leo-diaconus.historia diakonos.102
εʹ . Λέγεται δὲ περὶ ταύτης τῆς θείας εἰκόνος ἐξαίσιόν τι συμβεβηκέναι τεράστιον . φασὶ γὰρ κατά τινα ἑστίαν τῆς Βηρυτοῦ ἄνδρα τὰ Χριστιανῶν πρεσβεύοντα παροικεῖν , καθ' ἣν καὶ τὴν ῥηθεῖσαν εἰκόνα σεβόμενον ἀναθέσθαι . χρόνον δὲ ὕστερον καθ' ἑτέραν οἰκίαν μεταναστεῦσαι , καὶ , κατὰ θείαν τινὰ πρόνοιαν , λήθῃ περισχεθέντα κατὰ τὴν προτέραν οἰκίαν τὴν εἰκόνα παραλιπεῖν . ταύτην δὲ τὴν ἑστίαν Ἰουδαῖον παρειληφέναι τινὰ , ὥστε καὶ κατοικεῖν · τὸν δὲ τῶν ὁμοθρήσκων αὑτοῦ τινας εἰς τὴν ὑστεραίαν ἡστιακέναι . οὓς τῷ δόμῳ ὑπεισελθόντας καὶ πρὸς ἐνώπια τὴν τοῦ Σωτῆρος σταύρωσιν ἀνατεθειμένην ἀθρήσαντας , δεινῶς λοιδορεῖσθαι τὸν Ἰουδαῖον , ὡς ἔκσπονδον τῆς σφῶν θρησκείας καὶ τὰ τῶν Χριστιανῶν σέβοντα . τὸν δὲ ὅρκοις αὐτοὺς διαβεβαιοῦσθαι , ἦν μὴν μὴ τὴν τοιαύτην εἰκόνα ἕως τοῦ παρόντος θεάσασθαι . αὖθις δὲ πρὸς αὐτὸν τοὺς παλαμναίους ἐκείνους εἰπεῖν καὶ , εἰ μὴ τὰ τῶν Χριστιανῶν ὀργιάζεις , ἔργοις ἡμᾶς πληροφόρησον , καὶ ταύτην τὴν λόγχην ἀνειληφώς , νύξον τὸ τοῦ Ναζαραίου εἰκόνισμα κατὰ τῆς πλευρᾶς , τὸν τρόπον , ὃν οἱ πατέρες ἡμῶν τοπάλαι τοῦτον σταυρώσαντες ἐλόγχευσαν . τὸν δὲ , τὴν λόγχην μεταχειρισάμενον , ὡς εἶχε θυμοῦ , καὶ μάλιστα πληροφορεῖν ἐκείνους βουλόμενον , τὸ περιαπτόμενον αὑτῷ ἔγκλημα κατεπειγόμενον ἀποτρίψασθαι , νύξαι τὴν τῆς εἰκόνος πλευράν . ἅμα δὲ τῇ προσβολῇ τῆς αἰχμῆς , πλῆθος καταῤῥεῦσαι σὺν ὕδατι αἵματος · τοὺς δὲ δυσσεβεῖς Ἰουδαίους πεπηγέναι τῷ φρικτῷ τοῦ θεάματος , καὶ τῆς φήμης διαδοθείσης , τοὺς τὰ Χριστιανῶν σέβοντας εἰσπηδῆσαί τε τὴν τοῦ Ἑβραίου ἑστίαν , καὶ τὴν σεπτὴν τοῦ Σωτῆρος ἀνειληφέναι σταύρωσιν , ἔτι τὸ θεῖον ἐκβλύζουσαν αἷμα , καὶ εἰς ἱερὸν ἀναθεῖναι σηκὸν , καὶ τιμᾷν μεγαλοπρεπῶς . ταύτην ὁ βασιλεὺς τὴν θεάνθρωπον μορφὴν ἐκεῖθεν ἀνειληφώς , τῷ Βυζαντίῳ παρέπεμψεν , ὥς