leo-diaconus.historia diakonos.94
θʹ . Ἐπὶ τῷ τούτου τοίνυν οἱ Ρῶς ἀναθαῤῥήσαντες πταίσματι , γεγωνόν τι καὶ ἄγριον ἐπηλάλαξαν , καὶ Ρωμαίους ἀνώθησαν . οἱ δὲ προτροπάδην ὑπενόστουν , τὴν ἀλλόκοτον ὁρμὴν ἐκκλίνοντες τῶν Σκυθῶν . ἐνταῦθα ὁ βασιλεὺς , ὡς ᾔσθετο κλινομένην τὴν Ρωμαϊκὴν φάλαγγα , δεδοικὼς , μὴ καταπτοηθεῖσα τὸ ἀλλόκοτον ὅρμημα τῶν Σκυθῶν , περὶ αὐτὰ πταίσοι τὰ καίρια , τοῖς ἀμφ' αὑτὸν ἐγκελευσάμενος καὶ τὸ δόρυ σθεναρῶς μεταχειρισάμενος , κατὰ τῶν ἀντιπάλων ἐχώρει . ἐπαταγεῖτο δὲ καὶ τὰ τύμπανα , καὶ τὸ ἐνυάλιον συνεπήχουν αἱ σάλπιγγες . Ρωμαῖοι δὲ , τὴν τοῦ αὐτοκράτορος καταιδεσθέντες ὁρμὴν , τοὺς ἵππους περιελίξαντες , μετὰ ῥύμης τοῖς Σκύθαις ἐφώρμησαν . παραυτίκα δὲ καὶ θύελλα ψεκάδι συμμιγὴς ἀναῤῥιπισθεῖσα , ἐπὶ πολύ τε τοῦ ἀέρος χεθεῖσα , τοὺς δυσμενεῖς ἔβαλλε , καὶ ἡ κόνις ἐγειρομένη τοὺς αὐτῶν ἔβλαπτεν ὀφθαλμούς . λέγεται δὲ καί τινα λευκόπωλον ἄνδρα φανῆναι , προηγεῖσθαί τε Ρωμαίων , καὶ τούτοις προτρέπεσθαι , χωρεῖν κατὰ τῶν Σκυθῶν · ὅστις θεσπεσίως τὰς τῶν δυσμενῶν διακόπτων συνετάραττε φάλαγγας . τοῦτόν φασι μήτε πρότερόν τις ἐν τῷ στρατοπέδῳ θεάσασθαι , οὔτ' αὖθις μετὰ τὴν μάχην ἑωρακέναι · καίτοι βασιλέως αὐτὸν ἀναψηλαφῶντος , ὡς δωρεαῖς ἐπαξίως φιλοφρονήσαιτο , καὶ ἀμοιβαῖς ἕκατι τῶν πόνων ἀμείψαιτο . ἀλλ' οὐχ εὑρέθη ζητούμενος . ἐντεῦθεν ἀναμφίλεκτος ὑπόνοια ὑποτρέχει , τὸν μέγαν ἐν μάρτυσι Θεόδωρον εἶναι , ὃν παρὰ τοὺς ἀγῶνας ὁ βασιλεὺς σύμμαχον ἐξελιπάρει παρίστασθαι , ῥύεσθαί τε καὶ σώζειν συνάμα παντὶ τῷ στρατεύματι . φασὶ δὲ καὶ τοιοῦτόν τι συμβῆναι παρὰ τὴν πρὸ τῆς μάχης ἑσπέραν . ἐν Βυζαντίῳ παρθένος τῶν ἀνατεθειμένων Θεῷ καθ' ὕπαρ ὁρᾷν ἐδόκει τὴν θεοτόκον , ὑπό τινων φλογοειδῶν δορυφορουμένην ἀνδρῶν . φάναι δὲ πρὸς αὐτούς · καλέσατε δή μοι τὸν μάρτυρα Θεόδωρον · παραυτίκα δὲ παραχθῆναι γενναῖον ἄνδρα καὶ νεανικὸν , ἔνοπλον . εἰπεῖν τε πρὸς αὐτὸν τὴν θεοτόκον · ὁ σὸς παρὰ τὸ Δορύστολον Ἰωάννης , κύριε Θεόδωρε , Σκύθαις μαχόμενος , ἄρτι περιστατεῖται δεινῶς . ἀλλ' εἰς τὴν ἐκείνου σπεῦσον βοήθειαν . εἰ γὰρ μὴ προφθάσῃς , ἐς κίνδυνον αὐτῷ τελευτήσει τὰ πράγματα . τὸν δὲ αὖθις , ἑτοίμως ἔχειν , εἰπεῖν , τῇ μητρὶ τοῦ Θεοῦ καὶ δεσπότου μου πειθαρχεῖν · φάμενος δὲ τοῦτο εὐθὺς οἴχεσθαι , καὶ οὕτω τὸν ὕπνον ἀποπτῆναι τῆς παρθένου τῶν ὀφθαλμῶν . ἀλλὰ τῇ μὲν παρθένῳ τὸ ὕπαρ ἐς τοῦτο συνεπεραίνετο .
