menander-rhetoric.peri-e-pideiktikw-n 6.2
Καὶ τὰ μὲν προοίμια τοῦ συντόνου ταῦτα καὶ τούτοις παραπλήσια , τοῦ δὲ ἀνέτου καὶ συγγραφικοῦ λόγου ἧττον μὲν ἐγκατάσκευα , οὐκ ἐμπερίβολα δέ , ἀλλʼ ὡς ἐν συγγραφῇ ἡπλωμένα μᾶλλον ἐννοίας ἔχοντα τὰς αὐτάς . ἔστι δέ ποτε ἐν ἀνέτῳ λόγῳ καὶ ἀπὸ διηγήματος ἄρξασθαι ἀνύοντά τι διὰ τοῦ διηγήματος τῶν προειρημένων ἐννοιῶν , οἷον εἰ λέγοις , νέος ὢν ὅτι γαμοῦντος Διονύσου τὴν Ἀριάδνην παρῆν ὁ Ἀπόλλων καὶ τὴν λύραν ἔπληττεν · ὅτι Πηλέως γαμοῦντος παρῆσαν μὲν ἅπαντες οἱ θεοί , προσῆσαν δὲ Μοῦσαι , καὶ οὐκ ἠμέλει τῶν παρόντων ἕκαστος πρέπουσαν αὐτῷ δωρεὰν χαρίζεσθαι τῷ γάμῳ , ἀλλʼ ὁ μὲν ἐδίδου δῶρα , ὁ δὲ ἔπληττε λύραν , αἱ δὲ ηὔλουν , αἱ δὲ ᾖδον , Ἐρμῆς δὲ ἐκήρυττε τὸν ὑμέναιον · ὁρῶ δὲ καὶ νῦν παρʼ ἡμῖν ὅμοια . καὶ γὰρ οἱ μὲν σκιρτῶσιν , οἱ δὲ ἀνευάζουσιν , ἐγὼ δὲ λέγω καὶ ᾄδω τοὺς γάμους . ἢ ἄλλως ὅτε ὁ Μεγακλῆς ἐγάμει τὴν Ἀγαρίστην καὶ συνῆλθον τῶν Ἑλλήνων οἱ ἄριστοι , τότε οὐδεὶς μὲν ποιητής , οὐδεὶς δὲ λογοποιὸς ὑστέρει , ἀλλʼ ὁ μὲν ῥήτωρ ἔλεγεν , ὁ δὲ συγγραφεὺς βίβλους ἐν μέσοις ἀνεγίνωσκε , ἅπαντες δὲ ἀνύμνουν τὸν γάμον · τῆσδε τῆς Σικυωνίας οὐ χείρων ἡ παρʼ ἡμῖν , ὥστε καὶ ταὐτὰ δεύτερα γίνεσθαι . Καὶ περὶ μὲν προοιμίων τοσαῦτα · δώσει γὰρ ἡμῖν ἡ ὑπόθεσις πρὸς τὰ τότε παρόντα πρόσφορα ἀληθεστέρας ἐννοίας καὶ μᾶλλον ἴσως οἰκείας · τὰ δὲ μετὰ τὰ προοίμια ἔστω περὶ τοῦ θεοῦ τοῦ γάμου λόγος ὑπερθετικὸς καθόλου τὴν ἐξέτασιν περιέχων ὅτι καλὸν ὁ γά - μος , ἅρξῃ δὲ ἄνωθεν , ὅτι μετὰ τὴν λύσιν τοῦ χάους εὐθὺς ὑπὸ τῆς φύσεως ἐδημιουργήθη ὁ γάμος , εἰ δὲ βούλει , ὡς Ἐμπεδοκλῆς φησι , καὶ ἔρως . γενόμενος δὲ ὁ θεὸς οὗτος συνάπτει μὲν οὐρανὸν τῇ γῇ , συνάπτει δὲ Κρόνον τῇ Ῥέᾳ , συνεργοῦντος αὐτῷ πρὸς ταῦτα τοῦ ἔρωτος · εἶτα ἐφεξῆς ἐρεῖς , ὅτι ἡ τῶν ὅλων διακόσμησις διὰ τὸν γάμον γέγονεν , ἀέρος , ἀστέρων , θαλάσ - σης · τοῦ γὰρ θεοῦ τούτου τὴν στάσιν παύσαντος καὶ συνάψαντος ὁμονοίᾳ καὶ τελετῇ γαμηλίῳ τὸν οὐρανὸν πρὸς τὴν γῆν ἅπαντα