leo-diaconus.historia diakonos.105
θʹ . Μήπω δὲ τοῦ τοιούτου πάθους τελευταίως ὑπολωφήσαντος , Βάρδας Μάγιστρος ὁ Φωκᾶς κατὰ τῶν κρατούντων ἐτραχηλίασε , καὶ τὴν τῆς Ἀσίας Ρωμαϊκὴν ὑπεποιήσατο δύναμιν , καὶ κατὰ θάλασσαν ἐπίνεια καὶ πτολίσματα πλὴν Ἀβύδου εἷλε · καὶ τριήρεις συχνὰς νεολκήσας , ἐφρούρει τὸν τοῦ Ἑλλησπόντου πορθμὸν , οὐκ ἐῶν τὰς φορτίδας ἀνάγεσθαι πρὸς τὴν βασιλεύουσαν · στρατιάν τε πλείστην , ἧς Λέων Μάγιστρος ὁ Μελισσηνὸς ἡγεῖτο , παρὰ τὴν ἤπειρον τῆς Ἀβύδου καθίδρυσε , τάς τε σφετέρας τριήρεις φρουροῦσαν , καὶ πολιορκοῦσαν τὴν Ἄβυδον . αὖθίς τε χάρακα καρτερὸν πρὸ τοῦ Βυζαντίου ἐπὶ τοῦ τῆς Χρυσῆς πόλεως λόφου ἔπηξεν , ἱππικὴν ὅτι πλείστην καὶ πεζικὴν στειλάμενος δύναμιν · ἀρχηγοὺς δὲ τῆς στρατιᾶς ταύτης τόν τε σύναιμον αὑτοῦ τὸν Πατρίκιον Νικηφόρον , καὶ Καλοκύρην Πατρίκιον , ᾧ ἐπίκλησις Δελφινᾶς προεστήσατο . τούτους ὁ αὐτοκράτωρ αὖθις Βασίλειος , μετὰ δυνάμεως ἀποχρώσης τὸν Βόσπορον περαιωθεὶς , ἐξ ἀντιπάλου μάχης ἐτρέψατο · καὶ ζωγρίας συνειληφώς , τὸν μὲν Νικηφόρον καὶ ὁμαίμονα τοῦ Φωκᾶ πεδήτην ἀποφήνας , εἱρκτῇ συνέκλεισε · τὸν δέ γε Καλοκύρην τὸν Δελφινᾶ αὐτοῦ που παρὰ τὸν τῆς Χρυσοπόλεως λόφον , ἵνα καὶ ἡ σκηνὴ αὐτῷ ἐπήγνυτο , ἀνεσκολόπισε . Βάρδας δὲ ὁ Φωκᾶς , τὴν ἐν Χρυσοπόλει πανολεθρίαν τῆς στρατιᾶς διενηχηθεὶς , τήν τε τοῦ ὁμαίμονος σύλληψίν τε καὶ κάθειρξιν , καὶ τὴν τοῦ Δελφινᾶ ἐπὶ τοῦ ξύλου προσπαττάλευσιν , τὰς περὶ αὑτὸν δυνάμεις συνηθροικὼς , εἰς Ἄβυδον κάτεισι , τό , τε φρούριον τὸ ἐκεῖσε πειρώμενος πολιορκῆσαι , καὶ πρὸς τὴν Εὐρώπην διαπεράσαι , ὡς καὶ ταύτην ὑποποιήσαιτο . ὁ δὲ αὐτοκράτωρ Βασίλειος , τὴν ἐν Ἀβύδῳ κάθοδον τοῦ τυράννου ἐνωτισθεὶς , τὴν περὶ αὑτὸν στρατιὰν συναγηοχὼς , καὶ τὰς πυρφόρους τριήρεις ἐξαρτυσάμενος , ἀντίπαλος τούτῳ καθίσταται · καὶ , περαιωθεὶς τὸν Ἑλλήσποντον , ἐν τῷ πρὸ τῆς Ἀβύδου πεδίῳ τὴν βασίλειον σκηνὴν ἐπήξατο , ὁσημέραι τὰς φάλαγγας συντάττων καὶ ἐξασκῶν , καὶ γνωματεύων ὅτῳ τρόπῳ τῷ ἀποστάτῃ ἐπέλθοι . μιᾷ τοιγαροῦν τῶν νυκτῶν ἐς λόχους συντάξας τὸ στράτευμα , διὰ τῆς παρὰ θάλασσαν ἀταρπιτοῦ τοῖς ἐναντίοις ἐπέθετο , καὶ , ἤδη τῆς ἡμέρας διαφαυούσης , τάς τε τριήρεις πάσας ἐνέπρησε , καὶ τοὺς ἐναντίους κατακαίνων οὐκ ἀνίει . Βάρδας δὲ ὁ Φωκᾶς , τῷ αἰφνιδίῳ τῆς ἀφίξεως καὶ ἐπιθέσεως τοῦ αὐτοκράτορος ἐκπλαγεὶς , ἀντιμέτωπος τοῦ χάρακος ἔξεισι · καὶ δῆτα κατὰ τὸ μεταίχμιον ἀντικαταστὰς , καὶ τοῦ ἵππου ἀθρόον κατενεχθεὶς , ξίφει τὸν αὐχένα ἐκκόπτεται . καὶ τὸ μὲν γιγαντῶδες τούτου σῶμα κατὰ τὴν Ἄβυδον τῇ γῇ κατορύττεται · ἡ δὲ κεφαλὴ , πρὸς τὴν βασιλεύουσαν ἐκπεμφθεῖσα καὶ δορατίῳ περιπαρεῖσα , κατὰ τὰς ἀγυιὰς θριαμβεύεται , καὶ τοῖς κατὰ τὴν Ἀσίαν καταπέμπεται στασιάζουσι . καὶ οὕτω τὰ τῆς ἀποστασίας εἰς σταθηρὰν γαλήνην μετεσκευάζετο .
