leo-diaconus.historia diakonos.54
αʹ . Τοῦ δὲ αὐτοκράτορος Νικηφόρου τὸν τρόπον , ὃν εἴρηταί μοι , ἀναιρεθέντος , τὰς τῆς βασιλείας ἡνίας Ἰωάννης , ὁ κατ' ἐπίκλησιν Τζιμισκῆς , ὑποζώννυται . ἤδη δὲ τετάρτης φυλακῆς τῆς νυκτὸς ἀρχομένης , ἑβδόμης ἡμέρας διαφανούσης , ἑνδεκάτης τελούσης τοῦ Δεκεμβρίου μηνὸς , κατὰ τὴν τρισκαιδεκάτην ἴνδικτον τοῦ ἑξακισχιλιοστοῦ τετρακοσιοστοῦ ἑβδομηκοστοῦ ὀγδόου ἔτους , λογάδων ἀνδρῶν στίφος , διὰ τῶν ἀγυιῶν τοῦ ἄστεος διερχόμενον , αὐτοκράτορα Ρωμαίων τὸν Ἰωάννην σὺν τοῖς τοῦ ἤδη βασιλεύσαντος Ρωμανοῦ παισὶν ἀνηγόρευον · οἷς ἐκ διαστήματος ἐφείπετο Βασίλειος ὁ Νόθος , Ρωμανοῦ τοῦ πάλαι αὐτοκράτορος ἐκ Σκυθίδος υἱὸς , τῷ τοῦ προέδρου ἐκδιαπρέπων ἀξιώματι . Νικηφόρος δὲ , μόνος τῶν λοιπῶν σεβαστῶν , ἐς γέρας τῷ ἀνδρὶ ταύτην ἐκαινοτόμησε τὴν τιμήν · ὅσπερ , εἰ καὶ ἐκτομίας ἐτύγχανεν , ἀλλὰ τὴν ἄλλως δραστήριός τε καὶ ἀγχίνους ὑπῆρχεν ἀνὴρ , εὐφυῶς τοῖς πράγμασιν ἐν περιστάσεσιν ἁρμοττόμενος . συνωμότης δὲ ὢν Ἰωάννῃ , καὶ λίαν ἐκτόπως αὐτῷ φιλικῶς διακείμενος , ἐσκήπτετο πρότερον νοσεῖν , κἄπειτα πονήρως εἶχε , καὶ κλινοπετὴς ἦν . νύχιον οὖν τὴν τοῦ Νικηφόρου μεμαθηκὼς ἀναίρεσιν , τῷ προειληφότι στίφει μετὰ σπείρας γενναίων νεανίσκων ἐπισπόμενος , σεβαστὸν βασιλέα Ρωμαίων τὸν Ἰωάννην ἀνεκήρυττεν · εἰς τὰ βασίλειά τε αὖθις ἀνῄει , καὶ περὶ τῶν κοινῶν Ἰωάννῃ συνέπραττε , τὴν τοῦ παρακοιμωμένου πρὸς ἐκείνου τιμὴν εἰληφώς . περὶ τῶν ξυνοισόντων οὖν αὑτοῖς βουλευσάμενοι , ἐντάλματα καὶ προστάγματα διὰ παντὸς τοῦ ἄστεος αὐθωρὸν ἔστελλον , μὴ ἐξεῖναί τινι νεωτεριεῖν , ἢ ἐπὶ διαρπαγὰς ἀποκλίνειν · κίνδυνον γὰρ εἶναι τῷ τοιουτότροπόν τι τολμήσαντι , ἀφαιρεῖσθαι τῆς κεφαλῆς . τοῦτο τὸ παράγγελμα ἐπιεικῶς Βυζαντίους ἐξεδειμάτωσε , καὶ οὐδεὶς ἐτόλμα νεοχμῶσαί τι παρὰ τὸ προσταχθέν . εἰώθεσαν γὰρ ἐν ταῖς τοιαύταις μεταβολαῖς οἱ ἀργοὶ τοῦ δήμου , καὶ ἄποροι , ἐς διαρπαγὰς χρημάτων καὶ κατασκαφὰς οἴκων , ἔσθ' ὅτε καὶ τῶν ὁμοφύλων σφαγὰς τρέπεσθαι , καθά που καὶ ἐν τῇ ἀναῤῥήσει τοῦ αὐτοκράτορος Νικηφόρου συμβέβηκεν . ἀλλὰ τὴν τοιαύτην ἀκάθεκτον τοῦ ἀγοραίου ὄχλου φορὰν προφθάσας ἀνέστειλε τὸ τοῦ Ἰωάννου διάγγελμα .
