leo-diaconus.historia diakonos.49
εʹ . Ἀλλ' οὕτω μὲν ἡ περιφανὴς καὶ μεγάλη Ἀντιόχεια πρὸς τῶν Ρωμαίων ἥλω τε καὶ ἐπορθήθη . τὴν γοῦν ταύτης ὁ αὐτοκράτωρ διακούσας κατάσχεσιν , ἐγεγήθει τε , καὶ τῷ κρείττονι εὐχαριστήρια ἔθυσεν . ἔτυχε δὲ τότε τὴν τῶν Ἀσωμάτων ἀπαντῆσαι σύναξιν , ἐν ᾗ καὶ μοναχόν τινα λέγεται τῶν ἐρημικῶν ἐπιστόλιον ἐπιδόντα τῷ βασιλεῖ , ἐκποδὼν ἐξαυτῆς οἴχεσθαι . τὸν δὲ ἀνελῖξαί τε τοῦτο , καὶ τὸν νοῦν αὐτοῦ ἀναλέξασθαι · εἶναι δὲ τὴν τούτου ἔμφασιν τοιαύτην · ἐμοὶ τῷ σκώληκι παρὰ τῆς προνοίας ἀπεκαλύφθη , βασιλεῦ , μεταναστῆναί σε τῶν τῇδε τῷ μετὰ τὸν παρελθόντα Σεπτέμβριον τρίτῳ μηνί . πολλὰ τοίνυν ἀναψηλαφήσας ὁ βασιλεὺς , οὐχ εὗρε τὸν μοναχόν . ἐντεῦθεν ἐν κατηφείᾳ διῆγε καὶ σκυθρωπότητι · ἐπὶ κλίνης τε τὸ παράπαν ἔκτοτε οὐκ ἐβουλήθη διαναπαύσασθαι , ἀλλ' ἐπ' ἐδάφους ὑποστρωννύων δέρμα παρδάλεως , καὶ κοκκοβαφῆ πῖλον , ἐπὶ τούτων ἐκάθευδε , μανδύῃ τῷ τοῦ μοναχοῦ Μιχαὴλ καὶ θείου αὐτοῦ , ᾧ Μαλεΐνος ἐπώνυμον , ἄνωθεν ἐπικαλύπτων αὑτοῦ τὸ σωμάτιον · ἐν οἷς εἴθιστο καθεύδειν , ὁπηνίκα τῶν δεσποτικῶν ἑορτῶν τις εἰσήλαυνε , καὶ τῶν μυστηρίων Χριστοῦ τῶν ἀχράντων ἠβούλετο μετασχεῖν . κατὰ ταύτας δὲ τὰς ἡμέρας συνέβη καὶ τὸν Καίσαρα Βάρδαν , τὸν τοῦ αὐτοκράτορος Νικηφόρου πατέρα , τοῦ βίου μεταναστῆναι , ὑπὲρ τὰ ἐννενήκοντα ἔτη διαβιώσαντα , κἀν τοῖς στρατιωτικοῖς καταλόγοις ἐξ αὐτῆς ἥβης καταγηράσαντα , καὶ πολλὰ τρόπαια καὶ νίκας ἐν τοῖς κατὰ πόλεμον ἀνδραγαθήμασιν ἀναδησάμενον . ὃν ἐπένθησεν ὁ βασιλεὺς τεθνηκότα , ὡς τὸ εἰκὸς , ἐκ τῶν ἀνακτόρων τε καὶ μέχρι τῆς ἑστίας αὐτοῦ κατὰ μεσημβρίαν κειμένης τοῦ ἄστεος , πρὸς τὸ κάταντες τῆς ἐπὶ θάλασσαν φερούσης ὁδοῦ , ἵνα ὁ τῆς Σοφίας λιμὴν ἥπλωται , τὸν τούτου νεκρὸν προέπεμψε , καὶ τῇ σορῷ περιέστειλε . μετὰ δέ τινας ἡμέρας τοῦ ἐπὶ τῷ πατρὶ πένθους τῷ βασιλεῖ ὑπολωφήσαντος , εὐκαιρίας ἡ Αὐγούστα Θεοφανὼ δραξαμένη , πρόσεισι τούτῳ καταμόνας , πολλὴν