laonicus-chalcocondyles.historiae laonikos4.3
Τοῦ δ' ἐπιγιγνομένου χειμῶνος Τουραχάνην ἔπεμπεν ἐπὶ Πελοπόννησον , πολεμῶν ἅμα καὶ τοῖς βασιλέως Ἑλλήνων ἀδελφοῖς . οὗτος μὲν οὖν λαβὼν τὸ Θετταλίας τε καὶ Εὐρώπης στράτευμα , ὅσον ἐπὶ Φερρῶν ἐς τὴν τοῦ Εὐρώπης στρατηγοῦ τάττεται μοῖραν , ἐστρατεύετο ἐπὶ Πελοπόννησον , τούς τε παῖδας αὐτοῦ ἅμα ἀγόμενος καὶ ἄρχοντας τῶν Θετταλίας καὶ Μακεδονίας πόλεων . καὶ ἐσβαλὼν ἐπορεύετο τὴν μεσόγαιον , Ἀρκαδίαν τὸ παλαιὸν καλουμένην , καὶ διὰ Τεγέης καὶ Μαντινείας ἐλαύνων κατῄει ἐπὶ τὴν Ἰθώμην καὶ Μεσηνίαν χώραν , καὶ ληϊσάμενος ἐπὶ ἡμέρας συχνὰς τὰ τῇδε ὑποζύγια Νεοπολίχνην παρεστήσατο . καὶ Σιδηροπολίχνην πολιορκῶν , ὡς οὐκ ἠδύνατο ἑλεῖν , ἀπήγαγε τὸν στρατόν , ἐξελαύνων διὰ τῆς ὁδοῦ . ἐνταῦθα ἐξελαύνοντος αὐτοῦ ὁ νεώτερος Ἀχμάτης ἑάλω ὑπὸ Ἀσάνεω τοῦ ἡγεμόνος γυναικὸς ἀδελφοῦ , ἐνεδρεύσαντος ταύτῃ περὶ Μυκήνης χώραν , ᾗ ἔμελλεν ἐξελαύνων διεξιέναι . τοῦτον μὲν οὖν ἀπαγαγόντες ἐς Σπάρτην παρὰ τὸν ἡγεμόνα εἶχον ἐν φυλακῇ , ἐς ὃ δὴ ἀπέδωκαν . Τοῦ δ' ἐπιγιγνομένου θέρους ἅμα ἦρι εὐθὺς καθισταμένῳ ἐστρατεύετο Μεχμέτης ὁ Ἀμουράτεω ἐπὶ τὴν Βυζαντίου πόλιν , καὶ πρότερον μὲν εὐθὺς διανοούμενος , ἐπεί τε ἐτετείχιστο αὐτῷ τὴν ἐν τῇ Προποντίδι Λαιμοκοπίην καλουμένην πόλιν . καὶ χειμῶνος τὸ τῇδε εὐθὺς ἔτι ἐπηρτημένου περιαγγέλλων ἁπανταχῇ τῆς τε Ἀσίας καὶ Εὐρώπης ἐς τὴν πάραλλον ναυπηγεῖσθαι , πλοῖά τε καὶ τριήρεις παρεσκευάζετο , τηλεβόλους ποιούμενος μεγίστους δή , ὧν ἡμεῖς ἐς ἐκεῖνον ἴσμεν τὸν χρόνον ἄλλῃ πῃ γεγονέναι . ὡς δὲ ἐδόκει αὐτῷ ἤδη ὥρα εἶναι ἐξελαύνειν , ἔπεμπε μὲν πρῶτα τὸν τῆς Εὐρώπης στρατηγὸν Σαρατζίαν παραλαβόντα τε τὸν τῆς Εὐρώπης στρατόν , τούς τε τηλεβόλους ἄγειν ἐς Βυζάντιον ἄλλας τε μηχανὰς καὶ δὴ καὶ τηλεβόλον μέγαν . εἶναι δὲ τοῦτον τὸν τηλεβόλον ὡς ζεύγη βοῶν ἕλκειν ἑβδομήκοντα καὶ ἄνδρας ἐς δισχιλίους . ἀφικόμενος μὲν οὖν οὗτος καὶ πρότερον τοὺς ἐν τῇ Βυζαντίου χώρᾳ πύργους , ἐς οὓς διεσώζοντο οἱ περὶ τὰ ἔργα ἀγροῖκοι ἄνδρες , τοὺς μὲν ἐξεπολιόρκησε λιμῷ , τοὺς δὲ καὶ ἑλὼν κατὰ κράτος τοὺς ἄνδρας ἀπαγαγὼν κατέσφαξε . καὶ τότε δὴ ὡς ἀφίκετο ἐπιών , ἐπέδραμε τὴν Βυζαντίου χώραν . οὐ πολλῷ δὲ ὕστερον ἐπελαύνων καὶ αὐτὸς βασιλεὺς ἐστρατοπεδεύετο ἀπὸ θαλάττης εἰς θάλατταν . καὶ τὸν μὲν ἐπὶ δεξιᾷ χῶρον τοῦ βασιλέως ἐς τὰς χρυσέας καλουμένας πύλας ἐστρατοπεδεύετο τὸ τῆς Ἀσίας ἅπαν στράτευμα , ἐς δὲ τὸ εὐώνυμον χωρίον κατὰ τὴν ξυλίνην καλουμένην πύλην ὁ τῆς Εὐρώπης στρατός · ἐν μέσῳ δ' αὐτὸς ἵδρυτο βασιλεύς , ἔχων τε τοὺς νεήλυδας καὶ τῶν θυρῶν , ὅσοι εἰώθασι περὶ βασιλέα σκηνοῦν . Ζάγανος δὲ ὁ τοῦ βασιλέως κηδεστὴς ἐστρατοπεδεύετο ἐς τὸν καταντικρὺ χῶρον ὑπὲρ τὴν Γαλατίην πόλιν . λέγεται δὲ γενέσθαι ξύμπαντα τὸν στρατὸν ἀμφὶ τὰς τεσσαράκοντα μυριάδας . τῶν δὲ ὑποζυγίων διπλασίω ἂν τούτων ἀριθμὸν ξυμβαίνει γενέσθαι ἐς τὸ τοῦ βασιλέως στρατόπεδον · ὑποζύγια γὰρ νομίζεται ἐς τὸ στρατόπεδον περιάγεσθαι πολλαπλάσια τῶν ἀνθρώπων , ὥστε σιτία ἐπιφέρεσθαι ἱκανὰ σφίσι τε αὐτοῖς καὶ τοῖς ἄλλοις ἵπποις τε καὶ ἀνδράσι . μόνοι δὲ οὗτοι ἀνθρώπων , ὧν ἡμεῖς ἴσμεν , ἀσφαλιζόμενοι σφίσι τὰ ἐπιτήδεια , ὅποι ἂν στρατεύωνται , ὥστε αὐτάρκη εἶναι αὐτοῖς , καὶ καμήλους καὶ ἡμιόνους ὡς πλείστας περιάγονται ἐς τὰ ἐπιτήδεια καὶ ἡμιόνους ἐς τὴν ἄλλην αὐτῶν εὐδαιμονίαν , αὐτός τις ἕκαστος ἵππους τε καὶ καμήλους καὶ ἡμιόνους τοὺς καλλίους ἑαυτῷ ἐπειγόμενος ἐνδείκνυσθαι . παραγενομένῳ δὲ βασιλεῖ οὐ πολλῷ ὕστερον παρῆν καὶ ὁ στόλος αὐτῷ διὰ θαλάσσης , τριήρεις μὲν ὡς τριάκοντα , πλοῖα δὲ μικρὰ ἀμφὶ τὰ διακόσια . Ἕλληνες μὲν οὖν ὡς ἐπύθοντο ἐπιέναι σφίσι τὸν βασιλέως στόλον , διὰ θαλάσσης πέδας σιδηρᾶς διατείνοντες ἀπὸ τῆς καταντικρὺ πόλεως ἐς τὸ τεῖχος τοῦ Βυζαντίου , παρὰ τὴν ἀκρόπολιν καλουμένην , καὶ τάς τε ναῦς , ὅσαι ἔτυχον παραγενόμεναι αὐτοῦ , αἱ μὲν μετὰ ξυμμαχιῶν αἱ δὲ καὶ ἐμπορίας χάριν , φέροντες καθίστασαν ἐς τὰς πέδας . καὶ οὕτω διενοοῦντο διακωλύειν τὸν βασιλέως στόλον μὴ παριέναι εἴσω ἐς τὸν Βυζαντίου λιμένα . διήκει γὰρ ἐντὸς ἐπὶ σταδίους κατὰ μὲν τὴν πόλιν ὀγδοήκοντα , ἐπὶ δὲ τὴν ἄλλην ἤπειρον τῆς χώρας ἐπὶ ἑκατὸν καὶ πεντήκοντα . τὸ μὲν οὖν τεῖχος ταύτης τῆς πόλεως οὐ πάνυ τι ὀχυρὸν ὂν οὔτε ῥεύματα ἔχει μεγάλα , ὥστε τὰ πλοῖα παραπλέοντα πράγματα ἔχειν . κατ' ἤπειρον δέ ἐστον δύω τείχεε τῆς πόλεως , τὸ μὲν μέγα τε καὶ ἄξιον λόγου , τὸ δὲ ἔλαττον , ἐκτὸς τὴν τάφρον ὑπερκείμενον . τάφρος δὲ ἔπεστιν ᾠκοδομημένη λίθοις , τὸ εὖρος πλεθριαία . τῷ μὲν οὖν βασιλεῖ καὶ τοῖς Ἕλλησι βουλευομένοις ἐδέδοκτο παρατασσομένοις ἐς τὸ ἐκτὸς τεῖχος ἀμύνεσθαι , οἷα τῇ τάφρῳ ὑπερκείμενον , κατὰ τὰ πρὶν δεδογμένα σφίσιν ἐπὶ Ἀμουράτεω , ὅτε ἐπολιόρκει τὴν πόλιν . Βασιλεὺς μὲν οὖν αὐτίκα τάς τε μηχανὰς καὶ ἄλλας ἄλλῃ τῆς πόλεως προσέφερε , καὶ τούς τε τηλεβόλους δύο ἱδρυσάμενος ἔτυπτε τὸ τεῖχος . ἵδρυτο δὲ ὁ μὲν τῶν τηλεβόλων κατὰ τὰ ἐκείνων βασίλεια , ὁ δὲ κατὰ τὴν τοῦ Ρωμανοῦ καλουμένην πύλην , ᾗ δὴ αὐτὸς ἐστρατοπεδεύετο βασιλεύς . ἵδρυντο μὲν καὶ ἄλλῃ πολλαχῇ τοῦ στρατοπέδου τηλεβόλοι , βάλλοντες ἐς τοὺς Ἕλληνας · οὗτοι δὲ δύο μέγιστοι λίθον ἕκαστος ἠφίεσαν διτάλαντον καὶ ἐπέκεινα . τοὺς δὲ λίθους μέλανας ὄντας λέγεται ἐνεγκεῖν , οἷς ἐπέτακτο , ἀπὸ Εὐξείνου πόντου ἐς τὸ βασιλέως στρατόπεδον . τηλεβολιστὴς δ' ἦν τοῦ βασιλέως τοὔνομα Ὀρβανός , Δὰξ τὸ γένος , καὶ πρότερον παρ' Ἕλλησι διατρίβων , καὶ τούς τε Ἕλληνας ἀπολιπὼν δεόμενος βίου , ἀφίκετο παρὰ τὰς θύρας τοῦ βασιλέως · ὃς τότε δὴ μεμισθωμένος πολλοῦ παρεσκευάσατο τοὺς τηλεβόλους . ἠφίεντο δὲ οὕτω . πρῶτα μὲν ἐλάττους τηλεβόλοι δύο παρὰ τὰ πλάγια τοῦ μεγάλου ὄντες ἠφίεντο , λίθον ἐπαφιέντες ἡμιτάλαντον . καὶ οὗτοι μὲν οἱ δύο λίθοι φερόμενοι ἐδῄουν τὸ τεῖχος . μετὰ δὲ τοὺς δύο λίθους ἠφίετο καὶ ὁ μέγας λίθος , τρία τάλαντα ἐν σταθμῷ ἔχων , καὶ μέγα μέρος κατεβάλλετο τοῦ τείχους · ὁ γὰρ λίθος δαιμονίᾳ φερόμενος ῥύμῃ καὶ φορᾷ ὑπερφυεῖ ἐλυμαίνετο ἀνηκέστως . λέγεται δὲ τὸν ψόφον αὐτοῦ ἀμήχανόν τινα ὄντα ἐπέχειν τὴν γῆν πέριξ ἐπὶ σταδίους τεσσαράκοντα σειομένην . κατεβάλλετο μὲν τὸ ἐκτὸς τεῖχος καὶ οἱ πύργοι ὑπὸ τῶν τηλεβόλων , καὶ τὸ ἐντὸς ἅμα ἐτύπτετο . ἠφίει δὲ τῆς ἡμέρας ὁ τηλεβόλος λίθους ἑπτά , καὶ ἕτερον τῆς νυκτός . κομισάμενος τῆς ἡμέρας τὸ σημεῖον , ᾗ ἔδει αὐτὸν ἀφιέναι . καὶ οὕτω τὴν ἀρχὴν ἔκπληξίς τε ἅμα καὶ δέος ἔσχε τοὺς Ἕλληνας . οἱ δὲ νεήλυδες καὶ ὁ ἄλλος στρατὸς ἀπὸ τοῦ στρατοπέδου στεγάσματα πίλοις λευκοῖς τε καὶ ἐρυθροῖς παρασκευασάμενοι , ἀπὸ τοῦ στρατοπέδου ἐς τὸ τεῖχος φέροντες καὶ ἐς τὴν τάφρον τῆς πόλεως , καὶ τὸ ἐκτὸς τῆς τάφρου κατορύσσοντες , καὶ ὀπὰς ποιησάμενοι , ἔβαλλον τοὺς Ἕλληνας τηλεβόλοις καὶ ἐτόξευον , οὔτε ὁρώμενοι οὔτε ἄλλο ἀνήκεστον πάσχοντες ὁτιοῦν πρὸς τῶν Ἑλλήνων · οὐ γὰρ οἷά τε ἦν . ὠρύσσετο μέντοι καὶ ὀρύγματα τῷ βασιλεῖ ὑπὸ γῆν φέροντα ἐς τὸ τεῖχος . καὶ οἵ τε ὀρυκταὶ τοῦ βασιλέως πύργους καθίστασαν ἐπὶ ξύλων μετεώρους τέσσαρας καὶ ἐπιπύργια , ὡς αὐτίκα πῦρ ἐνήσοντες ᾗ αὐτά . οὐ μέντοι γε προεχώρησε τὰ ὀρύγματα · οἱ γὰρ Ἕλληνες ὡς ᾔσθοντο τοὺς πολεμίους ὀρύσσοντας , ἔνδοθεν ὤρυσσον καὶ αὐτοί , καὶ προϊόντες εὗρον τοὺς βασιλέως ὀρυκτάς , καὶ ἐξέωσαν πῦρ ἐνιέντες , καὶ ἐπεκράτησαν τῶν ὀρυγμάτων . ἐπεποίητο μὲν καὶ πύργος ξύλινος ἐπιμήκης , καὶ κλίμακες ἐν αὐτῷ ὡς πλεῖστοι ἐς τὸ ἄνω τοῦ πύργου , ὡς διὰ τούτων πειρασομένων τοῦ τείχους καὶ ὑπερβαλλομένων . Ταῦτα μὲν οὖν κατ' ἤπειρον παρεσκεύαστο τῷ βασιλεῖ ἐς τὴν πολιορκίαν · κατὰ δὲ τὴν θάλατταν , ὡς οὐκ ἠδύνατο παριέναι εἴσω ἐς τὸν λιμένα , ὥστε πανταχῇ τῇ πόλει προσβάλλειν , ἐδόκει αὐτῷ ἄνω κατὰ τοῦ Ζαγάνου στρατόπεδον ἀνελκύσαντα ὑπερείδειν τὰ πλοῖα ἐς τὸν λιμένα . καὶ ταύτῃ μὲν ἄνω διὰ τοῦ ὄρους διέζευξε τὰ πλοῖα , παρεσκευασμένα ἱστίοις τε καὶ κώπαις ἑλκόμενα ἐς τὸν αἰγιαλὸν τοῦ λιμένος . διεβίβασε δὲ πλοῖα ἐς τὰ ἑβδομήκοντα , πεντηκοντόρους τε καὶ τριηκοντόρους , καὶ οὕτω παρεσκευάζετο ὡς τῇ ὑστεραίᾳ ἐπιπλευσούμενα ἐς τὸν λιμένα . καὶ ταύτῃ κατὰ τὸν αἰγιαλὸν οἱ τοῦ βασιλέως παρασκευασάμενοι τηλεβόλοις διενοοῦντο ἀμύνεσθαι , ἤν τις ἐπίῃ διακωλύσων τὰ πλοῖα καθέλκειν ἐς τὴν θάλασσαν . Ἕλληνες γὰρ ὡς ἑώρων τὰ πλοῖα ἕτοιμα κατὰ τὸν αἰγιαλὸν τοῦ λιμένος πληρώσαντες πλοῖα ὅσα ἐπῆν αὐτοῖς , καὶ ἐπιόντες κατακαῦσαι , ἢν δύνωνται , τὰ πλοῖα . καὶ ἐπεί τε ἔδοξεν , ἐποίουν οὕτω , καὶ πληρώσαντες πλοῖα καὶ ἐξοπλισάμενοι ἐπῄεσαν ὡς κατακαύσοντες , ὥσπερ ἔχουσιν ἀνειλκυσμένα τὰ πλοῖα . οἱ μέντοι Τοῦρκοι αἰσθανόμενοι αὐτοὺς ἐπιόντας , καὶ ἀφιέντες τοὺς τηλεβόλους , διέφθειραν τῶν πλοίων δύο τριηκοντόρους . καὶ τὰ μὲν πλοῖα εὐθὺς κατεδύετο , οἱ δὲ ἄνδρες , ὅσοι μὴ ἠπίσταντο νήχοντες , εὐθὺς ἀπώλοντο . τούτων δ' αὖ , ὅσοι ἐξένευσαν ἐς τὸν αἰγιαλὸν παρὰ τοὺς Τούρκους , ἑάλωσαν · καὶ οἱ Τοῦρκοι , ὡς ἡμέρα τάχιστα ἐγεγόνει , ἀπαγαγόντες τούτους ἐς τὰς πύλας τῆς πόλεως διέφθειραν . Ἕλληνες δὲἦσαν δὴ παρ' αὐτοῖς Τούρκων τινές , οἳ ἑάλωσαν , δέσμιοιἀπαγαγόντες καὶ οὗτοι τούτους ἐς τὰς ἐπάλξεις ἐναντίον τοῦ στρατοπέδου κατεχρήσαντο , ἴσα πρὸς ἴσα σφίσι διαχειριζόμενοι γίγνεσθαι περὶ τοὺς αἰχμαλώτους . τὰ μέντοι πλοῖα τοῦ βασιλέως , ὡς οὐδεὶς ἔτι διεκώλυε καθειλκυσμένα , ἀπέπλει ἐς τὴν πόλιν . Καὶ ἐνταῦθα αὐτίκα βασιλεὺς γέφυραν ἐποιεῖτο ἀπὸ τῆς καταντικρὺ ἠπείρου τῶν Κεραμαρείων καλουμένης χώρας , ἐς τὴν πόλιν φέρουσαν , δυοῖν πίθοιν ξυλίνοιν ξυνηρμοσμένοιν καὶ συνδεδεμένοιν ἀλλήλοις ἰσχυρῶς , ὥστε διαβαίνειν τὰ στρατεύματα ἀπὸ τοῦ Ζαγάνου στρατοπέδου ἐπὶ τὴν πόλιν . συνέβαινεν οὕτω ἁπανταχῇ πολιορκεῖσθαι τὴν πόλιν , καὶ τὰ τῆς πόλεως ταύτῃ πράγματα καὶ Ἑλλήνων ἀσθενῆ γίγνεσθαι . ἅτε γὰρ τῆς πόλεως ἐπὶ πολὺ διηκούσης ( ἡ γὰρ περίοδος τῆς πόλεως μεγίστη αὕτη τῶν ἐφ' ἡμῶν , καὶ ἐπὶ ἑκατὸν ἕνδεκά πῃ σταδίους γενομένη ) διανεμομένων τῶν ἀνδρῶν τῆς πόλεως ἁπανταχῇ , οὐ πάνυ τι ὀχυρὰ ἐγένετο . καὶ ἐπὶ τεσσαράκοντα ἡμέρας τοῖς τηλεβόλοις ἔτυπτε τὸ τεῖχος ἰσχυρῶς , καὶ κατέβαλε μέγα μέρος , πύργους τέσσαρας καὶ ἐπιπύργια . ὡσαύτως καὶ ἐς τὸ μέγα τεῖχος τούς τε πύργους κατέβαλεν . οἱ δὲ Ἕλληνες τὴν ἀρχὴν μὲν καὶ οὗτοι τοὺς παρὰ σφίσι τηλεβόλους ἱδρυσάμενοι κατὰ τὸ τεῖχος ἠφίεσαν καὶ οὗτοι λίθον ἕλκοντα τρία ἡμιτάλαντα σταθμόν , καὶ ἔβαλον ἐς τὸν τοῦ βασιλέως τηλεβόλον . ἀλλ' ἐσείετο μὲν τὰ τείχη καὶ ἐβλάπτετο σφίσιν , οὐ μέντοι ἤνυον οὐδέν . καὶ ὁ μὲν μείζων τηλεβόλος διερρήγνυτο αὐτίκα , ὅτε πρῶτον ἠφίετο . καὶ τὸν τηλεβολιστὴν ἐν αἰτίαις εἶχον ὡς διεφθαρμένον ὑπὸ βασιλέως , καὶ ἀπῆγον θανάτου · οὐ μέντοι γε φανερὸν εἶχον σημεῖον , ὡς κολάζειν , καὶ ἀπέλυσαν . ἐς δὲ τὸ τεῖχος , ὃ κατεβάλλετο ὑπὸ τῶν βασιλέως τηλεβόλων , κλίμαξί τισι καὶ πίθοις ξυλίνοις φραξάμενοι ἠμύνοντο , νυκτὸς ἐπιτελοῦντες ταῦτα διὰ σπουδῆς αὐτοί . Ἐν δὲ τῷ μεταξὺ χρόνῳ , ἐν ᾧ ταῦτα ἐγίγνετο , ἠγγέλλετο τῷ βασιλεῖ ὡς νῆες ἐπιπλέουσιν ἀπὸ τοῦ Αἰγαίου ἐπὶ τὸ Βυζάντιον , δύο φορτίδες , μία μὲν μείζων τῶν Ἰανυΐων , ἡ δὲ ἑτέρα τοῦ Ἑλλήνων βασιλέως , σῖτον ἐπιφέρουσαι . τοῦτο μὲν ὡς ἐπύθετο , τάχιστα ἐπλήρου τάς τε τριήρεις καὶ πλοῖα , καὶ ἔπεμπεν ἐπὶ τὰς ναῦς ἤδη ἐγγὺς οὔσας καὶ ἐπιφερομένας πνεύματι ἱκανῷ ἐς τὴν πόλιν . τὰ μὲν οὖν πλοῖα καὶ αἱ τριήρεις ἀνήγοντο ἐς τὰς ναῦς , καὶ ἐμβάλλουσι μὲν τῇ Ἑλληνικῇ νηῒ τὰ πρῶτα . καὶ παρὰ βραχὺ ἑάλω , εἰ μὴ ἡ Ἰανυΐων ναῦς ἐπιστραφεῖσα ἤμυνεν αὐτῇ · φέρουσα γὰρ ἐνέβαλεν ἐς τὰς τριήρεις . καὶ ὁ βασιλεὺς ἀπὸ τοῦ αἰγιαλοῦ ἐπεβόα διακελευόμενος τοῖς ἑαυτοῦ , ἐσβαίνων ἐς τὴν θάλατταν σὺν τῷ ἵππῳ . αἱ μέντοι νῆες οὕτω διαφυγοῦσαι κατέπλεον ἐς τὸν λιμένα . ἐνταῦθα τιτρώσκεται ὁ τοῦ βασιλέως ναύαρχος Παλτόγλης τὸν ὀφθαλμὸν ὑπὸ τῶν σφετέρων , ὡς αὐτὸς διεμαρτύρατο ἐς τὸν βασιλέα , καὶ εἰ μὴ ἐτρώθη , εἷλεν ἂν τὰς ναῦς , διισχυριζόμενος . οὕτω μέντοι διέφυγεν , ὥστε κακόν τι μὴ παθεῖν ὑπὸ βασιλέως . καὶ οὓς ἐν ὑποψίᾳ ἔσχε , συλλαβὼν ὁ βασιλεὺς καθεῖρξεν ὡς ἀπολέσων . Ὡς μὲν οὖν ἱκανῶς ἤδη αὐτῷ τὸ τεῖχος κατεβέβλητο , ὥστε εἰσπεσόντας τοὺς νεήλυδας εἰσελθεῖν ἐς τὴν πόλιν , ἐκέλευσεν ἀνὰ τὸ στρατόπεδον ἁπανταχῇ πυρὰ καίειν τὰ νενομισμένα , καὶ τἄλλα ποιούμενος ὡς τῇ ἐπιούσῃ τῆς ὑστεραίας τὴν προσβολὴν ποιησόμενος , καὶ τήν τε διαρπαγὴν καὶ ἐξανδραποδισμὸν ἀνεκήρυττεν ἐς τὰ στρατόπεδα . Λέγεται μὲν οὖν καὶ τόδε . ὡς τὸ τεῖχος ἐπεπτώκει ὑπὸ τῶν τηλεβόλων , ὁ Σκενδέρεω τοῦ Σινώπης ἄρχοντος παῖς , Ἰσμαΐλης τοὔνομα , προσέφερε λόγους τοῖς Ἕλλησι περὶ σπονδῶν , λέγων τοιάδε . " ἄνδρες Ἕλληνες , ἐπὶ ξυροῦ ἀκμῆς ὑμῖν , ὡς ὁρᾶτε , τὰ πράγματα ἕστηκε . τί οὐ πρέσβυν πέμπετε ὡς βασιλέα περὶ εἰρήνης ; ἢν γὰρ ἐμοὶ ἐθέλητε ἐπιτρέψαι , διαπράξομαι ὑμῖν σπονδὰς γενέσθαι παρὰ βασιλέως , καὶ τὴν χάριν οὖν εὖ οἶδ' ὅτι καταθήσεσθε τῷ διαπραξαμένῳ ὑμῖν . ἢν δὲ μὴ τοῦτο γένηται ὑμῖν , ἡ πόλις ἐξανδραποδιοῦνται , καὶ ὑμᾶς πασσυδὶ βασιλεὺς διαφθερεῖ , καὶ γυναῖκας καὶ παῖδας ὑμῶν ἐξανδραποδιούμεθα , καὶ συμφορᾷ κατασχεθήσεσθε ἀνηκέστῳ . ἀλλὰ πέμπετε ὡς τάχιστα ἄνδρα , ὃν ἂν ἐπὶ τὰς βασιλέως θύρας ἀγαγὼν ἐγὼ διαπράξομαι ὑμῖν τὴν εἰρήνην . " ταῦτα ἔλεγε τοῖς Ἕλλησι βουλευομένοις . ἐδόκει δὲ πεμπτέα εἶναι ἄγγελον , ὅστις ἂν πύθηται τῆς βασιλέως γνώμης περὶ σφᾶς , ἧς ἐστι , καὶ οὕτω βουλεύσονται περὶ τοῦ συνοίσοντος σφίσιν , ὅ τι εἴη ἄμεινον πειρωμένοις . ἔπεμπον δὲ ἄνδρα οὐκ ἐπίσημον ὡς ἀποπειρασόμενον τῆς βασιλέως γνώμης . ἐπεὶ δ' ἀφίκετο ἐς τὰς θύρας οὗτος ἡγουμένου Ἰσμαήλεω , ἐκέλευε βασιλεὺς δέκα τελεῖν αὐτῷ μυριάδας τοῦ ἐνιαυτοῦ · εἰ δὲ μὴ τοῦτο οἷοί τε ὦσι ποιεῖσθαι , οἴχεσθαι ἀπολιπόντας τὴν πόλιν , ἀποφερομένους τὰ σφέτερα αὐτῶν , ἕκαστος ὅποι ἂν βούλοιτο ἀπελθεῖν · ταῦτα ὡς ἀνηνέχθη ἐς τοὺς Ἕλληνας , ἐβουλεύοντο μὲν καὶ ἐδόκει ἀμύνεσθαι ἀνακινδυνεύοντας μᾶλλον ἢ οὕτω ἀμαχητὶ ἐκλιπόντας τὴν πόλιν οἴχεσθαι ἀποπλέοντας . ἐμοὶ μὲν οὖν δοκεῖ βασιλέα ταῦτα προτεῖναι ἀποπειρώμενον τῆς Ἑλλήνων γνώμης . καὶ τὰ ὀρύγματα μᾶλλον αὐτῶν ἄπρακτα γενόμενα ἐπῆρε διαπειρᾶσθαι , ὅ τι γινώσκοιεν περὶ σφῶν οἱ Ἕλληνες , εἴτε ἐχυρὰ εἴη αὐτοῖς τὰ πράγματα . Οἱ μὲν οὖν Ἕλληνες ἐς τοσοῦτον ἐξεφέροντο , ἐς ὅσον μοι δεδήλωται · βασιλεὺς δέ , ὡς αὐτῷ τὰ ἐς τὴν προσβολὴν παρεσκεύαστο , συγκαλέσας τοὺς νεήλυδας ἔλεγε τοιάδε . " ἄνδρες νεήλυδες καὶ ἐμοὶ παῖδες , τὰ κάλλιστα ἀεί , ὅποι ἂν στρατεύωμαι , ἀριστεύοντες , ἐφ' ὑμῖν ἤδη ἐστὶν ἁλῶναι τήνδε τὴν πόλιν . ἴστε δὲ καὶ τόδε . ὁπότε ἐπειρώμην ὑμᾶς , ἐφάσκετε ἁλώσιμον εἶναι τὴν πόλιν , εἰ μόνον τὰ τείχη ὑμῖν καταβάλλοιμι . περιάγων δὲ ὑμᾶς ἐπηρόμην , εἰ ἱκανῶς καταβέβληται ἤδη τοῦ τείχους · καὶ ἐς ὅσον ὑμῖν ἱκανῶς ἔχειν ἔδοξε , κατεβάλλετο . νῦν δὲ ἐπειδὴ ὥρα ἐστὶ τὴν προσβολὴν ποιεῖσθαι , τάδε προτίθεμαι . ὑμεῖς ἁπανταχῇ δόξαν παρὰ τοῖς προγόνοις καὶ ἐμοὶ εὐκλεῆ ἀνελόμενοι συγκατεργάζεσθε τὴν βασιλείαν ἐμοί . ἴστε δὴ οὖν . ὅσαι ὑπαρχίαι ἔν τε τῇ Ἀσίᾳ καὶ ἐν τῇ Εὐρώπῃ τυγχάνουσιν ὄντα , τούτων τὴν βελτίω δώσω τῷ πρώτῳ ἀναβάντι ἐπὶ τὸ διάφραγμα . τιμήσω δὲ τοῦτον , οἷα εἰκός , καὶ ἀμείψομαι , ἀρχὴν παρεχόμενος εὐδαίμονα , καὶ ἀποδείξω μακαριζόμενον ὑπὸ τῶν τοῦ ἡμετέρου γένους ἀνθρώπων . ὃν δ' ἂν αἴσθωμαι ἐν σκηναῖς ἀναστρεφόμενον καὶ μὴ μαχόμενον ἐς τὸ τεῖχος , οὐδ' ἂν εἰ πετόμενος κατὰ τὰ πτηνὰ ἀποδραίη , ἱκανῶς ἔσται αὐτῷ ἀποφυγεῖν , μὴ τὰ ἔσχατα παθόντι ἀποθανεῖν . ἴτε δὴ οὖν ἐπὶ τὸν ἀγῶνα τοῦτον , κάλλιστόν τε καὶ ὀλβιώτατον · ἀνδράποδά τε γὰρ ἔσται ὑμῖν πολλοῦ ἄξια καὶ γυναῖκες καὶ παῖδες , καὶ πλοῦτος ἐν τῇ πόλει πολύς . " ταῦτα εἰπόντι τῷ βασιλεῖ οἱ δεκαδάρχαι καὶ λοχαγοί , οἳ καὶ πρότερον , ὡς ἐπεδείκνυ τὸ τεῖχος αὐτοῖς ὁ βασιλεὺς περιάγων , εἰ ἱκανῶς ἔχει ἐσπεσεῖσθαι ἔσω ἐς τὴν πόλιν , [ καὶ ] ἐκέλευον καταβάλλειν , ἐς ὃ ἐδόκει αὐτοῖς ἱκανῶς ἔχειν , καὶ τότε δὴ θαρρεῖν τε αὐτὸν ἐκέλευον , ὡς ἐς τὴν πόλιν ἀμεταστρεπτὶ ἐσπεσοῦνται , ᾐτοῦντο δ' αὐτὸν χάριν θέσθαι σφίσι τοὺς ἄνδρας , οὓς συνέλαβε διὰ τὸν ναύαρχον , ὅτι ἐν ὑπόπτῳ ἦσαν , ὡς ἔτρωσαν αὐτὸν ἐς τὸν ὀφθαλμόν , χαρίσαιτο αὐτοῖς . ὁ δὲ ἐπείθετο καὶ ἀπέλυσε τοὺς ἄνδρας , χαρισάμενος τοῖς νεήλυσι . Μετὰ δὲ ταῦτα , ὡς ἐδόκει αὐτῷ προσβαλεῖν , ἔπεμπεν ἐς τὸ στρατόπεδον περιαγγέλλων , ὡς ἕωθεν ἔσοιτο ἡ προσβολή , καὶ προηγόρευε δῶρα τῷ ἀριστεύοντι · τῷ μὴ μαχομένῳ δὲ θάνατος ἐπέκειτο ζημία . καὶ ζύχιδες δὴ ἐς τὰ στρατόπεδα περιιόντες ὑπεμίμνησκον τὴν νενομισμένην σφίσι τῇ τελευτῇ δόξαν , ὡς τοῖς τε μαχομένοις ὁ ἥρως ἐπαγγέλλεται εὐδαιμονίαν τοῖς τετελευτηκόσι , καὶ ἄλλα , οἷα δὴ νομίζεται παρ' αὐτοῖς . οἱ μὲν οὖν Ἕλληνες ἄνδρα Ἰανύϊον ἀφικόμενον ἐς τιμωρίαν σφίσι σὺν νηΐ τε μεγίστῃ καὶ ὁπλίταις ὡς τριακοσίοις , ἐκέλευον ταύτῃ ἑστηκότα , ᾗ βασιλεὺς καὶ οἱ νεήλυδες ἔμελλον ἐπεισπεσόντες βιάζεσθαι , ὡς ἐνταῦθα σὺν