menander-protector.de-legationibus-romanorum-ad-gentes-fragmenta-ap-constantinum 4.11
Ὅτι ἀνὰ τὴν ἕω τε καὶ Ἀρμενίαν τελεωτάτη τις εἶναι εἰρήνη ἐδόκει , κατὰ δὲ τὴν Λαζικὴν ἐκεχειρία ἦν Ῥωμαίοις τε καὶ Πέρσαις . Ἐπεὶ οὖν ὥσπερ ἡμιτελῆ τὰ τῆς εἰρήνης ὑπῆρχεν , ἐδέδοκτο δὲ Ῥωμαίων τε καὶ Περσῶν τοῖς βασιλεῦσι πληρεστάτην ἡσυχίαν ἄγειν , τούτου ἕνεκα Ἰουστινιανὸς στέλλει Πέτρόν , ὃς τῶν κατὰ τὴν αὐλὴν ταγμάτων ἡγεῖτο διαλεχθησόμενον Χοσρόῃ περὶ τῶν καθόλου σπονδῶν . Καὶ τοίνυν ἀφικομένου ἐν τοῖ ὁρίοις τοῦ Δάρας , κατάδηλόν τε ποιήσαντος τῷ τῶν ἑῴων βαρβάρων βασιλεῖ , ὡς πάρεστιν ἐπικηρυκευσόμενος ἀμφὶ τοῦ καταθέσθαι τὰ ὅπλα ἑκασταχόσε , ἐκπέμπεται αὐτόθι καὶ Περσῶν πρεσβευτὴς , ᾧ δῆτα ὑπῆρχε μὲν ἀξίωμα τὸ Ζὶχ , μέγιστόν τι τοῦτο παρὰ τοῖς Πέρσαις γέρας , προσηγορία δὲ αὐτοῦ Ἰεσδεγουσνάφ . Οὗτος δὲ παρευναστὴρ τοῦ κατ’ αὐτὸν βασιλέως ὑπῆρχε . Καὶ τοίνυν ἑν ταὐτῷ γενόμενοι οἱ πρέσβεις , καὶ τῶν κατ’ αὐτῶν ἐπιχωρίων ἀρχόντων εἰς ἓν ξυναθροισθέντων , κατέστησαν ἐς ἐκκλησίαν . Καὶ Πέτρος ὁ τῶν Ῥωμαίων πρεσβευτὴς , ἀποχρώντως ἔχων τῆς τε ἄλλης παιδείας καὶ τῆς τῶν νόμων , ἔλεξεν ὧδε · « Πάρεσμεν , ὦ ἄνδρες Πέρσαι , πρὸς τοῦ Ῥωμαίων βασιλέως σταλέντες . Ὁποῖος δὲ ὁ καθ’ ἡμᾶς βασιλεὺς , περιττὸν ἄν εἴη λέγειν , πραγμάτων τὸν ἄνδρα διηγουμένων ὑμῖν . Πάρειμι μὲν οὖν ἐφ’ ᾧ τὰ τῆς ἤδη γεγενημένης ἐς τελεωτάτην εἰρήνην μετασκευάσαι . Ἀναδιδάξαι δὲ βούλομαι πρότερον πρὸς οἵαν ὑμῖν πολιτείαν καὶ ὅσην αἱ σπονδαὶ βεβαιωθήσονται . Ἀλλ’ εἰ καί τις μεγαλορρήμων εἶναι δόξω , τὸ συνοῖσον ἀμφοτέραις ταῖς πολιτείαις θηρώμενοι μὴ ἀχθεσθῆτε τῇ περιττολογίᾳ . Οὐκ ἐς μακρὰν γὰρ ἐν δέοντι δόξει τὰ τοιαῦτα λελέχθαι , ἐπαινεθήσομαί τε πρὸς ὑμῶν , τῶν πραγμάτων ὑμᾶς ἀναδιδασκόντων τὴν ἐκ τῶν λόγων ὠφέλειαν . Γενήσονται τοίνυν ὑμῖν αἱ ξυνθῆκαι πρὸς Ῥωμαίους . Ἀρκέσει δὲ Ῥωμαίους εἰπεῖν · δηλοῖ γὰρ ἡ προσηγορία τὰ λειπόμενα . Χρεῶν οὖν ὑμᾶς , ὡς πρὸς τοσαύτην πολιτείαν σπεισομένους καὶ οὐ περὶ βραχέων βουλευομένους , τὰ κάλλιστά τε καὶ συνοίσοντα μᾶλλον ἐλέσθαι , καὶ ἀντὶ τῶν ἀδήλων τοῦ πολέμου τὸ προδηλότατον πᾶσιν ἀνθρώποις , τὴν εἰρήνην , ἀγαθὸν ἀσπάζεσθαι . Καὶ μή τις ὑμᾶς ἀπατάτω λογισμὸς , ὡς νενικήκατε Ῥωμαίους , ἐπηρμένοι τῷ τὴν Ἀντιόχειαν ἁλῶναι πρὸς ὑμῶν καὶ ἄττα Ῥωμαϊκὰ χωρία . Τὸ γὰρ ὑπερβάλλον τῆς Ῥωμαϊκῆς εὐτυχίας ὁ θεὸς ἐκόλασεν ἐν τούτῳ , τῷ μὴ νομίζειν ἄνθρωπον ἀνθρώπου διαφέρειν πολύ . Καὶ εἰ μὲν τὸ φύσει δίκαιον ἐκράτει , οὔτε ῥητόρων οὔτε νόμων ἀκριβείας οὔτε μὴν ἐκκλησίας καὶ τῆς περὶ ταῦτα ποικιλίας τῶν λόγων ἔδει · αὐθαίρετα γὰρ τοῖς βιωφελέσι τῶν πραγμάτων προσετέθημεν . Ἐπειδὴ δὲ πάντες ἄνθρωποι δίκαια καθεστάναι νομίζομεν ( τὰ κεχαρισμένα add . Nieb . ) , προσδεῖ καὶ τῆς ἐκ τῶν λόγων τερθρείας ἡμῖν . Τοιγαροῦν καὶ ἐς ἐκκλησίαν ξυνεληλύθαμεν , ὡς ἂν πείσοιμεν ἕκαστοι τοὺς ( τοὺς ἄλλους Nieb . , ἡμᾶς αὐτοὺς Bekk . ) δεινότητι λόγων ἐπιεικεῖς εἶναι . Ὅτι μὲν οὖν ἀγαθὸν εἰρήνη καὶ τοὐναντίον πονηρὸν ὁ πόλεμος , οὐδεὶς ἀντερεῖ . Εἰ γὰρ καὶ παρὰ τὴν κοινὴν τῶν ἀνθρώπων δόξαν βέβαιον ἡγησόμεθα τὸ νικᾶν , οἶμαι τὸυ νενικηκότα κάκιστα ζῆν ἐξ ὧν δακρύουσιν ἕτεροι . Οὕτω δήπου καὶ τὸ κρατεῖν λυπηρὸν , μή τί γε τὸ κρατεῖσθαι λυπηρότερον . Διὸ τοίνυν ὁ καθ’ ἡμᾶς βασιλεὺς ἀπέσταλκε σπεισομένους ἡμᾶς καὶ προτέρους ἱκετεύσοντας καταθέσθαι τὸν πόλεμον , οὐχ ὡς δεδιὼς μὲν τὰ πολέμια , φοβούμενος δὲ , μὴ προφθάσοιτε διαλεγόμενοι πρότεροι περὶ τῆς εἰρήνης τῆς φιλτάτης ἡμῖν . Μὴ δῆτα οὖν , ὡς πρὸς τῆς τῶν θορύβων ἀπαλλαγῆς * , τὰς κατ’ ἀλλήλων ἐπεκτείνωμεν δυσμενείας . Πολιτείας γὰρ εὖ πολιτευομένης ἀλλότριον πέφυκέ πως τὸ μὴ στοχάζεσθαι τῶν συμβησομένων ἐκ τοῦ πολέμου . Διαγραφέτω τις ὑμῶν ἐν ταῖς ψυχικαῖς θεωρίαις ὥσπερ παρόντας τοὺς πεπτωκότας κατολοφυρομένους ἀναλογιζέσθω καὶ τὰς καιρίας τῶν πληγῶν ἐπιδεικνύντας ἀποικτιζομένους τε καὶ ἐπεγκαλοῦντας ὡς τῇ κρατούντων ἀβουλίᾳ διέφθαρται τὸ ὑπήκοον · εἶτα τοὺς περιόντας εἰσπράττοντας ἡμᾶς τοὺς ἀπολωλότας τυχὸν μὲν γονεῖς , τυχὸν δὲ παῖδας , ξυμβὰν δὲ τοὺς φιλτάτους , ἢ τὸν ὁντιναοῦν καὶ ἀπλῶς ἄνθρωπον . Ἐνθυμηθῶμεν χηρωθείσας τὰς οἰκίας ἀνδρῶν , καὶ τὴν νεωτάτην ἡλικίαν ὀρφανισθεῖσαν , καὶ πανταχοῦ μεριζόμενον τὸν θρῆνον , ἐφ’ ἑκάστῳ συγγενείας ὀνόματι . Εἰ γὰρ καὶ δοίημεν τὸ πίπτειν ὑπὲρ πατρίδος εἶναι καλὸν , πάσης ἀφροσύνης ἐστὶν ἀνάπλεων δύνασθαι μὲν ἄνευ κινδύνων χάριν ἐκτίνειν τῇ θρεψαμένῃ , τῷ δὲ δοκεῖν μειονεκτεῖσθαι τῶν ἀντιπάλων μὴ βούλεσθαι . Οἶμαι καὶ τὴν Περσίδα γῆν καὶ τὴν Ῥώμην αὐτὴν , εἴπερ ἠδύναντο φωνὰς ἀφιέναι , ταῦτα δήπουθεν ἡμᾶς ἀντιβολεῖν . Μὴ οὖν αἰσχυνθῶμεν τοῦ πολέμου καταθέσθαι τὸ φορτίον . Τὸ γὰρ ἐπικαίρως ἅπαντα πράσσειν μᾶλλον ἡμῖν προσοίσει τῆς ἀνδρείας τὴν εὔκλειαν . Μηδέ τις ἡμῖν , ἐς προκάλυμμα τοῦ μὴ ἐθέλειν κατατιθέναι τὰ ὅπλα , τοῦτο δὴ τὸ κάλλιστον τὴν εἰρήνην δυσεύρετον εἶναί τι χρῆμά καὶ δυσπόριστον εἴποι . Οὐ γὰρ , ὡς οἴονται πολλοὶ , τὰ κάκιστα μὲν προχειρότατα καὶ αὐθαίρετα προσίπταται τοῖς ἀνθρώποις , τὰ δὲ αὖ βέλτιστα τῶν πράξεων διαδιδράσκει τε καὶ διολισθαίνει καὶ δυσάλωτα πέφυκέ πως . Πᾶν γὰρ ἀγαθὸν εἰρήνη δοκεῖ .... ἐγὼ δὲ κατεπλάγην ἂν ταῖς κομψολογίαις , εἰ μὴ Ῥωμαῖοι μὲν ὑμεῖς , ἡμεῖς δὲ Πέρσαι ἐτυγχάνομεν ὄντες . Μὴ οὖν οἴεσθε περιόδῳ ῥημάτων λήσειν ἡμᾶς , ὁποῖοί τινες καθεστῶτες ἥκετε τευζόμενοι τοῦ συνοίσοντος . Ἐπειδὴ δὲ προβάλλεσθε τὴν εἰρήνην ὥσπερ παραπέτασμα τῆς δειλίας , καὶ ταύτῃ τὸ φανερώτατον τῆς ἀτιμίας ἐπισκιάζειν οἴεσθε , βραχέα διαλεχθείην · οὐ γὰρ σύνηθες ἀνδρὶ Πέρσῃ περιττολογίᾳ διεξιέναι τῶν πραγμάτων τὰ καίρια . Χοσρόης ὁ πάντων ἀνθρώπων , εἴπερ βούλεται , βασιλεὺς , οὔτε τὴν Ἀντιοχείας ἅλωσιν ἐγκαλλώπισμά τι καὶ ἐγκώμιον ἑαυτῷ περιτίθησιν . Εἰ γὰρ καὶ φοβερὸν ὑμῖν καὶ ἐργωδέστατον εἶναι δοκεῖ τὸ παρ’ ἡμῶν πραχθὲν , ὅμως ἡμεῖς πάρεργον ἡγούμεθα τὸν ὁντιναοῦν τῶν πολεμίων νικᾶν . Πεπαιδεύμεθα γὰρ ἀκριβῶς τὸ κρατεῖν , καθόσον τὰ λοιπὰ τῶν ἀνθρώπων γένη κρατεῖσθαι μεμαθήκασιν ὑφ’ ἡμῶν . Οὔτε μὴν ἑτέρας Ῥωμαϊκῆς πόλεως καταστροφὴ πρὸ ὄγκον ἡμᾶς ἐξαίρει ποτέ · τὸ γὰρ προχειρότατον ἡμῖν οὐ θαυμαστόν . Καὶ ταῦτα μὲν ἀρκέσει πρὸς ἔλεγχον τῆς μάτην ἀπερριμμένης παρ’ ὑμῶν ἀδολεσχίας . Ῥωμαῖοι δὲ τὸ σύνηθες πράττουσι , περὶ σπονδῶν πρότεροι διαλεγόμενοι Πέρσαις . Ἡσσηθῆναι ( ἡσσηθέντες ? Ν . ) πρὸς ἡμῶν νενικήκατε τῷ τάχει , προτερήσαντες τὴν εἰρήνην αἰτεῖν . Καὶ ταύτῃ τὴν ἐν τοῖς πολέμοις ἀδοξίαν ἐπικαλύπτετε , τῷ δῆθεν μὴ ἐφιέμενοι μάχης ἐπιεικεῖς εἶναι δοκεῖν . Ὅπερ ἂν ἡμεῖς , εἴπερ ἐμελλήσατε , καὶ κρατοῦντες ἐπράξαμεν . Ὅμως δεχόμεθα τοὺς λόγους , τὴν εἰρήνην περὶ πλείστου ποιούμεθα . Φρόνημα γὰρ εὐγενὲς τῷ πρέποντι ξυμμεταρυθμίζειν τὰ πράγματα . » Οὕτω δὲ καὶ τοῦ Ζὶχ εἰπόντος , οἱ ἀμφοτέρων ἑρμηνεῖς διασαφηνίσαντες ἐφ’ ἑκάτερα μέρη τὰ ῥήματα διδάσκαλοι τῶν νοημάτων ἐγίγνοντο , πλείστων καὶ ἑτέρων ἀπερριμμένων λόγων , νῦν μὲν αὐτοῦ τοῦ χρειώδους χάριν , νῦν δὲ καὶ κόμπου ἕνεκα καὶ τοῦ μὴ δοκεῖν ἧττον ἔχοντας τῆς εἰρήνης ἐφίεσθαι . Πέρσαι μὲν διηνεκεῖς ἠξίουν ἔσεσθαι τὰς σπονδὰς , πρὸς δέ γε καὶ χρυσίον ῥητὸν ἐφ’ ἑκάστῳ ἐνιαυτῷ ὑπὲρ τοῦ μὴ κεχρῆσθαι τοῖς ὅπλοις κομίζεσθαι ἀπὸ Ῥωμαίων · καὶ τεσσαράκοντα μὲν ἐτῶν , τὸ γοῦν ἐλάχιστον τριάκοντα , προειληφότας ἐκτὸς συντελεσθησομένων ( πᾶν τὸ συντελεσθησόμενον Nieb . ) ἐν ἑνὶ ξυναθροισμῷ , οὕτω βούλεσθαι κατατιθέναι τὰ ὅπλα . Ῥωμαῖοι δὲ τοὐναντίον ὀλιγοχρονίους τὰς ξυνθήκας εἶναι ἐβούλοντο , πρὸς τῷ μήτε μὴν κατατιθέναι τι ὑπὲρ τῆς εἰρήνην . Ἁμίλλης δὲ περὶ τούτου ἐπὶ μέγα κινηθείσης καὶ λόγων προελθόντων ἥκιστα ὀλίγων , τέλος ἔδοξεν ὥστε ἐπὶ πεντήκοντα μὲν ἔτη ξυνεστάναι τὴν εἰρήνην , Ῥμμαίοις δὲ ἐπιδοθῆναι τὴν Λαζικήν · στερράς τε εἶναι καὶ ἐρρωμένας τὰς συνθήκας , καὶ κρατεῖν τε εἶναι καὶ ἐρρωμένας τὰς συνθήκας , καὶ κρατεῖν ἑκασταχόσε , τοῦτο μὲν κατὰ τὴν ἕω , τοῦτο δὲ καὶ ( κατὰ τὴν ) ἐν Ἀρμενίᾳ , ἀλλὰ γὰρ καὶ ἐν αὐτῇ δήπου τῇ Λαζικῇ , οὕτω μέντοι ὡς τριάκοντα χιλιάδας ἐτησίας χρυσίου νομίσματος ἀποφέρεσθαι Πέρσας τῆς εἰρήνης ἕνεκα ἀπὸ Ῥωμαίων . Ἐβεβαιώθη δὲ τοῦτο , ἕστε Ῥωμαίους ἐν ὁμάδι δεκαετίας ποσότητα προπαρασχεῖν οὕτω , παραχρῆμα μὲν ἐνιαυτῶν μὲν ἐνιαυτῶν ἑπτὰ , καὶ μετὰ τὴν τῶν ζʹ ἐτῶν παραδρομὴν , οὐκ ἐς ἀναβολὴν , κατατιθέναι τῶν λοιπῶν τριῶν ἐτῶν τὴν συντέλειαν · εἶθ’ οὕτω καθ’ ἕκαστον ἔτος πορίζεσθαι Πέρσας τὸ ὡρισμένον ἐνιαυσιαῖον . Ἔδοξε δὲ καὶ περὶ τοῦ κατασκαφῆναι τὸν μοναστήριον οἶκον τὸν λεγόμενον Σεβανὸν καὶ ἱδρυμένον ἐν τοῖς μεθορίοις , καὶ ἀπολήψεσθαι Ῥωμαίους τὸν τόπον , Ῥωμαίων μὲν καθεστῶτα ἀπ’ ἀρχῆς , περσῶν δὲ παρασπονδησάντων καὶ ἐν κατοχῇ τούτου ἤδη γενομένων , τείχει τε κατησφαλισμένων τὸ ἱλαστήριον . Οἱ δὲ ἀλλὰ γὰρ οὔτε ἐς τέλεον κατέσκαψαν , οὔτε μὴν ἐνεχείρισαν Ῥωμαίοις . Ταῦτά τοι οὐδὲ ἐν ταῖς σπονδαῖς ἐμφέρεται . Ἐστέρχθη δὲ ὥστε τὰς λεγομένας τῇ Λατίνων διαλέκτῳ σάκρας ἐξ ἀμφοῖν τοῖν βασιλέοιν αὐτοῦ ἐπικομισθῆναι , ἐπιβεβαιούσας ἅπαντα , ὅσα πρὸς τῶν πρέσβεων ἐμπεβωθέντα ἐτύγχανε . Καὶ τοίνυν τὰ τοιάδε ἐστάλη αὐτόθι . Ξυνέβησαν δὲ καὶ ἐς τοῦτο , ὥστε κατὰ μίαν μοῖραν προελθεῖν τὴν καλουμένην σάκραν ἐκ τοῦ Ῥωμαίων βασιλέως , ἐπιψηφιζομένην περὶ τῶν προδοθησομένων χρημάτων τῆς τριετίας μετὰ τὸν ἕβδομον ἐνιαυτὸν , ὡς καταθήσουσι ταῦτα Ῥωμαῖοι Πέρσαις . Ἐκυρώθη [ δὲ ] ὥστε καὶ ἐκ τοῦ βασιλέως Περσῶν ὁμολογίαν ἐν γράμμασι προελθεῖν , ὡς , ἡνίκα πορίσαιντο Πέρασαι τῶν τριῶν ἐτῶν τὸ ὀφειλόμενον χρυσίον , βασιλεῖ Ῥωμαίων τὸ περὶ τοῦ τοιοῦδε βεβαιωτικὸν ἀναδοθήσεται γράμμα . Ἡ μὲν τοῦ Ῥωμαίου αὐτοκράτορος περὶ τῆς εἰρήνης ὁμολογία , τὴν συνήθη φέρουσα προγραφὴν , γνώριμος ἡμῖν ἐς τὰ μάλιστα φέρουσα προγραφὴν , γνώριμος ἡμῖν ἐς τὰ μάλιστα τυγχάνει · ἡ δὲ τοῦ Περσῶν βασιλέως γράμμασι μὲν ἐγράφη Περσικοῖς , τῇ δὲ Ἑλληνίδι φωνῇ κατὰ ταῦτα δήπουθεν ἰσχύει τὰ ῥήματα · « Θεῖος , ἀγαθὸς , εἰρηνοπάτριος , ἀρχαῖς Χοσρόης , βασιλεὺς βασιλέων , εὐτυχὴς , εὐσεβὴς , ἀγαθοποιὸς , ᾧτινι οἱ θεοὶ μεγάλην τύχην καὶ μεγάλην βασιλείαν δεδώκασι , γίγας γιγάντων , ὃς ἐκ θεῶν χαρακτηρίζεται , Ἰουστινιανῷ Καίσαρι , ἀδελφῷ ἡμετέρῳ . » Ἡ μὲν οὖν προγραφὴ οὕτω τῃ ἐδήλου , ἀτὰρ ἡ δύναμις τῶν λεχθέντων τοιάδε ὑπῆρχεν . Εἴποιμι δὲ αὐτήν γε δήπου τῶν λόγων τὴν συνθήκην · ἀναγκαῖον γὰρ ἔγωγε ᾠήθην χρῆσθαι οὐκ ἄλλως , ὡς ἂν μὴ ὑποτοπήσοι τις ἑτέρᾳ φράσει παρατετράφθαι τι τῶν ἀληθῶς ... εἶχεν οὕτω · « Χάριν ἀπονέμομεν τῇ ἀδελφότητι τοῦ Καίσαρος περὶ τῆς χρείας τῆς εἰρήνης τῆς μεταξὺ τούτων τῶν δύο πολιτειῶν . Ἡμεῖς μὲν Ἰεσδεγουσνὰφ , θείῳ κουβικουλαρίῳ , ἐκελεύσαμεν καὶ ἐξουσίαν δεδώκαμεν · ἡ ἀδελφότης τοῦ Καίσαρος Πέτρῳ μαγίστρῳ τῶν Ῥωμαίων καὶ Εὐσεβίῳ ἐκέλευσε καὶ ἐξουσίαν δέδωκε λαλῆσαι καὶ τρακταίσαι . Καὶ ὁ Ζὶχ καὶ ὁ λεγόμενος παρὰ Ῥωμαίοις μάγιστρος καὶ Εὐσέβιος τὰ περὶ τῆς εἰρήνης κοινῶς ἐλάλησαν καὶ ἐτρακτάϊσαν , καὶ ἐτύπωσαν τὴν εἰρήνην πεντήκοντα ἐνιαυτῶν , καὶ ἔγγραφα πάντες ἐσφράγισαν . Ἡμεῖς οὖν [ καθ’ ] ἃ ὁ Ζὶχ καὶ ὁ μάγιστρος τῶν Ῥωμαίων καὶ Εὐσέβιος ἐποίησαν , βεβαίως ἔχομεν τὴν εἰρήνην , καὶ ἐμμένομεν αὐτοῖς . » Οὕτω μὲν ἐπὶ λἐξεως εἶχεν . Ὁμοιοτρόπως δὲ καὶ ἡ τοῦ Ῥωμαίων βασιλέως ἐτύγχανεν οὖσα ὁμολογία , ἄνευ τῆς προγραφῆς ἧς εἶχε τὸ βασίλειον γράμμα τὸ Περσικόν . Καὶ ἐν τοιοῖσδε ὁ ξύλλογος διελύθησαν . Ἐν δὲ δὴ ἑτέρᾳ ξυνελεύσει μεγαλαυχοῦντος τοῦ Ζὶχ καὶ ἐπὶ Χοσρόῃ βασιλεῖ κομπολογίᾳ χρωμένου , φάσκοντός τε ὡς ἀμαχώτατός τέ ἐστι καὶ νίκας περιεβάλετο πολλὰς , καὶ ὡς ἐξ οὗ χρόνου τὴν κίδαριν ἀνεδήσατο , ἀμφὶ τὰ δέκα ἔθνη καταγωνισάμενος κατέστησεν ἐς φόρου ἀπαγωγὴν , καὶ ὅτι τὴν τῶν Ἐφθαλιτῶν κατεστρέψατο δύναμιν , καὶ μὲν οὖν βασιλεῖς ἐχειρώσατο πλείστους , καὶ ὡς ἄγανταί τε αὐτὸν καὶ τεθήπασιν οἱ ἐκείνῃ βάρβαροι , καὶ ὡς κατὰ τὸ προσῆκον καὶ οὐκ ἀπεικὸς αὐτῷ ἡ ἐπωνυμία κεκόμψευται τὸ βασιλέα προσαγορεύεσθαι βασιλέων , ταῦτα καὶ τὰ τοιάδε τοῦ Ζὶχ περὶ Χοσρόου μεγαληγορίᾳ χρησαμένου ἐν διηγήματι , ἐξῆλθεν ὁ Πέτρος τοιάνδε ἱστορίαν τινά · ὡς ἐγένετό τις ἐν τοῖς πάλαι τε καὶ ἀνωτάτω χρόνοις βασιλεὺς Αἰγύπτιος , ὄνομα Σέσωστρις , καὶ οὖν γε συμπνεούσης αὐτῷ τῆς τύχης μεγάλα ἐφύσα καὶ ἔθνη μέγιστα καθεῖλεν , ὡς δουλαγωγῆσαι καὶ βασιλεῖς , καὶ ἐπὶ τοσοῦτον ἀρθῆναι ἀλαζονείας , ὡς καὶ ὄχημα χρυσοκόλλητον συμπήξασθαι , καὶ ἀνθ’ ὧν ἵππους δέον ἢ ἕτερα ἑλκυστήρια ζῷα , τοὺς δοριαλώτους ἐκείνους βασιλεῖς ὑπαγαγεῖν τῷ ζυγῷ , οὕτω τε διφρευόμενον διὰ τῶν λεωφόρων ἐπιφέρεσθαι ( ἐπιφαίνεσθαι conj . B . ) τοῖς ὑπηκόοις . Τοῦτο ἐπεὶ ὁσημέραι ἐπετέλει , τῶν τις βασιλέων τὸ ὄχημα ἑλκόντων κατὰ τὸ ἄκρον ἐζευγμένος , συνεχέστατά πως καὶ λεληθότως ( πεπηγότως conj . B . ) εἰς τοὐπίσω τὸ βλέμμα ἐπιστρέφων , ἐθεᾶτο τὸν τροχὸν κυλινδούμενόν τε καὶ τῇ τῆς κινήσεως συνεχείᾳ ἐν ἑαυτῷ περιελιττόμενον . Ἐποχούμενος δὴ οὖν ὁ Σέσωστρις ( ἐπέσκηψε γάρ ) , « Τί δῆτα , ἔφη , τοῦτο ποιεῖς , ὦ οὗτος ; » Ὁ δὲ ἀμοιβαδὸν ἔφη · « Ὦ δέσποτα , ὁρῶν τὸν τροχὸν , ὡς θαμὰ περιδινούμενος οὐκ ἐπὶ τῆς αὐτῆς βάσεως μένει ὅδε , ἀλλὰ γὰρ ἄνω κάτω φερόμενος τὴν ἁρματοτροχίαν ἐργάζεται . » Τοῦτο ἀκηκοὼς ὁ Αἰγύπτιος , καὶ μὲν οὖν τεκμηράμενος , ὡς ὑπαινίττεται τὸ ἀστάθμητόν τε καὶ παλίμβολον τῆς τύχης καὶ ὡς τροχῷ κυλιομένῳ ἔοικε τὰ ἀνθρώπεια , ξυνῆκε , μὴ ἄρα καὶ αὐτὸς χρόνῳ ποτὲ τοιούτῳ προσπταίσῃ δυστυχήματι , τοῦ λοιποῦ τε ἐπαύσατο κατὰ τὸν προλεχθέντα τρόπον ἁρματηλατεῖν · πρὸς τοῖς [ τοῦς ] δεδουλωμένους οἱ βασιλεῖς ἀφῆκε καὶ ταῖς σφῶν αὐτῶν ἡγεμονίαις ἐνεβίβασεν αὖθις . Ἐνταῦθα Πέτρῳ ἐπαύσατο τῆς ἱστορίας ὁ λόγος , ἐγχαλινώσαντι τὴν τοῦ Ζὶχ περὶ Χοσρόου μεγαληγορίαν . Εἶτα διελέγοντο αὖθις περὶ τῶν πρακτέων . Ἅπαντα μὲν γὰρ , ὡς ἐνῆν , ἀμφίβολα ἐν τάξει καὶ κόσμῳ καθειστήκει . Τὰ οὖν περὶ Σουανίαν ἔτι ἐν μετεώρῳ ὑπῆρχε , καὶ ὑπελέλειπτό σφισι μόνα ἐπ’ ἐμφιβόλῳ . Τῷ τοι ἔλεξεν ὧδε Πέτρος · « Πλείστων ἐπαίνων ἄξιός ἐστιν ἀνὴρ , ὃς τέλεια βουλευόμενος τέλειον ἐπιθήσοι ταῖς πράξεσι τὸ πέρας . Εἰ γὰρ ἐλλείπει τι τῶν δεόντων , ἐλλιπὲς οἶμαι καὶ τῷ βουλευομένῳ φρόνημα . Οὐκ εἰκῆ δὲ καὶ μάτην εἴρηται νῦν ἡμῖν ὁ λόγος · πρὸς σὲ δὲ φερόμενος , ὦ Ζὶχ , Ῥωμαίοις τε καὶ Πέρσαις φανήσεται λυσιτελέστερος . Εἴποιμι δέ πως φανερώτερον . Σουανία Ῥωμαίοις ὑπῆρχε , καὶ Ῥωμαῖοι Σουάνοις ἐκέλευον . Ἀμέλει Τζαθίου Σουάνων ἐξηγουμένου Δείτατός ( infra Ἐξίσατος ) τις Ῥωμαῖος ἀνὴρ τῶν ἐκεῖσε Ῥωμαϊκῶν καταλόγων ἐτύγχανε προεστώς · ἀλλὰ καὶ ἕτεροί τινες Ῥωμαίων ἐν Σουάνοις ἐποιοῦντο τὰς διατριβάς . Δυσμενείας δέ τινος [ γενομένης ] μεταξὺ τοῦ Λαζῶν βασιλέως καὶ Μαρτίνου τοῦ Ῥωμαίου τηνικαῦτα ἐκεῖσε στρατηγοῦντος , τούτου ἕνεκα ὁ Κόλχος οὐκ ἀπέστειλε Σουάνοις τὸ σύνηθες σιτηρέσιον · ἔθος γὰρ πέμπεσθαι αῖτον ἐκ τοῦ Κόλχων βασιλέως . Διὸ δυσανασχετοῦντες οἱ Σουάνοι τῷ τῶν νενομισμένων στερηθῆναι , κατάδηλον ἐποιήσαντο Πέρσαις , ὡς , εἰ γενήσοιντο αὐτοῦ , Σουανίαν ἐγχειρίσουσιν αὐτοῖς . Ἐν τοσούτῳ Ἐξισάτῳ καὶ τοῖς ἑτέροις ἡγεμόσιν τῶν Ῥωμαϊκῶν ταγμάτων ἔφησαν , ὅτι . Πολυπληθία Περσῶν ἀγγέλλεται χωροῦσα κατὰ Σουάνων , πρὸς ἣν ἀξιόμαχον οὐκ ἔχομεν δύναμιν . Ἀλλὰ τὸ συνοῖσον βουλεύσασθε , ξὺν τοῖς ἐνταῦθα Ῥωμαίων καταλόγοις ὑποχωροῦντες τῇ Μηδικῇ στρατιᾷ . » Τοσούτῳ χρησάμενοι Σουάνοι δόλῳ , καὶ δώροις ἀναπείσαντες τοὺς τῶν καταλόγων ἐπιστάτας , ἀπεβάλοντο παρὰ σφῶν τὴν Ῥωμαίων φυλακήν . Οἱ δὲ Πέρσαι ξὺν τάχει παραγενόμενοι Σουανίαν ἔλαβον . Ληπτέον οὖν ἐντεῦθεν , ὡς καὶ Ῥωμαίων ἀνέκαθεν ὑπῆρχεν , καὶ Ῥωμαίοις ἁρμόζει τήμερον . Εἰ γὰρ δικαιότατα Λαζικῆς κύριοι καθεστάκαμεν , καθὰ δήπουθεν ὑμεῖς ἐψηφίσασθε , Σουανίας τῆς ὑπὸ Λαζικὴν οὐκ ἀπὸ τρόπου δεσπόσομεν . » Ὁ δὲ Σουρήνας ἔφη · « Ἄχθεσθε μᾶλλον Ῥωμαῖοι , ὅτι ἔθνος αὐθαίρετα καὶ ἑκουσίως προσεπέλασεν ἡμῖν . » Ὁ Ζὶχ ὑπολαβὼν ἔφη · « Αὐτόνομοι γεγόνασι Σουάνοι , καὶ οὐ πώποτε τῇ Κόλχων ὑπεκλίθησαν ἀρχῇ . » Αὖθις ὡς τὸν Ζὶχ ἔλεξεν ὁ Πέτρος · « Εἴγε μὴ βούλει , ὦ Ζὶχ , ἐν τοῖς τῆς εἰρήνης συμβουλαίοις ὄνομα τὸ Σουανίας ἐγχαράξαι , σήμανον , ὡς ἀποδίδως μοι Ααζικὴν ξὺν τοῖς ὑποτεταγμένοις ἔθνεσιν αὐτῇ . » Ὁ Ζὶχ , « Εἰ τοῦτο , ἔφη , ποιήσω , ἄδειά σοι δοθήσεται καὶ περὶ Ἰβηρίας ἀμφισβητεῖν , κατ’ ἐξουσίαν τε εἴποις ἂν , ὡς καὶ αὐτὴ κατήκοος ἐγεγόνει Λαζῶν . » « Ἐν δηλώσει δὲ , » ὁ Πέτρος , « γεγένησαι , ὦ Ζὶχ , ὡς οὐ βούλει πᾶσαν ἡμῖν ἀποβοῦναι Λαζικὴν , ἀλλά τινα μοῖραν αὐτῆς . » Πολλὰ μὲν οὖν καὶ ἕτερα Ῥωμαῖοί τε καὶ Πέρσαι εἰπόντες τε καὶ ἀκηκοότες Σουανίας πέρι , ὅμως οὐ ξυνέβησαν . Δοκεῖ τοιγαροῦν αὐτοῖς πρὶ τοῦ τοιοῦδε τὸν βασιλέα ἐπισκοπῆσαι Περσῶν . Καὶ ὅρκῳ ἐπιστώσατο ὁ Ζὶχ , ᾗ νενόμισται Πέρσαις ὀμνύειν , ξυνεπιλαβέσθαι Πέτρῳ ὡς Χοσρόην ἀφικνουμένῳ ἕνεκα Σουανίας . Εἶτα τοῦ Ζὶχ τοὺς περὶ Ἄμβρου τοῦ Ἀλαμουνδάρου τοῦ τῶν Σαρακηνῶν ἡγουμένου κινήσαντος λόγους , φάσκοντός τε , ὅτι γε δήπου καὶ αὐτὸν , ὥσπερ καὶ τὸν πρὸ αὐτοῦ ἡγεμόνα τοῦ Σαρακηνικοῦ , κομίζεσθαι χρεὼν τὰς ἑκατὸν χρυσίου ἡγεμόνα δωρεᾷ τινι ἀγράφῳ , ὅσῳ ἂν ἠβούλετο χρυσίῳ καὶ ὁπηνίκα , ὁ καθ’ ἡμᾶς ἐφιλοφρονεῖτο δεσπότης . Τοιγαροῦν ἐστέλλετο τῇ ταχυτῆτι τῶν