menander-rhetoric.diai-resis-tw-n-e-pideiktikw-n-olim-sub-auctore-genethlio 1.9
9 Οἱ δὲ ἀπευκτικοὶ καὶ προσευκτικοὶ ὕμνοι σχεδὸν μέν , ὥσπερ ἐφάσκομεν , πᾶσι τοῖς προειρημένοις εἰσὶν ἀναπεπλεγμένοι , ἢ τοῖς γε πλείστοις αὐτῶν . ἅπαντες γὰρ ἀνυμνοῦντες τοὺς θεοὺς εἰς εὐχὰς ἐγκλείουσι τοὺς λόγους . ἤδη δέ τινες καὶ ἀποτόμως κατὰ τὰ αὐτὰ γεγόνασιν , ἀπευκτικὸς μὲν ὁ τοιοῦτος Ζεῦ κύδιστε μέγιστε , κελαινεφές , αἰθέρι ναίων , μὴ πρὶν ἐπʼ ἠέλιον δῦναι καὶ ἐπὶ κνέφας ἐλθεῖν . προσευκτικὸς δὲ κλῦθί μευ αἰγιόχοιο Διὸς τέκος , ἥτε μοι αἰεὶ ἐν πάντεσσι πόνοισι παρίστασαι . καὶ παρὰ Πλάτωνι , ὦ φίλε Πᾶν καὶ ὅσα ἐν τῷ Φαίδρῳ εὔχεται . δεῖ δὲ τοὺς τοιούτους ὕμνους μὴ κατακόρους εἶναι . τὰς μὲν γὰρ εὐχὰς δικαίας εἶναι χρή , καὶ ἀπευχὰς δικαίας οὔσας καὶ ἁπλᾶς εἶναι , μὴ τὸ δεῖνα γενέσθαι , εἶναι δὲ καὶ βραχείας , ἔτι δὲ οὐ διδάσκειν τοὺς θεούς , ἀλλʼ αἰτεῖν ἅπερ ἀκριβῶς ἴσασιν . ἔτι δὲ καὶ πάσας εὐχὰς καὶ συγγραφέων ἐπιὼν τὰς αἰτίας εἰς τοὺς πολίτας βραχείας οὔσας εὑρήσεις . ἤδη δὲ καὶ εἰς τοὺς πολιτικοὺς τὸ μέρος τοῦτο τῶν ὕμνων κατῆλθε , πλήν γε ὅσαι ἐπιμαρτυρίαι · τὸ γάρ πρῶτον μὲν ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , τοῖς θεοῖς εὔχομαι καὶ τὰ ἑξῆς , καὶ τὸ καλ ῶ δὲ τὸν Ἀπόλλω τὸν Πύ θιον , τῶν εὐκτικῶν καὶ ἀπευκτικῶν ὕμνων μετείληφεν ἴχνη . Οὐκ ἀγνοῶ δὲ ὅτι ἀπορητικούς τινες τεθείκασι καὶ διαπορητικοὺς καθʼ ἕκαστον τῶν μερῶν , οἳ διηπόρηω περὶ γενεαλογίαν , περὶ Ἔρωτος εὐθύς , εἴτε ἐκ χάους ἐγένετο , εἴτε ἐξ Ἀφροδίτης , καὶ πολλὰ τοιαῦτα . καὶ πάλιν περὶ δύναμιν , εἴτε ἀνθρώπινα πράγματα καὶ διοικήσεις , εἴτε θεῖαι . καὶ συνορᾷς δὴ τοῦτο τὸ εἶδος , ὅ φημι , πᾶν , ἀλλὰ τὸν τοιοῦτον ὕμνον τῷ μὲν σχήματι διαφέρειν φημί , τῇ δὲ φύσει τὸν αὐτὸν εἶναι ἐκείνων ἑκάστῳ , ὥσπερ καὶ τὴν Τύχην Σοφοκλῆς ὕμνησε , διαπορῶν ὑμνεῖ . Ἔφην δὲ γενέσθαι τινὰς ὕμνους καὶ ἐξ ὁμοίου τούτων ἀπάντων ἢ τῶν πλείστων συντεθέντων , οἵπερ εἰσὶ καὶ τελειότατοι ἔπαινοι , καἲ μάλιστα τοῖς συγγραφεῦσι πρέποντες · τῷ μὲν γὰρ ποιητῇ ἐξαρκεῖ καὶ μέρος τι ἀπολαβόντι καὶ κατακοσμήσαντι τῇ ποιητικῇ κατασκευῇ πεπαῦσθαι , ὁ δὲ συγγραφσὺς πειράσεται διὰ πάντων ἐλθεῖν . χαριέστατον δὲ τῶν τοιούτων μέρος παρέσχηται ἐν τοῖς Μαντευτοῖς Ἀριστείδης . οὗτος γὰρ τὸν Ἀσκληπιὸν καὶ τὴν Ὑγίειαν συγγέγραφεν οὐκέτι μοι ὡς ἐπαίνων ἀνθρωπίνην περιέργειαν ἔχοντας . Τὸ μὲν δὴ περὶ τῶν εἰς τούς θεούς βιβλίον τέλος εἴληφεν ἡμῖν , ἐξ ὧν ἡγούμεθα καὶ ποιητὰς καὶ συγγραφέας καὶ ῥήτορας πάντας ἀνυμνεῖν θεούς ἐντέχνως , καὶ ὅπως καὶ ἐν ὁποίοις καιροῖς . ἐφεξῆς δʼ ἂν εἴη περὶ χώρας καὶ πόλεως ἐπαίνων εἰπεῖν · οὕτως γὰρ καὶ εἰς τοὺς τόμους ἀνάγκη γεγένηται . καὶ πρῶτον περὶ τῶν τῆς χώρας ἐγκωμίων , οὐχ ὡς ἀποτόμως τινος ἐγκωμιάσαντος χώραν ἄνευ πόλεως , ἀλλʼ ἐν τοῖς τῶν πόλεων ἐγκωμίοις καὶ τῶν περὶ χώραν ἐπαίνων παραλαμβανομένων .