τοῖς ὁπλίταις αὐτοῦ παρασκευάζοιτο ἀμύνεσθαι . καὶ αὐτός τε ἅμα βασιλεὺς Ἑλλήνων οὐ πολλῷ διίστατο σὺν τοῖς ἀμφ' αὑτόν , ὥστε ἐπαμύνειν . καὶ καρδινάλιος ὁ Ἰσίδωρος Σαρματίας , οὗ πρότερον ἐμνήσθην , παρὼν τότε τοῖς Ἕλλησιν ἐτιμώρει πολεμουμένοις · παρεγένετο γὰρ ὡς ξύνοδόν τε ποιησόμενος καὶ διαλλάξων τοὺς Ἕλληνας τῷ Ρωμαίων ἀρχιερεῖ . ταῦτα μὲν οὖν ὀλίγῳ πρότερον αὐτῷ ἐπεποίητο , καὶ οἱ Ἕλληνες ὀψὲ γοῦν ἐς διαλλαγὴν ἀφίκοντο τοῖς Ρωμαίοις . βασιλεὺς δέ , ὡς ἐδόκει ὥρα εἶναι προσβάλλειν ἕωθεν , ( Ἄρεος δ' ἦν ἡμέρα ) , τά τε κύμβαλα ἐσημαίνετο , καὶ οἱ αὐληταὶ καὶ οἱ σαλπιγκταὶ ἐσήμαινον , ἕωθεν προσέβαλε , καὶ ἁπανταχῇ τῆς πόλεως καθίσταντο ἐς μάχην οἱ βάρβαροι , καὶ προσβαλόντες ἐμάχοντο ἰσχυρῶς . κατὰ μὲν τὸ ἐς λιμένα τεῖχος ἠμύνοντο οἱ Ἕλληνες κράτιστα , καὶ ἐξεώσαντο τοὺς Τούρκους , καί πῃ κατὰ τὰς κλίμακας ἀναβάντων κεφαλὰς ἀπηνέγκαντο κρατύνοντες τὰ τείχη , ᾗ δ' αὐτὸς προσέβαλε βασιλεύς , οἱ νεήλυδες ἐπεισπεσόντες ἐβιάζοντο τοὺς ὁπλίτας τῶν Ἰανυΐων . καὶ ὁ Λόγγος αὐτὸς τιτρώσκεται τηλεβολίσκῳ ἐς τὴν χεῖρα , καί τινες ἄλλοι τῶν ὁπλιτῶν ἐπετιτρώσκοντο , καὶ ἐκλιπόντες τὴν χώραν , ᾗ ἑστήκεσαν , αὐτίκα βιαζόμενοι εἰσέπιπτον , καὶ τούς τε ὁπλίτας τῶν Ἰανυΐων ἐτρέψαντο καὶ ἐπικείμενοι ἐφόνευον . ὁ μὲν οὖν Λόγγος ἀπεχώρει . εἵποντο αὐτῷ οἱ ὁπλῖται , ἐπιόντων σφίσι τῶν νεηλύδων . καὶ ὁ βασιλεὺς Ἑλλήνων ὡς ᾔσθετο ἐκλιπόντας τὴν χώραν αὐτοὺς καὶ ἐνδιδόντας , ἀνέδραμε μὲν αὐτίκα καὶ ἤρετο τὸν Λόγγον , εἴ ποι πορεύοιτο · τοῦ δ' αὖ φαμένου , ὡς ταύτῃ θεὸς ὑφηγεῖται τοῖς Τούρκοις , αὐτὸς οὖν ὁ βασιλεὺς πρὸς Καντακουζηνὸν καί τινας ὀλίγους ἀμφ' αὑτὸν ὄντας τραπόμενος ἔλεγεν " ἴωμεν , ἄνδρες , ἐπὶ τοὺς βαρβάρους τούσδε . " αὐτός τε ὁ Καντακουζηνὸς ἀνὴρ γενόμενος ἀγαθὸς ἐτελεύτησε . καὶ αὐτὸς ἐτράπετο , καὶ ἐπιόντες καὶ διώκοντες ἔτρωσαν βασιλέα Κωνσταντῖνον ἐς τὸν ὦμον , καὶ ἐτελεύτησεν . οἱ δὲ ἄλλοι Ἑλλήνων , ὡς εἶδον τοὺς νεήλυδας ἐπὶ τὸ μέγα τεῖχος δραμόντας καὶ ἄνωθεν βάλλοντας τοξεύμασί τε καὶ λίθοις , καὶ τοὺς ἀμφὶ τὸν Λόγγον φεύγοντας , ἐπικειμένων τῶν νεηλύδων ἐτράποντο ἐς φυγήν , ἐκτός τις ἕκαστος προκαταβαίνειν βουλόμενος , ὥστε σώζεσθαι . ὡς δὲ ἐς τὴν πύλην ἀφίκοντο τὴν τοῦ Ρωμανοῦ καλουμένην , κατασχεθέντες ὑπ' ἀλλήλων αὐτοῦ ταύτῃ ἔκειντο , καὶ ἐπιόντες αὖθις ἔπιπτον ἐς αὐτούς , καὶ οὕτως ἐπαναβαίνοντας σπουδῇ ἐπειγομένους διαβαίνειν , σωρὸν μέγιστον ζῶντες κατὰ τὴν πύλην ἐπεποίηντο , ὥστε μηδενὶ βάσιμα εἶναι ἐντεῦθεν . καὶ οὗτοι μὲν οὕτως , ὡς πλεῖστοι ἐν οὐδενὶ λόγῳ ἀπώλοντο , ἐπειγόμενοι φθῆναι ἐς ἀλλήλους , ἔπιπτον ἐς ἐκεῖνο τὸ θέαμα , καὶ τὰς πύλας κεκλεῖσθαι σώμασι περιιόντων ἐπὶ τῶν Ἑλλήνων . οἱ δὲ νεήλυδες ὑπερβάντες τὸ μέγα τεῖχος ( κατέρριπτο γάρ τοι καὶ αὐτοῦ μέγα μέρος ὑπὸ τοῦ τηλεβόλου ) εἰσεχέοντο ταύτῃ ἐς τὴν πόλιν καὶ διήρπαζον τὴν πόλιν , τραπόμενοι , ὅποι ἑκάστῳ προχωροίη . Οἱ δὲ Ἕλληνες πρῶτον μέν , ὡς ἡ φήμη διέδραμεν , ὡς ἑάλω ἡ πόλις , οἱ μὲν φυγῇ ὥρμηντο ἐπὶ τὸν λιμένα ἐς τὰς ναῦς τῶν Οὐενετῶν καὶ Ἰανυΐων , καὶ πολλοὶ ἐς τὰ πλοιάρια ἐσβάλλοντες σπουδῇ καὶ ἀκόσμως ἀπώλοντο καταδυομένων τῶν πλοιαρίων . καὶ ἐγίγνετο , οἷα δὴ γίγνεσθαι εἰώθει ἐν τοῖς τοιούτοις θορύβοις , ἀτάκτως χωρούντων ἑκάστων ἐς τὸ διασώζεσθαι ἐν οὐδενὶ κόσμῳ καὶ οὗτοι μὲν ἔφθησαν ἀποφυγόντες τοὺς Τούρκους · οἱ δὲ πυλωροὶ τῆς πόλεως ἀγνωμοσύνῃ κακοδαίμονι χρησάμενοι , ὡς ἑώρων τοὺς Ἕλληνας ἐπὶ τὰς ναῦς τραπομένους , φυγῇ ὡρμημένους σώζεσθαι ἐς τὰς ναῦς , οἰόμενοι ὡς εἰ ἐπικλείσαιεν [ ἐς ] τὰς θύρας , ἀναγκασθεῖεν οἱ Ἕλληνες ἐπιστραφέντες ἀμύνεσθαι , καὶ κατά τινα χρησμὸν ᾀδόμενον ἐν τῇ πόλει , ὡς τῶν πολεμίων ἄχρι τοῦ Ταύρου χώρου τῆς πόλεως ἐπιγενομένων καὶ ἐπικειμένων τοὺς ἐν τῇ πόλει συστραφέντας ἀνάγκῃ ἀμυνομένους ἐκβαλεῖν τοὺς πολεμίους καὶ αὐτοὺς ἴσχειν τὴν πόλιν , ἐν ταύτῃ , οἶμαι , τιθέμενοι τῇ δόξῃ τὰς κλεῖς ἄνω ἀπὸ τοῦ τείχους ἔξω ἀπέρριψαν . οἱ δὲ ἄνδρες τε καὶ γυναῖκες , πλῆθος πολὺ γενόμενοι ἐνταῦθα ἐπιρρεόντων αἰεὶ συχνῶν , ἐτράποντο ἐπὶ τοῦ μεγίστου νεὼ τῆς πόλεως , τῆς ἁγίας Σοφίας καλουμένης , καὶ ἐνταῦθα συνελέγοντο ἄνδρες τε καὶ γυναῖκες καὶ παῖδες . οὐ πολλῷ μέντοι ὕστερον ἑάλωσαν ὑπὸ τῶν Τούρκων ἀμαχητί , καὶ ἀνδρῶν οὐκ ὀλίγοι ἐντὸς τοῦ νεὼ διεφθάρησαν ὑπὸ Τούρκων . ἄλλοι δ' αὖ τῶν Ἑλλήνων ἄλλῃ τῆς πόλεως τραπόμενοι ἐν ἀπορίᾳ τε εἴχοντο , καὶ οὐ πολλῷ ὕστερον οἱ μὲν ἀπώλοντο , οἱ δὲ καὶ ἡλίσκοντο . καὶ πολλοὶ τῶν Ἑλλήνων ἄνδρες γενόμενοι ἀγαθοὶ ἐμαχέσαντο καὶ ἀπέθανον πρὸ τῆς πατρίδος , ὥστε μὴ ἐπιδεῖν τὰς γυναῖκας αὐτῶν καὶ τοὺς παῖδας εἰς ἀνδραποδισμὸν γιγνομένας . ὅτε καὶ Θεόφιλος τοῦ Παλαιολόγων γένους ταύτῃ ἐτελεύτησεν , ἀνδρικῶς ἀγωνισάμενος θανάτου ἕνεκα . καὶ τῶν Παλαιολόγων οἱ μετοχιταῖοι , ὅ τε πατὴρ καὶ οἱ παῖδες αὐτοῦ , μαχόμενοι ἀπώλοντο . καὶ συχνοὶ τῶν ἀμφὶ βασιλέα Ἑλλήνων εὖ γεγονότες ἀπέθανον , μὴ ἀνεχόμενοι ἐπιδεῖν σφίσι τὴν πατρίδα δεδουλωμένην . ἦν τε τὰ τῆς πόλεως ἁπανταχῇ πλέω ἀπολλύντων καὶ ἀπολλυμένων καὶ διωκόντων τε καὶ φευγόντων . καὶ ἀμφὶ τὸν Νοταρᾶν τοῦ βασιλέως ἁρμοστὴν καὶ Ὀρχάνην τὸν Μουσουλμάνεω υἱιδοῦν , ὡς αὐτοὶ ἔλεγον οἱ Ἕλληνες , τοιόνδε ἐγένετο . ὡς γὰρ ἐπυνθάνοντο ἑαλωκέναι τὴν πόλιν , ἐπέδρασαν ἐπὶ πύργον τινὰ τῆς πόλεως , ὡς ἐνταῦθα βουλευσόμενοι , ὅποι ἂν σφᾶς δέοι τραπέσθαι . καὶ ἐνταῦθα γενόμενοι , Ὀρχάνην μὲν ῥάκια ἀμφιεσάμενον Ναζηραίου τινὸς ἔβαλεν ἑαυτὸν κατὰ τοῦ πύργου καὶ ἀπέθανεν , οἱ δ' ἀμφὶ τὸν Νοταρᾶν πολιορκηθέντες ἑάλωσαν περὶ πλήθουσαν ἀγοράν , αὐτός τε ἅμα καὶ οἱ παῖδες αὐτοῦ . Οἱ μὲν οὖν νεήλυδες αὐτίκα τὸ στρατόπεδον τοῦ βασιλέως ἐνέπλησαν [ καὶ ] γυναικῶν τε ἅμα καὶ παίδων τῶν περιφανεστάτων Ἑλλήνων , καὶ ὄλβον πολὺν ἀποφερόμενοι μέγα εὐδαίμονες ἐγένοντο . καὶ ἦν ἰδεῖν τὸ στρατόπεδον ἁπανταχῇ πλέων ἀνδρῶν τε καὶ γυναικῶν ἀλλήλους ἐπιβοωμένων καὶ παίδων ἐκπεπληγμένων ταύτῃ τῇ συμφορᾷ . καὶ χρυσὸς μὲν πολὺς καὶ ἄργυρος ἐφορεῖτο τῆς πόλεως ἐς τὸ στρατόπεδον , καὶ λίθων εὐπορία ἦν , καὶ ἐσθήτων παντοδαπῶν πλέως ἡ χώρα , ὥστε μιᾷ ἡμέρᾳ μέγα δὴ ὄλβιον γενέσθαι τοῦτο τὸ στρατόπεδον ἀπό τε ἀνδρῶν περιφανῶν καὶ πλούτου καὶ τῆς ἄλλης εὐδαιμονίας , ὥστε πολλοὺς μὲν οὐκ ἔχειν ὅ τι χρήσαιντο τῶν νεηλύδων τῇ παρούσῃ εὐδαιμονίᾳ . καὶ λίθους μὲν ἐξωνησάμενοι ὀλίγης τιμῆς , ἅτε μὴ εἰδότων τῶν νεηλύδων , ὁπόσου αὐτὰ δέοι ἀποδόσθαι , μέγα ὄλβιοι ἐγένοντο , καὶ χρυσόν , ᾗ ἔστιν , ἀντὶ χαλκοῦ φαίνονται ἀποδόμενοι οἱ νεήλυδες . Ἐνταῦθα ἑάλω καὶ Ἰσίδωρος καρδινάλιος Σαβίνων , καὶ ὡς ἤχθη , ἐς Γαλατίαν ἀπεδόθη , καὶ ἐσβὰς ἐς ναῦν ἀπέδρα ἐπὶ τὴν Πελοπόννησον . εἰ μὲν οὖν αὐτὸν ἔγνω βασιλεύς , ὡς εἴη καρδινάλιος Ἰσίδωρος , ἀνεῖλέ τε ἂν αὐτὸν καὶ οὐκ ἀνίει διαφυγεῖν · νῦν δὲ οἰόμενος αὐτὸν τεθνάναι οὐκ ἐποιεῖτο λόγον οὐδένα . τοῦ μέντοι βασιλέως Ἑλλήνων τὴν κεφαλὴν τῶν νεηλύδων τις μετὰ ταῦτα παρὰ βασιλέα ἐνεγκάμενος δῶρά τε ἔλαβε καὶ ἀρχῇ ἐδωρήθη . ὅτῳ δὲ τρόπῳ ἀποθάνοι , οὐδεὶς ᾔσθετο τῶν νεηλύδων φράσαι . κατὰ γὰρ τὴν πύλην σὺν πολλοῖς ἄλλοις αὐτοῦ ὡς ὁ τυχὼν ἐτελεύτησε , βασιλεύσας ἔτη τρία καὶ μῆνας τρεῖς . ἑάλωσαν δὲ καὶ Οὐενετῶν ἄνδρες ἐπιφανεῖς , οἳ αὐτοῦ τε παρῆσαν μετιόντες ἐμπορίαν , καὶ ἄλλοι συχνοί , οἳ σὺν ταῖς τριήρεσιν ἔτυχον ὁρμισάμενοι , κατέσχον δ' αὐτοὺς οἱ Ἕλληνες κατὰ τὸ ξυμμαχικόν , ὥστε ἀμῦναι σφίσιν ἐς τὴν παροῦσαν ἀνάγκην . καὶ ὁ μὲν πρύτανις τῶν Οὐενετῶν , ὡς ἤχθη ἐς βασιλέα , ἀπέθανεν , οἱ δ' ἄλλοι ἀπελύοντο μετὰ ταῦτα . ἐν ᾧ γὰρ ταῦτα ἐγένετο καὶ πάντες σχεδὸν ἐγένοντο τετραμμένοι ἐπὶ διαρπαγήν , καὶ οἱ τοῦ στόλου τοῦ βασιλέως , αἱ δὲ τῶν Οὐενετῶν τριήρεις λύσασαι ἐκομίζοντο διὰ τοῦ Ἑλλησπόντου , καὶ τριταῖαι ἀφικνοῦνται ἐς Εὔβοιαν κεναὶ ἀνθρώπων · τοὺς γὰρ πλείους ἀποβιβάσαντες οἱ Ἕλληνες ἐτάξαντο ἐς τὴν τῆς πόλεως φυλακὴν πρὸς τὰς ἐπάλξεις , καὶ ἑάλωσαν , οἱ δὲ καὶ ἀπέθανον . αἱ μὲν οὖν τριήρεις ἀφικόμεναι ἀγγέλλουσί τε τὴν Βυζαντίου συμφοράν , καὶ πάντες οὐδὲ ᾔδεσαν , ποῦ τράπωνται γενόμενοι · αὐτίκα γὰρ ἥξειν ἐς αὐτοὺς τὸ δεινὸν ἐνόμιζον . καὶ αἱ νῆσοι αἱ ἐν τῷ Αἰγαίῳ σχεδόν τι ξύμπασαι ὥρμηντο ἐς φυγήν , καὶ οἱ ἡγεμόνες τῶν Ἑλλήνων καὶ οἱ περὶ Πελοπόννησον συμφορᾷ πεπληγμένοι ὥρμηντο ἐπὶ τὴν θάλασσαν . δι' ἃ δὴ ξυνέβη ὕστερον γενέσθαι τὴν ἀπόστασιν τῶν ἐνοικούντων αὐτὴν Ἀλβανῶν . Βασιλεὺς μὲν δή , ὡς ἑάλω Βυζάντιον , αὐτίκα ἐκέλευε Ζάγανον τὸν κηδεστὴν αὐτοῦ τριήρεις πληρώσαντα ἰέναι τε ἐπὶ τὴν καταντικρὺ Βυζαντίου Γαλατίην πόλιν , καὶ διακωλύειν μὴ πλέειν ἐπὶ τὰς ναῦς , παραγγέλλειν τε τοῖς ἐν τῇ πόλει ἱδρῦσθαί τε ἕκαστον ἐν τῇ χώρᾳ καὶ μηδενὶ ἐπιτρέπειν ἐσβαίνειν ἐς τὰς ναῦς . ὁ γὰρ τῆς πόλεως ταύτης προεστώς , ὡς ᾔσθετο τὸ Βυζάντιον ἑαλωκέναι ὑπὸ βασιλέως , περιδεὴς γενόμενος , μὴ καὶ ἐς σφᾶς ὁρμώμενος ἐξανδραποδίσαιτο τὴν πόλιν , οἷα καὶ Βυζάντιον ἔδρασε , λαβὼν τὰς τῆς πόλεως κλεῖς καὶ ἀφικόμενος ἐς βασιλέα παρεδίδου τὴν πόλιν , ὡς αὐτῷ τε ἐπιτρέπουσι σφᾶς , ἀξιοῦντες πείθεσθαι τοῦ λοιποῦ αὐτῷ ὅ τι ἂν κελεύοι . τότε μὲν οὖν τὸν Ζάγανον ἔπεμπε παραληψόμενόν τε τὴν πόλιν καὶ μηδενὶ ἐπιτρέψοντα ἐσβαίνειν ἐς τὰς ναῦς . οἱ μὲν οὖν Γαλατιανοί , ὡς εἶδον τὰς τριήρεις ἐπὶ τὴν πόλιν σφῶν ὡρμημένας , ἐνταῦθα δὴ ἅπαντες πασσυδὶ ὥρμηντο ἐπὶ τὰς ναῦς · οἱ δὲ Τοῦρκοι ἐπεῖχον αὐτούς , καί τινας αὐτῶν διεχρήσαντο δεδιττόμενοι . ἐπεὶ δὲ ἀφίκετο Ζάγανος , εἰσιὼν ἐς τὴν πόλιν καθίστα τε τὰ ἐν τῇ πόλει , καὶ ἄρχοντα ἐπέστησε τοῦ βασιλέως , ὥστε μιᾷ ἡμέρᾳ δυοῖν πόλεων κύριος γενόμενος τὴν μὲν ἠνδραποδίσατο , τὴν δ' αὖ παραλαβὼν τὰ κατὰ τὴν ἤπειρον τείχη καθαιρεῖν τοὺς ἐνοικοῦντας προσέταξεν . ἐποίει δὲ τοῦτο , ὡς ἂν μὴ νεῶν ἀπὸ Ἰταλίας ἀφικνουμένων ἀπόστασίν τε βουλεύοιντο , καθῃρημένων τῶν τειχῶν τῆς ἠπείρου , καὶ τῷ βασιλεῖ ἐσαῦθις ἢν ἐπίῃ πόλεμος , κατάσχῃ ἐσιὼν ἐς τὴν πόλιν . Ἑλλήνων μὲν οὖν ὅσοι μὴ ἀπώλοντο , τούτους ἀπαγαγόντες ἐς τὴν Γαλατίην , τοὺς ἐπιφανεῖς μάλιστα αὐτῶν . καὶ ἄλλοι μὲν οὕτως ἐλευθεροῦντο · Νοταρᾶν δὲ τὸν βασιλέως Ἑλλήνων πρύτανιν αὐτός τε ὁ βασιλεὺς ἐξωνησάμενος καὶ γυναῖκα καὶ παῖδας , καὶ χρηματίσας αὐτῷ , ἅττα ἠβούλετο συνιέναι τῶν ἑαυτοῦ , καὶ τὰ τῆς Ἰταλίας ὅσα ᾔδει προσδόκιμα , ἐτίμα τε καὶ συνεγένετο χρόνον τινά . καὶ Ἑλλήνων ὅσοι ἠλευθέρωντο , συνελέγοντο αὖθις ἐς τὴν Βυζαντίου πόλιν , τούς τε προσήκοντας αὐτῶν ἐλευθεροῦντες καὶ ἐπιτηδείους . καὶ οὐ πολλῷ ὕστερον ὑπὸ βασιλέως ἀπώλοντο . ἐγένετο δὲ ὧδε . ὡς ἀνηνέχθη ἐς βασιλέα παῖδα εἶναι τοῦ Νοταρᾶ νήπιον δωδεκαετῆ , ἔπεμψε τῶν οἰνοχόων αὐτοῦ ἕνα , αἰτούμενος τὸν παῖδα . ὁ δὲ ὡς ἐπύθετο τὰ παρὰ τοῦ οἰνοχόου , χαλεπῶς τε ἔφερε καὶ ἐποιεῖτο δεινόν , λέγων " ὦ οἰνοχόε , ταῦτα οὐκ ἀνασχετά ἐστι , βασιλέα ἀφαιρεῖσθαι τοὺς παῖδας ἡμῶν , οὐδὲν ἔχων , ὅ τι ἂν ἡμῖν ἐν τῷ παρόντι ἐπιμέμψασθαι , ἐπεί τε συνέγνω ἡμῖν τὴν ἁμαρτίαν ἐξωνησάμενος . εἰ δὲ ταῦτα οὕτω ἡμᾶς ποιοίη , τί οὐ κελεύει ἠμᾶς αὐτοὺς κακίστῳ ὀλέθρῳ παραδοῦναι ; " ταῦτά τε ἔλεγε , καὶ οὐκ ἔφη ἑκὼν εἶναί ποτε τὸν παῖδα ἀναίτιος ὢν ἐκδώσειν . ἐπιπλήττοντι δὲ τῷ οἰνοχόῳ καὶ παραινοῦντι μήτε λέγειν μήτε ποιεῖν οὕτω ἐς βασιλέα , ὡς αὐτίκα ἀπολούμενον , οὐκ ἔπειθεν . ἐπεὶ δὲ ὑποστρέφων ἀπήγγειλε τῷ βασιλεῖ τὰ παρὰ τῶν Ἑλλήνων , αὐτίκα ἐκέλευσεν αὐτόν τε ἅμα καὶ τοὺς παῖδας , καὶ ὅσοι αὐτῷ συμπαρῆσαν , ἀπαγαγόντα κατασφάξαι . οἱ μὲν οὖν ὡς ἀφίκοντο ἐς αὐτὸν οἱ ἐπὶ τοῦτο ταχθέντες , ἐδεῖτο αὐτῶν τοὺς παῖδας ἐναντίον αὐτοῦ ἀνελεῖν τὰ πρῶτα , μετὰ δὲ ταῦτα ἑαυτὸν καταχρήσασθαι . καὶ οἱ μὲν παῖδες αὐτοῦ καταδείσαντες τὸν θάνατον ἐδέοντο τοῦ πατρός , καὶ ὅσα ἐνῆν σφίσι χρήματα ἐν τῇ Ἰταλίᾳ , παραδόντας περιποιῆσαι σφᾶς , ὥστε μὴ ἀποθανεῖν . ὁ δὲ οὐκ εἴα , ἀλλ' ἐκέλευε θαρροῦντας ἰέναι ἐπὶ τὸν θάνατον . καὶ τούτους μὲν πρῶτα ἀνεῖλον , μετὰ δὲ ἑαυτὸν παρείχετο διαχρήσασθαι . ὡς δὲ τοῦτόν τε καὶ τοὺς περὶ αὐτὸν ἀνεῖλεν ὁ βασιλεύς , αὐτίκα ἐκέλευσε καὶ τῶν Ἑλλήνων τοὺς ἄλλους , ὅσοι παρῆσαν ἐν Βυζαντίῳ ἐλευθερωμένοι , ἀπαγαγόντες καὶ τούτους ἀπέσφαξαν . καὶ οὕτω μὲν οὗτοι ἐν οὐδενὶ λόγῳ ἀπώλοντο · βασιλεὺς δὲ ἐπὶ τοῦτον τὸν φόνον ἐλάσας , ἐνάγοντος τῶν Ἑλλήνων τῶν ἐπιδήμων ἑνός , οὗ τὴν θυγατέρα βασιλεὺς συγγενόμενος ἤρα τε ἐπιμαινόμενος τῇ γυναικί , τούς τε προσήκοντας αὐτῇ ἐφιλοφρονεῖτο , ὑπὸ ἔρωτος ὡς μάλιστα φερόμενος . καὶ τούτῳ φασὶ πειθόμενον διαχρήσασθαι τοὺς Ἕλληνας . Περὶ μὲν τοὺς τοῦ Βυζαντίου Ἕλληνας τοσαῦτα ἐγένετο · δοκεῖ δὲ ἡ ξυμφορὰ αὕτη μεγίστη τῶν κατὰ τὴν οἰκουμένην γενομένων ὑπερβαλέσθαι τῷ πάθει , καὶ τῇ τῶν Ἰλίου παραπλησίαν γεγονέναι , δίκην γενέσθαι τοῦ Ἰλίου ὑπὸ τῶν βαρβάρων τοῖς Ἕλλησι πασσυδὶ ἀπολουμένοις , καὶ οὕτω τοὺς Ρωμαίους οἴεσθαι ξυμβῆναι , τὴν τίσιν ἀφῖχθαι τοῖς Ἕλλησι τῆς πάλαι ποτὲ γενομένης Ἰλίου ξυμφορᾶς . Ταῦτα μὲν οὖν ἐς τοσοῦτον ἐγένετο · Χαλίλην δὲ ἐνταῦθα τὸν Μπραΐμεω παῖδα , τὸν τοῦ οἴκου αὐτῷ ἡγεμόνα , συλλαμβάνει , βουληθεὶς μὲν καὶ πρότερον ἀπολέσαι αὐτόν , καταστάντων δὲ οὐκέτι αὐτῷ [ ἔτι ] τῶν πραγμάτων βεβαίως δεδοικὼς οὐκ ἐποιεῖτο τὴν σύλληψιν . καὶ αὐτὸν μὲν ἐν πέδαις ἔχων ἀπέπεμψεν ἐπὶ ἁμάξης ἐπὶ Ἀδριανούπολιν καθεῖρξαι , καὶ οὐ πολλῷ ὕστερον τήν τε οὐσίαν ἀφείλετο , χρυσόν τε καὶ ἄργυρον , ὅσος ἐνῆν αὐτῷ , ἰσχυρότατα δὲ χρημάτων κτῆσιν ποιησάμενον τοῦτον τὸν ἄνδρα , καὶ μέγα ὄλβιον ἐν τῷ τῶν βασιλέων τῶνδε οἴκῳ συμπάντων γενομένων . ταῦτα δὲ ἐγένετο ἐπικρατοῦντος τότε καὶ τὸ κράτος ἔχοντος παρὰ βασιλεῖ Ζαγάνου τοῦ κηδεστοῦ βασιλέως , οὗ τὴν θυγατέρα ἐγγυημένην Μαχουμέτῃ τῷ Μιχαήλου παιδί , ὡς ὀψόμενος ᾔει παρ' αὐτὸν ἅμα τῷ βασιλεῖ , καὶ ἐρασθεὶς ὡς ἐθεάσατο τὴν γυναῖκα , ἠγάγετο μὲν αὐτὸς ταύτην , τὴν δὲ ἑτέραν ἐγγυήσατο αὐτῷ Μαχουμέτῃ ὁ Ζάγανος . τὸν μὲν οὖν Χαλίλην εὐθὺς τότε κατεχρήσατο , καὶ τοὺς θεράποντας αὐτοῦ Ἰαγούπην καὶ Μεχμέτην , καὶ συλλαβὼν τὰ χρήματα ἀφείλετο ὑπὲρ τὰς ιβʹ μυριάδας χρυσοῦ . ἐνταῦθα μὲν ὥρμηντο τῶν θεραπόντων αὐτοῦ οἱ πλεῖστοι μελανοφορεῖν καὶ τῶν ἐπιτηδείων , ἅτε ἀνδρὸς ἀρίστου γενομένου . καὶ ὡς τοῦτο ἀνήχθη ἐς βασιλέα , κήρυγμα ἐποιεῖτο , ὃς ἂν ἐσθῆτα μέλαιναν φοροίη , ἐς τὴν ὑστεραίαν παρεῖναι ἐς τὰς βασιλέως θύρας . καὶ οὐδεὶς ἐφάνη οὕτως ἔχων ἀνὰ τὴν πόλιν . ἀνεδήλου μὲν τῷ ἀνδρὶ τῷδε καὶ πρότερον βασιλεύς , ὡς ἄχθοιτο μὲν αὐτῷ ἐπιεικῶς πάνυ δυσμενεῖ περὶ ἑαυτόν , καὶ ἡ φήμη οὕτως εἶχε , θειοτέρα οὖσα ὡς τὰ πολλά . καί ποτε ἀλώπεκος δεδεμένης ἐν ταῖς βασιλέως θύραις αὐτὸς βασιλεὺς ἤρετο " ὦ ταλαίπωρε , τί οὐ χρήμασι διεπράξω παρὰ Χαλίλῃ τῷ ἡμετέρῳ πρυτάνει διαφυγεῖν , ἀλλ' οὕτω κακῶς πράττεις ; " ἔθραξε μέντοι καὶ αὐτὸν Χαλίλην ἡ φήμη , καὶ ὥρμητο ὡς εἰς τὸν Μεχμέτεω τάφον πορείαν ἔκδημον ποιησόμενος . ὥστε ἀνεῖναι τοῦ θυμοῦ τὸν βασιλέα ἐς αὐτόν . ἀλλ' ἐξηπάτει αὐτὸν χρήμασι θεραπεύων , καί ποτε ὡς εἶδε τεταραγμένον τῇ φήμῃ , χρήματα ἐπιπέμψας ἐκέλευε θαρρεῖν καὶ μὴ πείθεσθαι τοῖς χαλεπόν τι ὑποθεμένοις αὐτῷ , ἥδεσθαι τε ἐκέλευε . καὶ οὕτω ἐξαπατώμενος ἔπεμπε λέγων τῷ βασιλεῖ " ὦ βασιλεῦ , καὶ ἀχθεσθῆναι ἡμᾶς καὶ ἥδεσθαι ἐπὶ σοί ἐστιν . ἢν οὖν κελεύῃς ἄχθεσθαι ἡμᾶς , ἀνάγκη οὕτω ἔχειν ἡμᾶς · εἰ δὲ καὶ αὖ ἥδεσθαι ἐπιτάττεις , καθησόμεθα πάνυ θαρροῦντες . " Οὗτος μὲν οὖν οὕτως ἐτελεύτησεν · βασιλεὺς δὲ εἰ εἵπετο μετὰ τὴν Βυζαντίου αἵρεσιν τῇ ἀμφ' αὑτὸν δόξῃ ἐπιὼν ἁπανταχῇ , μέγα ἂν κατειργάζετο ἑαυτῷ χώραν προσανακτώμενος . μετὰ δὲ τὴν Βυζαντίου αἵρεσιν σπονδὰς μὲν ἐποιεῖτο τοῖς βασιλέως Βυζαντίου ἀδελφοῖς . θαυμάζω δέ , εἰ μὴ τοὺς χρησμοὺς τῆς Σιβύλλης οὐκ οἴονταί τινες ἀληθεῖς γεγονέναι , ὁπότε τὴν ἐν Βυζαντίῳ χώραν τὴν τῶν βασιλέων γραφήν , ὑπὸ Λέοντος τοῦ σοφοῦ , ὥς φασι , βασιλέως , ἐς τοῦτον τὸν βασιλέα ἐτελεύτα ἡ γραφή , καὶ ἐς τὸν ἀρχιερέα τὸν ἐν Φλωρεντίᾳ τῇ Τυρρηνῶν τελευτήσαντα . τὸν γὰρ δὴ Κωνσταντῖνον βασιλέα , ἅτε ἀπολλύμενον ὑπὸ τῶν βαρβάρων καὶ οὐ τελευτῶντα ἐν τῇ βασιλείᾳ , οὔτε τὸν Γρηγόριον τὸν ἐπὶ Ἰταλίας οἰχόμενον ἐχώρει ὁ πίναξ ἐκεῖνος . χῶροι δὲ ἐνετέτμηντο ἐν τῷ βιβλίῳ τῶν μεθ' ἑαυτὸν βασιλέων ἐς τὴν τελευτὴν τοῦδε τοῦ βασιλέως καὶ τοῦ ἀρχιερέως αὖ , εἴτε πλειόνων εἴτε δὴ καὶ ἐλαττόνων , ὅσοι ἐχώρησαν ἐπὶ τὴν ἀρχιερωσύνην τῆς πόλεως . λέγεται μὲν καὶ πολλὰ τοῦ βασιλέως τοῦδε ἔργα θαύματος ἄξια , ἅτε δὴ ἀστέρων καὶ ψυχῶν ἐμπείρου γενομένου καὶ ὡμιληκότος τῇ ἐκείνων δυνάμει , δύο δὲ καὶ τρία , ὧν ἄξιον ἐπιμνησθῆναι . Μέτειμι δὲ ἐφ' οὗ ἤια λέξων ἐφεξῆς λόγου . ὡς οἱ ἀπὸ Πελοποννήσου ἡγεμόνες ὥρμηντο μὲν φεύγειν ἐπὶ Ἰταλίας , καὶ Ἑλλήνων ὅσοι ἐνῴκουν τὴν νῆσον οἱ ἐπιφανέστεροι , ὡς δὲ σφίσι σπονδὰς ὁ βασιλεὺς ἐποιήσατο , οὐκέτι διενοοῦντο ἀπιέναι , ἀλλ' ἐμμένοντες περιέπεσον ξυμφορᾷ οὐ σμικρᾷ τινι οὐδὲ ἐπιτυχούσῃ . ὡς γὰρ ἑώρων αὐτοὺς οἱ Ἀλβανοὶ παρασκευαζομένους ἀπαίρειν , οὐκέτι ἤθελον πείθεσθαι , ἀλλὰ συνίσταντο μὲν πρὸς ἀλλήλους καὶ συνώμνυντο ὡς ἐπιθησόμενοι τῇ Πελοποννήσῳ . ἔπραττον δὲ ταῦτα ἐνάγοντος Πέτρου τοῦ χωλοῦ , ἀνδρὸς τὸν τρόπον οὐκ ἀγαθοῦ , δεξιοῦ δὲ ἄλλως καὶ καθηγουμένου τοῖς Ἀλβανοῖς τὴν ἐσήγησιν ταύτης τῆς ἀποστάσεως . ἐνῆγε δὲ ἐπικείμενος , ὥστε ἀφίστασθαι ἀπὸ Ἑλλήνων καὶ σφίσιν ἡγεμόνα ἑλέσθαι , ὃν ἂν αὐτοὶ ἕλωνται . καὶ ὥρμηντο μὲν ὡς ξυμβήσοντες τοῖς ἡγεμόσι , μετὰ δὲ διεκωλύθησαν . καὶ ἐπεκαλοῦντο μὲν καὶ Ἑλλήνων ἄλλον ἐς τὴν ἐσήγησιν ταύτην , ἐπιστάτην ἀξιοῦντες γενέσθαι · τελευτῶντες δὲ ἐστήσαντο Ἐμμανουῆλον τοῦ Καντακουζηναίων γένους ἡγεμόνα τε σφίσι , καὶ τὰ τῶν Ἑλλήνων ἦγον καὶ ἔφερον , καὶ ὑποζύγια μὲν καὶ ζῷα , ὅσα εἶχον οἱ Ἕλληνες , ἐληΐζοντο στρατευόμενοι . εἰσὶ δὲ τὸ γένος τοῦτο νομάδες ἅπαντες , καὶ οὐδαμῇ σφίσι χρονίαν τὴν διατριβὴν ποιούμενοι . ταύτῃ δὴ ὁρμώμενοι τῶν πόλεών τε ἔστιν ἃς ὑπηγάγοντο , καὶ ἐπελαύνοντες τὰς μὲν ἐπολιόρκουν , τὰς δὲ καὶ ἐδῄουν . καὶ τούς τε Ἕλληνας ἐν ἀνδραπόδων λόγῳ ποιούμενοι , ἔπρασσον ἐς τὰς θύρας τοῦ βασιλέως ἐπιτραπῆναι σφίσι τὴν Πελοπόννησον , καὶ ἐπηγγέλλοντο καὶ στρατὸν καὶ πόλεις αὐτῷ ἐν τῇ Πελοποννήσῳ , καὶ φόρον ἐπέτειον πολὺν ἀπάγειν τῷ βασιλεῖ . καὶ ξυνεβάλλοντο δὴ αὐτοῖς καὶ Κεντηρίων Ζαχαρίας , ὁ τῆς γυναικὸς ἀδελφὸς τοῦ βασιλέως ἀδελφοῦ , καὶ Λουκάνης , οὓς καθείρξας εἰς πόλιν καλουμένην Χλουμουτζίην ἐν τῇ ἀκροπόλει εἰς φυλακὴν ἐποιεῖτο καὶ ἐν πέδαις συνετήρει . τὸν γὰρ τῆς πόλεως ἄρχοντα πείσαντες συναφεστάναι τε σφίσι καὶ ἀγαγέσθαι τοῦ Κεντηρίωνος θυγατέρα , ἀπέστη τε , καὶ τούς τε ἄνδρας ἠλευθέρου , καὶ ἐπολέμουν τοῖς Ἕλλησι . καὶ ηὔξετο μὲν τοῖς Ἀλβανοῖς τὰ πράγματα , καὶ ἐς μέγα ἐχώρει . τὸν μὲν οὖν Κεντηρίωνα Θωμᾶς ὁ βασιλέως ἀδελφὸς ὧδε αἰτιασάμενος συνέλαβεν , ὅτε Ἀμουράτης ὁ Μεχμέτεω τὸν Ἰσθμὸν καθελὼν ἤλαυνεν ἐντὸς Πελοποννήσου εὐθὺ Ἀχαΐας . ὥρμηντο δὲ αὐτός τε ἅμα καὶ Μπόχαλις ὁ Λεοντάρης ἄρχων ἀφίστασθαι . καὶ ὁ μὲν Μπόχαλις ἀπέστη ἐκ τοῦ φανεροῦ καὶ ἐπολέμει , καὶ συμβαλὼν στρατηγῷ Ραοὺλ τοῦ ἡγεμόνος ἑάλω καὶ ἐξεκόπη τὼ ὀφθαλμὼ ὑπὸ τοῦ ἡγεμόνος . τούτους μὲν οὕτω αἰτιασάμενος , ἐπελαύνοντος Ἀμουράτεω , Λουκάνην δὲ καὶ νεωτερίζοντά τε περὶ τὰ αὐτοῦ πράγματα καὶ ξυνιστάμενον τοῖς τῶν Ἑλλήνων καινοτομεῖν βουλομένοις συνέλαβέ τε καὶ καθείρξας εἶχεν ἐν τῇ ἀκροπόλει . ἐνῆγε μὲν οὗτος καὶ πρότερον ἐπὶ ξυνωμοσίᾳ , δύναμιν ἀξιόχρεω περιποιούμενος , τούς τε Ἑλλήνων περιφανεῖς καὶ μετὰ ταῦτα Ἀλβανῶν τοὺς δυνατωτάτους . τοῦτον δὴ γένους ὄντα οὐ φλαύρου , πρὸς δὲ μάλιστα ἀφανοῦς Θεόδωρος ὁ νεώτερος τῆς Σπάρτης ἡγεμών , φύσεως εὖ ἔχειν δοκοῦντα καὶ ἐς τὰ ἄλλα οὐκ ἀξύνετον , ἐς τοὺς παρ' ἑαυτῷ πρωτεύοντας ταξάμενος χρήμασί τε ἐθεράπευσεν . ὁρμώμενος δὲ ἀπὸ ταύτης τῆς τοῦ ἡγεμόνος εὐεργεσίας , ἐρίζων πρὸς τοὺς τῶν Ἑλλήνων ἐπιφανεῖς . ἔπρασσε τὰ Πελοποννησίων πρὸς τὸν ἡγεμόνα δημαγωγῶν . ἐτράπετο δὲ ἐπὶ τούτους ὡς διενεχθέντας μὲν τῇ γνώμῃ πρὸς τοὺς Βυζαντίου Ἕλληνας , καὶ δεδιότας περὶ σφίσι τε αὐτοῖς καὶ τῇ χώρᾳ καὶ Τούρκους , ὡς ἢν ἐπικρατήσωσι τῶν ἐν Πελοποννήσῳ πραγμάτων , οὐκ ἐπιτρέψουσι σφίσι τῇ παρούσῃ ἐμμένειν εὐδαιμονίᾳ . καὶ ἐδόκει μὲν τὸ μέγα δύνασθαι αὐτίκα παρ' ὅτῳ συσταθείη τῶν ἡγεμόνων , ὑγιὲς δὲ αὐτοῦ οὐδὲν ἔτι ἦν ἐν τοῖς πράγμασι . τούτων μὲν οὖν τῶν ἀνδρῶν αὕτη ἡ ἀπαλλαγὴ ἐγένετο ἀπὸ τῆς εἱρκτῆς · στρατὸν δὲ ἐπάγοντες τῇ τε Κλίνῃ αἴσχιστα ἀπηλλάττοντο ἡττηθέντες , καὶ ἐς Πάτρας τῆς Ἀχαΐας στρατευσάμενοι καὶ ἐς τὸν ἡγεμόνα τὸν νεώτερον κακῶς ἔπραξαν , πολλοὺς ἀποβαλόντες τῶν σφετέρων ἐνταῦθα . Καὶ ἐδόκει μὲν οὖν ὡς τὰ Πελοποννήσου πράγματα χωρῆσαι ἐπὶ τοὺς Ἀλβανούς , εἰ μὴ διαπραξαμένου τοῦ Ἀσάνεω ἐν ταῖς βασιλέως θύραις , ὥστε στρατὸν σφίσιν ἐπιδοθῆναι · στρατόν τε ἐπηγάγοντο τοῦ βασιλέως , ἡγουμένου τοῦ Τουραχάνεω , ὃς ἀφικόμενος σὺν τῷ στρατῷ ἐπὶ τὴν Πελοπόννησον , καὶ συγγενόμενος τοῖς ἡγεμόσιν , ἐφ' ᾧ βουλεύσασθαι , ὅπως ποιήσονται τὸν πόλεμον , πρὸς αὐτοὺς ἔλεγε τοιάδε . " ὦ βασιλέως Ἑλλήνων παῖδες , ἀνάγκη μέντοι καὶ ὑμῶν τινα αὐτοῦ παρεῖναι ἐς τὸν πόλεμον . καὶ γὰρ ἂν ὁρῶντες ὑμᾶς οἱ πολέμιοι θᾶττον ἂν προσχωροῖεν , ἰδόντες οὐδέν τι σφίσιν ἀνήκεστον ἐσόμενον ὑφ' ὑμῶν . ὑμῶν δὲ διαφόρων τε ὄντων καὶ δεδιότων , οὐκ ἂν πάνυ τι ῥᾳδίως ἐθέλοιεν προσχωρεῖν οἷα δειμαίνοντες , καὶ οὔτε ῥᾳδίως ἂν κατορθοῖτο ὑμῖν τὰ πράγματα ἐς τὸ παρόν . τόδε μέντοι παραινῶ ὑμῖν , ὡς μηκέτι τοῦ λοιποῦ διαίτῃ διαχρῆσθαι τῇ αὐτῇ ἐς τοὺς ὑπηκόους ὑμῶν , ἀλλὰ τοὺς ἀγαθοὺς μέντοι ἀμείβεσθαι κατὰ τὸ δυνατόν , τοὺς δὲ κακοὺς τιμωρεῖσθαι κατὰ δύναμιν , ὡς σὺν τοῖς ἀγαθοῖς , εὖ ἴστε , εὐπετῶς δυνήσεσθε κολάζειν τοὺς φαύλους , καὶ μηδὲ ἀνάπαλιν ἐπιτρέποντες τὸ πᾶν ἐθέλητε συγχωρεῖν . τί ἂν αὐτόματον ἀποβαίη ; δῆλα γὰρ ὡς τοῦ κακοῦ ἐς τὴν βελτίονα μοῖραν ἱδρυμένου , καὶ ταύτῃ ῥᾳδίως ἂν τρέποιντο ἅπαντες κακοὶ περὶ ὑμᾶς γενόμενοι , καὶ οὕτω ἐπιτριβόμενοι κάκιστα ἂν ἀπόλοισθε . χρὴ δὲ καὶ ἐκ τῶν παρῳχημένων τεκμαίρεσθαι τὸ μέλλον ἔσεσθαι ὑμῖν ἐπιτήδειον . ὑμῖν γὰρ οὕτως ἔχουσι , καὶ θεραπεύουσι τοὺς μὴ ὑγιῶς ὑμῖν διακειμένους , εἰς τοὐναντίον ἕκαστα περιέστη · καὶ εἰ μὴ ὁ βασιλεὺς νῦν εὖ ποιῶν ὑμᾶς τὴν χώραν αὖθις ἀποδώσοι γε , εὖ οἶδ' ὅτι οἴχοιτ' ἂν ὑμῖν τὰ πράγματα διαφθειρόμενα . ὡς οὖν ταύτῃ οὐκ ἐπιτηδείως πολιτευομένων , δέοι ἂν ὑμᾶς ἐπὶ τὴν ἐναντίαν τραπέσθαι . κἀκεῖνο δὲ αὖ παραινῶ ὑμῖν , μὴ οἴκοι διατρίβοντας ἐᾶν ὑμῖν φέρεσθαι τὰ πράγματα , ὅποι χωροίη ὑμῖν , ἀλλ' ἐπιόντας αὐτούς , ἤν τινα αἰσθάνησθε , τιμωρεῖσθαι αὐτίκα , μηδὲν μαλακὸν ἐνδιδόντας . δύο γὰρ ταῦτα καὶ Τούρκους ἐποίησε μέγα δύνασθαι , σπουδῇ τε ἅμα τὸ παρεῖναι ἁπανταχῇ καταλαμβάνοντας , ὅτου ἂν δέοιντο , καὶ τοὺς ἀγαθοὺς ἀμείβεσθαι ἐς τὰ μάλιστα , καὶ ἤν τι ἐς τὸ παρὸν μὴ ἐπιτρέπῃ τιμωρεῖσθαι τοὺς φαύλους , εἴκειν μὲν συγχωροῦντας , ὅτου ἂν δέοι , αὐτίκα δέ , ἐπειδὰν κατασταίη τὰ πράγματα , μηκέτι ἐπιτρέπειν αὐτῷ κακῷ ὄντι ἐξυβρίζειν , ἀλλ' εὐθὺ ἐπιόντα ἀμύνεσθαι . " Ταῦτά τε ἔλεγε , καὶ ἐπὶ τοὺς Ἀλβανοὺς παρεκάλει τὸν ὕστερον αὐτῷ ἕπεσθαι . καὶ πρῶτα μὲν Δημήτριος ἐλαύνων ἅμα τοῖς Τούρκοις ἐπὶ Βορδονίαν χώραν ἐρυμνήν , ἐς ἣν καταθέμενοι παῖδάς τε καὶ γυναῖκας οἱ Ἀλβανοὶ ἐπὶ τῷ στόματι τεῖχός τε ἐπῳκοδόμησαν καὶ πυργίον , ἐνταῦθα ἀφικόμενοι ἐπολιόρκουν ἅμα ἄμφω τὼ ἡγεμόνε , καὶ Ἕλληνες τε ἅμα καὶ Τοῦρκοι προσέβαλλον ὑπορύσσοντες καὶ ἐπειρῶντο ἑλεῖν . ἡ μέντοι νὺξ ἐπιγενομένη διεκώλυσεν αὐτοὺς οὕτω ἑλεῖν . ὑπὸ δὲ τὴν νύκτα διὰ φάραγγος , ἐς ἣν καθήκει τὸ ὄρος , ὥρμηντο ἐς φυγήν . οἱ μὲν οὖν Τοῦρκοι αἰσθόμενοι ὡρμημένους ἐς φυγήν , αὐτίκα ἐπεισπεσόντες ἠνδραποδίσαντο ἄνδρας τε καὶ γυναῖκας ἀμφὶ τοὺς μυρίους γενομένους . μετὰ δὲ ταῦτα ἐξελαύνοντες ἀφίκοντο ἐς τὴν Ἰθώμην , ἐναλλὰξ ἑπομένου Θωμᾶ τοῦ νεωτέρου ἀδελφοῦ τῷ στρατῷ , καὶ ἐπὶ πολίχνην Ἀετὸν καλουμένην , προσχωρήσασαν Κεντηρίωνι ὀλίγῳ πρόσθεν . καὶ παρεστήσαντο μέντοι τὴν πόλιν , ἐφ' ᾧ χίλια ἀνδράποδα τῷ στρατεύματι καὶ τὰ ὅπλα καὶ ὑποζύγια παραδιδόναι . προσεχώρησαν μὲν οὖν αὐτίκα καὶ οἱ λοιποὶ τῶν Ἀλβανῶν τοῖς ἡγεμόσι διαπρεσβευόμενοι , ἐφ' ᾧ ἔχειν αὐτούς , ἅττα δὴ ὑπηγάγοντο , καὶ ἵππους καὶ ὑποζύγια , ὅσα ἐληΐσαντο , μὴ ἀποδιδόναι . ξυνέβησαν μὲν ἐπὶ τούτοις τῷ ἡγεμόνι αὐτοῦ ἕκαστος . Τουραχάνης μὲν ἐβούλετο ἀσθενῆ ποιεῖν τὰ Ἀλβανῶν πράγματα , ὥστε τοῦ λοιποῦ χρῆσθαι αὐτοῖς ἐπιτηδείως σφίσιν ἐπὶ τὸ ξυνοίσειν αὐτοῖς δοκοῦν . ἐπεί τε δὴ ἔμελλεν ἀπελαύνειν , ἀφικόμενος αὖθις ἐς λόγους ἀμφοτέροις τοῖς ἡγεμόσιν ἔλεγε τοιάδε . " ὦ βασιλεῖς Ἑλλήνων , ἐμοὶ μὲν καὶ πρότερον τῇδε συγγενομένῳ εἴρηται ἱκανῶς ἐς ὑμᾶς , ἃ φρονῶν τυγχάνω περὶ τὰ ὑμέτερα πράγματα . καὶ νῦν δὲ τοσόνδε ἂν λέγοιτο , ὡς ὁμονοοῦσι μὲν πρῶτα ὑμῖν ἔσται ἄφθονα τἀγαθά , διενεχθεῖσι δὲ καὶ δίχα γενομένοις τἀναντία τούτων , ἔπειτα δὲ καὶ μὴ ἐπιτρέπουσι καθ' ἡσυχίαν ἐξυβρίζειν τοὺς ὑπηκόους ἐς ὑμᾶς , ἀλλὰ ἀφειδέστερον κολάζειν , μηδέποτε ἡσυχίαν ἄγειν . ὡς κακοῦ μὲν ἡ ἀρχή , καὶ ἢν φαυλοτάτη οὖσα τυγχάνῃ , προϊοῦσα ἐπὶ μέγα χωρεῖ αὐτίκα ὕβρεως , καὶ πολλαπλασίων γιγνομένη αὐτὴ ἑαυτῆς οὐκέτι κατασχετὴ γίγνεται . ὡς δὲ μὴ ἀγαθά · φίλα γάρ , ἐφ' ὅ τι ἂν τρέποιτό τις κινούμενος , τοῦτο ὡς τὰ πολλὰ αὔξειν καὶ μέγα ἀποδείκνυσθαι , τί ἂν ἐπιτηδεύων τυγχάνει . " ταῦτα εἰπὼν καὶ δεξιωσάμενος τοὺς ἡγεμόνας ἀπήλαυνε . Καὶ τούτοις μὲν ἐς τοὐναντίον