leo-diaconus.historia diakonos.42
θʹ . Κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν χρόνον , ἄρτι τῆς θερινῆς τροπῆς μεταβαλλούσης ἐπὶ τὸ μετόπωρον , ἔσεισεν ὁ Θεὸς μέγα , ὡς καὶ οἰκίας καὶ ἄστη ἀνατραπῆναι . Κλαυδιούπολίν τε , τὸ εὐδαιμονέστατον χωρίον τῶν Γαλατῶν , τότε συνέβη , κατεριπωθεῖσαν ἐκ τῆς ἀνυποστάτου κινήσεως καὶ ἐνόσεως , αἰφνίδιον τῶν οἰκητόρων τάφον γενέσθαι , καὶ πολλοὺς τῶν ἐπηλύδων παρατυχόντας ἐν ἀκαρεῖ διαφθαρῆναι . αἴτιον δὲ τῆς τοσαύτης ἐνόσεως καὶ κινήσεως ἀτμοὺς μὲν οἱ μαθηματικοὶ καὶ ἀναθυμιάσεις μυθολογοῦσί τινας , ἐναποκλειομένας τοῖς κόλποις τῆς γῆς , αὖθίς τε εἰς πνεῦμα καταιγίδος συνισταμένας , ἐπεὶ μὴ ἀθρόον συμβαίνει τὴν διαπνοὴν τούτων ἐκτρέχειν , διὰ τὴν τῶν πόρων στενότητα , συνειλεῖσθαί τε καὶ περιδινεῖσθαι , καὶ τὰ κοῖλα περιδονεῖν μετὰ σφοδρᾶς τῆς κινήσεως , καὶ τὸ ἐπιπροσθοῦν καὶ περιέχον ἅπαν σαλεύειν , ἕως ἂν ἐκ τοῦ τέως εἵργοντος διεκπνεύσωσι , καὶ πρὸς τὰ ἔξωθεν ἐξατμισθέντα εἰς τὸν ὁμογενῆ διασκεδασθεῖεν ἀέρα . ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἡ τῶν Ἑλλήνων εἰκαιομυθία πρὸς τὸ ταύτῃ δοκοῦν ἐξηγήσατο . ἐγὼ δὲ τῷ θείῳ Δαβὶδ συνεπόμενος , ἐπισκοπῇ φαίην τοῦ Θεοῦ πρὸς ἡμᾶς τὸν τοσοῦτον κλόνον ἐγγίνεσθαι , ὅταν ἐπὶ τοῖς ἡμῶν ἐπαγρυπνήσῃ ἐπιτηδεύμασι , παρὰ τὸν θεῖον δρωμένοις θεσμὸν , εἴ πως ἀλλὰ ταύτῃ δείσαντες ἄνθρωποι τῶν μὲν φαύλων ἔργων ἀφέξοιντο , ἀνθέξοιντο δὲ τῶν ἐπαινετῶν . ἀλλ' οὕτω μὲν ἡ Κλαυδιούπολις τῇ τοῦ σεισμοῦ βίᾳ ἐκ βάθρων ἀνετράπη τότε πᾶσα , καὶ συνεχύθη , τῆς ὀργῆς τοῦ Θεοῦ ἐκπιοῦσα τὸ ποτήριον ἄκρατον . παρὰ τοῦτον δὲ τὸν ἐνιαυτὸν , θερείας ὥρας κατὰ τὸ μεσαίτατον , ἄρτι τοῦ ἡλίου τῷ καρκίνῳ προσεπιβαίνοντος , ὄμβρος ἐν Βυζαντίῳ κατεῤῥάγη καὶ τοῖς προσομοροῦσιν αὐτῷ , οἷον οὐ συνέβη κατενεχθῆναι τὸ πρότερον . κλινούσης γὰρ τῆς ἡμέρας ( παρασκευὴ δὲ ἦν ) ἀρξάμενον τὸ δεινὸν εἰς ἐννάτην ὥραν κατέληγεν · οὕτω δὲ ῥαγδαία τις ἡ ὑέτισις κατεφέρετο , ὡς μὴ σταγόνας ὁρᾷν ὀμβριζομένας κατὰ τὸ σύνηθες , ἀλλά τινας ἐπικλύζοντας ὕδασιν ὀχετούς . οὐχ ὑπελείφθη γοῦν τῶν σηκῶν ἢ τῶν περιπύστων οἴκων , ὅστις ἄνωθεν ἐκ τῆς ὀροφῆς οὐκ ἐπληροῦτο τοῦ ὕδατος , καίτοι τῶν κατοίκων μόχθῳ ἀπαντλούντων αὐτὸ πρὸς τὰ ἄμφοδα · τὸ μὲν ἀπέῤῥεε , τὸ δ' ἐπέῤῥεε , καὶ ἀκαταγώνιστον ἦν τὸ δεινόν . ἐπὶ τριῶν οὖν ὡρῶν διαστήματι κατέσχεν ὁ ὑετὸς , καὶ ἦν ὁρᾷν ποταμοὺς πελαγίζοντας διὰ τῶν τῆς πόλεως στενωπῶν , καὶ τὸ παρασυρόμενον τῶν ἐμψύχων διαφθείροντας . οἱ δὲ ἄνθρωποι ἐλεεινῶς ἀπεθρήνουν οἰμώζοντες , κατακλυσμὸν αὖθις ἐπισκῆψαι κατ' ἐκεῖνον τὸν τεθρυλλημένον ὑποτοπάζοντες · ἀλλ' ἡ συμπαθὴς καὶ φιλάνθρωπος πρόνοια ἶριν διὰ τῆς νεφέλης ἐρείσασα , τῇ ταύτης ἀναλάμψει τὴν τοῦ ὑετοῦ κατήφειαν διεσκέδασε , καὶ αὖθις τὸ τῆς φύσεως σύγκριμα ἐπὶ τὴν προτέραν κατάστασιν ἐπανήγετο . συνέβη δὲ καὶ αὖθις ὄμβρον καταῤῥαγῆναι τεθολωμένον καὶ σύμμικτον τέφρᾳ , ὡς ἐπὶ καμινιαίας αἰθάλης , καὶ χλιαρὰν δὲ παρεῖχε τοῖς ἐπαφωμένοις αὐτοῦ τὴν ποιότητα .
Lemmas: ὁ . κατά δέ ὁ αὐτός χρόνος , ἄρτι ὁ θερινός τροπή μεταβάλλω ἐπί ὁ μετόπωρον , σείω ὁ θεός μέγας , ὡς καί οἰκίον καί Ἄστυ ἀνατρέπω . Κλαυδιούπολις τε , ὁ εὐδαίμων χωρίον ὁ Γαλάτης , τότε συμβαίνω , καταριπόω ἐκ ὁ ἀνυπόστατος κίνησις καί ἔνοσις , αἰφνίδιος ὁ οἰκήτωρ τάφος γίγνομαι , καί πολύς ὁ ἔπηλυς παρατυγχάνω ἐν ἀκαρής διαφθείρω . αἴτιος δέ ὁ τοσοῦτος ἔνοσις καί κίνησις ἀτμός μέν ὁ μαθηματικός καί ἀναθυμίασις μυθολογέω τις , ἐναποκλείω ὁ κόλπος ὁ γῆ , αὖθις τε εἰς πνεῦμα καταιγίς συνίστημι , ἐπεί μή ἀθρόος συμβαίνω ὁ διαπνοή οὗτος ἐκτρέχω , διά ὁ ὁ πόρος στενότητα , συνειλέω τε καί περιδινέω , καί ὁ κοῖλος περιδονέω μετά σφοδρός ὁ κίνησις , καί