Lemmas: 9 ὁ δέ ἀπευκτικός καί προσευκτικός ὕμνος σχεδόν μέν , ὥσπερ φάσκω , πᾶς ὁ προλέγω εἰμί ἀναπλέκω , ἤ ὁ γε πολύς αὐτός . ἅπας γάρ ἀνυμνέω ὁ θεός εἰς εὐχή ἐγκλείω ὁ λόγος . ἤδη δέ τις καί ἀπότομος κατά ὁ αὐτός γίγνομαι , ἀπευκτικός μέν ὁ τοιοῦτος Ζεύς κύδιστος μέγας , κελαινεφής , αἰθήρ ναίω , μή πρίν ἐπί ἥλιος δύω καί ἐπί κνέφας ἔρχομαι . προσευκτικός δέ κλύω ἐγώ αἰγίοχος Ζεύς τέκος , ὅστε ἐγώ ἀεί ἐν πᾶς πόνος παρίστημι . καί παρά Πλάτων , ὦ φίλος Πᾶς καί ὅσος ἐν ὁ Φαῖδρος εὔχομαι . δέω δέ ὁ τοιοῦτος ὕμνος μή κατάκορος εἰμί . ὁ μέν γάρ εὐχή δίκαιος εἰμί χρή , καί ἀπευχή δίκαιος εἰμί καί ἁπλόος εἰμί , μή ὁ δεῖνα γίγνομαι , εἰμί δέ καί βραχύς , ἔτι δέ οὐ διδάσκω ὁ θεός , ἀλλά αἰτέω ὅς ἀκριβής οἶδα . ἔτι δέ καί πᾶς εὐχή καί συγγραφεύς ἐπέρχομαι ὁ αἰτία εἰς ὁ πολίτης βραχύς εἰμί εὑρίσκω . ἤδη δέ καί εἰς ὁ πολιτικός ὁ μέρος οὗτος ὁ ὕμνος κατέρχομαι , πλήν γε ὅσος ἐπιμαρτυρία · ὁ γάρ πρῶτος μέν ὦ ἀνήρ Ἀθηναῖος , ὁ θεός εὔχομαι καί ὁ ἑξῆς , καί ὁ καλστις εἰμί δέ ὁ Ἀπόλλων ὁ ΠΥ θεός , ὁ εὐκτικός καί ἀπευκτικός ὕμνος μεταλαμβάνω ἴχνος . οὐ ἀγνοέω δέ ὅτι ἀπορητικός τις τίθημι καί διαπορητικός κατά ἕκαστος ὁ μέρος , ὅς διαπορέω περί γενεαλογία , περί Ἔρως εὐθύς , εἴτε ἐκ χάος γίγνομαι , εἴτε ἐκ Ἀφροδίτη , καί πολύς τοιοῦτος . καί πάλιν περί δύναμις , εἴτε ἀνθρώπινος πρᾶγμα καί διοίκησις , εἴτε θεῖος . καί συνοράω δή οὗτος ὁ εἶδος , ὅς φημί , πᾶς , ἀλλά ὁ τοιοῦτος ὕμνος ὁ μέν σχῆμα διαφέρω φημί , ὁ δέ φύσις ὁ αὐτός εἰμί ἐκεῖνος ἕκαστος , ὥσπερ καί ὁ Τύχη Σοφοκλῆς ὑμνέω , διαπορέω ὑμνέω . φημί δέ γίγνομαι τις ὕμνος καί ἐκ ὅμοιος οὗτος ἅπας ἤ ὁ πολύς συντίθημι , ὅς εἰμί καί τέλειος ἔπαινος , καί μάλα ὁ συγγραφεύς πρέπω · ὁ μέν γάρ ποιητής ἐξαρκέω καί μέρος τις ἀπολαμβάνω καί κατακοσμέω ὁ ποιητικός κατασκευή παύω , ὁ δέ συγγραφσὺς πειράω διά πᾶς ἔρχομαι . χαρίεις δέ ὁ τοιοῦτος μέρος παρέχω ἐν ὁ Μαντευτός Ἀριστείδης . οὗτος γάρ ὁ Ἀσκληπιός καί ὁ Ὑγίεια συγγράφω οὐκέτι ἐγώ ὡς ἔπαινος ἀνθρώπινος περιεργεία ἔχω . ὁ μέν δή περί ὁ εἰς ὁ θεός βιβλίον τέλος λαμβάνω ἐγώ , ἐκ ὅς ἡγέομαι καί ποιητής καί συγγραφεύς καί ῥήτωρ πᾶς ἀνυμνέω θεός ἔντεχνος , καί ὅπως καί ἐν ὁποῖος καιρός . ἐφεξῆς δέ ἄν εἰμί περί χώρα καί πόλις ἔπαινος λέγω · οὕτως γάρ καί εἰς ὁ τόμος ἀνάγκη γίγνομαι . καί πρῶτος περί ὁ ὁ χώρα ἐγκώμιον , οὐ ὡς ἀπότομος τις ἐγκωμιάζω χώρα ἄνευ πόλις , ἀλλά ἐν ὁ ὁ πόλις ἐγκώμιον καί ὁ περί χώρα ἔπαινος παραλαμβάνω .