κατέστη ἅπαντα · εἰς γὰρ τὸ θεραπεύειν τετραμμένοι ἑκάτεροι , πρὸς ἀλλήλους τε γνώμῃ τὰ σφέτερα αὐτῶν διενεχθέντες , ἐρίζοντες ἀλλήλοις ἐτύγχανον , ὁπότερος ἂν μάλιστα εὖ ποιῶν φαίνοιτο , ὥστε δοκεῖν αὐτοὺς χαρίζεσθαι . καί τινες τῶν παρ' αὐτοῖς τὰ πρῶτα φερομένων , ἐναγόντων τε καὶ ἐπὶ ξυνωμοσίαν προκαλουμένων τοὺς ἄλλους , ὥστε ὁμοφρονεῖν , οὕτω κωλύειν διενοοῦντο . αὐτοί τε σφίσι κακοδαιμονοῦντες ἐπέτρεπον τὰ πράγματα σφίσιν αὐτοῖς φθείρεσθαι . Λουκάνης τε ὁ Πελοποννήσιος , καί τινας τῶν Βυζαντίου ἐπαγόμενος , συνίστα τε τοὺς Πελοποννησίους τε ἅμα καὶ Ἀλβανούς , ἐφ' ᾧ σφίσι τε αὐτοῖς , ὧν ἔχει ἐπιτηδείους , καλῶς πολιτεύεσθαι . καὶ ὥρμηντο μὲν ἐπὶ Ἀσάνην , μέγα δυνάμενόν τε ἐν Πελοποννήσῳ καὶ Κόρινθον καὶ μοῖραν οὐκ ἐλαχίστην τῆς Πελοποννήσου ἐπιτροπεύοντα . καὶ οὐ προσίετο μὲν οὗτος , οὐδὲ συγχωρῶν . ἔνθα δὴ οὔτε , ὃν ἐτάξαντο φόρον , ξυμφερομένων , οὔτε τῶν Πελοποννησίων οὔτε τῶν Ἀλβανῶν , οὐκ εἶχον ἀπάγειν τῷ βασιλεῖ . ἦν δὲ αὐτοῖς ὁ ἐπέτειος φόρος μύριοι καὶ δισχίλιοι χρυσίου στατῆρες . Οἱ μὲν Ἕλληνες οὕτω ἐν οὐδενὶ λόγῳ ὑπὸ σφῶν αὐτῶν ἐπιτριβόμενοι κατὰ βραχὺ ἀπώλλυντο . τόν τε γὰρ φόρον αὐτοί τε οἱ Ἀλβανοὶ καὶ οἱ Πελοποννήσιοι οὐκ ἔφασαν ἀποδιδόναι , ἂν μή τις αὐτοῖς ἐπιδιελόμενος τὴν χώραν ἐπὶ τοῖς ἴσοις τε καὶ ὁμοίοις ξυμβαίη . ἀλλ' ἐχρῆν μὲν ταῦτα , τύχῃ οὐκ ἀγαθῇ φερόμενα , ταῦτ' ἄρα ἴσχειν σφίσι τὴν τελευτήν , καὶ οὕτω ἀποβήσεσθαι ἐς τὸ μηδὲν εἶναι γενόμενα . Βασιλεὺς δὲ ὁ Μεχμέτης τὴν δευτέραν ἔτι μετὰ τὴν Βυζαντίου αἵρεσιν ἐστρατεύετο ἐπὶ Τριβαλλοὺς καὶ Νοβόπυργον πόλιν ἐντὸς τοῦ βασιλέως χώρας παρὰ ποταμὸν Μοράβαν καλούμενον , ὃς καὶ πρότερόν μοι δεδήλωται ῥέων ἀπὸ Πριστίνου τῆς βασιλέως χώρας , καὶ ἐκδιδοῖ ἐς τὸν Ἴστρον . ἐνταῦθα γενόμενος , τὰ στρατεύματα μὲν αὐτῷ ξύμπαντα ἐπέδραμον τὴν Τριβαλλῶν χώραν , καὶ ἀφιππάσαντο τὴν χώραν ληϊσάμενοι , αὐτὸς δὲ ἐπολιόρκει τὴν πόλιν , τηλεβόλοις ὑπτίοις βάλλων τὰ ἐντὸς τῆς πόλεως . ἐξεύρητο δὲ τῷ βασιλεῖ τούτῳ αὕτη ἡ τῶν τηλεβόλων ὑπτίων κατασκευή . καὶ ἐπαφίασι μὲν ἄνω ἐς τὸν ἀέρα τὸν λίθον , καταβαίνων δὲ βάλλει , ἐς ὅ τι ἂν ἰθύνοι αὐτὸν ὁ τηλεβολιστής , σημεῖον κομιζόμενος , καὶ δαιμονίως τυγχάνει τοῦ σκοποῦ ἐς τὸν μετεωρισμὸν τοῦ λίθου . οὕτω μὲν οὖν τὴν πόλιν τύπτων ἐπὶ ἡμέρας ἱκανὰς ἠνάγκασε τοὺς ἐνοικοῦντας προσχωρῆσαι αὐτῷ . ἐπεί τε δὴ προσεχώρησαν , τὰ ἔπιπλα καὶ τὰ πλείστου ἄξια ἀφελόμενος , καὶ μοῖράν τινα ἀπαγαγὼν ἐς ἀνδραποδισμόν , τοὺς ἄλλους ᾤκισεν αὐτοῦ καταλιπὼν διὰ τὴν μετάλλου ἐργασίαν , ἣν μάλιστα δὴ τῶν ταύτῃ χωρίων ἐπιστάμενοι ἐτύγχανον . πρόσοδος δὲ αὕτη οὐκ ἐλαχίστη τοῦ βασιλέως ἀπὸ τῶν ἐνταῦθα αὐτοῦ μετάλλων τῆς πόλεως ταύτης . ὁ δὲ Τριβαλλῶν ἡγεμών , ὡς ᾔσθετο ἐπ' αὐτὸν ἐπιόντα βασιλέα Μεχμέτην , ᾤχετο μὲν διαβὰς ἐπὶ Παίονας καὶ ἐπὶ Χωνιάτην , δεδιὼς μὴ ἐς τὴν Σπενδερόβην ἀφικόμενον πολιορκοῖτο καταστάς , καὶ ἐδεῖτο μὲν αὐτοῦ ἐπαμύνειν προσήκοντί τε καὶ ξυγγενεῖ ὄντι . καὶ ἐδόκει μὲν κἀκείνῳ τιμωρεῖν , ἐπὶ δὲ Σπενδερόβην ἔπρασσε πρὸς βασιλέα γενέσθαι οἱ εἰρήνην . οὗτος μὲν ἐπεβίω οὐ πολλῷ ὕστερον , καὶ ἀπέθανεν , ἐχώρει δὲ ἡ ἀρχὴ πρὸς Ἐλεάζαρον τὸν νεώτερον αὐτοῦ παῖδα . οἱ δὲ τυφλοὶ αὐτίκα ἐπὶ τῇ τελευτῇ τοῦ ἡγεμόνος χρήματα ὑφελόμενοι , ὅσα ἐνεχώρει , ἀφίκοντο παρὰ βασιλέα , καὶ χώραν παρεχομένου τοῦ βασιλέως ἱκανὴν τὴν δίαιταν ἐποιοῦντο . βασιλεὺς μὲν οὖν τούτῳ ἐπάγοντι φόρον ἱκανόν , ἐς δισμυρίους χρυσίου στατῆρας , σπονδάς τε ἐποιήσατο , καὶ ἐς τὸ ἐπιὸν ἔτος ἐστρατεύετο ἐπὶ Μπελογράδην τὴν πόλιν Παιόνων . αὕτη δὲ ἡ πόλις ᾠκεῖτο , ὡς πρότερόν μοι δεδήλωται ἐπὶ Ἀμουράτεω , παρὰ τὸν Ἴστρον ἀφ' ἑνὸς πλαγίου , ἀπὸ δὲ ἑτέρου ἐπιρρέοντος Σάβα τοῦ ποταμοῦ καὶ ἐκδιδόντος ἐς τὸν Ἴστρον ἀμφίρρυτος γίγνεται ἡ πόλις ἀμφοῖν τοῖν ποταμοῖν παραρρεόντων . Ἐπὶ ταύτην δὲ τὴν Μπελογράδην ἐστρατεύετο Μεχμέτης ὁ Ἀμουράτεω , καὶ πρότερον ἐπὶ Ἰλλυριοὺς στρατεύματα ἐπιπέμψας ἡγουμένου Θερίζεω καὶ Ἁλίεω τοῦ Μιχάλεω . πρὸς δὲ καὶ ἐν τῇ Ἀσίᾳ συνῆπτο αὐτῷ πόλεμος πρὸς βασιλέα Κολχίδος τῆς Τραπεζοῦντος . καὶ τριήρεις ἐπιπέμψας ἐδῄου τε τὴν Κολχίδα κατ' ἤπειρον καὶ κατὰ θάλατταν ἡγουμένου τοῦ Χιτήρεω τοῦ τῆς Ἀμασίας ὑπάρχου . ὡς μὲν οὖν κήρυκα ἔπεμπε περιαγγέλλοντα παρεῖναι αὐτῷ τὰ στρατεύματα ἐς Ἀδριανούπολιν , ἐξελαύνει αὐτὸς ἔχων τάς τε θύρας καὶ τοὺς νεήλυδας , καὶ χαλκὸν μὲν παρὰ τοὺς τηλεβόλους ἔμπλεον φερόμενος διά τε νηῶν αὐτῷ καὶ καμήλων ἤλαυνε διὰ τῆς Τριβαλλῶν χώρας . καὶ ἐξένιζε μὲν ὁ τῆς Σπενδερόβης ἡγεμὼν τόν τε βασιλέα καὶ τοὺς ἡγεμόνας , δῶρα πέμπων ὡς μέγιστα , παρεσκευάζετο μέντοι καὶ αὐτός , ἢν Μπελογράδη ἁλώσοιτο , αὐτίκα καὶ αὐτὸς πολιορκησόμενος . ἐπελάσας δὲ ἐπολιόρκει τὴν πόλιν . ἔκειτο διὰ μέσου τοῖν ποταμοῖν ἰσθμός , ἑπτὰ στάδια μάλιστα τὸ εὖρος . ἔνθα δὴ καθιστὰς καὶ στρατοπεδευσάμενος ἐπολιόρκει τὸ ἄστυ , καὶ ἔπαιε μὲν τηλεβόλοις τὸ τεῖχος , καὶ οἱ νεήλυδες τοῖς στεγάσμασιν ἀγχοῦ γενόμενοι τοῦ τείχους ἐτόξευόν τε τοὺς Παίονας . στρατόπεδον δὲ καὶ τοῦτο μέγα βασιλέως ἐγένετο . ἐννοούμενος δὲ ὁ βασιλεύς , ὡς ἢν ἐπικρατήσῃ τοῦ ποταμοῦ καὶ μὴ δυνατοὶ ὦσιν ἔτι τοῦ λοιποῦ διαβαίνειν οἱ Παίονες ἐς τὴν πόλιν ἀπὸ τῆς ἀντιπέραν τοῦ ποταμοῦ ἐπαμύνειν , ῥᾷον αὐτῷ προσχωρήσειν τὴν πόλιν , ἁλώσεσθαί οἱ τὴν πόλιν , ἐπλήρου ναυτικὸν πολύ , ὃ κατὰ τὴν παρίστριον χώραν αὐτοῦ ἐξηρτύετο , καὶ παρεσκευάζετο ἀμφὶ τὰ διακόσια πλοῖα , ταῦτα πληρώσας τόν τε ποταμὸν κατασχήσων , διακωλύειν τὴν Παιόνων δύναμιν διαβαίνειν ἐς τὴν πόλιν , καὶ τούς γε ἐν τῇ πόλει ἀπολαβὼν ἐντὸς ταύτῃ ἐμπολιορκήσειν . τὰ μὲν οὖν πλοῖα ἀνήγετο ἐς τὸν ποταμὸν ἀπὸ Βιδίνης τῆς πόλεως , καὶ ἡμέρας τινὰς ἐκράτει τοῦτο κατὰ ταῦτα τὰ χωρία τοῦ ποταμοῦ . ὁ δὲ Παιόνων βασιλεὺς ( ἐστρατοπεδεύετο γὰρ καὶ αὐτὸς ἐς τὴν καταντικρὺ χώραν τοῦ Μπελογράδη στρατεύματι πολλῷ ) πληρώσας καὶ αὐτὸς πλοῖα τὰ κράτιστα , ὅσα ἐπῆν αὐτῷ ἐν τῇ Μπούδῃ , κατέβη διὰ τοῦ ποταμοῦ ὡς ναυμαχίαν ποιησόμενα μετὰ τῶν τοῦ βασιλέως πλοίων . ἀνῄει μὲν καὶ τὰ βασιλέως πλοῖα ἐπὶ πολὺ τοῦ ποταμοῦ κατὰ τὴν τῶν Παιόνων χώραν , καὶ δῃοῦντες ἔκαιον καὶ ἐληΐζοντο . μετ' οὐ πολὺ δὲ καὶ ὁ τῶν Παιόνων στόλος κατῄει , καὶ ἐμβαλόντα τοῖς πλοίοις τοῦ βασιλέως κατέδυσε μὲν ἔστιν ἅ , εἷλε δὲ καὶ ἀμφὶ τὰς εἴκοσι ναῦς . καὶ οἱ Παίονες διαχρησάμενοι τοὺς ἄνδρας , καὶ ἐς τὰς ναῦς κενὰς οὔσας τὰ σώματα καταθέμενοι τῶν φαρμακῶν , φορμηδὸν αὐτὰ ταξάμενοι , ἐνῆκαν φέρεσθαι ὑπὸ τοῦ ῥοῦ ἐς τὸ βασιλέως στρατόπεδον . καὶ οὗτοι μὲν οὕτω ἀπώλοντο , αἱ δὲ λοιπαὶ ἔφευγον σπουδῇ ἐπὶ τὸ τοῦ βασιλέως στρατόπεδον , καὶ ἐποκείλαντες τὰ πλοῖα ἐς τὸ στρατόπεδον ἀπέβησαν . ταῦτα μέντοι αὐτίκα ὁ βασιλεὺς ἐνέπρησεν , ὡς ἂν μὴ ἐπιπλέοντες αὐτὰ οἱ Παίονες ἕλωσι . τοῦ μὲν οὖν ποταμοῦ τὸ ἀπὸ τοῦδε ἐπεκράτουν οἱ Παίονες , καὶ ἐκομίζοντο ἐκ τῆς καταντιπέραν ἠπείρου ἐς τὴν πόλιν , ἐς φυλακὴν τοῦ ἄστεος , ἄλλοι τε καὶ δὴ Χωνιάτης σὺν τοῖς περὶ αὐτὸν καὶ Καπιστράνος ὁ Ναζηραῖος , σοφός τε καὶ ἐς τὴν θρησκείαν ἀνὴρ παρὰ τοῖς πρὸς ἑσπέραν ἔθνεσι μέγα εὐδοκιμῶν . δι' ἃ δὴ ἐπὶ τοὺς ἐν Βράγῃ τῇ μεγάλῃ τῶν Βοέμων πόλει ἐς τὴν τοῦ Ἀπόλλωνος τετραμμένους θρησκείαν ἐπεπόμφει αὐτὸν ὁ ἀρχιερεὺς δεινόν τε ὄντα λέγειν ἐπὶ τὴν τοῦ Ἰησοῦ θρησκείαν . καὶ πολλοὺς μὲν αὐτοῦ ἐς τὴν τοῦ Ἰησοῦ μετέστησε δόξαν , πολλοὺς δὲ καλῶν ἐπὶ τοὺς βαρβάρους πολεμίους ὄντας τῶν Ἰησοῦ , Γερμανῶν τε καὶ Παιόνων καὶ Βοέμων , ἐπειδὴ ᾔει ἐς τὸν πόλεμον τοῦτον , ψιλοὺς δὲ ὄντας τοὺς πλείστους , ἦγε μεθ' ἑαυτοῦ . οὗτοι μὲν οὖν , ὡς ἠγγέλλετο τὸ τεῖχος τοῦ ἄστεος ἐρρῖφθαι ἤδη πρὸς τῶν τηλεβόλων καὶ κινδυνεύειν τὴν πόλιν ἁλῶναι , οὗτοι μὲν οὖν , ὡς ἐπεκράτουν τοῦ πόρου , καθ' ἡσυχίαν πολλὴν ἐκομίζοντο ἐς τὴν πόλιν , οὐ πάνυ καταφρονεῖν γιγνόμενοι τῷ βασιλέως στρατῷ . βασιλεὺς δέ , ὡς ἱκανῶς τὰ τείχη τοῦ ἄστεος καταβέβλητο καὶ ἤδη βάσιμα ἦν , παρεσκευάζετο ὡς προσβολὴν ποιησόμενος ἐπὶ ἀνδραποδισμῷ . καὶ τά τε πυρὰ τὰ νομιζόμενα ποιησάμενοι τῇ ὑστεραίᾳ παρεσκευάζοντο , τάς τε μηχανὰς προσφέροντες καὶ στεγάσματα , ὡς ἐξελοῦντες τὴν πόλιν . ἐνταῦθα ὁ τῆς Εὐρώπης στρατηγὸς Καραζίης , ἀνὴρ γενόμενος ἄριστος τῶν ἐν ταῖς βασιλέως θύραις , τελευτᾷ ὑπὸ τῶν ἀπὸ τῆς πόλεως τηλεβόλων . καὶ ὁ βασιλεὺς ξυμφορὰν ἐποιεῖτο τὴν Καραζίεω τελευτήν , καὶ ἐπένθει μεγάλως . ἐπεὶ δὲ ἐδόκει προσβάλλειν , ἕωθεν σημήνας