manetho-sebennyta.fragmenta 2.42
Μανεθὼν δ' ἦν τὸ γένος ἀνὴρ Αἰγύπτιος , τῆς Ἑλληνικῆς μετεσχηκὼς παιδείας , ὡς δῆλός ἐστι · γέγραφε γὰρ Ἑλλάδι φωνῇ τὴν πάτριον ἱστορίαν , ἔκ τε τῶν ἱερῶν , ὥς φησιν αὐτὸς , μεταφράσας καὶ πολλὰ τὸν Ἡρόδοτον ἐλέγχει τῶν Αἰγυπτιακῶν ὑπ' ἀγνοίας ἐψευσμένον . Αὐτὸς δὴ τοίνυν δ Μανεθὼν ἐν τῇ δευτέρᾳ τῶν Αἰγυπτιακῶν ταῦτα περὶ ἡμῶν γράφει ( παραθήσομαι δὲ τὴν λέξιν αὐτοῦ , καθάπερ αὐτὸν ἐκεῖνον παραγαγὼν μάρτυρα ) · « Ἐγένετο βασιλεὺς ἡμῖν Τίμαος ( Ἀμυντίμαιος Buns . ; Ἀμενέμαος Fruin . , Τίμαιος , Τίμιος , Eus . ) ὄνομα · ἐπὶ τούτου οὐκ οἶδ' ὅπως ὁ θεὸς ἀντέπνευσεν , καὶ παραδόξως ἐκ τῶν πρὸς ἀνατολὴν μερῶν ἄνθρωποι τὸ γένος ἄσημοι , καταθαρσήσαντες ἐπὶ τὴν χώραν ἐστράτευσαν , καὶ ῥᾳδίως ἀμαχητὶ ταύτην κατὰ κράτος εἷλον . Καὶ τοὺς ἡγεμονεύσαντας ἐν αὐτῇ χειρωσάμενοι τὸ λοιπὸν τάς τε πόλεις ὠμῶς ἐνέπρησαν καὶ τὰ ἱερὰ τῶν θεῶν κατέσκαψαν · πᾶσι δὲ τοῖς ἐπιχωρίοις ἐχθρότατά πως ἐχρήσαντο , τοὺς μὲν σφάζοντες , τῶν δὲ καὶ τὰ τέκνα καὶ γυναῖκας εἰς δουλείαν ἄγοντες . Πέρας ἦν Σάλα τις ( Σάλτις v . l . ; Silites Eus . Arm . ; Σαίτης Afr . ) . Καὶ οὗτός ἐν τῇ Μέμφιδι κατεγίνετο , τήν τε ἄνω καὶ κάτω χώραν δασμολογῶν καὶ φρουρὰν ἐν τοῖς ἐπιτηδειοτάτοις καταλείπων τόποις . Μάλιστα δὲ καὶ τά πρὸς ἀνατολὴν ἠσφαλίσατο μέρη , προορώμενος Ἀσσυρίων , τότε μεῖζον ἰσχυόντων , ἐσομένην ἐπιθυμίαν τῆς αὐτῆς βασιλείας ἐφόδου . Εὑρὼν δὲ ἐν νομῷ τῷ Σεθροΐτῃ ( libri Σαΐτῃ . Eus . Arm . Methraite ) πόλιν ἐπικαιροτάτην , κειμένην μὲν πρὸς ἀνατολὴν τοῦ Βουβαστίτου ποταμοῦ , καλουμένην δ' ἀπὸ τῆς ἀρχαίας θεολογίας Αὔαριν ( Ἄβαριν v . l . ) , ταύτην ἔκτισέ τε καὶ τοῖς τείχεσιν ὀχυρωτάτην ἐποίησεν , ἐνοικίσας αὐτῇ καὶ πλῆθος ὁπλιτῶν εἰς εἴκοσι καὶ τέσσαρας μυριάδας ἀνδρῶν πρὸς φυλακήν . Ἐνθάδε κατὰ θέρειαν ἤρχετο , τὰ μὲν σιτομετρῶν καὶ μισθοφορίαν παρεχόμενος , τὰ δὲ καὶ τοῖς ἐξοπλισίαις πρὸς φόβον τῶν ἔξωθεν ἐπιμελῶν γυμνάζων . Ἄρξας δʹ ἐννεακαίδεκα ( 15 Eus . ) ἔτη τὸν βίον ἐτελεύτησεν . Μετὰ τοῦτον δὲ ἕτερος ἐβασίλευσε τέσσαρα καὶ τετταράκοντα ( 43 Eus . Α . ) ἔτη , καλούμενος Βηών ( Banon Eus . A . ; Βνῶν Man . Afric , et Eus . ) . Μεθʹ ὂν ἄλλος Ἀπαχνὰς , ἒξ καὶ τριάκοντα ἔτη καὶ μῆνας ἑπτά . Ἔπειτα δὲ καὶ Ἄπωφις ( Aphosis Eus . A . Ἄφωβις ; Afr . d . 