μοι ἤδη δεδήλωται . Ἐπεὶ δὲ τάς τε Βαλαναίας καὶ Βηρυτὸν τῷ πολεμεῖν ᾕρηκε , Τριπόλει προσβάλλει . καὶ μὴ οἷός τε ὢν ταύτην πολιορκεῖν ἐξ ἐπιδρομῆς ( περιβόλοις γὰρ κατὰ τὴν ἤπειρον ἐρυμνοῖς περιείληπται , ἐπὶ λόφου τινὸς ἀποτόμου διατείνουσα · κατὰ θάτερον δὲ μέρος θαλάσσῃ περικλύζεται , ἐπίνειον καὶ προκόλπιον προβαλλομένῃ εὔορμον καὶ εὐχείμερον ) , ἐκεῖθεν ἀπάρας , τὰς παραλίους πολίχνας ὁδῷ προβαίνων ἐξεπολιόρκει . κατὰ τοῦτον δὴ τὸν καιρὸν , Αὔγουστος δὲ μὴν ἦγεν ἀρχὴν , κομήτης ἐξεφάνη ἀστὴρ , χρῆμα θεῖόν τι καὶ καινὸν , λογισμὸν ὑπερβαῖνον ἀνθρώπινον . οὐδὲ γὰρ τοιοῦτόν τι κατὰ ταύτας ὤφθη τὰς γενεὰς , οὐδ' ἐπὶ τοσαύτας ἡμέρας ἐπιφαίνειν τὸ πρόσθεν συμβέβηκεν . οὗτος ἀπ' ἀνατολῆς βορειότερος ἀνίσχων , καὶ εἰς ὕψος ὅ,τι πλεῖστον αἰρόμενος , ὡς κυπάριττός τε ὑψούμενος , εἶτα ἠρέμα κυρτούμενος , πρὸς μεσημβρίαν ἀπένευεν , ἀπλέτῳ πυρὶ ἐκκαιόμενος , καὶ τηλαυγεῖς καὶ λαμπρὰς τὰς ἀκτῖνας ἐπαφιεὶς , πρᾶγμα δείματος καὶ φρίκης γέμον τοῖς ἀνθρώποις ὁρώμενος . ἀπ' ἀρχῆς δὲ μηνὸς Αὐγούστου , ὡς ἔφην , φανεὶς , ἐφ' ὅλαις ἡμέραις ἐπεποίητο τὴν ἐπιτολὴν ὀγδοήκοντα , ἀπὸ μέσων ἀνίσχων νυκτῶν , καὶ μέχρι σταθηρᾶς ἡμέρας ὁρώμενος . βασιλεὺς δὲ , τὸ ἀσύνηθες τεράστιον κατιδὼν , τοὺς περὶ τὴν τῶν μετεώρων ἐσχολακότας ἠρώτα παρατήρησιν , ὅ,τι δὴ καὶ βούλοιτο τὸ τοιοῦτον ἐξαίσιον . οἱ δὲ , οὐχ ὡς ἡ τέχνη παρεῖχε τεκμαίρεσθαι , τρὸς δὲ τὸ τοῦ βασιλέως βούλημα , τὴν τοῦ κομήτου παρεξηγοῦντο ἐπιτολὴν , νίκην τε αὐτῷ κατ' ἐχθρῶν καὶ μακρότητα ἡμερῶν ἐπαγγελλόμενοι ἔσεσθαι . ἤστην δὲ οἱ ταῦτα παρεξηγούμενοι Συμεώνης τε , ὁ Λογοθέτης καὶ Μάγιστρος , καὶ ὁ τῆς Νικομηδείας πρόεδρος Στέφανος , ἄνδρες τῶν τότε σοφῶν ὄντες ἐλλογιμώτεροι . ἀλλ' οὐχὶ ταῦτα ἡ τοῦ κομήτου παρεδήλου ἐπιτολὴ , ἃ πρὸς χάριν οἱ ἄνδρες τῷ αὐτοκράτορι ὑπηγόρευον , ἀποστασίας δὲ χαλεπὰς , ἐθνῶν τε ἐπιδρομὰς , καὶ ἐμφυλίους στάσεις , καὶ μεταναστάσεις πόλεων καὶ χώρων , λιμοὺς καὶ λοιμοὺς , καὶ φρικώδεις σεισμοὺς , καὶ πανολεθρίαν σχεδὸν τῆς Ρωμαϊκῆς ἐπικρατείας , ἅπερ ἡμεῖς ἐκ τῆς τῶν πραγμάτων ἐκβάσεως εἴδομεν .
