menander-rhetoric.diai-resis-tw-n-e-pideiktikw-n-olim-sub-auctore-genethlio 1.6
6 Ἑξῆς ἂν εἴη περὶ τῶν μυθικῶν εἰπεῖν , οὓς ἔνιοι μὲν τοὺς αὐτοὺς εἶναι νομίζουσι τοῖς γενεαλογικοῖς , ἔνιοι δὲ οὐχ οὕτως εἶναι νομίζουσι . οἶ μέν γε νομίζοντες οὐδὲν διαφέρειν καὶ τὰς γενεαλο - γίας μύθους εἶναί φασιν , οἷον εἰ βούλει , ὅσα γε Ἀκουσίλεως καὶ Ἡσίοδος καὶ Ὀρφεὺς ἐν ταῖς θεογονίαις εἰρήκασιν . εἰσὶ μὲν γὰρ γενεαλογικαὶ αἵδε οὐδὲν ἧττον μυθικαί . τάδε δὲ οὖ φασιν οἱ διαφέρειν νομίζοντες , ὅτι καὶ χωρὶς τῶν γενεαλογικῶν εἰησάντινεςμυθικοὶ ὕμνοι , οἷον ὅτι Διόνυσος Ἰκαρίῳ ἐπεξενώθη , ἢ ὅτι ἐν Ζωστῆρι τὴν ζώνην ἐλύσατο ἡ Λητώ , ὅτι ἡ Δημήτηρ παρὰ Κελεῷ ἐπεξενώθη , ἢ ὅσα ἕτερα τοιαῦτα . ταῦτα γὰρ καὶ γενεαλογίαν μὲν οὐδεμίαν εἴληφε , μυθικὴν δέ τινα ἄλλην ἱστορίαν . ἃ μέντοι ἀμφότεροι λέγοντες τὰ σφῶν αὐτῶν ἑκάτεροι νικᾶν ἀξιοῦσι , σχεδὸν ἀκήκοας , ἐμοὶ δὲ δοκεῖ κάλλιον ἐν ὅρῳ εἶναι ἀκριβῶς διελέσθαι . πάσας μὲν γὰρ γενεαλογίας καὶ πάντας ὕμνους τοὺς διὰ γενεαλογικῶν διὰ μυθικῶν περιστάσεων προάγεσθαι νομίζω , οὐ μὴν πάντας γε τοὺς μυθικοὺς διὰ γενεαλογίας , ὥστε τὸ μὲν τῶν μυθικῶν ὕμνων τὸ μέρος γενικώτερον ἂν εἴη , τὸ δὲ τῶν γενεαλογικῶν ἰδικώτερον . ταῦτά σοι περὶ διαφορὰς εἴρηται , ὑπὲρ δὲ τῶν μυθικῶν χωρὶς ἀποτέμνειν μὲν χρὴ λέγειν . φημὶ δὴ τὸ πρῶτον μὲν μηδαμῶς μετέχειν αὐτοὺς φυσιολογίας , λέγω φανερᾶς · εἰ γάρ τις ἐγκεκρυμμένη καθʼ ὑπόνοιαν , ὥς γε πολλὰ ἔχει τῶν θείων , οὐδὲν τοῦτό γε διαφέρει . ἔπειτα εἶναι τῷ ποιητῇ μὲν ἄλλα προσφόρους · ἡ γὰρ ἐξουσία καὶ τοῦ κατὰ σχολὴν λέγειν , καὶ τὸ περιστέλλειν τοῖς ποιητικοῖς κόσμοις καὶ ταῖς κατασκευαῖς οὔτε κόρον ουτε ἀηδίαν παρίστησι , ( καίτοι οὐκ ἀγνοῶ ὡσαύτως ὅτι ἔνιοι τῶν ποιητῶν προσφέρουσι τὰς ἀκαίρους διατριβάς ) , συγγραφεῦσι δὲ ἢ λογοποιοῖς ἐλαχίστη ἐξουσία . γυμυοὶ δὲ οἱ μῦθοι τιθέμενοι σφόδρα λυποῦσι καὶ ἐνοχλοῦσι τὰς ἀκοάς . δεῖ τοίνυν ὅτι βραχυτάτοις ἀπαλλάττεσθαι . παραμυθίας οὑν προσακτέον καὶ πρὸς συντομίαν καὶ πρὸς ἡδονήν , πρῶτον μὲν μὴ ἀπʼ εὐθείας πάντα εἰσάγειν , ἀλλὰ τὰ μὲν παραλιπεῖν λέγοντα , τὰ δὲ συγχωρεῖν , τὰ δὲ κατὰ συμπλοκὴν