leo-diaconus.historia diakonos.2
αʹ . Εἴπερ ἄλλο τι τῶν ἀγαθῶν τὸν βίον ὀνίνησι , τούτου οὐχ ἧσσον , ἀλλὰ καὶ μᾶλλον ἡ ἱστορία , ἐπωφελές τι πρᾶγμα πεφυκὸς καὶ λυσιτελές . ποικίλας γὰρ καὶ παντοδαπὰς ἀπαγγέλλουσα πράξεις , καὶ ὅσας ἡ φορὰ τοῦ χρόνου καὶ τῶν πραγμάτων κυλίνδειν εἴωθεν , ἡ προαίρεσις δὲ μάλιστα τῶν κεχρημένων τοῖς πράγμασι , τὰς μὲν ἀσπάζεσθαι καὶ ζηλοῦν τοῖς ἀνθρώποις νομοθετεῖ , τὰς δὲ ἀποδιοπομπεῖσθαι καὶ ἀποτρέπεσθαι · ὡς μὴ λάθωσιν ἀβουλήτως τὰ μὲν ὀνησιφόρα καὶ λῴονα προηκάμενοι , τοῖς δὲ ἀπευκταίοις καὶ βλαβεροῖς ἑαυτοὺς περιπείραντες . ἐπεὶ οὖν λυσιτελὲς ἡ ἱστορία μετὰ τῶν ἄλλων βιωφελῶν χρῆμα τελεῖν ὡμολόγηται , ἅτε τὰ θνητὰ ἀναβιώσκειν ἢ ἀνηβάσκειν παρεχομένη , καὶ μὴ ἐῶσα τοῖς τῆς λήθης βυθοῖς παρασύρεσθαί τε καὶ συγκαλύπτεσθαι · διὰ ταῦτα , πολλῶν ἐν τῷ κατ' ἐμὲ χρόνῳ πραγμάτων ἐξαισίων καὶ ἀλλοκότων καινοτομηθέντων , καὶ φοβερῶν κατ' οὐρανὸν δειμάτων ἐπιφανέντων , καὶ σεισμῶν ἀπίστων κινηθέντων , σκηπτῶν τε κατενεχθέντων , καὶ ὑετῶν λάβρων καταῤῥαγέντων , πολέμων τε συῤῥαγέντων , καὶ στρατευμάτων πολλαχοῦ τῆς οἰκουμένης ἐπιδραμόντων , καὶ πόλεων καὶ χώρων μεταναστάντων , ὡς πολλοῖς δοκεῖν , ἀλλοίωσιν ἄρτι τὸν βίον λαβεῖν , καὶ τὴν προσδοκωμένην δευτέραν κατάβασιν τοῦ Σωτῆρος καὶ Θεοῦ ἐπὶ θύραις ἐγγίζειν · ἔδοξέ μοι , μὴ οὕτω φρίκης μεστὰ καὶ θαύματος ἄξια πράγματα σιγῇ παραδραμεῖν , ἀλλ' εἰς τοὐμφανὲς ἀνειπεῖν , ὡς εἶναι παίδευμα καὶ τοῖς ὕστερον · εἴ γε μὴ δεδογμένον εἴη τῇ προνοίᾳ , αὐτίκα καὶ καταπόδας τὸ βιωτικὸν πορθμεῖον ἐν τῷ τῆς συντελείας ὅρμῳ ἐλλιμενίζειν , καὶ τὸ σχῆμα τοῦ κόσμου παραγαγεῖν . ἀλλά μοι εἴη τὸν ὑπὲρ ἐμὲ τοσοῦτον ἆθλον ἐπανῃρημένῳ , μὴ δεύτερον τῆς προθυμίας δραμεῖν , ἀναλόγως δὲ τοῦ μεγέθους τῶν συμβεβηκότων ἱκέσθαι , καὶ ταῦτα δεόντως ἐπεξηγήσασθαι . ἡ μὲν οὖν ἱστορία κατὰ τὸ ἐνὸν ἐμοὶ λεχθήσεται κατὰ μέρος · ὁ δὲ ταῦτα συντάξας Λέων εἰμὶ Βασιλείου υἱός · πατρὶς δέ μοι Καλόη , χωρίον τῆς Ἀσίας τὸ κάλλιστον , παρὰ τὰς κλιτῦς τοῦ Τμώλου ἀνῳκισμένον , ἀμφὶ τὰς πηγὰς τοῦ Καϋστρίου ποταμοῦ , ὃς δὴ , τὸ Κελβιανὸν παραῤῥέων καὶ ἥδιστον θαῦμα τοῖς ὁρῶσι προκείμενος , ἐς τὸν τῆς κλεινῆς καὶ περιπύστου Ἐφέσου κόλπον πελαγίζων ἐσβάλλει . ἀλλ' ἐπὶ τὴν τῶν κοινῶν πραγμάτων ἰτέον διήγησιν , περὶ πλείστου τὸ ἀληθίζειν ποιουμένοις ὡς μάλιστα , ὅτι καὶ τοῦτο τῇ ἱστορίᾳ τῶν ἄλλων μᾶλλον ἁρμόττει . φασὶ γὰρ καὶ οἱ τὸν λόγον σοφοὶ , ῥητορικῇ μὲν προσήκειν δεινότητα , ποιητικῇ δὲ μυθοποιΐαν , τῇ δὲ ἱστορίᾳ ἀλήθειαν . ὅσα μὲν οὖν ἐπὶ τὸν χρόνον τοῦ αὐτοκράτορος Κωνσταντίνου υἱοῦ Λέοντος , ᾧ Πορφυρογέννητος ἡ ἐπίκλησις , ἐπισυμβέβηκε πράγματα ( οὗ καὶ γεννωμένου καὶ τελευτῶντος κομήτην λέγεται φανῆναι κατ' οὐρανὸν , τὴν ἐκείνου καὶ γέννησιν προδηλοῦντα καὶ ἀποβίωσιν ) , παρήσειν μοι δοκῶ · ἀποχρώντως γὰρ ἄλλοις ἱστόρηται . τὰ δὲ τούτων ἐχόμενα , καὶ ὅσα ὀφθαλμοῖς καὶ αὐτὸς τεθέαμαι ( εἴπερ ὀφθαλμοὶ ὤτων πιστότεροι , καθ' Ἡρόδοτον ) , τὰ δὲ καὶ πρὸς τῶν ἰδόντων ἠκρίβωσα , ταῦτα καὶ δώσω γραφῇ .
Lemmas: ὅς . εἴπερ ἄλλος τίς ὁ ἀγαθός ὁ βίος ὀνίνημι , οὗτος οὐ κακός , ἀλλά καί μᾶλλον ὁ ἱστορία , ἐπωφελής τίς πρᾶγμα φύω καί λυσιτελής . ποικίλος γάρ καί παντοδαπός ἀπαγγέλλω πρᾶξις , καί ὅσος ὁ φορά ὁ χρόνος καί ὁ πρᾶγμα κυλίνδω εἴωθα , ὁ προαίρεσις δέ μάλιστα ὁ χράομαι ὁ πρᾶγμα , ὁ μέν ἀσπάζομαι καί ζηλόω ὁ ἄνθρωπος νομοθετέω , ὁ δέ ἀποδιοπομπέομαι καί ἀποτρέπω · ὡς μή λανθάνω ἀβούλητος ὁ μέν ὀνησιφόρος καί λῷος προηκάμενοι , ὁ δέ ἀπευκταῖος καί βλαβερός ἑαυτοῦ περιπείρω . ἐπεί οὖν λυσιτελής ὁ ἱστορία μετά ὁ ἄλλος βιωφελής χρῆμα τελέω ὁμολογέω , ἅτε ὁ θνητός ἀναβιώσκω ἢ ἀνηβάσκω παρέχω , καί μή ἐάω ὁ ὁ λήθη βυθός παρασύρω τε καί συγκαλύπτω · διά οὗτος , πολύς ἐν ὁ κατά ἐγώ χρόνος πρᾶγμα ἐξαίσιος καί ἀλλόκοτος