memnon.fragmenta 3.iv
Τὴν δὲ ἀρχὴν διαδεξάμενος Διονύσιος ηὔξησε ταύτην , Πέρσας ἐπὶ Γρανικῷ τοῦ Ἀλεξάνδρου μάχῃ καταγωνισαμένου καὶ παρασχόντος ἄδειαν τοῖς βουλομένοις αὔξειν τὰ ἑαυτῶν , τῆς τέως ἐμποδὼν πᾶσιν ἱσταμένης Περσικῆς ἰσχύος ὑποστελλομένης . Ὕστερον δὲ ποικίλας ὑπέστη περιστάσεις , μάλιστά γε τῶν τῆς Ἡρακλείας φυγάδων πρὸς ἀλέξανδρον περιφανῶς ἤδη τῆς Ἀσίας κρατοῦντα διαπρεσβευομένων καὶ κάθοδον λαὶ τὴν τῆς πόλεως πάτριον δημοκρατίαν ἐξαιτουμένων . Δι’ ἅπερ ἐγγὺς μὲν κατέστη τοῦ ἐκπεσεῖν τῆς ἀρχῆς · καὶ ἐξέπεσεν , ἄν , εἰ μὴ συνέσει πολλῇ καὶ ἀγχινοίᾳ καὶ τῇ τῶν ὑπηκόων εὐνοίᾳ καὶ θεραπείᾳ Κλεοπάτρας τοὺς ἀπειληθέντας αὐτῷ πολέμους διέφυγε , τὰ μὲν ὑπείκων καὶ τὴν ὀργὴν ἐκλύων καὶ μεθοδεύων ταῖς ἀναβολαῖς , τά δὲ ἀντιπαρασκευαζόμενος . ( 2 ) Ἐπεὶ δὲ ἢ θανάτῳ ἢ νόσῳ κατὰ Βαβυλῶνα γεγονὼς Ἀλέξανδρος τὸν Βίον διέδραμεν , Εὐθυμίας μὲν ὁ Διονύσιος ἄγαλμα τὴν ἀγγελίαν ἀκούσας ἱδρύσατο , παθὼν τῇ πρώτῃ προσβολῇ τῆς φήμης ὑπὸ τῆς πολλῆς χαρᾶς , ὅσα ἂν ἡ σφόδρα λύπη δράσειε · μικροῦ γὰρ περιτραπεὶς εἰς τὸ πεσεῖν ὑπήχθη , καὶ ἄνους ὤφθη γενόμενος . ( 3 ) Περδίκκα δὲ τῶν ὅλων ἐπιστάντος , οἱ μὲν τῆς Ἡρακλείας φυγάδες πρὸς τὰ αὐτὰ καὶ τοῦτον παρώξυνον . Διονύσιος δὲ ταῖς ὁμοίαις μεθόδοις χρώμενος ἐπὶ ξυροῦ ἀκμῆς πολλοὺς κινδύνους κατ’ αὐτοῦ συστάντας πάντας διέδρασεν . Ἀλλ’ ὁ μὲν Περδίκκας ὑπὸ τῶν ἀρχομένων μοχθηρὸς γεγονὼς ἀνῄρηται , καὶ αἱ τῶν φυγάδων ἐλπίδες ἐσβέννυντο · Διονυσίῳ δὲ πανταχόθεν τὰ πράγματα πρὸς τὸ εὐδαιμονέστερον μετεβάλοντο . ( 4 ) Ἡ δὲ πλείστη ῥοπὴ τῆς εὐδαιμονίας ὁ δεύτερος αὐτῷ κατέστη γάμος . Ἠγάγετο μὲν γὰρ Ἄμαστριν · αὕτη δὲ ἦν Ὀξάθρου θυγάτηρ · ἀδελφὸς δὲ ἦν οὗτος Δαρείου , ὃν καθελὼν Ἀλέξανδρος Στάτειραν τὴν αὐτοῦ θυγατέρα γυναῖκα ἠγάγετο , ὡς εἶναι τὰς γυναῖκας ἀλλήλαις ἀνεψιὰς , ἔχειν δέ τι πρὸς ἑαυτὰς καὶ φίλτρον ἐξαίρετον , ὅ τὸ συντρόφους ὑπάρξαι ταύταις ἐνέφυσεν . ( 5 ) Ἀλλὰ ταύτην τὴν Ἄμαστριν Κρατέρῳ ( τῶν φιλουμένων ἦν οὗτος ὡς μάλιστα ) συναρμόζει · Ἀλεξάνδρου δὲ ἐξ ἀνθρώπων ἀποπτάντος καὶ Κρατέρου πρὸς Φίλαν τὴν Ἀντιπάτρου ἀποκλίναντος , γνώμῃ τοῦ λιπόντος Διονυσίῳ ἡ Ἄμαστρις συνοικίζεται . ( 6 ) Ἐξ οὗ ἐπὶ μέγα ἡ ἀρχὴ αὐτῷ διήρθη πλούτου τε περιβολῇ τῇ διὰ τῆς ἐπιγαμίας προστεθείσῃ καὶ ἰδίᾳ φιλοκαλίᾳ . Καὶ γὰρ καὶ τὴν τοῦ Διονυσίου πᾶσαν ἐπισκευὴν τοῦ Σικελίας τυραννήσαντος αὐτὸν ἐπῆλθε ἐζωνήσασθαι , τῆς ἀρχῆς ἐκείνου διαφθαρείσης . ( 7 ) Οὐ ταῦτα δὲ μόνον αὐτῷ τὴν ἀρχὴν ἐπεκράτυνεν , ἀλλὰ καὶ εὐπραγία καὶ εὔνοια τῶν ὑπηκόων , καὶ πολλῶν ὧν οὐκ ἐκράτει πρότερον ἡ κυριότης . Καὶ Ἀντιγόνῳ δὲ τὴν Ἀσίαν κατέχοντι λαμπρῶς συμμαχήσας , ὁπότε τὴν Κύπρον ἐπολιόρκει , τὸν ἀδελφιδοῦν Πτολεμαῖον ( στρατηγὸς δὲ οὗτος ἦν τῶν περὶ τὸν Ἑλλήσποντον ) φιλοτιμίας ἀμοιβὴν εὕρατο παρ’ Ἀντιγόνῳ γαμβρὸν λαβεῖν ἐπὶ θυγατρί · ἡ δὲ παῖς ἐκ προτέρων ἦν αὐτῷ γεγενημένη γάμων . Οὕτω γοῦν εἰς μέγα δόξης ἀνελθὼν , καὶ τὸν τύραννον ἀπαξιώσας , τὸ βασιλέως ἀντέλαβεν ὄνομα . ( 8 ) Φόβων δὲ καὶ φροντίδων ἐλευθεριάσας , καὶ ταῖς καθημεριναῖς τρυφαῖς ἐνδιαιτηθεὶς , ἐξωγκώθη τε τὸ σῶμα καὶ τοῦ κατὰ φύσιν πολὺ πλέον ἐλιπάνθη . Ὑφ’ ὧν οὐ μόνον περὶ τὴν ἀρχὴν ῥᾳθύμως εἶχεν , ἀλλὰ καὶ ἐπειδὰν ἀφυπνώσειε , βελόναις μακραῖς τὸ σῶμα διαπειρόμενος ( τοῦτο γὰρ ἄκος μόνον τοῦ κάρου καὶ τῆς ἀναισθησίας ὑπελείπετο ) μόλις τῆς κατὰ τὸν ὕπνον καταφορᾶς ἐξανίστατο . ( 9 ) Τεκνωσάμενος δὲ γʹ παῖδας ἐκ τῆς Ἀμάστριος , Κλέαρχον , Ὀξάθρην καὶ θυγατέρα ὁμώνυμον τῇ μητρὶ , μέλλων τελευτᾶν ταύτην τε τῶν ὅλων δέσποιναν καταλιμπάνει καὶ τῶν παίδων κομιδῆ νηπίων ὄντων σύν τισιν ἑτέροις ἐπίτροπον , Βιοὺς μὲν ἔτη εʹ καὶ νʹ , ὧν ἐπὶ ἀρχῆς λʹ ἐγνωρίζετο , πραότατος ἐν αὐτῇ , ὡς εἴρηται , γεγονὼς καὶ τὸ Χρηστὸς ἐπίκλησιν ἐκ τῶν ἠθῶν ἐνεγκάμενος , καὶ πολὺν πόθον τοῖς ὑπὸ χεῖρα καὶ πένθος λιπών . ( 10 ) Οὐδὲν δὲ ἧττον καὶ μετὰ τὴν ἐκείνου ἐξ ἀνθρώπων ἀναχώρησιν τὰ τῆς πόλεως πρὸς εὐδαιμονίας ἐφέρετο , Ἀντιγόνου τῶν τε παίδων Διονυσίου καὶ τῶν πολιτῶν οὐ παρέργως προνοουμένου . Ἐκείνου δὲ πρὸς ἕτερα τὰς φροντίδας τρεψαμένου , Λυσίμαχος πάλιν τῶν περὶ Ἡράκλειαν καὶ τῶν παίδων ἐπεμελεῖτο , ὃς καὶ Ἄμαστριν ποιεῖται γυναῖκα , καὶ κατ’ ἀρχὰς μὲν λίαν ἔστερξε , πραγμάτων δὲ αὐτῷ προσπεσόντων , αὐτὴν μὲν ἐν Ἡρακλείᾳ λείπει , αὐτὸς δ’ εἴχετο τῶν ἐπειγόντων . Εἰς Σάρδεις δὲ μετ’ οὐ πολὺν χρόνον , τῶν πολλῶν πόνων ῥαΐσας , μετεπέμψατο ταύτην , καὶ ἔστεργεν ὁμοίως . Ὕστερον δὲ πρὸς τὴν θυγατέρα Πτολεμαίου τοῦ Φιλαδέλφου ( Ἀρσινόη δὲ ἦν τὸ ὄνομα ) τὸν ἔρωτα μεταθεὶς , διαζυγῆναι τὴν Ἄμαστριν αὐτοῦ παρέσχεν αἰτίαν , καὶ καταλιποῦσαν τοῦτον καταλαβεῖν τὴν Ἡράκλειαν . Ἐγείρει δὲ αὕτη παραγενομένη καὶ συνοικίζει πόλιν Ἄμαστριν .
Lemmas: Τά δέ ἀρχή διαδέχομαι Διονύσιος αὐξάνω οὗτος , Πέρσης ἐπί Γρανικός ὁ Ἀλέξανδρος μάχη καταγωνίζομαι καί παρέχω ἄδεια ὁ βούλομαι αὐξάνω ὁ ἑαυτοῦ , ὁ τέως ἐμποδών πᾶς ἵστημι Περσικός ἰσχύς ὑποστέλλω . ὕστερον δέ ποικίλος ὑφίστημι περίστασις , μάλα γε ὁ ὁ Ἡράκλεια φυγάς πρός Ἀλέξανδρος περιφανής ἤδη ὁ Ἀσία κράτος διαπρεσβεύομαι καί κάθοδος ληΐς ὁ ὁ πόλις πάτριος δημοκρατία ἐξαιτέω . διά ὅς ἐγγύς μέν καθίστημι ὁ ἐκπίπτω ὁ ἀρχή · καί ἐκπίπτω , ἄν , εἰμί μή σύνεσις πολύς καί ἀγχίνοια καί ὁ ὁ ὑπήκοος εὔνοια καί θεραπεία Κλεοπάτρα ὁ ἀπειλέω αὐτός πόλεμος διαφεύγω , ὁ μέν ὑπείκω καί ὁ ὀργή ἐκλύω καί μεθοδεύω ὁ ἀναβολή , ὁ δέ ἀντιπαρασκευάζω . ( 2 ) Ἐπεί δέ ἢ θάνατος ἢ νόσος κατά Βαβυλών γίγνομαι Ἀλέξανδρος ὁ Βίον διατρέχω , Εὐθυμίας μέν ὁ Διονύσιος ἄγαλμα ὁ ἀγγελία ἀκούω ἱδρύω , πάσχω ὁ πρῶτος προσβολή ὁ φήμη ὑπό ὁ πολύς χαρά , ὅσος ἄν ὁ σφόδρα λύπη δρασείω · μικρός γάρ περιτρέπω εἰς ὁ πίπτω ὑπάγω , καί ἄνοος ὁράω γίγνομαι . ( 3 ) Περδίκκας δέ ὁ ὅλος ἐφίστημι , ὁ μέν ὁ Ἡράκλεια φυγάς πρός ὁ αὐτός καί οὗτος παροξύνω . Διονύσιος δέ ὁ ὅμοιος μέθοδος Χράομαι ἐπί ξυρόν ἀκμή πολύς κίνδυνος κατά αὐτός συνίστημι πᾶς διατρέχω . ἀλλά ὁ μέν Περδίκκας ὑπό Τοί ἄρχω μοχθηρός γίγνομαι ἀναιρέω , καί ὁ ὁ φυγάς ἐλπίς σβέννυμι · Διονύσιος δέ πανταχόθεν ὁ πρᾶγμα πρός ὁ εὐδαίμων μεταβάλλω . ( 4 ) ὁ δέ πλεῖστος ῥοπή ὁ εὐδαιμονία ὁ δεύτερος αὐτός καθίστημι γάμος . ἄγω μέν γάρ Ἄμαστρις · οὗτος δέ εἰμί Ὀξάθρης θυγάτηρ · ἀδελφός δέ εἰμί οὗτος Δαρεῖος , ὅς καθαιρέω Ἀλέξανδρος Στάτειρα ὁ αὐτός θυγάτηρ γυνή ἄγω , ὡς ἔρχομαι ὁ γυνή ἀλλήλων ἀνεψιά , ἔχω δέ τίς πρός ἑαυτοῦ καί φίλτρον ἐξαιρετός , ὁ ὁ σύντροφος ὑπάρχω αὐτός ἐμφύω . ( 5 ) ἀλλά οὗτος ὁ Ἄμαστρις Κράτερος ( ὁ φιλέω εἰμί οὗτος ὡς μάλιστα ) συναρμόζω · Ἀλέξανδρος δέ ἐκ ἄνθρωπος ἀποπέτομαι καί Κράτερος πρός Φιλάν ὁ Ἀντίπατρος ἀποκλίνω , γνώμη ὁ λείπω Διονύσιος ὁ Ἄμαστρις συνοικίζω . ( 6 ) ἐκ ὅς ἐπί μέγας ὁ ἀρχή αὐτός διαίρω πλοῦτος τε περιβολή ὁ διά ὁ ἐπιγαμία προστίθημι καί ἴδιος φιλοκαλία . καί γάρ καί ὁ ὁ Διονύσιος πᾶς ἐπισκευή ὁ Σικελία τυραννεύω αὐτός ἐπέρχομαι ζώννυμι , ὁ ἀρχή ἐκεῖνος διαφθείρω . ( 7 ) οὐ οὗτος δέ μόνος αὐτός ὁ ἀρχή ἐπικρατύνω , ἀλλά καί εὐπραγία καί εὔνοια ὁ ὑπήκοος , καί πολύς ὅς οὐ κρατέω πρότερος ὁ κυριότης . καί Ἀντίγονος δέ ὁ Ἀσία κατέχω λαμπρός συμμαχέω , ὁπότε ὁ Κύπρος πολιορκέω , ὁ ἀδελφιδέος Πτολεμαῖος ( στρατηγός δέ οὗτος