Lemmas: ὁ . ἐπί ὁ οὗτος τοίνυν ὁ Ῥῶς ῥαθαίνω πταῖσμα , γεγωνός τίς καί ἄγριος ἐπαλαλάζω , καί Ῥωμαῖος ἀνωθέω . ὁ δέ προτροπάδην ὑπονοστέω , ὁ ἀλλόκοτος ὁρμή ἐκκλίνω ὁ Σκύθης . ἐνταῦθα ὁ βασιλεύς , ὡς αἰσθάνομαι κλίνω ὁ Ρωμαϊκός φάλαγξ , δείδω , μή καταπτοέω ὁ ἀλλόκοτος ὅρμημα ὁ Σκύθης , περί αὐτός πταίω ὁ καίριος , ὁ ἀμφι ἑαυτοῦ ἐγκελεύω καί ὁ δόρυ σθεναρός μεταχειρίζω , κατά ὁ ἀντίπαλος χωρέω . παταγέω δέ καί ὁ τύμπανον , καί ὁ Ἐνυάλιος συνεπηχέω ὁ σάλπιγξ . Ρωμαῖος δέ , ὁ ὁ αὐτοκράτωρ καταιδέομαι ὁρμή , ὁ ἵππος περιελίσσω , μετά ῥύμη ὁ Σκύθης ἐφορμέω . παραυτίκα δέ καί θύελλα ψακάς συμμιγής ἀναλέγω , ἐπί πολύς τε ὁ ἀήρ χέω , ὁ δυσμενής βάλλω , καί ὁ κόνις ἐγείρω ὁ αὐτός βλάπτω ὀφθαλμός . λέγω δέ καί τις λευκόπωλος ἀνήρ φαίνω , προηγέομαι τε Ῥωμαῖος , καί οὗτος προτρέπω , χωρέω κατά ὁ Σκύθης · ὅστις θεσπέσιος ὁ ὁ δυσμενής διακόπτω συνταράσσω φάλαγξ . οὗτος φημί μήτε πρότερος τις ἐν ὁ στρατόπεδον θεάομαι , οὔτε αὖθις μετά ὁ μάχη ὁράω · καίτοι βασιλεύς αὐτός ἀναψηλαφάω , ὡς δωρεά ἐπάξιος φιλοφρονέω , καί ἀμοιβή ἕκητι ὁ πόνος ἀμείβω . ἀλλά οὐ εὑρίσκω ζητέω . ἐντεῦθεν ἀναμφίλεκτος ὑπόνοια ὑποτρέχω , ὁ μέγας ἐν μάρτυς Θεόδωρος εἰμί , ὅς παρά ὁ ἀγών ὁ βασιλεύς σύμμαχος ἐκλιπαρέω παρίστημι , ἐρύω τε καί σῴζω συνάμα πᾶς ὁ στράτευμα . φημί δέ καί τοιοῦτος τίς συμβαίνω παρά ὁ πρό ὁ μάχη ἑσπέρα . ἐν Βυζάντιον παρθένος ὁ ἀνατίθημι Θεός κατά ὕπαρ ὁράω δοκέω ὁ θεοτόκος , ὑπό τίνω φλογοειδής δορυφορέω ἀνήρ . φαίνω δέ πρός αὐτός · καλέω δή ἐγώ ὁ μάρτυς Θεόδωρος · παραυτίκα δέ παράγω γενναῖος ἀνήρ καί νεανικός , ἔνοπλος . εἶπον τε πρός αὐτός ὁ θεοτόκος · ὁ σός παρά ὁ δορυστολος Ἰωάννης , κύριος Θεόδωρος , Σκύθης μάχομαι , ἄρτι περιστατέω δεινῶς . ἀλλά εἰς ὁ ἐκεῖνος σπεύδω βοήθεια . εἰμί γάρ μή προφθάνω , εἰς κίνδυνος αὐτός τελευτάω ὁ πρᾶγμα . ὁ δέ αὖθις , ἑτοίμως ἔχω , εἶπον , ὁ μήτηρ ὁ Θεός καί δεσπότης ἐγώ πειθαρχέω · φημί δέ οὗτος εὐθύς οἴχομαι , καί οὗτος ὁ ὕπνος ἀποπέτομαι ὁ παρθένος ὁ ὀφθαλμός . ἀλλά ὁ μέν παρθένος ὁ ὕπαρ εἰς οὗτος συμπεραίνω .