menander-rhetoric.peri-e-pideiktikw-n 3.3
Ἐὰν δὲ μὴ ἐπιβατήριος ὁ λόγος ᾖ , ἄλλως δὲ πάτριος , περὶ μὲν ἐρώτων καὶ περιχαρείας ἐρεῖς οὐδέν , ἁπλῶς δὲ ἄνευ τῆς τοιαύτης προσθήκης ἐργάσῃ τὸ ἐγκώμιον πατρίοις χρώμενος τοῖς κεφαλαίοις ἐφεξῆς , ὡς προείρηται καὶ ῥηθήσεται . ἔστι δὲ κεφάλαια ἐκεῖνα περὶ ὧν εἰρήκαμεν , φύσις , ἀνατροφή , ἐπιτηδεύματα , ἰδιάζον δὲ κεφάλαιον τοῦ ἐπιβατηρίου τὸ ἐκ περιχαρείας , τὰ δὲ λοιπὰ κοινά . μετὰ τοίνυν τὰ ἐπιτηδεύματα θήσεις τὰς πράξεις εἰς τέσσαρας ἀρετάς , δικαιοσύνην , ἐν ᾗ μαρτυρίαν μεταλήψῃ τῶν περιοίκων , ὅτι ταύτην ἡγούμενοι τὴν πόλιν ὅρον εἶναι δικαιοσύνης ἥκουσι παῤ ἡμᾶς δικασόμενοι · καθάπερ οἱ Ἀθηναῖοι τὸν Ἀρειον πάγον δικαιοσύνης δικαστήριον παρειλήφασιν , οὕτω καὶ τὴν ἡμετέραν οἱ ἀστυγείτονες , καὶ οὐδεὶς ἐνεκάλεσεν οὔτε ξένος οὔτε ἰδιώτης τῶν παῤ ἡμῖν , οὔτε ἀστυγειτόνων πόλει τῇ ἡμετέρᾳ , οὔτε περιοίκων , οὔτε περὶ ὅρων , οὔτε περὶ ὧν εἰώθασιν ἀμφισβητεῖν αἱ πόλεις . εἶτα ἀπὸ τῶν καταπλεόντων ἐμπόρων , ὅτι αἱροῦνται τὰς ἄλλας πόλεις καταλιπόντες εἰς τὴν ἡμετέραν καταίρειν πεπειραμένοι τῆς ἡμετέρας φιλανθρωπίας · εἶτα κατασκευάσεις ὅτι μὴ τὸ τέλος φορτικὸν εἰσπραττόμεθα , ὅτι μηδὲ ζημιοῦνται παρὰ τοὺς νόμους . τὴν δὲ σωφροσύνην ἀπὸ ἐγκρατείας ἐρεῖς , ἀπὸ τῆς τῶν νέων ἀγωγῆς , καὶ κατασκευάσεις , ὅτι οἱ μὲν περὶ λόγους καὶ φιλοσοφίαν ἔχουσιν , οἱ δὲ περὶ τέχνας καὶ ἄλλας ἐπιστήμας . ἀνάγκη δὲ τοὺς περὶ ταῦτα ἔχοντας Ἀφροδίτης μὲν ἀτόπων νόμων ὑπερορᾶν , παρασκευάζειν δὲ τὴν ψυχὴν τὰ βελτίω περιεργάζεσθαι . περὶ δὲ τῆς φρονήσεως οὕτως ἐρεῖς , ὅτι θαυμάζοντες οἳ τὸ αὐτὸ ἔθνος καὶ γένος εἰλήχασι παῤ ἡμᾶς ἥκουσι συσκεψόμενοι περὶ τῶν κοινῶν , ὥσπερ τὸ παλαιὸν παῤ Ἀθηναίους οἱ Ἕλληνες , καὶ κοινόν ἐστι συνέδριον καὶ βουλευτήριον τοῦ κοινοῦ γένους ἡ ἡμετέρα πόλις · καὶ ὅτι εἰ ἔδει νῦν νομοθετεῖν , ἐνομοθέτησεν ἄν τῷ κοινῷ γένει τῶν ἀνθρώπων , ὥσπερ τὸ παλαιὸν Λακεδαιμόνιοι καὶ Ἀθηναῖοι τοῖς Ἕλλησι · ποῦ μὲν γὰρ Σόλωνες πλείους τῶν παρʼ ἡμῖν ; ποῦ δὲ Λυκοῦργοι βελτίους ; ποῦ δὲ Μίνως καὶ Ῥαδάμανθυς , οἱ τῶν Κρητῶν νομοθέται ; περὶ δʼ ἀνδρείας ἐρεῖς , ὅτι πολλῶν πολλάκις πρεσβειῶν πρὸς βασιλέα καὶ ἐκ πολλῶν ἐθνῶν γεγενημένων οὐδένες μετὰ πλείονος παρρησίας καὶ σεμνότητος διελέχθησαν τῶν ἀπὸ τῆς ἡμετέρας . εἶτα