15 ; Ἄφωφις Eus . d . 17 . ) ἒν καὶ ἑξήκοντα , καὶ Ἰαννὰς ( sic codd . 2 ; vgo Ἰανίας ; Eus . A : Anan , Afric . Σταάν ) πεντήκοντα καὶ μῆνα ἔνα . Ἐπὶ πᾶσι δὲ καὶ Ἄσσης ( sic . Buns . ; Ἄρχλης Αfr . Et Eus . d . 15 . ) ἐννέα καὶ τεσσαράκοντα καὶ μῆνας δύο . Καὶ οὗτοι μὲν ἒξ ἐν αὐτοῖς ἐγενήθησαν πρῶτοι ἄρχοντες , πολεμοῦντες ἀεὶ καὶ ποθοῦντες μᾶλλον τῆς Αἰγύπτου ἐξᾶραι τὴν ῥίζαν . » « Ἐκαλεῖτο δὲ τὸ σύμπαν αὐτῶν ἔθνος ὝΚΣΩΣ , ( hycusos Eus . A . ) , τοῦτο δέ ἐστι βασιλεῖς ποιμένες · τὸ γὰρ ὝΚ καθʹ ἱερὰν γλῶσσαν βασιλέα σημαίνει , τὸ δὲ ΣΩΣ ποιμήν ἐστι καὶ ποιμένες κατὰ τὴν κοινὴν διάλεκτον , καὶ οὕτω συντιθέμενον γίνεται ὙΚΣΩΣ . » Τινὲς δὲ λέγουσιν αὐτοὺς Ἄραβας εἶναι . Ἐν δʹ ἄλλῳ ἀντιγράφῳ , οὐ βασιλεῖς σημαίνεσθαι διὰ τῆς τοῦ ὝΚ ( usos Eus . A . ) προσηγορίας , ἀλλὰ τοὐναντίον αἰχμαλώτους δηλοῦσθαι ποιμένας · τὸ γὰρ ὝΚ πάλιν Αἰγυπτιστὶ καὶ τὸ ἍΚ δασυνόμενον αἰχμαλώτους ῥητῶς μηνύει . Καὶ τοῦτο μᾶλλον πιθανώτερόν μοι φαίνεται καὶ παλαιᾶς ἱστορίας ἐχόμενον . Τούτους δὲ τοὺς προκατωνομασμένους βασιλέας τοὺς τῶν ποιμένων καλουμένων καὶ τοὺς ἐξ αὐτῶν γενομένους κρατῆσαι τῆς Αἰγύπτου φησὶν ἔτη πρὸς τοῖς πεντακοσίοις ἕνδεκα . Μετὰ ταῦτα δὲ τῶν ἐκ τῆς Θηβαΐδος καὶ τῆς ἄλλης Αἰγύπτου βασιλέων γενέσθαι φησὶν ἐπὶ τοὺς ποιμένας ἐπανάστασιν , καὶ πόλεμον αὐτοῖς συρραγῆναι μέγαν καὶ πολυχρόνιον . Ἐπὶ δὲ Βασιλέως , ᾧ ὄνομα εἶναι Μισφραγμούθωσις ( sic Eus . Arm . Et Sync . P . 103 D ; libri h . l . et infra Ἀλισφραγμούθωσις ) , ἡττωμένους φησὶ τοὺς ποιμένας ὑπʹ αὐτοῦ ἐν μὲν τῆς ἄλλης Αἰγύπτου πάσης ἐκπεσεῖν , κατακλεισθῆναι δʹ εἰς τόπον , ἀρουρῶν ἔχοντα μυρίων ( χιλίων conj . Buns . ) τὴν περίμετρον . Αὔαριν ὄνομα τῷ τόπῳ . Τοῦτον φησὶν ὁ Μανεθὼν ἅπαντα τείχει τε μεγάλῳ καὶ ἰσχυρῷ περιβαλεῖν τοὺς ποιμένας , ὅπως τήν τε κτῆσιν ἅπασαν ἔχωσιν ἐν ὀχυρῷ καὶ τὴν λείαν τὴν ἑαυτῶν . Τὸν