menander-rhetoric.peri-e-pideiktikw-n 4.4
Ἀπλῶς δὲ χρὴ γινώσκειν , ὅτι λαλιὰ τάξιν μὲν οὐδεμίαν θέλει σώζειν καθάπερ οἱ λοιποὶ τῶν λόγων , ἀλλὰ ἄτακτον ἐπιδέχεται τὴν ἐργασίαν τῶν λεγομένων · ἃ γὰρ βούλει , τάξεις πρῶτα καὶ δεύτερα , καὶ ἔστιν ἀρίστη τάξις τῆς λαλιᾶς τὸ μὴ κατὰ τῶν αὐτῶν βαδίζειν συνεχῶς , ἀλλʼ ἀτακτεῖν ἀεί · ἀπὸ τοῦ γένους ποτὲ ἐγκωμιάσεις , ἂλλοτε πάλιν ἀπὸ προαιρέσεως ἐγκωμιάσεις , ἄλλοτε ἀπὸ τῶν χθὲς καὶ πρώην συμβεβηκότων περὶ αὐτόν . καὶ ἀπὸ τύχης ἐγκωμιάσεις ποτὲ καὶ ἀπὸ πράξεως ἄλλοτε . καὶ ταῦτα μὲν περὶ τούτων , λεχθήσεται δὲ καὶ ἕτερα . ἐρεῖς τι καὶ εἰς τὴν σεαυτοῦ πατρίδα ὡς χρονίως μὲν ἐπανελθών ἐπʼ αὐτήν , ἀσμενέστατα δὲ αὐτὴν θεασάμιενος , καὶ τὸ Ὁμηρικὸν ἐπιφωνήσεις κύσε δὲ ζείδωρον ἂρουραν , χαίρων γαίῃ πατρώῃ , καὶ ἀσπάσῃ τῷ λόγῳ τῶν ἀκροατῶν τὸ θέατρον , καὶ καθʼ ἕνα ἕκαστον , ἀνωνύμως μέντοι , κοινῇ πάντας , μὴ ἐκ τοῦ προφανοῦς ὄνομα λέγειν , ἀλλὰ συγχαίρειν ἑαυτῷ ὅτι πρεσβύτας εἶδες , οὓς κατέλιπες ἀκμάζοντας , καὶ εἰς ἄνδρας τελοῦντας , οὓς ἐφήβους εἴασας , καὶ νεανίσκους εἶδες τελοῦντας εἰς παῖδας , καὶ ὅτι οὐδὲν γλύκιον πατρίδος οὐδὲ τοκήων γίνεται . ἀπλῶς δὲ χρὴ γιγνώσκειν περὶ λαλιᾶς , ὅτι πάντα ὅσα βουληθῶμεν ἐμφανίσαι διὰ ταύτης , ταῦτα ἐξέσται ἡμῖν λέγειν τάξιν μηδεμίαν ἐκ τέχνης φυλάττουσιν , ἀλλʼ ὡς ἂν προσπίπτῃ , στοχάζεσθαι μέντοι δεῖ ἑκάστου καιροῦ τῶν λεγομένων καὶ συνιέναι , ποῖον χρήσιμον εἰπεῖν πρῶτον , ποῖον δὲ δεύτερον . χρῆ δὲ καὶ μνημονεύειν αὐτῶν Ἀθηνῶν , ἐξ ὧν ἡ πάροδος , καὶ ἱεροφαντῶν καὶ δᾳδούχων καὶ Παναθηναίων , καὶ λόγων ἀγώνων καὶ μουσικῶν , καὶ παιδευτῶν καὶ νεολαίας · φέρει γὰρ ταῦτα πολλὴν γλυκύτητα . χρὴ δέ σέ καὶ κιθαρῳδῶν ὀνόματα διαφόρων εἰδέναι , Ὀρφέως , Ἀρίονος , Ἀμφίονος καὶ τῶν περὶ αὔλησιν εὐδοκίμων καὶ μάντεων , καὶ ὅλως ἐνδόξων τεχνιτῶν πλεονεκτήματα ἐρεῖς · ἔτι δὲ περὶ ὀρῶν ἐπισήμων , Ὀλύμπου , Πιερίας , Ἴδης , Ἑλικῶνος , Παρνασοῦ · πλείστην γὰρ ἡδονὴν ταῦτα παρέξει τῷ εἴδει τῆς λαλιᾶς . πολὺς δὲ καὶ ὁ Διόνυσος ἔστω καὶ χορεῖαι καὶ Σειληνοὶ καὶ Σάτυροι , καὶ Ὠκεανὸς ποταμὸς καὶ Νεῖλος καὶ Ἴστρος καὶ Ἀχελῷος καὶ Εὐρυμέδων καὶ Θύμβρις , καὶ εἴ τις ἄλλος ἐπίσημος . χρησιμώτατοι δὲ πρὸς λαλιὰν καὶ οἱ Πλουτάρχειοι βίοι , ὥσπερ εἰς ἄλλην πολλὴν καὶ παντοδαπὴν παίδευσιν · καὶ γὰρ πλήρεις εἰσὶν ἱστοριῶν καὶ ἀποφθεγμάτων καὶ παροιμιῶν καὶ χρειῶν · ταῦτα γὰρ πάντα καταμιγνύναι ταῖς λαλιαῖς χρήσιμον , ἵνα πανταχόθεν τὴν ἡδονὴν θηρεύσωμεν . δεῖ δὲ ζητεῖν καὶ μεταμορφώσεις φυτῶν καὶ ὄ ρνεων . γέγραπται δὲ καὶ Νέστορι ποιητῇ καὶ σοφισταῖς μεταμορφώσεις φυτῶν καὶ ὄρνεων , τούτοις δὲ τοῖς συγγράμμασιν ἐντυγχάνειν πάνυ λυσιτελεῖ . ἔχειν δὲ δεῖ σε μνήμην καὶ ποιητῶν ἐπισήμων Ὁμήρου , Ἡσιόδου , τῶν λυρικῶν . αὐτοί τε γὰρ καθʼ ἑαυτούς ἄξιοι μνήμης , καὶ πολλοὺς μὲν ἐνεκωμίασαν , πολλούς δὲ ἔλεγξαν , παρʼ ὧν δυνήσῃ λαβεῖν παραδείγματα . καὶ Ἀρχιλόχου δὲ οὐκ ἀμελήσεις , ἱκανῶς κολάσαντος τοὺς ἐχθρούς τῇ ποιήσει , ἵνα καὶ αὐτὸς ὅταν ἐθέλῃς ψέγειν τινάς , ἔχῃς ἀποχρήσασθαι τἀνδρί · καλοὶ μὲν καὶ αὐτοὶ καθʼ ἑαυτούς , ἀεὶ συνόντες βασιλεῦσι καὶ τυράννοις συμβουλεύοντες ἂριστα , καλὴ δὲ καὶ ἡ ἀπὸ τῶν ποιημάτων αὐτῶν ἐπιφώνησις καὶ μνήμη · γλυκεῖς γὰρ οἱ ἄνδρες καὶ ἡδονὴν ἐμποιῆσαι λόγων μάλιστα προσφορώτατοι .
Lemmas: ἁπλῶς δέ χρή γιγνώσκω , ὅτι λαλιά τάξις μέν οὐδείς ἐθέλω σῴζω καθά ὁ λοιπός ὁ λόγος , ἀλλά ἄτακτος ἐπιδέχομαι ὁ ἐργασία ὁ λέγω · ὅς γάρ βούλομαι , τάξις πρῶτος καί δεύτερος , καί εἰμί ἀγαθός τάξις ὁ λαλιά ὁ μή κατά ὁ αὐτός βαδίζω συνεχής , ἀλλά ἀτακτέω ἀεί · ἀπό ὁ γένος ποτέ ἐγκωμιάζω , ἄλλοτε πάλιν ἀπό προαίρεσις ἐγκωμιάζω , ἄλλοτε ἀπό ὁ χθές καί πρῴην συμβαίνω περί αὐτός . καί ἀπό τύχη ἐγκωμιάζω ποτέ καί ἀπό πρᾶξις ἄλλοτε . καί οὗτος μέν περί οὗτος , λέγω δέ καί ἕτερος . λέγω τις καί εἰς ὁ σεαυτοῦ πατρίς ὡς χρόνιος μέν ἐπανέρχομαι ἐπί αὐτός , ἀσμενής δέ αὐτός θεάζω , καί ὁ Ὁμηρικός ἐπιφωνέω κυνέω δέ ζείδωρος ἄρουρα , χαίρω γῆ πατρῷος , καί ἀσπάζομαι ὁ λόγος ὁ ἀκροατής ὁ θέατρον , καί κατά εἷς ἕκαστος , ἀνώνυμος μέντοι , κοινός πᾶς , μή ἐκ ὁ προφανής ὄνομα λέγω , ἀλλά συγχαίρω ἑαυτοῦ ὅτι πρεσβύτης ὁράω , ὅς καταλείπω ἀκμάζω , καί εἰς ἀνήρ τελέω , ὅς ἔφηβος ἐάω , καί νεανίσκος ὁράω τελέω εἰς παῖς , καί ὅτι οὐδείς γλύκιος πατρίς οὐδέ τοκεύς γίγνομαι . ἁπλῶς δέ χρή γιγνώσκω περί λαλιά , ὅτι πᾶς ὅσος βούλομαι ἐμφανίζω διά οὗτος , οὗτος ἔξεστι ἐγώ λέγω τάξις μηδείς ἐκ τέχνη φυλάσσω , ἀλλά ὡς ἄν προσπίπτω , στοχάζομαι μέντοι δέω ἕκαστος καιρός ὁ λέγω καί συνίημι , ποῖος χρήσιμος λέγω πρῶτος , ποῖος δέ δεύτερος . χρή δέ καί μνημονεύω αὐτός Ἀθῆναι , ἐκ ὅς ὁ πάροδος , καί ἱεροφάντης καί δᾳδοῦχος καί Παναθήναια , καί λόγος ἀγών καί μουσικός , καί παιδευτής καί νεολαία · φέρω γάρ οὗτος πολύς γλυκύτης . χρή δέ σύ καί κιθαρῳδός ὄνομα διάφορος οἶδα , Ὀρφεύς , Ἀρίων , Ἀμφίων καί ὁ περί αὔλησις εὐδόκιμος καί μάντις , καί ὅλος ἔνδοξος τεχνίτης πλεονέκτημα λέγω · ἔτι δέ περί ὄρος ἐπίσημος , Ὄλυμπος , Πιερία , Ἴδη , Ἑλικών , Παρνασός · πολύς γάρ ἡδονή οὗτος παρέχω ὁ εἶδος ὁ λαλιά . πολύς δέ καί ὁ Διόνυσος εἰμί καί χορεία καί Σειληνός καί Σάτυρος , καί Ὠκεανός ποταμός καί Νεῖλος καί Ἴστρος καί Ἀχελῷος καί Εὐρυμέδων καί Θύμβρις , καί εἰ τις ἄλλος ἐπίσημος . χρήσιμος δέ πρός λαλιά καί ὁ Πλουτάρχειος βίος , ὥσπερ εἰς ἄλλος πολύς καί παντοδαπός παίδευσις · καί γάρ πλήρης εἰμί ἱστορίη καί ἀπόφθεγμα καί παροιμία καί χρεώ · οὗτος γάρ πᾶς καταμείγνυμι ὁ λαλιά χρήσιμος , ἵνα πανταχόθεν ὁ ἡδονή θηρεύω . δέω δέ ζητέω καί μεταμόρφωσις φυτόν καί ὅς ρνεων . γράφω δέ καί Νέστωρ ποιητής καί σοφιστής μεταμόρφωσις φυτόν καί ὄρνεον , οὗτος δέ ὁ σύγγραμμα ἐντυγχάνω πάνυ λυσιτελέω . ἔχω δέ δέω σύ μνήμη καί ποιητής ἐπίσημος Ὅμηρος , Ἡσίοδος , ὁ λυρικός . αὐτός τε γάρ κατά ἑαυτοῦ ἄξιος μνήμη , καί πολύς μέν ἐγκωμιάζω , πολύς δέ ελέγχω , παρά ὅς δύναμαι λαμβάνω παράδειγμα . καί Ἀρχίλοχος δέ οὐ ἀμελέω , ἱκανός κολάζω ὁ ἐχθρός ὁ ποίησις , ἵνα καί αὐτός ὅταν ἐθέλω ψέγω τις , ἔχω ἀποχράω ἀνήρ · καλός μέν καί αὐτός κατά ἑαυτοῦ , ἀεί σύνειμι βασιλεύς καί τύραννος συμβουλεύω ἀγαθός , καλός δέ καί ὁ ἀπό ὁ ποίημα αὐτός ἐπιφώνησις καί μνήμη · γλυκύς γάρ ὁ ἀνήρ καί ἡδονή ἐμποιέω λόγος μάλα πρόσφορος .