menander-rhetoric.peri-e-pideiktikw-n 7.1
Ὁ κατευναστικὸς λόγος ἐστὶ συντονώτατος διὰ τῶν 7 καιρίων βαδίζων , καίρια δέ ἐστι τὰ πρόσφορα , πρόςφορα δέ ἐστιν ὅσα τῷ θαλάμω ἁρμόζει καὶ τῇ τοῦ νυμφίου συζυγίᾳ καὶ ταῖς παστάσι καὶ ἔρωσί τε καὶ ὑμεναίοις καὶ τελετῇ γάμου . οἱ μὲν οὖν ποιηταὶ διὰ τοῦ παρορμᾶν ἐπὶ τὸν θάλαμον καὶ προτρέπειν προάγουσι τὰ κατευναστικὰ ποιήματα , καὶ ἡμεῖς δὲ οὐ πόρρω τούτων στησόμεθα , ἀλλὰ παροξυνοῦμεν καὶ προτρεψόμεθα · ἔστι γὰρ ὁ κατευναστικὸς προτροπὴ πρὸς τὴν συμπλοκήν . ἐν τούτοις τοίνυν τὸν Ἡρακλέα παραλαμβάνωμεν καὶ ἕτερον εἴ τις ἀνδρεῖος περὶ γάμους γέγονεν , οὐ τῇ πάσῃ ἐπεξιόντες τοῦ Ἡρακλέος ἀλκῇ , ἀλλὰ τοῖς περὶ γάμων αὐτῷ καὶ γυναικῶν καὶ νυμφῶν πεπραγμένοις , ἵνα καὶ χάριτας ὁ λόγος ἔχειν δοκῇ . ἐροῦμεν δὲ ἐγκώμιον τῆς νύμφης διὰ βραχέων , οὐ τὸ ἀπὸ τῆς . σωφροσύνης οὐδὲ ἀπὸ φρονήσεως οὐδὲ τῶν λοιπῶν ἀρετῶν τῆς ψυχῆς , ἀλλὰ τὸ ἀπὸ τῆς ὥρας καὶ τοῦ κάλλους · τοῦτο γὰρ οἰκεῖον καὶ πρόσφορον μόνον , τοῦ νεανίσκου τὴν ἀλκὴν καὶ τὴν ῥώμην παραινοῦντες μὴ καταισχῦναι ταῦτα τοσούτων μαρτύρων γενησομένων τῇ ὑστεραίᾳ τῆς τελετῆς . φυλακτέον δʼ ἐν τούτῳ , μή τι τῶν αἰσχρῶν μηδὲ τῶν εὐτελῶν ἢ φαύλων λέγειν δόξωμεν , καθιέντες εἰς τὸ αἰσχρὰ λέγειν καὶ μακρά , παρʼ ὅσα ἔνδοξά ἐστι δικαίως , ἃ σεμνότητα φέρει καὶ ἔστιν εὐχαρῆ . ἄρξῃ δʼ οὕτω πως · τὴν μὲν παρασκευὴν τοῦ γάμου καὶ τῶν ἀναλωμάτων τὸ πλῆθος , καὶ τῶν ἀρίστων ἀνδρῶν τὴν σύνοδον οὐδενὸς ἕνεκα , ὡ νεανία , πεποιήμεθα , ἀλλʼ ἢ τῆς ἀλκῆς ἧς ἔχεις καὶ ῥώμης ἐπίδειξιν βουλόμενοί σε ποιήσασθαι , ἵνα ἐπί σοι σεμνυνώμεθα αὐτοί τε οἱ τοῦ γένους καὶ ἡμεῖς ἡλικιῶται · σὺ δὲ μὴ ἐν φαύλῳ τὰ τῆς ἐπιδείξεως ποιήσῃ · καὶ εἰμὲν ἀθληταὶ ἦμεν , καὶ ἀγωνίζεσθαι Ὀλυμπίασιν ἔδει Πυθοῖ πρὸς ἄνδρας ἀθλητάς , ἐχρῆν καὶ βραβεῖον προκεῖσθαι , κήρυκα παρεῖναι καὶ κριτήν τινα τῆς δίκης , καὶ στάδιον ὑπάρχειν δημόσιον · ἐπεὶ δὲ τελετὴ γάμου τὰ ὁρώμενα , βραβευτὴς δὲ ἔρως , κῆρυξ δὲ ὑμέναιος , καὶ στάδιον ὑμῖν ὁ θάλαμος , φέρε μὴ τὰ τῶν φευγόντων ἐν τοῖς πολέμοις πάθῃς δεδοικὼς καὶ πρὸ τῆς συμβολῆς τὴν τροπήν , ἀλλὰ νομίσας ἔνθεν μὲν παρεστάναι σοι πόθον , ἔνθεν δὲ γάμον , ἔρωτα δὲ συμβραβεύειν , ὑμέναιον δʼ ἐπιφωνεῖν , ἴθι , ὁ τῶν πατέρων ἀξίως ἀγωνιούμενος . καιρὸς δὲ τελετῆς ὅς καὶ φίλος ἐστὶ τῷ θεῷ τῶν γάμων · ἕσπερος μὲν γάρ ἐστιν ὕπαιθρος καὶ λαμπρός , ἅμαξα δὲ διαφανὴς ἤδη , καὶ ὁ τῆς Ἀφροδίτης ἀστὴρ καταυγάζει τὸ φαινόμενον , οὐρανὸς δὲ πεποίκιλται τοῖς χοροῖς τῶν ἄστρων . καί τινα τοιαῦτα διεξελθών ἁβρῶς περὶ τοῦ καιροῦ πάλιν ἐπιχειρήσεις ἀπὸ τῶν ἑστιωμένων , ἀπὸ τῶν παρόντων , ὅτι οἱ μὲν ἐπικροτοῦσιν , οἱ δέ σε νῦν ἐπὶ στόματος καὶ γλώσσης ἔχουσι καὶ τὴν κόρην , ὁπότερος ἄρʼ ἰσχυρότερος πρὸς τὴν τελετὴν φανήσεται · διηγεῖται δὲ ἴσως ἕκαστος αὐτῶν πρὸς τὸν πλησίον οἰκεῖα νεανιεύματα · εἰσὶ δὲ οἱ καὶ εὐχόμενοι σφίσιν αὐτοῖς γενέσθαι παραπλησίαν πανήγυριν . προτρέψῃ δʼ αὐτὸν καὶ ἀπὸ τοῦ κάλλους τοῦ θαλάμου , ὃν αἱ Χάριτες κατεποίκιλαν , καὶ ἀπὸ τῆς ὥρας τῆς κόρης καὶ ὁποῖοι περὶ ἐκείνην θεοὶ γαμήλιοι Ἀφροδίτη καὶ Ἴμερος προδώσουσί σοι ταύτην καὶ ἐγχειρίσουσιν , ἵνα δημιουργήσητε παῖδας ὁμοίους μὲν σοί , ὁμοίους δὲ ἐκείνῃ · ἐὰν δέ σε καὶ ἀπατᾶν ἐπιχειρήσῃ αἱμύλα κωτίλλουσα , φύλαξαι τὴν ἀπάτην · περίκειται γὰρ καὶ Ἀφροδίτης κεστόν , ἐν διὰ λόγων ἐστὶν ἀπάτη . προτρέψῃ δʼ αὐτὸν καὶ ἀπὸ τῆς ὥρας τῆς κόρης καὶ τῆς ἰδέας καὶ τοῦ κάλλους , καὶ ἐπάξεις ὅτι ὀνειράτων ὄφεις ἡδίστας ὄψεσθε μαντευομένας ὑμῖν ἐπʼ αἰσίοις τὰ μέλλοντα , παίδων γενέσεις , βίου παντὸς ὁμόνοιαν , οὐσίας αὔξησιν , οἰκονομίαν τῶν ὄντων ἐπαινετήν . χρὴ δὲ παραγμέλλειν τῷ νυμφίῳ μέλλοντι ταῖς πράξεσιν ἐπιχειρεῖν εὐχὰς ποιεῖσθαι τῷ Ἔρωτι , τῇ Ἑστίᾳ , τοῖς γενεθλίοις , ἵνα συλλαμβάνωνται αὐτῷ πρὸς τὸ ἐγχείρημα , εἶτα εὐχὴν ἐπάξεις αἰτῶν παρὰ τῶν κρειττόνων αὐτοῖς εὐμένειάν τε καὶ ὁμόνοιαν , συμπλοκῆς ἑστίαν , κρᾶσιν ψυχῶν , ὥσπερ καὶ τῶν σωμάτων , ἵνα οἱ παῖδες ἀμφοτέροις ὅμοιοι γένωνται . οὕτω μὲν οὖν πως προάγειν τούς τοιούτους λόγους διὰ συντόμων δυνήσῃ · κἂν μὲν ἀδελφὸς ἢ συγγενὴς ὁ συναπτόμενος , λέγε τὰ πρόςφορα πρὸς συγγενεῖς , ὅτι ὁ προτρεπόμενός σοι οὐκ ἀλλότριος , ἀλλὰ φίλος καὶ εὔνους τῶν καὶ εἰς τὰ μάλιστά σοι συνηδομένων καὶ πείθεσθαι ἔδει . ἂν δὲ προειληφὼς ᾖς τῷ γεγαμηκέναι αὐτός , λέγε , ὅτι καὶ αὐτὸς ἔμπειρός εἰμι τῶν τοιούτων ἀγώνων , καὶ οὐχ ᾑρέθην , οὐδʼ ἡττήθην , ἀλλʼ εἰ προὔκειτο στέφανος , ἐγώ ἂν ἀπηνεγκάμην , ἂριστα διαθλήσας τότε . ἄν δὲ ἀλλότριος τυγχάνῃ , πάλιν καὶ τοῦτο διαιρήσεις · ἐὰν μὲν γὰρ νέος πρὸς νέον , ἐρεῖς τὸ Ὁμηρικὸν ἐκεῖνο ἄλκιμος ἔσσʼ ἵνα τίς σε καὶ ὀψιγόνων εὖ εἴπῃ .
