menander-protector.de-legationibus-romanorum-ad-gentes-fragmenta-ap-constantinum 4.64
Ὅτι ἀφικομένων τῶν πρέσβεων τῶν Ἀβάρων εἰς τὴν βασιλίδα , καὶ αἰτούντων τὸν αὐτοκράτορα παρασκευάσαι τὰς ναῦς τῷ Χαγάνῳ καὶ τῇ στρατιᾷ τῶν Ἀβάρων ἐς τὸν Ἴστρον διαβησομένῃ κατὰ Σκλαβηνῶν ( θαρροῦντα γὰρ ἤδη τὸν Χαγάνον ἐς τὴν φιλίαν τὴν αὐτοῦ τὴν γέφυράν τε ἐς τὸν Σάον ἐργάζεσθαι ποταμὸν , καὶ βούλεσθαι τοὺς κοινοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ τε καὶ Ῥωμαίων Σκλαβηνοὺς ἐκτρίψαι ) , ταῦτα ἀπαγγειλάντων εὐθὺς μὲν τὸ ἐπιχείρημα καὶ τὴν ἔννοιαν τοῦ Χαγάνου διέγνω σαφῶς ὁ αὐτοκράτωρ , ὡς τὴν πόλιν τὸ Σίρμιον ἐξελεῖν βουλόμενος ἐργάζοιτο τὴν γέφυραν , ἀποκωλῦσαι βουλόμενος τὴν τῶν ἀναγκαίων εἰσκομιδὴν , ὅπως λιμῷ παραστήσοιτο τὴν πόλιν . Οὐ γὰρ ἦν ἀποχρώσας δαπάνας ἐς αὐτὴν προαποθέμενος , τῇ συνεστώσῃ πρὸς Ἀβάρους εἰρήνῃ θαρρῶν . Ἀπορῶν δὲ στρατιᾶς , οὔ τι λέγω πρὸς τὴν Ἀβάρων δύναμιν ἀντιταξομένης , ἀλλ’ οὐδὲ ὀλιγίστης ὅλως ὑπαρχούσης αὐτῷ , πάντων τῶν στρατιωτικῶν καταλόγων ἐς τὸν πρὸς Πέρσας πόλεμον ἐν Ἀρμενίᾳ τε καὶ τῇ μέσῃ τῶν ποταμῶν ἐνησχολημένων , ἀπεπροσποιεῖτο δῆθεν ὡς οὐ συννοήσας τὸ βουλευθὲν τῷ Χαγάνῳ . Ἔφασκε δὴ βούλεσθαι μὲν καὶ αὐτὸς κατὰ Σκλαβηνῶν αὐτοὺς χωρῆσαι , πολλὰ τῆς Ῥωμαίων ἐπικρατείας δῃούντων · οὐκ εἶναι δὲ τῆς ἐπιχειρήσεως τὸν καιρὸν Ἀβάροις συμφέροντα , Τούρκων ἤδη περὶ Χερσῶνα ἐστρατοπεδευμένων καὶ ταχεῖαν αἴσθησιν αὐτῶν , ἢν τὸν Ἴστρον διαπεραιωθῶσι , δεξομένων . Ἀλλὰ ἐπισχεῖν γὰρ νῦν εἶναι καλὸν αὐτοὺς , καὶ ὑπερβαλέσθαι τὴν ἐπιχείρησιν . Αὐτὸς δὲ οὐ πολλοῦ τὴν διάνοιαν γνώσεσθαι Τούρκων , ὅποι δὴ καὶ τῆς ἐφόδου τὴν ἔννοιαν ἔχοιεν , καὶ ταύτην δήλην ποιήσειν τῷ Χαγάνῳ . Ταῦτα οὐκ ἔλαθε τὸν Ἀβάρων πρεσβευτὴν ἐξεπίτηδες πρὸς τοῦ βασιλέως συμπεπλασμένα , καὶ ὡς τὸν ἀπὸ Τούρκων αὐτοῖς προβαλλόμενος φόβον ἐφέξειν ἤλπιζε τῆς ἐπινοίας αὐτούς . Ἔδοξε δ’ οὖν πείθεσθαι , καὶ συνετίθετο πάντως ἐπισχήσειν τὸν Χαγάνον . Ἦν δὲ οὗτος ὁ μάλιστα ἐνάγων αὐτὸν ἀεὶ καὶ παροτρύνων ἐς τὸν κατὰ Ῥωμαίων πόλεμον . Καὶ οὗτος μὲν δῶρα , ἐφ’ οἷς ὑπέσχετο , πολλὰ κομισάμενος ἐξώρμησε τῆς βασιλίδος · καὶ συνέβη κατὰ τὴν Ἰλλυριῶν αὐτὸν διοδεύοντα μετὰ τῶν προπεμπόντων ὀλίγων Ῥωμαίων πρὸς τῶν κατατρεχόντων τὴν χώραν Σκλαβηνῶν ἀναιρεθῆναι . Οὐ πολλαὶ δὲ διέδραμον ἡμέραι , καὶ παραυτίκα ἕτερος ἧκεν ἐκ τοῦ Χαγάνου σταλεὶς ἐς τὴν βασιλίδα πρεσβευτὴς , Σόλαχος τοὔνομα , ὃς εἰσόδου πρὸς βασιλέα τυχὼν φανερώτατα ἤδη καὶ μετὰ γυμνῆς τῆς ἀναιδείας ἔφη ὧδε · « Ὡς ὁ Σάος μὲν ἤδη διαπέφρακται ποταμὸς γεφυρωθεὶς , ἠλίθιόν τι νομίζω διαβεβαιοῦσθαι · τὸ γὰρ προδηλότατον ἐν εἰδόσι λέγειν ψόγος τῷ λέγοντι · καὶ οὐδεμία μηχανὴ Ῥωμαίους ἐπαρκέσαι Σιρμίῳ τῇ πόλει , μήτε τροφῆς μήτε μὴν ἑτέρας τινὸς βοηθείας διὰ τοῦ ποταμοῦ τὸ λοιπὸν ἐς αὐτὴν ἐσπλευσομένης , πλὴν εἰ μὴ τοσαύτη Ῥωμαίων ἀφίκοιτο πληθὺς , ὡς δυνάμει καὶ βίᾳ τήν τε τῶν Ἀβάρων ἀπελάσαι στρατιὰν καὶ διαλῦσαι τὴν γέφυραν , » Χρῆναι γοῦν τὸν αὐτοκράτορα μηδαμῶς ἐκπολεμῶσαι μιᾶς ἕνεκα πόλεως εὐτελοῦς , μᾶλλον δὲ χύτρας ( ταύτῃ γὰρ αὐτῇ δήπουθεν ἐχρήσατο τῇ λέξει ) , Ἀβάρους τε καὶ τὸν τῶν Ἀβάρων Χαγάνον · ἀλλ’ ἐξαγαγόντα σώους ἅπαντας τοὺς ἐν αὐτῇ στρατιώτας τε καὶ οἰκήτορας , οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ὅσα ἐστὶν αὐτοῖς τῶν φέρεσθαι δυναμένων κτημάτων , παραχωρῆσαι τῷ Χαγάνῳ τῆς πόλεως , γυμνῆς τε καὶ ἐρήμου τὸ λοιπὸν καθεστώσης . Δεδοικέναι γὰρ αὐτὸν , μὴ νῦν μὲν ταῖς τῆς εἰρήνης ἐμμένειν προσποιοῖντο Ῥωμαῖοι συνθήκαις , μέχρι τὸν κατὰ Περσῶν διαθεῖντο πόλεμον , διαθέμενοι δὲ μετέπειτα πανστρατιᾷ κατὰ Ἀβάρων χωρήσοιεν , ἑτοιμότατον ἐπιτείχισμα ταύτην γε δήπου τὴν πόλιν ἔχοντες κατ’ αὐτῶν , καὶ οὔτε ποταμῷ μεταξὺ μεγίστῳ οὔτε μὴν ἑτέρᾳ τινὶ δυσχωρίᾳ παντελῶς διειργόμενοι . Σαφέας τε εἶναι καὶ φανερώτατον , ὡς οὐκ ἐπὶ καλῷ τῷ Ἀνάρων , εἰρήνης τῷ αὐτοκράτορι πρὸς αὐτοὺς σταθερᾶς συνεστώσης , τηλικαῦτα περὶ τὴν πόλιν τὸ Σίρμιον ᾠκοδομήσατο τείχη . Χαίρειν μὲν γὰρ ἔφασκε τὸν Χαγάνον καὶ ἐπὶ τοῖς καθ’ ἕκαστον ἔτος στελλομένοις αὐτῷ παρὰ βασιλέως δώροις · καλὸν γὰρ ὑπάρχειν κτῆμα καὶ χρυσὸν καὶ ἄργυρον καὶ μὲν οὖν ἐσθῆτα σηρικήν · ἁπάντων δ’ οὖν ἀξιοκτητότερον εἶναι τούτων καὶ τιμιώτερον τὴν ψυχὴν , περὶ ἧς φοβούμενον αὐτὸν καὶ ἀναλογιζόμενον ὡς τὰ πολλὰ τῶν εἰς τὸν φθάσαντα χρόνον κατ’ ἐκείνην δήπου τὴν χώραν ἐπελθόντων ἐθνῶν τοιούτοις δώροις δήπου τὴν χώραν ἐπελθόντων ἐθνῶν τοιούτοις δώροις Ῥωμαῖοι προκαλέσαντες , τέλος ἐς καιρὸν ἐπιθέμενοι πανωλεθρίᾳ διέφθειραν , οὐκ ἀποστήσεσθαι τῆς ἐπιχειρήσεως , οὐ δώροις , οὐκ ἐπαγγελίαις , οὐχ ἑτέρῳ τινὶ τῶν πάντων , πρὶν ἂν τὴν πόλιν τὸ Σίρμιον χειρωσάμενος τὴν Σιρμιανὴν ἅπασαν οἰκειώσηται νῆσον , ἣν δικαιότατα καὶ προσήκειν αὐτῷ Γηπαίδων πρότερον κτῆμα γενομένην , αὐτῶν δὲ ὑπὸ Ἀβάρων πολεμηθέντων ( καταπ . Ν . ) , ὡς ἐντεῦθεν καὶ τὰ κτήματα κατὰ τὸ εἰκὸς αὐτῷ μᾶλλον καὶ οὐ Ῥωμαίοις ἁρμόζειν . Ταῦτα ἐτάραξε μὲν , καὶ τὴν διάνοιαν δεινῶς ὑπότε ὀργῆς καὶ λύπης συνέχεε τοῦ αὐτοκράτορος · τοῖς εἰκόσι δὲ , ὡς ἐνῆν , λόγοις καὶ αὐτὸς χρησάμενος ἀντέλεξεν ὧδε · « ὡς οὔτε δυνάμει καὶ ἀνδρείᾳ χειρὸς οὔτε σοφίᾳ περιῆλθεν ἡμᾶς ὁ Χαγάνος , ἀλλὰ εἰρήνας τε καὶ συνθήκας καὶ θεὸν τὸν ὀμοθέντα καθυβρίσας , παντί που δῆλον . Πλέον δὲ ὅμως οὐδὲ αὐτῷ τὴν ἀπιστίαν οἶμαι παρέξειν · θᾶττον γὰρ ἂν αὐτῷ μίαν τῶν θυγατέρων κατεγγυήσω , δυοῖν ὑπαρχουσῶν , ἢ τὸ Σίρμιον τὴν πόλιν ἑκὼν παραδώσω . Εἰ δέ γε δυνάμει καὶ βίᾳ ταύτην ἐξέλοι , καὶ οὕτω τὸν ὑβρισμένον παρ’ αὐτοῦ θεὸν ἔκδικον