δὲ Μισφραγμουθώσεως υἱὸν Θούθμωσιν ( sic . Eus . A ; vgo Θούμμωσιν ) ἐπιχειρῆσαι μὲν αὐτοὺς διὰ πολιορκίας ἑλεῖν κατὰ κράτος , ὀκτὼ καὶ τεσσαράκοντα μυριάσι προσεδρεύσαντα τοῖς τείχεσιν · ἐπεὶ δὲ τῆς πολιορκίας ἀπέγνω , ποιήσασθαι συμβάσεις , ἵνα τὴν Αἴγυπτον ἐκλιπόντες ὅποι Βούλονται πάντες ἀβλαβεῖς ἀπέλθωσι . Τοὺς δὲ ἐπὶ ταῖς ὁμολογίαις πανοικεσίᾳ μετὰ τῶν κνήσεων ( κτήνεων em . Buns . ) οὐκ ἐλάττους μυριάδων ὄντας εἴκοσι καὶ τεσσάρων ἀπὸ τῆς Αἰγύπτου τὴν ἔρημον εἰς Συρίαν ὁδοιπορῆσαι . Φοβουμένους δὲ τήν Ἀσσυρίων δυναστείαν ( τότε γὰρ ἐκείνους τῆς Ἀσίας κρατεῖν ) , ἐν τῇ νῦν Ἰουδαίᾳ καλουμένῃ πόλιν οἰκοδομησαμένους τοσαύταις μυριάσιν ἀνθρώπων ἀρκέσουσαν , Ἱεροσόλυμα ταύτην ὀνομάσαι . Ἐν ἄλλῃ δέτινι Βίβλῳ τῶν Αἰγυπτιακῶν Μανεθὼν τοῦτό φησιν ἔθνος τοὺς καλουμένους ποιμένας αἰχμαλώτους ἐν ταῖς ἱεραῖς αὐτῶν βίβλοις γεγράφθαι , λέγων ὀρθῶς . Καὶ γὰρ τοῖς ἀνωτάτω προγόνοις ἡμῶν τὸ ποιμαίνειν πάτριον ἦν καὶ νομαδικὸν ἔχοντες τὸν βἰον οὕτως ἐκαλοῦντο ποιμένες . Αἰχμάλωτοί τε πάλιν οὐκ ἀλόγως ὑπὸ τῶν Αἰγυπτίων ἀνεγράφησαν , ἐπειδήπερ ὁ πρόγονος ἡμῶν Ἰώσηπος ἑαυτὸν ἔφη πρὸς τὸν βασιλέα τῶν Αἰγυπτίων αἰχμάλωτον εἶναι , καὶ τοὺς ἀδελφοὺς εἰς τὴν Αἴγυπτον ὕστερον μετεπέμψατο , τοῦ βασιλέως ἐπιτρέψαντος . Ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων κτλ . ( vide fr . 50 ) .
Lemmas: Μανεθώς δέ εἰμί ὁ γένος ἀνήρ Αἰγύπτιος , ὁ Ἑλληνικός μετέχω παιδεία , ὡς δῆλος εἰμί · γράφω γάρ Ἑλλάς φωνή ὁ πάτριος ἱστορία , ἐκ τε ὁ ἱερός , ὅς φημί αὐτός , μεταφράζω καί πολύς ὁ Ἡρόδοτος ἔλεγχος ὁ Αἰγυπτιακός ὑπό ἄγνοια ψεύδω . αὐτός δή τοίνυν δ Μανεθώς ἐν ὁ δεύτερος ὁ Αἰγυπτιακός οὗτος περί ἐγώ γράφω ( παρατίθημι δέ ὁ λέξις αὐτός , καθά αὐτός ἐκεῖνος παράγω μάρτυς ) · « γίνομαι βασιλεύς ἐγώ Τίμαος ( Ἀμυντίμαιος Buns . ; Ἀμενέμαος Fruin . , Τίμαιος , Τίμιος , Eus . ) ὄνομα · ἐπί οὗτος οὐ οἶδα ὅπως ὁ θεός ἀντιπνέω , καί παράδοξος ἐκ ὁ πρός ἀνατολή Μέρα ἄνθρωπος ὁ γένος ἄσημος , καταθαρσέω ἐπί ὁ χώρα στρατεύω , καί ῥᾴδιος ἀμαχητί οὗτος κατά κράτος αἱρέω . καί ὁ ἡγεμονεύω ἐν αὐτός