ἐφʼ ἑκάστῃ τῶν ἀρετῶν συγκρίσεις ἐργάσῃ , ἰδίαν μὲν καθʼ ἑκάστην , μετὰ δὲ ταύτην ἐφʼ ἀπάσαις αὐταῖς ἀθρόαν σύγκρισιν ἐργάσῃ πόλεως πρὸς πόλιν , συλλαμβάνων ἅπαντα καὶ τὰ πρὸ τούτων ὁμοίως , φύσιν , ἀνατροφήν , ἐπιτηδεύματα , πράξεις · καὶ ἐν οἷς μὲν ἂν τούτων εὕρῃς σωζομένην τὴν ἰσότητα ἢ καὶ πλεονεξίαν παρὰ τῆ πόλει ἣν ἐπαινεῖς , ταῦτα ἀντεξετάσεις ἐν τῇ συγκρίσει , ἐν οἷς δʼ ἂν εὑρίσκῃς αὐτὴν ἐλαττουμένην , ταῦτα παραδραμεῖς · καὶ γὰρ Ἰσοκράτης συγκρίνων Θησέα Ἠρακλεῖ , ἐν οἷς μὲν εὗρεν αὐτὸν πλεονεκτοῦντα , ἀντεξήτασεν , ἐν οἷς δὲ τὸν Ἡρακλέα , ταῦτα ἐσίγησε . μετὰ τὴν σύγκρισιν ἥξεις ἐπὶ τοὺς ἐπιλόγους , ἐν οἷς διαγράψεις αὐτὸ τὸ σχῆμα τῆς πόλεως , καὶ ἐρεῖς στοάς , ἱερά , λιμένας , εὐετηρίας , ἀφθονίαν , τὰ ἐκ τῆς θαλάσσης ἐπεισαγόμενα ἀγαθά , ἵππων δρόμους , ἄν ἔχῃ , ἀγώνων διαθέσεις , λουτρῶν ἀπολαύσεις , ὑδάτων ἐπιρροάς , ἄλση ἐν αὐτῇ τῇ πόλει , τὰ περὶ τὴν πόλιν , οἷον ἐὰν ἱερὸν πλησίον πολυτελὲς ᾖ , ἄν μαντεῖον , ἄν τέμενος θεοῖς ἀνακείμενον · καὶ γὰρ ταῦτα συντελεῖ πρὸς κόσμον τῇ πόλει · ἐφʼ ἅπασι δὲ τούτοις τοῖς παραγγέλμασιν ἐντεύξει Καλλινίκου λόγοις καὶ Ἀριστείδου καὶ Πολέμωνος καὶ Ἀδριανοῦ , καὶ μιμήσῃ τὰς ἐργασίας ἐν μὲν τῷ τῆς φύσεως τόπῳ , ἐν δὲ τοῖς λοιποῖς ὡσαύτως , οὐχ ἧττον δὲ κἀν τοῖς ἐπιλόγοις τὸν ἐκείνων τρόπον ζηλώσεις .
Lemmas: ἐάν δέ μή ἐπιβατήριος ὁ λόγος εἰμί , ἄλλος δέ πάτριος , περί μέν ἔρως καί περιχάρεια λέγω οὐδείς , ἁπλῶς δέ ἄνευ ὁ τοιοῦτος προσθήκη ἐργάζομαι ὁ ἐγκώμιον πάτριος χράω ὁ κεφάλαιος ἐφεξῆς , ὡς προλέγω καί λέγω . εἰμί δέ κεφάλαιος ἐκεῖνος περί ὅς λέγω , φύσις , ἀνατροφή , ἐπιτήδευμα , ἰδιάζω δέ κεφάλαιος ὁ ἐπιβατήριος ὁ ἐκ περιχάρεια , ὁ δέ λοιπός κοινός . μετά τοίνυν ὁ ἐπιτήδευμα τίθημι ὁ πρᾶξις εἰς τέσσαρες ἀρετή , δικαιοσύνη , ἐν ὅς μαρτυρία μεταλαμβάνω ὁ περίοικος , ὅτι οὗτος ἡγέομαι ὁ πόλις ὅρος εἰμί δικαιοσύνη ἥκω παρά ἐγώ δικάζω · καθά ὁ Ἀθηναῖος ὁ Ἄρειος πάγος δικαιοσύνη δικαστήριον παραλαμβάνω , οὕτως καί ὁ ἡμέτερος ὁ ἀστυγείτων , καί οὐδείς ἐγκαλέω οὔτε ξένος οὔτε ἰδιώτης ὁ παρά ἐγώ , οὔτε ἀστυγείτων πόλις ὁ ἡμέτερος , οὔτε περίοικος , οὔτε περί ὅρος , οὔτε περί ὅς εἴωθα ἀμφισβητέω ὁ πόλις . εἶτα ἀπό ὁ καταπλέω ἔμπορος , ὅτι αἱρέω ὁ ἄλλος πόλις καταλείπω εἰς ὁ ἡμέτερος καταίρω πειράω