methodius.symposium-sive-convivium-decem-virginum praef
ΕΥΒΟΥΛΙΟΝ . Εὐκαιρότατα ἐπέστης , ὠ Γρηγόριον · ἔναγχός σε ἐζήτουν , βουλομένη μαθεῖν τὴν Μαρκέλλης συνουσίαν Θεοπάτρας καὶ τῶν λοιπῶν παρθένων τῶν τότε ἐν τῷ συνδείπνῳ παραγενομένων , περὶ τῶν τῆς ἀγνείας λόγων , τίνες ἠσαν . φασὶ γὰρ σφόδρα μεγαλοπρεπῶς οὕτως αὐτὰς καὶ ἰσχυρῶς ἠγωνίσθαι , ὡς μηδενὸς εἶναι τῶν εἰς τὸ προκείμενον ἀναγκαίων ἐπιδεεῖς . εἰ οὖν ἑτέρου τινὸς ἒνεκα ἠλθες , τοῦτο εἰσαῦθις ἀναβαλλομένη μὴ ὀκνήσῃς νῦν ὦν πυνθανόμεθά σου ἀκολούθως ἡμῖν ἂπαντα διελθεῖν . ΓΡΗΓΟΡΙΟΝ Ἤμβροτον , ὡς ἔοικε , τῆς ἐλπίδος , ἤδη περὶ ὧν ἐρωτᾷς . ἐγὼ γὰρ μηδέπω μηδὲν ἀκηκοέναι νομίσασά σε τῶν γεγονότων σφόδρα μέγα ἐφρόνουν ἐπὶ τούτῳ καὶ ἐκαλλωπιζόμην ὡς πρώτη σοι μέλλουσα ἐξαγγέλλειν . διὸ δὴ καὶ ἐσπούδαζον τάχιον δεῦρο ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς , αὐτὀ δὴ τοῦτο τὸ μὴ προληφθῆναι ὑπὸ ἄλλου . ΕΥΒΟΥΛ . Θάρσει · καὶ γὰρ οὐδὲν ἀκριβῶς , ὦ μακαρία . τῶν γεγονότων . οὐ γὰρ ἔσχεν ὁ ἀναγγείλας ἀφηγήσασθαι πλέον ἢ ὅτι διάλογοι γεγένηντο · τίνες δὲ καὶ ὄπως , ἐπανερωτώμενος ηγνοει . ΓΡΗΓΟΡ . Οὐκοῦν βούλεσθε , ἐπειδὴ δι’ αὐτὸ ἐνταῦθα παρεγενόμην , ἁπάντων ἐξ ἀρχῆς ἐπακοῦσαι τῶν εἰρημένων ; ἢ τὰ μὶν παραλείψω , τῶν δὲ ἐπιμηνσθῶ , ἄ καὶ ἀξιονημόνευτα ἡγοῦμαι τυγχάνειν ; ΕΥΒΟΥΛ . Οὔπω πάντως · ἀλλ’ ἐξ ἀρχῆς ἡμῖν , ὦ Γρηγόριο · . πρῶτον εἰσήγησαι τήν τε συνέλευσιν ἔνθα ἐγενήθη καὶ τῶν ἐδεσμάτων τὰς παρασκευάς , σεαυτήν τε πῶς ᾠνοχόησας · αἱ δὲ χρυσέοις δεπάεσσιν δειδέχατ' ἀλλήλας μέγαν οὐρανὸν εἰσορόωσαι . ΓΡΗΓΟΡ . Ἀεὶ δεινὸς ἐν ταῖς ὁμιλίαις καὶ φιλοπευστῶν , ὡ σφόδρα τυγχάνεις , ἅπαντας ἀτεχνῶς ἐξελέγχων . ΕΥΒΟΥΛ . Οὐκ ἄξιον περὶ τούτων , ὡ Γρηγόριον , νῦν σε φιλονεικεῖν · ἀλλ' , ὅπερ ἐδεόμεθά σου , διήγησαι , ἡμῖν τὰ γεγονότα ἐξ ἀρχῆς καὶ μὴ ἄλλως ποίει . ΓΡΗΓΟΡ . Ἐγὼ δὴ πειράσομαι . πρῶτον δἐ μοι αὐτὴ ἀπόκριναι · γινώσκεις δήπου τὴν Θυγατέρα Θο΄πσπφίας