menander-rhetoric.diai-resis-tw-n-e-pideiktikw-n-olim-sub-auctore-genethlio 3.2
Τὰς δὲ πράξεις κατὰ τὰς ἀρετὰς καὶ τὰ μέρη αὐτῶν . χρὴ δὲ καὶ περὶ τούτων σοι διελέσθαι . οὐκοῦν ἀρεταὶ μέν , ὥσπερ ἔφαμεν , τέσσαρες · ἀνδρία , δικαιοσύνη , σωφροσύνη , φρόνησις . πράξεις δὲ πᾶσαι , ὅσας ἢ ἰδιῶται ἢ πολῖται ἀποδείκνυνται , κατὰ ταύτας δοκιμάζονται , καὶ αὐταὶ καὶ τὰ μέρη αὐτῶν . ἔστι δὲ δικαιοσύνης μὲν μέρη , εὐσέβεια , δικαιοπραγία καὶ ὁσιότης . εὐσέβεια μὲν περὶ τούς θεούς , δικαιοπραγία δὲ περὶ τοὺς ἀνθρώπους , ὁσιότης δὲ περὶ τοὺς κατοιχομένους . τῆς δʼ αὖ περὶ τούς θεοὺς εὐσεβείας τὸ μέν τί ἐστι θεοφιλότης , τὸ δὲ φιλοθεότης . θεοφιλότης μὲν τὸ ὑπὸ τῶν θεῶν φιλεῖσθαι καὶ παρὰ τῶν θεῶν πολλῶν τυγχάνειν , φιλοθεότης δὲ τὸ φιλεῖν τοὺς θεοὺς καὶ φιλίαν ἔχειν περὶ αὐτούς . τῆς δʼ αὖ φιλοθεότητος τὸ μέν τί ἐστιν ἐν λόγοις , τὸ δέ τι ἐν ἔργοις . ἔργα δʼ ἢ ἴδια ἢ δημόσια , καὶ κατʼ εἰρήνην ἢ πόλεμον · ἄλλως γὰρ οὐκ ἂν εὐσέβεια φανείη πόλεως . δεῖ δὲ καὶ τούτων παραδείγματα ἑκάστων ἐκθέσθαι . τῆς μὲν θεοφιλότητος ἐκεῖνα ἐγκώμια , ἃ περὶ Ἀθηναίων καὶ Ῥοδίων καὶ Κορινθίων λέγεται . περὶ Ἀθηναίων μέν , ὅτι Ἀθηνᾶ καὶ Πcσειδῶν . ἤρισαν περὶ γῆς αὐτῶν , περὶ δὲ Ῥοίων , ὅτι ὗσεν ὁ Ζδεὺς χρυσῷ , περὶ δὲ Κορινθίων καὶ Ἰσθμοῦ , ὅτι Ἥλιος καὶ Ποσειδῶν ἤρισαν , περὶ δὲ Δελφῶν Ἀπόλλων καὶ Ποσειδῶν καὶ Θέμις καὶ Νύξ . ἐν δὲ τούτῳ τῷ μέρει ἢ τοὺς πλείστους ἢ τοὺς ἀρίστους τῶν θεῶν ταῖς μεγίσταις τῶν τιμῶν ἢ ταῖς πρώταις ἢ ταῖς πλείσταις ἢ ταῖς ἀναγκαιοτάταις ἀποφαίνειν χρὴ τὴν πόλιν τετιμιηκότας . πλείστους μέν , ὡς περὶ Ἀθηναίων λέγεται · καὶ γὰρ Διόνυσον καὶ Ἀπόλλωνα καὶ Ποσειδῶνα καὶ Ἀθηνᾶν καὶ Ἥφαιστον καὶ Ἄρην καὶ πάντας αὐτοὺς ἢ τοὺς πλείστους τετιμηκέναι λέγουσι . τούς ἀρίστους δέ , ὥσπερ Ὀλυμπίαν τὸν Δία καὶ Νεμέαν . ταῖς δὲ μεγίσταίς , ὡς περὶ Ἀθηναίων , ὅτι σῖτον καὶ οἶνον αὐτοῖς ἐδωρήσαντο · πλείσταις δέ , ὡς περὶ Ἀθηναίων · σχεδὸν γὰρ ἅπασαν τοῦ βίου τὴν κατασκευὴν αὐτοῖς ἀξιοῦσι παρὰ τῶν θεῶν γεγενῆσθαι . ταῖς δὲ ἀναγκαιοτάταις , ὡς τὸ περὶ Αἰγυπτίων · ἀστρολογίαν γὰρ καὶ γεωμετρίαν ἀξιοῦσι παρʼ αὐτῶν γεγενῆσθαι . καὶ μάλιστα ὡς τὸ περὶ λόγων καὶ φιλοσοφίας · Ἀθηναίοις γὰρ μάλιστα ταῦτα ὑπάρξαι δοκεῖ . οὕτως μὲν οὖν τὴν θεοφιλότητα ἐγκωμιάσεις ὠνομάσθη , ἣν τῆς τεχνικῆς ἕνεκα χρείας ἐπισκεπτέον . τὴν δʼ οὖ φιλοθεότητα , ὥσπερ ἔφην , κριτέον