δημοσίων ἵππων ὀχούμενος ἀνὴρ ἀγγελιαφόρος ὡς τὸν Σαρακηνὸν , ἀποκαταστήσων οἱ τὸ ὅπερ ἐτύγχανεν αὐτῷ πεμφθὲν πρὸς τοῦ Ῥωμαίου βασιλέως . Οὕτω τε ἐς τοὔμπαλιν ἐκ τοῦ Σαρακηνοῦ ὡς βασιλέα τὸν ἡμεδαπὸν ἐπέμπετο δωροφορῶν πρεσβευτής . Εἶτα ἀντιδώρῳ αὖθις ἐφιλοφρονεῖτο τὸν Σαρακηνὸν ὁ καθ’ ἡμᾶς αὐτοκράτωρ . « Εἰ βούλεται οὖν καὶ Ἄμβρος κατὰ ταῦτα ποιεῖν , εἰ δοκεῖ καὶ τῷ καθ’ ἡμᾶς βασιλεῖ * · εἰ δέ γε οὐ βούλεται . Κινεῖ τηνάλλως , πρό γε καὶ ἠλιθιώτατα φρονεῖ . Ἀποίσεται γὰρ οὐδὲν ὁτιοῦν . » Τούτων διαμφισβητηθέντων καὶ ἑτάρων , ἐγράφησαν αἱ πεντηκοντούτιδες σπονδαὶ Περσιστὶ καὶ Ἑλληνιστὶ , μετεβλήθη τε τὸ Ἑλληνικὸν εἰς Περσίδα φωνὴν καὶ τὸ Περσικὸν εἰς Ἑλληνίδα . Οἱ δὲ τὰς ξυνθήκας βεβαιοῦντες Ῥωμαίων μὲν Πέτρος ὁ τῶν περὶ βασιλέα καταλόγων ἡγεμὼν καὶ Εὐσέβιος καὶ ἕτεροι , Περσῶν δὲ ὁ Ἰεσδεγουσνὰφ καὶ Σουρήνας καὶ ἕτεροι . Τῶν οὖν ἐξ ἑκατέρου μέρους ὁμολογιῶν ἐν συλλαβαῖς ἀναληφθεισῶν , ἀντιπαρεβλήθησαν ἀλλήλαις τῷ ἰσοδυνάμῳ τῶν ἐνθυμημάτων τε καὶ ῥημάτων . Ὅσα δὲ ἐσήμηνε τὰ τῆς εἰρήνης γραμματεῖα , λελέξεται . Καὶ δὴ δόγμα ἐγράφη πρῶτον , ὡς διὰ τῆς στενοπορίας τῆς εἰσόδου τοῦ λεγομένου Χορουτζὸν καὶ τῶν Κασπίων πυλῶν μὴ ἐφεῖναι Πέρσας ἢ Οὔννους ἢ Ἀλανοὺς ἢ ἑτέρους βαρβάρους πάροδον ποιεῖσθαι κατὰ τῆς Ῥωμαίων ἐπικρατείας · μήτε δὲ Ῥωμαίους ἐν αὐτῷ δήπου τῷ χώρῳ , μήτε μὴν ἐν ἄλλοις Μηδικοῖς ὁρίοις στράτευμα στέλλειν κατὰ Περσῶν . Δεύτερον , ὡς ἂν οἱ σύμμαχοι Σαρακηνοὶ ἑκατέρας πολιτείας ἐμμένοιεν καὶ οἳ τοῖς βεβαιωθεῖσι , καὶ μήτε τοὺς Περσῶν κατὰ Ῥωμαίων , μήτε τοὺς Ῥωμαίων ὁπλίζεσθαι κατὰ Περσῶν . Κατὰ τρίτην τάξιν , ὥστε τοὺς ἐμπόρους Ῥωμαίων τε καὶ Περσῶν τῶν ὁποιωνοῦν φοραίων , τούτους δὲ καὶ τοὺς τοιούσδε ποριστὰς κατὰ τὸ ἐξ ἀρχῆς κρατῆσαν ἔθος ἐμπορεύεσθαι διὰ τῶν εἰρημένων δεκατευτηρίων . Δʹ , ὡς ἂν οἱ πρέσβεις καὶ οἱ τῇ ἀπαγγελίας , ὁ μὲν ἐς τὰ Ῥωμαίων , ὁ δʹ ἐν τὰ Περσῶν ἤθη ἀφικνούμενοι , κατὰ ταύτην τὴν ἀξίαν καὶ τὸ προσῆκον ἕκαστοι τιμηθεῖεν , καὶ τῆς δεούσης τεύξονται ἐπιμελείας · ἀπαλλάττεσθαί τε σφᾶς μὴ χρονοτριβοῦντας · ἀλλὰ γὰρ καὶ τὰς ἐμπορίας , ἃς ἐπιφέρονται , ἀμοιβάζειν ἀκωλύτως τε καὶ ἄνευ συντελείας τινός . Εʹ διετυπώθη , ὥστε τοὺς Σαρακηνοὺς καὶ τοὺς ὁποιουσοῦν βαρβάρους ἐμπόρους ἑκατέρας πολιτείας μὴ διὰ ξένων ἀτραπῶν ποιεῖσθαι τὰς πορείας , μᾶλλον μὲν οὖν διὰ τῆς Νισίβεως καὶ τοῦ Δάρας , μήτε μὴν ἄνευ κελεύσεως ἀρχικῆς ἰέναι κατὰ τὴν ἀλλοδαπήν . Εἰ μέντοι παρὰ τὸ δοκοῦν τολμήσωσί τι , ἤγουν , τὸ λεγόμενον , κλεπτοτελωνήσουσιν , ἀνιχνευομένους ὑπὸ τῶν ἐν τοῖς ὁρίοις ἀρχόντων ξὺν τοῖς ὅσα ἐπιφέρονται , εἴτε Ἀσσύρια φορτία εἶεν εἴτε Ῥωμαῖα , παραδίδοσθαι εὐθύνας ὑφέξοντας . Γʹ , ὡς εἴ τινες , ἐν ᾧ χρόνῳ ὁ πόλεμος ξυνειστήκει , ηὐτομόλησαν , τοῦτο μὲν ὡς Πέρσας ἀπὸ Ῥωμαίων , τοῦτο δὲ ἀπὸ Περσῶν ὡς Ῥωμαίους , εἴγε βούλοιντο οἱ προσκεχωρηκότες ἐς τὰ οἴκοι ἐπαναστρέφειν , μὴ γίνεσθαί σφισιν ἐμποδὼν μήτε μὴν κωλύμῃ χρήσασθαί τινι . Τοὺς μέντοι ἐν καιρῷ εἰρήνης αὐτομόλους ἤγουν καταφεύγοντας ἐξ ἑτέρων εἰς ἑτέρους μὴ ὑποδέχεσθαι , ἀλλ’ ἐκ παντὸς τρόπου καὶ ἄκοντας ἐγχειρίζεσθαι τοῖς ἐξ ὧν καὶ ἀπέδρασαν . Ζʹ μέρος τῶν σπονδῶν , ὥστε τοὺς ἐπεγκαλοῦντας περὶ τοῦ σίνεσθαί τι σφᾶς τοὺς ἀντιπολιτευομένους δίκῃ τέμνεσθαι τὸ φιλονεικούμενον , ἢ δι’ ἑαυτῶν τῶν τὴν βλάβην πεπονθότων ἢ δι’ οἰκείων ἀνθρώπων ἐν τοῖς μεθορίοις παρὰ τοῖς ἄρχουσιν ἑκατέρας πολιτείας ξυνιόντων · οὕτω δὲ τὸν ζημιώσαντα ἀκέσασθαι τὸ σκάζον . Ηʹ , ὥστε τοῦ λοιποῦ μὴ ἐγκαλεῖν Πέρσας ῥωμαίοις ἕνεκα τοῦ ἐπικτίζεσθαι τὸ Δάρας , ἔδοξε καὶ ἀμφοτέραν πολιτείαν τοῦ λοιποῦ μηδαμῶς ἐπιτειχίζειν , ἤγουν περιοχῇ τινι κατασφαλίζειν τι τῶν ἐν τοῖς ὁροθεσίοις χωρίων , ἵνα μὴ πρόφασις ἐντεῦθεν ἔσοιτο ταραχῆς , καὶ ἐκ τούτου διαλυθήσονται αἱ σπονδαί . Θʹ , μὴ ἐπιέναι ἢ πολεμεῖν ὑπηκόῳ ἔθνει ἤ χώρᾳ τινὶ ἄλλῃ τοὺς ἑτέρας πολιτείας · μᾶλλον μὲν οὖν ἄνευ βλάβης καὶ κατ’ οὐδὲν ὁτιοῦν πημαινομένους ἐν τῷ αὐτῷ μένειν , ὡς ἂν καὶ οἵδε ἀπολαύοιεν τῆς εἰρήνης . Ιʹ , ὥστε μὴ πολυπληθίαν στρατοῦ ἐς τὸ Δάρας ἐνιζάνειν , πλὴν ὅση γε ἀρκέσει πρὸς φυλακὴν τοῦ ἄστεος · μήτε δὲ τὸν τῆς ὥς στρατηγὸν κατὰ ταύτην ἐνιδρῦσθαι , τοῦ μὴ ἐκ τοῦ τοιοῦδε ἐπιδρομὰς ἢ βλάβας γίνεσθαι κατὰ Περσῶν . Εἰ δέ γε ἄρα τι τοιοῦτον ξυνενεχθείη , ἐπαγιώθη τὸν ἄρχοντα τοῦ Δάρας διατιθέναι τὸ πλημμεληθέν . Μία πρὸς τῇ δεκάτῃ τῶν σπονδῶν βεβαίωσις , ὥστε , εἰ πόλις ἑτέραν ζημιώσει πόλιν ἢ ὁπωσοῦν διαφθείρει τι τῶν αὐτῆς , μὴ τῷ νόμῳ τοῦ πολέμου μήτε μὴν δυνάμει στρατιωτικῇ , ἄλλως δὲ δόλῳ τινὶ καὶ κλοπῇ—εἰσὶ γὰρ τοιοίδε τινὲς ἀνοσιουργοὶ οἱ ταῦτα πράσσοντες , ὡς ἄν πολέμου ἔσοιτο πρόφασις · ἐβεβαιώθη τοιγαροῦν τὰ τοιουτότροπα ἀναζητεῖν ἐς τὸ ἀκριβὲς , καὶ ἐπανορθοῦσθαι τοὺς δικαστὰς τοὺς ἐν τοῖς πέρασιν ἑκατέρας πολιτείας ἱδρυμένους . Εἰ δέ γε αὐτοὶ οὐκ ἔσονται ἱκανοὶ ἀναστέλλειν τὰς πρὸς ἀλλήλους τῶν ἀστυγειτόνων φθορὰς , ἐστέρχθη , ὥστε τὴν διαδικασίαν ἀναπέμπεσθαι ὡς τὸν τῆς ἕω στρατηγὸν , ὡς , εἴ γε εἴσω μηνῶν ἓξ μὴ τμηθείη τὰ τῆς ἁμίλλης καὶ ὁ ζημιωθεὶς μὴ λήψεται τὸ ἀπολωλὸς , τὸν ἀδικήσαντα λοιπὸν ἐπὶ ποινῇ ἐς τὸ διπλάσιον τῷ ἠδικημένῳ εἶναι ὑπεύθυνον . Ὡς , εἴ γε μηδὲ οὕτω πέρας ἕξοι , διετυπώθη τὸ πονοῦν μέρος πρεσβείαν στέλλειν ὡς τὸν βασιλέα τοῦ ἠδικηκότος . Εἶτα εἰ μηδὲ ὑπὸ τοῦ βασιλέως γενήσεταί οἱ τὸ ὡρισμένον ἐντὸς ἐνιαυτοῦ , ὅσον ἐπ’ ἐκείνῳ τῷ δόγματι διαλελύσθω τὰ τῶν σπονδῶν . Δευτέραν πρὸς τῇ δεκάτῃ μοῖραν τῶν σπονδῶν κατανοήσεις τὰς πρὸς θεὸν ἱκετείας , ἔτι τε καὶ τὰς ἀρὰς , οἷον τῷ μὲν στέργοντι τὴν εἰρήνην εἶναι τὸν θεὸν ἵλεών τε καὶ ξύμμαχον διὰ παντὸς , τῷ δὲ ἀπατηλῷ τῶν τε ἐμπεδωθέντων νεοχμῶσαί τι βουλομένῳ τὸν θεὸν ἔσεσθαι ἀντίπαλόν τε καὶ πολέμιον . Τρίτη πρὸς τῇ δεκάτῃ τῶν νομισθέντων ἰσχὺς , πεντηκοντούτιδας εἶναι τὰς σπονδὰς , ἐρρῶσθαί τε τὰ τῆς εἰρήνης ἐπὶ πεντήκοντα ἐνιαυτοὺς , ἀριθμουμένου τοῦ ἐνιαυτοῦ κατὰ τὸ ἀρχαῖον ἔθος , ἑκάστου ἔτους τῇ τριακοσιοστῇ καὶ ἑξηκοστῇ καὶ πέμπτῃ ἡμέρᾳ περατουμένου . Ἰσχῦσαι δὲ καὶ τοῦτο , καθὰ ἔφην , ὥστε ἐξ ἀμφοῖν ἀποκομισθῆναι συλλαβὰς ἐκεῖσε , δηλούσας ὡς καὶ ἄμφω στέρξαι ταῦτα ἐφ’ οἷς ἐβεβαίωσαν οἱ πρέσβεις . Πέρας τε δεξαμένων τῶν συνθηκῶν , ἀντεδόθησαν αἱ λεγόμεναι σάκραι . Τούτων δὲ δοξάντων καὶ ἰσχυροποιηθέντων ἐκτὸς ἐνομίσθη τὰ περὶ τῶν ἐν Περσίδι Χριστιανῶν , ὥστε καὶ νεὼς οἰκοδομεῖν καὶ ἐπιθειάζειν σφᾶς ἀδεῶς , καὶ τοὺς χαριστηρίους ὕμνους , καθὰ νενόμισται ἡμῖν , ἀκωλύτως ἐπιτελεῖν , ἀλλὰ γὰρ μήτε καταναγκάζεσθαι μαγικὴν μετιέναι θρησκείαν , μήτε μὴν θεοκλυτεῖν ἀκουσίως τοὺς παρὰ Μήδοις νενομισμένους θεούς . Καὶ οἱ Χριστιανοὶ δὲ , ὥστε ἥκιστα καὶ οἵδε τολμῷεν μετατιθέναι μάγους ἐς τὴν καθ’ ἡμᾶς δόξαν . Ἐκράτησε δὲ ὥστε καὶ τοὺς θνήσκοντας τοῖς Χριστιανοῖς ἐπ’ ἐξουσίας εἶναι θάπτειν ἐν τάφοις , ᾗ νενόμισται παρ’ ἡμῖν . Τούτων οὕτω προελθόντων καὶ ἐν κόσμῳ καὶ τάξει γενομένων , ἐπεὶ ἀνεδέξαντο οἵ γε ἐς τοῦτο τεταγμένοι τὰς συλλαβὰς τοῖν δυοῖν βιβλίοιν , καὶ ἀπηκρίβωσαν τῷ ἰσορρόπῳ τε καὶ ἰσοδυνάμῳ τῶν ῥημάτων τὰ ἐνθυμήματα , αὐτίκα οἵγε ἰσόγραφα ἔτερα ἐπετέλουν , Καὶ τὰ μὲν κυριώτερα ξυνειληθέντα τε καὶ κατασφαλισθέντα ἐκμαγείοις τε κηρίνοις , ἑτέροις τε οἶς εἰώθασι πέρσαι χρῆσθαι , καὶ ἐκτυπώμασι δακτυλίων ὑπὸ τῶν πρέσβεων , ἔτι μὴν καὶ ἑρμηνέων δέκα πρὸς τοῖς δύο , ἔξ μὲν Ῥωμαίων , οὐχ ἧττον δὲ περσῶν , ἀμοιβαίᾳ τῇ δόσει τὰ τῆς εἰρήνης βιβλία παρέσχοντο ἀλλήλοις . Τὸ μὲν τῇ Περσῶν φωνῇ γεγραμμένον ἐνεχείρισε Πέτρῳ ὁ Ζὶχ , καὶ Πέτρος δὲ τῷ Ζὶχ τὸ τῇ Ἑλληνίδι · καὶ αὖθις τοῦ Ζὶχ τὸ ἰσορροποῦν τῇ Ἑλληνίδι βιβλίον γράμμασι Περσικοῖς διασεσημασμένον , ἄνευ τῆς τῶν ἐκτυπωμάτων ἀσφαλείας , εἰληφότος , [ ἐς ] τὸ σωθήσεσθαί οἱ τὰς μνήμας , καὶ Πέτρος οὐκ ἄλλως ἐπετέλεσεν ἀμοιβαίως . Εἶτα ἐπὶ τούτοις διελύθησαν , τῶν τε ὁρίων ἄπο ἐγένοντο , καὶ ὁ Ζὶχ εἰς τὰ πάτρια ἤθη ἐπορεύετο . Ἀτὰρ ὁ Πέτρος ἔμεινεν αὐτοῦ , ἐπιθειάσων τῇ γενεθλίᾳ ἑορτῇ Χριστοῦ τοῦ θεοῦ · ἤδη γὰρ προσεπέλαζε τῆς ἡμέρας τὸ σέβας . Ἔτι δὲ καὶ τῇ τοῦ θεοῦ ἐπιφανείᾳ τὰ νόμιμα ἁγιστεύσας , μετὰ ταῦτα ἐπέβη τῆς Περσῶν . Καὶ ἐν τοῖσδε πέρας εἰλήφει τὰ τῶν ξυνθηκῶν . Πρὸ δὲ δὴ τῆς ἀναχωρήσεως τῶν πρέσβεων , παραγενομένων τινῶν Περσῶν εἰς τὸ Δάρας , οἷς τὸ τοιόνδε ἐν φροντίσιν ὑπῆρχεν , ἅμα ἐνίοις τῶν ἑρμηνέων καὶ τοῖς τῶν πλαστίγγων ἐπιστάταις , ἀπεκατέστη τοῖς περὶ τὸν Ζὶχ τὰ ὀφειλόμενα χρήματα τῶν ζʹ ἐνιαυτῶν , ἐφ’ οἷς αἱ ξυνθῆκαι προῆλθον . Ὡς δὲ Πέτρος ἀφίκετο πρὸς βασιλέα Περσῶν ἐν τῷ προσαγορευομένῳ Βιθαρμαίς , διαλεχθησόμενός οἱ περὶ Σουανίας , ἐς τὰ βασίλεια προελθὼν ἔλεξεν ὧδε · « Ἥκομεν , ὦ βασιλεῦ , παρὰ δὲ , τὸ μὲν ἐν βεβαίῳ τὴν εἰρήνην ἔχειν εὐτυχήσαντες ἤδη , τὸ δὲ καὶ ὀψὲ γοῦν τευξόμενοι τῶν δικαιοτέρων παρὰ σοῦ μὴ ἀχθησόμενοι . Ὁ γὰρ τὸ παρὸν εὖ διαθεὶς καὶ σχεδιάσας , ὡς εἰπεῖν , τὸ συνοῖσον πῶς οὐχὶ τῶν μελλόντων προμηθεύεται πολλῷ τῷ διαφόρῳ , καθόσον καὶ χρόνῳ τῷ πλείονι ; μεγίστου τοίνυν πέφυκε βασιλέως τὸ δύνασθαι μὲν πλέον ἔχειν , μὴ βούλεσθαι δέ · τὸ γὰρ ὑπερβάλλον τῆς ἰσχύος ἐν σώφρονι κολάζεται λογισμῷ . Ἐπεὶ οὖν τὸ ζέον τοῦ πολέμου κατέσβεσται νῦν ἡμῖν καὶ ὥσπερ ἀνεπνεύσαμεν , εἷς δὲ μόνος ὑπολείπεται σπινθήρ ( φημὶ δὲ σπινθῆρα κακῶν τὴν Σουανίαν , ἀπειλοῦσαν ἡμῖν μεγίστην ἔσεσθαι δυσμενείας ἐμπύρωσιν ) , γενοῦ κώλυμα τῶν δεινῶν , καὶ προκατάπαυσον ἡμῖν ἐλπίδα τῶν κακῶν . Ἐν σοὶ γὰρ τῶν ἀμηχάνων τὸ ἄπορον ἀνεθέμεθα , μηχανησαμένῳ τὰ δέοντα . Μία γάρ τίς ἐστι τελεωτάτη τοῦ πολέμου κατάλυσις , τὸ προστεθῆναι καὶ Σουανίαν ἡμῖν , εἴπερ Λαζικῆς κύριοι καθεστήκαμεν . Ὁ γὰρ δεσπόσας τοῦ ἡγεμονικοῦ πῶς οὐχ ἕξει τὸ ὑποβεβηκός ; οὔτε γὰρ Λαζοὶ οὔτε μὴν αὐτοὶ Σουάνοι πρὸς ἀμφισβήτησιν ἴοιεν , ὡς οὐχ ὑπήκοος ἡ Σουανία Λαζῶν ἀνέκαθεν ἦν , καὶ ὅτι ψήφῳ τοῦ Λαζῶν βασιλέως ὁ Σουανίας ἄρξων τὸ κῦρος ἐδέχετο . » Ταῦτ’ εἰπὼν Πέτρος ἐν γράμμασιν ἐπεδείκνυ Χοσρόῃ παλαιτέρους Λαζῶν βασιλεῖς , καὶ ἄλλους ὑπὸ ἄλλων χειροτονηθέντας Σουάνων βασιλέας . Εἶνα καὶ αὖθις ἔλεξε · « Τοῦ δικαίου τοίνυν ἡμῖν , ὦ βασιλεῦ , καὶ Σουανίαν παρέχοντος , οὐχὶ σὺ προτερήσας ἐν κέρδει σχήσεις ἀμφότερα , καὶ τὸ δόξαι μὴ ἀδικεῖν καὶ τὸ δοκεῖν δωρεῖσθαι τὸ προσῆκον πᾶσιν ; οὕτω γὰρ ἄν καὶ ὁ καθ’ ἡμᾶς βασιλεὺς [ οὐκ ] οἴοιτο ἀδικεῖσθαι , εἴγε τὸ οἰκεῖον ὥσπερ δῶρον λήψεται παρ’ ὑμῶν , ἐπεὶ καὶ Λαζικὴν οἴεται οὐκ ἄλλως ἔχειν . Διαβεβαιουμένων γὰρ ἡμῶν καὶ ἐναργέστατα δεικνύντων ὡς Ῥωμαίων ἐκ πλείστου χρόνου κτῆμα , ἀντεῖπας αὐτὸς τῷ τοῦ πολέμου νόμῳ Λαζικὴν · οἰκειώσασθαι , καὶ ὅμως , τῷ βούλεσθαι τὴν δίκην ἄτρωτον εἶναι , προυργιαίτερον ἔθου σώφρονα κεκτῆσθαι λογισμὸν ἢ χεῖρα δυνατήν . Τοιγαροῦν ἐποιήσω τὴν οὐκ ἀνάγκην ἀνάγκην , καὶ τῷ γενναίῳ τῆς μεγαλοφροσύνης ἐψηφίσω κατὰ σαυτοῦ , καὶ νικᾶν ἠξίωσας ἡττημένος τοῦ πρέποντος , καὶ ἁπλῶς ἀπεκατέστησας ἡμῖν Λαζικὴν ὥσπερ οἰκεῖόν τι κτῆμα μεταθεὶς καὶ τὴν ἐξουσίαν μεταγαγὼν ἐφ’ ἡμᾶς . Οὐκ ἄλλως δὲ καὶ περὶ Σουανίας ἀντιβολοῦμεν , τὸ οἰκεῖον προῖκα λαβεῖν · καὶ χάριν δὲ ὁμολογήσειν ἡμᾶς ὑμῖν , τῷ μὴ ἐζημιῶσθαι τὸ οἰκεῖον · ὑμᾶς δὲ τῷ κρείττονι , τῷ δύνασθαι τοσοῦτον ὥστε δωρεῖσθαι δοκεῖν καὶ τὸ μὴ ὑμέτερον . » Καὶ ὁ βασιλεὺς ἔλεξεν ὧδε · « Οὕτω δῆτα ψυχὴν λόγων χηρεύουσαν καὶ τοῦ πείθειν ἔρημον εὑροῦσα ἡ τῆς σοφίας δύναμις , περιφρονοῦσα τὸ ἀσθενὲς καταγωνίζεται , ὥσπερ φάρμακον ἐν ἕλκει προσπλαττόμενον καταβιβρώσκει μὲν τὸ νοσοῦν , συναναζωπυρεῖ δὲ τῆν ὑγείαν τῷ κάμνοντι . Εἰ γὰρ τὸ δίκαιον οὐκ εἶπέ τισιν , εἴ πη ( εἴποι Ν . ) δὲ τὸ ἁρμόδιον , οὐδὲν ἧττον καὶ οὕτω νικήσει . Τοιγαροῦν ἡ σοφία τούτου ἕνεκα τῆς ἰσχύος τῶν ὅπλων κρατεῖ , ὅτι πολέμου μὲν δύναμις οὐχ οἵατε πέφυκε τοῦ πρακτέου γενέσθαι ( περιγενέσθαι Ν . ) , εἰ μή πω καὶ ἑαυτὴν αὐτὴ διαχρήσεται , τὸ δὲ τῆς σοφίας ἀσώματον καὶ φρούριον καθέστηκεν ἑαυτῆς · πρός γε καὶ φρουρεῖ τὸν κεκτημένον αὐτήν . Ἐντεῦθεν οὖν οὐδὲ αὐτὸς [ σὲ ] , ὦ Ῥωμαίων πρεσβευτὰ , ὥσπερ εἰκὸς ἐν τοσαύτῃ φιλοσοφίᾳ τεθραμμένον , ᾗ περιεῖναι τοῖς ῥήμασι μεμάθηκας , μεμφθείην πρός τινος ἔγωγε μὴ πείθειν μαθών · πλὴν ὡς ἂν οἷόστε ὦ , κἂν εἰ μὴ τοῖς ῥήμασι τηλαυγῶς , ἀλλ’ ὅμως τῷ βουλομένῳ τῆς γνώμης , ὡς ἔνεστιν , ἐν φανερῷ προθείην τὸ δίκαιον · δοίημεν , ὡς ἐδικαιολογήσω περὶ Σουανίας , τὴν ἀλήθειαν οὕτως ἔχειν . Λαζικὴν μὲν ἐχειρωσάμην , Σουάνοις δὲ οὐδὲ προσέβαλον , ἢ μόνῃ ἀκοῇ τῷ τὸν Μερμερόην ἡμῖν σημῆναι , ὡς οὐκ ἔστιν ἀξιόλογος οὐδὲ μὴν περιμάχητος ἡ χώρα , οὐδὲ βασιλικῆς ἔργον ἐκστρατείας , ἀλλ’ ἕν ὑπάρχει τῶν ἐθνῶν τῶν περὶ τὸν Καύκασον , καὶ ὡς ἔχουσι βασιλίσκον , καὶ ὡς ὁ χῶρός ἐστι Σκυθῶν πάροδος . Ἀπεβίω Μερμερόης , εἶτα ὁ Ναχόεργαν ὑπῆλθε τῇ στρατῃγίᾳ . Γέγραφε τοίνυν ἡμῖν καὶ αὐτὸς οὐκ ἄλλως περὶ αὐτῶν , ὅτι τοῦ Καυκάσου τὰς ἀκρωρείας οἰκοῦσι , καὶ ὅτι δῆτα κλῶπές τε καὶ λαφυραγωγοὶ καὶ χαλεπῶν ἔργων καὶ ἀνοσίων καθεστήκασιν ἐργάται . Ἠβουλόμην οὖν κατὰ σφῶν ἐλάσαι στρατείαν , οἱ δὲ κατορρωδήσαντες ἀντὶ Σουάνων ἐγένοντο πέρσαι . Ὡς εἶναι δῆλον ἐντεῦθεν ἀνήκειν μοι τὴν χώραν , καὶ ἔχειν οὐκ ἀρνοῦμαι . Καὶ τοίνυν δηλοῦσιν ὑπακούοντες ἡμῖν ἀσμενέστατα τῷ καὶ τοῖς δούλοις ἄρχεσθαι τοῖς ἡμῶν . Ἀμέλει καὶ τοῦ Ζὶχ ἐν γράμμασι δηλώσαντος , ὡς Ῥωμαῖοι Σουανίαν ἐπιζητοῦσι λαβεῖν , τοσοῦτον πόρρωθεν ᾠήθην ὁμᾶς τοῦ δικαίου φῆσαι , καθόσον οῦ πλησίον ἐγενόμην τοῦ πείθεσθαι τῷ παραλόγῳ τῆς ἀκοῆς . Πλὴν ἡττηθήσομαι τοῦ δυνατοῦ , καθόσον οἰηθείην περιέσεσθαι , μὴ οὐχὶ ταὐτὰ φρονεῖν τῷ καθ’ ὑμᾶς βασιλεῖ . » Ταύτας δήπουθεν αὐτὰς ἀπεκύησε τῷ νῷ τὰς ἐννοίας ὁ Περσῶν βασιλεὺς , καὶ ἐν τούτοις ὁ λόγος ἐπέπαυτο πρὸς βραχὺ περὶ Σουανίας αὐτῷ . Καὶ αὖθις , ὥσπερ ἐν μεταξυλογίᾳ τινὶ , περὶ Ἄμβρου τοῦ Ἀλαμουνδάρου τοῦ Σαρακηνοῦ διελεγέσθην ἄμφω , Ἄμβρος ὁ Σαρακηνὸς οὐχ ἥκιστα ἐπιμέμφεται τῷ Ζὶχ , καὶ καταβοὴν πεποίηται τἀνδρὸς οὐκ ἐλαχίστην , ἅτε οὐδέν τι ὀνήσαντός γὲ αὐτὸν , ἡνίκα ἐσπενδόμεθα ὡς ὑμᾶς . » Καὶ ὁ Πέτρος , « Ἐν οὐδενὶ χρόνῳ πώποτε , ἔφη , ῥητόν τι χρυσίον ἐκομίσαντο ἐκ Ῥωμαίων οἱ καθ’ ὑμᾶς Σαρακηνοὶ , οὔτε μὴν ἀνάγκῃ τινὶ , οὔτε καθ’ ὁμολογίαν τινά · ἀλλὰ δῆτα ὁ πατὴρ Ἄμβρου Ἀλαμούνδαρος ἔστελλε δῶρα τῷ Ῥωμαίων αὐτοκράτορι , καὶ ὅ γε δεχόμενος ἀντεδωρεῖτό γε αὐτόν . Ὅπερ ἐφ’ ἐκάστῳ ἐνιαυτῷ τὸ τοιόνδε ἐγίγνετο οὐδαμῶς , ἀλλ’ ἔστιν ὅτε καὶ πέντε παρῳχημένων ἐτῶν . Τοῦτο γοῦν διεσώθη τε καὶ διεφυλάχθη Ἀλαμουνδάρῳ τε καὶ ἡμῖν ἐπὶ χρόνον ἥκιστα ὀλίγον . Ἐξεπίσταται δὲ τὸ κρεῖττον , ὅτι οὐχὶ δῆτα ἐρρωμένα φρονῶν ἐς Πέρσας τὰ τοιάδε ἔπρασσεν Ἀλαμούνδαρος . Τοιγαροῦν διεβεβαιοῦτα , ὡς , εἰ καὶ ὑμεῖς πόλεμον κινήσοιτε καθ’ ἡμῶν , Ἀλαμουνδάρῳ γε ἄπρακτός τε καὶ ἀνενέργητος ἔσται ἡ μάχαιρα τῆς Ῥωμαίων ἕκατι πολιτείας . Ταῦτα μὲν οὖν ἐπίτινα διέμεινα χρόνον · νῦν δὲ ὁ δὸς μὲν ἀδελφὸς , δεσπότης δὲ ἐμὸς , ἔθετο ἐν νῷ ἐμφρονέστατα οἶμαι , ὦ βασιλεῦ , ἔφη τε , ὡς , εἰ βεβαίως ἔχει τὰ πολιτεύματα τὴν εἰρήνην , τί δήποτε ἄρα λυσιτελήσει μοι τοῦ λοιποῦ ὑπηκόοις τε καὶ δούλοις προσφθέγγεσθαι Περσῶν , ὡς ἂν καταπρόοιντο τῶν κεκτημένων τὰ πράγματα , ἤγουν πορίζειν τι αὐτοῖς ἢ πορίζεσθαι παρὰ σφῶν ; » — « Εἰ πρὸ τῆς εἰρήνης , ἔλεξεν ὁ βασιλεὺς , ἑκατέρωθεν ἐστέλλοντο πρεσβεῖαι καὶ ἀμοιβαίοις ἐφιλοφρονεῖσθε δώροις ἀλλήλους , χρῆναι οἶμαι ἄτρωτα εἶναι τὰ ὅσα ἐστέρχθη πρὸ τοῦ . » Ταύταις μὲν οὖν αὐταῖς καὶ περὶ Ἄμβρου ταῖς δικαιολογίαις ἐχρησάσθην , καὶ αὖθις ἀντελογίζοντο περὶ Σουανίας . Ὁ δὲ βασιλεὺς εἶπεν · « Ὁπηνίκα ἔγωγε παρεστησάμην Σκένδεις τε καὶ Σάραπα καὶ Λαζικὴν , ὑμεῖς οὕ φατε ὅτι τηνικαῦτα Σουανίαν ἐν ὑπηκόων εἴχετε μοίρᾳ . Εὔδηλον οὖν ἐντεῦθεν , ὡς οὐκ ἐτύγχανον ὄντες ὑπὸ Λαζούς . Ἦ γὰρ ἄν καὶ αὐτοὶ ξὺν τοῖς κρατοῦσιν ἡμῖν προσεχώρησαν . » Ὁ Πέτρος ἔφη ἀμιοβαδόν · « Τοῦτο οὐ γέγονεν , ἐπεὶ ὁ Σουάνος οὐκ ἀπέστη , καθὰ δήπουθεν οὗ δοῦλος ἦν ὁ Λαζός . Φημὶ δὲ , ὡς , τοῦ καθ’ ἡμᾶς δούλου ὁ δοῦλος ἀφηνίασεν οὐδαμῶς . » — « Τήμερον , εἶπεν ὁ βασιλεὺς , δέκα ἤδη παρῳχήκασιν ἐνιαυτοὶ , ἐξ οὗ Σουανίαν ἐν κατοχῇ ἐποιησάμην · πρέσβεις πολλάκις ἐδεξάμεθά τε καὶ ἐξεπέμψαμεν ὡς Ῥωμαίους · καὶ τί δῆτα ἐξ ἐκείνου τὸν ὁντιναοῦν οὐ κεκινήκατε λόγον ἕνεκα Σουανίας ; » — « Ἐπειδὴ τηνικαῦτα , ἔλεξεν ὁ Πέτρος , καὶ Λαζικῆς κύριος ἐγεγόνεις . Καὶ εἴπερ ἔφην · ὡς δεῖ παραχωρῆσαί μοι Σουανίας , ἀντέλεξας ἄν · τίνος χάριν ; καὶ εἴπερ αὖθις ἔφηνἐπεὶ Λαζικῆς ἐστι κατήκοος , ἀπεκρίνω · τίνα γάρ σε γνωρίζομεν Λαζικῆς ; καὶ λοιπὸν ἀντερεῖν εἴχομεν τὸ παράπαν οὐδέν . » — « Τοῦτο φὴς , εἶπεν ὁ βασιλεὺς , ὅτι Σουανία Λαζῶν ὑποχείριος ἦν . Εἴπερ ἐν γράμμασιν οἷόστε εἶ τεκμηριῶσαι τὸ τοιόνδε , ἥκιστα ἀποτεύξῃ τοῦ δέοντος . » Καὶ ὁ Πέτρος · « Οὕ τι μελλήσω , ἀναδιδάξω δέ σε τἀληθές . Ἀρχαῖον ἔθος , ὦ δέσποτα , τόδε ἐκράτησε παρὰ Λαζοῖς . Ὁ Σουανίας ἡγεμὼν ὑπήκουε τῷ Λαζῷ , καὶ ἀνάγραπτός οἱ ἐπεφύκει ἐς δασμοφορίαν . Καὶ τοίνυν ἐκομίζετο παρ’ αὐτοῦ ὁ Ααζὸς καρπούς τε μελιττῶν καὶ δέρρεις καὶ ἕτερα ἄττα . Ὁπηνίκα δὲ οὖν ὁ Σουάνος ἄρχων ἀπεβίω , ἐχειροτόνει ὁ τοῖς Λαζοῖς ἐφεστὼς τὸν διαφυλάξοντα τοῦ ἀποιχομένου τὴν ἀρχήν . Ἐν τούτῳ γράμμασιν ἐχρῆτο ὡς τὸν Ῥωμαίων αὐτοκράτορα τῶν