michael-attaliates.historia attaleiates.13
Ἐν δὲ τοῖς Μακεδονικοῖς μέρεσιν αἱ παράλιοι πόλεις κατ' ἐκείνην τὴν νύκτα μᾶλλον τῶν ἄλλων πεπόνθασι , Ραιδεστός τε φημὶ καὶ Πάνιον καὶ αὐτὸ Μυριόφυτον , ὡς καὶ μέρη τυχὸν ἐξ αὐτῆς ὑποβάθρας ἀνατραπῆναι καὶ πλείστας οἰκίας , καὶ φόνον ἐπιγενέσθαι πολλοῖς . ἐν δὲ τῷ Ἑλλησπόντῳ ἡ Κύζικος , ὁπότε καὶ τὸ ἐν αὐτῇ Ἑλληνικὸν ἱερὸν κατεσείσθη καὶ τῷ πλείστῳ μέρει κατέπεσε , μέγιστον ὂν χρῆμα πρὸς θέαν δι' ὀχυρότητα καὶ λίθου τοῦ καλλίστου τε καὶ μεγίστου τεχνικωτάτην ἁρμονίαν τε καὶ ἀνοικοδομὴν καὶ ὕψους καὶ μεγέθους διάρκειαν . Ἀπὸ τότε δὲ καὶ μέχρις ἐνιαυτῶν δύο σποράδες ἐπεφοίτων σεισμοὶ κατὰ διαφόρους καιρούς . καὶ τὸ θάμβος μέγιστον ὅσον περιεγίνετο τοῖς βροτοῖς . ἦσαν γάρ τινες ἔξωροι , οἳ παρεοικότας σεισμοὺς τῷ μεγίστῳ δύο ἀνέφερον , οἱ μὲν τοῦτον οἱ δ' ἐκείνους κατὰ σύγκρισιν ὑπεραίροντες . καὶ παρηκολουθηκέναι τότε δι' ἡμερῶν τεσσαράκοντα καὶ μὴ πλείω βραχεῖς τινὰς προσεπέφερον · τὸ δὲ διὰ διετοῦς χρόνου κλονεῖσθαι τὴν γῆν πᾶσιν ἀμνημόνευτον ἦν καὶ μηδ' ἱστορίᾳ περιληπτόν . Ἀγαθίας γὰρ περὶ τοῦ ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ Ἰουστινιανοῦ συμβεβηκότος σεισμοῦ γεγραφώς , καὶ καταπληκτικὸν τοῦτον καὶ μέγιστον συγγραψάμενος ὡς καὶ κίονας ἀποσφενδονᾶσθαι τοῦδε τοῦ οἴκου πρὸς ἕτερον , τοὺς μετὰ ταῦτα τρόμους ἐλάττονας ἄχρι τεσσαρακονθημέρου καὶ μὴ περαιτέρω προβῆναι ἱστόρηκε . μετὰ δὲ τὴν διετίαν , σεισμοῦ γενομένου μείζονος μὲν τῶν μετὰ ταῦτα συχνῶν , ἐλάττονος δὲ τοῦ πρώην μεγίστου , πέπονθε πτῶσιν ἡ κατὰ Βιθυνίαν Νίκαια καὶ πανωλεθρίαν μικροῦ δεῖν καὶ καταστροφὴν παντελῆ . οἱ γὰρ ἐπισημότατοι ταύτης ναοὶ καὶ μέγιστοι , ὅ τ' ἐπ' ὀνόματι τῆς τοῦ θεοῦ λόγου σοφίας καθιδρυμένος καὶ καθιερωμένος τῇ μητροπόλει καὶ ὁ τῶν ἁγίων πατέρων , ἔνθαπερ ἡ κατὰ τοῦ Ἀρείου σύνοδος τοῖς ὁσιωτάτοις καὶ ὀρθοδόξοις ἐβεβαιώθη πατράσι , καὶ τὸ ὀρθότομον ἐπαρρησιάσθη καὶ τηλαυγέστερον ἡλίου διέλαμψε , συνταραχθέντες κατηδαφίσθησαν · καὶ τὰ τείχη τῆς ὁμοίας τύχης σὺν τοῖς πολιτικοῖς οἰκήμασι μετεσχήκασι . καὶ ἀπ' ἐκείνης τῆς ἡμέρας τὰ τοῦ τρόμου κατέληξεν . ἦσαν δὲ ταῦτα καὶ εἴσπραξις ἁμαρτημάτων καὶ χόλος θεῖος ἐξ ἅπαντος , ᾐνίττοντο δέ , ὡς ἔοικε , καὶ τὴν τοῦ εἰρημένου ἔθνους ἐπιφοίτησιν καὶ κατάλυσιν · ἐν γὰρ ταῖς θεοσημίαις πρὸς τοῖς εἰρημένοις καί τι μέλλον ἐπισκῆψαι προτεθεώρηται . Μαΐου δὲ μηνὸς τῆς δ' ἰνδικτιῶνος ἐνδιιππεύοντος ἐφάνη κομήτης ἀστήρ , κατόπιν τοῦ ἡλίου δύντος , τὸ μέγεθος σεληναῖον φέρων , ὅταν ἡ σελήνη πλησιφαὴς γένηται . καὶ ἐῴκει μὲν τηνικαῦτα καπνόν τινα καὶ ὁμίχλην ἐκπέμπειν , ἐν δὲ τῇ ἐπιούσῃ ἤρξατο παραδεικνύειν βοστρύχους τινάς · καὶ ὅσον οὗτοι προεπετάννυντο , τοσοῦτον τὸ μέγεθος τοῦ ἀστέρος ὑπέληγεν . ἀπέτεινε δὲ τὰς ἀκτῖνας ὡς πρὸς ἑώαν , καὶ ὡς πρὸς ἐκείνην προήρχετο . καὶ ἦν ἐπικρατῶν ἄχρις ἡμερῶν τεσσαράκοντα . Ἀπὸ δὲ μηνὸς ὀκτωβρίου νόσος ἐνσκήψασα τῷ βασιλεῖ ἄχρι τοῦ ἐπιόντος μαΐου μηνὸς κατέτρυχεν · ἐν αὐτῷ δὲ κατειργάσατο τοῦτον καὶ τῆς ἐνταῦθα ζωῆς ἀπεστέρησεν . ἡ δὲ ὁσία τούτου οὐκ ἔνθαπερ προσεδόκησε γέγονεν , ἀλλὰ διαπόντιος ἀχθεὶς ἐπὶ τῶν ἀκατίων τῆς χρυσῆς πόρτης ἐκτός , περί τι φροντιστήριον ἐπ' ὀνόματι τοῦ ἁγίου Νικολάου καθιδρυμένον , εἴς τινα σορὸν προκατεσκευασμένην ἑτέρῳ ἐναπετέθη , ζήσας ἐν τῇ βασιλείᾳ χρόνους ἑπτὰ καὶ μῆνας ἕξ . Καὶ κατέσχον τὰ σκῆπτρα τῆς βασιλείας ἥ τε σύμβιος αὐτοῦ Εὐδοκία καὶ οἱ παῖδες . προκατησφαλίσθη γὰρ ἡ Αὐγούστα μὴ δευτέροις γάμοις προσομιλῆσαι ἀρχιερατικῇ καὶ συγκλητικῇ συνελεύσει . ἦν γὰρ τῆς συνόδου προεξάρχων καὶ τὴν πατριαρχίαν κοσμῶν Ἰωάννης ὁ ἐπικεκλημένος Ξιφιλῖνος , ἐκ Τραπεζοῦντος μὲν ὡρμημένος , ἀνὴρ δὲ σοφὸς καὶ παιδεύσεως εἰς ἄκρον ἐληλακὼς κἀν τοῖς πολιτικοῖς περίβλεπτος γεγονὼς καὶ ἀρετῆς εὐφρόνως ἐπιμελούμενος , ὥστε τοῖς βασιλείοις ἔτι ἐμφιλοχωρῶν καὶ πρῶτα φέρων παρὰ τῷ βασιλεῖ τὴν μοναχικὴν πολιτείαν ἐν ἀκμῇ τῆς εὐημερίας καὶ τῆς ἡλικίας ἀσπάσασθαι . καὶ τὸν ἀναχωρητικὸν βίον περὶ τὸ Ὀλύμπιον ὄρος ἑλόμενος , χρόνον ἐπὶ συχνὸν ἦν διαλάμπων ἐπ' ἀρετῇ καὶ φόβῳ θεοῦ . καὶ διὰ τοῦτο τοῦ πατριάρχου θανόντος καὶ πολλῶν ἀνερευνηθέντων οὐδεὶς ἄξιος πλὴν αὐτοῦ πρὸς τὸν τοιοῦτον ἐλογίσθη βαθμόν . καὶ ἀπαναινόμενος ἐδιώχθη πρὸς τῆς τιμῆς , καὶ λαμπτὴρ τῆς μεγάλης ἐκκλησίας καὶ πατριάρχης οἰκουμενικὸς ἐχρημάτισε . Μετὰ δὲ τὸ τὸν βασιλέα τεθνάναι πάλιν οἱ τὴν ἑώαν κατατρέχοντες Οὖννοι περὶ Μεσοποταμίαν γενόμενοι ἐφήδρευον τοῖς περὶ Μελιτηνὴν ἐστρατοπεδευμένοις Ρωμαϊκοῖς τάγμασιν , οἵπερ τοῦ ὀψωνιασμοῦ ὑστερήσαντος ἐνδεῶς εἶχον καὶ ταπεινῶς καὶ ὀργίλως διὰ τὴν ἔνδειαν , καὶ οὐδὲ τοῖς ἐν Μεσοποταμίᾳ στρατιώταις Ρωμαίοις ἴσχυσαν συνελθεῖν , μὴ βουληθέντες τὸν Εὐφράτην διαπερᾶσαι . ἐπερχομένων οὖν τῶν βαρβάρων διὰ τοῦ ποταμοῦ ἀντέστησαν οὗτοι διασπαρέντες περὶ τὰς διεξόδους αὐτοῦ . καὶ οἱ βάρβαροι ἑκηβόλων τυγχάνοντες εὐμαρῶς αὐτοὺς ἄποθεν κατετίτρωσκον , ἀπαθεῖς αὐτοὶ διαμένοντες , ἕως ἠνάγκασαν τούτους εἰς τὸν ποταμὸν ἐμβαλεῖν καὶ τὴν μάχην συστήσασθαι . καὶ πάλιν οἱ τοῖς χείλεσιν ἐφιστάμενοι τοὺς Ρωμαίους ἐπετοξάζοντο καὶ κακῶς ἄγαν διετίθουν καὶ νῶτα δοῦναι παρεβιάσαντο . καὶ τροπῆς γενομένης ἔπεσον συχνοὶ τῶν Ρωμαίων , ἕτεροι δὲ ζωγρείᾳ ἐλήφθησαν , οἱ δὲ περισωθέντες τῷ ἄστει τῆς Μελιτηνῆς ἀνεσώθησαν . περιφρονήσαντες δὲ τούτων οἱ βάρβαροι ὡς ἤδη καταστραφέντων καὶ καταστρατηγηθέντων , ὁλοσχερῶς ἐκτρέχουσιν ἄχρι Καισαρείας , καταληιζόμενοι πάντα καὶ καταστρέφοντες καὶ πῦρ αὐτοῖς ἐπανάπτοντες . καὶ τῷ μεγάλῳ σηκῷ τοῦ ἐν ἱεράρχαις περιωνύμου ἁγίου Βασιλείου ἐπεισπηδήσαντες δῃοῦσι μὲν ἅπαντα καὶ τὰ ἱερὰ διαρπάζουσι , προσραγέντες δὲ καὶ τῇ τοῦ ἁγίου σορῷ τῷ ἁγίῳ μὲν τούτῳ λειψάνῳ δρᾶσαί τι πονηρὸν οὐδαμῶς ἠδυνήθησαν ( προκατησφάλιστο γὰρ καὶ περιεδεδόμητο κτίσμασιν ὀχυροῖς καὶ χρόνου πολλοῦ πρὸς καθαίρεσιν δεομένοις ) , τὰ δὲ τὴν ὀπὴν περιστέλλοντα θύρια , πολυτελῶς καὶ ἀφθόνως ἐξειργασμένα χρυσῷ καὶ μαργάροις καὶ λίθοις , ἐξαίρουσι . καὶ τὸν ὅλον κόσμον ὁμοῦ συμφορήσαντες αἴρουσιν ἐκεῖθεν , πολλοὺς ἐν τῇ Καισαρέων μητροπόλει σφαγῇ παραδόντες καὶ τὸν ναὸν καταχράναντες . καὶ μεταστραφέντες διήρχοντο τοὺς εἰς Κιλικίαν ἄγοντας στενωπούς , μηδενὸς προγνόντος τὴν τούτων ἔφοδον , καὶ τοῖς Κίλιξιν ἐπιφανέντες ἐκπλήκτως ἐμφόβους εἰργάσαντο , φόνον πολὺν ποιοῦντες τῶν παρεμπιπτόντων αὐτοῖς . χρονίσαντες δὲ τῇ χώρᾳ καὶ καταλυμηνάμενοι ταύτην , καὶ λαφύρων τὰς οἰκείας ἐπιθυμίας ἐμπλήσαντες , προαυτομολήσαντος ἐκεῖσε τοῦ κατ' αὐτοὺς ἐπιφανοῦς Ἀμερτικῆ λεγομένου , καὶ δυσμενοῦς ὄντος τοῖς Ρωμαίοις καθόπερ τὰς ὁμολογίας τούτοις ἐψεύσατο . καὶ γὰρ προσελθὼν πρότερον τῷ τῶν Ρωμαίων βασιλεῖ τῷ γέροντι , καὶ μεγάλων τυχὼν δεξιώσεων , παρῆν τῇ βασιλευούσῃ · κατηγορηθεὶς δὲ παρὰ τῷ βασιλεῖ Κωνσταντίνῳ τῷ Δούκᾳ ὡς μέλλοι τοῦτον μαχαίρᾳ διαχειρίσασθαι , κατεκρίθη φυγήν . εἶτα γενομένης αὐτῷ τῆς καθόδου ἀπεστάλη κατὰ τῶν Οὔννων , τῶν Ρωμαίων ὑπερμαχήσων , καὶ τηνικαῦτα δι' αἰτίαν τῆς τῶν στρατιωτικῶν σιτηρεσίων ὑποκρατήσεως τῷ ἄρχοντι προσερρύη τοῦ Χάλεπ . εἰ δ' εὐφρόνως κατὰ τῆς οἰκείας ἀπεστάλη μερίδος καίτοι κακωθεὶς ὁ βάρβαρος , καὶ μηδὲ μέλλων τῶν ὑπεσχημένων τυγχάνειν σιτηρεσίων , τοῖς ἀναγινώσκουσιν ἐξετάζειν παρίημι . γενόμενοι τοίνυν κατὰ τὸ Χάλεπ οἱ Οὖννοι , καὶ προσαναμιχθέντες αὐτῷ τε τῷ συγκαλεσαμένῳ καὶ τοῖς παρακειμένοις Ἄραψι , τὴν ἐν Συρίᾳ Ἀντιόχειαν καὶ τὰς παρ' αὐτῇ πόλεις καὶ κώμας ἀπανθρώπως ἐμάστιζον . καὶ ἡ μάστιξ σφαγαὶ καὶ πυρπολήσεις καὶ ἀνδραποδισμοὶ καὶ λαφυραγωγίαι , καὶ ὅσα ταῖς βαρβαρικαῖς ἐπιδρομαῖς συμπαρέπονται . ἐπεὶ δ' ἔδει στρατιὰν ἐς αὐτοὺς πεμφθῆναι , συνήθροιστο μὲν ἀξιόλογον στράτευμα καὶ ἡγεμόνες τούτου προέστησαν , ἡ δὲ φειδωλία πάλιν ἄπρακτα καὶ ἀκλεῆ κατειργάσατο . οὐ γὰρ ὁλοκληρίαν ἠθέλησαν οἱ κρατοῦντες τοῦ ὀψωνιασμοῦ παρασχεῖν ἀνθρώποις πολεμίοις καὶ μάχαις κακοπαθήσειν ὀφείλουσιν , ἀλλὰ μέρει τινὶ τούτους ἐλαχίστῳ πρὸς τὸν ὑπὲρ τῆς ψυχῆς ἀγῶνα παρακινῆσαι ἐσπούδασαν . ἀπέτυχον δὲ ὅλων ὁμοῦ . τὸ μὲν γὰρ ὀψώνιον οἱ στρατιῶται ἐδέξαντο , κατὰ δὲ τῶν ἐναντίων πορευθῆναι οὐ κατεδέξαντο , μέρος τι τῶν προϋστερησάντων αὐτοῖς λογισάμενοι τοῦτο . καὶ φωνὴν ἐγείραντες ἄσημον εἰς τὰ οἰκεῖα διεσκεδάσθησαν . καὶ πάλιν ἦσαν οἱ βάρβαροι τὴν Ρωμαϊκὴν χώραν ἀδεῶς κατατρέχοντες . εἶτα νεολαίαν τινὰ μικροῖς ἀναλώμασιν ἀθροίσαντες οἱ περὶ τοὺς βασιλεῖς τούτους ἐγχειρίζουσι τῷ ἐν Ἀντιοχείᾳ ἡγεμονεύοντι · οἳ δρᾶσαι μέν τι μὴ δυνηθέντες γενναῖον , ἀπειροπόλεμοί τινες καὶ δύσιπποι καὶ ἄνοπλοι σχεδὸν καθεστῶτες , πολλὰ δὲ παθόντες ἀνήκεστα εἰς τὴν σφῶν δυσκλεῶς ὑπέστρεψαν γῆν , τοῦ παραλαβόντος αὐτοὺς δουκὸς ( ἦν δὲ ὁ μάγιστρος Νικηφόρος ὁ Βοτανειάτης ) μετὰ τῶν ἐπιχωρίων καὶ τῶν ἰδίων ὑπασπιστῶν τὴν τῶν βαρβάρων δι' οἰκείας ἀρετῆς καὶ γενναιότητος καὶ φρονήσεως ἀνατρέποντος καὶ καταβάλλοντος ἔφοδον . κἀκείνου δὲ τῆς ἀρχῆς παραλυθέντος , ἔκτοτε τὰ τῶν βαρβάρων ἐθρασύνετο πλέον καὶ εἰς στενὸν κομιδῇ τὰ τῶν πόλεων περιίστατο , σιτοδείας πιεζούσης αὐτὰς καὶ τῶν ἄλλων ἐπιτηδείων ἐνδείας . Ἀλλ' ἐπείπερ ἔδει βασιλέως ἐπιστασίαν γενέσθαι δυναμένου ἐν τοιούτοις καιροῖς διεξάγειν τὰ πράγματα καὶ ἀντεπεξάγειν ἑαυτὸν τοῖς ἐναντίοις μετὰ καρτεροῦ τοῦ συντάγματος , ἐψηφίζετο μὲν ἀξιολογώτατος ὁ ῥηθεὶς Βοτανειάτης ὡς διαφέρων τῶν ἄλλων ὅσον ἀστέρων ἥλιος , ὁ δὲ φθόνος καὶ ἡ ἄδικος κρίσις ἀνεβάλετο μὲν τότε τὸ δέον , ἕτερον δὲ συγγενέα τούτου ἀντεψηφίσατο δι' αἰτίας ἴσως ἀπορρήτους ἀνθρώποις , οἷα τὰ τοῦ θεοῦ κρίματα . ἐδόκει μὲν γὰρ ἡ τοσαύτη τῶν ἐθνῶν ἔπαρσις καὶ κατακοπὴ τῶν ὑπὸ Ρωμαίων τελούντων ὀργὴ κατὰ τῶν αἱρετικῶν , οἳ τὴν Ἰβηρίαν καὶ Μεσοποταμίαν καὶ ἄχρι Λυκανδοῦ καὶ Μελιτηνῆς καὶ τῶν παρακειμένων οἰκοῦσιν Ἀρμένιοι , καὶ οἱ τὴν Ἰουδαϊκὴν τοῦ Νεστορίου καὶ τὴν τῶν ἀκεφάλων θρησκεύοντες αἵρεσιν · καὶ γὰρ πλήθουσιν αἱ χῶραι τῆς τοιαύτης κακοδοξίας . ἐπὰν δὲ καὶ τῶν ὀρθοδόξων ἥψατο τὸ δεινόν , εἰς ἀμηχανίαν ἦσαν πάντες οἱ τὰ Ρωμαίων θρησκεύοντες . Ὅμως δ' οὖν ἀνίσταταί τις τῶν εὐπατριδῶν , Ρωμανὸς βεστάρχης , ᾧ τὸ ἐπίκλην Διογένης . οὗτος γὰρ καὶ πρότερον μὲν ὁρῶν ἐκ τῆς τῶν κρατούντων αἰτίας καὶ τῶν ἐκεῖθεν ὑστερημάτων ἀναπληρούμενα τῶν ἐχθρῶν τὰ θελήματα καὶ μεγάλους γινομένους ταῖς μικρολογίαις τῶν Ρωμαίων , ἐποτνιᾶτο καὶ ἤσχαλλε , καὶ ἀποστασίαν μὲν ὤδινεν , οὐκ ἔρωτι μέν , ὡς διεβεβαιοῦτο ὕστερον , καὶ ἀπολαύσει τῶν ἑξαιρέτως αὐτῆς , ἀλλ' ὡς τὰς τύχας ἀνορθῶσαι τῶν ἤδη πεσόντων Ρωμαίων , ὅτι μὴ κατὰ λόγον εἶχε τὰ πράγματα . ἐμπιστευθεὶς οὖν ἐπὶ τέλει τοῦ βασιλέως τοῦ Δούκα τὴν τῆς Σαρδικῆς ἀρχήν , ἐβουλεύσατο τοὺς Σαυρομάτας προσλαβέσθαι συνεργοὺς εἰς τὸ μελετώμενον καὶ εἰς προῦπτον αὐτὸ ἀγαγεῖν . ἐπείθοντο γὰρ ἐκεῖνοι τῷ ἀνδρὶ τούτῳ διὰ τὸ ἐκ τῆς ἀγχιθύρου στρατηγίας προεπιγινώσκεσθαι τοῦτον αὐτοῖς , ὁπότε τῶν περὶ τὸν Ἴστρον ἄρχων πόλεων τούτοις ἀντεπολέμησε καὶ πεσεῖν ἐκινδύνευσεν , εἰ μὴ ἐξείλετο τοῦτον ἀκαταγωνίστῳ ῥύμῃ καὶ ῥώμῃ Νικηφόρος μάγιστρος ὁ Βοτανειάτης · τοῦτο γὰρ ἐγὼ διὰ χειλέων τοῦ Διογένους ὁμολογούμενον ἐπυθόμην . γενομένων δὲ γραμμάτων πρὸς ἐκείνους ἐφ' ᾧ τελεσθῆναι καὶ τὰς συνθήκας δι' ὅρκου , τῶν συμβούλων αὐτοῦ τις , τὸ γένος Ἀρμένιος , ὃς καὶ πρὸς τὸ ἔργον αὐτὸν μειζόνως ἠρέθισεν , ἐπεβουλεύσατο τούτῳ , καὶ συμπείσας ἀποστεῖλαι τοὺς ἀμφ' αὐτὸν μηνυτὰς τῶν βεβουλευμένων , πρὸς σύμπνοιαν ἄξοντας τῶν τε στρατηγούντων καὶ τῶν ὑπηκόων τινάς , ὡς εἶδεν αὐτὸν ἐψιλωμένον χειρός , κατεῖπεν αὐτοῦ ἐν τοῖς ἐγχωρίοις ὡς εἴη μεμελετηκὼς ἀποστασίαν , μᾶλλον δὲ προδοσίαν αὐτῶν εἰς τοὺς Σαυρομάτας . καὶ πρὸς θυμὸν διερεθίσας αὐτοὺς ἐπιτίθεται τούτῳ ἀθρόον , καὶ μόνον εὑρηκὼς συλλαμβάνει καὶ εἰς τὴν βασιλεύουσαν ἄγει δεσμώτην , δίκας τοῦ τολμήματος δώσοντα . κριθεὶς τοίνυν παρὰ τῶν πρώτων τῆς συγκλήτου βουλῆς τῷ τῶν ἐπιβούλων νόμῳ ἑάλω καὶ κατεψηφίσθη θανεῖν , μὴ ἀντερίσας ἢ ἀντιθέσεις πλασάμενος ἢ τὴν κατηγορίαν ἀπαρνησάμενος , ἀλλ' αὐτέλεγκτος ἐκ τῆς ὁμολογίας γενόμενος . εἰ δὲ καὶ αὐτὸς τῶν δικασάντων μέρος ὑπῆρχον , ἴσασιν οἱ πολλοί . διὸ καὶ ὑπερορίᾳ ἀπεστάλη πρὸς νῆσον , πᾶσιν ἀνίαν ἐνθέμενος ὅσοι τῆς αὐτοῦ νεότητος ἢ καὶ γενναιότητος ἐν πείρᾳ καθίσταντο . οἱ δ' ἀγνοοῦντες αὐτὸν ἐκ τῶν εἰδότων παραλαμβάνοντες ὑπῆρχον ἐξ ἀκοῆς ἐρασταί · καὶ διὰ τοῦτο δι' εὐχῆς ἦν τοῖς ὅλοις ἀνώτερον γενέσθαι τὸν ἄνδρα κολαστηρίων καὶ χαρισθῆναι τῇ Ρωμαίων ἀρχῇ . ἐπεὶ δὲ καὶ ὁ σκοπὸς τοῦ ἀνδρὸς οὐ φιλαυτίας ἀλλὰ φιλαδελφίας καὶ φιλευσεβείας ὅλος ἦν , ὡς προέφαμεν , περιαλγοῦντος τῆς τῶν ὀρθοδόξων κακοπαθείας , ἐνηργήθη λοιπὸν τοῖς εὐχομένοις τὰ τῆς εὐχῆς , καὶ παραστάντος αὐτοῦ τῷ βασιλικῷ βήματι περιέσχεν ἔλεος ἄσχετον τὴν Αὐγοῦσταν , καὶ σταλαγμοὶ δακρύων τῶν βλεφάρων ταύτης ἐξέπεσον · ἦν γὰρ ὁ ἀνὴρ οὐ μόνον τοῖς ἄλλοις πλεονεκτήμασι προτερῶν , ἀλλὰ καὶ θεαθῆναι παντάπασιν ἥδιστος , ἐπιμήκης τε καὶ στέρνων καὶ νώτων ἐν καλῷ καθορώμενος , καὶ εὐγενές τι πνέων ὡς ἀληθῶς καὶ διογενές , εὐόφθαλμός τε εἴπερ τις ἄλλος , καὶ κάλλος ἀποστίλβων τοῖς ὀφθαλμοῖς , μήτ' ἀκριβὲς τὸ λευκὸν μήτε τὸ μέλαν ἀποσώζων ὡσαύτως ἀλλ' ὥσπερ συγκεκερασμένον ... τῇ δημιουργίᾳ τῇ φύσει καὶ συγκεκραμένον τῷ ἐρυθήματι , κἀν τούτοις ἅπασι τὴν γλυκύτητα περιθέουσαν ἔχων , καὶ ἄξιον εἶδος κατὰ τὸν κωμικὸν τυραννίδος ἐπιδεικνύμενος . ὡς οὖν καὶ ἡ ἑστῶσα γερουσία συνέπαθεν , εὐθὺς ἐπηκολούθησεν ἡ συμπάθεια , καὶ περισωθεὶς τοῦ κινδύνου καὶ βασιλικῶν ἀξιώσεων ἔτυχε , καὶ ἀπολυθεὶς παρὰ πάντων ἠσπάζετό τε καὶ εὐφημεῖτο καὶ ἔργον εὐχῆς γενέσθαι κατήκουσε , καὶ τὴν αὐτοῦ σωτηρίαν ἰδίαν ἐνόμιζεν ἕκαστος . ἐξιὼν οὖν εἰς Καππαδοκῶν , ἐξ ἧς τὴν ἀρχὴν τῆς γενέσεως ἔσχηκε , πάλιν μεταπεμφθεὶς εἰς τὴν βασιλεύουσαν εἰσελήλυθε , κἀν τοῖς γενεθλίοις τοῦ Χριστοῦ μάγιστρος καὶ στρατηλάτης ἀνεδείχθη παρὰ τῆς βασιλίδος , προελθούσης βασιλικῶς μετὰ τῶν ἰδίων παίδων , ὡς ἔθος τοῖς βασιλεῦσιν , εἰς τὸν μέγιστον σηκὸν τῆς τοῦ θεοῦ σοφίας . Ἀνάγκης δὲ πολλῆς καὶ συγχύσεως ἐκ τῆς τῶν ἀλλοφύλων ἐθνῶν ἀπηνεστάτης ἐπιδρομῆς τὴν Ρωμαίων συμπιεζούσης ( καὶ γὰρ τὰ μὲν ἐν τοῖς νοτίοις μέρεσιν , ὅσα πρὸς Ἀντιόχειαν καὶ Κιλικίαν , ταῖς προειρημέναις ἐκδρομαῖς ἀπειρηκότα ἐν ἐσχάτοις ἦσαν κινδύνοις · ἐν δὲ τοῖς βορειοτέροις αὐτὸς ὁ σουλτάνος πανστρατιᾷ ἐξελήλυθε , δυνάμεις ἄγων ἀνυποίστους , καὶ τοῖς ὁρίοις ἐν τῷ φθινοπώρῳ τῶν Ρωμαίων προσήνωτο , βουλόμενος παραχειμάσαι ἐκεῖσε καὶ ἀρχομένου τοῦ ἔαρος προσεχῶς προσβαλεῖν καὶ ἄρδην ἀνατρέψαι τὰ Ρωμαίων καὶ καθελεῖν ) ἐσκέπτετο ἡ Αὐγοῦστα καὶ ὅσοι τῆς πρώτης ἦσαν βουλῆς , σὺν αὐτοῖς δὲ καὶ ὁ πατριάρχης , πῶς καὶ τίνα τρόπον τοσοῦτον δεινὸν ἀποτρέψαιεν . καὶ συνέδοξε τὴν ὑπὲρ τῶν ὅλων κρατῆσαι πρόνοιαν , καὶ τῆς εἰδικῆς καὶ ἐπιθανατίου παραγγελίας τὸ κοινῇ συμφέρον ἐπιεικῶς προτιμήσασθαι , ὅτι τὰ εἰδικὰ σύμφωνα τὰ πρὸς δημοσίαν συντέλειαν ἀφορῶντα περιτρέπειν δεδύνηνται · τὸ γὰρ μὴ γίνεσθαι βασιλέα διὰ τὸν τῆς μίξεως ζῆλον κοινὴ συμφορὰ καὶ καθαίρεσις τῆς Ρωμαίων ἀρχῆς ἐγινώσκετο . δόξαν οὖν οὕτω κεκράτηκεν ἡ τοιαύτη γνώμη , καὶ βασιλέα μὲν ὁ καιρὸς ἐδεῖτο ἐξ ἅπαντος , εἰ μέλλοι τὰ Ρωμαίων μὴ ἀπολέσθαι δι' ὅλου , ὁ δὲ τοῦ καιροῦ καὶ τῆς ἀξίας ταύτης ἐπάξιος ἐζυγομαχεῖτο , τοῦ Βοτανειάτου ἀποδήμου τυγχάνοντος εἰς τὴν τῆς Ἀντιοχείας ἀρχήν , ἕως εἰς νοῦν τινὸς τῶν τοῦ βουλευτηρίου προϊσταμένων ὁ Διογένης ἀφίκετο . μᾶλλον δὲ πρὸ αὐτοῦ ἡ Αὐγοῦστα τοῦτον ὡς αὐτίκα παρόντα καὶ γυναικὸς ἀμοιροῦντα προέκρινεν . ἐπὰν δ' οὗτος ἐρρήθη , πάντες αὐτῷ τὴν ἀξίαν , φόβῳ τοῦ μὴ φανῆναι ἀλλότριοι , ὅσοι τῇ δεσποίνῃ προσήγγιζον , ἐχειροτόνουν . διὸ καὶ πρώτην ἄγοντος τοῦ ἰαννουαρίου μηνὸς τῆς ϛʹ ἰνδικτιῶνος , ὁπότε τῶν χειμερινῶν τροπῶν ὁ ἥλιος μεθιστάμενος τὴν οἰκουμένην φρυκτωρεῖν καὶ θάλπειν ἐπείγεται καὶ ἀρχὴν εὔκαιρον τοῦ ἐνιαυτοῦ τὸ πλεῖστον μέρος τοῦ χειμῶνος ἐπεξεργάζεται , καὶ ἡνίκα ἡ μνήμη τοῦ μεγάλου ἀρχιερέως καὶ θύτου ἁγίου Βασιλείου , ὃν καὶ αὐτὸν ἡ Καππαδοκῶν ἤνεγκε φωστῆρα τῆς ἐκκλησίας διαφανέστατον , ἑορτάζεται , βασιλεὺς αὐτοκράτωρ ὀρθριώτερον οὗτος ἀναγορεύεται , νυκτὸς ἀνιὼν εἰς τὸ Καπιτώλιον διὰ τῆς δεσποίνης ἐν ὅπλοις , καὶ λαθὼν τοὺς τῆς βασιλίδος υἱεῖς . Καὶ ὡς τὰ πράγματα ἔδειξαν , οὐ πάνυ μάτην ἠλπίκασιν οἱ πολλοί . τῶν γὰρ Ρωμαϊκῶν σκήπτρων ἐπιλαβόμενος οὗτος , οὐκ ἔλαττον τῶν ἐν ποσὶ πολιτικῶν πραγμάτων , τῆς στρατιωτικῆς εὐταξίας ἐφρόντισε καὶ συστάσεως , κἂν ὅτι μάλιστα προγονοὺς εἶχε περὶ αὐτὸν καὶ συνέδρους , εἰπεῖν δὲ δεῖ καὶ ἐφέδρους , καὶ σὺν αὐτοῖς τὸν τούτων πατράδελφον Ἰωάννην τὸν Καίσαρα . ἤρξατο γὰρ αὐτίκα ἐν αὐτοῖς τοῖς πολιτικοῖς διατάγμασι καὶ τῶν παρατυχόντων στρατιωτῶν τοῖς ἐπισημοτέροις συνομιλεῖν , καὶ περὶ πολεμικῶν ἀγώνων βουλεύεσθαι , καὶ πρεσβευτὰς ἑτοιμάζειν , καὶ πανταχόθεν τοῖς ἐναντίοις διακωλύειν τὰς προσβολάς . διὰ ταῦτά τοι καὶ χρόνος οὔτι συχνὸς κατέσχε τοῦτον εἰς τὰ βασίλεια , ἀλλὰ μετὰ διττὴν σεληναίαν περίοδον ἡ τῆς ἑώας τοῦτον ἐδέξατο Προποντίς , καὶ τὸ παράσημον τῆς βασιλικῆς σκηνῆς πᾶσιν ὁμοῦ παρεστήσατο τὴν βασιλίδα πρὸς τὴν ἑώαν ἐκστρατείαν καὶ ἀποφοίτησιν , καὶ ὁ ζῆλος τῆς ἐκδικίας νενίκηκε τὴν κατὰ τὴν βασιλίδα τρυφήν τε καὶ θυμηδίαν , καὶ τὸ κατὰ τὰς προόδους μέχρις οὐρανοῦ φθάζον κλέος καὶ πόνους τούτων ἀντικαταλλάξασθαι τὸν κρατοῦντα παρέπεισεν . ὃ καὶ πάντας κατέπληξε , συμβαλόντας ὅτι εἰς τὸ διατάξασθαι μόνον τὴν τῆς ἐκστρατείας παρασκευὴν καὶ ἀποσκευὴν οὐδὲ τριῶν ὅλων διάστημα μηνῶν ἐξαρκεῖ . ὃ δὲ νεοπαγὴς γεγονὼς τά τε ἄλλα καταστησάμενος ἦν , καὶ πρὸς τῇ ἀποσκευῇ καὶ στρατιωτικὸν ἐκ τῆς ἑσπέρας καὶ τῆς τῶν Καππαδοκῶν φθάσας προσυνελέξατο , καὶ Σκύθας συνεκαλέσατο , καὶ πρὸ τῆς τούτων ἐπιδημίας μετὰ τῶν ἐν τῇ βασιλείῳ μόνων αὐλῇ τῆς ὁδοῦ σπουδαίως ἐφήψατο . εἰ δὲ καὶ αὐτὸς ὁ ταῦτα συγγράφων τῶν ἐκ προκρίσεως αὐτῷ συνεπομένων ἐτύγχανεν , καὶ τὰς τοῦ στρατοῦ διευθετῶν ὑποθέσεις ἐν κρίσεσι , πάντως ἂν οὐκ ἐξ ἀκοῆς ἀλλ' ἐξ αὐτοπτίας τὰ καθεξῆς παραδώσει διὰ γραφῆς τοῖς μετέπειτα . Εἶχε μὲν οὖν βασιλέα ἡ τῶν Βιθυνῶν ἐπαρχία , καὶ μετ' αὐτὴν Φρυγία , τὸ θέμα λέγω τῶν ἀνατολικῶν . καὶ συνήγοντο ἐκ διαταγμάτων προσφοιτησάντων οἱ τῶν ταγμάτων ἐξάρχοντες , καὶ ὅσοι τὴν τάξιν ἀνεπλήρουν ἑκάστου τάγματος . καὶ ἦν ἰδεῖν τοὺς διαβοήτους λόχους ἐξ ὀλίγων συγκειμένους ἀνδρῶν , καὶ τούτων συγκεκυφότων τῇ πενίᾳ καὶ πανοπλίας ἐστερημένων καὶ ἵππου πολεμικῆς · ἐκ πλείονος γὰρ παραμεληθέντες ἅτε μηδὲ βασιλέως στρατευσαμένου διὰ πολλῶν ἐνιαυτῶν περὶ τὴν ἑώαν , καὶ τὸν ἀφωρισμένον ὀψωνιασμὸν μὴ ἀπειληφότες , καὶ κατὰ μικρὸν τοῖς ἐναντίοις ἐκ τῆς ἀπαρασκευάστου προσβολῆς καὶ λυπρᾶς καταβαλλόμενοι καὶ τρεπόμενοι , οὕτως εἰς ἐσχάτην ταλαιπωρίαν συνελαθέντες δειλοὶ καὶ ἀνάλκιδες καὶ πρὸς οὐδὲν γενναῖον χρησιμεύοντες κατεφαίνοντο . ὡς δὲ καὶ αὐτὰς τὰς σημαίας μονονουχὶ σιωπηρῶς ἀποφθέγγεσθαι ταῦτα , πιναρὰς ὁρωμένας ὥσπερ ἀπὸ καπνοῦ καὶ ὀπαδοὺς ἐφεπομένους ἐχούσας εὐαριθμήτους καὶ πενιχρούς . πολλὴν ἀθυμίαν προσῆγον ἀναλογιζομένοις ὅθεν καὶ τίνα τρόπον εἰς τὸ ἀρχαῖον ἐπανελεύσονται καὶ τὴν προτέραν ἀξίαν τὸ στρατιωτικόν , καὶ διὰ πόσου τοῦ χρόνου ἀνακαλέσοιτο , τῶν μὲν ὑπολελειμμένων τοῖς τάγμασιν ὀλίγων ὄντων καὶ ἀπορουμένων τοῖς ὅπλοις καὶ τοῖς ἐκ τῶν ἵππων κινήμασι , τῆς δὲ νεολαίας ἀπειροπολέμου καθεστηκυίας καὶ τοῦ πολέμου μαχιμώτατα καὶ τῶν πολεμικῶν κινδύνων ἐθάδας τοὺς ἀντιτεταγμένους