εἰσάγειν , τὰ δὲ προσποιεῖσθαι ἐξηγεῖσθαι , τὰ δὲ μὴ πιστεύειν μηδὲ ἀπιστεῖν . καὶ ὅλως οὐκ ἀπορήσεις μεθόδων , ἔν γε τοῦτο θεώρημα σώζων , ὡς διατριβὴ ἀπρόσφορος . δὲ ἑρμηνεία , ὅπερ καὶ περὶ τῆς διατριβῆς ἔφαμεν , ἐπὶ ἐλάττονος ἐξουσίας γεγενήσθω , σώζουσα μὲν τὸν ἐπιδεικτικὸν κόσμον , πολὺ δὲ τοῦ διθυράμβου ἀποβεβηκυῖα . γίγνοιτο δὲ τοιαύτη , εἰ τῷ Ἰσοκράτους θεωρήματι χρησόμεθα , καὶ τὸ κάλλος καὶ τὴν σεμνότητα μὴ ἀπὸ τῶν ὀνομάτων μᾶλλον ἢ τῆς ἀρχαιότητος ἢ τοῦ μεγέθους θηρώμεθα , ἀλλʼ ἀπὸ τῆς ἁρμονίας καὶ τῶν σχημάτων , ἐπεὶ αὐτό γε τοῦτο , ὅ πάντες θρυλοῦσι , Δήμητρος γὰρ ἀφικομένης εἰς τὴν χώραν ἡμῶν καὶ τὰ ἐξῆς , τίς οὐκ οἶδεν , ὅτι τοῖς μὲν ὀνόμασιν ἐγγύς τοῦ πολιτικοῦ καθήκει , τῇ δὲ συνθέσει καὶ τῇ ἁρμονίᾳ καὶ τῷ σχήματι ὀλίγα καὶ σεμνότερα εἶναι δοκεῖ ; καὶ τὸ Τηρεῖ δὲ τῷ Πρόκνην τὴν Πανδίονος καὶ τὰ ἐξῆς τοῦ αὐτοῦ τύπου , εἰ καὶ περὶ ἀνθρώπων εἴρηται . καὶ παρὰ Πλάτωνι , φήμη τις καὶ λόγος διαρρεῖ , ὡς ἄρα ὁ θεὸς οὗτος ὑπὸ μητρυιᾶς ο σης τῆς Ἥρας ἐκινήθη , καὶ πολλὰ παραδείγματα παρὰ τῷ Πλάτωνι , ὥστε εἰ σώζοις τὸ θεώρημα , φυλακτήριον ἔσται πρὸς ἀρετὴν λόγου . ὅλως δὲ περὶ τῶν μυθικῶν τούτων ὕμνων περί τε ἔννοιαν καὶ ἑρμηνείαν ἐκεῖνο ἰστέον , ὅτι τῷ ἀξιώματι κατʼ ἄμφω τὸ μυθικὸν λεῖπον .
Lemmas: 6 ἑξῆς ἄν εἰμί περί ὁ μυθικός λέγω , ὅς ἔνιοι μέν ὁ αὐτός εἰμί νομίζω ὁ γενεαλογικός , ἔνιοι δέ οὐ οὕτως εἰμί νομίζω . ὁ μέν γε νομίζω οὐδείς διαφέρω καί ὁ γενεαλο - γία μῦθος εἰμί φημί , οἷος εἰ βούλομαι , ὅσος γε Ἀκουσίλεως καί Ἡσίοδος καί Ὀρφεύς ἐν ὁ θεογονία λέγω . εἰμί μέν γάρ γενεαλογικός ὅδε οὐδείς ἥσσων μυθικός . ὅδε δέ ὅς φημί ὁ διαφέρω νομίζω , ὅτι καί χωρίς ὁ γενεαλογικός ειησαντινεςμυθικεω ὕμνος , οἷος ὅτι Διόνυσος Ἰκάριος ἐπιξενόομαι , ἤ ὅτι ἐν Ζωστήρ ὁ ζώνη λύω ὁ Λητώ , ὅτι ὁ Δημήτηρ παρά Κελεός ἐπιξενόομαι , ἤ ὅσος ἕτερος τοιοῦτος . οὗτος γάρ καί γενεαλογία μέν οὐδείς λαμβάνω , μυθικός δέ τις ἄλλος ἱστορία . ὅς μέντοι ἀμφότερος λέγω ὁ σφεῖς αὐτός ἑκάτερος νικάω ἀξιόω , σχεδόν ἀκούω , ἐγώ δέ δοκέω καλός ἐν ὅρος εἰμί ἀκριβής διαιρέω . πᾶς μέν γάρ γενεαλογία καί πᾶς ὕμνος ὁ διά