Lemmas: εἰ . λέγω δέ περί οὗτος ὁ θεῖος εἰκών ἐξαίσιος τίς συμβαίνω τεράστιος . φημί γάρ κατά τις ἑστία ὁ Βηρυτός ἀνήρ ὁ Χριστιανός πρεσβεύω παροικέω , κατά ὅς καί ὁ εἴρω εἰκών σέβομαι ἀνατίθημι . χρόνος δέ ὕστερος κατά ἕτερος οἰκίον μεταναστεύω , καί , κατά θεῖος τις πρόνοια , λήθη περισχίσκε κατά ὁ πρότερος οἰκίον ὁ εἰκών παραλείπω . οὗτος δέ ὁ ἑστία Ἰουδαῖος παραλαμβάνω τις , ὥστε καί κατοικέω · ὁ δέ ὁ ομόθρησκος αὐτός τις εἰς ὁ ὑστεραῖος ἵστημι . ὅς ὁ δόμος ὑπεισέρχομαι καί πρός ἐνώπιος ὁ ὁ σωτήρ σταύρωσις ἀνατίθημι ἀθρέω , δεινῶς λοιδορέω ὁ Ἰουδαῖος , ὡς ἔκσπονδος ὁ σφεῖς θρησκεία καί ὁ ὁ Χριστιανός σέβω . ὁ δέ Ὅρκος αὐτός διαβεβαιόω , εἰμί μήv μή ὁ τοιοῦτος εἰκών ἠώς ὁ πάρειμι θεάομαι . αὖθις δέ πρός αὐτός ὁ παλαμναῖος ἐκεῖνος εἶπον καί , εἰμί μή ὁ ὁ Χριστιανός ὀργιάζω , ἔργον ἐγώ πληροφορέω , καί οὗτος ὁ λόγχη ἀναλαμβάνω , νύσσω ὁ ὁ Ναζαραίου εἰκόνισμα κατά ὁ πλευρά , ὁ τρόπος , ὅς ὁ πατήρ ἐγώ τοπάλη οὗτος σταυρόω λογχεύω . ὁ δέ , ὁ λόγχη μεταχειρίζω , ὡς ἔχω θυμός , καί μάλιστα πληροφορέω ἐκεῖνος βούλομαι , ὁ περιάπτω ἑαυτοῦ ἔγκλημα κατεπείγω ἀποτρίβω , νύσσω ὁ ὁ εἰκών πλευρά . ἅμα δέ ὁ προσβολή ὁ αἰχμή , πλῆθος καταλέγω σύν ὕδωρ αἷμα · ὁ δέ δυσσεβής Ἰουδαῖος πήγνυμι ὁ φρικτός ὁ θέαμα , καί ὁ φήμη διαδίδωμι , ὁ ὁ Χριστιανός σέβω εἰσπηδάω τε ὁ ὁ Ἑβραῖος ἑστία , καί ὁ σεπτός ὁ Σωτήρ ἀναλαμβάνω σταύρωσις , ἔτι ὁ θέω ἐκβλύζω αἷμα , καί εἰς ἱερόν ἀνατίθημι σηκός , καί τιμάω μεγαλοπρεπής . οὗτος ὁ βασιλεύς ὁ θεάνθρωπος μορφή ἐκεῖθεν ἀναλαμβάνω , ὁ Βυζάντιον παραπέμπω , ὅς ἐγώ ἤδη δηλόω . ἐπεί δέ ὁ τε Βαλαναίας