Lemmas: ὁ . μήπω δέ ὁ τοιοῦτος πάθος τελευταῖος ὑπολωφάω , Βάρδας Μάγιστρος ὁ Φωκᾶς κατά ὁ κρατέω τραχηλιάζω , καί ὁ ὁ Ἀσία Ρωμαϊκός ὑποποιέω δύναμις , καί κατά θάλασσα ἐπίνειον καί πτόλισμα πλήν Ἄβυδος αἱρέω · καί τριήρης συχνός νεωλκέω , φρουρέω ὁ ὁ Ἑλλήσποντος πορθμός , οὐ ἐάω ὁ φορτίς ἀνάγω πρός ὁ βασιλεύω · στρατιά τε πλεῖστος , ὅς Λέων Μάγιστρος ὁ Μελισσηνός ἡγέομαι , παρά ὁ ἤπειρος ὁ Ἄβυδος καθιδρύω , ὁ τε σφέτερος τριήρης φρουρά , καί πολιορκέω ὁ Ἄβυδος . αὖθις τε χάραξ καρτερός πρό ὁ Βυζάντιον ἐπί ὁ ὁ Χρυσῆς πόλις λόφος πήγνυμι , ἱππικός ὅτι πλεῖστος καί πεζικός στέλλω δύναμις · ἀρχηγός δέ ὁ στρατιά οὗτος ὁ τε σύναιμος αὐτός ὁ Πατρίκιος Νικηφόρος , καί Καλοκύρης Πατρίκιος , ὅς ἐπίκλησις Δελφινᾶς προΐστημι . οὗτος ὁ αὐτοκράτωρ αὖθις Βασίλειος , μετά δύναμις ἀποχράω ὁ Βόσπορος περαιόω , ἐκ ἀντίπαλος μάχη τρέπω · καί ζωγρίας συλλαμβάνω , ὁ μέν Νικηφόρος καί ὁμαίμων ὁ Φωκᾶς πεδήτης ἀποφαίνω , εἱρκτή συγκλείω · ὁ δέ γε Καλοκύρης ὁ Δελφινάς αὐτός ποῦ παρά ὁ ὁ Χρυσόπολις λόφος , ἵνα καί ὁ σκηνή αὐτός πήγνυμι , ἀνασκολοπίζω . Βάρδας δέ ὁ Φωκᾶς , ὁ ἐν Χρυσόπολις πανολεθρία ὁ στρατιά διαφέρω , ὁ τε ὁ ὁμαίμων σύλληψις τε καί κάθειρξις , καί ὁ ὁ Δελφινάς ἐπί ὁ ξύλον προσπαττάλευσιν , ὁ περί ἑαυτοῦ δύναμις συναθροίζω , εἰς Ἄβυδος κατέρχομαι , ὁ , τε φρούριον ὁ ἐκεῖσε πειράω πολιορκέω , καί πρός ὁ Εὐρώπη διαπεράω , ὡς καί οὗτος ὑποποιέω . ὁ δέ αὐτοκράτωρ Βασίλειος , ὁ ἐν Ἄβυδος κάθοδος ὁ τύραννος ἐνωτίζω , ὁ περί ἑαυτοῦ στρατία συνάγω , καί ὁ πυρφόρος τριήρης ἐξαρτύω , ἀντίπαλος οὗτος καθίστημι · καί , περαιόω ὁ Ἑλλήσποντος , ἐν ὁ πρό ὁ Ἄβυδος πεδίον ὁ βασίλειος σκηνή πήγνυμι , ὁσημέραι ὁ φάλαγξ συντάσσω καί ἐξασκέω , καί γνωματεύω ὅστις τρόπος ὁ ἀποστάτης ἐπέρχομαι . εἷς τοιγάρ ὁ νύξ εἰς λόχος συντάσσω ὁ στράτευμα , διά ὁ παρά θάλασσα ἀτραπός ὁ ἐναντίος ἐπιτίθημι , καί , ἤδη ὁ ἡμέρα διαφαίνω , ὁ τε τριήρης πᾶς ἐμπίμπρημι , καί ὁ ἐναντίος κατά-καίνω οὐ ἀνίημι . Βάρδας δέ ὁ Φωκᾶς , ὁ αἰφνίδιος ὁ ἄφιξις καί ἐπίθεσις ὁ αὐτοκράτωρ ἐκπλήσσω , ἀντιμέτωπος ὁ χάραξ ἔξειμι · καί δῆτα κατά ὁ μεταίχμιος ἀντικαθίστημι , καί ὁ ἵππος ἀθρόος καταφέρω , ξίφος ὁ αὐχήν ἐκκόπτω . καί ὁ μέν γιγαντώδης οὗτος σῶμα κατά ὁ Ἄβυδος ὁ γῆ κατορύσσω · ὁ δέ κεφαλή , πρός ὁ βασιλεύω ἐκπέμπω καί δοράτιον περιπείρω , κατά ὁ ἀγυιά θριαμβεύω , καί ὁ κατά ὁ Ἀσία καταπέμπω στασιάζω . καί οὗτος ὁ ὁ ἀποστασία εἰς σταθηρὰν γαλήνη μετασκευάζω .