καὶ ἀντιβαίνοντας ἐχούσης . Ἀλλὰ τὸν βασιλέα τὸ τοιοῦτον συγκύρημα οὐ κατέπληξε . τοὐναντίον δὲ μᾶλλον τοὺς ἐναντίους ἡ ἀθρόα τούτου ὁρμή τε καὶ ἔφοδος , οἰηθέντας , ὥσπερ ὕστερον μεμαθήκαμεν , ὅτι κινδύνων οὗτος ὁ ἄνθρωπος οὐδένα λόγον πεποίηται , ἀλλ' Ἄρεός ἐστι φοιτητής , καὶ καινοποιήσει τὰ Ρωμαίων , καὶ ἀντισηκώσει τοῖς ἐχθροῖς τὰ ἐπίχειρα . διὰ ταῦτα καὶ ὁ μὲν σουλτάνος ὀπισθόρμητος γέγονε , μοῖραν δέ τινα μεγάλην ἀποτεμόμενος , καὶ ταύτην διχῇ διελών , εἰς τὴν ἄνω Ἀσίαν στρατοπεδεύειν πεποίηται , τὴν μὲν βορειοτέραν τὴν δὲ περὶ τὰ νότια θέμενος . ὁ δὲ βασιλεὺς κατάλογον στρατιωτικὸν ποιησάμενος , καὶ ἐκ πάσης χώρας καὶ πόλεως νεότητα συλλεξάμενος καὶ ἀξιώμασι καὶ δώροις ἀναθαρρῆσαι πεποιηκώς , καὶ δι' ὀλίγου τὸν ἀριθμὸν τῶν ταγμάτων ἀναπληρώσας , καὶ λοχαγοὺς τοὺς ἀρίστους ἑκάστῳ τούτων ἐπιμελῶς προστησάμενος , συμμίξας δὲ καὶ τοῖς ἀπὸ τῆς ἑσπέρας ἐλθοῦσιν , ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ στρατιὰν ἀξιόμαχον κατεπράξατο , καὶ μετὰ τοσαύτης δυνάμεως ἐπὶ Πέρσας ἐπιστατικώτερον ἤλαυνεν . ὡς δὲ τὸ βορειότερον στρατόπεδον τῶν Περσῶν , ἐκδρομήν τινα πρότερον φαντάσαν , δόξαν ὑποχωρῆσαι ἐκ τῆς τοῦ βασιλέως προόδου παρέσχετο , ἔγνω λοιπὸν ὁ Διογένης τοῖς νοτίοις ἐπεισπεσεῖν , οἳ τὰ περὶ τὴν κοίλην Συρίαν καὶ Κιλικίαν καὶ αὐτὴν Ἀντιόχειαν καταληίζοντες ἦσαν . καὶ διὰ ταῦτα καταλιπὼν τὸ εὐθὺ Σεβαστείας καὶ Κολωνείας φέρεσθαι , τῷ τοῦ Λυκανδοῦ ἐπεχωρίασε θέματι , διατρῖψαι τὸν θερινὸν καιρὸν ἐν αὐτῇ διανοηθείς , κἀν τῷ φθινοπώρῳ τοῖς Συριακοῖς μέρεσι προσβαλεῖν , ὁπόταν τὸ πολὺ τῆς φλογὸς ἐκ τῆς ἀποστάσεως ὁ ἥλιος ἀποτίθεται , ἵνα μὴ τῷ ἀσυνήθει τοῦ καύσωνος διαλωβηθῇ τὸ στρατόπεδον καὶ νόσοις ἁλώσιμον γένηται . Ἐν τοσούτῳ δὲ χρονίζοντος τούτου λάθρᾳ προσβαλόντες οἱ Πέρσαι ( Τούρκους δὲ τούτους νυνὶ ὁ λόγος οἶδε καλεῖν ) τὴν Νεοκαισάρειαν ἐξ ἀπροόπτου τῆς ἐπιδρομῆς καταστρέφουσιν , καὶ πολλῶν σωμάτων καὶ χρημάτων ἐν τῷ ἀσφαλεῖ κυριεύσαντες παλινῳδίαν ᾖσαν , βάρος λαφυραγωγίας οὐκ ἐλάχιστον ἐπαγόμενοι . ἐλθὼν οὖν ὁ λόγος οὗτος εἰς τὸν βασιλέα πολλὴν αὐτῷ καὶ τοῖς ἀμφ' αὐτὸν ταραχὴν ἐνεποίησε , διασκοποῦσι τήν τε τῶν ἐναντίων μηχανήν , καὶ ἣν ὑπέστησαν ἀπάτην , καὶ τὸν ἐκ πολλῶν μῶμον , ὅτι τοῦ βασιλέως ἐκστρατευομένου τυγχάνοντος οὐδὲν ἧττον οἱ πολέμιοι τὰ ἑαυτῶν διεπράξαντο , μὴ δυνηθέντος τοῦ κρατοῦντος ἀμύνασθαι . ἀμέλει τοι καὶ ταχὺ τὰς δυνάμεις ἀνειληφὼς δι' ἀτραπῶν ἀβάτων καὶ δυσβάτων ἀπὸ ῥυτῆρος κατόπιν ἤλαυνε . καὶ πλησιάσας τῇ τῶν Σεβαστηνῶν μητροπόλει τὴν μὲν στρατιωτικὴν ἀποσκευὴν καὶ τὸ πεζὸν ἅπαν εὐθὺ τοῦ ἄστεος ἀπιέναι διεκελεύσατο μετὰ τοῦ συνόντος αὐτοῦ προγονοῦ τοῦ Ἀνδρονίκου , ὃν αὐτὸς βασιλέα χειροτονήσας ὡς ἐνέχυρον ἢ συστράτηγον εἶχεν , ἢ τόπον ἀντισηκώσοντα τούτου , εἴ πῃ πολλάκις παρήκων καὶ ὁπλίτης ἐπιτιθέμενος τοῖς ἐχθροῖς καιρίαν ὡς ἄνθρωπος δέξοιτο . αὐτὸς δὲ μετὰ πάσης τῆς ἵππου κατεδίωκεν ὀπίσω τῶν ἐναντίων . καὶ διὰ πολλῶν ὑψηλοτάτων βουνῶν τῶν τῆς Τεφρικῆς διερχόμενος , καὶ τοῖς ἐχθροῖς ἐπιτεθῆναι κατὰ τὸ ἐγκάρσιον ἐπειγόμενος , οὕτω τὸν στρατὸν κατειργάσατο ὡς , καίτοι τῶν ἐχθρῶν ἔγγιστα τυγχανόντων καὶ θεαθέντων αὐτοῖς , μὴ δύνασθαι τοῖς περὶ αὐτὸν ταχυδρομῆσαι διὰ τῶν ἵππων καὶ μνήμης ἄξιον κατόρθωμα διαπράξασθαι . ὅμως μέντοι τῷ ἀδοκήτῳ τοῦ πράγματος κατασεισθέντων τῶν ἐναντίων , καὶ τῇ φήμῃ τῆς τοῦ βασιλέως ἐπιστασίας ἰσχυρῶς ἐπιναρκησάντων , πολὺς μὲν φόνος τούτων ἐγένετο αὐτίκα νῶτα δεδωκότων καὶ πρὸς φυγὴν ὁρμησάντων . ὅσοι δὲ καὶ ζωγρείᾳ ἑάλωσαν , οὐδὲν ἀπώναντο τῆς ἰδίας ζωῆς , μαχαίρας ἔργον γενόμενοι . ἡ μέντοι λεία πᾶσα , ἀπὸ ἀνθρώπου ἕως κτήνους , ἐλευθερωθεῖσα τὸν βασιλέα καὶ γλώσσῃ καὶ θαύματι ἐπευφήμησε . καὶ γὰρ θαυμαστὸν τῷ ὄντι καὶ ἀξιόλογον γέγονεν , ἵνα βασιλεὺς Ρωμαίων ἀκρατῶς διώκῃ χωρὶς τῆς οἰκείας ἀποσκευῆς , μετὰ μόνου τοῦ ἰδίου ὁπλιτικοῦ , ἐπὶ ὅλας ἡμέρας ὀκτώ , διὰ τόπων ἀδήλων τε καὶ ἀβάτων , καὶ μὴ ἀποτύχῃ τῆς ἐπιβολῆς . Ὑποστρέψας οὖν ἐκεῖθεν εἰς τὴν Σεβαστηνῶν μητρόπολιν πρώτην ἄγοντος τοῦ ὀκτωβρίου μηνός , καὶ διαναπαύσας τὸν στρατὸν ἐν μόναις ἡμέραις τρισίν , ἄρας ἐκεῖθεν τῆς πρὸς Συρίαν ἀγούσης εἴχετο , καὶ διὰ τῶν τῆς Κουκουσοῦ αὐλώνων καὶ δυσδιεξοδεύτων ἀτραπῶν εἰς Γερμανίκειαν καταστὰς εἰς τὸ θέμα τὸ καλούμενον Τελοὺχ παρὰ τοῖς Ἀρμενίοις εἰσβάλλει , πρότερον οὐκ ὀλίγην ἀποτεμόμενος φάλαγγα στρατιωτικὴν μετὰ συνταγματάρχου , καὶ εἰς Μελιτηνὴν ἐκπέμψας ἐπὶ φυλακῇ τῶν τῆς ἑώας θεμάτων καὶ ἀντιπτώσει τῶν ἐκεῖσε τότε προσεφεδρευόντων ἐχθρῶν , ὧν ἦρχεν ἀνὴρ πανοῦργος καὶ μάχιμος ὀνόματι Αὐσινάλιος . διὰ τοῦτο γὰρ ὁ βασιλεὺς μετὰ τῶν λόχων καὶ λοχαγῶν καὶ τοὺς ἅπαντας Φράγγους , ἄνδρας αἱμοχαρεῖς καὶ πολεμικούς , τῷ στρατηγῷ τουτωῒ παραδέδωκεν , ἐφ' ᾧ δι' ἁδρᾶς δυνάμεως περιγίνεσθαι τοῦ πολέμου ἀλλόφυλος ἐπιγένοιτο . ἀλλ' οὗτος οὐκ εὐθαρσῶς εἰς ἅπαξ καὶ ἀφιλοτίμως χρησάμενος τῷ καιρῷ καὶ τοῖς πράγμασι , μικροῦ τῷ βασιλεῖ διπλοῦν πόλεμον , ὑστερουμένῳ τοιαύτης στρατιᾶς μαχιμωτάτης , ἀνθ' ἁπλοῦ προεξένησε . πολλάκις γὰρ προκαλουμένων αὐτὸν τῶν ἐχθρῶν , καὶ μὴ ἐπαΐοντος ἐξιέναι τοῦ ἄστεος τῆς Μελιτηνῆς καίτοι τῶν στρατιωτῶν προθυμοποιουμένων αὐτοῖς ἀντεπεξελθεῖν , ὡς εἶδον ἐκεῖνοι τὸ γλίσχρον αὐτοῦ καὶ περιδεὲς καὶ ἀπόλεμον , διὰ τόπων ἀδήλων βαδίσαντες τῆς βασιλικῆς στρατιᾶς μοίρᾳ τινὶ δι' ἀγορὰν σιτίων ἐξιούσῃ προσέβαλον · καὶ εἰ μὴ ταχὺ διαναστὰς ὁ βασιλεὺς ἐκ τῆς φήμης ὥρμησε κατ' αὐτῶν , κἀκεῖνοι μὴ ὑποστάντες διέφυγον , τάχα ἂν ἀπώλετο μέρος στρατιωτῶν οὐκ εὐκαταφρόνητον . ἀφ' ὧν εἴ τις τοῖς στρατηγοῖς ἐπιγράφειν ὡς ἐπίπαν ἔχοι τὰ τῶν ἐκβάσεων , εἴτ' ἐπὶ τὸ χεῖρον εἴτ' ἐπὶ τὸ κρεῖττον συνάγοιντο , οὐ διαμάρτοι πάντως τοῦ ὀρθοῦ καὶ τῆς ἀληθοῦς διαγνώσεως . Ἀλλ' ὁ μὲν βασιλεύς , οὕτω διασωθεὶς καὶ διασώσας τὸ στρατόπεδον , πρὸ τῆς τοῦ Χάλεπ χώρας πανστρατιᾷ κατεσκήνωσε . πρὸ τοῦ καταβῆναι δὲ τοῦ ἵππου , τούς τε Σκύθας καὶ τῶν Ρωμαίων οὐκ ὀλίγους εἰς προνομὴν ἀποστείλας τὴν πολεμίαν χώραν κατεληίσατο , ἀνδρῶν τε καὶ γυναικῶν καὶ βοσκημάτων δορυάλωτον πλῆθος οὐκ ἐλάχιστον ποιησάμενος . ἐκεῖθεν δὲ προβιβάσας τὴν στρατιὰν προῄει διὰ τῆς πολεμίας , καὶ διτταῖς ἡμέραις ὁμοῦ μεταβαίνων εἰς τοὔμπροσθεν τὰς προνομὰς οὐδὲν ἧττον ποιούμενος ἦν . τριταῖος δὲ πρὸς τὴν Ἱεράπολιν ἀφιγμένος ἑώρα τοὺς Ἄραβας περιρρέοντας κυκλόσε καὶ παραδεικνύντας ἐκ φαντασίας τὸν πόλεμον . ἀλλ' εἰς χεῖρας ἐλθεῖν καὶ συνάψαι Ρωμαίοις εὐθαρσεῖς οὐ γεγόνασιν , εἰ μή πού τινες ἀκροβολισμοὶ προτρεχόντων τινῶν καὶ τῆς τάξεως προπηδώντων ἐπιγεγόνασι . καὶ προῄεσαν οἱ μὲν Ρωμαῖοι συντεταγμένως κατὰ λόχους καὶ φάλαγγας , οἱ δ' Ἄραβες μετὰ καὶ τῶν συνόντων αὐτοῖς Τούρκων οὐκ ὀλίγων , ὧν ἦρχεν ἀνὴρ δραστήριος καὶ γένος αὐχῶν βασιλικὸν ἐκ Περσίδος , ὀνόματι Ἀμερτικῆς , μακρόθεν ἑπόμενοι καὶ οἷον δορυφοροῦντες ἢ πρὸς ἐπίδειξιν περιτρέχοντες . περὶ δὲ δείλην ὀψίαν στρατοπεδευσάμενος ὁ βασιλεὺς πρὸ τοῦ Ἱεραπόλεως ἄστεος τάφρον ἐκεῖσε καὶ χάρακα κατὰ τὸ εἰθισμένον ἐπήξατο . οὔπω δὲ τὴν ἀποσκευὴν οἱ Ρωμαῖοι βεβαίως ταῖς σκηναῖς ἀποθέμενοι , μηδ' ἐγχρονίσαντες ταύταις , ὅσοι τῆς ὑπηρεσίας ὑπῆρχον καὶ τῆς τῶν Ἀρμενίων συντάξεως , εὐθὺ τῆς πόλεως ὥρμησαν . καὶ ἐπείπερ εὗρον αὐτὴν οὐ πάνυ διὰ τῶν ἐντὸς ἀντιμαχομένην ( ἔφθησαν γὰρ οἱ Σαρακηνοὶ τῷ φόβῳ τῆς βασιλικῆς ἐπιδημίας φυγαδείαν ἑλέσθαι πέραν τοῦ Εὐφράτου ποταμοῦ ) , ταχὺ βιασάμενοι τὰς πύλας ἐντὸς εἰσεπήδησαν . καὶ σιτίων μὲν καὶ τῆς ἄλλης διατροφῆς εἰς κόρον μετακομιδὴν ἐποιήσαντο ( ἀφθονίαν γὰρ τούτων εὗρον ἐκεῖσε καὶ οἴνου τι μέρος καὶ τῶν εὐτελεστάτων εἰδῶν ) , τῶν δὲ τιμιωτέρων λαφύρων ἀπέτυχον , προλαβόντων τῶν πολεμίων καὶ συσκευασαμένων αὐτὰ μεθ' ἑαυτῶν ἐν τῷ ἀποδρᾶναι . Καὶ ταῦτα μὲν ἐπὶ τῆς μεγαλοπόλεως ἐκείνης , ἥτις ἀμαχητὶ κρατηθεῖσα πολλὴν εὐμάρειαν δέδωκε τοῖς στρατιώταις πρὸς τὴν ἐκεῖσε διαγωγήν , πλὴν τινῶν πύργων ὑψηλοτάτων , τριῶν ἢ τεσσάρων , ἔνθα Σαρακηνοὶ ἀνιόντες , καὶ τὴν ἄνοδον ὡς στενόπορον κατασχόντες , ἐφιλονείκησαν κατὰ τὸ πάτριον αὐτῶν νόμιμον τῆς ἰδίας προκινδυνεῦσαι θρησκείας καὶ πόλεως . ἀλλ' οὐκ ἠδυνήθησαν μέχρι παντὸς ἀντισχεῖν · διὰ πολλῶν γὰρ μερῶν περισχόντες αὐτοὺς οἱ Ρωμαῖοι , καὶ τόλμῃ πολλῇ καὶ ὅπλοις ἑκηβόλοις καὶ συνασπισμῷ καταπλήξαντες , δορυκτήτους αὐτοὺς πεποιήκασιν . ἐπὶ δέ γε τῆς ἀκροπόλεως ( ἔστι γὰρ ἐπίπεδος μὲν καὶ αὐτὴ καὶ τῇ πόλει ὁμόστοιχος , τείχεσι δὲ ὑψηλοτάτοις ἄγαν καὶ πύργοις ἀερίοις πεπυκνωμένη καὶ οἷον ἀνάλωτος ) οὐ τοιαύτην εὗρον οἱ Ρωμαῖοι τὴν εὐκολίαν · ἐκεῖσε γὰρ εἰσιὸν Σαρακηνῶν οὐκ εὐαρίθμητον πλῆθος ἐρρωμένως ἠμύνατο . οὐ μὴν μέχρι πολλοῦ τὴν φυλακὴν τῆς ἄκρας τηρεῖν ἠδυνήθησαν · κυκλόσε γὰρ ὁ βασιλεὺς ὅπλοις καὶ μηχαναῖς αὐτοὺς κατατείνας , καὶ πετροβόλοις ὀργάνοις καὶ τόξοις ὡς νιφάσι κατακοντίσας , καὶ χώματι τὴν ἅλωσιν ἐκ πολιορκίας ἐπιδειξάμενος , ὑποσπόνδους πεποίηκε . πρεσβεύσαντες γὰρ καὶ συγγνώμης τυχεῖν αἰτησάμενοι , καὶ λύτρον τὴν ἱκετηρίαν αὐτῶν τε καὶ γυναικῶν καὶ παίδων καὶ τῆς λοιπῆς οὐσίας προθέμενοι , τὸν βασιλέα κατεδυσώπησαν καὶ τῶν κατὰ σκοπὸν οὐ διήμαρτον . κυριεύσαντες δὲ καὶ τῆς ἀκροπόλεως οἱ Ρωμαῖοι , μεσιτεύοντος τοῖς πράγμασιν ἀνδρὸς Ἀσσυρίου μὲν τὸ γένος γέννημα τῆς μεγάλης Ἀντιοχείας τυγχάνοντος , ἄκρως δ' ἐξησκημένου τήν τε Ρωμαϊκὴν σοφίαν καὶ παίδευσιν καὶ τὴν τῶν Σαρακηνῶν διὰ τὸ τῆς φύσεως εὐσταλὲς καὶ μετέωρον , καὶ προσιόντος εὐμηχάνως τῇ ἀκροπόλει , καὶ τὰς πύλας Ρωσικοῖς ὅπλοις ἐν τῷ εἰσιέναι κατεσχηκότος τῆς ἀκροπόλεως ( Πέτρος ἡ προσηγορία τουτωῒ τῷ ἀνδρί , τὸ ἐπίκλην Λιβελλίος , τῇ δὲ τῶν μαγίστρων ἀξίᾳ τῷ τότε τετιμημένος ) , οὕτως τῆς πολιορκίας ἀπέσχοντο , ἐπείπερ καὶ ἐκ παρόδου πολλὰς πόλεις , ἃς μὲν βραχείας ἃς δὲ καὶ μείζους , ἐκ πολέμου καὶ βίας ἀνήρπασαν . Τὸ δ' ἐντεῦθεν ἀγῶνες ὁπλιτικοὶ τὸ βασιλικὸν στρατόπεδον ἐδέξαντο . ὁ γὰρ ἀμηρᾶς τοῦ Χάλεπ συνάψας τοῖς λοιποῖς τῶν Ἀραβιτῶν σὺν τῷ Οὐννικῷ , καὶ δύναμιν ἁδρὰν ποιησάμενος , εἰς χεῖρας ἐλθεῖν τῷ βασιλεῖ καὶ μάχεσθαι διεσκέπτετο . τοῦ δὲ βασιλέως ἔνδον ὄντος τῆς προαλωθείσης Ἱεραπόλεως καὶ πυργομαχοῦντος ἐν μέρει , καθὸ λείψανον ὑπολέλειπτο τῆς πυργοκρατείας , παρατάξεις ἀφωρίσθησαν δύο τὸν μεταξὺ τόπον τοῦ τε κάστρου καὶ τῆς παρεμβολῆς ἐκ τῶν ἐναντίων διατειχίζουσαι . διεφαίνοντο γάρ τινες τῶν Σαρακηνῶν κατὰ τὸ πεδίον ἐκ διαστήματος ἱππαζόμενοι . εἰσὶ γὰρ περὶ τὴν Ἱεράπολιν ἱππήλατα πεδία πρὸς μῆκος ἐπεκτεινόμενα μέγιστον , καὶ πλὴν γηλόφων οὐδέν ἐστι τὸ ὑπερανεστηκὸς εἰς ὄρος μέγα καὶ πρὸς ἀέρα διατεινόμενον . καυσώδης δὲ ὁ τόπος ἐστὶν ὡς ἂν τοῦ ἡλίου θερμότερον ἐκεῖσε προσβάλλοντος διὰ τὸ μεσημβρινόν . περὶ δὲ τὰ ἑσπέρια τοῦ κάστρου λειμῶνες πεφύκασιν ὑδραγωγίοις κατάρρυτοι · χλιαρὸν δὲ τὸ ὕδωρ ἐστί , μεταλαμβάνον πάντως τῆς ἐκ τοῦ ἀέρος καὶ τῆς γεώδους φλεγμονῆς ἐπιτάσεως . τότε μὲν οὖν κατὰ μικρὸν οἱ πολέμιοι ταῖς κατὰ μέτωπον ἱσταμέναις δύο παρατάξεσι πλησιάσαντες ( ἀπῆν δ' ἔτι ὁ τοῦ Χάλεπ ἀμηρᾶς · ὄνομα τούτῳ Μαχμούτιος ) , καὶ ἀκροβολισμοὺς ποιησάμενοι , παρελάσαι μέν τινας τῶν Ρωμαίων πρὸς αὐτοὺς κατηνάγκασαν καὶ δὶς τοῦτο καὶ τρὶς πεποιήκασι , καὶ πάλιν διεγειρόμενοι τούτους ἀντέστρεφον ὄπισθεν . ἐν ἑτέρᾳ δὲ συμβολῇ τροπὴν ποιησάμενοι τῶν παρελασάντων οὐκέτι κατὰ τὰς προτέρας προσβολὰς γεγόνασιν ὀπισθόρμητοι , ἀλλ' ἀκρατῶς ἐλάσαντες μέχρι τῆς τῶν στρατηλατῶν φάλαγγος εἰς χεῖρας αὐτοῖς συνερράγησαν , καὶ τρεψάμενοι ταύτην , καὶ παρελθόντες τὸ τῶν σχολῶν σύνταγμα , πολλοὺς μὲν ἀνεῖλον , τοὺς δὲ λοιποὺς φυγεῖν αἰσχρῶς κατηνάγκασαν , ἐν δεξιᾷ καταλιπόντες τὸ τῶν σχολῶν σύνταγμα , ὅπερ τὴν τῶν ἑτέρων ὁρῶν ἧτταν οὔτε παραβοηθῆσαι οὔτε τι πρᾶξαι στρατιωτικὸν ἐμελέτησεν , ἀλλ' ἦν πεπαγωμένον , ὡς ἂν λάθῃ τοὺς ἐναντίους ἐκ τῆς ἐρημαίας διανοούμενον στάσεως . ἐπεὶ δ' ὑποστρέψαντες οἱ πολέμιοι τὸ τάγμα τοῦτο μόνον εὗρον ἀγεννῶς προϊστάμενον , ταχὺ καὶ τούτου τὴν ἧτταν εἰργάσαντο , πολλοὺς μὲν ἀνῃρηκότες , τοὺς δὲ λοιποὺς εἰς τὴν παρεμβολὴν κατακλείσαντες , καὶ τὰ σημεῖα τούτων στρατηγικῶς ἀφελόμενοι , ὥστε καί τινες τῶν Σαρακηνῶν καταβάντες τῶν ἵππων , καὶ πολλοὺς τῶν στρατιωτῶν τραχηλοκοπήσαντες , τὰς κεφαλὰς τούτων εἰς ἔνδειγμα τῆς νίκης πρὸς τὸ Χάλεπ ἀπέστειλαν . τότε τοίνυν κἀγὼ οὐ τοσοῦτον ἀπέγνων τὴν ἐμαυτοῦ σωτηρίαν , ὅσον τὴν τῶν Ρωμαίων κατέγνων δειλίαν ἢ ἀπειροκαλίαν ἢ ταπεινότητα · τοσαύτης γὰρ γενομένης καταφορᾶς καὶ ἥττης τῶν Ρωμαίων πρὸ τῆς παρεμβολῆς , οὐδεὶς τῶν λοιπῶν λόχων καὶ λοχαγῶν εἰς ἄμυναν διηρέθιστο , ἀλλὰ πάντες , ἔνδον καθήμενοι ἕκαστος τὸ οἰκεῖον ἔργον ὡς διὰ φιλίας γῆς ἐνσκηνούμενος διεπράττετο , καὶ κίνησις ψυχῆς οὐδ' ἀγωνία τούτους τὸ παράπαν ἐξώρμησεν . Ὁ δὲ βασιλεὺς ἔνδον τοῦ κάστρου τοῦτο μεμαθηκώς , μετὰ πολλῆς τῆς ἀνίας ἐκεῖθεν ἐπανελθὼν πρὸς τὸν χάρακα μετὰ τῶν συνόντων αὐτῷ Καππαδοκῶν , πολλὴν καὶ αὐτὸς τὴν ἀβελτηρίαν κατέγνω τούτων καὶ τῶν Ρωμαίων ὁμοῦ . διὸ καὶ ἡ νὺξ ἐκείνη πάντας εἶχεν ἐν ἐλπίσιν οὐκ ἀγαθαῖς , καθότι καὶ τὸ πεζὸν ἅπαν τῶν Ἀρμενίων , ἐπιταχθὲν διανυκτερεύειν περὶ τὴν τάφρον ἐν προτειχίσματι , ἀποστασίαν ἐσκόπησε , μὴ πειθαρχῆσαν τοῖς λέγουσι . καὶ ἡ μὲν νὺξ ἐκείνη δριμεῖά τις καὶ βαρεῖα τοῖς Ρωμαίοις διατετέλεστο · οὔπω δ' ἡμέρα προῄει , καὶ οἱ πολέμιοι τὸν χάρακα πανστρατιᾷ περιέζωσαν . μεμαθηκὼς γὰρ ὁ τοῦ Χάλεπ ἄρχων τὸ προγεγονὸς προτέρημα παρὰ τῆς μοίρας αὐτοῦ , μεθ' ὅλης ἧκε τῆς ἑαυτοῦ δυνάμεως ὡς αὐτοβοεὶ αἱρήσων τὸν βασιλέα μετὰ τῆς συνούσης αὐτῷ στρατιᾶς . καὶ οἱ μὲν οὕτω περιιππεύοντες ἡμᾶς καὶ θηριωδῶς ἐκφοβοῦντες ταῖς βαρβαρικαῖς ὑλακαῖς οὐ διέλιπον · ὁ δὲ βασιλεὺς ἐντὸς τῆς σκηνῆς διαγράφων τὸν πόλεμον , περὶ τρίτην ὥραν ἀθρόον ἐξελήλυθεν ἔφιππος ( ἐνίστατο δὲ εἰκοστὴ τοῦ νοεμβρίου μηνὸς ἰνδικτιῶνος ζʹ ) , βοῆς βυκίνων ἢ σαλπίγγων μὴ προενηχησάσης αὐτοῦ τὴν πρόοδον . ἀρθέντων δὲ τῶν σημείων , καὶ τῆς στρατιᾶς κατὰ λόχους συντεταγμένως ἐξιούσης , ἤρξαντο οἱ πολέμιοι περὶ μέρος ἓν , καθ' ὃ τοὺς Ρωμαίους εἶδον ἐλαύνοντας κατὰ φάλαγγας , καὶ αὐτοὶ συναθροίζεσθαι . καὶ ὁ ἀγὼν ὅσος , καὶ ἡ τοῦ μέλλοντος ἔκβασις οἵα , ταῖς ψυχαῖς ἐναπέστακτο . ὅμως δ' οὖν ἐνυάλιον ἀλαλαξάντων τῶν κατὰ μέτωπον προασπιζόντων ἐν τῇ συμβολῇ , πολλοὺς τῶν πολεμίων οἱ Ρωμαῖοι κατηγωνίσαντο διαχειρισάμενοι . τοῦ δὲ λοιποῦ πλήθους τῶν Ρωμαίων ἐξορμήσαντος κατ' αὐτῶν φυγὴ τούτων ἀνυπόστατος γίνεται . οἱ δὲ κατόπιν τῶν φευγόντων ἐλαύνοντες πολλοὺς μὲν ἀνεῖλον , οὐκ ὀλίγους δὲ ζωγρήσαντες ἔλαβον . τῆς δὲ διώξεως μέχρι πολλοῦ μὲν γενομένης , μεγάλης οἱ Ρωμαῖοι νίκης καὶ αὐχήματος ἐξηστόχησαν . τῶν γὰρ Ἀραβικῶν ἵππων ταχυδρομεῖν εἰδότων ἄχρι τινός , μηδ' εὐψυχούντων δ' ἐπὶ πολλοῦ διαστήματος , ὅταν οἱ Ρωμαῖοι τὴν ἀτονίαν ἐκείνων οἰκείαν εὐτονίαν ἢ εὐτυχίαν ποιήσασθαι ἔμελλον , τότε τοὺς ῥυτῆρας ἐξ ἐπιτάγματος βασιλικοῦ ἐπιστρέψαντες τὴν νίκην ἀμβλεῖαν ἑαυτοῖς ἀπειργάσαντο , κορεσθέντες μόνῃ τῇ τῶν ἐναντίων ἀποτροπῇ . Οὕτως εἶδον ἐγὼ τοὺς νῦν Ρωμαίους μήτε καιρὸν ἁρπάσαι δεδυνημένους μήτε λόχους καθίσαι , μήτε πολέμῳ δριμεῖ κρῖναι τὸ πᾶν εὐθυφρονοῦντας , μήτε δυνάμεις τῶν ἐναντιουμένων αὐτοῖς διακρίναντας , ἀλλ' ἑνὶ κανόνι χρωμένους πρὸς ἅπαντας , τούς τε δυνατωτάτους τῶν ἐναντίων καὶ τοὺς γλίσχρως καὶ ἡγεμονικῶς εἴτ' οὖν τοπαρχικῶς ἔχοντας . τί γὰρ ἦν τότε δέος πρὸς τὸν τοῦ Χάλεπ ἡγεμόνα εἰς τὸ μὴ διώκειν αὐτὸν ἀκρατῶς μετὰ τὴν τροπήν , ὀπισθοφυλακοῦντος τοῦ βασιλέως μετὰ τῆς λοιπῆς τοῦ στρατοῦ μοίρας , καὶ κατόπιν ἐπιτρέπειν τὴν παρεμβολὴν ἕπεσθαι μέχρις ὅτου καὶ τῷ Χάλεπ ἐπέστησαν καὶ τοὺς ἔνδον τῷ φόβῳ κατέσεισαν καὶ τὴν πόλιν αὐτῶν παρεστήσαντο , τοὺς πλείους τῶν στρατιωτῶν ἐν τῇ φυγῇ κατακόψαντες . καθὼς γὰρ καὶ ὕστερον μεμαθήκαμεν , ὅτι καὶ αὐτοὶ οἱ τοῦ Χάλεπ καραδοκοῦντες ἦσαν ἐφ' ᾧ τὴν πόλιν αὐτῶν ὁμολογίᾳ καὶ συνθήκαις ἀφεσίμοις παραδοῦναι τῷ βασιλεῖ , ἐπείπερ καὶ ἡ νεότης τούτων παθεῖν ἔμελλε πᾶσα , εἰ προέβη τὰ τῆς διώξεως . ἤλαυνον γὰρ καὶ αὐτοῖ πεζικῇ παρατάξει διὰ τὴν ἐλπίδα τοῦ πρώην τῶν Σαρακηνῶν προτερήματος , ὥστε τὸν χάρακα τῶν Ρωμαίων ἐξ ἐπιθέσεως αἱρήσειν πολεμικῆς . νῦν δὲ τῷ ἀδιακρίτῳ τῆς τῶν ἀρχόντων ἡγεμονίας καὶ τῆς αὐτῶν ἰσχύος τῶν Ρωμαίων οἱ βασιλεῖς καὶ ἡγεμόνες ἰσχυρῶς συνεχόμενοι , τάς τε νίκας αὐτῶν εἰς ἀγενὲς περιστέλλουσι πέρας , καὶ τοὺς ἐχθροὺς εἰς αὔχημα μεῖζον ἐπαίρουσιν , οἳ καὶ κυριαρχὴν ἐν ταῖς νίκαις τῷ συνεχεῖ τῆς διώξεως μὴ διανοούμενοι , τὴν τῶν Ρωμαίων γῆν ὑπόφορον αὐτῶν ἢ μηλόβοτον πεποιήκασιν , ὡς διὰ τῶν ἡμετέρων ὑστερημάτων ἀναπληροῦσθαι τὰ ἐκείνων θελήματα . Ἀλλὰ τοῦτο μὲν οὕτως · ἐπανελθὼν δ' ὁ βασιλεὺς εἰς τὸν χάρακα μετὰ τὴν τῶν ἐχθρῶν ἀποσόβησιν , ἔγνω τὴν ἀκρόπολιν τῆς Ἱεραπόλεως ἐνοικίσαι καὶ στρατηγὸν ἀποδεῖξαι ταύτης , ἐφ' ᾧ κατὰ μικρὸν καὶ τὴν ἄλλην πόλιν Ρωμαίων γενέσθαι καὶ Ἀρμενίων κατοικητήριον , καὶ διὰ τοῦτο χρονίσας ἐκεῖσε , καὶ φρουράν , ὅση τις ἐδόκει πρὸς φυλακὴν αὐτάρκης , καὶ στρατηγὸν ἐπιστήσας Φαρασμάτιον ἐκεῖνον βέστην τὸν Ἀποκάπην , ἐξ Ἀρμενίων τὸ γένος ἕλκοντα , χώραν δέδωκε τοῖς ἐναντίοις ἀνακαλέσασθαί τε τὴν ἧτταν καὶ ἀντίπαλα φέρεσθαι . καὶ ἕως μὲν ἐστρατοπεδευμένος ὁ τῶν Ρωμαίων στρατὸς διεδείκνυτο , κατὰ χώραν ἐδόκουν μένειν οἱ Ἄραβες · ὡς δ' ἀναστρέψας τὴν στρατιὰν εὐθὺς τοῦ φρουρίου τοῦ Ἀζᾶς ἤλαυνεν , ἤρξαντο σποράδην ἐκ διαστήματος κατὰ τὸ εἰθισμένον αὐτοῖς ἐπιφαίνεσθαι , καὶ περὶ τὴν οὐραγίαν πολλάκις ἐπιτιθέμενοι , ἢ καὶ τοὺς τὰ σιτία μετακομίζοντας , ἐλύπουν τοὺς Ρωμαίους , ὡς ἂν ἐξ ἐπιδρομῆς καὶ λόχου τὰς ἐπιθέσεις ἐν τῷ λεληθότι ποιούμενοι . ὅμως δ' οὖν καταφραξάμενος ἑκηβόλοις καὶ πελτασταῖς ὁ βασιλεὺς τὸ στρατόπεδον , οὕτω τεθωρακισμένον αὐτὸ διῆγε καὶ τὰς τῶν ἐχθρῶν προσβολὰς ῥᾳδίως ἀποκρουόμενον , ἕως ἐν τῷ φανερῷ καὶ μάχῃ νικήσας αὖθις τοὺς ἐναντίους τῷ φρουρίῳ τοῦ Ἀζᾶς μεθ' ὅλης τῆς στρατιᾶς καὶ τῆς ἀποσκευῆς προσηνέχθη , μανθάνων παρὰ τινῶν ὅτι εὔυδρός ἐστιν ὁ τόπος ἐκεῖνος καὶ ἱκανὸς χορηγεῖν τοσούτῳ στρατοπέδῳ δαψίλειαν τοῦ ὑδρεύεσθαι . ὡς δὲ προσεγγίσας αὐτῷ οὐδὲ καθ' ἡμίσειαν τόξου βολὴν ἐρυμνότατόν τε εἶδεν , ἐπ' ἀκρωρείας τοῦ λόφου ἱστάμενον καὶ τείχεσι διπλοῖς περιεζωσμένον καὶ πέτραις ὥσπερ χειροποιήτοις γεγομφωμένον καὶ λιθίνην τὴν ἄνοδον πρὸς τὴν πύλην ἀποφερόμενον , μικρόν τε ὕδωρ ἀπορρέον ἐκεῖθεν καὶ μὴ δυνάμενον ὅσον πρὸς χιλιοστὸν μέρος τοῦ στρατοῦ ἐξαρκεῖν , ἀπέγνω τὴν ἐκεῖσε στρατοπεδείαν , καὶ ἀναζεύξας ἐκεῖθεν εἰς τόπον ἐπήξατο τὴν παρεμβολήν , ἔνθα τὸ ὕδωρ ἀφθονώτερον ἔρρεε . διασκοπήσας οὖν ὡς οὐκ εὔθετόν ἐστιν ἐκ διαστήματος τοσούτου προσιέναι τῇ πόλει καὶ μηχανὰς ἐφιστάναι ( φθάνειν γὰρ τὴν νύκτα , καὶ δεῖσθαι μετακομιδῆς αὐτῶν εἰς τὸν χάρακα , ἵνα μὴ πυρίκαυστα τοῖς πολεμίοις ἱστάμενα γίνοιντο ) , τόν τε χειμῶνα περὶ ἀκμὴν ἐρχόμενον καθορῶν καὶ τοὺς ἐναντίους περικεχυμένους ἀεὶ τῷ θάρρει τῆς τῶν ἵππων ἐν τῷ θεῖν ἀρετῆς , ἀναστὰς ἐκεῖθεν ὥρμησε πρὸς τὰ τῆς Αὐσονίτιδος ὅρια . καὶ πυρπολήσας χωρίον τι μέγιστον Κάτμα λεγόμενον , τῷ ἀμηρᾷ τοῦ Χάλεπ ἀφωσιωμένον ἐκ παλαιοῦ , εἰς ἕτερον χωρίον κατέλυσε Τερχαλᾶ κατονομαζόμενον , ἔνθα κοπτομένου τοῦ χάρακος , καὶ τοῦ βασιλέως ἐπ' ὄχθης ἱσταμένου κατὰ τὸ δεξιόν , καὶ προασπιζουσῶν στρατιωτικῶν παρατάξεων ( ἦν δὲ καὶ τόπος ῥύακος τάξιν ἐπέχων , ἐξ ἑκατέρου μέρους βουνοῖς συνεχόμενος , ἀφ' ὧν ὁ ἀριστερὸς τοὺς πολεμίους εἶχεν ἐπ' ἀκρωρείας ἱσταμένους κατὰ τὸ ἀσφαλές ) , τοῦ τε