ξυμβεβηκότων πέρι · καὶ αὐτὸς ἀντιγράαφῳ ἐπιστολῇ ἐνεκελεύετό οἱ ἐκπέμψαι τὰ σύμβολα τῆς τῶν Σουάνων ἡγεμονίας ὅτῳ μὲν βούλοιτο , Σουάνῳ δʹ ὅμως ἀνδρί . Τοῦτο τὴν ἰσχὺν ἔλαβεν ἐκ τῶν Θεοδοσίου τοῦ καθ’ ἡμᾶς βασιλέως χρόνων μέχρι Περόζου τοῦ ὑμετέρου πάππου καὶ Λέοντος τοῦ καθ’ ἡμᾶς . » Εἶτα ἐκ τῆς χλαμύδος ὁ Πέτρος ἐν φανερῷ προκομίζει βιβλίδιόν τι , ἐν ᾧ στοιχηδόν τε καὶ διῃρημένως ἐδηλοῦντο Λαζῶν βασιλεῖς , οἳ Σουάνων ἐχειροτόνησαν ἡγεμόνας . Ἡγεμόνας . Εἶχε δὲ οὕτω τοῦ γραμματείου ἡ δύναμις , εἶ καὶ μὴ οὕτω τὰ ῥήματα · « Οἵδε Λαζῶν βασιλεῖς , οἵ γε βασιλίσκους ἐπέστησαν Σουάνοις , ἐξ οὗ χρόνου Θεοδόσιος τὸ Ῥωμαίων διήνυσε κράτος καὶ Οὐαράνης τὸ Περσῶν ἄχρι Λέοντος αὐτοκράτορος καὶ Περόζου . » Καὶ διεξελθὼν ὁ Πέτρος ἔφη · « Ἄχρι τούτων ἴσμεν ἐν γράμμασι Λαζῶν τε βασιλεῖς καὶ τοὺς ὅσοι ὑπὸ Λαζοῖς ἄρχοντες ἐγένοντο Σουάνων . » Καὶ ὁ βασιλεύς · « Εἰ ξυγχωρήσομέν σοι τὸ παρὰ σοῦ προκομισθὲν γράμμα ξυναιρόμενον τῇ κατὰ σὲ πολιτείᾳ ἔχειν τὸ πιστὸν , ἆρα καὶ τὰ ἡμέτερα συμβόλαια πιστευθήσονται δικαιότατα ; » — « Οἶμαι . » — « Πλὴν , » ἦ δὲ ὁ βασιλεῖς , ὅπερ ἔρης , ἔχεται πειθοῦς , ὅτι δῆτα οὗτοι οἱ βασιλεῖς οἱ μὲν οὕτως , οἱ δὲ ἄλλως ἐγένοντο . Ἐπειδὴ δὲ νῦν περὶ ἀμφηρίστου διαλεγόμεθα δούλου , εἰ μὲν ἐναργέστατά πως δυνηθείης ἀποφῆναι , ὡς πέφυκε σὸς , λήψῃ γε αὐτόν · εἰ δὲ τὸ τοιόνδε οὐχ οἷόστε εἶ πιστώσασθαι , καὶ ἄλλως βούλεται ὁ Σουάνος ὑποτετάχθαι τῇ ραιτέρω οὐδὲν ὁτιοῦν δυνήσομαι ποιεῖν . » Ὁ δὲ Πέτρος « Οὐχὶ πεύσῃ , ὦ δέσποτα , πρὸς τοῦ Σουάνου , ὅποι βούλεται εὶναι ; ἐξουσιάζει γὰρ αὐτὸς , ὅσον ἐπὶ ταύτῃ γε δήπου τῇ μοίρᾳ . » — « Ἄθρει δὲ , ὁ βασιλεὺς , ὠς οὐ βούλομαι περὶ Σουανίας τῆς χώρας τι πυθέσθαι πρὸς τῶν Σουάνων , ἔπεὶ οὐδὲ ὅσιον οὔτε μὴν ἄλλως δίκαιον ( τὴν ) περὶ τῆς γῆς αὐτῆς ἐν δούλου κινδυνεύεσθαι κρίσει . » Οἵδε μὲν οὖν οἱ λόγοι προῆλθον ἐξ ἀμφοῖν .
Lemmas: ὅτι2 ἀνά ὁ ἠώς τε καί Ἀρμένιος τέλειος τις εἰμί εἰρήνη δοκέω , κατά δέ ὁ Λαζική ἐκεχειρία εἰμί Ῥωμαῖος τε καί Πέρσης . ἐπεί οὖν ὥσπερ ἡμιτελής ὁ ὁ εἰρήνη ὑπάρχω , δοκέω δέ Ῥωμαῖος τε καί Πέρσης ὁ βασιλεύς πλήρης ἡσυχία ἄγω , οὗτος ἕνεκα Ἰουστινιανός στέλλω Πέτρος , ὅς ὁ κατά ὁ αὐλή τάγμα ἡγέομαι διαλέγω Χοσρόης περί ὁ καθόλου σπονδή . καί τοίνυν ἀφικνέομαι ἐν τοῖ ὅριον ὁ Δάρα , κατάδηλος τε ποιέω ὁ ὁ ἑῷος βάρβαρος βασιλεύς , ὡς πάρειμι ἐπικηρυκεύω ἀμφί ὁ κατατίθημι ὁ ὅπλον ἑκασταχόσε , ἐκπέμπω αὐτόθι καί Πέρσης πρεσβευτής , ὅς δῆτα ὑπάρχω μέν ἀξίωμα ὁ Ζὶχ , μέγας τίς οὗτος παρά ὁ Πέρσης γέρας , προσηγορία δέ αὐτός Ἰεσδεγουσνάφ . οὗτος δέ παρευναστήρ ὁ κατά αὐτός βασιλεύς ὑπάρχω . καί τοίνυν ἑν αὐτός γίγνομαι ὁ πρέσβυς , καί ὁ κατά αὐτός ἐπιχώριος ἄρχω εἰς εἷς συναθροίζω , καθίστημι εἰς ἐκκλησία . καί Πέτρος ὁ ὁ Ῥωμαῖος πρεσβευτής , ἀποχρώντως ἔχω ὁ τε ἄλλος παιδεία καί ὁ ὁ νόμος , λέγω ὧδε · « πάρειμι , εἰμί ἀνήρ Πέρσης , πρός ὁ Ῥωμαῖος βασιλεύς στέλλω . ὁποῖος δέ ὁ κατά ἐγώ βασιλεύς , περισσός ἄν εἰμί λέγω , πρᾶγμα ὁ ἀνήρ διηγέομαι σύ . πάρειμι μέν οὖν ἐπί ὅς ὁ ὁ ἤδη γίγνομαι εἰς τέλειος εἰρήνη μετασκευάζω . ἀναδιδάσκω δέ βούλομαι πρότερος πρός οἷος σύ πολιτεία καί ὅσος ὁ σπονδή βεβαιόω . ἀλλά εἰμί καί τις μεγαλορρήμων εἰμί δοκέω , ὁ συμφέρω ἀμφότερος ὁ πολιτεία θηράω μή ἄχθομαι ὁ περιττολογία . οὐ εἰς μακράν γάρ ἐν δήω δοκέω ὁ τοιοῦτος λέγω , ἐπαινέω τε πρός σύ , ὁ πρᾶγμα σύ ἀναδιδάσκω ὁ ἐκ ὁ λόγος ὠφέλεια . γίγνομαι τοίνυν σύ ὁ συντίθημι πρός Ῥωμαῖος . ἀρκέω δέ Ῥωμαῖος εἶπον · δηλόω γάρ ὁ προσηγορία ὁ λείπω . χρέος οὖν σύ , ὡς πρός τοσοῦτος πολιτεία σπένδω καί οὖον περί βραχύς βουλεύω , ὁ καλός τε καί συμφέρω μᾶλλον αἱρέω , καί ἀντί ὁ ἄδηλος ὁ πόλεμος ὁ πρόδηλος πᾶς ἄνθρωπος , ὁ εἰρήνη , ἀγαθός ἀσπάζομαι . καί μή τις σύ ἀπατάω λογισμός , ὡς νικάω Ῥωμαῖος , ἐπαίρω ὁ ὁ Ἀντιόχεια ἁλίσκομαι πρός σύ καί τις Ῥωμαῖος χωρίον . ὁ γάρ ὑπερβάλλω ὁ Ῥωμαϊκός εὐτυχία ὁ θεός κολάζω ἐν οὗτος , ὁ μή νομίζω ἄνθρωπος ἄνθρωπος διαφέρω πολύς . καί εἰμί μέν ὁ φύσις Δίκαιος κρατέω , οὔτε ῥήτωρ οὔτε νόμος ἀκρίβεια οὔτε μήv ἐκκλησία καί ὁ περί οὗτος ποικιλίας ὁ λόγος ἐσθίω · αὐθαίρετος γάρ ὁ βιωφελής ὁ πρᾶγμα προστίθημι . ἐπεί δέ πᾶς ἄνθρωπος Δίκαιος καθίστημι νομίζω ( ὁ χαρίζομαι add . Nieb . ) , προσδέω καί ὁ ἐκ ὁ λόγος τερθρεία ἐγώ . τοιγάρ καί εἰς ἐκκλησία συνέρχομαι , ὡς εἄν πείθω ἕκαστος ὁ ( ὁ ἄλλος Nieb . , ἐγώ αὐτός Bekk . ) δεινότης λόγος ἐπιεικής εἰμί . ὅτι2 μέν οὖν ἀγαθός εἰρήνη καί ἐναντίος πονηρός ὁ πόλεμος , οὐδείς ἀντιλέγω . εἰμί γάρ καί παρά ὁ κοινός ὁ ἄνθρωπος δόξα βέβαιος ἡγέομαι ὁ νικάω , οἴομαι τις νικάω κακός ζῶ ἐκ ὅς δάκρυ ἕτερος . οὕτως δήπου καί ὁ κρατέω λυπηρός , μή τίς γε ὁ κρατέω λυπηρός . Διὸ τοίνυν ὁ κατά ἐγώ βασιλεύς ἀποστέλλω σπένδω ἐγώ καί πρότερος ἱκετεύω κατατίθημι ὁ πόλεμος , οὐ ὡς δείδω μέν ὁ πολέμιος , φοβέω δέ , μή προφθάνω διαλέγω πρότερος περί ὁ εἰρήνη ὁ φίλος ἐγώ . μή δῆτα οὖν , ὡς πρός ὁ ὁ θόρυβος ἀπαλλαγή * , ὁ κατά ἀλλήλων ἐπεκτείνω δυσμένεια . Πολιτεία γάρ εὕω πολιτεύω ἀλλότριος φύω πως ὁ μή στοχάζομαι ὁ συμβαίνω ἐκ ὁ πόλεμος . διαγράφω τις σύ ἐν ὁ ψυχικός θεωρία ὥσπερ πάρειμι ὁ πίπτω κατολοφύρομαι ἀναλογίζω καί ὁ καίριος ὁ πληγή ἐπιδείκνυμι ἀποικτίζομαι τε καί ἐπεγκαλέω ὡς ὁ κρατέω ἀβουλία διαφθείρω ὁ ὑπήκοος · εἶτα ὁ περίειμι εἰσπράσσω ἐγώ ὁ ἀπόλλυμι τυγχάνω μέν γονεύς , τυγχάνω δέ παῖς , συμβαίνω δέ ὁ φίλος , ἢ ὁ ὅστις καί ἀπλόος ἄνθρωπος . ἐνθυμέομαι χωρέω ὁ οἰκίον ἀνήρ , καί ὁ νέος ἡλικία ὀρφανίζω , καί πανταχοῦ μερίζω ὁ θρῆνος , ἐπί ἕκαστος συγγένεια ὄνομα . εἰμί γάρ καί δήω ὁ πίπτω ὑπέρ πατρίς εἰμί καλός , πᾶς ἀφροσύνη εἰμί ἀνάπλεος δύναμαι μέν ἄνευ κίνδυνος χάρις ἐκτίνω ὁ τρέφω , ὁ δέ δοκέω μειονεκτέω ὁ ἀντίπαλος μή βούλομαι . οἴμη καί ὁ Περσίς γῆ καί ὁ Ῥώμη αὐτός , εἴπερ δύναμαι φωνή ἀφίημι , οὗτος δήπουθεν ἐγώ ἀντιβολέω . μή οὖν αἰσχύνω ὁ πόλεμος κατατίθημι ὁ φορτίον . ὁ γάρ ἐπίκαιρος ἅπας πράσσω μᾶλλον ἐγώ προσφέρω ὁ ἀνδρεῖος ὁ εὔκλεια . μηδέ τις ἐγώ , εἰς προκάλυμμα ὁ μή ἐθέλω κατατίθημι ὁ ὅπλον , οὗτος δή ὁ καλῶς ὁ εἰρήνη δυσεύρετος εἰμί τίς χρῆμα καί δυσπόριστος εἶπον . οὖον γάρ , ὡς οἴομαι πολύς , ὁ κακός μέν πρόχειρος καί αὐθαίρετος προσπίπτω ὁ ἄνθρωπος , ὁ δέ αὖος ἀγαθός ὁ πρᾶξις διαδιδράσκω τε καί διολισθάνω καί δυσάλωτος φύω πως . Πᾶν γάρ ἀγαθός εἰρήνη δοκέω .... ἐγώ δέ καταπλήσσω εἄν ὁ κομψολογία , εἰμί μή Ῥωμαῖος μέν σύ , ἐγώ δέ Πέρσης τυγχάνω εἰμί . μή οὖν οἴομαι περίοδος ῥῆμα λανθάνω ἐγώ , ὁποῖος τις καθίστημι ἥκω τευζομενω ὁ συμφέρω . ἐπεί δέ προβάλλω ὁ εἰρήνη ὥσπερ παραπέτασμα ὁ δειλία , καί οὗτος ὁ φανερός ὁ ἀτιμία ἐπισκιάζω οἴομαι , βραχύς διαλέγω · οὖον γάρ συνήθης ἀνήρ Πέρσης περιττολογία διεξιέναι ὁ πρᾶγμα ὁ καίριος . Χοσρόης ὁ πᾶς ἄνθρωπος , εἴπερ βούλομαι , βασιλεύς , οὔτε ὁ Ἀντιόχεια ἅλωσις εγκαλλώπισμα τίς καί ἐγκώμιον ἑαυτοῦ περιτίθημι . εἰμί γάρ καί φοβερός σύ καί ἐργώδης εἰμί δοκέω ὁ παρά ἐγώ πράσσω , ὅμως ἐγώ πάρεργον ἡγέομαι ὁ ὅστις ὁ πολέμιος νικάω . παιδεύω γάρ ἀκριβῶς ὁ κρατέω , καθόσον ὁ λοιπάς ὁ ἄνθρωπος γένος κρατέω μανθάνω ὑπό ἐγώ . οὔτε μήv ἕτερος Ῥωμαϊκός πόλις καταστροφή πρό ὄγκος ἐγώ ἐξαιρέω ποτός · ὁ γάρ πρόχειρος ἐγώ οὖον θαυμαστός . καί οὗτος μέν ἀρκέω πρός ἔλεγχος ὁ μάτην ἀπορρίπτω παρά σύ ἀδολεσχία . Ῥωμαῖος δέ ὁ συνήθης πράσσω , περί σπονδή πρότερος διαλέγω Πέρσης . ἡσσάομαι ( ἡσσάομαι ? Ν . ) πρός ἐγώ νικάω ὁ τάχος , προτερέω ὁ εἰρήνη αἰτέω . καί οὗτος ὁ ἐν ὁ πόλεμος ἀδοξία επικαλύπτω , ὁ δῆθεν μή ἐφίημι μάχη ἐπιεικής εἰμί δοκέω . ὅπερ εἄν ἐγώ , εἴπερ μέλλω , καί κράτος πράσσω . ὅμως δέχομαι ὁ λόγος , ὁ εἰρήνη περί πλεῖστος ποιέω . Φρόνημα γάρ εὐγενής ὁ πρέπω ξυμμεταρυθμιζεω ὁ πρᾶγμα . » οὕτως δέ καί ὁ Ζὶχ εἶπον , ὁ ἀμφότερος ἑρμηνεύς διασαφηνίζω ἐπί ἑκάτερος μέρος ὁ ῥῆμα διδάσκαλος ὁ νόημα γίγνομαι , πλεῖστος καί ἕτερος ἀπορρίπτω λόγος , νῦν μέν αὐτός ὁ χρειώδης χάρις , νῦν δέ καί κόμπος ἕνεκα καί ὁ μή δοκέω κακός ἔχω ὁ εἰρήνη ἐφίημι . Πέρσης μέν διηνεκής ἀξιόω εἰμί ὁ σπονδή , πρός δέ γε καί χρυσίον ῥητός ἐπί ἕκαστος ἐνιαυτός ὑπέρ ὁ μή χράομαι ὁ ὅπλον κομίζω ἀπό Ῥωμαῖος · καί τεσσαράκοντα μέν ἔτος , ὁ γοῦν μικρός τριάκοντα , προλαμβάνω ἐκτός συντελέω ( πᾶς ὁ συντελέω Nieb . ) ἐν εἷς συναθροισμός , οὗτος βούλομαι κατατίθημι ὁ ὅπλον . Ῥωμαῖος δέ ἐναντίος ὀλιγοχρόνιος ὁ συντίθημι εἰμί βούλομαι , πρός ὁ μήτε μήv κατατίθημι τίς ὑπέρ ὁ εἰρήνη . Ἅμιλλα δέ περί οὗτος ἐπί μέγας κινέω καί λόγος προέρχομαι ἥκιστος ὀλίγος , τέλος δοκέω