Lemmas: ὁ κατευναστικός λόγος εἰμί σύντονος διά ὁ 7 καίριος βαδίζω , καίριος δέ εἰμί ὁ πρόσφορος , πρόσφορος δέ εἰμί ὅσος ὁ θάλαμος ἁρμόζω καί ὁ ὁ νυμφίος συζυγία καί ὁ παστάς καί ἔρως τε καί ὑμέναιος καί τελετή γάμος . ὁ μέν οὖν ποιητής διά ὁ παρορμάω ἐπί ὁ θάλαμος καί προτρέπω προάγω ὁ κατευναστικός ποίημα , καί ἐγώ δέ οὐ πρόσω οὗτος ἵστημι , ἀλλά παροξύνω καί προτρέπω · εἰμί γάρ ὁ κατευναστικός προτροπή πρός ὁ συμπλοκή . ἐν οὗτος τοίνυν ὁ Ἡρακλῆς παραλαμβάνω καί ἕτερος εἰ τις ἀνδρεῖος περί γάμος γίγνομαι , οὐ ὁ πᾶς ἐπεξέρχομαι ὁ Ἡρακλέης ἀλκή , ἀλλά ὁ περί γάμος αὐτός καί γυνή καί νύμφη πράσσω , ἵνα καί χάρις ὁ λόγος ἔχω δοκέω . λέγω δέ ἐγκώμιον ὁ νύμφη διά βραχύς , οὐ ὁ ἀπό ὁ . σωφροσύνη οὐδέ ἀπό φρόνησις οὐδέ ὁ λοιπός ἀρετή ὁ ψυχή , ἀλλά ὁ ἀπό ὁ ὥρα καί ὁ κάλλος · οὗτος γάρ οἰκεῖος καί πρόσφορος μόνος , ὁ νεανίσκος ὁ ἀλκή καί ὁ ῥώμη παραινέω μή καταισχύνω οὗτος τοσοῦτος μάρτυς γίγνομαι ὁ ὑστεραῖος ὁ τελετή . φυλάσσω δέ ἐν οὗτος , μή τις ὁ αἰσχρός μηδέ ὁ εὐτελής ἤ φαῦλος λέγω δοκέω , καθίημι εἰς ὁ αἰσχρός λέγω καί μακρός , παρά ὅσος ἔνδοξος εἰμί δίκαιος , ὅς σεμνότης φέρω καί εἰμί εὐχαρής . ἄρχω δέ οὕτως πως · ὁ μέν παρασκευή ὁ γάμος καί ὁ ἀνάλωμα ὁ πλῆθος , καί ὁ ἀγαθός ἀνήρ ὁ σύνοδος οὐδείς ἕνεκα , ὦ νεανίας , ποιέω , ἀλλά ἤ ὁ ἀλκή ὅς ἔχω καί ῥώμη ἐπίδειξις βούλομαι σύ ποιέω , ἵνα ἐπί σύ σεμνύνω αὐτός τε ὁ ὁ γένος καί ἐγώ ἡλικιώτης · σύ δέ μή ἐν φαῦλος ὁ ὁ ἐπίδειξις ποιέω · καί εἰμί ἀθλητής εἰμί , καί ἀγωνίζομαι Ὀλυμπίασι δέω Πυθώ πρός ἀνήρ ἀθλητής , χρή καί βραβεῖον πρόκειμαι , κῆρυξ πάρειμι καί κριτής τις ὁ δίκη , καί στάδιον ὑπάρχω δημόσιος · ἐπεί δέ τελετή γάμος ὁ ὁράω , βραβεύς δέ Ἔρως , κῆρυξ δέ Ὑμέναιος , καί στάδιον σύ ὁ θάλαμος , φέρω μή ὁ ὁ φεύγω ἐν ὁ πόλεμος πάσχω δείδω καί πρό ὁ συμβολή ὁ τροπή , ἀλλά νομίζω ἔνθεν μέν παρίστημι σύ Πόθος , ἔνθεν δέ Γάμος , Ἔρως δέ συμβραβεύω , Ὑμέναιος δέ ἐπιφωνέω , ἔρχομαι , ὁ ὁ πατήρ ἄξιος ἀγωνίζομαι . καιρός δέ τελετή ὅς καί φίλος εἰμί ὁ θεός ὁ γάμος · ἕσπερος μέν γάρ εἰμί ὑπαίθριος καί λαμπρός , ἄμαξα δέ διαφανής ἤδη , καί ὁ ὁ Ἀφροδίτη ἀστήρ καταυγάζω ὁ φαίνω , οὐρανός δέ ποικίλλω ὁ χορός ὁ ἄστρον . καί τις τοιοῦτος διεξέρχομαι ἁβρός περί ὁ καιρός πάλιν ἐπιχειρέω ἀπό ὁ ἑστιάω , ἀπό ὁ πάρειμι , ὅτι ὁ μέν ἐπικροτέω , ὁ δέ σύ νῦν ἐπί στόμα καί γλῶσσα ἔχω καί ὁ κόρη , ὁπότερος ἄρα ἰσχυρός πρός ὁ τελετή φαίνω · διηγέομαι δέ ἴσως ἕκαστος αὐτός πρός ὁ πλησίος οἰκεῖος νεανίευμα · εἰμί δέ ὅς καί εὔχομαι σφεῖς αὐτός γίγνομαι παραπλήσιος πανήγυρις . προσρέπω δέ αὐτός καί ἀπό ὁ κάλλος ὁ θάλαμος , ὅς ὁ Χάρις καταποικίλλω , καί ἀπό ὁ ὥρα ὁ κόρη καί ὁποῖος περί ἐκεῖνος θεός γαμήλιος Ἀφροδίτη καί Ἵμερος προδίδωμι σύ οὗτος καί ἐγχειρίζω , ἵνα δημιουργέω παῖς ὅμοιος μέν σύ , ὅμοιος δέ ἐκεῖνος · ἐάν δέ σύ καί ἀπατάω ἐπιχειρέω αἱμύλος κωτίλλω , φυλάσσω ὁ ἀπάτη · περίκειμαι γάρ καί Ἀφροδίτη κεστός , ἐν διά λόγος εἰμί ἀπάτη . προσρέπω δέ αὐτός καί ἀπό ὁ ὥρα ὁ κόρη καί ὁ ἰδέα καί ὁ κάλλος , καί ἐπάγω ὅτι ὄνειρος ὄφις ἡδύς ὁράω μαντεύομαι σύ ἐπί αἴσιος ὁ μέλλω , παῖς γένεσις , βίος πᾶς ὁμόνοια , οὐσία αὔξησις , οἰκονομία ὁ εἰμί ἐπαινετός . χρή δέ παραγμέλλειν ὁ νυμφίος μέλλω ὁ πρᾶξις ἐπιχειρέω εὐχή ποιέω ὁ Ἔρως , ὁ Ἑστία , ὁ γενέθλιος , ἵνα συλλαμβάνω αὐτός πρός ὁ ἐγχείρημα , εἶτα εὐχή ἐπάγω αἰτέω παρά ὁ κρατύς αὐτός εὐμένεια τε καί ὁμόνοια , συμπλοκή ἑστία , κρᾶσις ψυχή , ὥσπερ καί ὁ σῶμα , ἵνα ὁ παῖς ἀμφότερος ὅμοιος γίγνομαι . οὕτως μέν οὖν πως προάγω ὁ τοιοῦτος λόγος διά σύντομος δύναμαι · ἐάν μέν ἀδελφός ἤ συγγενής ὁ συνάπτω , λέγω ὁ πρόσφορος πρός συγγενής , ὅτι ὁ προτρέπω σύ οὐ ἀλλότριος , ἀλλά φίλος καί εὔνους ὁ καί εἰς ὁ μάλα σύ συνήδομαι καί πείθω δέω . ἐάν δέ προλαμβάνω εἰμί ὁ γαμέω αὐτός , λέγω , ὅτι καί αὐτός ἔμπειρος εἰμί ὁ τοιοῦτος ἀγών , καί οὐ αἱρέω , οὐδέ ἡσσάομαι , ἀλλά εἰ πρόκειμαι στέφανος , ἐγώ ἄν ἀποφέρω , ἀγαθός διαθλάω τότε . ἐάν δέ ἀλλότριος τυγχάνω , πάλιν καί οὗτος διαιρέω · ἐάν μέν γάρ νέος πρός νέος , λέγω ὁ Ὁμηρικός ἐκεῖνος ἄλκιμος εἰμί ἵνα τις σύ καί ὀψίγονος εὖ λέγω .