ὁ ἐπιπροσθέω καί περιέχω ἅπας σαλεύω , ἠώς εἄν ἐκ ὁ τέως ἔργω διεκπνέω , καί πρός ὁ ἔξωθεν ἐξατμίζω εἰς ὁ ὁμογενής διασκεδάννυμι ἀήρ . ἀλλά οὗτος μέν ὁ ὁ Ἕλλην εἰκαιομυθία πρός ὁ οὗτος δοκέω ἐξηγέομαι . ἐγώ δέ ὁ θεῖον Δαυίδ συνέπομαι , ἐπισκοπέω φημί ὁ Θεός πρός ἐγώ ὁ τοσοῦτος κλόνος ἐγγίγνομαι , ὅταν ἐπί ὁ ἐγώ επαγρύπνηση ἐπιτήδευμα , παρά ὁ θέω δράω θεσμός , εἰμί πως ἀλλά οὗτος δείδω ἄνθρωπος ὁ μέν φαῦλος ἔργον ἀπέχω , ἀντέχω δέ ὁ ἐπαινετός . ἀλλά οὗτος μέν ὁ Κλαυδιούπολις ὁ ὁ σεισμός βία ἐκ βάθρον ἀνατρέπω τότε πᾶς , καί συγχέω , ὁ ὀργή ὁ Θεός ἐκπίνω ὁ ποτήριον ἄκρατος . παρά οὗτος δέ ὁ ἐνιαυτός , θέρειος ὥρα κατά ὁ μέσος , ἄρτι ὁ ἥλιος ὁ καρκίνος προσεπιβαίνω , ὄμβρος ἐν Βυζάντιον καταρρήγνυμι καί ὁ προσομορέω αὐτός , οἷος οὖον συμβαίνω καταφέρω ὁ πρότερος . κλίνω γάρ ὁ ἡμέρα ( παρασκευή δέ εἰμί ) ἄρχω ὁ δεινός εἰς ἐννάω ὥρα καταλήγω · οὗτος δέ ραγδαίος τις ὁ ὑέτισις καταφέρω , ὡς μή σταγών ὁράω ὀμβρίζω κατά ὁ συνήθης , ἀλλά τις ἐπικλύζω ὕδωρ ὀχετός . οὐ ὑπολείπω γοῦν ὁ σηκός ἢ ὁ περίπυστος οἶκος , ὅστις ἄνωθεν ἐκ ὁ ὀροφή οὐ πληρόω ὁ ὕδωρ , καίτοι ὁ κάτοικος μόχθος ἀπαντλέω αὐτός πρός ὁ ἄμφοδον · ὁ μέν ἀπολέγω , ὁ δέ ἐπιλέγω , καί ἀκαταγώνιστος εἰμί ὁ δεινός . ἐπί τρεῖς οὖν ὥρα διάστημα κατέχω ὁ ὑετός , καί εἰμί ὁράω ποταμός πελαγίζω διά ὁ ὁ πόλις στενωπός , καί ὁ παρασύρω ὁ ἔμψυχος διαφθείρω . ὁ δέ ἄνθρωπος ἐλεεινός ἀποθρηνέω οἰμώζω , κατακλυσμός αὖθις ἐπισκήπτω κατά ἐκεῖνος ὁ θρυλέω ὑποτοπάζω · ἀλλά ὁ συμπαθής καί φιλάνθρωπος πρόνοια ἶρις διά ὁ νεφέλη ἐρείδω , ὁ οὗτος ἀνάλαμψις ὁ ὁ ὑετός κατήφεια διασκεδάννυμι , καί αὖθις ὁ ὁ φύσις σύγκριμα ἐπί ὁ πρότερος κατάστασις ἐπανάγω . συμβαίνω δέ καί αὖθις ὄμβρος καταλέγω θολόω καί σύμμικτος τέφρα , ὡς ἐπί καμινιαῖος Αἰθάλεια , καί χλιαρός δέ παρέχω ὁ ἐπαφάω αὐτός ὁ ποιότης .