Ἀρετήν ; ΕΥΒΟΥΛ . Τί οὐν ; ΓΡΗΓΟΡ . Ταύτης εἰς τὸν κῆπον κληθεῖσαι τὸν κατ’ ἀνατολὰς ἀποκαρπεύσασθαι τῶν ὡραίων , ἐπορευόμεθα ἐγώ τε ἒφη μοι ἡ Θεοπάτρα · αὐτῆς γὰρ ἐπυνθανόμην ) καὶ ἡ Πρόκιλλα καὶ ἡ Τυσιανή . ὡς τραχεῖαν καὶ δύσβατον ὡδεύσαμεν , ὠ Γρηγόριον , καὶ ἀνάντη τρίβον . ἐπειδὴ οὖν ἠγγίζομεν , ἡ Θεοπάτρα , ἢδη , ἒφη , τῷ χωρίῳ , μεγάλη τις καὶ εὐειδὴς ἡσυχῆ βαίνουσα καὶ εὐσχημόνως ὑπήντησεν ἡμῖν γυνή , στολὴν πάνυ ἒκλαμπρον ὥσπερ ἀπὸ χιόνος ἡμφιεσμένη · θεῖον δέ τι καὶ ἀμήχανον Μῶς ἃπασα κάλλος ἡν · αἰδὼς αἰδὼς αὐτῇ τῷ προσώπῳ πολλὴ μετὰ σεμνότητος ἐπήνθει , τό τε βλέμμα βλοσυρὸν μετὰ πραότητος ἱλαρῶς οὓτω κεκερασμένον οὐκ οὐκ ἴφη , ποτὲ θεασαμένη · πάντα γὰρ ἀκαλλώπιστος ἠν καὶ νόθον ἒφερεν οὐδέν . αὕτη οὐν προσελθοῦσα μετὰ πολλῆς χαρᾶς ἑκάστην ἡμῶν μήτηρ ὥσπερ διὰ πολλοῦ θεασαμένη περιεπτύσσετο καὶ κατεφίλει , θυγατέρες , σφόδρα μοι ποθούσῃ , λέγουσα , εἰς τὸν λειμῶνα τῆς ἀφθαρσίας ὑμᾶς εἰσαγαγεῖν , μόλις ἐληλύθατε , κατὰ τὴν ὁδὸν ἴσως ὑμᾶς ἐκφοβησάντων ἑρπετῶν . ἑώρων γὰρ ἀποσκοπεύουσα πολλάκις ἐκτρεπομένας , καὶ ἐδεδίειν μή πως ἀποπηδήσασαι κατολισθήητε διὰ κρημνῶν . ἀλλὰ χάρις ᾧ ἡρμοσάμην ὑμᾶς , ὡ τέκνα , νυμφίῳ , ἐπινεύσαντι πάντα τελεσιουργὰρ ταῖς εὐχαῖς . καὶ ἅμα ταῦτα λεγούσης εἰς τὸν περίβολον , ἔφη , φθάνομεν , ἀνεῳγμένων ἒτι τῶν θυρῶν , εἰσελθοῦσαί τε καταλαμβάνομεν ἤδη τὴν Θέκλαν καὶ τὴν Ἀγάθην καὶ τὴν Μάρκελλαν μελλούσας δειπνεῖν . εὐθέως οὖν τὴν Ἀρετὴν ἴφη φάναι · Δεῦτε δὴ καὶ ὑμεῖς παρὰ τὰς ὁμοτρόπους ὑμῖν ταυτασὶ ἐφεξῆς ἐνθάδε κατακλιθῆναι . ἦμεν ἠμεν ὡς οἶμαι , πᾶσαι τὸν ἀριθμὸν ἐκεῖ δαιτυ - μόνες , ἔφη μοι , δέκα . ἠν δὲ τὸ χωρίον περικαλλὲς ὑπερφυῶς καὶ πολλῆς ἀναπαύσεως πεπληρωμένον . ἀὴρ μὲν γὰρ ἐκέχυτο καθαραῖς φωτὸς βολαῖς ἀνακεκερασμένος κούφως μετὰ πολλῆς εὐταξίας , καὶ πηγὴ κατὰ τὸ μεσαίτατον ἡσύχως ἐλαίου δίκην ἀνέβρυε γλυκύτατον πόμα , αφ᾿ ἧς ὕδωρ διειδὲς καὶ καθαρὸν δέον ἐποίει κρήνας αἱ ποταμηδὸν ὑπερχεόμεναι ἐπότιζον ἃπαντα τὸν χῶρον , πλούσια παρέχουσαι νάματα . δένδρα γὰρ ἠν διάφορα νεαραῖς ὀπώραις πληθύνοντα ἐκεῖ , εἰς ἐν κάλλος τῶν καρπῶν ἀπαιωρουμένων ἰλαρῶς , καὶ λειμῶνες ἀειθαλεῖς , ἐμπνόοις ἂνθεσι καὶ ποικίλοις κατεστεμμένοι , ἀφ’ ὧν προσέβαλεν έβαλεν ἠπίως πνεῦμα πολλὴν εὐωδίαν φέρον . ἠν γὰρ ἐγγὺς ἂγνος δένδρον ὑψηλόν , ὑφ’ ᾧ ἀνεπαυόμεθα διὰ τὸ λίαν ἀμφιλαφὲς αὐτὸ καὶ σύσκιον τυγχάνειν . ΕΓΒΟΓΛ . Δεύτερον δοκεῖς μοι καταγώγιον , ὡ μακαρία , τοῦ παραδείσου χρησμῳδεῖν . ΓΡΗΓΟΡ̣ Ἀληθῆ προμηθεῖ . ὡς οὖν δαιτός τε παντοδαπῆς ἤδη καὶ εὐφροσύνης ποικίλης ἐτυγχάνομεν , ὡς μηδενὸς εἶναι τῶν τερπνῶν ἐπιδεεῖς , ἒφη τὸ μετὰ ταῦτα εἰσελθοῦσαν εἰσηγήσασθαι τὴν Ἀρετὴν τάδε · Ὠ νεάνιδες , ἐμῆς αὐχήματα μαγαλοφροσύνης , ὧ καλλιπάρθενοι τοὺς ἀνηρότους Χριστοῦ γεωργοῦσαι λειμῶνας ἀνυμφεύτοις χερσί , τροφῆς μὲν ἅλις ἤδη καὶ εὐωχίας · πάντα γὰρ πλήρη καὶ τὰ παρ’ ἡμῶν . τί οὖν ἐστιν , ὃ θέλω λοιπὸν ἢδη , καὶ τί προσδοκῶ ; λόγον ἑκάστην ὑμῶν ἐγκωμιαστικὸν περὶ παρθενίας εἰπεῖν . καταρχέτω δὲ Μάρεκλλα , ἐπειδὴ καὶ πρώτη ἀνάκειται καὶ ἒστιν ἃμα πρεσβυτέρα . τὴν μέντοι καλῶς ἀγωνισαμένην , αἰσχυνοίμην ἂν ἐμαυτήν , ἐὰν μὴ ποιήσαιμι ζηλωτήν , τοῖς ἀμιάντοις τῆς σοφίας ἀναδήσασα πετάλοις .
Lemmas: Ο . εὔκαιρος ἐφίστημι , ᾠόν Γρηγόριος · ἔναγχος σύ ζητέω , βούλομαι μανθάνω ὁ Μάρκελλα συνουσία Θεοπάτρη καί ὁ λοιπός παρθένος ὁ τότε ἐν ὁ σύνδειπνος παραγίγνομαι , περί ὁ ὁ ἁγνεία λόγος , τίς ἀείδω . φημί γάρ σφόδρα μεγαλοπρεπής οὕτως αὐτός καί ἰσχυρῶς ἀγωνίζομαι , ὡς μηδείς εἰμί ὁ εἰς ὁ πρόκειμαι ἀναγκαῖος ἐπιδεής . εἰμί οὖν ἕτερος τις ἕνεκα ἔρχομαι , οὗτος εἰσαῦθις ἀναβάλλω μή ὀκνέω νῦν οὖν πυνθάνομαι σύ ἀκόλουθος ἐγώ ἅπας διέρχομαι . Γρηγόριος ἁμαρτάνω , ὡς ἔοικα , ὁ ἐλπίς , ἤδη περί ὅς ἐρωτάω . ἐγώ γάρ μηδέπω μηδείς ἀκούω νομίζω σύ ὁ γίγνομαι σφόδρα μέγας φρονέω ἐπί οὗτος καί καλλωπίζω ὡς πρῶτος σύ μέλλω ἐξαγγέλλω . διό δή καί