leo-diaconus.historia diakonos.52
ηʹ . Ὁ δὲ βασιλεὺς , λειποθυμῶν ἤδη καὶ μὴ ἔχων τὸν αὑτῷ ἐπαμύνοντα , τὴν Θεοτόκον ἐκάλει ἐπίκουρον . Ἰωάννης δὲ τὸν πώγωνα τούτου δραξάμενος ἀνηλεῶς ἔτιλλε , καὶ οἱ συνωμόται ταῖς λαβαῖς τῶν ξιφῶν τὰς αὐτοῦ σιαγόνας ὠμῶς καὶ ἀφιλανθρώπως ἔνυττον , ὡς διασαλεῦσαί τε τοὺς ὀδόντας καὶ παρακινῆσαι αὐτοὺς τοῦ φατνώματος . ἐπεὶ δὲ προσκορεῖς ἦσαν τοῦτον ποινηλατούμενοι , κατὰ τῶν στέρνων ὁ Ἰωάννης παίει ποδὶ , τό τε ξίφος ἀνατείνας κατὰ μέσον διήλασε τοῦ κρανίου , πλήττειν τὸν ἄνδρα καὶ τοῖς ἄλλοις ἐγκελευσάμενος . οἱ δὲ κατεσπάθιζον τοῦτον ἀνηλεῶς , καί τις ἀκουφίῳ τὸ μετάφρενον αὐτοῦ πλήξας διαμπερὲς ἐπὶ τὰ στέρνα διήλασε . τὸ δὲ τοιοῦτον ὅπλον σιδήρειον ἐπίμηκες πέφυκεν , ἐρωδιοῦ ῥάμφει προσεοικὸς ἀτεχνῶς · παρὰ τοσοῦτον δὲ διαλλάττει τοῦ ῥάμφους κατὰ τὸν σχηματισμὸν , παρ' ὅσον ἐκεῖνο μὲν ἰθυτενὲς ἡ φύσις ἐκλήρωσε τῷ πτηνῷ , τὸ δὲ εἰς καμπὴν ἠρέμα μετρίαν ἐκτείνεται , ὀξεῖαν ἐπιεικῶς προβαλλόμενον τὴν ἀκμήν . τοιαύτην μὲν δὴ Νικηφόρος ὁ αὐτοκράτωρ τὴν τοῦ βίου εὗρε καταστροφὴν , πάντα μὲν τὸν τῆς ζωῆς χρόνον πεντήκοντα καὶ ἑπτὰ ἔτη διαβιοὺς , ἓξ δὲ καὶ μόνους ἐνιαυτοὺς πρὸς μησὶ τέσσαρσι τὴν τῆς βασιλείας ἰθύνας ἀρχήν · ἀνὴρ ἀνδρείᾳ καὶ σώματος ῥώμῃ πᾶσαν ἀδηρίτως ὑπερβαίνων τὴν κατ' αὐτὸν γενεὰν , ἐμπειρότατός τε καὶ δραστικώτατος τὰ πολέμια , καὶ πρὸς πᾶσαν ἰδέαν πόνων ἀνένδοτος , καὶ σώματος ἀμείλικτος καὶ ἀκολάκευτος ἡδοναῖς · μεγαλόφρων τε καὶ μεγαλοφυὴς τὰ πολιτικὰ , ἐννομώτατα δικάζων , καὶ νομοθετῶν ἀσφαλῶς , καὶ μηδενὸς τῶν ἐν τούτοις κατατριβέντων ἡττώμενος · ἐν δὲ ταῖς εὐχαῖς καὶ ταῖς παννύχοις πρὸς Θεὸν στάσεσιν ἄκαμπτός τε καὶ ἀδαμάντινος , ἀμετεώριστον ἐν ταῖς ὑμνῳδίαις τὸν νοῦν συντηρῶν , καὶ πρὸς τὰ μάταια μηδόλως ῥεμβόμενον . ἐλάττωμα δὲ τοῦτο προσῆπτον οἱ πολλοὶ τῷ ἀνδρὶ , ὅτι τε ἀπαρεγχείρητον ἐβούλετο πρὸς ἁπάν των συντηρεῖσθαι τὴν ἀρετὴν , καὶ μὴ παραχαράττεσθαι τὴν τοῦ δικαίου ἀκρίβειαν . διὸ καὶ ἀπαραίτητος ἦν εἰς τὴν τούτων ἐκδίκησιν , καὶ τοῖς ὀλισθαίνουσιν ἀδυσώπητος καὶ φορτικὸς ἐδόκει , καὶ ἐπαχθὴς τοῖς ἀδιάφορον ἀντλεῖν τὸν βίον ἐθέλουσιν . ἐγὼ δέ φημι , ὡς εἰ μή τις κατὰ ῥοῦν φερομένοις τοῖς πράγμασι βάσκανος νεμεσήσασα τύχη τὸν ἄνδρα τοῦτον ταχὺ τοῦ βίου ἀπήγαγε , μεγίστην ἂν ἡ τῶν Ρωμαίων ἡγεμονία καὶ οἵαν οὐκ ἄλλοτε εὔκλειαν ἀπηνέγκατο . ἀλλὰ γὰρ ἡ πρόνοια , τὰ σκληρὰ καὶ ὑπέραυχα τῶν ἀνθρώπων ἀποστυγοῦσα φρονήματα , κολούει τε καὶ περιστέλλει καὶ εἰς τὸ μηδὲν συνωθεῖ , οἷς οἶδεν ἀνεφίκτοις κρίμασι πρὸς τὸ συμφέρον τὸ τοῦ βίου πορθμεῖον εὐθύνουσα .