διεκρίθη καὶ στάσιν οἰκείαν ἔλαβεν . ὑποβαίνων δὲ πάλιν ἐρεῖς ἐξ ἀκολουθίας , ὅτι καὶ αὐτὸς τῇ βασιλείᾳ τῶν ὅλων τὸν Δία δημιουργήσας ἐπέστησε , καὶ οὐκ ἄχρι τῶν θεῶν ἔστη μόνον , ἀλλὰ καὶ τοὺς ἡμιθέυυς αὐτὸς παρήγαγεν πείσας θεούς συνελθεῖν τοὺς μὲν γυναιξί , τοὺς δὲ νύμφαις . μετὰ ταῦτα πάλιν ἐρεῖς ὅτι αὐτὸς τὸν ἄνθρωπον ὁμοίως φησὶ παρεσκεύασε καὶ σχεδὸν ἀθάνατον ἐφιλοτέχνησε , συμπαραπέμπων ἀεὶ τὰς διαδοχὰς τοῦ γένους τῷ μήκει τοῦ χρόνου , καὶ ὅτι βελτίων Προμηθέως ἡμῖν · ὁ μὲν γὰρ τὸ πῦρ μόνον κλέψας ἔδωκεν , ὁ δὲ γάμος ἀθανασίαν ἡμῖν χαρίζεται . ἐμπλεονάσεις δὲ τούτῳ τῷ μέρει δεικνύς , ὅτι διʼ αὐτὸν θάλαττα πλεῖται , διʼ αὐτὸν γεωργεῖται γῆ , ὅτι φιλοσοφία καὶ γνῶσις τῶν οὐρανίων διʼ ἐκεῖνόν ἐστι , καὶ νόμοι καὶ πολιτεῖαι , καὶ πάντα ἀπλῶς τὰ ἀνθρώπινα · εἶτα οὐδὲ μέχρι τούτων στήσῃ , ἀλλʼ ὅτι καὶ μέχρι πηγῶν καὶ ποταμῶν διικνεῖται ὁ θεὸς καὶ νηκτῶν καὶ χερσαίων καὶ ἀερίων . ἐν δὲ τούτοις ἅπασι διηγήματα θήσεις , ποταμῶν μέν , ὅτι Ἀλφειὸς ὁ Πισαῖος ἐρᾷ πηγῆς Σικελικῆς Ἀρεθούσης , καὶ βιάζεται τὴν φύσιν , καὶ καθάπερ νυμφίος ἐρωτικὸς κελαρύζων διὰ τῆς θαλάττης ἐπῄει ζέων εἰς τὴν νῆσον τῆς Σικελίας , καὶ εἰς κόλπους ἐμπίπτει τὴς ἐρωμένης Ἀρεθούσης καὶ μίγνυται . περὶ δὲ τῶν νηκτῶν δῆλον γὰρ ὅτι καὶ αὐτὰ τὰ ζῶα τὰ κατὰ τὴν θάλατταν τελετὴν οἶδε γάμου , καὶ τὰ χερσαῖα καὶ τὰ πετεινὰ πάντα , καὶ τὸν ἀνήμεροτ λέοντα καὶ φοβερὰ βρυχώμενον ἤγαγεν εἰς τὴν τελετὴν καὶ ὑπέζευξεν Ἀφροδίτης νόμῳ , καὶ τὰς ἀγριωτάτας παρδάλεις καὶ ὅσα τοιαῦτα . περὶ δὲ δένδρων ἐρεῖς , ὅτι κἀκεῖνα οὐκ ἄμοιρα γάμων · οί γὰρ ἐπὶ ταῖς κόμαις σύνδεσμοι φιλοτεχνήματα γαμούντων δένδρων εἰσί , καὶ τοῦ θεοῦ ταῦτά ἐστιν εὑρήματα · ἔτι δὲ τούτου ἀνωτέρω ἐν τῇ μνήμῃ τῶν θεῶν ἐρεῖς διηγήματα ἕν ἢ καὶ δεύτερον , ἢ περὶ Ποσειδῶνος γαμοῦντος τὴν Τυρὼ ἐν ταῖς προχοαῖς Ἐνιπέως , ἢ περὶ Διὸς γήμαντος τὴν Εὐρώπην καὶ τὴν Ἰὼ καὶ ὅσα παραπλήσια τούτοις . πολλὴ δὲ ἱστορία τοιαύτη παρὰ ποιηταῖς καὶ συγγραφεῦσι , παρʼ ὧν καὶ λήψῃ τὴν χορηγίαν , ἐπιφωνήσεις δὲ καὶ τῶν Σαπφοῦς ἐρωτικῶν καὶ τῶν Ὁμήρου καὶ Ἡσιόδου · πολλὰ δὲ αὐτῷ ἐν τοῖς Καταλόγοις τῶν γυναικῶν εἴρηται περὶ θεῶν συνουσίας καὶ γάμου .
