leo-diaconus.historia diakonos.29
ζʹ . Ταύτην ὡσεί τινα ῥῆσιν ἀπὸ Σκυθῶν ὁ Ἰωσὴφ δεξάμενος τὴν γραφὴν , καὶ , ὥσπερ ὕσπληγί τινι ἢ μύωπι τὴν καρδίαν βληθεὶς , τὸν μὲν ἐπίσκοπον πεδήτην ἀπέφηνεν , εἱρκτῇ παραπέμψας · τὸν Μαριανὸν δὲ , καὶ τὸν Πασχάλιον , καὶ τοὺς Τορνικίους , ἐν Πατρικίοις τελοῦντας καὶ θερμουργοὺς πεφηνότας ἑταιρισάμενος , καὶ Μακεδονικὴν αὐτοῖς ἐγχειρίσας φάλαγγα , ἀντείχετο κραταιῶς , ἀποτειχίζων τῷ Νικηφόρῳ τὴν εἰς τὸ Βυζάντιον πάροδον . ἐν τούτοις οὖν τῶν πραγμάτων ᾐωρημένων , Λέων ὁ τοῦ Νικηφόρου σύναιμος , οὗ καὶ πρώην ὁ λόγος κατὰ παραδρομὴν τὰ περὶ τὰς μάχας ἐπεξηγήσατο τρόπαια , εὐκαιρίας δραξάμενος ( ἔτυχε γὰρ ἐπιχωριάζων τῷ Βυζαντίῳ ) τῶν τινος βαναύσων ὑποδὺς ἀμπεχόνην καὶ διὰ τῶν ὑπονόμων τοῦ τείχους ὑπολισθήσας , ἀκατίῳ προσεπιβὰς , ἐπὶ τὸν Νικηφόρον ἀπέπλευσεν , αὐτοῦ που περὶ τὰ ἐν τοῖς Ἡρίοις ἀνάκτορα εἰσελάσαντα , καὶ τὸν στρατὸν διατάττοντα . τότε καὶ Βάρδας , ὁ τούτων γενέτης , ἐν τοῖς μαγίστροις τελῶν καὶ εἰς γῆρας βαθύτατον ἐληλακὼς , τὸν ἐκ τοῦ Ἰωσὴφ κίνδυνον ὑπειδόμενος , δέει περιληφθεὶς ἱκέτης ἱεροῦ τοῦ μεγάλου καθίστατο · ἀνὴρ ἐξ αὐτῆς ἥβης ἐν πολέμοις καὶ μάχαις ἀναστραφεὶς , κἀν τῷ τοῦ Δομεστίκου τῶν σχολῶν ἐπὶ συχνὸν χρόνον ἐνδιαπρέψας ἀξιώματι . ὁ δὲ Μαριανὸς καὶ ὁ Πασχάλιος τὴν τῶν Μακεδόνων σπείραν κατὰ τὰς ἀγυιὰς περιφέροντες , ἐμβρενθυόμενοί τε κενῷ κόμπῳ καὶ ἐξυπτιάζοντες , νεώτερα ῥᾳδιουργεῖν οὐκ ἐνέλιπον · ὡς ἐκμανέντα τὸν δῆμον πρὸς ἀλκὴν ἀπιδεῖν , καὶ αὐτοῖς ἀντικαταστῆναι συστάδην εἰς μάχην , καὶ εἰς φυγὴν ὕπαιθρον κατακλεῖσαι , ὡσεί τινα μειράκια ἁβροδίαιτα καὶ μάχης ἀπείρατα . τηνικαῦτα λέγεται καὶ γύναιον σκεῦος κεραμοῦν χοὸς ἀνάπλεον , τῶν πρὸς κηπείαν ἐπιτηδείων , ταῖς χερσὶ τοῦ τέγους ἀράμενον ἀκοντίσαι κατὰ τοῦ Μαριανοῦ , καὶ τοῦτον κατὰ τοῦ κροτάφου βαλεῖν · οὕτω δὲ καιρίαν γενέσθαι τὴν βολὴν , ὡς καταγνύναι τε τὸ κρανίον καὶ προσαραχθῆναι αὐτῷ τὸν ἐγκέφαλον , καὶ δευτεραῖον τὸν βίον ἀπολιπεῖν . ἐκ τούτου παῤῥησίαν ὁ Βασίλειος εἰληφώς , ὃς ἐκτομίας μὲν ἦν καὶ τῷ τοῦ παρακοιμωμένου καὶ αὐτὸς ἐπὶ τῶν τοῦ αὐτοκράτορος Κωνσταντίνου καιρῶν ἐνδιέπρεψεν ἀξιώματι , νόθος υἱὸς ἐκ Σκυθίδος τῷ παλαιοτάτῳ αὐτοκράτορι Ρωμανῷ γεννηθεὶς , δραστήριος δὲ , καὶ τὸ παριστάμενον αὑτῷ εἰς ἔργον ἐξενεγκεῖν προμηθέστατος , ἅτε τὸ γένος ἔχων ἐπίμικτον · τότε δὲ διάφορός τε , καὶ ἄλλως δύσνους τῷ Ἰωσὴφ διακείμενος , τοὺς οἰκογενεῖς θώραξι καὶ μίτραις , κράνεσί τε καὶ πέλταις , ὑσσοῖς τε καὶ ξίφεσι καθοπλίσας , ὑπὲρ τοὺς τρισχιλίους χρηματίζοντας , τῇ οἰκίᾳ τοῦ Ἰωσὴφ καὶ τῶν αὐτῷ συνεργούντων ἅμα τῷ δήμῳ ἐπιτίθεται . καὶ εἰς διαρπαγὴν καὶ προνομὴν καὶ ἐρείπωσιν ταύτας περιστήσας ἐπὶ τὰ νεώρια ὥρμησεν , ἐκεῖθέν τε τὰς πυρφόρους τριήρεις , συνευδοκοῦντος τοῦ δήμου καὶ τῆς συγκλήτου , πρὸς τὸν Νικηφόρον ὁρμίσασθαι παρεσκεύασεν . ὧν ἐπιβὰς ἐξαυτῆς ὁ Νικηφόρος τῇ τῶν Ἀβραμιτῶν , ἣν καὶ Ἀχειροποίητον ὀνομάζουσι , προσέσχε μονῇ · ἐκεῖθεν τε τοὺς παραληψομένους ἑστίαν ἐξέπεμψε τὴν βασίλειον . οὓς ὁ Ἰωσὴφ προσιόντας ἰδὼν , ὀῤῥωδήσας τε καὶ δέει ἀσχέτῳ ληφθεὶς ( ἤδη γὰρ οἱ περὶ αὐτὸν φρουροὶ τῷ Νικηφόρῳ προσέθεντο ) , καταλιπὼν τὰ βασίλεια δρομαίως εἰς τὸ ἱερὸν ἀφίκετο . ἦν οὖν ὁρᾷν τὸν πρὸ μικροῦ σοβαρὸν καὶ τὰς ὀφρῦς ᾐρκότα ὑπὲρ τὸ μέτωπον , ἱκέτην ἐλεινὸν καὶ αὐτὰς κατεπτηχότα τὰς ἀκοὰς , καὶ δεικνύοντα ἐν αὑτῷ , μηδὲν τῶν ἀνθρωπίνων τελεῖν πάγιον ἢ ἀκίνητον , παλίντροπα δέ τινα καὶ ὠκύμορα , καὶ δίκην κύβων τῇδε κἀκεῖσε μεταῤῥιπτούμενα καὶ μεταπεττευόμενα . ἡ γοῦν τούτου πρὸς τὸ ἱερὸν προσφυγὴ τῷ τοῦ Νικηφόρου γενέτῃ Βάρδᾳ γέγονεν ἐκεῖθεν ἀπαλλαγὴ καὶ ἀνάσωσις ἐπὶ τὸν υἱόν .
Lemmas: γῆ . οὗτος ὡσεί τις ῥῆσις ἀπό Σκύθης ὁ Ἰωσήφ δέχομαι ὁ γραφή , καί , ὥσπερ ὕσπληξ τις ἢ μύωψ ὁ Καρδία βάλλω , ὁ μέν ἐπίσκοπος πεδήτης ἀποφαίνω , εἱρκτή παραπέμπω · ὁ Μαριανός δέ , καί ὁ Πασχάλιος , καί ὁ Τορνίκιος , ἐν Πατρίκιος τελέω καί θερμουργός φαίνω ἑταιρίζω , καί μακεδονικός αὐτός ἐγχειρίζω φάλαγξ , ἀντέχω κραταιός , ἀποτειχίζω ὁ Νικηφόρος ὁ εἰς ὁ Βυζάντιον πάροδος . ἐν οὗτος οὖν ὁ πρᾶγμα αἰωρέω , Λέων ὁ ὁ Νικηφόρου σύναιμος , ὅς καί πρώην ὁ λόγος κατά παραδρομή ὁ περί ὁ μάχη ἐπεξηγέομαι τρόπαιον , εὐκαιρία δράσσομαι ( τυγχάνω γάρ ἐπιχωριάζω ὁ Βυζάντιον ) ὁ τις βάναυσος ὑποδύω ἀμπεχόνη καί διά ὁ ὑπόνομος ὁ τεῖχος ὑπολισθάνω , ἀκάτιον προσεπιβαίνω , ἐπί ὁ Νικηφόρος ἀποπλέω , αὐτός ποῦ περί ὁ ἐν ὁ ἠρίον ἀνάκτορον εἰσέρχομαι , καί ὁ στρατός διατάσσω . τότε καί Βάρδας , ὁ οὗτος γενέτης , ἐν ὁ μάγιστρος τέλος καί εἰς γῆρας βαθύς ἐλαύνω , ὁ ἐκ ὁ Ἰωσήφ κίνδυνος ὑπείδομαι , δήω περιλαμβάνω ἱκέτης ἱερός