Lemmas: ἤ . ὁ δέ βασιλεύς , λειποθυμάω ἤδη καί μή ἔχω ὁ ἑαυτοῦ ἐπαμύνω , ὁ Θεοτόκος καλέω ἐπίκουρος . Ἰωάννης δέ ὁ πώγων οὗτος δράσσομαι ἀνηλεής τίλλω , καί ὁ συνωμότης ὁ λαβή ὁ ξίφος ὁ αὐτός σιαγών ὠμός καί ἀφιλάνθρωπος νύσσω , ὡς διασαλεύω τε ὁ ὀδούς καί παρακινέω αὐτός ὁ φάτνωμα . ἐπεί δέ προσκορής εἰμί οὗτος ποινηλατέω , κατά ὁ στέρνον ὁ Ἰωάννης παίω πούς , ὁ τε ξίφος ἀνατείνω κατά μέσος διελαύνω ὁ κρανίον , πλήσσω ὁ ἀνήρ καί ὁ ἄλλος ἐγκελεύω . ὁ δέ κατασπαθίζω οὗτος ἀνηλεής , καί τις ἀκούφιον ὁ μετάφρενον αὐτός πλήσσω διαμπερές ἐπί ὁ στέρνον διελαύνω . ὁ δέ τοιοῦτος ὅπλον σιδηρεῖον ἐπιμήκης φύω , ἐρῳδιός ῥάμφος προσέοικα ἄτεχνος · παρά τοσοῦτος δέ διαλλάσσω ὁ ῥάμφος κατά ὁ σχηματισμός , παρά ὅσος ἐκεῖνος μέν ἰθυτενής ὁ φύσις κληρόω ὁ πτηνός , ὁ δέ εἰς καμπή ἠρέμα μέτριος ἐκτείνω , ὀξύς ἐπιεικής προβάλλω ὁ ἀκμή . τοιοῦτος μέν δή Νικηφόρος ὁ αὐτοκράτωρ ὁ ὁ βίος εὑρίσκω καταστροφή , πᾶς μέν ὁ ὁ ζωή χρόνος πεντήκοντα καί ἑπτά ἔτος διαβιόω , ἓξ δέ καί μόνος ἐνιαυτός πρός μείς τέσσαρες ὁ ὁ βασίλεια εὐθύνω ἀρχή · ἀνήρ ἀνδρεῖος καί σῶμα ῥώμη πᾶς ἀδήριτος ὑπερβαίνω ὁ κατά αὐτός γενεά , ἔμπειρος τε καί δραστικός ὁ πολέμιος , καί πρός πᾶς ἰδέα πόνος ἀνένδοτος , καί σῶμα ἀμείλικτος καί ἀκολάκευτος ἡδονή · μεγαλόφρων τε καί μεγαλοφυής ὁ πολιτικός , ἔννομος δικάζω , καί νομοθέτης ἀσφαλῶς , καί μηδείς ὁ ἐν οὗτος κατατρίβω ἡσσάομαι · ἐν δέ ὁ εὐχή καί ὁ πάννυχος πρός θεός στάσις ἄκαμπτος τε καί ἀδαμάντινος , ἀμετεώριστος ἐν ὁ ὑμνῳδία ὁ νόος συντηρέω , καί πρός ὁ μάταιος μηδόλως ῥέμβω . ἐλάττωμα δέ οὗτος προσάπτω ὁ πολύς ὁ ἀνήρ , ὅτι τε ἀπαρεγχείρητος βούλομαι πρός ἐπάν ὁ συντηρέω ὁ ἀρετή , καί μή παραχαράσσω ὁ ὁ Δίκαιος ἀκρίβεια . διό καί ἀπαραίτητος εἰμί εἰς ὁ οὗτος ἐκδίκησις , καί ὁ ὀλισθάνω ἀδυσώπητος καί φορτικός δοκέω , καί ἐπαχθής ὁ ἀδιάφορος ἀντλέω ὁ βίος ἐθέλω . ἐγώ δέ φημί , ὡς εἰμί μή τις κατά ῥόος φέρω ὁ πρᾶγμα βάσκανος νεμεσάω τύχη ὁ ἀνήρ οὗτος ταχύς ὁ βίος ἀπάγω , μέγας εἄν ὁ ὁ Ῥωμαῖος ἡγεμονία καί οἷος οὐ ἄλλοτε εὔκλεια ἀποφέρω . ἀλλά γάρ ὁ πρόνοια , ὁ σκληρός καί ὑπέραυχος ὁ ἄνθρωπος ἀποστυγέω φρόνημα , κολούω τε καί περιστέλλω καί εἰς ὁ μηδείς συνωθέω , ὅς οἶδα ἀνέφικτος κρίμα πρός ὁ συμφέρω ὁ ὁ βίος πορθμεῖον εὐθύνω .