λοιποῦ πλήθους περὶ τὴν ἀπόθεσιν τῶν φορτηγῶν ζώων ἠσχολημένου , καὶ τῆς οὐραγίας ἐφετομένης καὶ ἀντιπολεμούσης τοῖς ἐπεμβαίνουσι τῶν Σαρακηνῶν , Ἄραβες δύο λαθόντες κατόπιν τῆς ἀκρωρείας , καὶ τοὺς ἵππους ἀπὸ ῥυτήρων ἐλάσαντες , ἐπ' ἄκρου τῆς παρεμβολῆς ἐφορμῶσι , καὶ δύο τῶν πεζῶν ταῖς λόγχαις ἀναιροῦσιν αὐτῶν . οὓς ὁ βασιλεὺς πρῶτος τῶν λοιπῶν θεασάμενος , καὶ φωνῇ καταμηνύσας τὴν ἔφοδον , διανέστησε μὲν τοὺς στρατιώτας εἰς δίωξιν , οἳ δὲ φθάσαντες ἐξαισίῳ δρόμῳ τῶν ἵππων εἰς τὸ οἰκεῖον στρατόπεδον ἀνεσώθησαν . Τότε μὲν οὖν διανυκτερεύσαντες οὐκ ἀμαχητὶ ( περιεβόμβουν γὰρ ἔξωθεν ὑλακαῖς ἀσήμοις οἱ Ἄραβες ) , τῇ ἐπαύριον ἄραντες εἰς τὴν Ρωμαϊκὴν ἐπεβάλομεν γῆν , οὕτω μὲν τυπουμένην ἐκ τῶν ὁρίων , προκατειργασμένην δὲ καὶ ἀνάστατον οὖσαν , εἰ τάχα καὶ ἀγαθότης ἦν καὶ χρήματι καλλίστῳ καὶ μεγίστῳ τῶν τε ἄλλων καὶ αὐτῶν τῶν ἐλαιῶν βρίθουσα , πλὴν εἰ μήπου προϊόντες κρησφύγετά τινα εὑρίσκομεν , βραχύτατά τινα συντηροῦντα τῆς χώρας ἐκείνης ἐπίμονα λείψανα . διελθόντες οὖν τοιούτους τόπους πολλοὺς εὐθὺ τοῦ Ἀρτὰχ ἐβαδίζομεν . τὸ δὲ τοιοῦτον κάστρον ἐστὶ στρατηγῷ μὲν ἀρχόμενον , φρουρᾷ δὲ καὶ κόμῃ πολλῶν καὶ ἀγαθῶν ἀνδρῶν συντηρούμενον , καὶ στρατιωτῶν οὐκ ἀμοιροῦν ἐν ταῖς κατ' ἐπιδρομὴν ἐπιθέσεσι . τὸ δὲ τοιοῦτον προαλωθὲν φρουρὰν εἶχε Σαρακηνῶν , ἀποταμιεύουσαν αὐτοῖς τὴν εἰς τὸ ἑξῆς αὐτοῦ καταδούλωσιν · ὅπερ ἔγγιστα τῆς μεγάλης Ἀντιοχείας τυγχάνον μεγάλην αὐτῇ βλάβην καὶ παντοδαπὴν ἐκ τῶν ἐναντίων ἐπιτρέφειν ἔμελλε , καὶ οἷον ἀντίπολις εἶναι καὶ ἀντίθετον καταγώγιον . ἄρτι δὲ τοῦ βασιλέως εὐτρεπιζομένου πρὸς τὴν αὐτοῦ πολιορκίαν , φόβῳ κατασεισθέντες οἱ τὴν φρουρὰν ἐμπεπιστευμένοι τούτου Σαρακηνοὶ νυκτὸς ἐκεῖθεν ἀπέδρασαν . ὁ δὲ βασιλεὺς ἀνακωχὴν τοῦτο τῆς ἐργολαβίας καλῶς ἡγησάμενος , τίθησι μὲν αὐτοῦ που τὸν χάρακα , διατίθησι δὲ τὰ κατ' αὐτοὺς εὐπρεπῶς , στρατηγόν τε καὶ φρουρὰν ἐπιστήσας καὶ σιτήσεις ἐναποθέμενος καὶ πάντα τὰ τῷ καιρῷ διαταξάμενος πρόσφορα . ἐπ' αὐτοῦ τοίνυν τοῦ βασιλέως ἤρξαντο Ρωμαῖοι πολεμίοις ἀντοφθαλμίζειν καὶ πρὸς γενναιότερον ἀναφέρειν λόγον καὶ συνίστασθαι πρὸς ἀντίθεσιν , ἐπεὶ τάγε κατὰ τοὺς προβεβασιλευκότας , ἐξ οὗπερ ὁ Μονομάχος καὶ οἱ καθεξῆς ἐπεκράτησαν , πλὴν ἐπιδείξεως μόνης καὶ πλήθους συναγωγῆς οὐδενὶ καρτερὰν πρὸς μάχην συνέρραξαν · ὡς εἶναι δῆλον ὅτι τοῦ ἡγεμόνος ὡς ἐπίπαν ἐστὶ τὸ κατορθούμενον ἐν ὅλοις τοῖς πράγμασιν .
Lemmas: ἐν δέ ὁ Μακεδονικός μέρος ὁ παράλιος πόλις κατά ἐκεῖνος ὁ νύξ μᾶλλον ὁ ἄλλος πάσχω , Ραιδεστός τε φημί καί Πάνιον καί αὐτός Μυριόφυτος , ὡς καί μέρος τυγχάνω ἐκ αὐτός ὑπόβαθρα ἀνατρέπω καί πλεῖστος οἰκίον , καί φόνος ἐπιγίγνομαι πολύς . ἐν δέ ὁ Ἑλλήσποντος ὁ Κύζικος , ὁπότε καί ὁ ἐν αὐτός Ἑλληνικός ἱερόν κατασείω καί ὁ πλεῖστος μέρος καταπίπτω , μέγας εἰμί χρῆμα πρός θέα διά ὀχυρότης καί λίθος ὁ καλός τε καί μέγας τεχνικός ἁρμονία τε καί ἀνοικοδομή καί ὕψος καί μέγεθος διάρκεια . ἀπό τότε δέ καί μέχρι ἐνιαυτός δύο σπορά ἐπιφοιτάω σεισμός κατά διάφορος καιρός . καί ὁ θάμβος μέγας ὅσος περιγίγνομαι ὁ βροτός . εἰμί γάρ τις ἔξωρος , ἕ παροικέω σεισμός ὁ μέγας δύο ἀναφέρω , ὁ μέν οὗτος ὁ δέ ἐκεῖνος κατά σύγκρισις ὑπεραίρω . καί παρακολουθέω τότε διά ἡμέρα τεσσαράκοντα καί μή πλείων βραχύς τις προσεπιφέρω · ὁ δέ διά διετής χρόνος κλονέω ὁ γῆ πᾶς ἀμνημόνευτος εἰμί καί μηδέ ἱστορία περιληπτός . Ἀγαθίας γάρ περί ὁ ἐν ὁ ἡμέρα ὁ Ἰουστινιανός συμβεβηκός σεισμός γράφω , καί καταπληκτικός οὗτος καί μέγας συγγράφω ὡς καί κίων ἀποσφενδονάω ὅδε ὁ οἶκος πρός ἕτερος , ὁ μετά οὗτος τρόμος μικρός ἄχρι τεσσαρακονθήμερος καί μή περαιτέρω προβαίνω ἱστορέω . μετά δέ ὁ διετία , σεισμός γίγνομαι μείζων μέν ὁ μετά οὗτος συχνός , μικρός δέ ὁ πρώην μέγας , πάσχω πτῶσις ὁ κατά Βιθυνία Νίκαια καί πανωλεθρία μικρός δήω καί καταστροφή παντελής . ὁ γάρ ἐπίσημος οὗτος ναός καί μέγας , ὅς τε ἐπί ὄνομα ὁ ὁ θεός λόγος σοφία καθιδρύω καί καθιερόω ὁ μητρόπολις καί ὁ ὁ ἅγιος πατήρ , ἔνθα ὁ κατά ὁ Ἄρειος σύνοδος ὁ ὅσιος καί ὀρθόδοξος βεβαιόω πατήρ , καί ὁ ορθοτομος παρρησιάζω καί τηλαυγής ἥλιος διαλάμπω , συνταράσσω κατηδαφίσθησαν · καί ὁ τεῖχος ὁ ὅμοιος τυγχάνω σύν ὁ πολιτικός οἴκημα μετέχω . καί ἀπό ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα ὁ ὁ τρόμος καταλήγω . εἰμί δέ οὗτος καί εἴσπραξις ἁμάρτημα καί χόλος θεῖος ἐκ ἅπας , αἰνίσσομαι δέ , ὡς ἔοικα , καί ὁ ὁ εἴρω ἔθνος ἐπιφοίτησις καί κατάλυσις · ἐν γάρ ὁ θεοσημία πρός ὁ εἴρω καί τίς μέλλω ἐπισκήπτω προθεωρέω . Μάϊος δέ μείς ὁ δέ ἰνδικτίων ενδιιππευειμι φαίνω κομήτης ἀστήρ , κατόπιν ὁ ἥλιος Δύντος , ὁ μέγεθος σεληναῖος φέρω , ὅταν ὁ σελήνη πλησιφαής γίγνομαι . καί ἔοικα μέν τηνικαῦτα καπνός τις καί ὁμίχλη ἐκπέμπω , ἐν δέ ὁ ἔπειμι ἄρχω παραδείκνυμι βόστρυχος τις · καί ὅσος οὗτος προπετάννυμι , τοσοῦτος ὁ μέγεθος ὁ ἀστήρ ὑπολήγω . ἀποτείνω δέ ὁ ἀκτίς ὡς πρός ᾤα , καί ὡς πρός ἐκεῖνος προέρχομαι . καί εἰμί ἐπικρατέω ἄχρι ἡμέρα τεσσαράκοντα . ἀπό δέ μείς Οκτώβριος νόσος ενσκήπτω ὁ βασιλεύς ἄχρι ὁ ἔπειμι Μάϊος μείς κατατρύχω · ἐν αὐτός δέ κατεργάζομαι οὗτος καί ὁ ἐνταῦθα ζωή ἀποστερέω . ὁ δέ ὅσιος οὗτος οὐ ἔνθα προσδοκάω γίγνομαι , ἀλλά διαπόντιος ἄγω ἐπί ὁ ἀκάτιον ὁ χρύσεος Πόρτης ἐκτός , περί τίς φροντιστήριον ἐπί ὄνομα ὁ ἅγιος Νικόλαος καθιδρύω , εἰς τις σορός προκατασκευάζω ἕτερος ἐναποτίθημι , ζῶ ἐν ὁ βασίλεια χρόνος ἑπτά καί μείς ἕξ . καί κατέχω ὁ σκῆπτρον ὁ βασίλεια ὅς τε σύμβιος αὐτός Εὐδοκία καί ὁ παῖς . προκατασφαλίζομαι γάρ ὁ Αὐγούστα μή δύο γάμος προσομιλέω Ἀρχιερατική καί συγκλητικός συνέρχομαι . εἰμί γάρ ὁ σύνοδος προεξάρχων καί ὁ πατριαρχία κοσμέω Ἰωάννης ὁ ἐπικαλέω Ξιφιλίνος , ἐκ Τραπεζοῦς μέν ὁρμάω , ἀνήρ δέ σοφός καί παίδευσις εἰς ἄκρος ἐλαύνω ἐν ὁ πολιτικός περίβλεπτος γίγνομαι καί ἀρετή εὔφρων ἐπιμελέομαι , ὥστε ὁ βασίλειος ἔτι ἐμφιλοχωρέω καί πρῶτος φέρω παρά ὁ βασιλεύς ὁ μοναχικός πολιτεία ἐν ἀκμή ὁ εὐημερία καί ὁ ἡλικία ἀσπάζομαι . καί ὁ ἀναχωρητικός βίος περί ὁ Ὀλύμπιος ὄρος αἱρέω , χρόνος ἐπί συχνός εἰμί διαλάμπω ἐπί ἀρετή καί φόβος θεός . καί διά οὗτος ὁ πατριάρχης θνῄσκω καί πολύς ἀνερευνάω οὐδείς ἄξιος πλήν αὐτός πρός ὁ τοιοῦτος λογίζομαι βαθμός . καί ἀπαναινόμενος διώκω πρός ὁ τιμή , καί λαμπτήρ ὁ μέγας ἐκκλησία καί πατριάρχης οἰκουμενικός χρηματίζω . μετά δέ ὁ ὁ βασιλεύς θνήσκω πάλιν ὁ ὁ ᾤα κατατρέχω Οὖννοι περί Μεσοποταμία γίγνομαι ἐφεδρεύω ὁ περί Μελιτηνή στρατοπεδεύω Ρωμαϊκός τάγμα , ὅσπερ ὁ ὀψωνιασμός ὑστερέω ἐνδεής ἔχω καί ταπεινός καί ὀργίλως διά ὁ ἔνδεια , καί οὐδέ ὁ ἐν Μεσοποταμία στρατιώτης Ῥωμαῖος ἰσχύω συνέρχομαι , μή βούλομαι ὁ Εὐφράτης διαπεράω . ἐπέρχομαι οὖν ὁ βάρβαρος διά ὁ ποταμός ἀνθίστημι οὗτος διασπείρω περί ὁ διέξοδος αὐτός . καί ὁ βάρβαρος ἑκηβόλος τυγχάνω εὐμαρής αὐτός ἄποθεν κατατιτρώσκω , ἀπαθής αὐτός διαμένω , ἠώς ἀναγκάζω οὗτος εἰς ὁ ποταμός ἐμβάλλω καί ὁ μάχη συνίστημι . καί πάλιν ὁ ὁ χεῖλος ἐφίστημι ὁ Ῥωμαῖος ἐπιτοξάζομαι καί κακῶς ἄγαν διατίθημι καί νῶτον δίδωμι παραβιάζομαι . καί τροπή γίγνομαι πίπτω συχνός ὁ Ῥωμαῖος , ἕτερος δέ ζωγρεία λαμβάνω , ὁ δέ περισώζω ὁ Ἄστυ ὁ Μελιτηνή ἀνασῴζω . περιφρονέω δέ οὗτος ὁ βάρβαρος ὡς ἤδη καταστρέφω καί καταστρατηγέω , ὁλοσχερῶς ἐκτρέχω ἄχρι Καισάρεια , καταληΐζομαι πᾶς καί καταστρέφω καί πῦρ αὐτός ἐπανάπτω . καί ὁ μέγας σηκός ὁ ἐν ἱεράρχης περιώνυμος ἅγιος Βασίλειος ἐπεισπηδάω δῃόω μέν ἅπας καί ὁ ἱερόv διαρπάζω , προσρήγνυμι δέ καί ὁ ὁ ἅγιος σορός ὁ ἅγιος μέν οὗτος λείψανον δράω τίς πονηρός οὐδαμῶς δύναμαι ( προκατασφαλίζομαι γάρ καί περιδομέω κτίσμα ὀχυρός καί χρόνος πολύς πρός καθαίρεσις δήω ) , ὁ δέ ὁ ὀπή περιστέλλω θύριον , πολυτελής καί ἄφθονος ἐξεργάζομαι χρυσός καί μάργαρον καί λίθος , ἐξαίρω . καί ὁ ὅλος κόσμος ὁμοῦ συμφορέω ἀείρω ἐκεῖθεν , πολύς ἐν ὁ Καισαρεύς μητρόπολις σφαγή παραδίδωμι καί ὁ ναός καταχραίνω . καί μεταστρέφω διέρχομαι ὁ εἰς Κιλικία ἄγω στενωπός , μηδείς προγιγνώσκω ὁ οὗτος ἔφοδος , καί ὁ Κίλιξ ἐπιφαίνω ἔκπληκτος ἔμφοβος ἐργάζομαι , φόνος πολύς ποιέω ὁ παρεμπίπτω αὐτός . χρονίζω δέ ὁ χώρα καί καταλυμαίνω οὗτος , καί λάφυρα ὁ οἰκεῖος ἐπιθυμία ἐμπίπλημι , προαυτομολέω ἐκεῖσε ὁ κατά αὐτός ἐπιφανής Ἀμερτικῆ λέγω , καί δυσμενής εἰμί ὁ Ῥωμαῖος καθόπερ ὁ ὁμολογία οὗτος ψεύδω . καί γάρ προσέρχομαι πρότερος ὁ ὁ Ῥωμαῖος βασιλεύς ὁ γέρων , καί μέγας τυγχάνω δεξίωσις , πάρειμι ὁ βασιλεύω · κατηγορέω δέ παρά ὁ βασιλεύς Κωνσταντῖνος ὁ Δούκας ὡς μέλλω οὗτος μάχαιρα διαχειρίζω , κατακρίνω φυγή . εἶτα γίγνομαι αὐτός ὁ κάθοδος ἀποστέλλω κατά ὁ Οὖννοι , ὁ Ῥωμαῖος ὑπερμαχέω , καί τηνικαῦτα διά αἴτιος ὁ ὁ στρατιωτικός σιτηρέσιο ὑποκράτησις ὁ ἄρχω προσρέω ὁ Χάλεπ . εἰμί δέ εὔφρων κατά ὁ οἰκεῖος ἀποστέλλω μερίς καίτοι κακόω ὁ βάρβαρος , καί μηδέ μέλλω ὁ ὑπεισχάω τυγχάνω σιτηρέσιο , ὁ ἀναγιγνώσκω ἐξετάζω παρίημι . γίγνομαι τοίνυν κατά ὁ Χάλεπ ὁ Οὖννοι , καί προσαναμείγνυμι αὐτός τε ὁ συγκαλέω καί ὁ παράκειμαι Ἄραψ , ὁ ἐν Συρία Ἀντιόχεια καί ὁ παρά αὐτός πόλις καί κώμη ἀπάνθρωπος μαστίζω . καί ὁ μάστιξ σφαγή καί πυρπόλησις καί ἀνδραποδισμός καί λαφυραγωγία , καί ὅσος ὁ βαρβαρικός ἐπιδρομή συμπαρέπομαι . ἐπεί δέ ἐσθίω στρατία εἰς αὐτός πέμπω , συναθροίζω μέν ἀξιόλογος στράτευμα καί ἡγεμών οὗτος προΐστημι , ὁ δέ φειδωλία πάλιν ἄπρακτος καί ἀκλεής κατεργάζομαι . οὖον γάρ ὁλοκληρία ἐθέλω ὁ κράτος ὁ ὀψωνιασμός παρέχω ἄνθρωπος πολέμιος καί μάχη κακοπαθέω ὀφείλω , ἀλλά μέρος τις οὗτος μικρός πρός ὁ ὑπέρ ὁ Ψυχή ἀγών παρακινέω σπουδάζω . ἀποτυγχάνω δέ ὅλος ὁμοῦ . ὁ μέν γάρ ὀψώνιον ὁ στρατιώτης δέχομαι , κατά δέ ὁ ἐναντίος πορεύω οὖον καταδέχομαι , μέρος τίς ὁ προϋστερέω αὐτός λογίζομαι οὗτος . καί φωνή ἐγείρω ἄσημος εἰς ὁ οἰκεῖος διασκεδάννυμι . καί πάλιν εἰμί ὁ βάρβαρος ὁ Ρωμαϊκός χώρα ἀδεῶς κατατρέχω . εἶτα νεολαία τις μικρός ἀνάλωμα ἀθροίζω ὁ περί ὁ βασιλεύς οὗτος ἐγχειρίζω ὁ ἐν Ἀντιόχεια ἡγεμονεύω · ἕ δράω μέν τίς μή δύναμαι γενναῖος , απειροπόλεμος τις καί δύσιππος καί ἄνοπλος σχεδόν καθίστημι , πολύς δέ πάθος ἀνήκεστος εἰς ὁ σφεῖς δυσκλεής ὑποστρέφω γῆ , ὁ παραλαμβάνω αὐτός δούξ ( εἰμί δέ ὁ μάγιστρος Νικηφόρος ὁ Βοτανειάτης ) μετά ὁ ἐπιχώριος καί ὁ ἴδιος ὑπασπιστής ὁ ὁ βάρβαρος διά οἰκεῖος ἀρετή καί γενναιότης καί φρόνησις ἀνατρέπω καί καταβάλλω ἔφοδος . ἐκεῖνος δέ ὁ ἀρχή παραλύω , ἔκτοτε ὁ ὁ βάρβαρος θρασύνω πλέω καί εἰς στενός κομιδή ὁ ὁ πόλις περιίστημι , σιτοδεία πιέζω αὐτός καί ὁ ἄλλος ἐπιτήδειος ἔνδεια . ἀλλά ἐπεί ἐσθίω βασιλεύς ἐπιστασία γίγνομαι δύναμαι ἐν τοιοῦτος καιρός διεξάγω ὁ πρᾶγμα καί ἀντεπεξάγω ἑαυτοῦ ὁ ἐναντίος μετά καρτερός ὁ σύνταγμα , ψηφίζω μέν ἀξιόλογος ὁ ἐρῶ Βοτανειάτης ὡς διαφέρω ὁ ἄλλος ὅσος ἀστήρ ἥλιος , ὁ δέ φθόνος καί ὁ ἄδικος κρίσις ἀναβάλλω μέν τότε ὁ δήω , ἕτερος δέ συγγενεύς οὗτος ἀντιψηφίζομαι διά αἴτιος ἴσως ἀπόρρητος ἄνθρωπος , οἷος ὁ ὁ θεός κρίμα . δοκέω μέν γάρ ὁ τοσοῦτος ὁ ἔθνος ἔπαρσις καί κατακοπή ὁ ὑπό Ῥωμαῖος τελέω ὀργή κατά ὁ αἱρετικός , ἕ ὁ Ἰβηρία καί Μεσοποταμία καί ἄχρι Λυκανδοῦ καί Μελιτηνή καί ὁ παράκειμαι οἰκέω Ἀρμένιος , καί ὁ ὁ Ἰουδαικός ὁ Νεστόριος καί ὁ ὁ ἀκέφαλος θρησκεύω αἵρεσις · καί γάρ πλήθω ὁ χώρα ὁ τοιοῦτος κακοδοξία . ἐπάν δέ καί ὁ ὀρθόδοξος ἅπτω ὁ δεινός , εἰς ἀμηχανία εἰμί πᾶς ὁ ὁ Ῥωμαῖος θρησκεύω . ὅμως δέ οὖν ἀνίστημι τις ὁ εὐπατρίδης , Ῥωμανός βεστάρχης , ὅς ὁ ἐπίκλη Διογένης . οὗτος γάρ καί πρότερος μέν ὁράω ἐκ ὁ ὁ κρατέω αἴτιος καί ὁ ἐκεῖθεν ὑστέρημα ἀναπληρόω ὁ ἐχθρός ὁ θέλημα καί μέγας γίγνομαι ὁ μικρολογία ὁ Ῥωμαῖος , ποτνιάομαι καί ἀσχάλλω , καί ἀποστασία μέν ὠδίνω , οὐ Ἔρως μέν , ὡς διαβεβαιόομαι ὕστερος , καί ἀπολαύω ὁ ἐξαίρετος αὐτός , ἀλλά ὡς ὁ Τύχη ἀνορθόω ὁ ἤδη πίπτω Ῥωμαῖος , ὅτι μή κατά λόγος ἔχω ὁ πρᾶγμα . εμπιστεύομαι οὖν ἐπί τέλος ὁ βασιλεύς ὁ Δούκας ὁ ὁ Σαρδική ἀρχή , βουλεύω ὁ Σαυρομάτης προσλαμβάνω συνεργός εἰς ὁ μελετάω καί εἰς πρόοπτος αὐτός ἄγω . πείθω γάρ ἐκεῖνος ὁ ἀνήρ οὗτος διά ὁ ἐκ ὁ ἀγχιθυρέω στρατηγία προεπιγιγνώσκω οὗτος αὐτός , ὁπότε ὁ περί ὁ Ἴστρος ἄρχω πόλις οὗτος ἀντιπολεμέω καί πίπτω κινδυνεύω , εἰμί μή ἐξαιρέω οὗτος ἀκαταγώνιστος ῥύμη καί ῥώμη Νικηφόρος μάγιστρος ὁ Βοτανειάτης · οὗτος γάρ ἐγώ διά χεῖλος ὁ Διογένης ὁμολογέω πυνθάνομαι . γίγνομαι δέ γράμμα πρός ἐκεῖνος ἐπί ὅς τελέω καί ὁ συνθήκη διά Ὅρκος , ὁ σύμβουλος αὐτός τις , ὁ γένος Ἀρμένιος , ὅς καί πρός ὁ ἔργον αὐτός μέγας ἐρεθίζω , ἐπιβουλεύω οὗτος , καί συμπείθω ἀποστέλλω ὁ ἀμφι αὐτός μηνυτής ὁ βουλεύω , πρός σύμπνοια ἄγω ὁ τε στρατηγός καί ὁ ὑπήκοος τις , ὡς ὁράω αὐτός ψιλόω χείρ , κατεῖπον αὐτός ἐν ὁ ἐγχώριος ὡς εἰμί μελετάω ἀποστασία , μᾶλλον δέ προδοσία αὐτός εἰς ὁ Σαυρομάτης . καί πρός θυμός διερεθίζω αὐτός ἐπιτίθημι οὗτος ἀθρόος , καί μόνος εὑρίσκω συλλαμβάνω καί εἰς ὁ βασιλεύω ἄγω δεσμώτης , δίκη ὁ τόλμημα δίδωμι . κρίνω τοίνυν παρά ὁ πρῶτος ὁ σύγκλητος βουλή ὁ ὁ ἐπίβουλος νόμος ἁλίσκομαι καί καταψηφίζομαι θνῄσκω , μή ἀντιλέγω ἢ ἀντίθεσις πλάσσω ἢ ὁ κατηγορία ἀπαρνέομαι , ἀλλά αὐτέλεγκτος ἐκ ὁ ὁμολογία γίγνομαι . εἰμί δέ καί αὐτός ὁ δικάζω μέρος ὑπάρχω , οἶδα ὁ πολύς . διό καί ὑπερορία ἀποστέλλω πρός νῆσος , πᾶς ἀνία ἐντίθημι ὅσος ὁ αὐτός νεότης ἢ καί γενναιότης ἐν πείρω καθίστημι . ὁ δέ ἀγνοέω αὐτός ἐκ ὁ οἶδα παραλαμβάνω ὑπάρχω ἐκ ἀκοή ἐραστής · καί διά οὗτος διά εὐχή εἰμί ὁ ὅλος ἀνώτερος γίγνομαι ὁ ἀνήρ κολαστήριον καί χαρίζομαι ὁ Ῥωμαῖος ἀρχή . ἐπεί δέ καί ὁ σκοπός ὁ ἀνήρ οὖον φιλαυτία ἀλλά φιλαδελφία καί φιλευσέβεια ὅλος εἰμί , ὡς πρόφημι , περιαλγέω ὁ ὁ ὀρθόδοξος κακοπάθεια , ἐνεργέω λοιπός ὁ εὔχομαι ὁ ὁ εὐχή , καί παρίστημι αὐτός ὁ βασιλικός βῆμα περιέχω ἔλεος ἄσχετος ὁ Αὐγοῦστα , καί σταλαγμός δάκρυ ὁ βλέφαρον οὗτος ἐκπίπτω · εἰμί γάρ ὁ ἀνήρ οὖον μόνος ὁ ἄλλος πλεονέκτημα πρότερος , ἀλλά καί θεάομαι παντάπασι ἡδύς , ἐπιμήκης τε καί στέρνον καί νῶτον ἐν καλός καθοράω , καί εὐγενής τίς πνέω ὡς ἀληθής καί διογενής , εὐόφθαλμος τε εἴπερ τις ἄλλος , καί κάλλος ἀποστίλβω ὁ ὀφθαλμός , μήτε ἀκριβής ὁ λευκός μήτε ὁ μέλας ἀποσῴζω ὡσαύτως ἀλλά ὥσπερ συγκεράννυμι ... ὁ δημιουργία ὁ φύσις καί συγκεράννυμι ὁ ἐρύθημα , ἐν οὗτος ἅπας ὁ γλυκύτης περιθέω ἔχω , καί ἄξιος εἶδος κατά ὁ κωμικός τυραννίς ἐπιδείκνυμι . ὡς οὖν καί ὁ ἵστημι γερουσία συμπάσχω , εὐθύς ἐπακολουθέω ὁ συμπάθεια , καί περισῴζω ὁ κίνδυνος καί βασιλικός ἀξίωσις τυγχάνω , καί ἀπολύω παρά πᾶς ἀσπάζομαι τε καί εὐφημέω καί ἔργον εὐχή γίγνομαι κατακούω , καί ὁ αὐτός σωτηρία ἴδιος νομίζω ἕκαστος . ἔξειμι2 οὖν εἰς Καππαδόκαι , ἐκ ὅς ὁ ἀρχή ὁ γένεσις ἔχω , πάλιν μεταπέμπω εἰς ὁ βασιλεύω εἰσέρχομαι , ἐν ὁ γενέθλιος ὁ Χριστός μάγιστρος καί στρατηλάτης ἀναδείκνυμι παρά ὁ βασιλίς , προέρχομαι βασιλικός μετά ὁ ἴδιος παῖς , ὡς ἔθος ὁ βασιλεύς , εἰς ὁ μέγας σηκός ὁ ὁ θεός σοφία . Ἀνάγκη δέ πολύς καί σύγχυσις ἐκ ὁ ὁ ἀλλόφυλος ἔθνος ἀπηνής ἐπιδρομή ὁ Ῥωμαῖος συμπίνω ( καί γάρ ὁ μέν ἐν ὁ νότιος μέρος , ὅσος πρός Ἀντιόχεια καί Κιλικία , ὁ προερέω ἐκδρομή ἀπολέγω ἐν ἔσχατος εἰμί κίνδυνος · ἐν δέ ὁ βόρειος αὐτός ὁ σουλτάνος πανστρατιᾷ ἐξέρχομαι , δύναμις ἄγω ἀνύποιστος , καί ὁ ὅριον ἐν ὁ φθινόπωρον ὁ Ῥωμαῖος προσφωνέω , βούλομαι παραχειμάζω ἐκεῖσε καί ἄρχω ὁ ἔαρ προσεχῶς προσβάλλω καί ἄρδην ἀνατρέπω ὁ Ῥωμαῖος καί καθαιρέω ) σκέπτομαι ὁ Αὐγοῦστα καί ὅσος ὁ πρῶτος εἰμί βουλή , σύν αὐτός δέ καί ὁ πατριάρχης , πῶς καί τίς τρόπος τοσοῦτος δεινός ἀποτρέπω . καί συνδοκέω ὁ ὑπέρ ὁ ὅλος κρατέω πρόνοια , καί ὁ εἰδικός καί ἐπιθανάτιος παραγγελία ὁ κοινός συμφέρω ἐπιεικής προτιμάω , ὅτι ὁ εἰδικός σύμφωνος ὁ πρός δημόσιος συντέλεια ἀφοράω περιτρέπω δύναμαι · ὁ γάρ μή γίγνομαι βασιλεύς διά ὁ ὁ μίξις ζῆλος κοινός συμφορά καί καθαίρεσις ὁ Ῥωμαῖος ἀρχή γιγνώσκω . δόξα οὖν οὗτος κρατέω ὁ τοιοῦτος γνώμη , καί βασιλεύς μέν ὁ καιρός δήω ἐκ ἅπας , εἰμί μέλλω ὁ Ῥωμαῖος μή ἀπόλλυμι διά ὅλος , ὁ δέ ὁ καιρός καί ὁ ἄξιος οὗτος ἐπάξιος ζυγομαχέω , ὁ Βοτανειάτης ἀπόδημος τυγχάνω εἰς ὁ ὁ Ἀντιόχεια ἀρχή , ἠώς εἰς νόος τις ὁ ὁ βουλευτήριον προΐστημι ὁ Διογένης ἀφικνέομαι . μᾶλλον δέ πρό αὐτός ὁ Αὐγοῦστα οὗτος ὡς αὐτίκα πάρειμι καί γυνή ἀμοιρέω προκρίνω . ἐπάν δέ οὗτος εἴρω , πᾶς αὐτός ὁ ἄξιος , φόβος ὁ μή φαίνω ἀλλότριος , ὅσος ὁ δέσποινα προσεγγίζω , χειροτονέω . διό καί πρῶτος ἄγω ὁ Ἰανουάριος μείς ὁ ϛυʹ ἰνδικτίων , ὁπότε ὁ χειμερινός τροπή ὁ ἥλιος μεθίστημι ὁ οἰκέω φρυκτωρέω καί θάλπω ἐπείγω καί ἀρχή Εὔκαιρον ὁ ἐνιαυτός ὁ πλεῖστος μέρος ὁ χειμών επεξεργάζομαι , καί ἡνίκα ὁ μνήμη ὁ μέγας ἀρχιερεύς καί θύτης ἅγιος Βασίλειος , ὅς καί αὐτός ὁ Καππαδόκαι φέρω φωστήρ ὁ ἐκκλησία διαφανής , ἑορτάζω , βασιλεύς αὐτοκράτωρ ὄρθριος οὗτος ἀναγορεύω , νύξ ἄνειμι εἰς ὁ Καπιτώλιον διά ὁ δέσποινα ἐν ὅπλον , καί λανθάνω ὁ ὁ βασιλίς υἱός . καί ὡς ὁ πρᾶγμα δείκνυμι , οὖον πάνυ μάτην ἐλπίζω ὁ πολύς . ὁ γάρ ρωμαϊκός σκῆπτρον ἐπιλαμβάνω οὗτος , οὐ μικρός ὁ ἐν πούς πολιτικός πρᾶγμα , ὁ στρατιωτικός εὐταξία φροντίζω καί σύστασις , κἀν ὅτι μάλιστα προγονός ἔχω περί αὐτός καί σύνεδρος , εἶπον δέ δεῖ καί ἔφεδρος , καί σύν αὐτός ὁ οὗτος πατράδελφος Ἰωάννης ὁ Καῖσαρ . ἄρχω γάρ αὐτίκα ἐν αὐτός ὁ πολιτικός διάταγμα καί ὁ παρατυγχάνω στρατιώτης ὁ ἐπίσημος συνομιλέω , καί περί πολεμικός ἀγών βουλεύω , καί πρεσβευτής ἑτοιμάζω , καί πανταχόθεν ὁ ἐναντίος διακωλύω ὁ προσβολή . διά οὗτος ὅς καί χρόνος οὔτις συχνός κατέχω οὗτος εἰς ὁ βασίλεια , ἀλλά μετά δισσός σεληναίη περίοδος ὁ ὁ ἑῶος οὗτος δέχομαι Προποντίς , καί ὁ παράσημον ὁ βασιλικός σκηνή πᾶς ὁμοῦ παρίστημι ὁ βασιλίς πρός ὁ ᾤα ἐκστρατεία καί ἀποφοίτησις , καί ὁ ζῆλος ὁ ἐκδικία νικάω ὁ κατά ὁ βασιλίς τρυφή τε καί θυμηδία , καί ὁ κατά ὁ πρόοδος μέχρι οὐρανός φθάζω κλέος καί πόνος οὗτος ἀντικαταλλάσσομαι ὁ κράτος παραπείθω . ὅς καί πᾶς καταπλήσσω , συμβάλλω ὅτι εἰς ὁ διατάσσω μόνος ὁ ὁ ἐκστρατεία παρασκευή καί ἀποσκευή οὐδέ τρεῖς ὅλος διάστημα μείς ἐξαρκέω . ὅς δέ νεοπαγής γίγνομαι ὁ τε ἄλλος καθίστημι εἰμί , καί πρός ὁ ἀποσκευή καί στρατιωτικός ἐκ ὁ ἑσπέρα καί ὁ ὁ Καππαδόκαι φθάνω προσυλλεγω , καί Σκύθης συγκαλέω , καί πρό ὁ οὗτος ἐπιδημία μετά ὁ ἐν ὁ βασίλειος μόνος αὐλή ὁ ὁδός σπουδαῖος ἐφάπτω . εἰμί δέ καί αὐτός ὁ οὗτος συγγράφω ὁ ἐκ πρόκρισις αὐτός συνέπομαι τυγχάνω , καί ὁ ὁ στρατός διευθετέω ὑπόθεσις ἐν κρίσις , πάντως εἄν οὐ ἐκ ἀκοή ἀλλά ἐκ αὐτοπτία ὁ καθεξῆς παραδίδωμι διά γραφεύς ὁ μετέπειτα . ἔχω μέν οὖν βασιλεύς ὁ ὁ Βιθυνός ἐπαρχία , καί μετά αὐτός Φρυγία , ὁ θέμα λέγω ὁ ἀνατολικός . καί συνάγω ἐκ διάταγμα προσφοιτάω ὁ ὁ τάγμα ἐξάρχω , καί ὅσος ὁ τάξις ἀναπληρόω ἕκαστος τάγμα . καί εἰμί ὁράω ὁ διαβόητος λόχος ἐκ ὀλίγος σύγκειμαι ἀνήρ , καί οὗτος συγκύπτω ὁ πενία καί πανοπλία στερέω καί ἵππος πολεμικός · ἐκ πλείων γάρ παραμελέω ἅτε μηδέ βασιλεύς στρατεύω διά πολύς ἐνιαυτός περί ὁ ᾤα , καί ὁ ἀφορίζω ὀψωνιασμός μή ἀπολαμβάνω , καί κατά μικρός ὁ ἐναντίος ἐκ ὁ ἀπαρασκεύαστος προσβολή καί λυπρός καταβάλλω καί τρέπω , οὕτως εἰς ἔσχατος ταλαιπωρία συνελαύνω δειλός καί ἄναλκις καί πρός οὐδείς γενναῖος χρησιμεύω καταφαίνω . ὡς δέ καί αὐτός ὁ σημεῖον μονονού σιωπηρώς ἀποφθέγγομαι οὗτος , Πιναρᾶς ὁράω ὥσπερ ἀπό καπνός καί ὀπηδός ἐφέπω ἔχω εὐαρίθμητος καί πενιχρός . πολύς ἀθυμία προσάγω ἀναλογίζομαι ὅθεν καί τίς τρόπος εἰς ὁ ἀρχαῖος ἐπανέρχομαι καί ὁ πρότερος ἄξιος ὁ στρατιωτικός , καί διά πόσος ὁ χρόνος ἀνακαλέω , ὁ μέν ὑπολείπω ὁ τάγμα ὀλίγος εἰμί καί