leucippus.testimonia nausiphanes_diels_fvs2_0379.2
24 . — I 4 [ D . 289 ; Usen . Epicur . fr . 308 ] ὁ τοίνυν κόσμος συνέστη περικεκλασμένῳ σχήματι ἐχρηματισμένος τὸν τρόπον τοῦτον · τῶν ἀτόμων σωμάτων ἀπρονοήτων καὶ τυχαίαν ἔχοντων τὴν κίνησιν συνεχῶς τε καὶ τάχιστα κινουμένων , εἰς τὸ αὐτὸ πολλὰ σώματα συνήθροισθη καὶ διὰ τοῦτο ποικιλίαν ἔχοντα καὶ σχημάτων καὶ μεγεθῶν . ἀθροισμένων δ' ἐν ταύτῳ τούτων τὰ μὲν ὅσα μείζονα ἦν καὶ βαρύτερα πάντως ὑπεκάθιζεν · ὅσα δὲ μικρὰ καὶ περιφερῆ καὶ λεία καὶ εὐόλισθα , ταῦτα καὶ ἐξεθλίβετο κατὰ τὴν σύνοδον τῶν ἀτόμων εἰς τε τὸ μετέωρον ἀνέφερετο . ὡς δ' οὖν ἐξέλειπε μὲν ἡ πλῆκτικὴ δύναμις μετεωρίζουσα οὐκέτι τε ἦγεν ἡ πλήγῃ πρὸς τὸ μετέωρον , ἐκωλύετο δὲ ταῦτα κάτω φέρεσθαι , ἐπιῆστο πρὸς τοὺς τόπους τοὺς δυναμένους δέξασθαι · οἷτοι δὲ ἦσαν οἱ πέρᾱς , καὶ πρὸς τούτοις τὸ πλήθος τῶν σωμάτων περιεστέλατο . περιπλεχόμενά τε ἀλλήλοις κατὰ τὴν περίκλαυσιν τὸν οὐρανὸν ἐγένετο . τῆς δ' αὐτῆς ἔχόμεναι φύσεως αἱ ἄτομοι ποικιλίαι οὖσαι , καθὼς εἴρηται , πρὸς τὸ μετέωρον ἐξωθοῦμεναι τὴν τῶν ἀστέρων φύσιν ἀπετέλουν . τὸ δὲ πλήθος τῶν ἀναθυμωμένων σωμάτων ἐπλήρτε τὸν ἀέρα καὶ τοῦτον ἐξέθλιβε . πνευματοῦμενος δὲ οὗτος κατὰ τὴν κίνησιν καὶ συμπεριλαμβανὼν τὰ ἄστρα συμπερῆγεν ὑπ'αὐτὰ καὶ τὴν νῦν περιφορὰν αὐτῶν μετέωρον ἐφύλαττε · κάπεται ἐκ μὲν τῶν ὑποκαθιζόντων ἐγεννήθη ἡ γῆ , ἐκ δὲ τῶν μετεωριζομένων οὐρανός , πῦρ , ἀήρ . πολλῆς δὲ ὕλης ἐτι περιειλημμένης ἐν τῇ γῇ πυχνοῦμένης τε ταύτης κατὰ τὰς ἀπὸ τῶν πνευμάτων πληγὰς καὶ τὰς ἀπὸ τῶν ἀστέρων αὐρὰς προσεθλίβετο πᾶς ὁ μικρομερὴς σχηματισμὸς ταύτης καὶ τὴν ὑγρὰν φύσιν ἐγέννα · ἑνετικῶς δὲ αὕτη διακειμένη κατεφέρετο πρὸς τοὺς κοίλους τόπους καὶ δυναμένος χωρήσαι τε καὶ στέξαι , ἡ καθ' αὐτὸ τὸ ὕδωρ ὑποστὰν ἐκοίλαινε τοὺς ὑποκειμένους τόπους · τὰ μὲν οὖν κυριώτατα μέρη τοῦ κόσμου τὸν τρόπον τοῦτον ἐγεννήθη . Die aus Epikureischer Quelle geflossene Kosmogonie hat Rohde Kl . Schr . I 209¹ mit Wahrscheinlichkeit auf den Μέγας διάκόσμος zurückgeführt ( vgl . Emped . A 49 . 