χειρόω ὁ λοιπός ὁ τε πόλις ὠμός ἐμπίμπρημι καί ὁ ἱερόν ὁ θεός κατασκάπτω · πᾶς δέ ὁ ἐπιχώριος ἐχθρός πως χράω , ὁ μέν σφάζω , ὁ δέ καί ὁ τέκνον καί γυνή εἰς δουλεία ἄγω . Περᾶς εἰμί Σάλα τις ( Σάλτης v . l . ; Silites Eus . Arm . ; Σαίτης Afr . ) . καί οὗτος ἐν ὁ Μέμφις καταγίγνομαι , ὁ τε ἄνω καί κάτω χώρα δασμολογέω καί φρουρά ἐν ὁ ἐπιτήδειος καταλείπω τόπος . μάλιστα δέ καί ὁ πρός ἀνατολή ἀσφαλίζω μέρος , προοράω Ἀσσύριος , τότε μέγας ἰσχύω , εἰμί ἐπιθυμία ὁ αὐτηες͂ς βασίλεια ἔφοδος . εὑρίσκω δέ ἐν νομός ὁ Σεθροίτης ( libri Σαΐτης . Eus . Arm . Methraite ) πόλις ἐπίκαιρος , κεῖμαι μέν πρός ἀνατολή ὁ Βουβαστίτης ποταμός , καλέω δέ ἀπό ὁ ἀρχαῖος θεολογία Αὔαρις ( Ἄβαρις v . l . ) , οὗτος κτίζω τε καί ὁ τεῖχος ὀχυρός ποιέω , ἐνοικίζω αὐτός καί πλῆθος ὁπλίτης εἰς εἴκοσι καί τέσσαρες μυριάς ἀνήρ πρός φυλακή . ἐνθάδε κατά θερεία ἔρχομαι , ὁ μέν σιτομετρέω καί μισθοφορία παρέχω , ὁ δέ καί ὁ ἐξοπλισία πρός φόβος ὁ ἔξωθεν ἐπιμελής γυμνάζω . ἄρχω δέ ἐννεακαίδεκα ( 15 Eus . ) ἔτος ὁ βίος τελευτάω . μετά οὗτος δέ ἕτερος βασιλεύω τέσσερα καί τεσσαράκοντα ( 43 Eus . Α . ) ἔτος , καλώ Βηών ( Banon Eus . A . ; Βῶν Man . Afric , et Eus . ) . μετά εἰμί ἄλλος Ἀπαχνάς , ἐκ καί τριάκοντα ἔτος καί μήν ἑπτά . ἔπειτα δέ καί Ἄπωφις ( Aphosis Eus . A . Ἄφωβις ; Afr . d . 15 ; Ἄφωφις Eus . d . 17 . ) εἷς καί ἑξήκοντα , καί Ἰανναί ( sic codd . 2 ; vgo Ἰανίας ; Eus . A : Anan , Afric . Στανάς ) πεντήκοντα καί Μήνη εἷς . ἐπί πᾶς δέ καί ᾄσσω ( sic . Buns . ; Ἄρχλης Αἴ . Et Eus . d . 15 . ) ἐννέα καί τεσσαράκοντα καί μήν δύο . καί οὗτος μέν ἐκ ἐν αὐτός γίγνομαι πρῶτος ἄρχων , πολεμέω ἀεί καί ποθέω μᾶλλον ὁ Αἴγυπτος ἐξαίρω ὁ ῥίζα . » « καλέω δέ ὁ σύμπας αὐτός ἔθνος Σ , ( hycusos Eus . A . ) , οὗτος δέ εἰμί βασιλεύς ποιμήν · ὁ γάρ υκʹ κατά ἱερός γλῶσσα βασιλεύς σημαίνω , ὁ δέ Σῶς ποιμήν εἰμί καί ποιμήν κατά ὁ κοινός διάλεκτος , καί οὕτως συντίθημι γίγνομαι Σ . » Τινές δέ λέγω αὐτός Άραβας ἔρχομαι . ἐν δέ ἄλλος ἀντίγραφος , οὐ βασιλεύς σημαίνω διά ὁ ὁ υκʹ ( usos Eus . A . ) προσηγορία , ἀλλά