ὥστε ἐπί πεντήκοντα μέν ἔτος συνίστημι ὁ εἰρήνη , Ῥμμαίοις δέ ἐπιδίδωμι ὁ Λαζική · στερρός τε εἰμί καί ῥώννυμι ὁ συνθήκη , καί κρατέω τε εἰμί καί ῥώννυμι ὁ συνθήκη , καί κρατέω ἑκασταχόσε , οὗτος μέν κατά ὁ ἠώς , οὗτος δέ καί ( κατά ὁ ) ἐν Ἀρμένιος , ἀλλά γάρ καί ἐν αὐτός δήπου ὁ Λαζική , οὗτος μέντοι ὡς τριάκοντα χιλιάς Ἐτησίας χρυσίον νόμισμα ἀποφέρω Πέρσης ὁ εἰρήνη ἕνεκα ἀπό Ῥωμαῖος . βεβαιόω δέ οὗτος , εἰμί Ῥωμαῖος ἐν ὁμάς δεκαετία ποσότης προπαρέχω οὗτος , παραχρῆμα μέν ἐνιαυτός μέν ἐνιαυτός ἑπτά , καί μετά ὁ ὁ γῆ ἔτος παραδρομή , οὐ εἰς ἀναβολή , κατατίθημι ὁ λοιπός τρεῖς ἔτος ὁ συντέλεια · εἶτα οὗτος κατά ἕκαστος ἔτος πορίζω Πέρσης ὁ ὁρίζω ἐνιαυσιαῖος . δοκέω δέ καί περί ὁ κατασκάπτω ὁ μοναστήριον οἶκος ὁ λέγω Σεβανὸν καί ἱδρύω ἐν ὁ μεθόριος , καί ἀπολαμβάνω Ῥωμαῖος ὁ τόπος , Ῥωμαῖος μέν καθίστημι ἀπό ἀρχή , Πέρσης δέ παρασπονδέω καί ἐν κατοχή οὗτος ἤδη γίγνομαι , τεῖχος τε κατασφαλίζω ὁ ἱλαστήριος . ὁ δέ ἀλλά γάρ οὔτε εἰς τελέω κατασκάπτω , οὔτε μήv ἐγχειρίζω Ῥωμαῖος . ταῦτα ὅς οὐδέ ἐν ὁ σπονδή ἐμφέρω . στέργω δέ ὥστε ὁ λέγω ὁ Λατῖνος διάλεκτος σάκρα ἐκ ἄμφω ὁ βασιλεύς αὐτός ἐπικομίζω , ἐπιβαίνω ἅπας , ὅσος πρός ὁ πρέσβυς ἐμπίπτω τυγχάνω . καί τοίνυν ὁ τοιόσδε στέλλω αὐτόθι . συμβαίνω δέ καί εἰς οὗτος , ὥστε κατά εἷς μοῖρα προέρχομαι ὁ καλέω σάκρα ἐκ ὁ Ῥωμαῖος βασιλεύς , ἐπιψηφίζω περί ὁ προδίδωμι χρῆμα ὁ τριετία μετά ὁ ἕβδομος ἐνιαυτός , ὡς κατατίθημι οὗτος Ῥωμαῖος Πέρσης . Ἐκυρόω [ δέ ] ὥστε καί ἐκ ὁ βασιλεύς Πέρσης ὁμολογία ἐν γράμμα προέρχομαι , ὡς , ἡνίκα πορίζω πέρνημι ὁ τρεῖς ἔτος ὁ ὀφείλω χρυσίον , βασιλεύς Ῥωμαῖος ὁ περί ὁ τοιόσδε βεβαιωτικός ἀναδίδωμι γράμμα . ὁ μέν ὁ Ῥωμαῖος αὐτοκράτωρ περί ὁ εἰρήνη ὁμολογία , ὁ συνήθης φέρω προγραφή , γνώριμος ἐγώ εἰς ὁ μάλιστα φέρω προγραφή , γνώριμος ἐγώ εἰς ὁ μάλιστα τυγχάνω · ὁ δέ ὁ Πέρσης βασιλεύς γράμμα μέν γράφω Περσικός , ὁ δέ Ἑλληνίς φωνή κατά οὗτος δήπουθεν ἰσχύω ὁ ῥῆμα · « Θεῖος , ἀγαθός , εἰρηνοπάτριος , ἀρχή Χοσρόης , βασιλεύς βασιλεύς , εὐτυχής , εὐσεβής , ἀγαθοποιός , ὅστις ὁ θεός μέγας Τύχη καί μέγας βασίλειος δίδωμι , Γίγας Γίγας , ὅς ἐκ θεός χαρακτηρίζω , Ἰουστινιανός Καῖσαρ , ἀδελφός ἡμέτερος . » ὁ μέν οὖν προγραφή οὗτος πῃ δηλόω , ἀτάρ ὁ δύναμις ὁ λέγω τοιόσδε ὑπάρχω . εἶπον δέ αὐτός γε δήπου ὁ λόγος ὁ συνθήκη · ἀναγκαῖος γάρ ἔγωγε οἴομαι χράω οὐ ἄλλως , ὡς εἄν μή ὑποτοπέω τις ἕτερος φράζω παρατρέπω τίς ὁ ἀληθής ... ἔχω οὗτος · « Χάρις ἀπονέμω ὁ ἀδελφότης ὁ Καῖσαρ περί ὁ χρεία ὁ εἰρήνη ὁ μεταξύ οὗτος ὁ δύο πολιτεία . ἐγώ μέν Ἰεσδεγουσνὰφ , θεῖον κουβικουλάριος , κελεύω καί ἐξουσία δίδωμι · ὁ ἀδελφότης ὁ Καῖσαρ Πέτρος μάγιστρος ὁ Ῥωμαῖος καί Εὐσέβιος κελεύω καί ἐξουσία δίδωμι λαλέω καί τρακταισος . καί ὁ Ζὶχ καί ὁ λέγω παρά Ῥωμαῖος μάγιστρος καί Εὐσέβιος ὁ περί ὁ εἰρήνη κοινῶς λαλέω καί τρακταΐζω , καί τυπόω ὁ εἰρήνη πεντήκοντα ἐνιαυτός , καί ἔγγραφος πᾶς σφραγίζω . ἐγώ οὖν [ κατά ] ὁ ὁ Ζὶχ καί ὁ μάγιστρος ὁ Ῥωμαῖος καί Εὐσέβιος ποιέω , βεβαίως ἔχω ὁ εἰρήνη , καί ἐμμένω αὐτός . » οὕτως μέν ἐπί λέξις ἔχω . ὁμοιότροπος δέ καί ὁ ὁ Ῥωμαῖος βασιλεύς τυγχάνω εἰμί ὁμολογία , ἄνευ ὁ προγραφή ὅς ἔχω ὁ βασίλειος γράμμα ὁ Περσικός . καί ἐν τοιόσδε ὁ σύλλογος διαλύω . ἐν δέ δή ἕτερος συνέρχομαι μεγαλαυχέω ὁ Ζὶχ καί ἐπί Χοσρόης βασιλεύς κομπολογία χράω , φάσκω τε ὡς ἄμαχος τε εἰμί καί Νίκη περιβάλλω πολύς , καί ὡς ἐκ ὅς χρόνος ὁ κίδαρις ἀναδέω , ἀμφί ὁ δέκα ἔθνος καταγωνίζομαι καθίστημι εἰς φόρος ἀπαγωγή , καί ὅτι ὁ ὁ Ἐφθαλίτης καταστρέφω δύναμις , καί μέν οὖν βασιλεύς χειρόομαι πλεῖστος , καί ὡς ἄγαμαι τε αὐτός καί τέθηπα ὁ ἐκεῖνος βάρβαρος , καί ὡς κατά ὁ προσήκω καί οὐ ἀπεοικώς αὐτός ὁ ἐπωνυμία κομψεύω ὁ βασιλεύς προσαγορεύω βασιλεύς , οὗτος καί ὁ τοιόσδε ὁ Ζὶχ περί Χοσρόης μεγαληγορία χράω ἐν διήγημα , ἐξέρχομαι ὁ Πέτρος τοιόσδε ἱστορία τις · ὡς γίγνομαι τις ἐν ὁ πάλαι τε καί ἄνω2 χρόνος βασιλεύς Αἰγύπτιος , ὄνομα Σέσωστρις , καί οὖν γε συμπνέω αὐτός ὁ τυγχάνω μέγας φυσάω καί ἔθνος μέγας καθαιρέω , ὡς δουλαγωγέω καί βασιλεύς , καί ἐπί τοσοῦτος ἀραρίσκω ἀλαζονεία , ὡς καί ὄχημα χρυσοκόλλητος συμπήγνυμι , καί ἀντί ὅς ἵππος δήω ἢ ἕτερος ἑλκυστήριον ζῷον , ὁ δοριάλωτος ἐκεῖνος βασιλεύς ὑπάγω ὁ ζυγόν , οὗτος τε διφρεύω διά ὁ λεωφόρος ἐπιφέρω ( ἐπιφαίνω conj . B . ) ὁ ὑπήκοος . οὗτος ἐπεί ὁσημέραι ἐπιτελέω , ὁ τις βασιλεύς ὁ ὄχημα ἕλκω κατά ὁ ἄκρος ζεύγνυμι , συνεχής πως καί λεληθότως ( πεπηγότως conj . B . ) εἰς τοὐπίσω ὁ βλέμμα ἐπιστρέφω , θεάομαι ὁ τροχός κυλινδέω τε καί ὁ ὁ κίνησις συνέχεια ἐν ἑαυτοῦ περιελίσσω . ἐποχέομαι δή οὖν ὁ Σέσωστρις ( ἐπισκήπτω γάρ ) , « τις δῆτα , φημί , οὗτος ποιέω , εἰμί οὗτος ; » ὁ δέ ἀμοιβηδόν φημί · « ὦ δεσπότης , ὁράω ὁ τροχός , ὡς θαμά περιδινέω οὐ ἐπί ὁ αὐτός βάσις μένω ὅδε , ἀλλά γάρ ἄνω κάτω φέρω ὁ ἁρματοτροχιά ἐργάζομαι . » οὗτος ἀκούω ὁ Αἰγύπτιος , καί μέν οὖν τεκμαίρομαι , ὡς ὑπαινίσσομαι ὁ ἀστάθμητος τε καί παλίμβολος ὁ τυγχάνω καί ὡς τροχός κυλίω ἔοικα ὁ ἀνθρώπειος , συνίημι , μή ἄρα καί αὐτός χρόνος ποτέ τοιοῦτος προσπταίω δυστύχημα , ὁ λοιπός τε παύω κατά ὁ προλέγω τρόπος ἁρματηλατέω · πρός ὁ [ ὁ ] δουλόω ὁ βασιλεύς ἀφίημι καί ὁ σφεῖς αὐτός ἡγεμονία ἐμβιβάζω αὖθις . ἐνταῦθα Πέτρος παύω ὁ ἱστορία ὁ λόγος , ἐγχαλινόω ὁ ὁ Ζὶχ περί Χοσρόης μεγαληγορία . εἶτα διαλέγω αὖθις περί ὁ πρακτέος . ἅπας μέν γάρ , ὡς ἐν-εἰμί , ἀμφίβολος ἐν τάξις καί κόσμος καθίστημι . ὁ οὖν περί Σουανία ἔτι ἐν μετέωρος ὑπάρχω , καί ὑπολείπω ὅς μόνος ἐπί εμφιβωλος . ὁ ὅς λέγω ὧδε Πέτρος · « Πλείστων ἔπαινος ἄξιος εἰμί ἀνήρ , ὅς τέλειος βουλεύω τέλειος ἐπιτίθημι ὁ πρᾶξις ὁ πέρας . εἰμί γάρ ἐλλείπω τίς ὁ δήω , ἐλλιπής οἴομαι καί ὁ βουλεύω φρόνημα . οὐ εἰκῇ δέ καί μάτην εἴρω νῦν ἐγώ ὁ λόγος · πρός σύ δέ φέρω , εἰμί Ζὶχ , Ῥωμαῖος τε καί Πέρσης φαίνω λυσιτελής . εἶπον δέ πως φανερός . Σουανία Ῥωμαῖος ὑπάρχω , καί Ῥωμαῖος Σουάνοις κελεύω . ἀμέλει Τζαθίου Σουάνων ἐξηγέομαι Δείτατός ( infra Ἐξίσατος ) τις Ῥωμαῖος ἀνήρ ὁ ἐκεῖσε Ῥωμαϊκός κατάλογος τυγχάνω προΐστημι · ἀλλά καί ἕτερος τις Ῥωμαῖος ἐν Σουάνοις ποιέω ὁ διατριβή . δυσμένεια δέ τις [ γίγνομαι ] μεταξύ ὁ Λαζοί βασιλεύς καί Μαρτῖνος ὁ Ῥωμαῖος τηνικαῦτα ἐκεῖσε στρατηγός , οὗτος ἕνεκα ὁ Κόλχος οὐ ἀποστέλλω Σουάνοις ὁ συνήθης σιτηρέσιον · ἔθος γάρ πέμπω οἰδάνω ἐκ ὁ Κόλχος βασιλεύς . Διὸ δυσανασχετέω ὁ Σουάνοι ὁ ὁ νομίζω στερέω , κατάδηλος ποιέω Πέρσης , ὡς , εἰμί γίγνομαι αὐτός , Σουανία ἐγχειρίζω αὐτός . ἐν τοσοῦτος εξισατον καί ὁ ἕτερος ἡγεμών ὁ Ῥωμαϊκός τάγμα φημί , ὅτι . πολυπληθία Πέρσης ἀγγέλλω χωρέω κατά Σουάνων , πρός ὅς ἀξιόμαχος οὐ ἔχω δύναμις . ἀλλά ὁ συμφέρω βουλεύω , ξὺν ὁ ἐνταῦθα Ῥωμαῖος κατάλογος ὑποχωρέω ὁ Μηδικός στρατιά . » τοσοῦτος χράω Σουάνοι δόλος , καί δῶρον ἀναπείθω ὁ ὁ κατάλογος ἐπιστάτης , ἀποβάλλω παρά σφεῖς ὁ Ῥωμαῖος φυλακή . ὁ δέ Πέρσης ξὺν τάχος παραγίγνομαι Σουανία λαμβάνω . ληπτέος οὖν ἐντεῦθεν , ὡς καί Ῥωμαῖος ἀνέκαθεν ὑπάρχω , καί Ῥωμαῖος ἁρμόζω σήμερον . εἰμί γάρ Δίκαιος Λαζική κύριος καθίστημι , καθά δήπουθεν σύ ψηφίζω , Σουανία ὁ ὑπό Λαζική οὐ ἀπό τρόπος δεσπόζω . » ὁ δέ Σουρήνας φημί · « ἄχθομαι μᾶλλον Ῥωμαῖος , ὅτι ἔθνος αὐθαίρετος καί ἑκούσιος προσπελάζω ἐγώ . » ὁ Ζὶχ ὑπολαμβάνω φημί · « Αὐτόνομος γίγνομαι Σουάνοι , καί οὖον πώποτε ὁ Κόλχος ὑποκλίνομαι ἀρχή . » αὖθις ὡς ὁ Ζὶχ λέγω ὁ Πέτρος · « εἰ μή βούλομαι , εἰμί Ζὶχ , ἐν ὁ ὁ εἰρήνη συμβουλαιος ὄνομα ὁ Σουανία ἐγχαράσσω , σημαίνω , ὡς ἀποδίδωμι ἐγώ Ααζικὴν ξὺν ὁ ὑποτάσσω ἔθνος αὐτός . » ὁ Ζὶχ , « εἰμί οὗτος , φημί , ποιέω , ἄδεια σύ δίδωμι καί περί Ἰβηρία ἀμφισβητέω , κατά ἐξουσία τε εἶπον εἄν , ὡς καί αὐτός κατήκοος γίγνομαι Λαζοί . » « ἐν δήλωσις δέ , » ὁ Πέτρος , « γίγνομαι , εἰμί Ζὶχ , ὡς οὖον βούλομαι πᾶς ἐγώ ἀποβοάω Λαζική , ἀλλά τις μοῖρα αὐτός . » Πολύς μέν οὖν καί ἕτερος Ῥωμαῖος τε καί Πέρσης εἶπον τε καί ἀκούω Σουανία περί , ὅμως οὖον συμβαίνω . δοκέω τοιγάρ αὐτός πρίν ὁ τοιόσδε ὁ βασιλεύς ἐπισκοπέω Πέρσης . καί Ὅρκος πιστόω ὁ Ζὶχ , ὅς νομίζω Πέρσης ὄμνυμι , συνεπιλαμβάνομαι Πέτρος ὡς Χοσρόης ἀφικνέομαι ἕνεκα Σουανία . εἶτα ὁ Ζὶχ ὁ περί Ἄμβρος ὁ Ἀλαμούνδαρος ὁ ὁ Σαρακηνός ἡγέομαι κινέω λόγος , φάσκω τε , ὅτι γε δήπου καί αὐτός , ὥσπερ καί ὁ πρό αὐτός ἡγεμών ὁ Σαρακήνικο , κομίζω χρεὼν ὁ ἑκατόν χρυσίον ἡγεμών δωρεά τις ἄγραφος , ὅσος εἄν βούλομαι χρυσίον καί ὁπηνίκα , ὁ κατά ἐγώ φιλοφρονέομαι δεσπότης . τοιγάρ στέλλω ὁ ταχυτής ὁ δημόσιος ἵππος ὀχέω ἀνήρ ἀγγελιαφόρος ὡς ὁ Σαρακηνός , ἀποκαθίστημι ὁ ὁ ὅσπερ τυγχάνω αὐτός πέμπω πρός ὁ Ῥωμαῖος βασιλεύς . οὕτως τε εἰς ἔμπαλιν ἐκ ὁ Σαρακηνός ὡς βασιλεύς ὁ ἡμεδαπός πέμπω δωροφορέω πρεσβευτής . εἶτα ἀντίδωρον αὖθις φιλοφρονέομαι ὁ Σαρακηνός ὁ κατά ἐγώ αὐτοκράτωρ . « εἰμί βούλομαι οὖν καί Ἄμβρος κατά οὗτος ποιέω , εἰμί δοκέω καί ὁ κατά ἐγώ βασιλεύς * · εἰμί δέ γε οὖον βούλομαι . κινέω τηνάλλως , πρό γε καί ἠλίθιος φρονέω . ἀποφέρω γάρ οὐδείς ὁστισοῦν . » οὗτος διαμφισβητέω καί ἑταῖρος , γράφω ὁ πεντηκοντούτης σπονδή περσιστί καί Ἑλληνιστί , μεταβάλλω τε ὁ Ἑλληνικός εἰς Περσίς φωνή καί ὁ Περσικός εἰς Ἑλληνίς . ὁ δέ ὁ συντίθημι βεβαιόω Ῥωμαῖος μέν Πέτρος ὁ ὁ περί βασιλεύς κατάλογος ἡγεμών καί Εὐσέβιος καί ἕτερος , Πέρσης δέ ὁ Ἰεσδεγουσνὰφ καί Σουρήνας καί ἕτερος . ὁ οὖν ἐκ ἑκάτερος μέρος ὁμολογία ἐν συλλαβή ἀναλαμβάνω , ἀντιπαραβάλλω ἀλλήλων ὁ ἰσοδύναμος ὁ ἐνθύμημα τε καί ῥῆμα . ὅσα δέ σημαίνω ὁ ὁ εἰρήνη γραμματεῖον , λέγω . καί δή δόγμα γράφω πρῶτος , ὡς διά ὁ στενοπορία ὁ εἴσοδος ὁ λέγω Χορουτζὸν καί ὁ Κάσπιος πύλη μή ἐφίημι Πέρσης ἢ Οὖννοι ἢ Ἀλανοί ἢ ἕτερος βάρβαρος πάροδος ποιέω κατά ὁ Ῥωμαῖος ἐπικράτεια · μήτε δέ Ῥωμαῖος ἐν αὐτός δήπου ὁ χῶρος , μήτε μήv ἐν ἄλλος Μηδικός ὅριον στράτευμα στέλλω κατά Πέρσης . Δεύτερος , ὡς εἄν ὁ σύμμαχος Σαρακηνός ἑκάτερος πολιτεία ἐμμένω καί ἕ ὁ βεβαιόω , καί μήτε ὁ Πέρσης κατά Ῥωμαῖος , μήτε ὁ Ῥωμαῖος ὁπλίζω κατά Πέρσης . κατά τρίτος τάξις , ὥστε ὁ ἔμπορος Ῥωμαῖος τε καί Πέρσης ὁ ὁπόιως φοραιω , οὗτος δέ καί ὁ τοιόσδε ποριστής κατά ὁ ἐκ ἀρχή κρατέω ἔθος ἐμπορεύομαι διά ὁ εἴρω δεκατευτήριον . δέ , ὡς εἄν ὁ πρέσβυς καί ὁ ὁ ἀπαγγελία , ὁ μέν εἰς ὁ Ῥωμαῖος , ὁ δέ ἐν ὁ Πέρσης ἦθος ἀφικνέομαι , κατά οὗτος ὁ ἄξιος καί ὁ προσήκω ἕκαστος τιμάω , καί ὁ δήω τυγχάνω ἐπιμέλεια · ἀπαλλάσσω τε σφεῖς μή χρονοτριβέω · ἀλλά γάρ καί ὁ ἐμπορία , ὅς ἐπιφέρω , ἀμοιβάζω ἀκωλύτως τε καί ἄνευ συντέλεια τις . εἰ διατυπόω , ὥστε ὁ Σαρακηνός καί ὁ οποιουσυς βάρβαρος ἔμπορος ἑκάτερος πολιτεία μή διά ξένος ἀτραπός ποιέω ὁ πορεία , μᾶλλον μέν οὖν διά ὁ Νίσιβις καί ὁ Δάρα , μήτε μήv ἄνευ κέλευσις ἀρχικός εἶμι κατά ὁ ἀλλοδαπός . εἰμί μέντοι παρά ὁ δοκέω τολμάω τίς , ἤγουν , ὁ λέγω , κλεπτοτελωνέω , ἀνιχνεύω ὑπό ὁ ἐν ὁ ὅριον ἄρχω ξὺν ὁ ὅσος ἐπιφέρω , εἴτε Ἀσσύριος φορτίον ἄγω εἴτε Ῥωμαῖος , παραδίδωμι εὐθύνω ὑπέχω . Γε , ὡς εἰμί τις , ἐν ὅς χρόνος ὁ πόλεμος συνίστημι , αὐτομολέω , οὗτος μέν ὡς Πέρσης ἀπό Ῥωμαῖος , οὗτος δέ ἀπό Πέρσης ὡς Ῥωμαῖος , εἰ βούλομαι ὁ προσχωρέω εἰς ὁ οἴκοι ἐπαναστρέφω , μή γίγνομαι σφεῖς ἐμποδών μήτε μήv κώλυμα χράω2 τις . ὁ μέντοι ἐν καιρός εἰρήνη αὐτόμολος ἤγουν καταφεύγω ἐκ ἕτερος εἰς ἕτερος μή ὑποδέχομαι , ἀλλά ἐκ πᾶς τρόπος καί ἄκων ἐγχειρίζω ὁ ἐκ ὅς καί ἀποδιδράσκω . γῆ μέρος ὁ σπονδή , ὥστε ὁ ἐπεγκαλέω περί ὁ σίνομαι τίς σφεῖς ὁ ἀντιπολιτεύομαι δίκη τέμνω ὁ φιλονεικέω , ἢ διά ἑαυτοῦ ὁ ὁ βλάβη πάσχω ἢ διά οἰκέω ἄνθρωπος ἐν ὁ μεθόριος παρά ὁ ἄρχω ἑκάτερος πολιτεία σύνειμι · οὗτος δέ ὁ ζημιόω ἀκέομαι ὁ σκάζω . ἤ , ὥστε ὁ λοιπός μή ἐγκαλέω Πέρσης Ῥωμαῖος ἕνεκα ὁ ἐπικτίζω ὁ Δάρα , δοκέω καί ἀμφότερος πολιτεία ὁ λοιπός μηδαμῶς ἐπιτειχίζω , ἤγουν περιοχή τις κατασφάλιζω τίς ὁ ἐν ὁ ὁροθέσιον χωρίον , ἵνα μή πρόφασις ἐντεῦθεν εἰμί ταραχή , καί ἐκ οὗτος διαλύω ὁ σπονδή . ὁ , μή ἔπειμι ἢ πολεμέω ὑπήκοος ἔθνος ἤ χώρα τις ἄλλος ὁ ἕτερος πολιτεία · μᾶλλον μέν οὖν ἄνευ βλάβη καί κατά οὐδείς ὁστισοῦν πημαίνω ἐν ὁ αὐτός μένω , ὡς εἄν καί ὅδε ἀπολαύω ὁ εἰρήνη . εἷς , ὥστε μή πολυπληθία στρατός εἰς ὁ Δάρα ἐνιζάνω , πλήν ὅσος γε ἀρκέω πρός φυλακή ὁ Ἄστυ · μήτε δέ ὁ ὁ ὅς στρατηγός κατά οὗτος ἐνιδρύω , ὁ μή ἐκ ὁ τοιόσδε ἐπιδρομή ἢ βλάβη γίγνομαι κατά Πέρσης . εἰμί δέ γε ἄρα τίς τοιοῦτος συμφέρω , παγιόω ὁ ἄρχω ὁ Δάρα διατίθημι ὁ πλημμελέω . Μία πρός ὁ δέκατος ὁ σπονδή βεβαίωσις , ὥστε , εἰμί πόλις ἕτερος ζημίωσις πόλις ἢ ὁπωσοῦν διαφθείρω τίς ὁ αὐτός , μή ὁ νόμος ὁ πόλεμος μήτε μήv δύναμις στρατιωτικός , ἄλλως δέ δόλος τις καί κλοπή γάρ τοιόσδε τις ἀνοσιουργέω ὁ οὗτος πράσσω , ὡς ἄν πόλεμος εἰμί πρόφασις · βεβαιόω τοιγάρ ὁ τοιουτότροπος ἀναζητέω εἰς ὁ ἀκριβής , καί ἐπανορθόω ὁ δικαστής ὁ ἐν ὁ πέρας ἑκάτερος πολιτεία ἱδρύω . εἰμί δέ γε αὐτός οὐ εἰμί ἱκανός ἀναστέλλω ὁ πρός ἀλλήλων ὁ ἀστυγείτων φθορά , στέργω , ὥστε ὁ διαδικασία ἀναπέμπω ὡς ὁ ὁ ἠώς στρατηγός , ὡς , εἰμί γε εἴδομαι μείς ἓξ μή τέμνω ὁ ὁ ἅμιλλα καί ὁ ζημιόω μή λαμβάνω ὁ ἀπόλλυμι , ὁ ἀδικέω λοιπός ἐπί ποινή εἰς ὁ διπλάσιος ὁ ἀδικέω εἰμί ὑπεύθυνος . ὡς , εἰμί γε μηδέ οὗτος πέρας ἔχω , διατυπόω ὁ πονέω μέρος πρεσβεία στέλλω ὡς ὁ βασιλεύς ὁ ἀδικέω . εἶτα εἰμί μηδέ ὑπό ὁ βασιλεύς γίγνομαι ὁ ὁ ὁρίζω ἐντός ἐνιαυτός , ὅσος ἐπί ἐκεῖνος ὁ δόγμα διαλύω ὁ ὁ σπονδή . Δεύτερος πρός ὁ δέκατος μοῖρα ὁ σπονδή κατανοέω ὁ πρός θεός Ἱκεσία , ἔτι τε καί ὁ ἀρά , οἷος ὁ μέν στέργω ὁ εἰρήνη εἰμί ὁ θεός ἵλαος τε καί σύμμαχος διά πᾶς , ὁ δέ ἀπατηλός ὁ τε ἐμπεδόω νεοχμόω τίς βούλομαι ὁ θεός εἰμί ἀντίπαλος τε καί πολέμιος . Τρίτη πρός ὁ δέκατος ὁ νομίζω ἰσχύς , πεντηκοντούτης εἰμί ὁ σπονδή , ῥώννυμι τε ὁ ὁ εἰρήνη ἐπί πεντήκοντα ἐνιαυτός , ἀριθμέω ὁ ἐνιαυτός κατά ὁ ἀρχαῖος ἔθος , ἕκαστος ἔτος ὁ τριακοσιοστός καί ἑξηκοστός καί πέμπτος ἡμέρα περατουμενοω . ἰσχύω δέ καί οὗτος , καθά φημί , ὥστε ἐκ ἄμφω ἀποκομίζω συλλαβή ἐκεῖσε , δηλόω ὡς καί ἄμφω στέργω οὗτος ἐπί ὅς βεβαιόω ὁ πρέσβυς . Πέρευς τε δέχομαι ὁ συνθήκη , ἀντιδίδωμι ὁ λέγω σάκρα . οὗτος δέ δοκέω καί ἰσχυροποιέω ἐκτός νομίζω ὁ περί ὁ ἐν Περσίς Χριστιανός , ὥστε καί ναός οἰκοδομέω καί ἐπιθειάζω σφεῖς ἀδεῶς , καί ὁ χαριστήριος ὕμνος , καθά νομίζω ἐγώ , ἀκωλύτως ἐπιτελέω , ἀλλά γάρ μήτε καταναγκάζω μαγικός μέτειμι θρησκεία , μήτε μήv θεοκλυτέω ἀεκούσιος ὁ παρά Μῆδος νομίζω θεός . καί ὁ Χριστιανός δέ , ὥστε ἥκιστος καί ὅδε τολμάω μετατίθημι μάγος εἰς ὁ κατά ἐγώ δόξα . κρατέω δέ ὥστε καί ὁ θνήσκω ὁ Χριστιανός ἐπί ἐξουσία εἰμί θάπτω ἐν τάφος , ὅς νομίζω παρά ἐγώ . οὗτος οὗτος προέρχομαι καί ἐν κόσμος καί τάξις γίγνομαι , ἐπεί ἀναδέχομαι ὁ γε εἰς οὗτος τάσσω ὁ συλλαβή ὁ δύο βιβλίον , καί ἀπακριβόω ὁ ἰσόρροπος τε καί ἰσοδύναμος ὁ ῥῆμα ὁ ἐνθύμημα , αὐτίκα ὅσγε ἰσογραφή ἔτερα ἐπιτελέω , καί ὁ μέν κύριος συνειλέω τε καί κατασφαλίζω ἐκμαγεῖον τε κήρινος , ἕτερος τε οἶς εἴωθα Πέρσης χράω , καί ἐκτύπωμα δακτύλιος ὑπό ὁ πρέσβυς , ἔτι μήv καί ἑρμηνεύς δέκα πρός ὁ δύο , ἐκ μέν Ῥωμαῖος , οὐ κακός δέ Πέρσης , αμοιβαίος ὁ δόσις ὁ ὁ εἰρήνη βιβλίον παρέχω ἀλλήλων . ὁ μέν ὁ Πέρσης φωνή γράφω ἐγχειρίζω Πέτρος ὁ Ζὶχ , καί Πέτρος δέ ὁ Ζὶχ ὁ ὁ Ἑλληνίς · καί αὖθις ὁ Ζὶχ ὁ ἰσορροπέω ὁ Ἑλληνίς βιβλίον γράμμα Περσικός διασημαίνω , ἄνευ ὁ ὁ ἐκτύπωμα ἀσφάλεια , λαμβάνω , [ εἰς ] ὁ σῴζω ὁ ὁ μνήμη , καί Πέτρος οὐ ἄλλως ἐπιτελέω αμοιβαίως . εἶτα ἐπί οὗτος διαλύω , ὁ τε Ὁρίων ἀπό γίγνομαι , καί ὁ Ζὶχ εἰς ὁ πάτριος ἦθος πορεύω . ἀτάρ ὁ Πέτρος μένω αὐτός , ἐπιθειάζω ὁ γενέθλιος ἑορτή Χριστός ὁ θεός · ἤδη γάρ προσπελάζω ὁ ἡμέρα ὁ σέβας . ἔτι δέ καί ὁ ὁ θεός ἐπιφάνεια ὁ νόμιμος ἁγιστεύω , μετά οὗτος ἐπιβαίνω ὁ Πέρσης . καί ἐν ὅδε πέρας λαμβάνω ὁ ὁ συνθήκη . πρό δέ δή ὁ ἀναχώρησις ὁ πρέσβυς , παραγίγνομαι τις Πέρσης εἰς ὁ Δάρα , ὅς ὁ τοιόσδε ἐν φροντίς ὑπάρχω , ἅμα ἔνιοι ὁ ἑρμηνεύς καί ὁ ὁ πλάστιγξ ἐπιστάτης , ἀποκαθίστημι ὁ περί ὁ Ζὶχ ὁ ὀφείλω χρῆμα ὁ γῆ ἐνιαυτός , ἐπί ὅς ὁ συντίθημι προέρχομαι . ὡς δέ Πέτρος ἀφικνέομαι πρός βασιλεύς Πέρσης ἐν ὁ προσαγορεύω Βιθαρμαίς , διαλέγω ὁ περί Σουανία , εἰς ὁ βασίλεια προέρχομαι λέγω ὧδε · « ἥκω , εἰμί βασιλεύς , παρά δέ , ὁ μέν ἐν βέβαιος ὁ εἰρήνη ἔχω εὐτυχέω ἤδη , ὁ δέ καί ὀψέ γοῦν τυγχάνω ὁ Δίκαιος παρά σύ μή ἄχθομαι . ὁ γάρ ὁ πάρειμι εὕω διατίθημι καί σχεδιάζω , ὡς εἶπον , ὁ συμφέρω πῶς οὐ ὁ μέλλω προμηθέομαι πολύς ὁ διάφορος , καθόσον καί χρόνος ὁ πλείων ; μέγας τοίνυν φύω βασιλεύς ὁ δύναμαι μέν πλέω ἔχω , μή βούλομαι δέ · ὁ γάρ ὑπερβάλλω ὁ ἰσχύς ἐν σώφρων κολάζω λογισμός . ἐπεί οὖν ὁ ζέω ὁ πόλεμος κατασβέννυμι νῦν ἐγώ καί ὥσπερ ἀναπνέω , εἷς δέ μόνος ὑπολείπω σπινθήρ ( φημί δέ σπινθήρ κακός ὁ Σουανία , απειλώ ἐγώ μέγας εἰμί δυσμένεια ἐμπύρωσις ) , γίγνομαι κώλυμα ὁ δεινός , καί προκαταπαύω ἐγώ ἐλπίς ὁ κακός . ἐν σύ γάρ ὁ ἀμήχανος ὁ ἄπορος ἀνατίθημι , μηχανάομαι ὁ δήω . Μία γάρ τίς εἰμί τέλειος ὁ πόλεμος κατάλυσις , ὁ προστίθημι καί Σουανία ἐγώ , εἴπερ Λαζική κύριος καθίστημι . ὁ γάρ δεσπόζω ὁ ἡγεμονικός πῶς οὐ ἔχω ὁ ὑποβαίνω ; οὔτε γάρ Λαζός οὔτε μήv αὐτός Σουάνοι πρός