ἰδίᾳ μέν , εἰ τῶν πολιτῶν ἕκαστος τῆς περὶ τοὺς θεούς θεραπείας ἐπιμελεῖται , δημοσίᾳ δὲ κατὰ πολλοὺς τρόπους , εἰ τελετὰς κατεστήσαντο , εἰ πολλὰς ἑορτὰς ἐνόμισαν , εἰ πλείστας θυσίας ἢ ἀκριβεστάτας , εἰ πλεῖστα ἱερὰ ᾠκοδόμησαν ἢ πάντων θεῶν ἢ πολλὰ ἑκάστου , εἰ τὰς ἱερωσύνας ἀκριβῶς ποιοῦνται · ἀπὸ γὰρ τούτων αἰ τῶν πόλεων φιλοθεότητες ποιοῦνται . τὴν μὲν οὖν τῶν καθʼ ἕνα σπάνιον ἐν τοῖς χρόνοις εὑρεῖν , τῆς δὲ κοινῆς εὐσεβείας καὶ περὶ τοὺς θεούς σπουδῆς πολλαὶ ἂν μεταποιοῖντο πόλεις , ὥστ᾿ , εἰ τούτων μίαν ἀποφαίνοις τὴν ἐγκωμιαζομένην , ἱκανὴν εὐφημίαν ἔσῃ πεπορισμένος . καὶ περὶ μὲν τῆς εἰς τοὺς θεοὺς εὐσεβείας ταῦτα . Ἡ δʼ οὖ δικαιοπραγία διαιρεῖται εἴς τε τοὺς ἀφικνουμένους ξένους καὶ εἰς ἀλλήλους , μέρος δʼ αὐτῆς καὶ τὸ τοῖς ἔθεσιν ἴσοις καὶ φιλανθρώποις καὶ τὸ νόμοις ἀκριβέσι καὶ δικαίοις χρῆσθαι . εἰ γὰρ μὴ ξένους ἀδικοῖεν μηδὲ ἀλλήλους κακουργοῖεν , τοῖς δʼ ἔθεσιν ἴσοις καὶ κοινοῖς καὶ τοῖς νόμοις χρῷντο δικαίοις , οἱ πολῖται ἄριστα καὶ δικαιότατα τὰς πόλεις οἰκήσονται . ἀλλὰ τὸ τῶν νόμων ἐν τοῖς νῦν χρόνοις ἄχρηστον · κατὰ γὰρ τοὺς κοινοὺς τῶν Ῥωμαίων νόμους πολιτευόμεθα , ἔθεσι δʼ ἄλλη πόλις ἄλλοις χρῆται , ἐξ ὧν προσῆκον ἐγκωμιάζειν . Τῆς τοίνυν ὁσιότητος διττὸς τρόπος · ἢ γὰρ περὶ τὴν ἐκφορὰν τῶν τετελευτηκότων αἱ τιμαὶ γίνονται ἢ περὶ τὰ νομιζόμενα καὶ τὰ μνήματα καὶ τοὺς τάφους . περὶ μὲν δὴ τὴν ἐκφοράν , ὡς τὸ Ἀθήνησι πρὸ ἡλίου ἀνίσχοντος , ἢ ἐν Θουρίοις νύκτωρ ἡ πρόθεσις , ἢ προθέσεως ἡμέρα τακτή , ὡς τὸ Ἀθήνησι καὶ ὅσα ἄλλα τοιαῦτα . περὶ δὲ τὰ ὅσια , τίνος ἀπάγειν χοάς , πόσας , τίνας μέχρι τίνος , ἐν ποίᾳ ἡλικίᾳ , τίνες αἰ ἀποφράδες ἡμέραι · πάντα γὰρ ταῦτα ὁσιότητός εἰσιν . αὕτη τῆς δικαιοσύνης ἡ διαίρεσις αὐτῆς καὶ τῶν μερῶν , πρὸς ἣν τὸν ἐγκωμιάζοντα εἰς δικαιοσύνην καὶ τὸν νοῦν τῶν πόλεων δεῖ βλέπειν . Μετὰ τὴν δικαιοσύνην τὴν σωφροσύνην καὶ τὴν φρόνησιν ἐπισκεώμεθα . σωφροσύνης μὲν οὖν διττὸς ἔλεγχος , ἔν τε τῇ κοινῇ πολιτείᾳ καὶ τοῖς ἰδίοις οἴκοις . ἐν πολιτείᾳ μὲν κοινῇ περί τε παίδων ἀγωγὴν καὶ παρθένων καὶ γάμων καὶ συνοικήσεων καὶ τῶν νομίμων τῶν ἐπὶ τοῖς ἀμαρτήμασιν τοῖς ἀκόσμοις . καὶ γὰρ γυναικονόμους πολλαὶ τῶν πόλεών εἰσιν αἳ χειροτονοῦσιν . ἐν ἄλλαις δὲ τῶν πόλεων οὔτε πρὸ πληθούσης ἀγορᾶς νέον φαίνεσθαι οὕτε μετὰ δείλην ὀψίαν καλόν , οὐδὲ γυναῖκα καπηλεύειν ἢ ἄλλο τι ποιεῖν τῶν κατὰ τὴν ἀγοράν . ἐν ἐνίαις δὲ πανηγύρεσιν οὐδὲ γυναῖκες φαίνονται , ὥσπερ ἐν Ὀλυμπίᾳ . χρὴ τοίνυν καὶ ταῦτα ἐν τοῖς ἐγκωμίοις παρατηρεῖν . ἐν δὲ τοῖς ἰδίοις βίοις ἤδη καὶ εἰ ἐλάχιστα μοιχεία καὶ ἄλλα ἁμαρτήματα ἐν τῇ πόλει φαίνεται . Φρονήσεως δὲ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον . ἐν μὲν τοῖς κοινοῖς , εἰ τὰ νόμιμα καὶ περὶ ὧν οἱ νόμοι , τίθεται ἀκρι - βῶς ἡ πόλις , κλῆρον ἐπικλήρων , καὶ ὅσα ἄλλα μέρη νόμων . ἀλλὰ καὶ τοῦτο τὸ μέρος διὰ τὸ τοῖς κοινοῖς χρῆσθαι τῶν Ῥωμαίων νόμοις , ἂχρηστον . ἰδίως δέ , εἰ πολλοὶ ἐλλόγιμοι γεγόνασιν ἀπὸ τῆς πόλεως ῥήτορες , σοφισταί , γεωμέτραι , καὶ ὅσαι ἐπιστημοῖ φρονήσεως ἢρτηνται . Ἡ δʼ ἀνδρεία κατʼ εἰρήνην καὶ κατὰ πόλεμον δοκιμάζεται . καὶ κατὰ μὲν εἰρήνην πρὸς τὰς ἐκ τοῦ δαιμονίου συντυχίας , σεισμούς , λιμούς , λοιμούς , αὐχμσύς , καὶ ὅσα τοιαῦτα . κατὰ δὲ πόλεμον πρὸς τὰς ἐν τοῖς ὅπλοις πράξεις . πρὸς τὰ τέλη γὰρ νίκην ἢ ἧτταν ἀναγκαῖον γενέσθαι . χρὴ τοίνυν ἧτταν μὲν ἐρρωμένως , νίκας δὲ ἀνθρωπίνως ἀποφαίνειν ἐνηνοχυῖαν τὴν πόλιν . τῶν δʼ ἐν τοῖς ὅπλοις πράξεων αἰ μὲν πρὸς Ἕλληνας , αἱ δὲ πρὸς βαρβάρους · ἔτι δὲ αἱ μὲν ἐκ περιουσίας , αἰ δʼ ἐξ ἀνάγκης . ἐνδοξότεραι μὲν τοίνυν αἰ ἐκ περιουσίας , δικαιότεραι δὲ αἱ ἐξ ἀνάγκης . τῶν δὲ πράξεων αἱ μὲν ἔνδοξοι , αἱ δὲ ἀμφίδοξοι , αἱ δὲ ἄδοξοι . ἔνδοξοι μέν , ὧν καὶ ἡ πρόφασις καλὴ καὶ τὸ τέλος , ὡς ἡ ἐν Μαραθῶνι . καὶ γὰρ τὸ τέλος καὶ ἡ τοῦ τέλους πρόφασις τῆς βελτίστης μοίρας . ἀμφίδοξοι δέ , ὧν τὸ μὲν τέλος φαῦλον , ἡ δʼ αἰτία καλή , ὡς τὸ ἐν Θερμοπύλαις Λακεδαιμονίων ἔργον · ἢ τὸ μὲν τέλος ἀγαθόν , ἡ δʼ αἰτία φαύλη , ὡς τὸ περὶ Μηλίους Ἀθηναίων ἔργον . ἄδοξοι δέ , ὧν κοὶ ἡ αἰτία καὶ τὸ τέλος φαῦλον , ὡς τὸ Λακεδαιμονίων περὶ Καδμείαν ἔργον . αὐτῶν δὲ τῶν ὑποθέσεων αἰ μὲν κοιναί , αἱ δὲ ἴδιαι · ἴδιαι μέν , ὡς τὸ περὶ Θυρέαν Λακεδαιμονίου ἔργον , κοιναὶ δέ , ὡς τὸ ἐν Θερμοπύλαις Λακεδαιμονίων ἔργον . ἐνδοξότεραι τοίνυν αἰ κοιναί . ὡς δὲ χρὴ ταύτας τάττειν , ἐν ἄλλοις δείξομεν . Δοκεῖ δὲ ἴδιος τόπος εἶναι παρὰ τούτους ὁ ἀπὸ τῶν τιμῶν , ὧν τετυχήκασιν αἱ πόλεις παρὰ βασιλέων ἢ ἀρχόντων ἢ γνωρίμων ἀνδρῶν , οἷον ὅτι αὐτονόμους ἀφῆκαν ἐνίας πόλεις καὶ ἐλευθέρας . ἀλλὰ τοῦτο ἐπιχείρημα ἄν εἴη μᾶλλον ἢ τόπος γενικός · ἔστι γὰρ ἀπὸ κρίσεως ἐνδόξου , ἡμῖν δὲ νῦν οὐκ ἐπιχειρημάτων συγγράμματος ἔσται σοι ἡ περὶ ταῦτα ἔφοδος , γνωριμωτέρα δὲ ἡ περὶ τῶν γενικῶν καὶ ἀνωτάτω τόπων , ἀφʼ ὧν πόλεις ἐστὶν ἐπαινεῖν . χρὴ δέ σε μηδʼ ἐκεῖνο ἀγνοεῖν , ὅτι καὶ ἐπὶ μέρει τούτων ὅλαι ὑποθέσεις γίνονται . καὶ γὰρ ἐπὶ λουτροῦ μόνου κατασκευῇ καὶ ἐπὶ λιμένος καὶ ἐπὶ μέρει τινὶ τῆς πόλεως ἀνοικοδομιηθέντι ἔστι προσφωνεῖν . ἐπὶ μέντοι τούτων διαμέμνησο μὴ τελέως τέμνειν , ἀλλὰ μόνον τὸ προσταχθὲν ἀναγκαίως βραχύτατα ἐπιδραμεῖν . Ἔτι τοῖς τῶν πόλεων ἐγκωμίοις κἀκεῖνο χρὴ ἐπισημήνασθαι , ὅτι τὰ ἐγκώμια γίγνεται τὰ μὲν κοινὰ παντὸς τοῦ χρόνου , τὰ δʼ ἴδια καιρῶν , ὅταν ἐν ἑορταῖς ἢ πανηγύρεσιν οἱ λόγοι γίγνωνται , ἢ ἐν ἀγῶνι , ἢ ἐν μονομαχίαις · κοινὰ δέ , ὅταν μηδεμίαν τοιαύτην πρόφασιν ἔχῃ . χρὴ τοίνυν τῶν πανηγυρικῶν τὴν πλείστην διατριβὴν περὶ τὸν καιρὸν ἕκαστον ποιεῖσθαι , οἷον εἰ ἑορτὴ εἴη ἢ πανήγυρις ἢ σύνοδος ἐν ἀγῶνι ἢ ἐνοπλίῳ ἢ γυμνικῷ ἢ μουσικῷ . ὅπως δὲ χρὴ τούτων ἕκαστον ἐπαινεῖν , νῦν ἤδη ἄκουε . ἐπαινεῖν χρὴ τὰς συνόδους καὶ πανηγύρεις ἢ ἐκ τῶν ἰδίων ἢ ἐκ τῶν κοινῶν . κοινῶν μὲν τῶν θετικῶν , ὅσα ἀγαθὰ ἐκ συνόδων γίνεται ἀνθρώποις · ἰδίων δέ , τὰ περιστατικὰ καλούμενα μόρια , ἀπὸ προσώπου τριχῶς , θεῶν εἰ ἑορταὶ ἢ ἡρώων ἢ βασιλέων , τίνες οἱ συνάγοντές εἰσι , τίνες οἱ συνιόντες . ἀπὸ τοῦ τόπου , εἰ ἐν εὐκαιρίᾳ κεῖται ὁ τόπος , ἔνθα ἡ σύνοδος , ἢ καὶ ἀπὸ τόπων πλεῖστον ἀπεχόντων συνέρχονται · τὰ γὰρ περισπούδαστα τίμια . ἀπὸ δὲ χρόνου , εἰ τοῦ ἔτους ἐν τῷ ὑγιεινοτάτῳ καὶ ἡδίστῳ καιρῷ . ἀπὸ δὲ αἰτίας , εἰ οἴονται ἡδίους καὶ βελτίους ἔσεσθαι . ἀπὸ ὕλης δέ , ἂν πολυτελεῖς καὶ σεμναί . Δεῖ σοι ἴσως καὶ παραδείγματα τούτων εἰπεῖν , ἵνʼ ὑπάρχῃ ῥᾴδιον παρακολουθῆσαι . τῶν μὲν τοίνυν κοινῶν ἐστιν , οἷον τὸ Ἰσοκράτους , τῶν τοίνυν τὰς πανηγύρ εις καταστησάντων δικαίως ἐπαι νουμένων . ἡ μὲν πανήγυρις ἄγεται , θεῷ , ὡς Ὀλύμπια τῷ Διΐ · ἥρωῖ δὲ τὰ Ἴσθμια Παλαίμονι , καὶ Νέμεα Ἀρχεμόρῳ · βασιλεῖ δέ , ὡς τὰ σεβάστια πολλαχοῦ . τῶν δὲ συναγόντων , ὡς τῶν Ἀθηναίων ἢ Ῥωμαίων · συμ - βάλλεται γὰρ ἐπὶ δόξαν τῇ πανηγύρει καὶ τὸ ἐνδόξους εἶναι τούς ἀπαγγέλλοντας τὴν σύνοδον . τῶν δὲ συνιόντων ὡς πλείστων ἢ ὡς ἐνδοξοτάτων ἐνδοξοτάτων μέν , ὡς οἱ Ὀλυμπίαζε · οἱ γὰρ γνωριμώτεροι συνέρχονται . πλείστων δέ , ὡς τὸ περὶ τὴν πανήγυριν τῶν Ἐβραίων ἐπὶ τὴν Συρίαν τὴν Παλαιστίνην · ἐξ ἐθνῶν γὰρ πλείστων συλλέγονται . κατὰ δὲ τὸν τόπον , ἔνθα μὲν ἡ πανήγυρις , ὡς τὸ περὶ Δελφῶν , ὅτι ἐν ὀμφαλῷ τῆς γῆς κεῖται · ὅθεν