γενεαλογικός διά μυθικός περίστασις προάγω νομίζω , οὐ μήν πᾶς γε ὁ μυθικός διά γενεαλογία , ὥστε ὁ μέν ὁ μυθικός ὕμνος ὁ μέρος γενικός ἄν εἰμί , ὁ δέ ὁ γενεαλογικός ἰδικός . οὗτος σύ περί διαφορά λέγω , ὑπέρ δέ ὁ μυθικός χωρίς ἀποτέμνω μέν χρή λέγω . φημί δή ὁ πρῶτος μέν μηδαμῶς μετέχω αὐτός φυσιολογία , λέγω φανερός · εἰ γάρ τις ἐγκρύπτω κατά ὑπόνοια , ὡς γε πολύς ἔχω ὁ θεῖος , οὐδείς οὗτος γε διαφέρω . ἔπειτα εἰμί ὁ ποιητής μέν ἄλλος πρόσφορος · ὁ γάρ ἐξουσία καί ὁ κατά σχολή λέγω , καί ὁ περιστέλλω ὁ ποιητικός κόσμος καί ὁ κατασκευή οὔτε κόρος οὔτε ἀηδία παρίστημι , ( καίτοι οὐ ἀγνοέω ὡσαύτως ὅτι ἔνιοι ὁ ποιητής προσφέρω ὁ ἄκαιρος διατριβή ) , συγγραφεύς δέ ἤ λογοποιός ἐλαχύς ἐξουσία . γυμυω δέ ὁ μῦθος τίθημι σφόδρα λυπέω καί ἐνοχλέω ὁ ἀκοή . δέω τοίνυν ὅτι βραχύς ἀπαλλάσσω . παραμυθία οὖν προσάγω καί πρός συντομία καί πρός ἡδονή , πρῶτος μέν μή ἀπό εὐθεῖα πᾶς εἰσάγω , ἀλλά ὁ μέν παραλείπω λέγω , ὁ δέ συγχωρέω , ὁ δέ κατά συμπλοκή εἰσάγω , ὁ δέ προσποιέω ἐξηγέομαι , ὁ δέ μή πιστεύω μηδέ ἀπιστέω . καί ὅλος οὐ ἀπορέω μέθοδος , εἷς γε οὗτος θεώρημα σῴζω , ὡς διατριβή ἀπρόσφορος . δέ ἑρμηνεία , ὅς καί περί ὁ διατριβή φημί , ἐπί ἐλαχύς ἐξουσία γίγνομαι , σῴζω μέν ὁ ἐπιδεικτικός κόσμος , πολύς δέ ὁ διθύραμβος ἀποβαίνω . γίγνομαι δέ τοιοῦτος , εἰ ὁ Ἰσοκράτης θεώρημα χράω , καί ὁ κάλλος καί ὁ σεμνότης μή ἀπό ὁ ὄνομα μάλα ἤ ὁ ἀρχαιότης ἤ ὁ μέγεθος θηράω , ἀλλά ἀπό ὁ ἁρμονία καί ὁ σχῆμα , ἐπεί αὐτός γε οὗτος , ὅς πᾶς θρυλέω , Δημήτηρ γάρ ἀφικνέομαι εἰς ὁ χώρα ἐγώ καί ὁ ἑξῆς , τίς οὐ οἶδα , ὅτι ὁ μέν ὄνομα ἐγγύς ὁ πολιτικός καθήκω , ὁ δέ σύνθεσις καί ὁ ἁρμονία καί ὁ σχῆμα ὀλίγος καί σεμνός εἰμί δοκέω ; καί ὁ Τηρεύς δέ ὁ Πρόκνη ὁ Πανδίων καί ὁ ἑξῆς ὁ αὐτός τύπος , εἰ καί περί ἄνθρωπος λέγω . καί παρά Πλάτων , φήμη τις καί λόγος διαρρέω , ὡς ἄρα ὁ θεός οὗτος ὑπό μητρυιά ὁ σός ὁ Ἥρα κινέω , καί πολύς παράδειγμα παρά ὁ Πλάτων , ὥστε εἰ σῴζω ὁ θεώρημα , φυλακτήριον εἰμί πρός ἀρετή λόγος . ὅλος δέ περί ὁ μυθικός οὗτος ὕμνος περί τε ἔννοια καί ἑρμηνεία ἐκεῖνος οἶδα , ὅτι ὁ ἀξίωμα κατά ἄμφω ὁ μυθικός λείπω .