ὁ μέγας καθίστημι · ἀνήρ ἐκ αὐτός ἥβη ἐν πόλεμος καί μάχη ἀναστρέφω , ἐν ὁ ὁ Δομέστικος ὁ σχολή ἐπί συχνός χρόνος ἐνδιαπρέπω ἀξίωμα . ὁ δέ Μαριανός καί ὁ Πασχάλιος ὁ ὁ Μακεδών σπείρω κατά ὁ ἀγυιά περιφέρω , ἐμβρενθυόμενος τε κενός κόμπος καί ἐξυπτιάζω , νέος ῥᾳδιουργέω οὐ ἐλλείπω · ὡς ἐκμαίνω ὁ δῆμος πρός ἀλκή ἀπό-ἰδέω , καί αὐτός ἀντικαθίστημι συστάδην εἰς μάχη , καί εἰς φυγή ὕπαιθρος κατακλείω , ὡσεί τις μειράκιον ἁβροδίαιτος καί μάχη ἀπείρητος . τηνικαῦτα λέγω καί γύναιον σκεῦος κεραμόω χοῦς ἀνάπλεος , ὁ πρός κηπεία ἐπιτήδειος , ὁ χείρ ὁ τέγος ἀείρω ἀκοντίζω κατά ὁ Μαριανού , καί οὗτος κατά ὁ κρόταφος βάλλω · οὗτος δέ καίριος γίγνομαι ὁ βολή , ὡς κατάγνυμι τε ὁ κρανίον καί προσαράσσω αὐτός ὁ ἐγκέφαλος , καί δευτεραῖος ὁ βίος ἀπολείπω . ἐκ οὗτος παρρησία ὁ Βασίλειος λαμβάνω , ὅς ἐκτομίας μέν εἰμί καί ὁ ὁ παρακοιμώμενος καί αὐτός ἐπί ὁ ὁ αὐτοκράτωρ Κωνσταντῖνος καιρός ἐνδιαπρέπω ἀξίωμα , νόθος υἱός ἐκ Σκύθις ὁ παλαιός αὐτοκράτωρ Ῥωμανός γεννάω , δραστήριος δέ , καί ὁ παρίστημι ἑαυτοῦ εἰς ἔργον ἐκφέρω προμηθής , ἅτε ὁ γένος ἔχω ἐφίμικτος · τότε δέ διάφορος τε , καί ἄλλως δύσνους ὁ Ἰωσήφ διάκειμαι , ὁ οἰκογενής θώραξ καί μίτρα , κράνος τε καί πέλτη , ὑσσός τε καί ξίφος καθοπλίζω , ὑπέρ ὁ τρισχίλιοι χρηματίζω , ὁ οἰκίον ὁ Ἰωσήφ καί ὁ αὐτός συνεργέω ἅμα ὁ δῆμος ἐπιτίθημι . καί εἰς διαρπαγή καί προνομή καί ἐρείπω οὗτος περιίστημι ἐπί ὁ νεώριον ὁρμάω , ἐκεῖθεν τε ὁ πυρφόρος τριήρης , συνευδοκέω ὁ δῆμος καί ὁ σύγκλητος , πρός ὁ Νικηφόρος ὁρμίζω παρασκευάζω . ὅς ἐπιβαίνω ἐξαυτῆς ὁ Νικηφόρος ὁ ὁ αβραμιος , ὅς καί ἀχειροποίητος ὀνομάζω , προσέχω μονή · ἐκεῖθεν τε ὁ παραλαμβάνω ἑστία ἐκπέμπω ὁ βασίλειος . ὅς ὁ Ἰωσήφ πρόσειμι εἶδον , ὀῤῥωδήσας τε καί δήω ἄσχετος λαμβάνω ( ἤδη γάρ ὁ περί αὐτός φρουρός ὁ Νικηφόρος προστίθημι ) , καταλείπω ὁ βασίλεια δρομαῖος εἰς ὁ ἱερόν ἀφικνέομαι . εἰμί οὖν ὁράω ὁ πρό μικρός σοβαρός καί ὁ ὀφρύς αἱρέω ὑπέρ ὁ μέτωπον , ἱκέτης ἐλεεινός καί αὐτός καταπτήσσω ὁ ἀκοή , καί δείκνυμι ἐν ἑαυτοῦ , μηδείς ὁ ἀνθρώπινος τελέω πάγιος ἢ ἀκίνητος , παλίντροπος δέ τις καί ὠκύμορος , καί δίκη κύβος ὅδε κἀκεῖσε μεταρριπτουμην καί μεταπεσσεύω . ὁ γοῦν οὗτος πρός ὁ ἱερόν προσφυγή ὁ ὁ Νικηφόρου γενέτης Βάρδα γίγνομαι ἐκεῖθεν ἀπαλλαγή καί ἀνάσωσις ἐπί ὁ υἱός .