δὲ ὁρμῶνται οἱ συνιόντες , ὡς ἐπὶ τοῦ Πυθικοῦ ἀγῶνος ἐκ περάτων τῆς γῆς συνίασι · διʼ οὐ δὲ τόπου συνέρχονται , ὡς τὸ περὶ Ὀλυμπίων · χαλεπωτάτη γὰρ ἡ ἄνοδος , ὅμως δὲ παραβάλλονται οἱ ἄνθρωποι . ἀπὸ δὲ χρόνου κατὰ μὲν τὴν περίοδον , ἐὰν μὲν ἐνιαύσιος , ὅτι οὐ σπανιότητί ἐστι περισπούδαστος , ὥσπερ αἱ ἄλλαι , καὶ συνεχῶς γινομένη οὐδὲν ἐκείνων ἀπολείπεται σεμνότητι , ὡς τὰ Ληναῖα , ὡς Ἐλευσίνια , καὶ Νέμεα καὶ Ἴσθμια · ἐν δὲ πενταετηρικῇ ἢ τετραετηρικῇ ἢ πλειόνων , ὡς τὰ Πύθια καὶ Ὀλύμπια καὶ Δαίδαλα ἐν Πλαταιαῖς · διʼ ἑξήκοντα γὰρ ἐτῶν ἄγεται .
Lemmas: ὁ δέ πρᾶξις κατά ὁ ἀρετή καί ὁ μέρος αὐτός . χρή δέ καί περί οὗτος σύ διαιρέω . οὐκοῦν ἀρετή μέν , ὥσπερ φημί , τέσσαρες · ἀνδρεία , δικαιοσύνη , σωφροσύνη , φρόνησις . πρᾶξις δέ πᾶς , ὅσος ἤ ἰδιώτης ἤ πολίτης ἀποδείκνυμι , κατά οὗτος δοκιμάζω , καί αὐτός καί ὁ μέρος αὐτός . εἰμί δέ δικαιοσύνη μέν μέρος , εὐσέβεια , δικαιοπραγία καί ὁσιότης . εὐσέβεια μέν περί ὁ θεός , δικαιοπραγία δέ περί ὁ ἄνθρωπος , ὁσιότης δέ περί ὁ κατοίχομαι . ὁ δέ αὖ περί ὁ θεός εὐσέβεια ὁ μέν τις εἰμί θεοφιλότης , ὁ δέ φιλοθεότης . θεοφιλότης μέν ὁ ὑπό ὁ θεός φιλέω καί παρά ὁ θεός πολύς τυγχάνω , φιλοθεότης δέ ὁ φιλέω ὁ θεός καί φιλία ἔχω περί αὐτός . ὁ δέ αὖ φιλοθεότης ὁ μέν τις εἰμί ἐν λόγος , ὁ δέ τις ἐν ἔργον . ἔργον δέ ἤ ἴδιος ἤ δημόσιος , καί κατά εἰρήνη ἤ πόλεμος · ἄλλος γάρ οὐ ἄν εὐσέβεια φαίνω πόλις . δέω δέ καί οὗτος παράδειγμα ἕκαστος ἐκτίθημι . ὁ μέν θεοφιλότης ἐκεῖνος ἐγκώμιον , ὅς περί Ἀθηναῖος καί Ῥόδιος καί Κορίνθιος λέγω . περί Ἀθηναῖος μέν , ὅτι Ἀθήνη καί Πῶσις . ἐρίζω περί γῆ αὐτός , περί δέ ῥοία , ὅτι ὕω ὁ Ζδεύς χρυσός , περί δέ Κορίνθιος καί Ἰσθμός , ὅτι Ἥλιος καί Ποσειδῶν ἐρίζω , περί δέ Δελφοί Ἀπόλλων καί Ποσειδῶν καί Θέμις καί Νύξ . ἐν δέ οὗτος ὁ μέρος ἤ ὁ πολύς ἤ ὁ ἀγαθός ὁ θεός ὁ μέγας ὁ τιμή ἤ ὁ πρῶτος ἤ ὁ πολύς ἤ ὁ ἀναγκαῖος ἀποφαίνω χρή ὁ πόλις τιμάω . πολύς μέν , ὡς περί Ἀθηναῖος λέγω · καί γάρ Διόνυσος καί Ἀπόλλων καί Ποσειδῶν καί Ἀθήνη καί Ἥφαιστος καί Ἄρης καί πᾶς αὐτός ἤ ὁ πολύς τιμάω λέγω . ὁ ἀγαθός δέ , ὥσπερ Ὀλυμπία ὁ Ζεύς καί Νεμέα . ὁ δέ μέγας , ὡς περί Ἀθηναῖος , ὅτι σῖτος καί οἶνος αὐτός δωρέω · πολύς δέ , ὡς περί Ἀθηναῖος · σχεδόν γάρ ἅπας ὁ βίος ὁ κατασκευή αὐτός ἀξιόω παρά ὁ θεός γίγνομαι . ὁ δέ ἀναγκαῖος , ὡς ὁ περί Αἰγύπτιος · ἀστρολογία γάρ καί γεωμετρία ἀξιόω παρά