ὁ ἡμέτερος φιλανθρωπία · εἶτα κατασκευάζω ὅτι μή ὁ τέλος φορτικός εἰσπράσσω , ὅτι μηδέ ζημιόω παρά ὁ νόμος . ὁ δέ σωφροσύνη ἀπό ἐγκράτεια λέγω , ἀπό ὁ ὁ νέος ἀγωγή , καί κατασκευάζω , ὅτι ὁ μέν περί λόγος καί φιλοσοφία ἔχω , ὁ δέ περί τέχνη καί ἄλλος ἐπιστήμη . ἀνάγκη δέ ὁ περί οὗτος ἔχω Ἀφροδίτη μέν ἄτοπος νόμος ὑπεροράω , παρασκευάζω δέ ὁ ψυχή ὁ ἀγαθός περιεργάζομαι . περί δέ ὁ φρόνησις οὕτως λέγω , ὅτι θαυμάζω ὅς ὁ αὐτός ἔθνος καί γένος λαγχάνω παρά ἐγώ ἥκω συσκέπτομαι περί ὁ κοινός , ὥσπερ ὁ παλαιός παρά Ἀθηναῖος ὁ Ἕλλην , καί κοινός εἰμί συνέδριον καί βουλευτήριον ὁ κοινός γένος ὁ ἡμέτερος πόλις · καί ὅτι εἰ δέω νῦν νομοθετέω , νομοθετέω ἄν ὁ κοινός γένος ὁ ἄνθρωπος , ὥσπερ ὁ παλαιός Λακεδαιμόνιος καί Ἀθηναῖος ὁ Ἕλλην · ποῦ μέν γάρ Σόλων πολύς ὁ παρά ἐγώ ; ποῦ δέ Λυκοῦργος ἀγαθός ; ποῦ δέ Μίνως καί Ῥαδάμανθυς , ὁ ὁ Κρής νομοθέτης ; περί δέ ἀνδρεία λέγω , ὅτι πολύς πολλάκις πρεσβεία πρός βασιλεύς καί ἐκ πολύς ἔθνος γίγνομαι οὐδείς μετά πολύς παρρησία καί σεμνότης διαλέγω ὁ ἀπό ὁ ἡμέτερος . εἶτα ἐπί ἕκαστος ὁ ἀρετή σύγκρισις ἐργάζομαι , ἴδιος μέν κατά ἕκαστος , μετά δέ οὗτος ἐπί ἅπας αὐτός ἀθρόος σύγκρισις ἐργάζομαι πόλις πρός πόλις , συλλαμβάνω ἅπας καί ὁ πρό οὗτος ὅμοιος , φύσις , ἀνατροφή , ἐπιτήδευμα , πρᾶξις · καί ἐν ὅς μέν ἄν οὗτος εὑρίσκω σῴζω ὁ ἰσότης ἤ καί πλεονεξία παρά ὁ πόλις ὅς ἐπαινέω , οὗτος ἀντεξετάζω ἐν ὁ σύγκρισις , ἐν ὅς δέ ἄν εὑρίσκω αὐτός ἐλασσόω , οὗτος παραδραμίημι · καί γάρ Ἰσοκράτης συγκρίνω Θησεύς Ἡρακλῆς , ἐν ὅς μέν εὑρίσκω αὐτός πλεονεκτέω , ἀντεξετάζω , ἐν ὅς δέ ὁ Ἡρακλῆς , οὗτος σιγάω . μετά ὁ σύγκρισις ἥκω ἐπί ὁ ἐπίλογος , ἐν ὅς διαγράφω αὐτός ὁ σχῆμα ὁ πόλις , καί λέγω στοά , ἱερόν , λιμήν , εὐετηρία , ἀφθονία , ὁ ἐκ ὁ θάλασσα ἐπεισάγω ἀγαθός , ἵππος δρόμος , ἐάν ἔχω , ἀγών διάθεσις , λουτρόν ἀπόλαυσις , ὕδωρ ἐπιρροή , ἄλσος ἐν αὐτός ὁ πόλις , ὁ περί ὁ πόλις , οἷος ἐάν ἱερός πλησίον πολυτελής εἰμί , ἐάν μαντεῖον , ἐάν τέμενος θεός ἀνάκειμαι · καί γάρ οὗτος συντελέω πρός κόσμος ὁ πόλις · ἐπί ἅπας δέ οὗτος ὁ παράγγελμα ἐντυγχάνω Καλλίνικος λόγος καί Ἀριστείδης καί Πολέμων καί Ἀδριανός , καί μιμέομαι ὁ ἐργασία ἐν μέν ὁ ὁ φύσις τόπος , ἐν δέ ὁ λοιπός ὡσαύτως , οὐ ἥσσων δέ ἐν ὁ ἐπίλογος ὁ ἐκεῖνος τρόπος ζηλόω .