menander-rhetoric.peri-e-pideiktikw-n 9.1
Ὁ παραμυθητικὸς δὲ λόγος ὀδύρεται μὲν καὶ αὐτὸς 9 τὃν πεπτωκότα καὶ ἐπὶ μέγεθος ἐγείρει τὴν συμφορὰν αὔξων , ὡς οἷόν τέ ἐστι τῷ λόγῳ τὸ πάθος , ἐκ τῶν ἀφορμῶν ὧν εἴπομεν περὶ μονῳδίας , χρὴ δὲ εἰδέναι ὅτι συνίσταται ἡ μονῳδία ἐκ τῶν ἐγκωμιαστικῶν γένους , φύσεως , ἀνατροφῆς , παιδείας , ἐπιτηδευμάτων , πράξεων . οὐ μὴν φυλάξεις τὴν ἀκολουθίαν τῶν ἐγκωμίων διὰ τὸ μήθʼ ἑαυτοῦ δοκεῖν εἶναι τὸν λέγοντα , ἀλλʼ ἐξεστηκέναι ὑπὸ τοῦ πάθους . τὰ δὲ ἐγκώμια διαιρήσεις κατὰ τοὺς τρεῖς χρόνους , ὡς διῄρηται . ὁ μέντοι γε παραμυθούμενος ἐπιχειρήσας ἐκ τούτων ἐν τῷ πρώτῳ μέρει τοῦ λόγου , οἷον ὅτι νέος ὤν , ἄν τοῦτο τύχῃ , παρʼ ἡλικίαν πέπτωκεν , οὐχ ὡς ἄν εὔξαιτό τις , καὶ γένος ἐστέρησεν τῆς ἐλπίδος καὶ γονέας καὶ πατρίδα · οὐ γὰρ ἦν ὁ τυχών , ἀλλὰ τοῖος καὶ τοῖος · διὸ οὐδὲ μέμφομαι πενθοῦντας καὶ ζητοῦντας τοιοῦτον , καὶ τὸν ἐπʼ αὐτῷ θρῆνον αὐξήσας , ὡς ἐνδέχεται , ἐπὶ δεύτερον ἥξεις μέρος τοῦ λόγου τὸ παραμυθητικόν , ἄρξῃ δὲ οὕτω πως · θαυμάζω δὲ εἰ μὴ ἐπελήλυθεν ὑμῖν , ὦ παρόντες γονεῖς , ἐννοεῖν , ἅ φησιν ἄριστος ποιητὴς Εὐριπίδης , ἄριστος ὡς ἀληθῶς Μουσῶν νομίζεται τρόφιμος · χρὴ γὰρ τὸν μὲν φύντα θρηνεῖν εἰς ὅσʼ ἔρχεται κακά · τὸν δʼ οὖ θανόντα καὶ πόνων πεπαυμένον χαίροντας , εὐφημοῦντας ἐκπέμπειν δόμων . οὐ θήσεις δὲ ἐξάπαντος τὰ ἰαμβεῖα διὰ τὸ εἶναι αὐτὰ συνήθη τοῖς πολλοῖς καὶ γνώριμα , ἀλλὰ παραδώσεις μᾶλλον · καὶ ὅσα Ἡροδότῳ περὶ Κλεόβιδος καὶ Βίτωνος εἴρηται . καὶ φιλοσοφῆσαι δὲ ἐπὶ τούτοις οὐκ ἀπειρόκαλον καθόλου περὶ φύσεως ἀνθρωπίνης , ὅτι τὸ θεῖον κατέκρινε τῶν ἀνθρωπίνων τὸν θάνατον , καὶ ὅτι πέρας ἐστὶ ἅπασιν ἀνθρώποις τοῦ βίου ὁ θάνατος , καὶ ὅτι ἥρωες καὶ θεῶν παῖδες οὐ διέφυγον . ἐν ᾧ καιρὸν ἔχεις θεῖναι καὶ διηγήματα , καὶ ὅτι πόλεις ἀπόλλυνται , καὶ ἔθνη ἐστὶν ἃ παντάπασιν ἐξέλιπεν , καὶ ὅτι βελτίων ἐστὶ τάχα ἡ μετάστασις τοῦ τῇδε βίου , ἀπαλλάττουσα πραγμάτων ἀδίκων , πλεονεξίας , ἀδίκου τύχης · οἷον γὰρ τὸ πλεῖον τὸ πράγμασιν ἀνθρωπίνοις συμπλέκεσθαι , νόσοις , φροντίσι . ἐρεῖς δὲ μετὰ ταῦτα , ὅτι εἰ μὲν κέρδος τὸ βιοῦν , ἱκανῶς ἀπολέλαυκε , καὶ λέξεις ἃ σύνοιδας περὶ αὐτοῦ , ὤφθη μὲν ἐν λόγοις εἰ οὕτω τύχοι , ἐν πολιτείαις · εἰ δὲ ἀτύχημα , τύχης τὸ πίπτεινἐνθάδε , ἐξέφυγε τὰ μιαρὰ τοῦ βίου , εἶτα ὅτι πείθομαι τὸν μεταστάντα τὸ ἠλύσιον πεδίον οἰκεῖν , ὅπου Ῥαδάμανθυς , ὅπου Μενέλεως , ὅπου παῖς ὁ Πηλέως καὶ Θέτιδος , ὅπου Μέμνων · καὶ τάχα που μᾶλλον μετὰ τῶν θεῶν διαιτᾶται νῦν , περιπολεῖ τὸν αἰθέρα καὶ ἐπισκοπεῖ τὰ τῇδε · καὶ τάχα που καὶ μέμφεται τοῖς θρηνοῦσι · συγγενὴς γὰρ οὖσα τοῦ θείου ἡ ψυχὴ κἀκεῖθεν κατιοῦσα σπεύδει πάλιν ἄνω πρὸς τὸ συγγενές · οὕτω καὶ τὴν Ἑλένην , οὕτω καὶ τοὺς Διοσκούρους καὶ τὸν Ἡρακλέα λέγουσιν συμπολιτεύεσθαι μετὰ τῶν θεῶν · ὑμνῶμεν οὖν αὐτὸν ὡς ἥρωα , μᾶλλον δὲ ὡς θεὸν αὐτὸν μακαρίσωμεν , εἰκόνας γράψωμεν , ἱλασκώμεθα ὡς δαίμονα . ἔστω δὲ σύμμετρον καὶ τούτου τοῦ λόγου τὸ μῆκος . γνωστέον δὲ ὅτι καὶ συντόνῳ λόγῳ παραμυθεῖσθαι δυνατὸν καὶ συγγραφικῷ πάλιν , ὡς ἄν τις βούληται .
Lemmas: ὁ παραμυθητικός δέ λόγος ὀδύρομαι μέν καί αὐτός 9 ὁ πίπτω καί ἐπί μέγεθος ἐγείρω ὁ συμφορά αὐξάνω , ὡς οἷος τε εἰμί ὁ λόγος ὁ πάθος , ἐκ ὁ ἀφορμή ὅς λέγω περί μονῳδία , χρή δέ οἶδα ὅτι συνίστημι ὁ μονῳδία ἐκ ὁ ἐγκωμιαστικός γένος , φύσις , ἀνατροφή , παιδεία , ἐπιτήδευμα , πρᾶξις . οὐ μήν φυλάσσω ὁ ἀκολουθία ὁ ἐγκώμιον διά ὁ μήτε ἑαυτοῦ δοκέω εἰμί ὁ λέγω , ἀλλά ἐξίστημι ὑπό ὁ πάθος . ὁ δέ ἐγκώμιον διαιρέω κατά ὁ τρεῖς χρόνος , ὡς διερέω . ὁ μέντοι γε παραμυθέομαι ἐπιχειρέω ἐκ οὗτος ἐν ὁ πρῶτος μέρος ὁ λόγος , οἷος ὅτι νέος εἰμί , ἐάν οὗτος τυγχάνω , παρά ἡλικία πίπτω , οὐ ὡς ἄν εὔχομαι τις , καί γένος στερέω ὁ ἐλπίς καί γονεύς καί πατρίς · οὐ γάρ εἰμί ὁ τυγχάνω , ἀλλά τοῖος καί τοῖος · διό οὐδέ μέμφομαι πενθέω καί ζητέω τοιοῦτος , καί ὁ ἐπί αὐτός θρῆνος αὐξάνω , ὡς