αὐτός γίγνομαι . καί μάλα ὡς ὁ περί λόγος καί φιλοσοφία · Ἀθηναῖος γάρ μάλα οὗτος ὑπάρχω δοκέω . οὕτως μέν οὖν ὁ θεοφιλότης ἐγκωμιάζω ὀνομάζω , ὅς ὁ τεχνικός ἕνεκα χρεία ἐπισκοπέω . ὁ δέ ὅς φιλοθεότης , ὥσπερ φημί , κρίνω ἴδιος μέν , εἰ ὁ πολίτης ἕκαστος ὁ περί ὁ θεός θεραπεία ἐπιμελέομαι , δημοσίᾳ δέ κατά πολύς τρόπος , εἰ τελετή καθίστημι , εἰ πολύς ἑορτή νομίζω , εἰ πολύς θυσία ἤ ἀκριβής , εἰ πολύς ἱερόν οἰκοδομέω ἤ πᾶς θεός ἤ πολύς ἕκαστος , εἰ ὁ ἱερωσύνη ἀκριβής ποιέω · ἀπό γάρ οὗτος ὁ ὁ πόλις φιλοθεότης ποιέω . ὁ μέν οὖν ὁ κατά εἷς σπάνιος ἐν ὁ χρόνος εὑρίσκω , ὁ δέ κοινός εὐσέβεια καί περί ὁ θεός σπουδή πολύς ἄν μεταποιέω πόλις , ὥστε , εἰ οὗτος εἷς ἀποφαίνω ὁ ἐγκωμιάζω , ἱκανός εὐφημία εἰμί πορίζω . καί περί μέν ὁ εἰς ὁ θεός εὐσέβεια οὗτος . ὁ δέ ὅς δικαιοπραγία διαιρέω εἰς τε ὁ ἀφικνέομαι ξένος καί εἰς ἀλλήλων , μέρος δέ αὐτός καί ὁ ὁ ἔθος ἴσος καί φιλάνθρωπος καί ὁ νόμος ἀκριβής καί δίκαιος χράω . εἰ γάρ μή ξένος ἀδικέω μηδέ ἀλλήλων κακουργέω , ὁ δέ ἔθος ἴσος καί κοινός καί ὁ νόμος χράω δίκαιος , ὁ πολίτης ἀγαθός καί δίκαιος ὁ πόλις οἰκέω . ἀλλά ὁ ὁ νόμος ἐν ὁ νῦν χρόνος ἄχρηστος · κατά γάρ ὁ κοινός ὁ Ῥωμαῖος νόμος πολιτεύω , ἔθος δέ ἄλλος πόλις ἄλλος χράω , ἐκ ὅς προσήκω ἐγκωμιάζω . ὁ τοίνυν ὁσιότης δισσός τρόπος · ἤ γάρ περί ὁ ἐκφορά ὁ τελευτάω ὁ τιμή γίγνομαι ἤ περί ὁ νομίζω καί ὁ μνῆμα καί ὁ τάφος . περί μέν δή ὁ ἐκφορά , ὡς ὁ Ἀθήνησι πρό ἥλιος ἀνίσχω , ἤ ἐν Θούριος νύκτωρ ὁ πρόθεσις , ἤ πρόθεσις ἡμέρα τακτός , ὡς ὁ Ἀθήνησι καί ὅσος ἄλλος τοιοῦτος . περί δέ ὁ ὅσιος , τίς ἀπάγω χοή , πόσος , τίς μέχρι τίς , ἐν ποῖος ἡλικία , τίς ὁ ἀποφράς ἡμέρα · πᾶς γάρ οὗτος ὁσιότης εἰμί . οὗτος ὁ δικαιοσύνη ὁ διαίρεσις αὐτός καί ὁ μέρος , πρός ὅς ὁ ἐγκωμιάζω εἰς δικαιοσύνη καί ὁ νόος ὁ πόλις δέω βλέπω . μετά ὁ δικαιοσύνη ὁ σωφροσύνη καί ὁ φρόνησις ἐπισκεώμεθα . σωφροσύνη μέν οὖν δισσός ἔλεγχος , ἐν τε ὁ κοινός πολιτεία καί ὁ ἴδιος οἶκος . ἐν πολιτεία μέν κοινῇ περί τε παῖς ἀγωγή καί παρθένος καί γάμος καί συνοίκησις καί ὁ νόμιμος ὁ ἐπί ὁ ἁμάρτημα ὁ ἄκοσμος . καί γάρ γυναικονόμος πολύς ὁ πόλις εἰμί ὅς χειροτονέω . ἐν ἄλλος δέ ὁ πόλις οὔτε πρό πλήθω ἀγορά νέος φαίνω ἵημι μετά δείλη ὄψιος καλός , οὐδέ γυνή καπηλεύω ἤ ἄλλος τις ποιέω ὁ κατά ὁ ἀγορά . ἐν ἔνιοι δέ πανήγυρις οὐδέ γυνή φαίνω , ὥσπερ ἐν Ὀλυμπία . χρή τοίνυν καί οὗτος ἐν ὁ ἐγκώμιον παρατηρέω . ἐν δέ ὁ ἴδιος βίος ἤδη καί εἰ ἐλαχύς μοιχεία καί ἄλλος ἁμάρτημα ἐν ὁ πόλις φαίνω . φρόνησις δέ κατά ὁ αὐτός τρόπος . ἐν μέν ὁ κοινός , εἰ ὁ νόμιμος καί περί ὅς ὁ νόμος , τίθημι ἄκρις - βοῦς ὁ πόλις , κλῆρος ἐπίκληρος , καί ὅσος ἄλλος μέρος νόμος . ἀλλά καί οὗτος ὁ μέρος διά ὁ ὁ κοινός χράω ὁ Ῥωμαῖος νόμος , ἄχρηστος . ἴδιος δέ , εἰ πολύς ἐλλόγιμος γίγνομαι ἀπό ὁ πόλις ῥήτωρ , σοφιστής , γεωμέτρης , καί ὅσος ἐπιστημόω φρόνησις ἀρτάω . ὁ δέ ἀνδρεία κατά εἰρήνη καί κατά πόλεμος δοκιμάζω . καί κατά μέν εἰρήνη πρός ὁ ἐκ ὁ δαιμόνιον συντυχία , σεισμός , λιμός , λοιμός , αὐχμσύς , καί ὅσος τοιοῦτος . κατά δέ πόλεμος πρός ὁ ἐν ὁ ὅπλον πρᾶξις . πρός ὁ τέλος γάρ νίκη ἤ ἧσσα ἀναγκαῖος γίγνομαι . χρή τοίνυν ἧσσα μέν ἐρρωμένος , νίκη δέ ἀνθρώπινος ἀποφαίνω φέρω ὁ πόλις . ὁ δέ ἐν ὁ ὅπλον πρᾶξις ὁ μέν πρός Ἕλλην , ὁ δέ πρός βάρβαρος · ἔτι δέ ὁ μέν ἐκ περιουσία , ὁ δέ ἐκ ἀνάγκη . ἔνδοξος μέν τοίνυν ὁ ἐκ περιουσία , δίκαιος δέ ὁ ἐκ ἀνάγκη . ὁ δέ πρᾶξις ὁ μέν ἔνδοξος , ὁ δέ ἀμφίδοξος , ὁ δέ ἄδοξος . ἔνδοξος μέν , ὅς καί ὁ πρόφασις καλός καί ὁ τέλος , ὡς ὁ ἐν Μαραθών . καί γάρ ὁ τέλος καί ὁ ὁ τέλος πρόφασις ὁ ἀγαθός μοῖρα . ἀμφίδοξος δέ , ὅς ὁ μέν τέλος φαῦλος , ὁ δέ αἰτία καλός , ὡς ὁ ἐν Θερμοπύλαι Λακεδαιμόνιος ἔργον · ἤ ὁ μέν τέλος ἀγαθός , ὁ δέ αἰτία φαῦλος , ὡς ὁ περί Μήλιος Ἀθηναῖος ἔργον . ἄδοξος δέ , ὅς κοί ὁ αἰτία καί ὁ τέλος φαῦλος , ὡς ὁ Λακεδαιμόνιος περί Καδμεῖος ἔργον . αὐτός δέ ὁ ὑπόθεσις ὁ μέν κοινός , ὁ δέ ἴδιος · ἴδιος μέν , ὡς ὁ περί Θυρέα Λακεδαιμόνιος ἔργον , κοινός δέ , ὡς ὁ ἐν Θερμοπύλαι Λακεδαιμόνιος ἔργον . ἔνδοξος τοίνυν ὁ κοινός . ὡς δέ χρή οὗτος τάσσω , ἐν ἄλλος δείκνυμι . δοκέω δέ ἴδιος τόπος εἰμί παρά οὗτος ὁ ἀπό ὁ τιμή , ὅς τυγχάνω ὁ πόλις παρά βασιλεύς ἤ ἄρχων ἤ γνώριμος ἀνήρ , οἷος ὅτι αὐτόνομος ἀφίημι ἔνιοι πόλις καί ἐλεύθερος . ἀλλά οὗτος ἐπιχείρημα ἄν εἰμί μάλα ἤ τόπος γενικός · εἰμί γάρ ἀπό κρίσις ἔνδοξος , ἐγώ δέ νῦν οὐ ἐπιχείρημα σύγγραμμα εἰμί σύ ὁ περί οὗτος ἔφοδος , γνώριμος δέ ὁ περί ὁ γενικός καί ἄνω τόπος , ἀπό ὅς πόλις εἰμί ἐπαινέω . χρή δέ σύ μηδέ ἐκεῖνος ἀγνοέω , ὅτι καί ἐπί μέρος οὗτος ὅλος ὑπόθεσις γίγνομαι . καί γάρ ἐπί λουτρόν μόνος κατασκευή καί ἐπί λιμήν καί ἐπί μέρος τις ὁ πόλις ἀνοικοδομέω εἰμί προσφωνέω . ἐπί μέντοι οὗτος διαμιμνήσκομαι μή τέλειος τέμνω , ἀλλά μόνος ὁ προστάσσω