leo-diaconus.historia diakonos.43
ιʹ . Ὁ δὲ βασιλεὺς Νικηφόρος ( αὖθις γὰρ ὁ λόγος ἐπάνεισιν , ἔνθεν τὸ ἴχνος ἀπέκλινε ) , τὴν Ρωμαϊκὴν ἀνειληφὼς δύναμιν , ἐπὶ τὴν ἐπὶ Συρίας Ἀντιόχειαν ἔθει , καὶ χάρακα ταύτῃ πηξάμενος , ἐπείπερ ἀποχρώντως ἔχουσα τῶν ἀναγκαίων ἐτραχηλία , καὶ γαυρουμένη ἐκ τοῦ εὐθέος σπείσασθαι οὐκ ἠνείχετο , μὴ βουλόμενος αὐτὴν ἑλεπόλεσι κατεριπῶσαι · ᾔδει γὰρ κατὰ μικρὸν τροπαίοις καὶ μηχαναῖς ταύτην παραστησόμενος , ὀλίγον αὐτῇ καιρὸν παρακαθισάμενος , καὶ ταῖς φάλαγξι καὶ τῷ κόσμῳ τῶν ὅπλων τοὺς ἔνδον καταπλήξας οὐχ ἥκιστα · ἐκεῖθεν ἀπάρας τὴν μεσογαίαν διῄει , ἣν καὶ Παλαιστίνην καλοῦσιν , εὐδαίμονα πᾶσαν καὶ ῥέουσαν μέλι καὶ γάλα , κατὰ τὴν θείαν γραφήν · ἐν δεξιᾷ δὲ τὴν Κιλικίαν εἶχε καὶ τὰ παράκτια . τὴν Ἔδεσσαν οὖν κατειληφώς , κἀν τῷ σηκῷ τῶν θείων Ὁμολογητῶν εἰσεληλυθὼς καὶ τὸ θεῖον ἐξευμενισάμενος , τὴν στρατιὰν διανέπαυεν . ἠκηκόει γὰρ , τὴν ἐν κεράμῳ τοῦ Σωτῆρος καὶ Θεοῦ ἐκτυπωθεῖσαν μορφὴν ἐν τῷδε τῷ φρουρίῳ παρακατέχεσθαι . ἐκτυπωθῆναι δέ φασι τοῦτον τὸν τρόπον . Θαδδαίου τοῦ ἀποστόλου Ἀβγάρῳ πρὸς τοῦ Σωτῆρος τῷ τῆς Ἐδέσσης ἀποσταλέντος τοπάρχῃ , ὡς αὐτὸν τῆς συνεχούσης παρέσεως διὰ τοῦ θεανδρικοῦ ἀπαλλάξειεν ἐκτυπώματος , ἐνταυθοῖ παροδεύοντος τὸν πέπλον , ᾧ τῆς αὐτοῦ μορφῆς τὸ εἶδος ἀῤῥήτως ὁ Χριστὸς ἀνετύπωσε , κεράμοις ἐν ἀποκειμένοις πρὸ τοῦ ἄστεος κατακρύψαι , ὡς ἐς τὴν ὑστεραίαν ἐναποληψομένους τοῦτον ἐκεῖθεν . συνέβαινε δὲ κατὰ πᾶσαν τὴν νύκτα φωτὶ τοὺς κεράμους ἀμηχάνῳ καταλάμπεσθαι . πρωῒ δὲ τὸν μὲν Θαδδαῖον ἀνειληφότα τὸν πέπλον ὁδοῦ τῆς προκειμένης ἔχεσθαι · τὸν δὲ κέραμον , οὗπερ ἔτυχε προσψαύσας ὁ πέπλος , τὸν θεανδρικὸν τοῦ Σωτῆρος τύπον ἀκραιφνῶς ἐναπομάξασθαι . τοῦτον ἀνειληφότες οἱ βάρβαροι ἐν θαύματι καὶ σεβάσματι παρὰ τὸ φρούριον διεφύλαττον . τότε δὲ Νικηφόρος ὁ βασιλεὺς , ἐξελὼν τὸ ἄστυ , τὸν τοιοῦτον σεπτὸν κέραμον ἐκεῖθεν ἀνείληφε , καὶ χρυσῷ καὶ λίθοις θήκην διασκευάσας μετέπειτα , καὶ ταύτῃ περιστείλας τοῦτον σεπτῶς , ἐν τῷ τῆς Θεομήτορος ναῷ , τῷ κατὰ τὴν βασίλειον ὄντι ἑστίαν , ἀνέθηκεν . ἐπεὶ δὲ τὸ Μέμπετζε παρείληφε φρούριον , τὸν Λίβανον τὸ ὄρος ἐγκαρσίως ὑπερβὰς , τῇ Τριπόλει προσέσχεν , ἣν ἐχυρὰν καὶ δυσάλωτον τῶν ἄλλων πόλεων διαφερόντως ἰδὼν , ἐπεὶ καὶ αἱ νῆες αὐτῷ ἀντιπνοίαις ἀνέμων ἐκκρουόμεναι καθυστέρησαν , ταύτην παραδραμὼν τὸ Ἄρκα φρούριον ἔγνω πολιορκεῖν , χρῆμα πλούτου κατέχον ἔνδον ἀμύθητον . ἐντεῦθεν τρισὶ χάραξι περιζώσας αὐτὸ , ἐπολιόρκει ἐῤῥωμενέστατα , καὶ ταῖς ἑλεπόλεσι τὰ τούτου πυργώματα καθελὼν , ἐφ' ὅλοις ἡλίοις ἐννέα ἐπόρθησέ τε , καὶ ἀμύθητον ἐκεῖθεν πλοῦτον συνεξεφόρησε · καὶ ἄλλα δὲ φρούρια πλεῖστα εἷλεν αὐτοβοεί .