καινοτομέω , καί φοβερός κατά οὐρανός δέμω ἐπιφαίνω , καί σεισμός ἄπιστος κινέω , σκηπτός τε καταφέρω , καί ὑετός λάβρος καταρρήγνυμι , Πολέμων τε συρρήγνυμι , καί στράτευμα πολλαχοῦ ὁ οἰκέω ἐπιτρέχω , καί πόλις καί χῶρος μετανίστημι , ὡς πολύς δοκέω , ἀλλοίωσις ἄρτι ὁ βίος λαμβάνω , καί ὁ προσδοκάω δύο κατάβασις ὁ Σωτήρ καί Θεός ἐπί θύρα ἐγγίζω · δοκέω ἐγώ , μή οὗτος φρίκη μεστός καί θαῦμα ἄξιος πρᾶγμα σιγή παρατρέχω , ἀλλά εἰς ἐμφανής ἀναλέγω , ὡς εἰμί παίδευμα καί ὁ ὕστερος · εἰμί γε μή δοκέω εἰμί ὁ πρόνοια , αὐτίκα καί καταπόδας ὁ βιωτικός πορθμεῖον ἐν ὁ ὁ συντέλεια ὅρμος ἐλλιμενίζω , καί ὁ σχῆμα ὁ κόσμος παράγω . ἀλλά ἐγώ εἰμί ὁ ὑπέρ ἐγώ τοσοῦτος ἆθλος ἐπαναλέγω , μή δύο ὁ προθυμία τρέχω , ἀνάλογος δέ ὁ μέγεθος ὁ συμβεβηκός ἱκνέομαι , καί οὗτος δήω ἐπεξηγέομαι . ὁ μέν οὖν ἱστορία κατά ὁ ἐν-εἰμί ἐγώ λέγω κατά μέρος · ὁ δέ οὗτος συντάσσω Λέων εἰμί Βασίλειος υἱός · πατρίς δέ ἐγώ Καλοή , χωρίον ὁ Ἀσία ὁ καλῶς , παρά ὁ κλιτύς ὁ Τμῶλος ἀνοικίζω , ἀμφί ὁ πηγή ὁ Καύστριος ποταμός , ὅς δή , ὁ Κελβιανὸν παραρρέω καί ἡδύς θαῦμα ὁ ὁράω πρόκειμαι , εἰς ὁ ὁ κλεινός καί περίπυστος Ἔφεσος κόλπος πελαγίζω εἰσβάλλω . ἀλλά ἐπί ὁ ὁ κοινός πρᾶγμα εἶμι διήγησις , περί πλεῖστος ὁ ἀληθίζω ποιέω ὡς μάλιστα , ὅτι καί οὗτος ὁ ἱστορία ὁ ἄλλος μᾶλλον ἁρμόζω . φημί γάρ καί ὁ ὁ λόγος σοφός , ῥητορικός μέν προσήκω δεινότης , ποιητικός δέ μυθοποιΐα , ὁ δέ ἱστορία ἀλήθεια . ὅσος μέν οὖν ἐπί ὁ χρόνος ὁ αὐτοκράτωρ Κωνσταντῖνος υἱός Λέων , ὅς Πορφυρογέννητος ὁ ἐπίκλησις , ἐπισυμβαίνω πρᾶγμα ( ὅς καί γεννάω καί τελευτή κοσμητής λέγω φαίνω κατά οὐρανός , ὁ ἐκεῖνος καί γέννησις προδηλόω καί ἀποβίωσις ) , παρίημι ἐγώ δοκέω · ἀποχρώντως γάρ ἄλλος ἱστορέω . ὁ δέ οὗτος ἔχω , καί ὅσος ὀφθαλμός καί αὐτός θεάομαι ( εἴπερ ὀφθαλμός οὖς πιστός1 , κατά Ἡρόδοτος ) , ὁ δέ καί πρός ὁ ὁράω ἀκριβόω , οὗτος καί δίδωμι γράφω .