ἀναγκαῖος βραχύς ἐπιτρέχω . ἔτι ὁ ὁ πόλις ἐγκώμιον ἐκεῖνος χρή ἐπισημαίνω , ὅτι ὁ ἐγκώμιον γίγνομαι ὁ μέν κοινός πᾶς ὁ χρόνος , ὁ δέ ἴδιος καιρός , ὅταν ἐν ἑορτή ἤ πανήγυρις ὁ λόγος γίγνομαι , ἤ ἐν ἀγών , ἤ ἐν μονομαχία · κοινός δέ , ὅταν μηδείς τοιοῦτος πρόφασις ἔχω . χρή τοίνυν ὁ πανηγυρικός ὁ πολύς διατριβή περί ὁ καιρός ἕκαστος ποιέω , οἷος εἰ ἑορτή εἰμί ἤ πανήγυρις ἤ σύνοδος ἐν ἀγών ἤ ἐνόπλιος ἤ γυμνικός ἤ μουσικός . ὅπως δέ χρή οὗτος ἕκαστος ἐπαινέω , νῦν ἤδη ἀκούω . ἐπαινέω χρή ὁ σύνοδος καί πανήγυρις ἤ ἐκ ὁ ἴδιος ἤ ἐκ ὁ κοινός . κοινός μέν ὁ θετικός , ὅσος ἀγαθός ἐκ σύνοδος γίγνομαι ἄνθρωπος · ἴδιος δέ , ὁ περιστατικός καλέω μόριον , ἀπό πρόσωπον τριχῶς , θεός εἰ ἑορτή ἤ ἥρως ἤ βασιλεύς , τίς ὁ συνάγω εἰμί , τίς ὁ συνέρχομαι . ἀπό ὁ τόπος , εἰ ἐν εὐκαιρία κεῖμαι ὁ τόπος , ἔνθα ὁ σύνοδος , ἤ καί ἀπό τόπος πολύς ἀπέχω συνέρχομαι · ὁ γάρ περισπούδαστος τίμιος . ἀπό δέ χρόνος , εἰ ὁ ἔτος ἐν ὁ ὑγιεινός καί ἡδύς καιρός . ἀπό δέ αἰτία , εἰ οἴομαι ἡδύς καί ἀγαθός εἰμί . ἀπό ὕλη δέ , ἐάν πολυτελής καί σεμνός . δέω σύ ἴσως καί παράδειγμα οὗτος λέγω , ἵνα ὑπάρχω ῥᾴδιος παρακολουθέω . ὁ μέν τοίνυν κοινός εἰμί , οἷος ὁ Ἰσοκράτης , ὁ τοίνυν ὁ πανηγύρι Καπετώλιον καθίστημι δίκαιος παῖς νέω . ὁ μέν πανήγυρις ἄγω , θεός , ὡς Ὀλύμπιος ὁ Ζεύς · ἥρως δέ ὁ Ἴσθμια Παλαίμων , καί Νέμεα Ἀρχέμορος · βασιλεύς δέ , ὡς ὁ Σεβάστια πολλαχοῦ . ὁ δέ συνάγω , ὡς ὁ Ἀθηναῖος ἤ Ῥωμαῖος · συμ - βάλλω γάρ ἐπί δόξα ὁ πανήγυρις καί ὁ ἔνδοξος εἰμί ὁ ἀπαγγέλλω ὁ σύνοδος . ὁ δέ συνέρχομαι ὡς πολύς ἤ ὡς ἔνδοξος ἔνδοξος μέν , ὡς ὁ Ὀλυμπία · ὁ γάρ γνώριμος συνέρχομαι . πολύς δέ , ὡς ὁ περί ὁ πανήγυρις ὁ Ἑβραῖος ἐπί ὁ Συρία ὁ Παλαιστίνη · ἐκ ἔθνος γάρ πολύς συλλέγω . κατά δέ ὁ τόπος , ἔνθα μέν ὁ πανήγυρις , ὡς ὁ περί Δελφοί , ὅτι ἐν ὀμφαλός ὁ γῆ κεῖμαι · ὅθεν δέ ὁρμάω ὁ συνέρχομαι , ὡς ἐπί ὁ Πυθικός ἀγών ἐκ πέρας ὁ γῆ συνέρχομαι · διά ὅς δέ τόπος συνέρχομαι , ὡς ὁ περί Ὀλύμπιος · χαλεπός γάρ ὁ ἄνοδος , ὅμως δέ παραβάλλω ὁ ἄνθρωπος . ἀπό δέ χρόνος κατά μέν ὁ περίοδος , ἐάν μέν ἐνιαύσιος , ὅτι οὐ σπανιότης εἰμί περισπούδαστος , ὥσπερ ὁ ἄλλος , καί συνεχής γίγνομαι οὐδείς ἐκεῖνος ἀπολείπω σεμνότης , ὡς ὁ Ληναῖον , ὡς Ἐλευσίνιος , καί Νέμεα καί Ἴσθμια · ἐν δέ πενταετηρικός ἤ τετραετηρικός ἤ πολύς , ὡς ὁ Πύθιος καί Ὀλύμπιος καί Δαίδαλα ἐν Πλάταια · διά ἑξήκοντα γάρ ἔτος ἄγω .