εἰμί ὁ περί ὁ Ἑλλήσποντος ) φιλοτιμία ἀμοιβή εὑρίσκω παρά Ἀντίγονος γαμβρός λαμβάνω ἐπί θυγάτηρ · ὁ δέ παῖς ἐκ πρότερος εἰμί αὐτός γίγνομαι γάμος . οὕτως γοῦν εἰς μέγας δόξα ἀνέρχομαι , καί ὁ τύραννος ἀπαξιόω , ὁ βασιλεύς ἀντιλαμβάνω ὄνομα . ( 8 ) Φόβος δέ καί φροντίς ἐλευθεριάζω , καί ὁ καθημερινός τρυφή ἐνδιαιτάω , ἐξογκόω τε ὁ σῶμα καί ὁ κατά φύσις πολύς πλείων λιπαίνω . ὑπό ὅς οὐ μόνος περί ὁ ἀρχή ῥᾴθυμος ἔχω , ἀλλά καί ἐπειδάν ἀφυπνόω , βελόνη μακρός ὁ σῶμα διαπείρω ( οὗτος γάρ ἄκος μόνος ὁ κάρο καί ὁ ἀναισθησία ὑπολείπω ) μόλις ὁ κατά ὁ ὕπνος καταφορά ἐξανίστημι . ( 9 ) Τεκνόω δέ γε παῖς ἐκ ὁ Ἀμάστριος , Κλέαρχος , Ὀξάθρης καί θυγάτηρ ὁμώνυμος ὁ μήτηρ , μέλλω τελευτάω οὗτος τε ὁ ὅλος δέσποινα καταλείπω καί ὁ παῖς κομιδῇ νήπιος εἰμί σῦς τις ἕτερος ἐπίτροπος , βιόω μέν ἔτος εἰ καί ν , ὅς ἐπί ἀρχή λίαν γνωρίζω , πρᾶος ἐν αὐτός , ὡς λέγω , γίγνομαι καί ὁ Χρηστός ἐπίκλησις ἐκ ὁ ἦθος φέρω , καί πολύς πόθος ὁ ὑπό χείρ καί πένθος λείπω . ( 10 ) οὐδείς δέ κακός καί μετά ὁ ἐκεῖνος ἐκ ἄνθρωπος ἀναχώρησις ὁ ὁ πόλις πρός εὐδαιμονία φέρω , Αντιγόνου ὁ τε παῖς Διονύσιος καί ὁ πολίτης οὐ πάρεργος προνοέω . ἐκεῖνος δέ πρός ἕτερος ὁ φροντίς τρέπω , Λυσίμαχος πάλιν ὁ περί Ἡράκλεια καί ὁ παῖς ἐπιμελέομαι , ὅς καί Ἄμαστρις ποιέω γυνή , καί κατά ἀρχή μέν λίαν στέργω , πρᾶγμα δέ αὐτός προσπίπτω , αὐτός μέν ἐν Ἡράκλεια λείπω , αὐτός δέ ἔχω ὁ ἐπείγω . εἰς Σάρδεις δέ μετά οὐ πολύς χρόνος , ὁ πολύς πόνος ῥαίω , μεταπέμπω οὗτος , καί στέργω ὅμοιος . Ὕστερος δέ πρός ὁ θυγάτηρ Πτολεμαῖος ὁ Φιλάδελφος ( Ἀρσινόη δέ εἰμί ὁ ὄνομα ) ὁ ἔρως μετατίθημι , διαζεύγνυμι ὁ Ἄμαστρις αὐτός παρέχω αἰτία , καί καταλείπω οὗτος καταλαμβάνω ὁ Ἡράκλεια . ἐγείρω δέ οὗτος παραγίγνομαι καί συνοικίζω πόλις Ἄμαστρις .