menander-rhetoric.diai-resis-tw-n-e-pideiktikw-n-olim-sub-auctore-genethlio 1.1
Τῆς ῥητορικῆς ἁπάσης τριχῶς διαιρουμένης ὡς μέρεσιν 1 ἢ εἴδεσιν , ἢ ὅπως δι καλεῖν , εἰς τοὺς λόγους τοὺς ἐν δικαστηρίοις ὑπὲρ κοινῶν ἤτοι δημοσίων ἤ ἰδίων , καὶ οὓς ἐν ἐκκλησίαις ἢ ἐν βουλαῖς διατίθενται , καὶ εἰς τρίτους τοὺς ἐπιδεικτικούς , οὓς δὴ ἐγκωμιαστικοὺς ἢ ψεκτικοὺς καλοῦσιν , ἀπολογεῖσθαι συμβαίνει ὑπὲρ τούτων τῶν τὴν τρίτην τάξιν εἰληφότων διδάσκουσιν ὀρθῶς . μὴ τοίνυν περὶ ῥητορικῆς προσδόκα μόνον ἀκροᾶσθαι ἐξ ἀρχῆς , κἂν ἄνωθεν ὑπὲρ πάντων μέρος διεξιέναι σοι ἐν βραχυτάτῳ προαιρήσωμαι . σκεψώμεθα τοίνυν τὴν μέθοδον , εἰ καθʼ ὁδὸν χωρήσει . Τῶν δὴ ἐπιδεικτικῶν τὸ μὲν ψόγος , τὸ δὲ ἔπαινος · ἃς γὰρ ἐπιδείξεις λόγων πολιτικῶν οἱ σοφισταὶ καλούμενοι ποιοῦνται , μελέτην ἀγώνων εἶναί φαμεν , οὐκ ἐπίδειξιν . τὸ μὲν τοῦ ψόγου μέρος ἄτμητον . ἔπαινος δέ τις γίνεται , ὁτὲ μὲν εἰς τὰ θεῖα , ὁτὲ δὲ εἰς τὰ θνητά , καὶ ὅτε μὲν εἰς θεούς , ὕμνους καλοῦμεν . καὶ τούτους οὖ διαιροῦμεν κατὰ θεὸν ἕκαστον · τοὺς μὲν γὰρ εἰς Ἀπόλλωνα Παιᾶνας καὶ Ὑπορχήματα ὀνομάζομεν , τοὺς δὲ εἰς Διόνυσον Διθυράμβους καὶ Ἰοβάκχους , καὶ ὅσα τοιαῦτα εἴρηται Διονύσου , τοὺς δὲ εἰς Ἀφροδίτην ἐρωτικούς , τοὺς δὲ τῶν ἄλλων θεῶν ἢ τῷ λόγῳ τοῦ γένους ὕμνους καλοῦμεν γενικώτερον πρὸς Δία . ὅπως δὲ χρὴ μετιέναι τούτων τῶν εἰδῶν ἕκαστον , καὶ εἰ ἁρμόττει ὅλως τοῖς καταλογάδην συγγράφουσιν , ἢ πόσα μὲν ἁρμόττει , πόσα δʼ οὔ , ἢ πόσαι μέθοδοι καθʼ ἕκαστον , ἢ τίνες οἱ τρόποι , ἐπειδὰν τὸ ὅλον διελώμεθα , τηνικαῦτα καθʼ ἕκαστα ἐργασόμεθα . Τῶν δʼ οὖ περὶ θνητῶν οἱ μὲν περὶ πόλεις γίνονται ἔπαινοι , οἱ δὲ περὶ ζώων . τὸ μὲν δὴ περὶ τὰς πόλεις καὶ χώρας ἂτμητον , διὸ τὰς διαφορὰς ἐν ταῖς τεχνικαῖς μεθόδοις ἐπιδειξόμεθα . , οἱ δὲ περὶ ζώων οἱ μὲν περὶ λογικόν , ἅνθρωπον , οἱ δὲ περὶ ἀλόγων γίνονται ἔπαινοι . καὶ τὸν μὲν περὶ τὸν ἄνθρωπον μεθῶμεν , τῶν δʼ αὖ περὶ τὰ ἄλογα οἱ μὲν περὶ χερσαῖα , οἱ δὲ περὶ ἔνυδρα ἔπαινοι γίνονται . καὶ τὸ μὲν περὶ τῶν ἐνύδρων πάλιν ἀποτιθέμεθα , τῶν δʼ αὖ , τῶν ἐγγείων , μέρος διττόν , ἢ πτηνὸν ἢ πεζόν . ἐφʼ ἅπασι δὲ τούτοις ἑξῆς μέτιμεν ἀπὸ τῶν ἐμψύχων ἐπὶ τὰ ἄψυχα . Αἱ μὲν οὖν διαιρέσεις τοῦ ἐπιδεικτικοῦ μέρους παντὸς πᾶσαι αὗται , οὐκ ἀγνοῶ δʼ ὅτι ἐπιτηδευμάτων καὶ τεχνῶν ἤδη τινὲς ἐγκώμια γεγράφασιν , ἀλλʼ ἀφʼ οὗπερ ἡμῖν · ὁ λόγος γίνεται περὶ τὸν ἅνθρωπον , πάντα ταῦτα δείξει , ὥστε λελήθασιν αὐτούς οἱ συγγράφοντες μέρος τι τοῦ παντὸς ἐγκωμίου ὡς ὅλον ἐγκώμιον συνθέντες . οὐ μὴν οὐδʼ ἐκεῖνο ἀγνοῶ , ὅτι καὶ τῶν ἀλῶν καὶ τῶν τοιούτων ἤδη τινὲς τῶν πάλαι σοφιστῶν ἐπαίνους συνέγραψαν , ἀλλʼ ἀφʼ οὗπερ ἡμῖν ἀπὸ τῶν ἐμψύχων ἐπὶ τὰ ἄψυχα μεταβέβηκεν ἡ διαίρεσις , ἤδη περιείληφεν καὶ αὐτὸ τὸ μέρος . ὅπως δὲ τούτων ἕκαστον τμητέον , καὶ ὅπη ταῦτα τὰ κεφάλαια πᾶσιν ὕπεστιν , καὶ ὅπη ἑκάστῳ ἁρμόττει χρήσασθαι , ἐφεξῆς δείκνυμεν .
Lemmas: ὁ ῥητορική ἅπας τριχῶς διαιρέω ὡς μέρος 1 ἤ εἶδος , ἤ ὅπως διά καλέω , εἰς ὁ λόγος ὁ ἐν δικαστήριον ὑπέρ κοινός ἤτοι δημόσιος ἤ ἴδιος , καί ὅς ἐν ἐκκλησία ἤ ἐν βουλή διατίθημι , καί εἰς τρίτος ὁ ἐπιδεικτικός , ὅς δή ἐγκωμιαστικός ἤ ψεκτικός καλέω , ἀπολογέομαι συμβαίνω ὑπέρ οὗτος ὁ ὁ τρίτος τάξις λαμβάνω διδάσκω ὀρθός . μή τοίνυν περί ῥητορική προσδοκάω μόνος ἀκροάομαι ἐκ ἀρχή , ἐάν ἄνωθεν ὑπέρ πᾶς μέρος διεξέρχομαι σύ ἐν βραχύς προαιρέω . σκοπέω τοίνυν ὁ μέθοδος , εἰ κατά ὁδός χωρέω . ὁ δή ἐπιδεικτικός ὁ μέν ψόγος , ὁ δέ ἔπαινος · ὅς γάρ ἐπίδειξις λόγος πολιτικός ὁ σοφιστής καλέω ποιέω , μελέτη ἀγών εἰμί φημί , οὐ ἐπίδειξις . ὁ μέν ὁ ψόγος μέρος ἄτμητος . ἔπαινος δέ τις