ἀπορέω ὁ ὅπλον καί ὁ ἐκ ὁ ἵππος κίνημα , ὁ δέ νεολαία απειροπόλεμος καθίστημι καί ὁ πόλεμος μάχιμος καί ὁ πολεμικός κίνδυνος ἐθάς ὁ ἀντιτάσσω καί ἀντιβαίνω ἔχω . ἀλλά ὁ βασιλεύς ὁ τοιοῦτος συγκύρημα οὖον καταπλήσσω . ἐναντίος δέ μᾶλλον ὁ ἐναντίος ὁ ἀθρόος οὗτος ὁρμή τε καί ἔφοδος , οἴομαι , ὥσπερ ὕστερος μανθάνω , ὅτι κίνδυνος οὗτος ὁ ἄνθρωπος οὐδείς λόγος ποιέω , ἀλλά Ἄρης εἰμί φοιτητής , καί καινοποιέω ὁ Ῥωμαῖος , καί ἀντισηκόω ὁ ἐχθρός ὁ ἐπίχειρα . διά οὗτος καί ὁ μέν σουλτάνος ὀπισθόρμητος γίγνομαι , μοῖρα δέ τις μέγας ἀποτέμνω , καί οὗτος διχή διαιρέω , εἰς ὁ ἄνω Ἀσία στρατοπεδεύω ποιέω , ὁ μέν βόρειος ὁ δέ περί ὁ νότιος τίθημι . ὁ δέ βασιλεύς κατάλογος στρατιωτικός ποιέω , καί ἐκ πᾶς χώρα καί πόλις νεότης συλλέγω καί ἀξίωμα καί δῶρον ἀναθαρσέω ποιέω , καί διά ὀλίγος ὁ ἀριθμός ὁ τάγμα ἀναπληρόω , καί λοχαγός ὁ ἀγαθός ἕκαστος οὗτος ἐπιμελής προΐστημι , συμμίγνυμι δέ καί ὁ ἀπό ὁ ἑσπέρα ἔρχομαι , ἐν ὀλίγος χρόνος στρατία ἀξιόμαχος καταπράσσω , καί μετά τοσοῦτος δύναμις ἐπί Πέρσης ἐπιστατικός ἐλαύνω . ὡς δέ ὁ βόρειος στρατόπεδον ὁ Πέρσης , ἐκδρομή τις πρότερος φαντάζω , δόξα ὑποχωρέω ἐκ ὁ ὁ βασιλεύς πρόοδος παρέχω , γιγνώσκω λοιπός ὁ Διογένης ὁ νότιος ἐπεισπίπτω , ἕ ὁ περί ὁ κοῖλος Συρία καί Κιλικία καί αὐτός Ἀντιόχεια καταληΐζω εἰμί . καί διά οὗτος καταλείπω ὁ εὐθύς2 Σεβάστεια καί κολωνεία φέρω , ὁ ὁ Λυκανδοῦ ἐπιχωριάζω θέμα , διατρίβω ὁ θερινός καιρός ἐν αὐτός διανοέομαι , ἐν ὁ φθινόπωρον ὁ Συριακός μέρος προσβάλλω , ὁπόταν ὁ πολύς ὁ φλόξ ἐκ ὁ ἀπόστασις ὁ ἥλιος ἀποτίθημι , ἵνα μή ὁ ἀσυνήθης ὁ καύσων διαλωβάομαι ὁ στρατόπεδον καί νόσος ἁλώσιμος γίγνομαι . ἐν τοσοῦτος δέ χρονίζω οὗτος λάθρῃ προσβάλλω ὁ Πέρσης ( Τοῦρκος δέ οὗτος νυνί ὁ λόγος οἶδα καλέω ) ὁ νεοκαισαρεια ἐκ ἀπρόοπτος ὁ ἐπιδρομή καταστρέφω , καί πολύς σῶμα καί χρῆμα ἐν ὁ ἀσφαλής κυριεύω παλινῳδία ἀείδω , βάρος λαφυραγωγία οὐ μικρός ἐπάγω . ἔρχομαι οὖν ὁ λόγος οὗτος εἰς ὁ βασιλεύς πολύς αὐτός καί ὁ ἀμφι αὐτός ταραχή ἐμποιέω , διασκοπέω ὁ τε ὁ ἐναντίος μηχανή , καί ὅς ὑφίστημι ἀπάτη , καί ὁ ἐκ πολύς μῶμος , ὅτι ὁ βασιλεύς ἐκστρατεύω τυγχάνω οὐδείς κακός ὁ πολέμιος ὁ ἑαυτοῦ διαπράσσω , μή δύναμαι ὁ κράτος ἀμύνω . ἀμελέω ὅς καί ταχύς ὁ δύναμις ἀναλαμβάνω διά ἀτραπός ἄβατος καί δύσβατος ἀπό ῥυτήρ κατόπιν ἐλαύνω . καί πλησιάζω ὁ ὁ Σεβαστηνός μητρόπολις ὁ μέν στρατιωτικός ἀποσκευή καί ὁ πεζός ἅπας εὐθύς2 ὁ Ἄστυ ἀφίημι διακελεύομαι μετά ὁ σύνειμι1 αὐτός προγονός ὁ Ἀνδρόνικος , ὅς αὐτός βασιλεύς χειροτονέω ὡς ἐνέχυρον ἢ συστράτηγος ἔχω , ἢ τόπος ἀντισηκόω οὗτος , εἰμί πῃ πολλάκις παρήκω καί ὁπλίτης ἐπιτίθημι ὁ ἐχθρός καίριος ὡς ἄνθρωπος δέχομαι . αὐτός δέ μετά πᾶς ὁ ἵππος καταδιώκω ὀπίσω ὁ ἐναντίος . καί διά πολύς ὑψηλός βουνός ὁ ὁ τεφρικεω διέρχομαι , καί ὁ ἐχθρός ἐπιτίθημι κατά ὁ ἐγκάρσιος ἐπείγω , οὗτος ὁ στρατός κατεργάζομαι ὡς , καίτοι ὁ ἐχθρός ἔγγιστος τυγχάνω καί θεάομαι αὐτός , μή δύναμαι ὁ περί αὐτός ταχυδρομέω διά ὁ ἵππος καί μνήμη ἄξιος κατόρθωμα διαπράσσω . ὅμως μέντοι ὁ ἀδόκητος ὁ πρᾶγμα κατασείω ὁ ἐναντίος , καί ὁ φήμη ὁ ὁ βασιλεύς ἐπιστασία ἰσχυρῶς ἐπιναρκάω , πολύς μέν φόνος οὗτος γίγνομαι αὐτίκα νῶτον δίδωμι καί πρός φυγή ὁρμάω . ὅσος δέ καί ζωγρεία ἁλίσκομαι , οὐδείς ἀπονίναμαι ὁ ἴδιος ζωή , μάχαιρα ἔργον γίγνομαι . ὁ μέντοι λεῖος πᾶς , ἀπό ἄνθρωπος ἠώς κτῆνος , ἐλευθερόω ὁ βασιλεύς καί γλῶσσα καί θαῦμα ἐπευφημέω . καί γάρ θαυμαστός ὁ εἰμί καί ἀξιόλογος γίγνομαι , ἵνα βασιλεύς Ῥωμαῖος ἀκρατής διώκω Χωρὶς ὁ οἰκεῖος ἀποσκευή , μετά μόνος ὁ ἴδιος ὁπλιτικός , ἐπί ὅλος ἡμέρα ὀκτώ , διά τόπος ἄδηλος τε καί ἄβατος , καί μή ἀποτυγχάνω ὁ ἐπιβολεύς . ὑποστρέφω οὖν ἐκεῖθεν εἰς ὁ Σεβαστηνός μητρόπολις πρῶτος ἄγω ὁ Οκτώβριος μείς , καί διαναπαύομαι ὁ στρατός ἐν μόνος ἡμέρα τρεῖς , ἀείρω ἐκεῖθεν ὁ πρός Συρία ἄγω ἔχω , καί διά ὁ ὁ κουκουσυς αὐλών καί δυσδιεξοδευος ἀτραπός εἰς Γερμανίκεια καθίστημι εἰς ὁ θέμα ὁ καλέω Τελοὺχ παρά ὁ Ἀρμένιος εἰσβάλλω , πρότερος οὐ ὀλίγος ἀποτέμνω φάλαγξ στρατιωτικός μετά συνταγματάρχης , καί εἰς Μελιτηνή ἐκπέμπω ἐπί φυλακή ὁ ὁ ἑῶος θέμα καί ἀντίπτωσις ὁ ἐκεῖσε τότε προσεφεδρεύω ἐχθρός , ὅς ἄρχω ἀνήρ πανοῦργος καί μάχιμος ὄνομα Αὐσινάλιος . διά οὗτος γάρ ὁ βασιλεύς μετά ὁ λόχος καί λοχαγός καί ὁ ἅπας Φράγγος , ἀνήρ αιμοχαρής καί πολεμικός , ὁ στρατηγός οὗτος παραδίδωμι , ἐπί ὅς διά ἁδρός δύναμις περιγίγνομαι ὁ πόλεμος ἀλλόφυλος ἐπιγίγνομαι . ἀλλά οὗτος οὐ εὐθαρσής εἰς ἅπαξ καί ἀφιλότιμος χράω ὁ καιρός καί ὁ πρᾶγμα , μικρός ὁ βασιλεύς διπλόος πόλεμος , ὑστερέω τοιοῦτος στρατιά μάχιμος , ἀντί ἁπλόος προξενώ . πολλάκις γάρ προκαλέω αὐτός ὁ ἐχθρός , καί μή επαΐων ἔξειμι ὁ Ἄστυ ὁ Μελιτηνή καίτοι ὁ στρατιώτης προθυμοποιέω αὐτός ἀντεπεξέρχομαι , ὡς εἶδον ἐκεῖνος ὁ γλίσχρος αὐτός καί περιδεής καί ἀπόλεμος , διά τόπος ἄδηλος βαδίζω ὁ βασιλικός στρατιά μοῖρα τις διά ἀγορά σιτίον ἔξειμι προσβάλλω · καί εἰμί μή ταχύς διανίσταμαι ὁ βασιλεύς ἐκ ὁ φήμη ὁρμάω κατά αὐτός , ἐκεῖνος μή ὑφίστημι διαφεύγω , τάχα εἄν ἀπόλλυμι μέρος στρατιώτης οὐ εὐκαταφρόνητος . ἀπό ὅς εἰμί τις ὁ στρατηγός ἐπιγράφω ὡς ἐπίπαν ἔχω ὁ ὁ ἔκβασις , ἔτι ἐπί ὁ χείρων ἔτι ἐπί ὁ ἀγαθός συνάγω , οὖον διαμαρτάνω πάντως ὁ ὀρθός καί ὁ ἀληθής διάγνωσις . ἀλλά ὁ μέν βασιλεύς , οὗτος διασῴζω καί διασῴζω ὁ στρατόπεδον , πρό ὁ ὁ Χάλεπ χώρα πανστρατιᾷ κατασκηνόω . πρό ὁ καταβαίνω δέ ὁ ἵππος , ὁ τε Σκύθης καί ὁ Ῥωμαῖος οὐ ὀλίγος εἰς προνομή ἀποστέλλω ὁ πολέμιος χώρα καταλαμβάνω , ἀνήρ τε καί γυνή καί βόσκημα δορυάλωτος πλῆθος οὐ μικρός ποιέω . ἐκεῖθεν δέ προβιβάζω ὁ στρατία πρόειμι1 διά ὁ πολέμιος , καί διττός ἡμέρα ὁμοῦ μεταβαίνω εἰς τοὔμπροσθεν ὁ προνομή οὐδείς κακός ποιέω εἰμί . τριταῖος δέ πρός ὁ Ἱεράπολις ἀφικνέομαι ὁράω ὁ Ἄραψ περιρρέω κυκλόσε καί παραδείκνυμι ἐκ φαντασία ὁ πόλεμος . ἀλλά εἰς χείρ ἔρχομαι καί συνάπτω Ῥωμαῖος εὐθαρσής οὖον γίγνομαι , εἰμί μή πού τις ἀκροβόλισις προτρέχω τις καί ὁ τάξις προπηδάω ἔπειμι . καί πρόειμι1 ὁ μέν Ρωμαῖος συντεταγμένως κατά λόχος καί φάλαγξ , ὁ δέ Ἄραψ μετά καί ὁ σύνειμι αὐτός Τοῦρκος οὐ ὀλίγος , ὅς ἄρχω ἀνήρ δραστήριος καί γένος αὖχος βασιλικός ἐκ Περσίς , ὄνομα αμερτικεω , μακρόθεν ἕπομαι καί οἷος δορυφορέω ἢ πρός ἐπίδειξις περιτρέχω . περί δέ δείλη ὄψιος στρατοπεδεύω ὁ βασιλεύς πρό ὁ Ἱεράπολις Ἄστυ τάφρος ἐκεῖσε καί χάραξ κατά ὁ ἐθίζω πήγνυμι . οὔπω δέ ὁ ἀποσκευή ὁ Ρωμαῖος βεβαίως ὁ σκηνή ἀποτίθημι , μηδέ ἐγχρονίζω οὗτος , ὅσος ὁ ὑπηρεσία ὑπάρχω καί ὁ ὁ Ἀρμένιος σύνταξις , εὐθύς2 ὁ πόλις ὁρμάω . καί ἐπεί εὑρίσκω αὐτός οὖον πάνυ διά ὁ ἐντός ἀντιμάχομαι ( φθάνω γάρ ὁ Σαρακηνός ὁ φόβος ὁ βασιλικός ἐπιδημία φυγαδεία αἱρέω πέραν ὁ Εὐφράτης ποταμός ) , ταχύς βιάζομαι ὁ πύλη ἐντός εἰσπηδάω . καί σιτίον μέν καί ὁ ἄλλος διατροφή εἰς κόρος μετακομιδή ποιέω ( ἀφθονία γάρ οὗτος εὑρίσκω ἐκεῖσε καί οἶνος τίς μέρος καί ὁ εὐτελής εἶδος ) , ὁ δέ τίμιος λάφυρα ἀποτυγχάνω , προλαμβάνω ὁ πολέμιος καί συσκευάζω αὐτός μετά ἑαυτοῦ ἐν ὁ ἀποδιδράσκω . καί οὗτος μέν ἐπί ὁ Μεγαλόπολις ἐκεῖνος , ὅστις ἀμαχητί κρατέω πολύς εὐμάρεια δίδωμι ὁ στρατιώτης πρός ὁ ἐκεῖσε διαγωγή , πλήν τις πύργος ὑψηλός , τρεῖς ἢ τέσσαρες , ἔνθα Σαρακηνός ἀνέρχομαι , καί ὁ ἄνοδος ὡς στενόπορος κατέχω , φιλονεικέω κατά ὁ πάτριος αὐτός νόμιμος ὁ ἴδιος προκινδυνεύω θρησκεία καί πόλις . ἀλλά οὐ δύναμαι μέχρι πᾶς ἀντέχω · διά πολύς γάρ μέρος περιέχω αὐτός ὁ Ρωμαῖος , καί τόλμα πολύς καί ὅπλον ἑκηβόλος καί συνασπισμός καταπλήσσω , δορίκτητος αὐτός ποιέω . ἐπί δέ γε ὁ ἀκρόπολις ( εἰμί γάρ ἐπίπεδος μέν καί αὐτός καί ὁ πόλις ὁμόστοιχος , τεῖχος δέ ὑψηλός ἄγαν καί πύργος ἀέριος πυκνόω καί οἷος ἀνάλωτος ) οὖον τοιοῦτος εὑρίσκω ὁ Ρωμαῖος ὁ εὐκολία · ἐκεῖσε γάρ εἴσειμι Σαρακηνός οὐ εὐαρίθμητος πλῆθος ἐρρωμένος ἀμύνω . οὖον μήv μέχρι πολύς ὁ φυλακή ὁ ἄκρος τηρέω δύναμαι · κυκλόσε γάρ ὁ βασιλεύς ὅπλον καί μηχανή αὐτός κατατείνω , καί πετρόβολος ὄργανον καί τόξον ὡς νιφάς κατακοντίζω , καί χῶμα ὁ ἅλωσις ἐκ πολιορκία ἐπιδείκνυμι , ὑπόσπονδος ποιέω . πρεσβεύω γάρ καί συγγνώμη τυγχάνω αἰτέω , καί λύτρον ὁ ἱκετηρία αὐτός τε καί γυνή καί παῖς καί ὁ λοιπός οὐσία προτίθημι , ὁ βασιλεύς καταδυσωπέω καί ὁ κατά σκοπός οὖον διαμαρτάνω . κυριεύω δέ καί ὁ ἀκρόπολις ὁ Ρωμαῖος , μεσιτεύω ὁ πρᾶγμα ἀνήρ Ἀσσύριος μέν ὁ γένος γέννημα ὁ μέγας Ἀντιόχεια τυγχάνω , ἄκρως δέ ἐξασκέω ὁ τε Ρωμαϊκός σοφία καί παίδευσις καί ὁ ὁ Σαρακηνός διά ὁ ὁ φύσις εὐσταλής καί μετέωρος , καί πρόσειμι εὐμήχανος ὁ ἀκρόπολις , καί ὁ πύλη Ρωσικός ὅπλον ἐν ὁ εἴσειμι κατέχω ὁ ἀκρόπολις ( Πέτρος ὁ προσηγορία οὗτος ὁ ἀνήρ , ὁ ἐπίκλη Λιβελλίος , ὁ δέ ὁ μάγιστρος ἄξιος ὁ τότε τιμάω ) , οὕτως ὁ πολιορκία ἀπέχω , ἐπεί καί ἐκ πάροδος πολύς πόλις , ὅς μέν βραχύς ὅς δέ καί μείζων , ἐκ πόλεμος καί Βίας ἀναρπάζω . ὁ δέ ἐντεῦθεν ἀγών ὁπλιτικός ὁ βασιλικός στρατόπεδον δέχομαι . ὁ γάρ ἀμηρᾶς ὁ Χάλεπ συνάπτω ὁ λοιπός ὁ Ἀραβίτης σύν ὁ Οὐννικός , καί δύναμις ἁδρός ποιέω , εἰς χείρ ἔρχομαι ὁ βασιλεύς καί μάχομαι διασκέπτομαι . ὁ δέ βασιλεύς ἔνδον εἰμί ὁ προαλίσκομαι Ἱεράπολις καί πυργομαχέω ἐν μέρος , καθό λείψανον ὑπολείπω ὁ πυργοκράτεια , παράταξις ἀφορίζω δύο ὁ μεταξύ τόπος ὁ τε κάστρον καί ὁ παρεμβολή ἐκ ὁ ἐναντίος διατειχίζω . διαφαίνω γάρ τις ὁ Σαρακηνός κατά ὁ πεδίον ἐκ διάστημα ἱππάζομαι . εἰμί γάρ περί ὁ Ἱεράπολις ἱππήλατος πεδίον πρός μῆκος ἐπεκτείνω μέγας , καί πλήν γήλοφος οὐδείς εἰμί ὁ ὑπερανίστημι εἰς ὄρος μέγας καί πρός ἀήρ διατείνω . καυσώδης δέ ὁ τόπος εἰμί ὡς εἄν ὁ ἥλιος θερμός ἐκεῖσε προσβάλλω διά ὁ μεσημβρινός . περί δέ ὁ ἑσπέριος ὁ κάστρον λειμών φύω ὑδραγώγιον κατάρρυτος · χλιαρός δέ ὁ ὕδωρ εἰμί , μεταλαμβάνω πάντως ὁ ἐκ ὁ ἀήρ καί ὁ γεώδης φλεγμονή ἐπίτασις . τότε μέν οὖν κατά μικρός ὁ πολέμιος ὁ κατά μέτωπον ἵστημι δύο παράταξις πλησιάζω ( ἄπειμι1 δέ ἔτι ὁ ὁ Χάλεπ ἀμηρᾶς · ὄνομα οὗτος μαχμουσος ) , καί ἀκροβόλισις ποιέω , παρελαύνω μέν τις ὁ Ῥωμαῖος πρός αὐτός καταναγκάζω καί δίς οὗτος καί τρίς ποιέω , καί πάλιν διεγείρω οὗτος ἀντιστρέφω ὄπισθεν . ἐν ἕτερος δέ συμβολή τροπή ποιέω ὁ παραλανθάνω οὐκέτι κατά ὁ πρότερος προσβολή γίγνομαι ὀπισθόρμητος , ἀλλά ἀκρατής ἐλαύνω μέχρι ὁ ὁ στρατηλάτης φάλαγξ εἰς χείρ αὐτός συρρήγνυμι , καί τρέπω οὗτος , καί παρέρχομαι ὁ ὁ σχολή σύνταγμα , πολύς μέν ἀναιρέω , ὁ δέ λοιπός φεύγω αἰσχρῶς καταναγκάζω , ἐν δεξιός καταλείπω ὁ ὁ σχολή σύνταγμα , ὅσπερ ὁ ὁ ἕτερος ὁράω ἧσσα οὔτε παραβοηθέω οὔτε τίς πράσσω στρατιωτικός μελετάω , ἀλλά εἰμί παγόω , ὡς εἄν λανθάνω ὁ ἐναντίος ἐκ ὁ ἐρημαῖος διανοέομαι στάσις . ἐπεί δέ ὑποστρέφω ὁ πολέμιος ὁ τάγμα οὗτος μόνος εὑρίσκω ἀγεννής προΐστημι , ταχύς καί οὗτος ὁ ἧσσα ἐργάζομαι , πολύς μέν ἀναλέγω , ὁ δέ λοιπός εἰς ὁ παρεμβολή κατακλείω , καί ὁ σημεῖον οὗτος στρατηγικός ἀφαιρέω , ὥστε καί τις ὁ Σαρακηνός καταβαίνω ὁ ἵππος , καί πολύς ὁ στρατιώτης τραχηλοκοπέω , ὁ κεφαλή οὗτος εἰς ἔνδειγμα ὁ Νίκη πρός ὁ Χάλεπ ἀποστέλλω . τότε τοίνυν ἐγώ οὖον τοσοῦτος ἀπογιγνώσκω ὁ ἐμαυτοῦ σωτηρία , ὅσος ὁ ὁ Ῥωμαῖος καταγιγνώσκω δειλία ἢ ἀπειροκαλία ἢ ταπεινότητα · τοσοῦτος γάρ γίγνομαι καταφορά καί ἧσσα ὁ Ῥωμαῖος πρό ὁ παρεμβολή , οὐδείς ὁ λοιπός λόχος καί λοχαγός εἰς ἄμυνα διερεθίζω , ἀλλά πᾶς , ἔνδον κάθημαι ἕκαστος ὁ οἰκέω ἔργον ὡς διά φίλιος γῆ ἐνσκηνόω διαπράσσω , καί κίνησις Ψυχή οὐδέ ἀγωνία οὗτος ὁ παράπαν ἐξορμάω . ὁ δέ βασιλεύς ἔνδον ὁ κάστρον οὗτος μανθάνω , μετά πολύς ὁ ἀνία ἐκεῖθεν ἐπανέρχομαι πρός ὁ χάραξ μετά ὁ σύνειμι αὐτός Καππαδόκαι , πολύς καί αὐτός ὁ ἀβελτηρία καταγιγνώσκω οὗτος καί ὁ Ῥωμαῖος ὁμοῦ . διό καί ὁ νύξ ἐκεῖνος πᾶς ἔχω ἐν ἐλπίς οὐ ἀγαθός , καθότι καί ὁ πεζός ἅπας ὁ Ἀρμένιος , ἐπιτάσσω διανυκτερεύω περί ὁ τάφρος ἐν προτείχισμα , ἀποστασία σκοπέω , μή πειθαρχώ ὁ λέγω . καί ὁ μέν νύξ ἐκεῖνος δριμύς τις καί βαρύς ὁ Ῥωμαῖος διατελέω · οὔπω δέ ἡμέρα πρόειμι1 , καί ὁ πολέμιος ὁ χάραξ πανστρατιᾷ περιζώννυμι . μανθάνω γάρ ὁ ὁ Χάλεπ ἄρχω ὁ προγίγνομαι προτέρημα παρά ὁ μοῖρα αὐτός , μετά ὅλος ἵημι ὁ ἑαυτοῦ δύναμις ὡς αὐτοβοεί αἱρέω ὁ βασιλεύς μετά ὁ σύνειμι αὐτός στρατιά . καί ὁ μέν οὗτος περιιππεύω ἐγώ καί θηριώδης ἐκφοβέω ὁ βαρβαρικός ὑλακή οὖον διαλείπω · ὁ δέ βασιλεύς ἐντός ὁ σκηνή διαγράφω ὁ πόλεμος , περί τρίτος ὥρα ἀθρόος ἐξέρχομαι Ἔφιππος ( ἐνίστημι δέ εἰκοστός ὁ νοέμβριος μείς ἰνδικτίων γῆ ) , βοή βύκινον ἢ σάλπιγξ μή προφέρω αὐτός ὁ πρόοδος . ἀραρίσκω δέ ὁ σημεῖον , καί ὁ στρατιά κατά λόχος συντεταγμένως ἔξειμι , ἄρχω ὁ πολέμιος περί μέρος εἷς , κατά ὅς ὁ Ῥωμαῖος εἶδον ἐλαύνω κατά φάλαγξ , καί αὐτός συναθροίζω . καί ὁ ἀγών ὅσος , καί ὁ ὁ μέλλω ἔκβασις οἷος , ὁ Ψυχή ἐναποστάζω . ὅμως δέ οὖν Ἐνυάλιος ἀλαλάζω ὁ κατά μέτωπον προασπίζω ἐν ὁ συμβολή , πολύς ὁ πολέμιος ὁ Ρωμαῖος καταγωνίζομαι διαχειρίζω . ὁ δέ λοιπός πλῆθος ὁ Ῥωμαῖος ἐξορμάω κατά αὐτός φυγή οὗτος ἀνυπόστατος γίγνομαι . ὁ δέ κατόπιν ὁ φεύγω ἐλαύνω πολύς μέν ἀναιρέω , οὐ ὀλίγος δέ ζωγρέω λαμβάνω . ὁ δέ δίωξις μέχρι πολύς μέν γίγνομαι , μέγας ὁ Ρωμαῖος Νίκη καί αὔχημα ἐξαστοχέω . ὁ γάρ Ἀραβικός ἵππος ταχυδρομέω οἶδα ἄχρι τις , μηδέ εὐψυχέω δέ ἐπί πολύς διάστημα , ὅταν ὁ Ρωμαῖος ὁ ἀτονία ἐκεῖνος οἰκεῖος εὐτονία ἢ εὐτυχία ποιέω μέλλω , τότε ὁ ῥυτήρ ἐκ ἐπίταγμα βασιλικός ἐπιστρέφω ὁ Νίκη ἀμβλύς ἑαυτοῦ ἀπεργάζομαι , κορέννυμι μόνος ὁ ὁ ἐναντίος ἀποτροπή . οὕτως εἶδον ἐγώ ὁ νῦν Ῥωμαῖος μήτε καιρός ἁρπάζω δύναμαι μήτε λόχος καθίζω , μήτε πόλεμος δριμύς κρίνω ὁ πᾶς εὐθυφρονέω , μήτε δύναμις ὁ ἐναντιόομαι αὐτός διακρίνω , ἀλλά εἷς κανών χράω πρός ἅπας , ὁ τε δυνατός ὁ ἐναντίος καί ὁ γλίσχρος καί ἡγεμονικός ἔτι οὖν τοπαρχικῶς ἔχω . τίς γάρ εἰμί τότε δέος πρός ὁ ὁ Χάλεπ ἡγεμών εἰς ὁ μή διώκω αὐτός ἀκρατής μετά ὁ τροπή , ὀπισθοφυλακέω ὁ βασιλεύς μετά ὁ λοιπός ὁ στρατός μοῖρα , καί κατόπιν ἐπιτρέπω ὁ παρεμβολή ἕπω μέχρι ὅστις καί ὁ Χάλεπ ἐφίστημι καί ὁ ἔνδον ὁ φόβος κατασείω καί ὁ πόλις αὐτός παρίστημι , ὁ πλείων ὁ στρατιώτης ἐν ὁ φυγή κατακόπτω . καθώς γάρ καί ὕστερος μανθάνω , ὅτι καί αὐτός ὁ ὁ Χάλεπ καραδοκέω εἰμί ἐπί ὅς ὁ πόλις αὐτός ὁμολογία καί συνθήκη ἀφέσιμος παραδίδωμι ὁ βασιλεύς , ἐπεί καί ὁ νεότης οὗτος πάσχω μέλλω πᾶς , εἰμί προβαίνω ὁ ὁ δίωξις . ἐλαύνω γάρ καί αὐτός πεζικός παράταξις διά ὁ ἐλπίς ὁ πρώην ὁ Σαρακηνός προτέρημα , ὥστε ὁ χάραξ ὁ Ῥωμαῖος ἐκ ἐπίθεσις αἱρέω πολεμικός . νῦν δέ ὁ ἀδιάκριτος ὁ ὁ ἄρχω ἡγεμονία καί ὁ αὐτός ἰσχύς ὁ Ῥωμαῖος ὁ βασιλεύς καί ἡγεμών ἰσχυρῶς συνέχω , ὁ τε Νίκη αὐτός εἰς ἀγενής περιστέλλω πέρας , καί ὁ ἐχθρός εἰς αὔχημα μείζων ἐπαίρω , ἕ καί κυριαρχή ἐν ὁ Νίκη ὁ συνεχής ὁ δίωξις μή διανοέομαι , ὁ ὁ Ῥωμαῖος γῆ ὑπόφορος αὐτός ἢ μηλόβοτος ποιέω , ὡς διά ὁ ἡμέτερος ὑστέρημα ἀναπληρόω ὁ ἐκεῖνος θέλημα . ἀλλά οὗτος μέν οὕτως · ἐπανέρχομαι δέ ὁ βασιλεύς εἰς ὁ χάραξ μετά ὁ ὁ ἐχθρός ἀποσόβησις , γιγνώσκω ὁ ἀκρόπολις ὁ Ἱεράπολις ἐνοικίζω καί στρατηγός ἀποδείκνυμι οὗτος , ἐπί ὅς κατά μικρός καί ὁ ἄλλος πόλις Ῥωμαῖος γίγνομαι καί Ἀρμένιος κατοικητήριος , καί διά οὗτος χρονίζω ἐκεῖσε , καί φρουρά , ὅσος τις δοκέω πρός φυλακή αὐτάρκης , καί στρατηγός ἐφίστημι Φαρασμάτιον ἐκεῖνος βέστη ὁ Ἀποκάπης , ἐκ Ἀρμένιος ὁ γένος ἕλκω , χώρα δίδωμι ὁ ἐναντίος ἀνακαλέω τε ὁ ἧσσα καί ἀντίπαλος φέρω . καί ἠώς μέν στρατοπεδεύω ὁ ὁ Ῥωμαῖος στρατός διαδείκνυμι , κατά χώρα δοκέω μένω ὁ Ἄραψ · ὡς δέ ἀναστρέφω ὁ στρατία εὐθύς ὁ φρούριον ὁ Αζάς ἐλαύνω , ἄρχω σποράδην ἐκ διάστημα κατά ὁ ἐθίζω αὐτός ἐπιφαίνω , καί περί ὁ οὐραγία πολλάκις ἐπιτίθημι , ἢ καί ὁ ὁ σιτίον μετακομίζω , λυπέω ὁ Ῥωμαῖος , ὡς εἄν ἐκ ἐπιδρομή καί λόχος ὁ ἐπίθεσις ἐν ὁ λανθάνω ποιέω . ὅμως δέ οὖν καταφράσσω ἑκηβόλος καί πελταστής ὁ βασιλεύς ὁ στρατόπεδον , οὗτος θωρακίζω αὐτός διάγω καί ὁ ὁ ἐχθρός προσβολή ῥᾳδίως ἀποκρούω , ἠώς ἐν ὁ φανερός καί μάχομαι νικάω αὖθις ὁ ἐναντίος ὁ φρούριον ὁ Αζάς μετά ὅλος ὁ στρατιά καί ὁ ἀποσκευή προσφέρω , μανθάνω παρά τις ὅτι εὔυδρος εἰμί ὁ τόπος ἐκεῖνος καί ἱκανός χορηγέω τοσοῦτος στρατόπεδον δαψίλεια ὁ ὑδρεύω . ὡς δέ προσεγγίζω αὐτός οὐδέ κατά ἥμισυς τόξον βολή ἐρυμνός τε ὁράω , ἐπί ἀκρώρεια ὁ λόφος ἵστημι καί τεῖχος διπλόος περιζώννυμι καί πέτρα ὥσπερ χειροποίητος γομφόω καί λίθινος ὁ ἄνοδος πρός ὁ πύλη ἀποφέρω , μικρός τε ὕδωρ ἀπορρέω ἐκεῖθεν καί μή δύναμαι ὅσος πρός χιλιοστός μέρος ὁ στρατός ἐξαρκέω , ἀπογιγνώσκω ὁ ἐκεῖσε στρατοπεδεία , καί ἀναζεύγνυμι ἐκεῖθεν εἰς τόπος πήγνυμι ὁ παρεμβολή , ἔνθα ὁ ὕδωρ ἄφθονος ῥέω . διασκοπέω οὖν ὡς οὐ εὔθετος εἰμί ἐκ διάστημα τοσοῦτος πρόσειμι ὁ πόλις καί μηχανή ἐφίστημι ( φθάνω γάρ ὁ νύξ , καί δήω μετακομιδή αὐτός εἰς ὁ χάραξ , ἵνα μή πυρίκαυστος ὁ πολέμιος ἵστημι γίγνομαι ) , ὁ τε χειμών περί ἀκμή ἔρχομαι καθοράω καί ὁ ἐναντίος περιχέω ἀεί ὁ θαρσέω ὁ ὁ ἵππος ἐν ὁ θέω ἀρετή , ἀνίστημι ἐκεῖθεν ὁρμάω πρός ὁ ὁ Αὐσονίτης ὅριον . καί πυρπολέω χωρίον τίς μέγας Κατμάς λέγω , ὁ ἀμηρᾶς ὁ Χάλεπ ἀφοσιόω ἐκ παλαιός , εἰς ἕτερος χωρίον καταλύω Τερχαλᾶ κατονομάζω , ἔνθα κόπτω ὁ χάραξ , καί ὁ βασιλεύς ἐπί ὄχθη ἵστημι κατά ὁ δεξιός , καί προασπίζω στρατιωτικός παράταξις ( εἰμί δέ καί τόπος ῥύαξ τάξις ἐπέχω , ἐκ ἑκάτερος μέρος βουνός συνέχω , ἀπό ὅς ὁ Ἀριστερὸς ὁ πολέμιος ἔχω ἐπί ἀκρώρεια ἵστημι κατά ὁ ἀσφαλής ) , ὁ τε λοιπός πλῆθος περί ὁ ἀπόθεσις ὁ φορτηγός ζῷον ἀσχολέω , καί ὁ οὐραγία ἐφίημι καί ἀντιπολεμέω ὁ ἐπεμβαίνω ὁ Σαρακηνός , Ἄραψ δύο λανθάνω κατόπιν ὁ ἀκρώρεια , καί ὁ ἵππος ἀπό ῥυτήρ ἐλαύνω , ἐπί ἄκρος ὁ παρεμβολή ἐφορμέω , καί δύο ὁ πεζός ὁ λόγχη ἀναιρέω αὐτός . ὅς ὁ βασιλεύς πρῶτος ὁ λοιπός θεάομαι , καί φωνή καταμηνύω ὁ ἔφοδος , διανίστημι μέν ὁ στρατιώτης εἰς δίωξις , ἕ δέ φθάνω ἐξαίσιος δρόμος ὁ ἵππος εἰς ὁ οἰκέω στρατόπεδον ἀνασῴζω . τότε μέν οὖν διανυκτερεύω οὐ ἀμαχητί ( περιβομβάω γάρ ἔξωθεν ὑλακή ἄσημος ὁ Ἄραψ ) , ὁ ἐπαύριον ἀείρω εἰς ὁ Ρωμαϊκός ἐπιβάλλω γῆ , οὗτος μέν τύπτω ἐκ ὁ Ὁρίων , προκατεργάζομαι δέ καί ἀνάστατος εἰμί , εἰμί τάχα καί ἀγαθότης εἰμί καί χρῆμα καλός καί μέγας ὁ τε ἄλλος καί αὐτός ὁ ἐλαία βρίθω , πλήν εἰμί μήπου πρόειμι κρησφύγετον τις εὑρίσκω , βραχύς τις συντηρέω ὁ χώρα ἐκεῖνος επίμονος λείψανον . διέρχομαι οὖν τοιοῦτος τόπος πολύς εὐθύς2 ὁ Ἀρτὰχ βαδίζω . ὁ δέ τοιοῦτος κάστρον εἰμί στρατηγός μέν ἄρχω , φρουρά δέ καί κόμη πολύς καί ἀγαθός ἀνήρ συντηρέω , καί στρατιώτης οὐ ἀμοιρέω ἐν ὁ κατά ἐπιδρομή ἐπίθεσις . ὁ δέ τοιοῦτος προαλίσκομαι φρουρά ἔχω Σαρακηνός , ἀποταμιεύω αὐτός ὁ εἰς ὁ ἑξῆς αὐτός καταδούλωσις · ὅσπερ ἔγγιστος ὁ μέγας Ἀντιόχεια τυγχάνω μέγας αὐτός βλάβη καί παντοδαπός ἐκ ὁ ἐναντίος ἐπιτρέφω μέλλω , καί οἷος Ἀντίπολις εἰμί καί ἀντίθετος καταγώγιον . ἄρτι δέ ὁ βασιλεύς εὐτρεπίζω πρός ὁ αὐτός πολιορκία , φόβος κατασείω ὁ ὁ φρουρά ἐμπιστεύω οὗτος Σαρακηνός νύξ ἐκεῖθεν ἀποδιδράσκω . ὁ δέ βασιλεύς ἀνοκωχή οὗτος ὁ ἐργολαβία καλῶς ἡγέομαι , τίθημι μέν αὐτός ποῦ ὁ χάραξ , διατίθημι δέ ὁ κατά αὐτός εὐπρεπῶς , στρατηγός τε καί φρουρά ἐφίστημι καί σίτησις ἐναποτίθημι καί πᾶς ὁ ὁ καιρός διατάσσω πρόσφορον . ἐπί αὐτός τοίνυν ὁ βασιλεύς ἄρχω Ρωμαῖος πολέμιος ἀντὀφθαλμίζω καί πρός γενναῖος ἀναφέρω λόγος καί συνίστημι πρός ἀντίθεσις , ἐπεί τά κατά ὁ προβασιλεύω , ἐκ ὅσπερ ὁ Μονομάχος καί ὁ καθεξῆς ἐπικρατέω , πλήν ἐπίδειξις μόνος καί πλῆθος συναγωγή οὐδείς καρτερός πρός μάχη συρράσσω · ὡς εἰμί δῆλος ὅτι ὁ ἡγεμών ὡς ἐπίπαν εἰμί ὁ κατορθόω ἐν ὅλος ὁ πρᾶγμα .