Lemmas: καί ὁ μέν προοίμιον ὁ σύντονος οὗτος καί οὗτος παραπλήσιος , ὁ δέ ἄνετος καί συγγραφικός λόγος ἥσσων μέν ἐγκατάσκευος , οὐ ἐμπερίβολος δέ , ἀλλά ὡς ἐν συγγραφή ἁπλόω μάλα ἔννοια ἔχω ὁ αὐτός . εἰμί δέ ποτέ ἐν ἄνετος λόγος καί ἀπό διήγημα ἄρχω ἀνύω τις διά ὁ διήγημα ὁ προλέγω ἔννοια , οἷος εἰ λέγω , νέος εἰμί ὅτι γαμέω Διόνυσος ὁ Ἀριάδνη πάρειμι ὁ Ἀπόλλων καί ὁ λύρα πλήσσω · ὅτι Πηλεύς γαμέω πάρειμι μέν ἅπας ὁ θεός , πρόσειμι δέ Μοῦσα , καί οὐ ἀμελέω ὁ πάρειμι ἕκαστος πρέπω ἑαυτοῦ δωρεά χαρίζω ὁ γάμος , ἀλλά ὁ μέν δίδωμι δῶρον , ὁ δέ πλήσσω λύρα , ὁ δέ αὐλέω , ὁ δέ ἀείδω , Ἑρμῆς δέ κηρύσσω ὁ ὑμέναιος · ὁράω δέ καί νῦν παρά ἐγώ ὅμοιος . καί γάρ ὁ μέν σκιρτάω , ὁ δέ ἀνευάζω , ἐγώ δέ λέγω καί ἀείδω ὁ γάμος . ἤ ἄλλος ὅτε ὁ Μεγακλῆς γαμέω ὁ Ἀγαρίστη καί συνέρχομαι ὁ Ἕλλην ὁ ἀγαθός , τότε οὐδείς μέν ποιητής , οὐδείς δέ λογοποιός ὑστερέω , ἀλλά ὁ μέν ῥήτωρ λέγω , ὁ δέ συγγραφεύς βίβλος ἐν μέσος ἀναγιγνώσκω , ἅπας δέ ἀνυμνέω ὁ γάμος · ὅδε ὁ Σικυώνιος οὐ κακός ὁ παρά ἐγώ , ὥστε καί αὐτός δεύτερος γίγνομαι . καί περί μέν προοίμιον τοσοῦτος · δίδωμι γάρ ἐγώ ὁ ὑπόθεσις πρός ὁ τότε πάρειμι πρόσφορος ἀληθής ἔννοια καί μάλα ἴσως οἰκεῖος · ὁ δέ μετά ὁ προοίμιον εἰμί περί ὁ θεός ὁ γάμος λόγος ὑπερθετικός καθόλου ὁ ἐξέτασις περιέχω ὅτι καλός ὁ γῆ - μος , ἄρχω δέ ἄνωθεν , ὅτι μετά ὁ λύσις ὁ χάος εὐθύς ὑπό ὁ φύσις δημιουργέω ὁ γάμος , εἰ δέ βούλομαι , ὡς Ἐμπεδοκλῆς φημί , καί ἔρως . γίγνομαι δέ ὁ θεός οὗτος συνάπτω μέν οὐρανός ὁ γῆ , συνάπτω δέ Κρόνος ὁ Ῥέα , συνεργέω αὐτός πρός οὗτος ὁ ἔρως · εἶτα ἐφεξῆς λέγω , ὅτι ὁ ὁ ὅλος διακόσμησις διά ὁ γάμος γίγνομαι , ἀήρ , ἀστήρ , Θαλῆς - σός · ὁ γάρ θεός οὗτος ὁ στάσις παύω καί συνάπτω ὁμόνοια καί τελετή γαμήλιος ὁ οὐρανός πρός ὁ γῆ ἅπας διακρίνω