Lemmas: εἷς . ὁ δέ βασιλεύς Νικηφόρος ( αὖθις γάρ ὁ λόγος ἐπάνειμι , ἔνθεν ὁ ἴχνος ἀποκλίνω ) , ὁ Ρωμαϊκός ἀναλαμβάνω δύναμις , ἐπί ὁ ἐπί Συρία Ἀντιόχεια ἔθος , καί χάραξ οὗτος πήγνυμι , ἐπεί ἀποχρώντως ἔχω ὁ ἀναγκαῖος τραχηλία , καί γαυρόω ἐκ ὁ εὐθύς σπένδω οὐ ἀνέχω , μή βούλομαι αὐτός ἑλέπολις καταριπόω · οἶδα γάρ κατά μικρός τρόπαιον καί μηχανή οὗτος παρίστημι , ὀλίγος αὐτός καιρός παρακαθίζω , καί ὁ φάλαγξ καί ὁ κόσμος ὁ ὅπλον ὁ ἔνδον καταπλήσσω οὐ ἥκιστος · ἐκεῖθεν ἀπαίρω ὁ μεσογαια δίειμι , ὅς καί Παλαιστίνη καλέω , εὐδαίμων πᾶς καί ῥέω μέλι καί γάλα , κατά ὁ θεῖος γραφεύς · ἐν δεξιός δέ ὁ Κιλικία ἔχω καί ὁ παράκτιος . ὁ Ἔδεσσα οὖν καταλαμβάνω , ἐν ὁ σηκός ὁ θεῖον ομολογητής εἰσέρχομαι καί ὁ θέω ἐξευμενίζω , ὁ στρατία διανεπαύω . ἀκούω γάρ , ὁ ἐν κέραμος ὁ Σωτήρ καί Θεός ἐκτυπόω μορφή ἐν ὅδε ὁ φρούριον παρακατέχω . ἐκτυπόω δέ φημί οὗτος ὁ τρόπος . Θαδδαῖος ὁ ἀπόστολος Ἄβγαρος πρός ὁ Σωτήρ ὁ ὁ Ἔδεσσα ἀποστέλλω τοπάρχης , ὡς αὐτός ὁ συνέχω πάρεσις διά ὁ θεανδρικός ἀπαλλάσσω ἐκτύπωμα , ἐνταυθοῖ παροδεύω ὁ πέπλος , ὅς ὁ αὐτός μορφή ὁ εἶδος ἄρρητος ὁ Χριστός ἀνατυπόω , κέραμος ἐν ἀπόκειμαι πρό ὁ Ἄστυ κατακρύπτω , ὡς εἰς ὁ ὑστεραῖος ἐναπολαμβάνω οὗτος ἐκεῖθεν . συμβαίνω δέ κατά πᾶς ὁ νύξ φάος ὁ κέραμος ἀμήχανος καταλάμπω . πρωΐ δέ ὁ μέν Θαδδαῖος ἀναλαμβάνω ὁ πέπλος ὁδός ὁ πρόκειμαι ἔχω · ὁ δέ κέραμος , ὅσπερ τυγχάνω προσψαύω ὁ πέπλος , ὁ θεανδρικός ὁ Σωτήρ τύπος ἀκραιφνής ἐναπομάσσω . οὗτος ἀναλαμβάνω ὁ βάρβαρος ἐν θαῦμα καί σέβασμα παρά ὁ φρούριον διαφυλάσσω . τότε δέ Νικηφόρος ὁ βασιλεύς , ἐξαιρέω ὁ Ἄστυ , ὁ τοιοῦτος σεπτός κέραμος ἐκεῖθεν ἀναλαμβάνω , καί χρυσός καί λίθος θήκη διασκευάζω μετέπειτα , καί οὗτος περιστέλλω οὗτος σεπτός , ἐν ὁ ὁ Θεομήτωρ ναός , ὁ κατά ὁ βασίλειος εἰμί ἑστία , ἀνατίθημι . ἐπεί δέ ὁ Μέμπετζε παραλαμβάνω φρούριον , ὁ Λίβανος ὁ ὄρος ἐγκάρσιος ὑπερβαίνω , ὁ Τρίπολις προσέχω , ὅς ἐχυρός καί δυσάλωτος ὁ ἄλλος πόλις διαφερόντως εἶδον , ἐπεί καί ὁ ναῦς αὐτός ἀντίπνοια ἄνεμος ἐκκρούω καθυστερέω , οὗτος παρατρέχω ὁ ἄρξ φρούριον γιγνώσκω πολιορκέω , χρῆμα πλοῦτος κατέχω ἔνδον ἀμύθητος . ἐντεῦθεν τρεῖς χάραξ περιζώννυμαι αὐτός , πολιορκέω ἐῤῥωμενέστατα , καί ὁ ἑλέπολις ὁ οὗτος πύργωμα καθαιρέω , ἐπί ὅλος ἥλιος ἐννέα πορθέω τε , καί ἀμύθητος ἐκεῖθεν πλοῦτος συνεκφορέω · καί ἄλλος δέ φρούριον πλεῖστος αἱρέω αὐτοβοεί .