ἐνδέχομαι , ἐπί δεύτερος ἥκω μέρος ὁ λόγος ὁ παραμυθητικός , ἄρχω δέ οὕτως πως · θαυμάζω δέ εἰ μή ἐπέρχομαι σύ , ὦ πάρειμι γονεύς , ἐννοέω , ὅς φημί ἀγαθός ποιητής Εὐριπίδης , ἀγαθός ὡς ἀληθής Μοῦσα νομίζω τρόφιμος · χρή γάρ ὁ μέν φύω θρηνέω εἰς ὅσος ἔρχομαι κακός · ὁ δέ οὖ θνῄσκω καί πόνος παύω χαίρω , εὐφημέω ἐκπέμπω δόμος . οὐ τίθημι δέ ἐξάπαντος ὁ ἰαμβεῖος διά ὁ εἰμί αὐτός συνήθης ὁ πολύς καί γνώριμος , ἀλλά παραδίδωμι μάλα · καί ὅσος Ἡρόδοτος περί Κλέοβις καί Βίτων λέγω . καί φιλοσοφέω δέ ἐπί οὗτος οὐ ἀπειρόκαλος καθόλου περί φύσις ἀνθρώπινος , ὅτι ὁ θεῖος κατακρίνω ὁ ἀνθρώπινος ὁ θάνατος , καί ὅτι πέρας εἰμί ἅπας ἄνθρωπος ὁ βίος ὁ θάνατος , καί ὅτι ἥρως καί θεός παῖς οὐ διαφεύγω . ἐν ὅς καιρός ἔχω τίθημι καί διήγημα , καί ὅτι πόλις ἀπόλλυμι , καί ἔθνος εἰμί ὅς παντάπασι ἐκλείπω , καί ὅτι ἀγαθός εἰμί τάχα ὁ μετάστασις ὁ τῇδε βίος , ἀπαλλάσσω πρᾶγμα ἄδικος , πλεονεξία , ἄδικος τύχη · οἷος γάρ ὁ πολύς ὁ πρᾶγμα ἀνθρώπινος συμπλέκω , νόσος , φροντίς . λέγω δέ μετά οὗτος , ὅτι εἰ μέν κέρδος ὁ βιόω , ἱκανός ἀπολαύω , καί λέγω ὅς σύνοιδα περί αὐτός , ὁράω μέν ἐν λόγος εἰ οὕτως τυγχάνω , ἐν πολιτεία · εἰ δέ ἀτύχημα , τύχη ὁ πίπτεινἐνθάδε , ἐκφεύγω ὁ μιαρός ὁ βίος , εἶτα ὅτι πείθω ὁ μεθίστημι ὁ Ἠλύσιος πεδίον οἰκέω , ὅπου Ῥαδάμανθυς , ὅπου Μενέλαος , ὅπου παῖς ὁ Πηλεύς καί Θέτις , ὅπου Μέμνων · καί τάχα που μάλα μετά ὁ θεός διαιτάω νῦν , περιπολέω ὁ αἰθήρ καί ἐπισκοπέω ὁ τῇδε · καί τάχα που καί μέμφομαι ὁ θρηνέω · συγγενής γάρ εἰμί ὁ θεῖος ὁ ψυχή ἐκεῖθεν κατέρχομαι σπεύδω πάλιν ἄνω πρός ὁ συγγενής · οὕτως καί ὁ Ἑλένη , οὕτως καί ὁ Διόσκοροι καί ὁ Ἡρακλῆς λέγω συμπολιτεύω μετά ὁ θεός · ὑμνέω οὖν αὐτός ὡς ἥρως , μάλα δέ ὡς θεός αὐτός μακαρίζω , εἰκών γράφω , ἱλάσκομαι ὡς δαίμων . εἰμί δέ σύμμετρος καί οὗτος ὁ λόγος ὁ μῆκος . γνωστέος δέ ὅτι καί σύντονος λόγος παραμυθέομαι δυνατός καί συγγραφικός πάλιν , ὡς ἄν τις βούλομαι .