66 S . 169 , 26 . 171 , 34 ) . Epikur berücksichtigt den M . διάκ . deutlich ep . II [ Diog . X 88—90 p . 37 , 7 Us . ] κόσμος ἐστὶ περιοχὴ τις οὐρανοῦ ἄστρα τε καὶ γῆν καὶ πάντα τὰ φαινόμενα περιέχουσα ἀποτομην[vgl . A 1 S . 356 , 17 ] ἔχουσα ἀπὸ τοῦ ἀπείρου καὶ λήγουσα ἢ ἐν περιαιγομένῳ ἢ ἐν στάσιν ἔχοντι καὶ στρογγύλῃν ἢ τριγώνων [ vgl . oben S . 33 c . 6 ] ἢ οἷαν δήποτε περιγραφὴν . . . ὅτι δὲ καὶ τοιοῦτοι κόσμοι εἰσὶν ἄπειροι τὸ πλήθος , ἐστι καταλαβεῖν , καὶ ὅτι ὁ τοιοῦτος δύναται κόσμος γίνεσθαι καὶ ἐν κόσμῳ καὶ μετακοσμίῳ ὁ λέγομεν μεταξὺ κόσμων διάστημα ἐν πολυκένῳ τόπῳ καὶ οὐκ ἐν μεγάλῳ καὶ εὐλαχινεῖ κενῷ , καθάπερ τινὲς φασιν , ἐπιτηδείων τινῶν σπερμάτων ὁνέντων ἀφ' ἑνὸς κόσμου ἢ μετακοσμίου ἢ καὶ ἀπὸ πλειόνων κατὰ μικρὸν προσθέσεις τε καὶ διαφθορὰς καὶ μεταστάσεις ποιούντων ἐπ' ἄλλον τόπον . . . οὐ γὰρ ἀθροισμὸν δεῖ μόνον γενέσθαι οὐδὲ δῖνον ἐν ᾧ ἐνδέχεται κόσμον γίνεσθαι κενῶι κατὰ τὸ δοξαζόμενον ἐξ ἀνάγκης , αὐξέσθαι τε ἕως ἂν ἐτέρῳ προσκρούσῃ , καθάπερ τῶν φυσικῶν καλουμένων φησὶ τις . τοῦτο γὰρ μαχομένον ἐστὶ τοῖς φαινομένοις .
Lemmas: 24 . — I 4 [ D . 289 ; Usen . Epicur . fr . 308 ] ὁ τοίνυν κόσμος συνίστημι περικλάω σχῆμα χρηματίζω ὁ τρόπος οὗτος · ὁ ἄτομος σῶμα ἀπρονόητος καί τυχαῖος ἔχω ὁ κίνησις συνεχής τε καί ταχύς κινέω , εἰς ὁ αὐτός πολύς σῶμα συναθροίζω καί διά οὗτος ποικιλία ἔχω καί σχῆμα καί μέγεθος . αθροισμένος δέ ἐν ταύτος οὗτος ὁ μέν ὅσος μέγας εἰμί καί βαρύς πάντως ὑποκαθίζω · ὅσος δέ μικρός καί περιφερής καί λεία καί εὐόλισθος , οὗτος καί ἐκθλίβω κατά ὁ σύνοδος Τοί ἄτομος εἰς τε ὁ μετέωρος ἀναφέρω . ὡς δέ οὖν ἐκλείπω μέν ὁ πληκτικός δύναμις μετεωρίζω οὐκέτι τε ἄγω ὁ πλήσσω πρός ὁ μετέωρος , κωλύω δέ οὗτος κάτω φέρω , ἐφίημι πρός ὁ τόπος ὁ δύναμαι δέχομαι · οἶτος δέ ἥδω ὁ πέρας , καί πρός οὗτος ὁ πλήθος ὁ σῶμα περιστέλλω . περιπλέκω τε ἀλλήλων κατά ὁ περικλαίω ὁ οὐρανός