συνείρουσα λόγων πειθὼ , Ἰωάννην τε τὸν Μάγιστρον , ᾧ Τζιμισκῆς τὸ ἐπώνυμον , οὐκ ἀνίη ἐξαιτουμένη , προσλιπαροῦσά τε καὶ ποτνιωμένη . καὶ δικαίαν δῆθεν τὴν σκῆψιν προτεινομένη , καὶ , ἵνα τί πάντα μέτρῳ καὶ σταθμῷ ῥυθμίζων τὰ σὰ , βασιλεῦ , ὡς ἀκριβῆ στάθμην εἶναί σε καὶ κανόνα σωφροσύνης εὐθύτατον , παρορᾷς ἄνδρα γενναῖον οὕτω καὶ νεανικὸν , ἀριπρεπῆ τε κατὰ τὰς μάχας τυγχάνοντα καὶ ἀκαταγώνιστον , ἐγκυλινδεῖσθαι τῷ βορβόρῳ τῶν ἡδονῶν , καὶ βίον μεταδιώκειν παρεξηυλημένον καὶ ἄνετον , σφριγῶντα καὶ αὐτὴν τῆς ἡλικίας ἄγοντα τὴν ἀκμὴν , καὶ ταῦτα αὐτανεψιὸν τοῦ σοῦ πεφηνότα κράτους , λαμπράν τε τοῦ γένους ἕλκοντα τὴν σειράν ; ἀλλ' , εἰ δοκεῖ , κέλευε τὴν ταχίστην , τῶν χώρων ἵνα διατρίβει ἀπάραντα , ἀφικέσθαι τε πρὸς ἡμᾶς καὶ συζύγῳ τῶν εὐγενῶν ἁρμοσθῆναι . τὴν γὰρ ἤδη νόμῳ γάμου προσαρμοσθεῖσαν αὐτῷ ὁ πικρὸς , ὡς οἶσθα , καὶ λυσιμελὴς ἐξεθέρισε θάνατος . εἶξον λοιπὸν , βασιλεῦ , καὶ εἰσηγουμένῃ τὰ δέοντα πείσθητι , καὶ μὴ προκείσθω ταῖς ἀκολάστοις γλώσσαις κωμῳδία καὶ σαρκασμὸς ὁ ἐκ τοῦ σοῦ γένους ἀναδραμὼν , κἀν ταῖς τῶν πολέμων ἀνδραγαθίαις παρὰ πάντων μεγαλαυχούμενος .
Lemmas: εἰ . ἀλλά οὗτος μέν ὁ περιφανής καί μέγας Ἀντιόχεια πρός ὁ Ῥωμαῖος ἁλίσκομαι τε καί πορθέω . ὁ γοῦν οὗτος ὁ αὐτοκράτωρ διακούω κατάσχεσις , γηθέω τε , καί ὁ ἀγαθός εὐχαριστήριος θύω . τυγχάνω δέ τότε ὁ ὁ ἀσώματος ἀπαντάω σύναξις , ἐν ὅς καί μοναχός τις λέγω ὁ ἐρημικός Ἐπιστόλιον ἐπεῖδον ὁ βασιλεύς , ἐκποδών ἐξαυτῆς οἴχομαι . ὁ δέ ἀνελίσσω τε οὗτος , καί ὁ νόος αὐτός ἀναλέγω · εἰμί δέ ὁ οὗτος ἔμφασις τοιοῦτος · ἐγώ ὁ σκώληξ παρά ὁ πρόνοια ἀποκαλύπτω , βασιλεύς , μετανίστημι σύ ὁ ὅδε ὁ μετά ὁ παρέρχομαι Σεπτέμβριος τρίτος μείς . πολύς τοίνυν ἀναψηλαφάω ὁ βασιλεύς , οὐ εὑρίσκω ὁ μοναχός . ἐντεῦθεν ἐν κατήφεια διάγω καί σκυθρωπότης · ἐπί κλίνη τε ὁ παράπαν ἔκτοτε οὐ βούλομαι διαναπαύω , ἀλλά ἐπί ἔδαφος ὑποστόρνυμι δέρμα πάρδαλις , καί κοκκοβαφής