σπουδάζω τάχα δεῦρο ἔρχομαι πρός σύ , αὐτός δή οὗτος ὁ μή προλαμβάνω ὑπό ἄλλος . ΕΥ . Θάρσος · καί γάρ οὐδείς ἀκριβῶς , εἰμί μακάριος . ὁ γίγνομαι . οὖον γάρ ἔχω ὁ ἀναγγέλλω ἀφηγέομαι πλέω ἢ ὅτι διάλογος γίγνομαι · τίς δέ καί ὅπως , ἐπανερωτάω ἀγνοέω . ΡΗ . οὐκοῦν βούλομαι , ἐπεί διά αὐτός ἐνταῦθα παραγίγνομαι , ἅπας ἐκ ἀρχή ἐπακούω ὁ εἴρω ; ἢ ὁ μιν παραλείπω , ὁ δέ ἐπιμιμνήσκομαι , ὅς καί ἀξιονημόνευτα ἡγέομαι τυγχάνω ; ΕΥ . οὔπω πάντως · ἀλλά ἐκ ἀρχή ἐγώ , εἰμί Γρηγόριος · . πρῶτος εἰσηγέομαι ὁ τε συνέλευσις ἔνθα γίγνομαι καί ὁ ἔδεσμα ὁ παρασκευή , σεαυτοῦ τε πῶς οἰνοχοέω · ὁ δέ χρύσεος δέπας δείδω ἀλλήλων μέγας οὐρανός εἰσοράω . ΡΗ . ἀείς δεινός ἐν ὁ ὁμιλία καί φιλοπεύστης , εἰμί σφόδρα τυγχάνω , ἅπας ἄτεχνος ἐξελέγχω . ΕΥ . οὐ ἄξιος περί οὗτος , εἰμί Γρηγόριος , νῦν σύ φιλονεικέω · ἀλλά , ὅσπερ δέω σύ , διηγέομαι , ἐγώ ὁ γίγνομαι ἐκ ἀρχή καί μή ἄλλως ποιέω . ΡΗ . ἐγώ δή πειράζω . πρῶτος δεῖ ἐγώ αὐτός ἀποκρίνω · γιγνώσκω δήπου ὁ θυγάτηρ Θο΄πσπφίας Ἀρετή ; ΕΥ . τις ὀν ; ΡΗ . Ταύτη εἰς ὁ κῆπος καλέω ὁ κατά ἀνατολή ἀποκαρπεύω ὁ ὡραῖος , πορεύω ἐγώ τε φημί ἐγώ ὁ Θεοπάτρα · αὐτός γάρ πυνθάνομαι ) καί ὁ Πρόκιλλα καί ὁ Τυσιανή . ὡς τραχύς καί δύσβατος ὁδεύω , ᾠόν Γρηγόριος , καί ἀνάντης τρίβω . ἐπεί οὖν ἐγγίζω , ὁ Θεοπάτρα , ἤδη , φημί , ὁ χωρίον , μέγας τις καί εὐειδής ἡσυχῆ βαίνω καί εὐσχήμων ὑπαντάω ἐγώ γυνή , στολή πάνυ ἔκλαμπρος ὥσπερ ἀπό χιών ἀμφιέννυμι · θέω δέ τίς καί ἀμήχανος μάω ἅπας κάλλος ἐάν · αἰδώς αἰδώς αὐτός ὁ πρόσωπον πολύς μετά σεμνότης ἐπανθέω , ὁ τε βλέμμα βλοσυρός μετά πραότης ἱλαρός οὕτως κεράννυμι οὐ οὐ Ίφη , ποτέ θεάομαι · πᾶς γάρ ἀκαλλώπιστος ἐάν καί νόθος φέρω οὐδείς . οὗτος ὀν προσέρχομαι μετά πολύς χαρά ἕκαστος ἐγώ μήτηρ ὥσπερ διά πολύς θεάομαι περιπτύσσω καί καταφιλέω , θυγάτηρ , σφόδρα ἐγώ ποθέω , λέγω , εἰς ὁ λειμών ὁ ἀφθαρσία σύ εἰσάγω , μόλις ἔρχομαι , κατά ὁ ὁδός ἴσως σύ ἐκφοβέω ἑρπετόν . ὁράω