γίνομαι . ὁ δέ αὐτηες͂ς ἔχω φύσις ὁ ἄτομος ποικιλία εἰμί , καθώς λέγω , πρός ὁ μετέωρος ἐξωθέω ὁ ὁ ἀστήρ φύσις ἀποτελέω . ὁ δέ πλήθος ὁ ἀναθυμωμένων σῶμα πληρόω ὁ αέρας καί οὗτος ἐκθλίβω . πνευματόω δέ οὗτος κατά ὁ κίνησις καί συμπεριλαμβάνω ὁ ἄστρον συμπεράω ὑπ'αὐτὰ καί ὁ νῦν περιφορά αὐτός μετέωρος φυλάσσω · κάπω ἐκ μέν ὁ ὑποκαθίζω γεννάω ὁ γῆ , ἐκ δέ ὁ μετεωρίζω οὐρανός , πῦρ , ἀήρ . πολύς δέ ὕλη ἔτι περιλαμβάνω ἐν ὁ γῆ πυχνουμενω τε οὗτος κατά ὁ ἀπό ὁ πνεῦμα πληγή καί ὁ ἀπό ὁ ἀστήρ αὔρα προσθλίβω πᾶς ὁ μικρομερής σχηματισμός οὗτος καί ὁ ὑγρός φύσις γεννάω · ἐνετικός δέ οὗτος διάκειμαι καταφέρω πρός ὁ κοῖλος τόπος καί δύναμαι χωρέω τε καί στέγω , ὁ κατά αὐτός ὁ ὕδωρ ὑφίστημι κοιλαίνω ὁ ὑπόκειμαι τόπος · ὁ μέν οὖν κύριος μέρος ὁ κόσμος ὁ τρόπος οὗτος γεννάω . Die aus Epikureischer Quelle geflossene Kosmogonie hat Rohde Kl . Schr . I 209¹ mit Wahrscheinlichkeit auf den Μέγας διάκοσμος zurückgeführt ( vgl . Emped . A 49 . 66 S . 169 , 26 . 171 , 34 ) . Epikur berücksichtigt den M . διάκος . deutlich ep . II [ Diog . X 88—90 p . 37 , 7 Us . ] κόσμος εἰμί περιοχή τις οὐρανός ἄστρον τε καί γῆ καί πᾶς ὁ φαίνω περιέχω ἀποτομην[vgl . A 1 S . 356 , 17 ] ἔχω ἀπό ὁ ἤπειρος καί λήγω ἢ ἐν περιάγω ἢ ἐν στάσις ἔχω καί στρογγύλος ἢ τρίγων [ vgl . oben S . 33 c . 6 ] ἢ οἷος δήποτε περιγραφή . . . ὅτι δέ καί τοιοῦτος κόσμος εἰμί ἤπειρος ὁ πλήθος , εἰμί καταλαμβάνω , καί ὅτι ὁ τοιοῦτος δύναμαι κόσμος γίγνομαι καί ἐν κόσμος καί μετακόσμιος ὁ λέγω μεταξύ κόσμος διάστημα ἐν πολύκενος τόπος καί οὐ ἐν μέγας καί εὐλαχινεῖ κενός , καθά τις φημί , ἐπιτήδειος τις σπέρμα ὁράω ἀπό εἷς κόσμος ἢ μετακόσμιος ἢ καί ἀπό πολύς κατά μικρός πρόσθεση τε καί διαφθορά καί μετάστασις ποιέω ἐπί ἄλλος τόπος . . . οὐ γάρ ἀθροισμός δέω μόνος γίγνομαι οὐδέ δῖνος ἐν ὅς ἐνδέχομαι κόσμος γίγνομαι κενός κατά ὁ δοξάζω ἐκ ἀνάγκη , αὐξάνω τε ἠώς ἄν ἔς προσκρούω , καθά ὁ φυσικός καλέω φημί τις . οὗτος γάρ μάχομαι εἰμί ὁ φαίνω .