leo-diaconus.historia diakonos.79
δʹ . Ταῦτα εἰπὼν , καὶ ἀριπρεπεῖ παντευχίᾳ καθοπλισθεὶς , ἐφ' ἵππου τε γαύρου καὶ σοβαροῦ ἐπιβὰς , καὶ δόρυ ἐπωμισάμενος μήκιστον , ἀπήρχετο τῆς ὁδοῦ , προπορευομένην ἔχων τὴν τῶν λεγομένων ἀθανάτων φάλαγγα , τεθωρακισμένην ἐπιεικῶς · εἵποντο δὲ αὐτῷ ὁπλῖται μὲν τῶν ἀλκιμωτάτων πρὸς τοῖς μυρίοις πεντακισχίλιοι , ἱππεῖς δὲ μύριοι καὶ τρισχίλιοι . τὸ δὲ λοιπὸν στρατιωτικὸν μετὰ τοῦ θητικοῦ , φέρον τὰς ἑλεπόλεις καὶ τὰς παντοδαπὰς μηχανὰς , βάδην ἐξόπισθεν εἵπετο , ἅμα τῷ προέδρῳ Βασιλείῳ , ᾧ τὴν τούτων ὁ βασιλεὺς ἐπέτρεψε πρόνοιαν . ἐπεὶ δὲ τοὺς ἐπισφαλεῖς καὶ κρημνώδεις τόπους διώδευε παρὰ πᾶσαν ὑπόνοιαν , τὸ σύντονον ἐπισχὼν τῆς πορείας , ἐπί τινος ἐχυροῦ γηλόφου ἐκ τοῦ θατέρου μέρους παραῤῥέοντα ἔχοντος ποταμὸν , ὑδάτων πληθώραν ἐπαγγελλόμενον , τήν τε ἵππον καὶ τὸν στρατὸν διανέπαυσεν . ἄρτι δὲ σταθηρᾶς ἡμέρας ἀπαυγαζούσης , διαναστὰς , καὶ ἐς βαθείας φάλαγγας διατάξας τὸ στράτευμα , τὴν ἐπὶ Πραισθλάβας ᾔει , θαμινὰ τὰς σάλπιγγας τὸ ἐνυάλιον ἐγκελευσάμενος ἐπηχεῖν , ἀλαλάζειν τε τὰ κύμβαλα , καὶ τὰ τύμπανα παταγεῖν . ἐντεῦθεν βοή τις ἄῤῥητος ἀνεδίδοτο , συνεπηχούντων τοῖς τυμπάνοις τῶν ἐκεῖσε ὀρέων , καὶ ἀντικτυπούντων τῶν ὅπλων , καὶ τῶν ἵππων χρεμετιζόντων , τῶν τε ἀνδρῶν ἀλλήλοις ἐκβοώντων καὶ πρὸς τὴν μάχην ἐπιῤῥωννύντων , ὡς τὸ εἰκός . Ταυροσκύθας δὲ , τὴν τοῦ στρατοπέδου μετ' ἐμπειρίας ὡς αὐτοὺς ἀθρήσαντας ἐπεξέλασιν , ἀμηχανία καὶ δέος ᾕρει , τῷ ἀπροσδοκήτῳ καταπλαγέντας τοῦ πράγματος . ἀλλὰ καὶ ὣς σπουδῇ τὰ ὅπλα ἁρπάσαντες , καὶ τοὺς θυρεοὺς ἐπωμισάμενοι ( ἐρυμνοὶ δὲ οὗτοι , καὶ ἐς τὸ ἀσφαλὲς ποδήρεις ἐξειργασμένοι πεποίηνται ) , ἐς καρτερὸν ἀντικαταστάντες συνασπισμὸν , ἐπὶ τὸ πρὸ τοῦ ἄστεος ἱππήλατον πεδίον Ρωμαίοις ἀντεπῄεσαν , δίκην θηρίων βρυχώμενοι , καὶ καινὴν καὶ ἀλλόκοτον προϊέμενοι ὠρυγήν . Ρωμαῖοι δὲ , συμβαλόντες αὐτοῖς , ἐῤῥωμένως ἐμάχοντο , καὶ ἄξια πολέμων ἔργα εἰργάζοντο , τῆς μάχης ἰσοπαλοῦς ἀμφοτέροις γεγενημένης . ἐνταῦθα τοῖς ἀθανάτοις ὁ βασιλεὺς κατὰ τὸ εὐώνυμον τῶν Σκυθῶν κέρας μετὰ ῥύμης εἰσβάλλειν ἐγκελεύεται . οἱ δὲ , προβαλόντες τοὺς ἄκοντας , καὶ σφοδρῶς τοῖς μύωψι τοὺς ἵππους κεντρίσαντες , κατὰ τούτων ἤλαυνον . Σκύθαι δὲ , ἅτε πεζέταιροι χρηματίζοντες · οὐδὲ γὰρ ἀφ' ἵππων εἰθισμένον ἐστὶν αὐτοῖς ἀγωνίζεσθαι , ὅτι μηδὲ πρὸς τοῦτο γυμνάζονται · οὐχ ὑπήνεγκαν τὸν τῶν Ρωμαίων δορατισμὸν , ἀλλ' ἐκκλίναντες εἰς φυγὴν , ἐπὶ τὸν τοῦ ἄστεος περίβολον συνεκλείοντο · οὓς ἐπισπόμενοι Ρωμαῖοι ἀνηλεῶς ἔκτεινον . φασὶ γὰρ παρὰ ταύτην τὴν προσβολὴν ὀκτακισχιλίους πρὸς τοῖς πεντακοσίοις ἀναιρεθῆναι Σκυθῶν .
