leo-diaconus.historia diakonos.17
ζʹ . Ὁ δὲ στρατηγὸς , τοῦτο καταμαθὼν , τὰς ἀφετηρίους θᾶττον παρήγαγε μηχανὰς , καὶ βάλλειν τοὺς βαρβάρους ἐκέλευε . καὶ πρὸς τούτοις τοῖς τείχεσι προσεπέλασε τὴν ἑλέπολιν · κριὸν Ρωμαῖοι τὸ τεχνούργημα ὀνομάζουσι , τῷ δίκην κριοῦ προτομῆς τὸν σίδηρον ἀπεικάζεσθαι , ὃς ἐνηρμοσμένος ὢν τῇ δοκῷ παίει τὸν δόμον τοῦ ἄστεος . τῶν δὲ πετροβόλων βάρη θαμινὰ τῶν λίθων ἐπαφιέντων , εὐπετῶς οἱ βάρβαροι ἀνεστέλλοντο · καὶ τοῦ κριοῦ τοῖς τείχεσιν ἐγχριμφθέντος καὶ κραταιῶς ταῦτα τύπτοντος , ἄνδρες ὑποδύντες τὴν ταφρείαν συχνοὶ , λιθοτόμα ὄργανα φέροντες , καὶ ἀνορύττειν ἐκεῖθεν ἀρξάμενοι , ἐξεκόλαπτον ἠρέμα , καὶ τὴν λίθον διέκοπτον , ἵνα τοῦ τείχους ἡ βάσις ἠρήρειστο . παρὰ τυχὸν δὲ ψαμμῶδες ταύτῃ τὸ μέρος ἡ λίθος λαχοῦσα ὑπεῖκέ τε καὶ ἐνεδίδου ὡς μάλιστα . ὁ δὲ κριὸς τύπτων οὐκ ἀνίη τὸ ἔρυμα , καὶ κατὰ μικρὸν διασπῶν τὴν οἰκοδομίαν , ἐς τὸ ἀκριβὲς συμπεπιλημένην οὖσαν καὶ δυσαπόσπαστον . ἐπεὶ δὲ τὰ γεῖσα , ᾗπερ διώρυττον οἱ ἐπὶ τοῦτο ταχθέντες , ἐκκρεμῆ καὶ ὑπόκενα , ὡς τὸ εἰκὸς , ἐξειργάσαντο , ὀρθοστάδην ξύλοις ὑπήρειδον , ὕλην τε ταχυδᾳῆ καὶ αὖον συννήσαντες καὶ πῦρ ἐνιέντες , τῆς διώρυχος ὑπεξῄεσαν . τῆς δὲ φλογὸς ἀναφθείσης καὶ τῶν στηριγμάτων ἀνθρακωθέντων , δύο πύργοι ὁμοῦ τῷ διαμέσῳ τούτων δομήματι τοῦ τείχους ἐξαπιναίως ἀποῤῥαγέντες , ὑφίζανόν τε , καὶ ὑπωλίσθαινον , καὶ πρὸς τοὔδαφος κατεφέροντο . οἱ δὲ Κρῆτες , τῷ καινῷ τοῦ ὁράματος θαμβηθέντες , ἐπ' ὀλίγον χρόνον τὴν μάχην ἐξέκλιναν , τῷ τεραστίῳ καταπλαγέντες τοῦ πράγματος . εἶτ' αὖθις τὸν τῆς αἰχμαλωσίας καὶ δουλείας ὑπολογισάμενοι κίνδυνον , εἰς ἀῤῥαγῆ παράταξιν συνηθροίζοντο , καὶ διὰ τῶν κατεριπωθέντων τειχῶν τὴν Ρωμαϊκὴν διαβαίνουσαν φάλαγγα ἐῤῥωμενέστατα ὑπεδέχοντο , δαιμονίως τε διηγωνίζοντο , περὶ ψυχὴν κινδυνεύοντες . ἄρτι δὲ πολλῶν ἀναιρεθέντων , ἐπεὶ πρὸς τοσαύτην ἀνανταγώνιστον ῥοπὴν οὐχ οἷοί τε ἦσαν ἀντικαθίστασθαι ( ἐπέβρισαν γὰρ αἱ δυνάμεις κατόπιν , καὶ ὠθισμὸς ἀνυπόστατος ἦν ) , εἰς φυγὴν τρέπονται , χωροῦντες διὰ τῶν στενωπῶν · Ρωμαῖοι δὲ ἐφεπόμενοι τούτους ἀνῄρουν ἀνηλεῶς . οἱ δὲ περιλειφθέντες καὶ ὅσους οὐκ ἔφθη ἐκθερίζειν ὁ πόλεμος , τὰ ὅπλα ῥίψαντες εἰς ἱκετείαν ἐτράποντο . ὅπερ ὁ στρατηγὸς θεασάμενος , τὸν ἵππον κεντρίσας καὶ τὸν δρόμον ἐπιταχύνας , εἰσήλαυνέ τε καὶ τῶν στρατιωτῶν τὴν ὁρμὴν ἀνετείχιζε , μὴ κτείνειν ἀναπείθων τοὺς τὰ ὅπλα ῥίψαντας ἄνδρας , μηδὲ κατὰ ψιλῶν καὶ ἀόπλων ὠμῶς καὶ ἀπανθρώπως χωρεῖν , ἀπανθρωπίας λέγων εἶναι , τὸ ὑπεῖξαν καὶ γεγονὸς ὑποχείριον διαφθείρειν ἤδη καὶ ἀποκτιννύειν ὡσπερεὶ πολέμιον . τούτοις τοῖς λόγοις μόλις ἐπέσχεν ὁ στρατηγὸς τῆς στρατιᾶς τὴν μιαιφόνον ὁρμήν .
Lemmas: γῆ . ὁ δέ στρατηγός , οὗτος καταμανθάνω , ὁ ἀφετήριος ταχύς παράγω μηχανή , καί βάλλω ὁ βάρβαρος κελεύω . καί πρός οὗτος ὁ τεῖχος προσπελάζω ὁ ἑλέπολις · κριός Ρωμαῖος ὁ τεχνούργημα ὀνομάζω , ὁ δίκη κριός προτομή ὁ σίδηρος ἀπεικάζω , ὅς ἐναρμόζω εἰμί ὁ δοκός παίω ὁ δόμος ὁ Ἄστυ . ὁ δέ πετρόβολος βάρος θαμινός ὁ λίθος ἐπαφίημι , εὐπετής ὁ βάρβαρος ἀναστέλλω · καί ὁ κριός ὁ τεῖχος ἐγχρίμπτω καί κραταιός οὗτος τύπτω , ἀνήρ ὑποδύομαι ὁ ταφρεία συχνός , λιθοτόμον ὄργανον φέρω , καί ἀνορύσσω ἐκεῖθεν ἄρχω , ἐκκολάπτω ἠρέμα , καί ὁ λίθος διακόπτω , ἵνα ὁ τεῖχος ὁ βάσις ἐρείδω . παρά τυγχάνω δέ ψαμμώδης οὗτος ὁ μέρος ὁ λίθος λαγχάνω ὑπείκω τε καί ἐνδίδωμι ὡς μάλιστα . ὁ δέ κριός τύπτω οὐ ἀνία ὁ ἔρυμα , καί κατά μικρός διασπάω ὁ οἰκοδομία , εἰς ὁ ἀκριβής συμπιλέω εἰμί καί δυσαπόσπαστος . ἐπεί δέ ὁ γεῖσον , ὅσπερ διορύσσω ὁ ἐπί οὗτος τάσσω , ἐκκρεμής καί ὑπόκενος , ὡς ὁ εἰκός , ἐξεργάζομαι , ὀρθοστάδην ξύλον ὑπερείδω , ὕλη τε ταχυεδαην καί ἰαύω συννέω καί πῦρ ἐνίημι , ὁ διῶρυξ ὑπεξέρχομαι . ὁ δέ φλόξ ἀνάπτω καί ὁ στήριγμα ἀνθρακόω , δύο πύργος ὁμοῦ ὁ διαμένω οὗτος δόμημα ὁ τεῖχος ἐξαπίναιος ἀπολέγω , ὑφιζάνω τε , καί ὑπολισθάνω , καί πρός ἔδαφος καταφέρω . ὁ δέ Κρής , ὁ καινός ὁ ὅραμα θαμβέω , ἐπί ὀλίγος χρόνος ὁ μάχη ἐκκλίνω , ὁ τεράστιος καταπλάσσω ὁ πρᾶγμα . εἶτα αὖθις ὁ ὁ αἰχμαλωσία καί δουλεία ὑπολογίζομαι κίνδυνος , εἰς ἀρραγής παράταξις συναθροίζω , καί διά ὁ καταριπόω τεῖχος ὁ Ρωμαϊκός διαβαίνω φάλαγξ ἐῤῥωμενέστατα ὑποδέχομαι , δαιμόνιος τε διαγωνίζομαι , περί ψυχή κινδυνεύω . ἄρτι δέ πολύς ἀναιρέω , ἐπεί πρός τοσοῦτος ἀνανταγώνιστος ῥοπή οὐ οἷος τε εἰμί ἀντικαθίστημι ( ἐπιβρίθω γάρ ὁ δύναμις κατόπιν , καί ὠθισμός ἀνυπόστατος εἰμί ) , εἰς φυγή τρέπω , χωρέω διά ὁ στενωπός · Ρωμαῖος δέ ἐφέπω οὗτος ἀναιρέω ἀνηλεής . ὁ δέ περιλείπομαι καί ὅσος οὐ φθάνω ἐκθερίζω ὁ πόλεμος , ὁ ὅπλον ῥίπτω εἰς Ἱκεσία τρέπω . ὅσπερ ὁ στρατηγός θεάομαι , ὁ ἵππος κεντρίζω καί ὁ δρόμος ἐπιταχύνω , εἰσέρχομαι τε καί ὁ στρατιώτης ὁ ὁρμή ἀνατειχίζω , μή κτείνω ἀναπείθω ὁ ὁ ὅπλον ῥίπτω ἀνήρ , μηδέ κατά ψιλός καί ἄοπλος ὠμός καί ἀπάνθρωπος χωρέω , ἀπανθρωπία λέγω εἰμί , ὁ ὑπείκω καί γίγνομαι ὑποχείριος διαφθείρω ἤδη καί ἀποκτείνω ὡσπερεί πολέμιος . οὗτος ὁ λόγος μόλις ἐπέχω ὁ στρατηγός ὁ στρατιά ὁ μιαιφόνος ὁρμή .