leo-diaconus.historia diakonos.26
δʹ . Τοιαύτην ἀνειπόντος τοῦ Ἰωάννου παραίνεσιν , διανέστη τε πρὸς ἀλκὴν ὁ Νικηφόρος , καὶ τὰ ὅπλα καθυποδὺς τὴν ἐπὶ Καισαρείας ἅμα τῷ Ἰωάννῃ ἠπείγετο πανστρατί · καὶ τηνικαῦτα πηξάμενος χάρακα τὴν στρατιὰν ὑπεδέχετο . ἐπεὶ δὲ ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν ἅπαν τὸ τῆς Ἀσίας πρὸς αὐτὸν συνήθροιστο στράτευμα , ἡμέρας ἤδη διαφαυούσης , καὶ τῶν ἡλιακῶν ἀκτίνων ὑφαπλουμένων τῇ γῇ ( Ἰούλιος εἶχεν ἀρχὴν ) , οἱ τὰς τοῦ στρατοῦ παρειληφότες ἡγεμονίας ἅμα τῷ στρατηγῷ Ἰωάννῃ τὰ ξίφη γυμνώσαντες καὶ τὴν στρατήγιον σκηνὴν κυκλωσάμενοι ( προστεταγμένον δὲ τοῦτο πρὸς τοῦ Ἰωάννου τοῖς στρατηγοῖς καὶ λοχαγοῖς ἦν , ὅς γε δεινὸν ἐποιεῖτο , εἰ ἄνδρας αἱμάτων ἀγεννὴς ἐκτομίας μετὰ νηπίων τιθηνουμένων καθυποτάσσοι , ᾗ ἂν αὐτῷ δεδογμένον εἴη ) , αὐτοκράτορα Ρωμαίων καὶ κραταιὸν βασιλέα τὸν Νικηφόρον ἐφήμιζον , πολυχρόνιον κράτος αὐτῷ ἐπευχόμενοι . ὁ δὲ τὰ πρῶτα μὲν ἀπείπατο τὴν τοιαύτην ἀρχὴν , τὸ τοῦ ὕψους ἐπίφθονον εὐλαβούμενος , καὶ τὸν τῆς συνεύνου καὶ τοῦ υἱοῦ Βάρδα προϊσχόμενος θάνατον , ὃς αὑτῷ τῆς ἡλικίας τὸ βιώσιμον ἕλκων , ἄρτι πυραυγεῖ τῷ ἰούλῳ περιαστράπτων τὴν γένυν , κατὰ παιδιὰν οὐ πρὸ πολλῶν τῶν χρόνων πρὸς αὐτανεψιοῦ αὐτοῦ ( Πλεύσης τὸ μειράκιον ὠνομάζετο ) κοντῷ τὴν βλεφαρίδα τιτρώσκεται · ὁ δὲ Πλεύσης , δείσας ἐπὶ τῷ τραύματι , τὸν κοντὸν διαφίησι τῆς χειρός · τοῦ δὲ σαυρωτῆρος τῷ οὔδει ἐνερεισθέντος σφοδρὰν γενέσθαι συμβέβηκε τὴν ἀντέρεισιν , ὡς τὴν αἰχμὴν τὸ κρανίον ἀντιτορήσασαν διαμπερὲς διελθεῖν , καὶ αὐθωρὸν ἄναυδον τὸν Βάρδαν τοῦ ἵππου καταπεσεῖν . τοιαύτην ὁ Νικηφόρος προτεινόμενος πρόφασιν παρῃτεῖτο τὴν ἀρχὴν , καὶ Ἰωάννῃ τῷ Τζιμισκῇ παρεχώρει τῆς τοιαύτης ἐπιβῆναι τιμῆς , καὶ τῶν σκήπτρων ἀνθέξεσθαι . οὐκ ἠνείχετο δὲ τῶν τοιούτων λόγων οὔτε τις τῶν τοῦ στρατοῦ , οὔτε μὴν αὐτὸς ὁ Ἰωάννης · ἀλλ' ὁμοθυμαδὸν αὐτὸν ἐπευφήμουν , σεβάσμιόν τε καὶ βασιλέα Ρωμαίων προσαγορεύοντες . ὁ δὲ καταδέχεται τὴν ἀρχὴν , καὶ τὸ ἐρυθρὸν πέδιλον , ὃ τῆς βασιλείας παράσημον μέγιστον πέφυκεν , ὑποδύεται , μικρὰ φροντίσας τῶν φρικωδεστάτων ὅρκων , οὓς πρός τε τὸν πατριάρχην Πολύευκτον κατέθετο καὶ τὴν σύγκλητον . τὸ γὰρ ἀστάθμητον τῆς τύχης καὶ ἄδηλον , καὶ τὸ τοῦ Ἰωσὴφ δυσμενές τε καὶ ἄσπονδον ὑπολογιζόμενος , ἠπείγετο προτερήσειν τὴν τοῦ ἀνδρὸς κακοήθειαν , ἐν τῷ τὰ κατ' αὐτὸν εὖ θέσθαι , καὶ ὡς οἷόν τε ἀσφαλίσασθαι . τῷ τοι καὶ δεύτερα τὰ φθάσαντα τῆς ἑαυτοῦ σωτηρίας ἡγούμενος , παρὰ φαῦλον τὴν ὁρκωμοσίαν ἐτίθετο . τοῦτον δὴ τὸν τρόπον τῆς βασιλείας ἀρχὴν ὁ Νικηφόρος ἀναδεξάμενος , τῆς σκηνῆς προῆλθεν , ἀκινάκην διεζωσμένος καὶ δόρατι σκηριπτόμενος · ἐξ ἀπόπτου τε καί τινος περιωπῆς κατὰ τὸ ὕπαιθρον στὰς , ἔλεξε τοιάδε ·