ἀναμένων αὐτὸς ἥκιστά τι καταπροέσθαι τῆς Ῥωμαίων πολιτείας ἐννοηθείην ποτέ . » Ἐπὶ τούτοις τὸν πρεσβευτὴν ἀποπεμψάμενος , παρεσκευάζετο ἐκ τῶν ἐνόντων τῇ πόλει ἀμύνειν , στρατιὰν μὲν , ὡς ἔφθην εἰρηκὼς , οὐδὲ βραχεῖάν τινα ἔχων , στρατηγοὺς δὲ καὶ ἡγεμόνας καὶ λοχαγοὺς στέλλων , τοὺς μὲν διὰ τῆς Ἰλλυριῶν , τοὺς δὲ διὰ Δαλματίας , ὡς ἂν τὴν πόλιν διὰ φρουρᾶς ἔχοιεν .
Lemmas: ὅτι2 ἀφικνέομαι ὁ πρέσβυς ὁ Ἀβάρων εἰς ὁ βασιλίς , καί αἰτέω ὁ αὐτοκράτωρ παρασκευάζω ὁ ναῦς ὁ χαγᾶνος καί ὁ στρατιά ὁ Ἀβάρων εἰς ὁ Ἴστρος διαβαίνω κατά Σκλαβηνός ( θαρσέω γάρ ἤδη ὁ χαγᾶνος εἰς ὁ φίλιος ὁ αὐτός ὁ γέφυρα τε εἰς ὁ Σάος ἐργάζομαι ποταμός , καί βούλομαι ὁ κοινός ἐχθρός αὐτός τε καί Ῥωμαῖος Σκλαβηνός ἐκτρίβω ) , οὗτος ἀπαγγέλλω εὐθύς μέν ὁ ἐπιχείρημα καί ὁ ἔννοια ὁ χαγᾶνος διαγιγνώσκω σαφῶς ὁ αὐτοκράτωρ , ὡς ὁ πόλις ὁ Σίρμιον ἐξαιρέω βούλομαι ἐργάζομαι ὁ γέφυρα , ἀποκωλύω βούλομαι ὁ ὁ ἀναγκαῖος εἰσκομιδή , ὅπως λιμός παρίστημι ὁ πόλις . οὖον γάρ εἰμί αποχρών δαπάνη εἰς αὐτός προαποτίθημι , ὁ συνίστημι πρός ἀβαρής εἰρήνη θαρσέω . ἀπορέω δέ στρατιά , οὖον τίς λέγω πρός ὁ Ἀβάρων δύναμις ἀντιτάσσω , ἀλλά οὐδέ ὀλίγιστος ὅλως ὑπάρχω αὐτός , πᾶς ὁ στρατιωτικός κατάλογος εἰς ὁ πρός Πέρσης πόλεμος ἐν Ἀρμένιος τε καί ὁ μέσος ὁ ποταμός ἐνασχολέω , ἀποπροσποιέομαι δῆθεν ὡς οὖον συννοέω ὁ βουλεύω ὁ χαγᾶνος . φάσκω δή βούλομαι μέν καί αὐτός κατά Σκλαβηνός αὐτός χωρέω , πολύς ὁ Ῥωμαῖος ἐπικράτεια δῃόω · οὐ εἰμί δέ ὁ ἐπιχείρησις ὁ καιρός Ἄβαρος συμφέρω , Τοῦρκος ἤδη περί Χερσών στρατοπεδεύω καί ταχύς αἴσθησις αὐτός , εἄν ὁ Ἴστρος διαπεραιόω , δείκνυμι . ἀλλά ἐπέχω γάρ νῦν εἰμί καλός αὐτός , καί ὑπερβάλλω ὁ ἐπιχείρησις . αὐτός δέ οὖον πολύς ὁ διάνοια γιγνώσκω Τοῦρκος , ὅποι δή καί ὁ ἔφοδος ὁ ἔννοια ἔχω , καί οὗτος δῆλος ποιέω ὁ χαγᾶνος . οὗτος οὐ λανθάνω ὁ Ἀβάρων πρεσβευτής ἐξεπίτηδες πρός ὁ βασιλεύς συμπλάσσω , καί ὡς ὁ ἀπό Τοῦρκος αὐτός προβάλλω φόβος ἐπέχω ἐλπίζω ὁ ἐπίνοια αὐτός . δοκέω δέ οὖν πείθω , καί συντίθημι πάντως ἐπέχω ὁ χαγᾶνος . ἦς δέ οὗτος ὁ μάλιστα ἐνάγω αὐτός ἀεί καί παροτρύνω εἰς ὁ κατά Ῥωμαῖος πόλεμος . καί οὗτος μέν Δῶρα , ἐπί ὅς ὑπισχνέομαι , πολύς κομίζω ἐξορμέω ὁ βασιλίς · καί συμβαίνω κατά ὁ Ἰλλυριός αὐτός διοδεύω μετά ὁ προπέμπω ὀλίγος Ῥωμαῖος πρός ὁ κατατρέχω ὁ χώρα Σκλαβηνός ἀναιρέω . οὖον πολύς δέ διατρέχω ἡμέρα , καί παραυτίκα ἕτερος ἵημι ἐκ ὁ χαγᾶνος στέλλω εἰς ὁ βασιλίς πρεσβευτής , Σόλαχος ὄνομα , ὅς εἴσοδος πρός βασιλεύς τυγχάνω φανερός ἤδη καί μετά γυμνός ὁ ἀναίδεια φημί ὧδε · « ὡς ὁ Σάος μέν ἤδη διαφράσσω ποταμός γεφυρόω , ἠλίθιος τίς νομίζω διαβεβαιόω · ὁ γάρ πρόδηλος ἐν οἶδα λέγω ψόγος ὁ λέγω · καί οὐδείς μηχανή Ῥωμαῖος ἐπαρκέω Σίρμιον ὁ πόλις , μήτε τροφή μήτε μήv ἕτερος τις βοήθεια διά ὁ ποταμός ὁ λοιπός εἰς αὐτός εἰσπλέω , πλήν εἰμί μή τοσοῦτος Ῥωμαῖος ἀφικνέομαι πληθύς , ὡς δύναμις καί βία ὁ τε ὁ Ἀβάρων ἀπελαύνω στρατία καί διαλύω ὁ γέφυρα , » χρή γοῦν ὁ αὐτοκράτωρ μηδαμῶς ἐκπολεμόω εἷς ἕνεκα πόλις εὐτελής , μᾶλλον δέ χύτρα ( οὗτος γάρ αὐτός δήπουθεν χράω ὁ λέγω ) , ἀβαρής τε καί ὁ ὁ Ἀβάρων χαγᾶνος · ἀλλά ἐξάγω σῶς ἅπας ὁ ἐν αὐτός στρατιώτης τε καί οἰκήτωρ , οὖον μήv ἀλλά καί ὅσος εἰμί αὐτός ὁ φέρω δύναμαι κτῆμα , παραχωρέω ὁ χαγᾶνος ὁ πόλις , γυμνός τε καί ἐρῆμος ὁ λοιπός καθίστημι . δείδω γάρ αὐτός , μή νῦν μέν ὁ ὁ εἰρήνη ἐμμένω προσποιέω Ῥωμαῖος συνθήκη , μέχρι ὁ κατά Πέρσης διατίθημι πόλεμος , διατίθημι δέ μετέπειτα πανστρατιᾷ κατά Ἀβάρων χωρέω , ἑτοῖμος ἐπιτείχισμα οὗτος γε δήπου ὁ πόλις ἔχω κατά αὐτός , καί οὔτε ποταμός μεταξύ μέγας οὔτε μήv ἕτερος τις δυσχωρία παντελῶς διείργω . Σαφής τε εἰμί καί φανερός , ὡς οὐ ἐπί καλός ὁ Ἀνάρος , εἰρήνη ὁ αὐτοκράτωρ πρός αὐτός σταθερός συνίστημι , τηλικόσδε περί ὁ πόλις ὁ Σίρμιον οἰκοδομέω τεῖχος . Χαίρειν μέν γάρ φάσκω ὁ χαγᾶνος καί ἐπί ὁ κατά ἕκαστος ἔτος στέλλω αὐτός παρά βασιλεύς δῶρον · καλός γάρ ὑπάρχω κτῆμα καί χρυσός καί ἄργυρος καί μέν οὖν ἐσθής σηρικός · ἅπας δέ οὖν ἀξιόκτητος εἰμί οὗτος καί τίμιος ὁ ψυχή , περί ὅς φοβέω αὐτός καί ἀναλογίζομαι ὡς ὁ πολύς ὁ εἰς ὁ φθάνω χρόνος κατά ἐκεῖνος δήπου ὁ χώρα ἐπέρχομαι ἔθνος τοιοῦτος δῶρον δήπου ὁ χώρα ἐπέρχομαι ἔθνος τοιοῦτος δῶρον Ῥωμαῖος προκαλέω , τέλος εἰς καιρός ἐπιτίθημι πανωλεθρία διαφθείρω , οὐ ἀφίστημι ὁ ἐπιχείρησις , οὖον δῶρον , οὐ ἐπαγγελία , οὐ ἕτερος τις ὁ πᾶς , πρίν εἄν ὁ πόλις ὁ Σίρμιον χειρόομαι ὁ σιρμιανειμι ἅπας οἰκειόω νῆσος , ὅς Δίκαιος καί προσήκω αὐτός Γήπαιδες πρότερος κτῆμα γίγνομαι , αὐτός δέ ὑπό Ἀβάρων πολεμέω ( καταπ . Ν . ) , ὡς ἐντεῦθεν καί ὁ κτῆμα κατά ὁ εἰκός αὐτός μᾶλλον καί οὖον Ῥωμαῖος ἁρμόζω . οὗτος ταράσσω μέν , καί ὁ διάνοια δεινῶς ὑπότε ὀργή καί λύπη συγχέω ὁ αὐτοκράτωρ · ὁ εἰκών δέ , ὡς ἐν-εἰμί , λόγος καί αὐτός χράω ἀντιλέγω ὧδε · « ὡς οὔτε δύναμις καί ἀνδρεῖος χείρ οὔτε σοφία περιέρχομαι ἐγώ ὁ χαγάνος , ἀλλά εἰρήνη τε καί συνθήκη καί θεός ὁ ὄμνυμι καθυβρίζω , πᾶς ποῦ δῆλος . πλέος δέ ὅμως οὐδέ αὐτός ὁ ἀπιστία οἴομαι παρέχω · ταχύς γάρ εἄν αὐτός εἷς ὁ θυγάτηρ κατεγγυάω , δύο ὑπάρχω , ἢ ὁ Σίρμιον ὁ πόλις ἑκών παραδίδωμι . εἰμί δέ γε δύναμις καί βία οὗτος ἐξαιρέω , καί οὗτος ὁ ὑβρίζω παρά αὐτός θεός ἔκδικος ἀναμένω αὐτός ἥκιστος τίς καταπροίημι ὁ Ῥωμαῖος πολιτεία ἐννοέω ποτός . » ἐπί οὗτος ὁ πρεσβευτής ἀποπέμπω , παρασκευάζω ἐκ ὁ ἔνειμι ὁ πόλις ἀμύνω , στρατία μέν , ὡς φθάνω ἐρῶ , οὐδέ βραχύς τις ἔχω , στρατηγός δέ καί ἡγεμών καί λοχαγός στέλλω , ὁ μέν διά ὁ Ἰλλυριός , ὁ δέ διά Δαλματία , ὡς εἄν ὁ πόλις διά φρουρά ἔχω .