πῖλος , ἐπί οὗτος καθεύδω , μανδύα ὁ ὁ μοναχός Μιχαήλ καί θεῖον αὐτός , ὅς Μαλεΐνος ἐπώνυμος , ἄνωθεν ἐπικαλύπτω αὐτός ὁ σωμάτιον · ἐν ὅς ἐθίζω καθεύδω , ὁπηνίκα ὁ δεσποτικός ἑορτή τις εἰσελαύνω , καί ὁ μυστήριον Χριστός ὁ ἄχραντος βούλομαι μετέχω . κατά οὗτος δέ ὁ ἡμέρα συμβαίνω καί ὁ Καῖσαρ Βάρδα , ὁ ὁ αὐτοκράτωρ Νικηφόρου πατήρ , ὁ βίος μετανίστημι , ὑπέρ ὁ ἐννενήκοντα ἔτος διαβιόω , ἐν ὁ στρατιωτικός κατάλογος ἐκ αὐτός ἥβη καταγηράσκω , καί πολύς τρόπαιον καί Νίκη ἐν ὁ κατά πόλεμος ἀνδραγάθημα ἀναδέω . ὅς πενθέω ὁ βασιλεύς θνῄσκω , ὡς ὁ εἰκός , ἐκ ὁ ἄναξ τε καί μέχρι ὁ ἑστία αὐτός κατά μεσημβρία κεῖμαι ὁ Ἄστυ , πρός ὁ κατάντης ὁ ἐπί θάλασσα φέρω ὁδός , ἵνα ὁ ὁ Σοφία λιμήν ἁπλόω , ὁ οὗτος νεκρός προπέμπω , καί ὁ σορός περιστέλλω . μετά δέ τις ἡμέρα ὁ ἐπί ὁ πατήρ πένθος ὁ βασιλεύς ὑπολωφάω , εὐκαιρία ὁ Αὐγούστα Θεοφανώ δράσσομαι , πρόσειμι οὗτος καταμόνας , πολύς συνείρω λόγος πειθώ , Ἰωάννης τε ὁ Μάγιστρος , ὅς Τζιμισκῆς ὁ ἐπώνυμος , οὐ ἀνία ἐξαιτέω , προσλιπαρέω τε καί ποτνιάομαι . καί Δίκαιος δῆθεν ὁ σκῆψις προτείνω , καί , ἵνα τίς πᾶς μέτρον καί σταθμός ῥυθμίζω ὁ σός , βασιλεύς , ὡς ἀκριβής στάθμη εἰμί σύ καί κανών σωφροσύνη εὐθύς , παροράω ἀνήρ γενναῖος οὗτος καί νεανικός , ἀριπρεπής τε κατά ὁ μάχη τυγχάνω καί ἀκαταγώνιστος , ἐγκυλίνδω ὁ βόρβορος ὁ ἡδονή , καί βίος μεταδιώκω παρεξαυλέω καί ἀνίημι , σφριγάω καί αὐτός ὁ ἡλικία ἄγω ὁ ἀκμή , καί οὗτος αὐτανέψιος ὁ σύ φαίνω κράτος , λαμπρός τε ὁ γένος ἕλκω ὁ σειρά ; ἀλλά , εἰμί δοκέω , κελεύω ὁ ταχύς , ὁ χῶρος ἵνα διατρίβω ἀπαίρω , ἀφικνέομαι τε πρός ἐγώ καί σύζυγος ὁ εὐγενής ἁρμόζω . ὁ γάρ ἤδη νόμος γάμος προσαρμόζω αὐτός ὁ πικρός , ὡς οἶδα , καί λυσιμελής ἐκθερίζω θάνατος . ἔοικα λοιπός , βασιλεύς , καί εἰσηγέομαι ὁ δήω πείθω , καί μή πρόκειμαι ὁ ἀκόλαστος γλῶσσα κωμῳδία καί σαρκασμός ὁ ἐκ ὁ σύ γένος ἀνατρέχω , ἐν ὁ ὁ Πολέμων ἀνδραγαθία παρά πᾶς μεγαλαυχέω .