ἐναντίος αἰχμάλωτος δηλόω ποιμήν · ὁ γάρ υκʹ πάλιν Αἰγυπτιστί καί ὁ ΑΚ δασύνω αἰχμάλωτος ῥητός μηνύω . καί οὗτος μᾶλλον πιθανός ἐγώ φαίνω καί παλαιός ἱστορία ἔχω . Τουτοῦς δέ ὁ προκατονομάζω βασιλεύς ὁ ὁ ποιμήν καλέω καί ὁ ἐκ αὐτός γίγνομαι κρατέω ὁ Αἴγυπτος φημί ἔτος πρός ὁ πεντακόσιοι ἕνδεκα . μετά οὗτος δέ ὁ ἐκ ὁ Θηβαίς καί ὁ ἄλλος Αἴγυπτος βασιλεύς γίγνομαι φημί ἐπί ὁ ποιμήν ἐπανάστασις , καί πόλεμος αὐτός συναράσσω μέγας καί πολυχρόνιος . ἐπί δέ Βασιλίς , ὅς ὄνομα ἔρχομαι Μισφραγμούθωσις ( sic Eus . Arm . Et Sync . P . 103 D ; libri h . l . et infra Ἀλισφραγμούθωσις ) , ἡσσάομαι φημί ὁ ποιμήν ὑπό αὐτός ἐν μέν ὁ ἄλλος Αἴγυπτος πᾶς ἐκπίπτω , κατακλείω δέ εἰς τόπος , ἄρουρα ἔχω μυρίος ( χίλιοι conj . Buns . ) ὁ περίμετρον . Αὔαρις ὄνομα ὁ τόπος . οὗτος φημί ὁ Μανεθώς ἅπας τεῖχος τε μέγας καί ἰσχυρός περιβάλλω ὁ ποιμήν , ὅπως ὁ τε κτῆσις ἅπας ἔχω ἐν ὀχυρός καί ὁ λεία ὁ ἑαυτοῦ . ὁ δέ Μισφραγμουθώσις υἱός Θούθμωσις ( sic . Eus . A ; vgo Θούμμωσις ) ἐπιχειρέω μέν αὐτός διά πολιορκία αἱρέω κατά κράτος , ὀκτώ καί τεσσαράκοντα μυριάς προσεδρεύω ὁ τεῖχος · ἐπεί δέ ὁ πολιορκία ἀπογιγνώσκω , ποιέω σύμβασις , ἵνα ὁ Αἴγυπτος ἐκλείπω ὅποι βούλομαι πᾶς ἀβλαβής ἀπέρχομαι . Τούς δέ ἐπί ὁ ὁμολογία πανοικεσίᾳ μετά ὁ κνῆσις ( κτῆνος em . Buns . ) οὐ μικρός μυριάς είμαι εἴκοσι καί τέσσαρες ἀπό ὁ Αἴγυπτος ὁ ἐρῆμος εἰς Συρία ὁδοιπορέω . φοβέω δέ ὁ Ἀσσύριος δυναστεία ( τότε γάρ ἐκεῖνος ὁ Ἀσία κρατέω ) , ἐν ὁ νῦν Ἰουδαία καλέω πόλις οἰκοδομέω τοσοῦτος μυριάς ἄνθρωπος ἀρκέω , Ἱερουσαλήμ οὗτος ὀνομάζω . ἐν ἄλλος δέτις Βίβλος ὁ Αἰγυπτιακός Μανεθώς τούτος φημί ἔθνος ὁ καλέω ποιμήν αἰχμάλωτος ἐν ὁ ἱερός αὐτός βίβλος γράφω , λέγω ὀρθός . καί γάρ ὁ ἄνω πρόγονος ἐγώ ὁ ποιμαίνω πάτριος εἰμί καί νομαδικός ἔχω ὁ βίος οὕτως καλέω ποιμήν . αἰχμάλωτος τε πάλιν οὐ ἄλογος ὑπό ὁ Αἰγύπτιος ἀναγράφω , ἐπεί ὁ πρόγονος ἐγώ Ἰώσηπος ἑαυτοῦ φημί πρός ὁ βασιλεύς ὁ Αἰγύπτιος αἰχμάλωτος ἔρχομαι , καί ὁ ἀδελφός εἰς ὁ Αἴγυπτος ὕστερον μεταπέμπω , ὁ βασιλεύς ἐπιτρέπω . ἀλλά περί μέν οὗτος κτλ . ( vide fr . 50 ) .