Lemmas: δέ . οὗτος εἶπον , καί ἀριπρεπής παντευχία καθοπλίζω , ἐπί ἵππος τε γαῦρος καί σοβαρός ἐπιβαίνω , καί δόρυ ἐπωμίζομαι μακρός , ἀπάρχω ὁ ὁδός , προπορεύω ἔχω ὁ ὁ λέγω ἀθάνατος φάλαγξ , θωρακίζω ἐπιεικής · ἕπω δέ αὐτός ὁπλίτης μέν ὁ ἄλκιμος πρός ὁ μυρίος πεντακισχίλιοι , ἱππεύς δέ μύριοι καί τρισχίλιοι . ὁ δέ λοιπός στρατιωτικός μετά ὁ θητικός , φέρω ὁ ἑλέπολις καί ὁ παντοδαπός μηχανή , βάδην ἐξόπισθεν ἕπω , ἅμα ὁ πρόεδρος Βασίλειος , ὅς ὁ οὗτος ὁ βασιλεύς ἐπιτρέπω πρόνοια . ἐπεί δέ ὁ ἐπισφαλής καί κρημνώδης τόπος διοδεύω παρά πᾶς ὑπόνοια , ὁ σύντονος ἐπέχω ὁ πορεία , ἐπί τις ὀχυρός γήλοφος ἐκ ὁ θατέρου μέρος παραρρέω ἔχω ποταμός , ὕδωρ πληθώρα ἐπαγγέλλω , ὁ τε ἵππος καί ὁ στρατός διαναπαύω . ἄρτι δέ σταθηρός ἡμέρα ἀπαυγάζω , διανίσταμαι , καί εἰς βαθύς φάλαγξ διατάσσω ὁ στράτευμα , ὁ ἐπί πραισθλαβα ἔρχομαι , θαμινός ὁ σάλπιγξ ὁ Ἐνυάλιος ἐγκελεύω ἐπηχέω , ἀλαλάζω τε ὁ κύμβαλον , καί ὁ τύμπανον παταγέω . ἐντεῦθεν βοή τις ἄρρητος ἀναδίδωμι , συνεπηχέω ὁ τύμπανον ὁ ἐκεῖσε ὄρος , καί ἀντικτυπέω ὁ ὅπλον , καί ὁ ἵππος χρεμετίζω , ὁ τε ἀνήρ ἀλλήλων ἐκβοάω καί πρός ὁ μάχη ἐπιλέγω , ὡς ὁ εἰκός . ταυροσκυθης δέ , ὁ ὁ στρατόπεδον μετά ἐμπειρία ὡς αὐτός ἀθρέω ἐπεξέλασις , ἀμηχανία καί δέος αἱρέω , ὁ ἀπροσδόκητος καταπλάσσω ὁ πρᾶγμα . ἀλλά καί ὡς σπουδή ὁ ὅπλον ἁρπάζω , καί ὁ θυρεός ἐπωμίζομαι ( ἐρυμνόω δέ οὗτος , καί εἰς ὁ ἀσφαλής ποδήρης ἐξεργάζομαι ποιέω ) , εἰς καρτερός ἀντικαθίστημι συνασπισμός , ἐπί ὁ πρό ὁ Ἄστυ ἱππήλατος πεδίον Ῥωμαῖος ἀντέπειμι , δίκη θηρίον βρυχάομαι , καί καινός καί ἀλλόκοτος προίημι ὠρυγή . Ρωμαῖος δέ , συμβάλλω αὐτός , ερρωμένως μάχομαι , καί ἄξιος Πολέμων ἔργον ἐργάζομαι , ὁ μάχη ισόπαλος ἀμφότερος γίγνομαι . ἐνταῦθα ὁ ἀθάνατος ὁ βασιλεύς κατά ὁ εὐώνυμος ὁ Σκύθης κέρας μετά ῥύμη εἰσβάλλω ἐγκελεύω . ὁ δέ , προβάλλω ὁ ἄκων , καί σφοδρός ὁ μύωψ ὁ ἵππος κεντρίζω , κατά οὗτος ἐλαύνω . Σκύθης δέ , ἅτε πεζέταιροι χρηματίζω · οὐδέ γάρ ἀπό ἵππος ἐθίζω εἰμί αὐτός ἀγωνίζομαι , ὅτι μηδέ πρός οὗτος γυμνάζω · οὐ ὑποφέρω ὁ ὁ Ῥωμαῖος δορατισμός , ἀλλά ἐκκλίνω εἰς φυγή , ἐπί ὁ ὁ Ἄστυ περίβολος συγκλείω · ὅς ἐφέπω Ρωμαῖος ἀνηλεής ἐκτείνω . φημί γάρ παρά οὗτος ὁ προσβολή ὀκτακισχίλιοι πρός ὁ πεντακόσιοι ἀναιρέω Σκύθης .