καί στάσις οἰκεῖος λαμβάνω . ὑποβαίνω δέ πάλιν λέγω ἐκ ἀκολουθία , ὅτι καί αὐτός ὁ βασιλεία ὁ ὅλος ὁ Ζεύς δημιουργέω ἐφίστημι , καί οὐ ἄχρι ὁ θεός ἵστημι μόνος , ἀλλά καί ὁ ἡμιθέυυς αὐτός παράγω πείθω θεός συνέρχομαι ὁ μέν γυνή , ὁ δέ νύμφη . μετά οὗτος πάλιν λέγω ὅτι αὐτός ὁ ἄνθρωπος ὅμοιος φημί παρασκευάζω καί σχεδόν ἀθάνατος φιλοτεχνέω , συμπαραπέμπω ἀεί ὁ διαδοχή ὁ γένος ὁ μῆκος ὁ χρόνος , καί ὅτι ἀγαθός Προμηθεύς ἐγώ · ὁ μέν γάρ ὁ πῦρ μόνος κλέπτω δίδωμι , ὁ δέ γάμος ἀθανασία ἐγώ χαρίζω . ἐμπλεονάζω δέ οὗτος ὁ μέρος δείκνυμι , ὅτι διά αὐτός θάλασσα πλέω , διά αὐτός γεωργέω γῆ , ὅτι φιλοσοφία καί γνῶσις ὁ οὐράνιος διά ἐκεῖνος εἰμί , καί νόμος καί πολιτεία , καί πᾶς ἁπλῶς ὁ ἀνθρώπινος · εἶτα οὐδέ μέχρι οὗτος ἵστημι , ἀλλά ὅτι καί μέχρι πηγή καί ποταμός διϊκνέομαι ὁ θεός καί νηκτός καί χερσαῖος καί ἀέριος . ἐν δέ οὗτος ἅπας διήγημα τίθημι , ποταμός μέν , ὅτι Ἀλφειός ὁ Πισαῖος ἐράω πηγή Σικελικός Ἀρέθουσα , καί βιάζω ὁ φύσις , καί καθά νυμφίος ἐρωτικός κελαρύζω διά ὁ θάλασσα ἐπέρχομαι ζέω εἰς ὁ νῆσος ὁ Σικελία , καί εἰς κόλπος ἐμπίπτω ὁ ἐράω Ἀρέθουσα καί μείγνυμι . περί δέ ὁ νηκτός δῆλος γάρ ὅτι καί αὐτός ὁ ζῷον ὁ κατά ὁ θάλασσα τελετή οἶδα γάμος , καί ὁ χερσαῖος καί ὁ πετεινόν πᾶς , καί ὁ ἀνήμεροτ λέων καί φοβερός βρυχάομαι ἄγω εἰς ὁ τελετή καί ὑποζεύγνυμι Ἀφροδίτη νόμος , καί ὁ ἄγριος πάρδαλις καί ὅσος τοιοῦτος . περί δέ δένδρον λέγω , ὅτι ἐκεῖνος οὐ ἄμοιρος γάμος · ὁ γάρ ἐπί ὁ κόμη σύνδεσμος φιλοτέχνημα γαμέω δένδρον εἰμί , καί ὁ θεός οὗτος εἰμί εὕρημα · ἔτι δέ οὗτος ἀνώτερος ἐν ὁ μνήμη ὁ θεός λέγω διήγημα εἷς ἤ καί δεύτερος , ἤ περί Ποσειδῶν γαμέω ὁ Τυρώ ἐν ὁ προχοή Ἐνιπεύς , ἤ περί Ζεύς γαμέω ὁ Εὐρώπη καί ὁ Ἰώ καί ὅσος παραπλήσιος οὗτος . πολύς δέ ἱστορία τοιοῦτος παρά ποιητής καί συγγραφεύς , παρά ὅς καί λαμβάνω ὁ χορηγία , ἐπιφωνέω δέ καί ὁ Σαπφώ ἐρωτικός καί ὁ Ὅμηρος καί Ἡσίοδος · πολύς δέ αὐτός ἐν ὁ Κατάλογος ὁ γυνή λέγω περί θεός συνουσία καί γάμος .