Lemmas: ὅς . ὁ δέ αὐτοκράτωρ Νικηφόρου ὁ τρόπος , ὅς εἴρω2 ἐγώ , ἀναιρέω , ὁ ὁ βασίλεια ἡνία Ἰωάννης , ὁ κατά ἐπίκλησις Τζιμισκῆς , ὑποζώννυμι . ἤδη δέ τέταρτος φυλακή ὁ νύξ ἄρχω , ἕβδομος ἡμέρα διαφανής , ἑνδέκατος τελέω ὁ Δεκέμβριος μείς , κατά ὁ τρισκαιδέκατος ἴνδικτος ὁ ἑξακισχιλιοστός τετρακοσιοστός ἑβδομηκοστός ὄγδοος ἔτος , λογάς ἀνήρ στίφος , διά ὁ ἄγυια ὁ Ἄστυ διέρχομαι , αὐτοκράτωρ Ῥωμαῖος ὁ Ἰωάννης σύν ὁ ὁ ἤδη βασιλεύω Ῥωμανός παῖς ἀναγορεύω · ὅς ἐκ διάστημα ἐφέπω Βασίλειος ὁ Νόθος , Ῥωμανός ὁ πάλαι αὐτοκράτωρ ἐκ Σκύθις υἱός , ὁ ὁ πρόεδρος ἐκδιαπρέπω ἀξίωμα . Νικηφόρος δέ , μόνος ὁ λοιπός σεβαστός , εἰς γέρας ὁ ἀνήρ οὗτος καινοτομώ ὁ τιμή · ὅσπερ , εἰμί καί ἐκτομίας τυγχάνω , ἀλλά ὁ ἄλλως δραστήριος τε καί ἀγχίνοος ὑπάρχω ἀνήρ , εὐφυής ὁ πρᾶγμα ἐν περίστασις ἁρμόζω . συνωμότης δέ εἰμί Ἰωάννης , καί λίαν ἔκτοπος αὐτός φιλικῶς διάκειμαι , σκήπτω πρότερος νοσέω , ἔπειτα πονηρός ἔχω , καί κλινοπετής εἰμί . νύχιος οὖν ὁ ὁ Νικηφόρου μανθάνω ἀναίρεσις , ὁ προλαμβάνω στῖφος μετά σπείρω γενναῖος νεανίσκος ἐφέπω , σεβαστός βασιλεύς Ῥωμαῖος ὁ Ἰωάννης ἀνακηρύσσω · εἰς ὁ βασίλεια τε αὖθις ἄνειμι , καί περί ὁ κοινός Ἰωάννης συμπράσσω , ὁ ὁ παρακοιμώμενος πρός ἐκεῖνος τιμή λαμβάνω . περί ὁ ξυνοισόντων οὖν ἑαυτοῦ βουλεύω , ἔνταλμα καί πρόσταγμα διά πᾶς ὁ Ἄστυ αὐθωρός στέλλω , μή ἔξεστι τις νεωτερίζω , ἢ ἐπί διαρπαγή ἀποκλίνω · κίνδυνος γάρ εἰμί ὁ τοιουτότροπος τίς τολμάω , ἀφαιρέω ὁ κεφαλή . οὗτος ὁ παράγγελμα ἐπιεικής Βυζάντιος ἐκδειματόω , καί οὐδείς τολμάω νεοχμόω τίς παρά ὁ προστάσσω . εἴωθα γάρ ἐν ὁ τοιοῦτος μεταβολή ὁ ἀργός ὁ δῆμος , καί ἄπορος , εἰς διαρπαγή χρῆμα καί κατασκαφή οἶκος , ἔστω ὅτε καί ὁ ὁμόφυλος σφαγή τρέπω , καθά ποῦ καί ἐν ὁ ἀνάρρησις ὁ αὐτοκράτωρ Νικηφόρου συμβαίνω . ἀλλά ὁ τοιοῦτος ἀκάθεκτος ὁ ἀγοραῖος ὄχλος φορά προφθάνω ἀναστέλλω ὁ ὁ Ἰωάννης διάγγελμα .