος μηδέ κατά ἀλλόφυλος ἐπέξειμι καί ὁ χάρις ὑβρίζω ὁ ἀνάστασις . ὅμως πρᾶος οὗτος προσφέρω καί συμπάθεια ἀξιόω ἀπολύω . ὁ δέ τραυματίας ἐν ὁ κώμη ἀποτίθημι , ὁ ἐπιμέλεια αὐτός ἐπιτρέπω ἀπαραλόγιστος .