Lemmas: δέ . τοιοῦτος ἀνειπεῖν ὁ Ἰωάννης παραίνεσις , διανίσταμαι τε πρός ἀλκή ὁ Νικηφόρος , καί ὁ ὅπλον καθυποδυο ὁ ἐπί Καισάρεια ἅμα ὁ Ἰωάννης ἐπείγω πανστρατί · καί τηνικαῦτα πήγνυμι χάραξ ὁ στρατία ὑποδέχομαι . ἐπεί δέ ἐντός ὀλίγος ἡμέρα ἅπας ὁ ὁ Ἀσία πρός αὐτός συναθροίζω στράτευμα , ἡμέρα ἤδη διαφαίνω , καί ὁ ἡλιακός ἀκτίς ὑφαπλέω ὁ γῆ ( Ἰούλιος ἔχω ἀρχή ) , ὁ ὁ ὁ στρατός παραλαμβάνω ἡγεμονία ἅμα ὁ στρατηγός Ἰωάννης ὁ ξίφος γυμνόω καί ὁ στρατήγιον σκηνή κυκλόω ( προστάσσω δέ οὗτος πρός ὁ Ἰωάννης ὁ στρατηγός καί λοχαγός εἰμί , ὅς γε δεινός ποιέω , εἰμί ἀνήρ αἷμα ἀγεννής ἐκτομίας μετά νήπιος τιθηνέω καθυποτάσσω , ὅς εἄν αὐτός δοκέω εἰμί ) , αὐτοκράτωρ Ῥωμαῖος καί κραταιός βασιλεύς ὁ Νικηφόρος φημίζω , πολυχρόνιος κράτος αὐτός ἐπεύχομαι . ὁ δέ ὁ πρῶτος μέν ἀπεῖπον ὁ τοιοῦτος ἀρχή , ὁ ὁ ὕψος ἐπίφθονος εὐλαβέομαι , καί ὁ ὁ σύνευνος καί ὁ υἱός Βάρδα προΐσχω θάνατος , ὅς ἑαυτοῦ ὁ ἡλικία ὁ βιώσιμος ἕλκω , ἄρτι πυραυγής ὁ ἴουλος περιαστράπτω ὁ γένυς , κατά παιδιά οὖον πρό πολύς ὁ χρόνος πρός αὐτανέψιος αὐτός ( πλέω ὁ μειράκιον ὀνομάζω ) κοντός ὁ βλεφαρίς τιτρώσκω · ὁ δέ πλέω , δείδω ἐπί ὁ τραῦμα , ὁ κοντός διαφίημι ὁ χείρ · ὁ δέ σαυρωτήρ ὁ οὖδας ἐνερείδω σφοδρός γίγνομαι συμβαίνω ὁ ἀντέρεισις , ὡς ὁ αἰχμή ὁ κρανίον ἀντιτορέω διαμπερές διέρχομαι , καί αὐθωρός ἄναυδος ὁ Βάρδα ὁ ἵππος καταπίπτω . τοιοῦτος ὁ Νικηφόρος προτείνω πρόφασις παραιτέομαι ὁ ἀρχή , καί Ἰωάννης ὁ Τζιμισκής παραχωρέω ὁ τοιοῦτος ἐπιβαίνω τιμή , καί ὁ σκῆπτρον ἀντέχω . οὐ ἀνέχω δέ ὁ τοιοῦτος λόγος οὔτε τις ὁ ὁ στρατός , οὔτε μήv αὐτός ὁ Ἰωάννης · ἀλλά ὁμοθυμαδόν αὐτός ἐπευφημέω , σεβάσμιος τε καί βασιλεύς Ῥωμαῖος προσαγορεύω . ὁ δέ καταδέχομαι ὁ ἀρχή , καί ὁ ἐρυθρός πέδιλον , ὅς ὁ βασίλεια παράσημον μέγας φύω , ὑποδύομαι , μικρός φροντίζω ὁ φρικώδης Ὅρκος , ὅς πρός τε ὁ πατριάρχης Πολυεύκτος κατατίθημι καί ὁ σύγκλητος . ὁ γάρ ἀστάθμητος ὁ τυγχάνω καί ἄδηλος , καί ὁ ὁ Ἰωσήφ δυσμενής τε καί ἄσπονδος ὑπολογίζομαι , ἐπείγω προτερέω ὁ ὁ ἀνήρ κακοήθεια , ἐν ὁ ὁ κατά αὐτός εὕω τίθημι , καί ὡς οἷος τε ἀσφαλίζω . ὁ ὅς καί δύο ὁ φθάνω ὁ ἑαυτοῦ σωτηρία ἡγέομαι , παρά φαῦλος ὁ ὁρκωμοσία τίθημι . οὗτος δή ὁ τρόπος ὁ βασίλεια ἀρχή ὁ Νικηφόρος ἀναδέχομαι , ὁ σκηνή προέρχομαι , ἀκινάκης διαζώννυμι καί δόρυ σκηρίπτω · ἐκ ἄποπτος τε καί τις περιωπή κατά ὁ ὕπαιθρος ἵστημι , λέγω τοιόσδε ·