ἀμφισβήτησις ἔρχομαι , ὡς οὐ ὑπήκοος ὁ Σουανία Λαζοί ἀνέκαθεν εἰμί , καί ὅτι ψῆφος ὁ Λαζοί βασιλεύς ὁ Σουανία ἄρχω ὁ κῦρος δέχομαι . » ταῦτα εἶπον Πέτρος ἐν γράμμα ἐπιδείκνυμι Χοσρόης παλαιός Λαζοί βασιλεύς , καί ἄλλος ὑπό ἄλλος χειροτονέω Σουάνων βασιλεύς . ἴς καί αὖθις λέγω · « ὁ Δίκαιος τοίνυν ἐγώ , εἰμί βασιλεύς , καί Σουανία παρέχω , οὐ σύ προτερέω ἐν κέρδος ἔχω ἀμφότερος , καί ὁ δόξα μή ἀδικέω καί ὁ δοκέω δωρέω ὁ προσήκω πᾶς ; οὗτος γάρ ἄν καί ὁ κατά ἐγώ βασιλεύς [ οὐ ] οἴομαι ἀδικέω , εἰ ὁ οἰκέω ὥσπερ δῶρον λαμβάνω παρά σύ , ἐπεί καί Λαζική οἴομαι οὐ ἄλλως ἔχω . διαβεβαιόω γάρ ἐγώ καί ἐναργής δείκνυμι ὡς Ῥωμαῖος ἐκ πλεῖστος χρόνος κτῆμα , ἀντιλέγω αὐτός ὁ ὁ πόλεμος νόμος Λαζική · οἰκειόω , καί ὅμως , ὁ βούλομαι ὁ δίκη ἄτρωτος εἰμί , προὔργου τίθημι σώφρων κτάομαι λογισμός ἢ χείρ δυνατός . τοιγάρ ποιέω ὁ οὐ ἀνάγκη ἀνάγκη , καί ὁ γενναῖος ὁ μεγαλοφροσύνη ψηφίζω κατά σεαυτοῦ , καί νικάω ἀξιόω ἡσσάομαι ὁ πρέπω , καί ἁπλόος ἀποκαθίστημι ἐγώ Λαζική ὥσπερ οἰκεῖος τίς κτῆμα μετατίθημι καί ὁ ἐξουσία μετάγω ἐπί ἐγώ . οὐ ἄλλως δέ καί περί Σουανία ἀντιβολέω , ὁ οἰκέω προίξ λαμβάνω · καί χάρις δέ ὁμολογέω ἐγώ σύ , ὁ μή ζημιόω ὁ οἰκέω · σύ δέ ὁ ἀγαθός , ὁ δύναμαι τοσοῦτος ὥστε δωρέω δοκέω καί ὁ μή ὑμέτερος . » καί ὁ βασιλεύς λέγω ὧδε · « οὕτως δῆτα ψυχή λόγος χηρεύω καί ὁ πείθω ἐρῆμος εὑρίσκω ὁ ὁ σοφία δύναμις , περιφρονέω ὁ ἀσθενής καταγωνίζομαι , ὥσπερ φάρμακον ἐν ἕλκω προσπλήσσω καταβιβρώσκω μέν ὁ νοσέω , συναναζωπυρέω δέ ὁ ὑγεία ὁ κάμνω . εἰμί γάρ ὁ Δίκαιος οὐ εἶπον τις , εἰμί πῇ ( εἶπον Ν . ) δέ ὁ Ἁρμόδιος , οὐδείς κακός καί οὗτος νικάω . τοιγάρ ὁ σοφία οὗτος ἕνεκα ὁ ἰσχύς ὁ ὅπλον κρατέω , ὅτι πόλεμος μέν δύναμις οὐ οἰάω φύω ὁ πρακτέος γίγνομαι ( περιγίγνομαι Ν . ) , εἰμί μή πω καί ἑαυτοῦ αὐτός διαχράομαι , ὁ δέ ὁ σοφία ἀσώματος καί φρούριον καθίστημι ἑαυτοῦ · πρός γε καί φρουρέω ὁ κτάομαι αὐτός . ἐντεῦθεν οὖν οὐδέ αὐτός [ σύ ] , εἰμί Ῥωμαῖος πρεσβευτής , ὥσπερ εἰκός ἐν τοσοῦτος φιλοσοφία τρέφω , ὅς περίειμι ὁ ῥῆμα μανθάνω , μέμφομαι πρός τις ἔγωγε μή πείθω μανθάνω · πλήν ὡς εἄν οἷος εἰμί , κἀν εἰμί μή ὁ ῥῆμα τηλαυγής , ἀλλά ὅμως ὁ βούλομαι ὁ γνώμη , ὡς ἔνειμι , ἐν φανερός προτίθημι ὁ Δίκαιος · δήω , ὡς δικαιολογώ περί Σουανία , ὁ ἀλήθεια οὕτως ἔχω . Λαζική μέν χειρόομαι , Σουάνοις δέ οὐδέ προσβάλλω , ἢ μόνος ἀκοή ὁ ὁ Μερμερόης ἐγώ σημαίνω , ὡς οὐ εἰμί ἀξιόλογος οὐδέ μήv περιμάχητος ὁ χώρα , οὐδέ βασιλικός ἔργον ἐκστρατεία , ἀλλά εἷς ὑπάρχω ὁ ἔθνος ὁ περί ὁ Καύκασος , καί ὡς ἔχω βασιλίσκος , καί ὡς ὁ χῶρος εἰμί Σκύθης πάροδος . ἀποβιόω Μερμερόης , εἶτα ὁ Ναχόεργαν ὑπέρχομαι ὁ στρατηγία . γράφω τοίνυν ἐγώ καί αὐτός οὐ ἄλλως περί αὐτός , ὅτι ὁ Καύκασος ὁ ἀκρώρεια οἰκέω , καί ὅτι δῆτα κλώψ τε καί λαφυραγωγός καί χαλεπός ἔργον καί ἀνόσιος καθίστημι ἐργάτης . βούλομαι οὖν κατά σφεῖς ἐλαύνω στρατεία , ὁ δέ κατορρωδέω ἀντί Σουάνων γίγνομαι Πέρσης . ὡς εἰμί δῆλος ἐντεῦθεν ἀνήκω ἐγώ ὁ χώρα , καί ἔχω οὐ ἀρνέομαι . καί τοίνυν δηλόω ὑπακούω ἐγώ ἀσμενής ὁ καί ὁ δοῦλος ἄρχω ὁ ἐγώ . ἀμέλει καί ὁ Ζὶχ ἐν γράμμα δηλόω , ὡς Ῥωμαῖος Σουανία ἐπιζητέω λαμβάνω , τοσοῦτος πόρρωθεν οἴομαι ὁμάς ὁ Δίκαιος φημί , καθόσον ἀρτύω πλησίος γίγνομαι ὁ πείθω ὁ παράλογος ὁ ἀκοή . πλήν ἡσσάομαι ὁ δυνατός , καθόσον οἴομαι περίειμι , μή οὐ αὐτός φρονέω ὁ κατά σύ βασιλεύς . » οὗτος δήπουθεν αὐτός ἀποκυέω ὁ νάω ὁ ἔννοια ὁ Πέρσης βασιλεύς , καί ἐν οὗτος ὁ λόγος παύω πρός βραχύς περί Σουανία αὐτός . καί αὖθις , ὥσπερ ἐν μεταξυλογία τις , περί Ἄμβρος ὁ Ἀλαμούνδαρος ὁ Σαρακηνός διαλέγω ἄμφω , Ἄμβρος ὁ Σαρακηνός οὐ ἥκιστος ἐπιμέμφομαι ὁ Ζὶχ , καί καταβοή ποιέω ἀνήρ οὐ μικρός , ἅτε οὐδείς τίς ὀνίνημι γε αὐτός , ἡνίκα σπένδω ὡς σύ . » καί ὁ Πέτρος , « ἐν οὐδείς χρόνος πώποτε , φημί , ῥητός τίς χρυσίον κομίζω ἐκ Ῥωμαῖος ὁ κατά σύ Σαρακηνός , οὔτε μήv ἀνάγκη τις , οὔτε κατά ὁμολογία τις · ἀλλά δῆτα ὁ πατήρ Ἄμβρος Ἀλαμούνδαρος στέλλω Δῶρα ὁ Ῥωμαῖος αὐτοκράτωρ , καί ὅς γε δέχομαι ἀντιδωρέω γε αὐτός . ὅπερ ἐπί ἕκαστος ἐνιαυτός ὁ τοιόσδε γίγνομαι οὐδαμῶς , ἀλλά εἰμί ὅτε καί πέντε παροίχομαι ἔτος . οὗτος γοῦν διασῴζω τε καί διαφυλάσσω Ἀλαμούνδαρος τε καί ἐγώ ἐπί χρόνος ἥκιστος ὀλίγος . ἐξεπίσταμαι δέ ὁ ἀγαθός , ὅτι οὐ δῆτα ῥώννυμι φρονέω εἰς Πέρσης ὁ τοιόσδε πράσσω Ἀλαμούνδαρος . τοιγάρ διαβεβαιόω , ὡς , εἰμί καί σύ πόλεμος κινέω κατά ἐγώ , Ἀλαμούνδαρος γε ἄπρακτος τε καί ἀνενέργητος εἰμί ὁ μάχαιρα ὁ Ῥωμαῖος ἕκητι πολιτεία . οὗτος μέν οὖν ἐπίτινα διαμένω χρόνος · νῦν δέ ὁ δίδωμι μέν ἀδελφός , δεσπότης δέ ἐμός , τίθημι ἐν νάω ἔμφρων οἴομαι , εἰμί βασιλεύς , φημί τε , ὡς , εἰμί βεβαίως ἔχω ὁ πολίτευμα ὁ εἰρήνη , τίς δήποτε ἄρα λυσιτελέω ἐγώ ὁ λοιπός ὑπήκοος τε καί δοῦλος προσφθέγγομαι Πέρσης , ὡς εἄν καταπίμπρημι ὁ κτάομαι ὁ πρᾶγμα , ἤγουν πορίζω τίς αὐτός ἢ πορίζω παρά σφεῖς ; » — « εἰμί πρό ὁ εἰρήνη , λέγω ὁ βασιλεύς , ἑκατέρωθεν στέλλω πρεσβεία καί ἀμοιβαῖος φιλοφρονέω δῶρον ἀλλήλων , χρή οἴομαι ἄτρωτος εἰμί ὁ ὅσος στέργω πρό ὁ . » οὗτος μέν οὖν αὐτός καί περί Ἄμβρος ὁ δικαιολογία χράω , καί αὖθις ἀντιλογίζομαι περί Σουανία . ὁ δέ βασιλεύς εἶπον · « ὁπηνίκα ἔγωγε παρίστημι Σκένδεις τε καί Σάραπα καί Λαζική , σύ ἕ φημί ὅτι τηνικαῦτα Σουανία ἐν ὑπήκοος ἔχω μοῖρα . Εὔδηλος οὖν ἐντεῦθεν , ὡς οὐ τυγχάνω εἰμί ὑπό Λαζοί . ἦς γάρ ἄν καί αὐτός ξὺν ὁ κρατέω ἐγώ προσχωρέω . » ὁ Πέτρος φημί αμιοβαδος · « οὗτος οὖον γίγνομαι , ἐπεί ὁ Σουάνος οὐ ἀφίστημι , καθά δήπουθεν ὅς δοῦλος εἰμί ὁ Λαζός . φημί δέ , ὡς , ὁ κατά ἐγώ δοῦλος ὁ δοῦλος αφηνιάζω οὐδαμῶς . » — « σήμερον , εἶπον ὁ βασιλεύς , δέκα ἤδη παροίχομαι ἐνιαυτός , ἐκ ὅς Σουανία ἐν κατοχή ποιέω · πρέσβυς πολλάκις δέχομαι τε καί ἐκπέμπω ὡς Ῥωμαῖος · καί τίς δῆτα ἐκ ἐκεῖνος ὁ ὅστις οὖον κινέω λόγος ἕνεκα Σουανία ; » — « ἐπεί τηνικαῦτα , λέγω ὁ Πέτρος , καί Λαζική κύριος γίγνομαι . καί εἴπερ φημί · ὡς δεῖ παραχωρέω ἐγώ Σουανία , ἀντιλέγω ἄν · τίς χάρις ; καί εἴπερ αὖθις ἔφηνἐπεὶ Λαζική εἰμί κατήκοος , ἀποκρίνω · τίς γάρ σύ γνωρίζω Λαζική ; καί λοιπός ἀντιλέγω ἔχω ὁ παράπαν οὐδείς . » — « οὗτος φημί , εἶπον ὁ βασιλεύς , ὅτι Σουανία Λαζοί ὑποχείριος εἰμί . εἴπερ ἐν γράμμα οἷος εἰμί τεκμηριόω ὁ τοιόσδε , ἥκιστος ἀποτυγχάνω ὁ δήω . » καί ὁ Πέτρος · « ἕ τίς μέλλω , ἀναδιδάσκω δέ σύ ἀληθής . Ἀρχαῖος ἔθος , εἰμί δεσπότης , ὅδε κρατέω παρά Λαζοί . ὁ Σουανία ἡγεμών ὑπακούω ὁ Λαζός , καί ἀνάγραπτος ὁ φύω εἰς δασμοφορία . καί τοίνυν κομίζω παρά αὐτός ὁ Ααζὸς καρπός τε μέλισσα καί δέρρις καί ἕτερος τις . ὁπηνίκα δέ οὖν ὁ Σουάνος ἄρχω ἀποβιόω , χειροτονέω ὁ ὁ Λαζοί ἐφίστημι ὁ διαφυλάσσω ὁ ἀποίχομαι ὁ ἀρχή . ἐν οὗτος γράμμα χράω ὡς ὁ Ῥωμαῖος αὐτοκράτωρ ὁ συμβαίνω περί · καί αὐτός ἀντίγραφος ἐπιστολή ἐγκελεύω ὁ ἐκπέμπω ὁ σύμβολον ὁ ὁ Σουάνων ἡγεμονία ὅστις μέν βούλομαι , Σουάνῳ δέ ὅμως ἀνήρ . οὗτος ὁ ἰσχύς λαμβάνω ἐκ ὁ Θεοδόσιος ὁ κατά ἐγώ βασιλεύς χρόνος μέχρι Περόζης ὁ ὑμέτερος πάππος καί Λέων ὁ κατά ἐγώ . » εἶτα ἐκ ὁ χλαμύς ὁ Πέτρος ἐν φανερός προκομίζω βιβλίδιον τίς , ἐν ὅς στοιχηδόν τε καί διῃρημένως δηλέομαι Λαζοί βασιλεύς , ἕ Σουάνων χειροτονέω ἡγεμών . ἡγεμών . ἔχω δέ οὗτος ὁ γραμματεῖον ὁ δύναμις , εἰμί καί μή οὗτος ὁ ῥῆμα · « ὅδε Λαζοί βασιλεύς , ὁ γε βασιλίσκος ἐφίστημι Σουάνοις , ἐκ ὅς χρόνος Θεοδόσιος ὁ Ῥωμαῖος διανύω κράτος καί Οὐαράνης ὁ Πέρσης ἄχρι Λέων αὐτοκράτωρ καί Περόζης . » καί διεξέρχομαι ὁ Πέτρος φημί · « ἄχρι οὗτος οἶδα ἐν γράμμα Λαζοί τε βασιλεύς καί ὁ ὅσος ὑπό Λαζοί ἄρχω γίγνομαι Σουάνων . » καί ὁ βασιλεύς · « εἰμί συγχωρέω σύ ὁ παρά σύ προκομίζω γράμμα συναιρέω ὁ κατά σύ πολιτεία ἔχω ὁ πιστόν , ἆρα καί ὁ ἡμέτερος συμβόλαιος πιστεύω Δίκαιος ; » — « οἴμη . » — « πλήν , » εἰμί δέ ὁ βασιλεύς , ὅσπερ Έρης , ἔχω πειθώ , ὅτι δῆτα οὗτος ὁ βασιλεύς ὁ μέν οὕτως , ὁ δέ ἄλλως γίγνομαι . ἐπεί δέ νῦν περί ἀμφήριστος διαλέγω δοῦλος , εἰμί μέν ἐναργής πως δύναμαι ἀποφαίνω , ὡς φύω σός , λαμβάνω γε αὐτός · εἰμί δέ ὁ τοιόσδε οὐ οἷος εἰμί πιστόω , καί ἄλλως βούλομαι ὁ Σουάνος ὑποτάσσω ὁ ραιτέρω οὐδείς ὁστισοῦν δύναμαι ποιέω . » ὁ δέ Πέτρος « οὐ πυνθάνομαι , εἰμί δεσπότης , πρός ὁ Σουάνης , ὅποι βούλομαι εἰμί ; ἐξουσιάζω γάρ αὐτός , ὅσος ἐπί οὗτος γε δήπου ὁ μοῖρα . » — « ἀθρέω δέ , ὁ βασιλεύς , ὡς οὖον βούλομαι περί Σουανία ὁ χώρα τίς πυνθάνομαι πρός ὁ Σουάνων , ἔπος οὐδέ ὅσιος οὔτε μήv ἄλλως Δίκαιος ( ὁ ) περί ὁ γῆ αὐτός ἐν δοῦλος κινδυνεύω κρίσις . » ὅδε μέν οὖν ὁ λόγος προέρχομαι ἐκ ἄμφω .