γάρ ἀποσκοπεύω πολλάκις ἐκτρέπω , καί δείδω μή πως ἀποπηδάω κατολισθάνω διά κρημνός . ἀλλά χάρις ὅς ἁρμόζω σύ , εἰμί τέκνον , νυμφίος , ἐπινεύω πᾶς τελεσιουργός ὁ εὐχή . καί ἅμα οὗτος λέγω εἰς ὁ περίβολος , φημί , φθάνω , ἀνοίγνυμι ἔτι ὁ θύρα , εἰσέρχομαι τε καταλαμβάνω ἤδη ὁ Θέκλα καί ὁ Ἀγάθη καί ὁ Μάρκελλα μέλλω δειπνέω . εὐθύς οὖν ὁ Ἀρετή Ίφη φαίνω · δεῦτε δή καί σύ παρά ὁ ὁμότροπος σύ οὗτος ἐφεξῆς ἐνθάδε κατακλίνω . εἰμί ἠμέν ὡς οἴομαι , πᾶς ὁ ἀριθμός ἐκεῖ δαιτύς - Μόνη , φημί ἐγώ , δέκα . ἐάν δέ ὁ χωρίον περικαλλής ὑπερφυῶς καί πολύς ἀνάπαυσις πληρόω . ἀήρ μέν γάρ χέω καθαρός φάος βολή ἀνακεράννυμι κοῦφος μετά πολύς εὐταξία , καί πηγή κατά ὁ μέσος ἥσυχος ἔλαιον δίκη ἀναβρύω γλυκύς πόμα , ἀπό ὅς ὕδωρ διειδής καί καθαρός δήω ποιέω κρήνη ὁ ποταμηδόν ὑπερχέω ποτίζω ἅπας ὁ χῶρος , πλούσιος παρέχω νᾶμα . δένδρον γάρ ἐάν διάφορος νεαρός ὀπώρα πληθύνω ἐκεῖ , εἰς ἐν κάλλος ὁ καρπός ἀπαιωρέομαι ἱλαρός , καί λειμών ἀειθαλής , ἔμπνοος ἄνθος καί ποικίλος καταστέφω , ἀπό ὅς προσβάλλω βάλλω ἤπιος πνεῦμα πολύς εὐωδία φέρω . ἐάν γάρ ἐγγύς ἄγνος δένδρον ὑψηλός , ὑπό ὅς ἀναπαύω διά ὁ λίαν ἀμφιλαφής αὐτός καί σύσκιος τυγχάνω . ΓΕ . δεύτερος δοκέω ἐγώ καταγώγιον , εἰμί μακάριος , ὁ παράδεισος χρησμῳδέω . ΡΗ ἀληθής προμηθέομαι . ὡς οὖν δαίς τε παντοδαπής ἤδη καί Εὐφρόσυνος ποικίλος τυγχάνω , ὡς μηδείς εἰμί ὁ τερπνός ἐπιδεής , φημί ὁ μετά οὗτος εἰσέρχομαι εἰσηγέομαι ὁ Ἀρετή ὅδε · ᾠόν νεᾶνις , ἐμός αὔχημα μαγαλοφροσυνιημι , ἵημι καλλιπάρθενος ὁ ἀνήροτος Χριστός γεωργέω λειμών ἀνύμφευτος χείρ , τροφή μέν ἅλις ἤδη καί εὐωχία · πᾶς γάρ πλήρης καί ὁ παρά ἐγώ . τίς οὖν εἰμί , ὅς ἐθέλω λοιπός ἤδη , καί τίς προσδοκάω ; λόγος ἕκαστος σύ ἐγκωμιαστικός περί παρθενίη εἶπον . κατάρχω δέ Μάρεκλλα , ἐπεί καί πρῶτος ἀνάκειμαι καί εἰμί ἅμα πρέσβυς . ὁ μέντοι καλῶς ἀγωνίζομαι , αἰσχύνω εἄν ἐμαυτοῦ , ἐάν μή ποιέω ζηλωτής , ὁ ἀμίαντος ὁ σοφία ἀναδέω πέταλος .