γίγνομαι , ὅτε μέν εἰς ὁ θεῖος , ὅτε δέ εἰς ὁ θνητός , καί ὅτε μέν εἰς θεός , ὕμνος καλέω . καί οὗτος ὅς διαιρέω κατά θεός ἕκαστος · ὁ μέν γάρ εἰς Ἀπόλλων παιάν καί ὑπόρχημα ὀνομάζω , ὁ δέ εἰς Διόνυσος διθύραμβος καί ἰόβακχος , καί ὅσος τοιοῦτος λέγω Διόνυσος , ὁ δέ εἰς Ἀφροδίτη ἐρωτικός , ὁ δέ ὁ ἄλλος θεός ἤ ὁ λόγος ὁ γένος ὕμνος καλέω γενικός πρός Ζεύς . ὅπως δέ χρή μεθίημι οὗτος ὁ εἶδος ἕκαστος , καί εἰ ἁρμόζω ὅλος ὁ καταλογάδην συγγράφω , ἤ πόσος μέν ἁρμόζω , πόσος δέ οὐ , ἤ πόσος μέθοδος κατά ἕκαστος , ἤ τίς ὁ τρόπος , ἐπειδάν ὁ ὅλος διαιρέω , τηνικαῦτα κατά ἕκαστος ἐργάζομαι . ὁ δέ ὅς περί θνητός ὁ μέν περί πόλις γίγνομαι ἔπαινος , ὁ δέ περί ζῷον . ὁ μέν δή περί ὁ πόλις καί χώρα ἄτμητος , διό ὁ διαφορά ἐν ὁ τεχνικός μέθοδος ἐπιδείκνυμι . , ὁ δέ περί ζῷον ὁ μέν περί λογικός , ἄνθρωπος , ὁ δέ περί ἄλογος γίγνομαι ἔπαινος . καί ὁ μέν περί ὁ ἄνθρωπος μεθίημι , ὁ δέ αὖ περί ὁ ἄλογος ὁ μέν περί χερσαῖος , ὁ δέ περί ἔνυδρος ἔπαινος γίγνομαι . καί ὁ μέν περί ὁ ἔνυδρος πάλιν ἀποτίθημι , ὁ δέ αὖ , ὁ ἔγγειος , μέρος δισσός , ἤ πτηνός ἤ πεζός . ἐπί ἅπας δέ οὗτος ἑξῆς μετέρχομαι ἀπό ὁ ἔμψυχος ἐπί ὁ ἄψυχος . ὁ μέν οὖν διαίρεσις ὁ ἐπιδεικτικός μέρος πᾶς πᾶς οὗτος , οὐ ἀγνοέω δέ ὅτι ἐπιτήδευμα καί τέχνη ἤδη τις ἐγκώμιον γράφω , ἀλλά ἀπό ὅς ἐγώ · ὁ λόγος γίγνομαι περί ὁ ἄνθρωπος , πᾶς οὗτος δείκνυμι , ὥστε λανθάνω ἑαυτοῦ ὁ συγγράφω μέρος τις ὁ πᾶς ἐγκώμιον ὡς ὅλος ἐγκώμιον συντίθημι . οὐ μήν οὐδέ ἐκεῖνος ἀγνοέω , ὅτι καί ὁ ἅλς καί ὁ τοιοῦτος ἤδη τις ὁ πάλαι σοφιστής ἔπαινος συγγράφω , ἀλλά ἀπό ὅς ἐγώ ἀπό ὁ ἔμψυχος ἐπί ὁ ἄψυχος μεταβαίνω ὁ διαίρεσις , ἤδη περιλαμβάνω καί αὐτός ὁ μέρος . ὅπως δέ οὗτος ἕκαστος τμητέον , καί ὅπῃ οὗτος ὁ κεφάλαιος πᾶς ὕπειμι , καί ὅπῃ ἕκαστος ἁρμόζω χράω , ἐφεξῆς δείκνυμι .