καί Βηρυτός ὁ πολεμέω αἱρέω , Τρίπολις προσβάλλω . καί μή οἷος τε εἰμί οὗτος πολιορκέω ἐκ ἐπιδρομή ( περίβολος γάρ κατά ὁ ἤπειρος ἐρυμνός περιλαμβάνω , ἐπί λόφος τις ἀπότομος διατείνω · κατά ἕτερος δέ μέρος θάλασσα περικλύζω , ἐπίνειον καί προκόλπιον προβάλλω εὔορμος καί εὐχείμερος ) , ἐκεῖθεν ἀπαίρω , ὁ παράλιος Πολίχνα ὁδός προβαίνω ἐκπολιορκέω . κατά οὗτος δή ὁ καιρός , Αὔγουστος δέ μήv ἄγω ἀρχή , κομήτης ἐκφαίνω ἀστήρ , χρῆμα θεῖος1 τίς καί καινός , λογισμός ὑπερβαίνω ἀνθρώπινος . οὐδέ γάρ τοιοῦτος τίς κατά οὗτος ὁράω ὁ γενεά , οὐδέ ἐπί τοσοῦτος ἡμέρα ἐπιφαίνω ὁ πρόσθεν συμβαίνω . οὗτος ἀπό ἀνατολή βόρειος ἀνίσχω , καί εἰς ὕψος ὅστις πλεῖστος ἀείρω , ὡς κυπάρισσος τε ὑψόω , εἶτα ἠρέμα κυρτόω , πρός μεσημβρία ἀπονεύω , ἄπλετος πῦρ ἐκκαίω , καί τηλαυγής καί λαμπρός ὁ ἀκτίς ἐπαφίημι , πρᾶγμα δεῖμα καί φρίκη γέμω ὁ ἄνθρωπος ὁράω . ἀπό ἀρχή δέ μείς Αὔγουστος , ὡς φημί , φαίνω , ἐπί ὅλος ἡμέρα ποιέω ὁ ἐπιτολή ὀγδοήκοντα , ἀπό μέσος ἀνίσχω νύξ , καί μέχρι σταθηρός ἡμέρα ὁράω . βασιλεύς δέ , ὁ ἀσυνήθης τεράστιος κατεῖδον , ὁ περί ὁ ὁ μετέωρος σχολάζω ἐρωτάω παρατήρησις , ὅστις δή καί βούλομαι ὁ τοιοῦτος ἐξαίσιος . ὁ δέ , οὐ ὡς ὁ τέχνη παρέχω τεκμαίρομαι , τρος δέ ὁ ὁ βασιλεύς βούλημα , ὁ ὁ κοσμητής παρεξηγέομαι ἐπιτολή , Νίκη τε αὐτός κατά ἐχθρός καί μακρότης ἡμέρα ἐπαγγέλλω εἰμί . εἰμί δέ ὁ οὗτος παρεξηγέομαι Συμεώνης τε , ὁ Λογοθέτης καί Μάγιστρος , καί ὁ ὁ Νικομήδεια πρόεδρος Στέφανος , ἀνήρ ὁ τότε σοφός εἰμί ἐλλόγιμος . ἀλλά οὐ οὗτος ὁ ὁ κοσμητής παραδηλόω ἐπιτολή , ὁ πρός χάρις ὁ ἀνήρ ὁ αὐτοκράτωρ ὑπαγορεύω , ἀποστασία δέ χαλεπός , ἔθνος τε ἐπιδρομή , καί ἐμφύλιος στάσις , καί μετανάστασις πόλις καί χῶρος , λιμός καί λοιμός , καί φρικώδης σεισμός , καί πανολεθρία σχεδόν ὁ ρωμαϊκός ἐπικράτεια , ὅσπερ ἐγώ ἐκ ὁ ὁ πρᾶγμα ἔκβασις ὁράω .