τὴν προσβολὴν ταῖς τε σάλπιγξι καὶ κυμβάλοις καὶ αὐλοῖς , καὶ ἀγόμενος τοὺς νεήλυδας προσέβαλλε τῷ τείχει . καὶ αὐτίκα μὲν ὑπερέβησαν οἱ νεήλυδες , καὶ ἀποβάντες τοῦ τείχους εἰσεχέοντο ἐς τὴν πόλιν , καὶ εἰσπεσόντες ἐνόμιζον ἤδη κατειληφέναι τὴν πόλιν . οἱ δὲ ἐν τῇ πόλει καὶ οἱ περὶ Χωνιάτην ὧδε παρασκευσάμενοι ἐπέμενον , ὥστε εἰσελθεῖν τοὺς νεήλυδας . οἱ μὲν γὰρ ἐν τῇ ἀκροπόλει ἑστῶτες ξύνθημα ἔσχον , ἐπειδὰν ἡ σάλπιγξ σημήνοι , ἰέναι ὁμόσε ἐπὶ τοὺς νεήλυδας · οἱ δὲ περὶ τὰς ἐπάλξεις [ καὶ ] τοῦ τείχους ὑποχωρήσαντες , ἐπηγγέλλετο γὰρ σφίσιν οὕτω ὑπὸ τοῦ Χωνιάτου , ὥστε ἐν ἀδείᾳ τοὺς νεήλυδας εἰσιέναι ἐπὶ τὴν πόλιν , καὶ ὁπόταν σημήνοι ὁ σαλπιγκτὴς τῇ σάλπιγγι , καὶ αὐτοὺς ἰόντας δρόμῳ καταλαμβάνειν τὴν ἑαυτοῦ χώραν ἕκαστος , καὶ ἀπειλημμένοις χρῆσθαι τοῖς νεήλυσιν , ὅ τι ἂν βούλωνται . οἱ μέντοι νεήλυδες ἕωθεν ὡς προσέβαλον , αὐτίκα ἐπεισπεσόντες , οὐδενὸς σφίσιν ἐμποδὼν ὄντος ( ὑπεξεκεχωρήκεσαν ἤδη οἱ Παίονες , ὡς τὸ σύνθημα ) καὶ νομίσαντες πεφευγέναι εἰσεχέοντο , ὡς ἐδηλοῦτό μοι , ἐς τὴν πόλιν , καὶ τραπόμενοι ἄλλος ἄλλῃ διήρπαζον τὴν πόλιν . ἐπεὶ δὲ τὸ σύνθημα ἐδίδοτο καὶ ἡ σάλπιγξ ἐσήμαινεν , οἱ μὲν περὶ τὰ τείχη πρότερον ὄντες αὖθις ἔθεον ἐς τὰς ἐπάλξεις καὶ ἀπελάμβανον εἴσω τοὺς νεήλυδας , οἱ δὲ περὶ Χωνιάτην ἴεντο ὁμόσε ἐπὶ τοὺς νεήλυδας . οὗτοι μὲν οὖν ὡς κατεῖδον τοὺς ἀπὸ τῆς ἀκροπόλεως Παίονας σφίσιν ἐπιόντας , ἀνεχώρουν ἐπὶ τὸ τεῖχος · ἀναχωροῦσι δὲ αὐτοῖς οἱ Παίονες ἐπέκειντο χαλεπῶς καὶ διέφθειρον πολύ τι πλῆθος αὐτῶν . οἱ δὲ ἄλλοι , ὡς ἐς τὸ τεῖχος ὥρμηντο καὶ ἑώρων καὶ ἐνταῦθα τοὺς Παίονας ἐς τὰς ἐπάλξεις , ἐβιάζοντό τε τοὺς Παίονας καὶ ὑπερθέοντες ἤγοντο ἐς τὴν τάφρον . οὕτω μὲν οὖν τότε οἱ Παίονες ἐξεώσαντο τοὺς νεήλυδας καὶ ὑπερεβαίνοντο τοὺς βαρβάρους · μετὰ δὲ ἔξοδον κοινὴν ποιησάμενοι οἱ περὶ Καπιστρᾶνον καὶ οἱ ἄλλοι Παίονες πρὸς τοὺς ἐν τοῖς τηλεβόλοις τοῦ βασιλέως , καὶ μαχεσάμενοι ἐτρέψαντο αὐτοὺς καὶ ἐπεκράτουν τῶν τηλεβόλων . βασιλεὺς δὲ ὡς ἑώρα ὑπὸ τῶν Παιόνων ἐχομένους τοὺς τηλεβόλους , δεινὸν ποιησάμενος συνέβαλε μὲν ταύτῃ καὶ ἐμαχέσατο ἰσχυρῶς , καὶ οὐδ' ὣς ἠδυνήθη ἐξώσασθαι ἀπὸ τῶν τηλεβόλων τοὺς Παίονας , ἀλλ' ἀπετράπετο . οἱ μὲν δὴ Παίονες ἐνταῦθα ἤδη ἐπηυλίζοντο , καὶ τούς τε τηλεβόλους τρεψάμενοι ἐς τὸ βασιλέως στρατόπεδον ἐπαφίεσαν . ἐπεὶ δὲ μεσημβρία ἦν τῆς ἡμέρας , καὶ τοὺς γιγνομένους τρόπους καὶ τὰ γιγνόμενα ἐπηγγέλλετο αὐτοῖς τοῖς καταντικρὺ Παίοσιν , ἐκομίζοντο ἤδη ἐνταῦθα ναῦται οὐκ ὀλίγοι αὐτῶν εἰς τὴν πόλιν μὲν οὐκέτι , ἀλλ' ἐς τὸ στρατόπεδον . καὶ ἐπεξῆλθον μέντοι καὶ οἱ τοῦ ἄστεος καὶ ἑκατέρωθεν βάλλοντες μετὰ ἐπάρσεως ἐς τὸ τοῦ βασιλέως στρατόπεδον καὶ ἐμάχοντο , καὶ σκηνὰς ἔστιν ἃς κατέβαλλον τοῦ στρατοπέδου συχνάς , καὶ διήρπαζον οἱ ἀζάπιδες τὴν ἀγοράν . καὶ βασιλεὺς μέντοι ἐβόα , ὡς ὑπεξέλοιντο τὰς κόρας αὐτῶν , αὐτὸς δὲ σὺν τοῖς περὶ αὐτὸν συνέβαλε μέν , καὶ ἐτρέψαντο τοὺς Παίονας . καὶ αὐτός τε ἄνδρα Παίονα ἀνελὼν τιτρώσκεται ἐς τὸν μηρόν , οὐ μέντοι γε ἐτράπετο . μετὰ δέ , ὡς ἐς τοὺς τηλεβόλους ἐπεξιὼν γένοιτο , αὖθις οἱ Παίονες συστραφέντες ἐπέκειντο τοῖς βαρβάροις , καὶ ἐτρέποντο τοὺς ἀμφὶ βασιλέως ἄχρι τοῦ στρατοπέδου . καὶ τούτου ἐς τρὶς γενομένου δεινὸν ἐποιεῖτο ὁ βασιλεύς , οὔτε νεηλύδων παρόντων αὐτῷ ἐς τὴν μάχην , καὶ τῶν ἄλλων τοῦ στρατοπέδου ἐπὶ τὰς νομὰς καὶ τὰ ἐπιτήδεια ἀφικομένων . καλέσας δὲ ἐν τῷ θορύβῳ τούτῳ τὸν ἄρχοντα τῶν νεηλύδων , Χασάνην τοὔνομα ἔχοντα , ἔλεγε τοιάδε " ὦ κάκιστε ἀνθρώπων , ποῦ δὴ ἡμῖν οἴχονται οἱ νεήλυδες ; πῶς δέ σοι παρεγένοντο ἐς τὴν μάχην ; ἢ οὐκ οἶσθα , οἷον ὄντα οἷον ἄρχοντα ἐποιησάμην ; ἀλλ' ἴθι , ὡς , εἰ μὴ ἀποθάνοιμι , εἰσόμενος τὴν δίκην ἐπιθήσω , ἣν ἂν φαῖεν ἅπαντες δικαιοτάτην γενέσθαι . " Χασάνης δὲ ὑπολαβὼν ἔλεξεν " ὦ βασιλεῦ , νεήλυδές εἰσι μὲν τετρωμένοι οἱ πολλοὶ αὐτῶν , οἱ δὲ ἄλλοι οὐκ ἐθέλουσιν ὑπακούειν . ἐγὼ δὲ τοὐμὸν παρεχόμενός σοι , ἀνθ' ὧν ἄχθῃ μοι , ὄψει με ἐν μέσῳ τῶν Παιόνων μαχόμενον τελευτήσαντα ὑπὲρ τῶν σῶν πραγμάτων . " ταῦτ' εἰπὼν καὶ ἐμβαλὼν ἐς μέσους τοὺς Παίονας , ἀνήρ τε ἀγαθὸς γενόμενος ἐναντίον τοῦ βασιλέως , ὑπὸ Παιόνων ἀπέθανε . καί τινες τῶν θεραπόντων αὐτοῦ ἐτελεύτησαν ἐνταῦθα . ὡς μὲν τῷ στρατοπέδῳ τρεψάμενοι τοὺς Τούρκους ἐπέκειντο οἱ Παίονες , πλέον ἔχοντες ἐν τῇ μάχῃ , παραγίνονται ἱπποδρόμοι τοῦ βασιλέως εἰς ἑξακισχιλίους , οὓς πρότερον ἐπεπόμφει ἐπὶ φυλακὴν τῆς παριστρίου αὐτοῦ χώρας , φυλάξοντάς τε οἷ σχήσουσι σὺν ταῖς ναυσὶν οἱ Παίονες , καὶ διακωλύειν τε αὐτούς , ὥστε μὴ ἀποβαίνειν . παραγενόμενοι δὲ οὗτοι ἐς τὸν θόρυβον τοῦτον καὶ ἐς τὴν μάχην ἐν μέσῳ τε ἐποιήσαντο τοὺς Παίονας , καὶ συχνοὺς αὐτῶν ἐνταῦθα διέφθειραν , μετὰ δὲ τρεψάμενοι ἐξεώσαντο τοὺς Παίονας ἀπὸ τοῦ στρατοπέδου ἐς τοὺς τηλεβόλους . καὶ οὕτω ἐνταῦθα ἡ μάχη ἐτελεύτα πρὸς ἑσπέραν ἤδη . βασιλεὺς δὲ ὡς αὐτῷ τὰ πράγματα ᾔδει πονηρῶς ἔχοντα , τούς τε νεήλυδας τετρωμένους καὶ ἐς φόβον καθισταμένους , τὰ στρατεύματα αὐτῷ δρασμῷ τε ἐπεχείρει . νυκτὸς δὲ γενομένης παραγγείλας ἐς τὰ στρατόπεδα συσκευάζεσθαι καὶ προϊέναι , ᾗ ἂν αὐτὸς ἐξηγοῖτο , ἀπεχώρει ὑπὸ τὴν νύκτα , καὶ ἐξελαύνων ἐδεδίει , μὴ οἱ Παίονες τῷ λοιπῷ στρατεύματι διαβάντες ἐπικέοιντο , καὶ σφίσι χαλεπὴ γένοιτο ἡ ἀπαλλαγὴ καὶ ἡ ἐπ' οἴκου αὐτῶν κομιδή . καὶ δοκεῖ ἄν μοι καὶ τοὺς Παίονας κατὰ νώτου γενέσθαι τῷ βασιλέως στρατῷ , εἰ μὴ ὁ Χωνιάτης ἀποτρεπόμενος οὐκ εἴα ἐπιδιώκειν , ἐπιστάμενος τοὺς Τούρκους , ἐπειδὰν σφίσι κίνδυνος ἐπιστῇ , τότε πολλῷ τῷ μέσῳ σφῶν αὐτῶν γίγνεσθαι ἀμείνους αἰεὶ καὶ ἀνεχομένους γίγνεσθαι . δοκεῖ δὲ καὶ ὑπὸ τοῦ λοιμοῦ , ὃς ἐπεγένετο τοῖς Παίοσιν ἐς τὸ στρατόπεδον καὶ ἐπίεζεν αὐτοὺς πάνυ , ὥστε μηδὲ ἀναπνεῦσαι ἐπὶ συχνόν τινα χρόνον . Ἰωάννης δὲ αὐτός τε ἐτρώθη ἐνταῦθα , καὶ οὐ πολλῷ ὕστερον ἀπέθανε . δοκεῖ δέ μοι καὶ τοῦτο μάλιστα αἴτιον γενέσθαι τοῖς Παίοσι τοῦ μὴ ἐπιδιῶξαι τὸν βασιλέως στρατόν . Ἰωάννης μὲν ἀπελαύνοντος βασιλέως ἐπιβιοὺς οὐ πολύν τινα χρόνον μετὰ ταῦτα ἐτελεύτησεν , ἀνὴρ γενόμενος ἄριστος ἐς τὰ πάντα , καὶ ἀπὸ μικροῦ τινος ἐς μέγα δυνάμεως , μεγάλα τε ἀποδειξάμενος ἔργα πρός τε τοὺς Γερμανοὺς καὶ Βοέμους , καὶ ἐπὶ τὰ Παιόνων πράγματα ἀφικόμενος μέγα εὐδοκιμῶν διεγένετο . πρὸς δὲ καὶ ἐς τοὺς Τούρκους οὐκ ὀλίγα ἀποδειξάμενος ἔργα , εἰ μὴ διὰ τὸ πλῆθός τε καὶ ἀρετὴν αὐτῶν οὐκ ἐδόκει ἄν ποτε περιγενέσθαι τῆς βασιλέως δυνάμεως , καὶ αὐτὸς ἕῳ ἅμα ἐχειρώσατο τὰ τῶν Παιόνων στρατεύματα . ἀχθομένων δὲ αὐτῷ τῶν λοιπῶν τῆς Παιονίας δυνατῶν , καὶ οὐκ ἀξιούντων ὑπ' αὐτοῦ ἄρχεσθαι , ὅμως ἐπεκράτει τε τῶν πραγμάτων , ξυνομολογούντων ἤδη κἀκείνων , καὶ οὐκ ἐχόντων , ὅπως μὴ συγχωρῶσιν ἀνδρὶ εὐδοκιμοῦντι τε ἁπανταχῇ , καὶ τήν τε ἀρχὴν ἐπὶ τὸ κράτιστόν τε καὶ ἀσφαλέστερον διέποντι . δοκεῖ δὲ οὗτος ἀνὴρ σπουδῇ τὰ πάντα κατεργάζεσθαι , καὶ ἐν δέοντι χρῆσθαι τοῖς πράγμασιν αὐτίκα , ὅποι ἂν δέοι , παραγενόμενον . λέγεται δὲ καὶ ὑπὸ λοιμοῦ ἀπενεχθέντα ἀποθανεῖν . Περὶ δὲ Καπιστράνου τοσόνδε ἐπιστάμενος μνήμην ποιήσομαι , ὡς Βερναρδίνου τοῦ Κανιλίου γενόμενος ὀπαδός , μεγάλα ἐς τὴν τοῦ κυρίου Ἰησοῦ θρησκείαν διδάξαντος , καὶ αὐτὸς ἐπὶ μέγα δόξης τε καὶ κλέους ἐχώρησεν ἀνὰ πᾶσαν σχεδόν τι τὴν ἑσπέραν , ἐς τὰ πρῶτα ἀνήκων σοφίας τε ἅμα καὶ θεωρίας . καὶ τῷ μὲν δὴ Βερναρδίνῳ τελευτήσαντι οἱ περὶ τὴν Ἰταλίαν ἀνάγουσί τε τιμὰς ὡς ἥρωϊ καὶ ναοὺς ἀνοικοδομοῦσι , καὶ ἱερωμένα ἐστὶν αὐτῷ οὐκ ὀλίγα ἀνὰ τὴν Ἰταλίαν ἀγάλματα ὡς ἀνδρὶ εὐαγεῖ τε καὶ δαιμονίῳ γενομένῳ . λέγεται δὲ καὶ θαύματος ἄξια τοῦ ἀνδρὸς τοῦδε ἀποδεδειγμένα . τούτου δὲ ὁ Καπιστρᾶνος Ἰωάννης γενόμενος ὀπαδός , ὡς εἴρηται , καὶ πολλὴν τὴν χώραν ἐπεληλυθὼς περιῄει δημοσίᾳ διδάσκων τῇ τε ἄλλῃ , ἀφίκετο δὴ καὶ ἐς Βοέμους δοκοῦντας αἵρεσιν , τὴν τοῦ πυρὸς θρησκείαν τε ἐς τὰ μάλιστα , καὶ μηδαμοῦ ἔτι συντίθεσθαι τῇ τῶν λοιπῶν ταύτῃ θρησκείᾳ , ἀλλ' ἀλλοίως φρονοῦντάς τε καὶ μὴ πειθομένους τοῖς λοιποῖς ἀνὰ τὴν Βοεμίαν ἀδρανῆ . ἐπὶ τούτους ἀφικόμενος ὁ Καπιστρᾶνος ἐς τὸ τῶν λοιπῶν Βοέμων δόγμα κατέστησε . καὶ μέγα εὐδοκιμῶν ἐπὶ σοφίᾳ τε καὶ συνέσει ἐπιτηδείως τε ἔσχε τῶν Παιόνων βασιλέα , καὶ διὰ τοῦτο συνεπελάβετο καὶ τοῦ πρὸς τοὺς Τούρκους πολέμου , ὡς δὴ πρότερόν μοι δεδήλωται . Βασιλέα δὴ τοῦτον οἱ Παίονες ἐπηγάγοντο ἀπὸ Γερμανίας , ἀδελφιδοῦν γενόμενον τοῦ Σιγισμούνδου βασιλέως . τοῦτον γὰρ παῖδα ἔτι ὄντα μετὰ τὴν ἐν Βάρνῃ τελευτὴν τοῦ βασιλέως τοῦ Λαδισλάου , ἐπρεσβεύοντο πρὸς Ἀλβέρτον τὸν Σιγισμούνδου τοῦ βασιλέως ἀδελφόν , ὃς ἐπετρόπευε τοῦ παιδὸς καὶ περιάγων ἐς τὴν Ἰταλίαν εἶχε μεθ' ἑαυτοῦ . καὶ γάρ τοι καὶ ὁ Ἀλβέρτος οὗτος βασιλεὺς τῆς Γερμανίας , ἀφικόμενος ἐπὶ τὸν Ρωμαίων ἀρχιερέα αὐτοκράτωρ τε ἀπεδείχθη ὑπὸ Νικόλεω τοῦ ἀρχιερέως , καὶ ἀπιὼν ἐπὶ τὴν ἀρχὴν αὐτοῦ ὥρμητο ἐπὶ Τούρκους στρατεύεσθαι . οὗτος δὲ μέγα ὄλβιος ὤν , ἅτε αὐτοκράτορα Ρωμαίων γενόμενον ὑπεδέξαντο οἱ ἐν τῇ Ἰταλίᾳ καὶ μεγάλως ἐτίμησαν . παρὰ τούτῳ [ ἐν ] τῷ βασιλεῖ Βιέννης διατρίβοντα τὸν παῖδα ᾐτοῦντο οἱ Παίονες · καὶ ὡς ἔτι παῖδά τε ὄντα , καὶ δειμαίνων περὶ αὐτῷ , οὐκ ἐδίδου ὁ βασιλεύς . καὶ καταστάντες ἐπολέμουν αὐτῷ οἱ Παίονες ἐπὶ συχνόν τινα χρόνον , καὶ δὴ καὶ πρέσβεις ἐπὶ τὸν Ρώμης ἀρχιερέα πέμποντες ἠξίουν σφίσι τὸν βασιλέα ἀποδίδοσθαι · εἰ δὲ μή , ἐπιόντας μὴ ἀνεῖναι πολεμοῦντάς τε καὶ δῃοῦντας τὴν χώραν , ἐς ὃ ἂν ὑπάγωνται σφίσιν ὑποχείριον . ἐνεδίδου μέντοι ὕστερον , καὶ τόν τε παῖδα ἀπέπεμψεν ἐπὶ τὴν βασιλείαν , ὃς ἀφικόμενος ἐς Μπούδην , καὶ ἀπὸ Μπελογράδης τὸν βασιλέως στρατὸν ἀπωσάμενος διὰ τοῦ Χωνιάτου , μετὰ ταῦτα οὐ πολύν τινα χρόνον βιοὺς ἐτελεύτησε . λέγεται μέντοι καὶ ὑπό τινος Λαυρεντίου Χεδρεχαβάρεω τοῦ ἀντεπάρχου κώνειον ἐμπιόντα ἀποθανεῖν . ἀγόμενος δὲ τοῦ Κελτῶν βασιλέως θυγατέρα οὐκ ἔφθη τὸν γάμον ποιήσασθαι · ἐτελεύτησε γὰρ πρὶν ἢ ἀφικέσθαι τὴν γυναῖκα αὐτῷ ἐς τὰ βασίλεια . τελευτήσαντος μὲν οὖν τούτου διηνέχθησαν οἱ Παιόνων πρῶτοι ἐς ἀλλήλους , καὶ ἐς διαφορὰν ἀφικομένων αὐτῶν ἐπεκράτησαν οἱ τοῦ Χωνιάτου παῖδες . Ὄρλιχον γὰρ ἡγεμόνα τῆς Παιόνων χώρας οὐ φαύλης , καὶ ἔχοντα ἀνωμάλως πρὸς τὸν Χωνιάτην ἔτι περιόντα , ὡς ἐτελεύτησεν , ἠξίου , ὡς ἀνδρὶ γενομένῳ σφίσιν αἰτίῳ μεγάλων συμφορῶν ἐς τοὺς Τούρκους , μήτε τοὺς παῖδας διὰ τιμῆς κεκτῆσθαι ἐν τῇ συγκλήτῳ , ἐκεῖνον τε ἀνοσιώτατον ἡγουμένους τοὺς παῖδας ἐξελαύνειν ἐκ τῆς ἀρχῆς . ἐνταῦθα τοὺς Χωνιάτου παῖδας ἐν τῇ συγκλήτῳ ἐπιπηδήσαντας τῷ Ὀρλίχῳ καὶ ἀποταμόντας τὴν κεφαλὴν αὐτῷ οἴχεσθαι . τοῦτο χαλεπώτατα μὲν δὴ ἐνεγκόντες οἱ Παίονες τόν τε παῖδα τοῦ Χωνιάτου καθεῖρξαν ἐς τὴν Μπελογράδην · μετ' οὐ πολὺ δὲ αὖθις διεπράξατο , καὶ ἐξελθὼν κατέστη ἐς τὴν βασιλείαν Παιόνων , βασιλεὺς δὲ ἀπεδείχθη συναιρουμένων αὐτῷ τῶν τοῦ πατρὸς ἐπιτηδείων . δοκεῖ δὲ καὶ χρήμασι πολλοῖς διαπραξάμενος καὶ ἀνακτώμενος , στρατόν τε ὡς μέγιστον τῶν κατὰ τὴν Παιόνων χώραν τρέφων , ἐπὶ τὴν βασιλείαν Παιόνων χωρῆσαι . Ἰλόκης μὲν καὶ πρῶτα Χωνιάτῃ διαφερόμενος , καὶ ὕστερον τῷ παιδὶ αὐτοῦ ἐς τὴν βασιλείαν παρεληλυθότι διενεχθεὶς οὐκ ἐσακούειν οὐδὲ πείθεσθαι ἤθελε , μετὰ ταῦτα δὲ συνέβη αὐτῷ ἐπὶ ῥητοῖς καὶ ἐπείθετο . οὕτω δὴ ἐπὶ τὸν Χωνιάτου παῖδα , ἐς τὸν νεώτερον περιελήλυθεν ἡ Παιόνων ἡγεμονία . καὶ πρὸς βασιλέα Ρωμαίων Ἄλβερτον ἐπολέμει , μεγάλα ἀποδεικνύμενος ἔργα , καὶ Βράγαν τε καὶ Βοέμους ὑπηγάγετο , ὥστε οἱ ἄμφω τὰς ἡγεμονίας ὑπηκόους γενέσθαι . Ὥρμητο δὴ οὖν , ὡς καὶ πρότερόν μοι δεδήλωται , ὁ αὐτοκράτωρ οὗτος Ἄλβερτος ἐπὶ Τούρκους καὶ Μεχμέτην στρατεύεσθαι , καὶ παρασκευασάμενος στρατὸν ἐπρεσβεύετο πρὸς τοὺς Παίονας , ὥστε δοθῆναί οἱ δίοδον διὰ τῆς χώρας αὐτῶν , καὶ ἀγορὰν παρέχεσθαι αὐτῷ τοὺς Παίονας προαγορεύων . οἱ δὲ ἐπιλεγόμενοι ἐν σφίσιν αὐτοῖς , ὡς , ἢν ἐπικρατήσωσι τῆς Θρᾴκης καὶ ἐπὶ μέγα χωρήσῃ δυνάμεως , ἐπανιὼν καταστρέψεται σφᾶς , οὐκ ἔφασαν διδόναι αὐτῷ ἑκόντες εἶναι διεξιέναι διὰ τῆς χώρας . οἱ μὲν δὴ οὕτω λέγουσι γενέσθαι · οἱ δὲ αὖ λέγουσι τοὺς Παίονας ἀποκρίνασθαι τῇ μὲν πρεσβείᾳ λόγους ἐπιεικεῖς , ὑποστρεφόντων δὲ τῶν πρέσβεων ὑπείσαντες ἄνδρας κατὰ τὴν ὁδόν , ᾗ ἔμελλον διεξιέναι , ἀνελεῖν αὐτοὺς ἅπαντας , καὶ οὕτω τραπομένου τοῦ αὐτοκράτορος Ρωμαίων ἐς τὴν τῶν πρέσβεων ἔρευναν αὖθις ἐς πόλεμον καταστάντας φέρειν ἀλλήλους . ταῦτα μὲν δὴ οὕτω γενέσθαι λέγεται ἀπὸ τῶν Παιόνων ἐς τοὺς Γερμανούς τε καὶ αὐτὸν βασιλέα Ἄλβερτον . Ταῦτα μὲν ἐν ἔτεσι πάνυ ὀλίγοις ἐγένετο . διὰ δὴ ταύτην τὴν διαφορὰν γενέσθαι τὴν ἐν Μαντύῃ τοῦ Ρωμαίων ἀρχιερέως δίαιταν προσκαλεσαμένου τούς τε Ἰβήρων καὶ Κελτῶν βασιλέων καὶ ἡγεμόνων καὶ Γερμανῶν καὶ Παιόνων καὶ τῶν κατὰ τὴν Ἰταλίαν ἡγεμονιῶν καὶ πολιτειῶν . καὶ ἐπεξελθὼν ἀπὸ τῆς Ρώμης ἐς Μαντύην τὴν σύνοδον ἐποιεῖτο , ᾗ δὴ συνελέγοντο ἅπαντες οἱ τῶν ἑσπερίων βασιλέων τε καὶ ἡγεμόνων πρέσβεις . προέθετο περὶ τῆς Μεχμέτεω βασιλέως Τούρκων καθαιρέσεως , καὶ ἐκέλευε γνώμην ἀποφαίνεσθαι ἕνα ἕκαστον τῶν παρόντων πρέσβεων ὑπὸ τῶν σφετέρων βασιλέων τε καὶ ἡγεμόνων . καὶ ὑπέσχοντο δὴ ἐνταῦθα οἱ μὲν αὐτῶν χρήματα οἱ δὲ καὶ ἄνδρας συμβαλέσθαι ἐς τὸν πόλεμον τόνδε . ἔνθα δὴ τὴν δεκάτην τῶν προσόδων ἐδέδοκτο κοινῇ ἐξελέσθαι πάντων τῶν εἰς τὴν ἱερατείαν τελούντων , καὶ ἅττα δ' ἂν τῶν χρημάτων συναθροισθῇ , ἐς τὸν πόλεμον τοῦτον ἀποτάττεσθαι , καὶ οὕτω ἄνδρας ἐς τὰ τοιαῦτα ἐτάξαντο . μετὰ δὲ ἐδόκει τοὺς Γερμανοὺς τοῖς Παίοσι διαλλάξαι , καὶ ἐπιπέμποντες ἄνδρα τῶν παρὰ σφίσιν ἐλλογίμων τὰ πρῶτα φερόμενον , Βησσαρίωνα καρδινάλιον τὸν ἀπὸ Τραπεζοῦντος , ἐπρεσβεύοντο παρ' ἀμφοτέρους , ὥστε διαλλάξαι τούτους ἀλλήλοις καὶ τὰς διαφορὰς καταλύειν . καὶ ἄλλους ἄλλῃ διέπεμπον ἐπὶ τοῖς παροῦσι πράγμασι , παρακαλοῦντες συμβαλέσθαι ἐς τὸν ἐπὶ τοὺς βαρβάρους πόλεμον . Ταῦτα μέντοι τῷ Πίῳ ἀρχιερεῖ ἐπεποίητο ἁμιλλωμένῳ ἐς τοὺς προτέρους αὐτοῦ ἀρχιερεῖς . καὶ γάρ τοι καὶ ὁ Νικόλεως ἁλούσης τῆς Βυζαντίου πόλεως σύνοδον ἐποιεῖτο , προτρεπόμενος τοὺς πρὸς ἑσπέραν ἡγεμόνας ἐπὶ τὸν βάρβαρον , καὶ λόγον συχνὸν ποιούμενος παρεκάλει . οὐ πολλῷ δὲ ὕστερον ἐτελεύτησεν , ἀτελῆ καταλιπὼν ταύτην αὐτῷ τὴν ἀπόδειξιν . τοῦ δὲ Εὐσεβίου ἀρχιερέως μετὰ Νικόλεω τὴν ἡγεμονίαν παραλαβόντος , ὅρκον ποιήσασθαι ἰσχυρότατον , καὶ ἐν γραφῇ παραδιδόντα , ἀρτύεσθαι μὲν ναυτικὸν ἀπὸ Νεαπόλεως . τὸν γάρ τοι Ἀλφόνσον στρατηγὸν ἑλέσθαι ἐς τὸν ἐπὶ τοὺς βαρβάρους πόλεμον . καὶ ταύτην ἀνελομένου τοῦ Παρθενόπης βασιλέως , ἐκπέμψαι τριήρεις δέκα ἐπὶ τὴν τῶν βαρβάρων χώραν , ὥς τε ἀρχὴν ποιούμενος τῆς ἐξόδου . ταύτας μέντοι τὰς ναῦς , καὶ οὐδὲν ὕστερον πλείους , ξυνέβη ἀφικέσθαι ἐς Ρόδον , καὶ ταύτῃ ὁρμισαμένας ἐντεῦθεν ὡρμῆσθαι ἐπὶ τὴν βασιλέως χώραν , τὴν τῆς Ἀσίας παράλιον , καὶ δῃῶσαι μὲν ὀλίγα ἄττα τῆς βασιλέως χώρας , ἐπιπλέοντας δὲ καταστρέψασθαι τὴν Λῆμνον , ἔχοντος ταύτην τοῦ βασιλέως , μετὰ δὲ ταῦτα Ἴμβρον καὶ τὰς λοιπὰς τῶν ταύτῃ νήσων ἐν τῷ Αἰγαίῳ · τὴν γάρ τοι Σκῦρον καὶ Σκόπελον καὶ τὰς ἄλλας , ὡς ἑάλω Βυζάντιον ὑπὸ βασιλέως , ἐπὶ Οὐενετοὺς ἐτράποντο , καὶ ἔσχον ταύτας . ἐνιαυτὸν δὲ περιπλέοντες τὸ Αἰγαῖον αὗται αἱ τριήρεις οὐδέν τι ἄξιον λόγου ἀπεδείκνυντο . καὶ ὡς οὐδὲν ἔτι ἐπέπλει ἀπὸ Ἰταλίας , αὖθις ἐπέπλεον ἐπὶ Ἰταλίας , σκεδασθέντες ταύτῃ ἀνὰ τὰς πόλεις . Καὶ Εὐσεβίῳ μὲν τῷ ἀρχιερεῖ ἐς τόδε ἐτελεύτα ἡ παρασκευή · μετὰ δὲ Πίος ὁ ἀρχιερεὺς ὡς ἐπὶ τὴν ἡγεμονίαν ἀφίκετο , τὴν ἐν Μαντύῃ δίαιταν ἐποιήσατο ἅτε δὴ κατάστασίν τε καὶ σύλλογον περὶ τῶν καθηκόντων αὐτῷ πραγμάτων ἐς τὸν ἐπὶ βασιλέα Μεχμέτην πόλεμον . Βησσαρίων μὲν δὴ ἐπὶ Παίονας ἀφικόμενος καὶ ἐς Γερμανοὺς τά τε ἄλλα διελέχθη , καὶ τὴν πρὸς ἀλλήλους διαφορὰν καταλύειν πειρώμενος , οὐχ οἷός τε ἐγένετο ἐς ταὐτὸ ἄμφω ξυναγαγὼν διαλλάξαι . ἀλλὰ ἄπρακτος μὲν ἀπεχώρει , ἐδόκει δ' αὐτοῖς ἀπὸ Ἰταλίας ὡρμημένοις τόνδε σφᾶς ἄρασθαι τὸν πόλεμον ἀπὸ τῆς ἠπείρου . Ταῦτα μὲν ἐς τοσοῦτον ἐγένετο κατὰ τὴν ἐν Μαντύῃ δίαιταν · εἶμι δὲ ἐπ' ἐκεῖνο τοῦ λόγου , ὅθεν ἐπὶ τοσοῦτον ἐτραπόμην , ἐς τοσοῦτον διεξιὼν τὸν λόγον . τοῦ γάρ τοι ἐπιγινομένου θέρους ἀπέχρη μὲν τῷ βασιλεῖ Μεχμέτῃ , κακῶς πράξαντι ἐς τὴν ἐπὶ Παίονας ἔλευσιν , ἡσυχίαν ἄγειν , στρατεύματα δὲ ἔπεμπεν ἄλλῃ τε καὶ ἐπὶ Σκενδέρην τὸν Ἰβάνεω παῖδα , ἐφ' ὃν δὴ καὶ ὁ πατὴρ στρατευσάμενος καταστρέψασθαι οὐχ οἷός τε ἐγένετο . Ἰησοῦν δὲ τὸν Βρενέζεω παῖδα ἀπέδειξε στρατηγόν , παραδοὺς τό τε ἀπὸ Φερρῶν στράτευμα καὶ τὸ παρὰ Ἀξιὸν καὶ τὸ ἀπὸ Θετταλίας . ἡγουμένου δὲ Ἰησοῦ τοῦ Βρενέζεω ἐσέβαλλε πρὸς τὸν Ἰόνιον τῆς Μακεδονίας χῶρον , καὶ ἐδῄου τὰ πολλὰ αὐτῆς . Σκενδέρης δὲ οὗτος διαπρεσβευσάμενος πρὸς τὸν Ρώμης τε ἀρχιερέα καὶ πρὸς βασιλέα Ἀλφόνσον τὸν Παρθενόπης ( ἐπιτηδείως τε ἔσχε καὶ συνήθως τῷ βασιλεῖ τούτῳ ) , δι' ἃ δὴ καὶ τὸν πρὸς βασιλέα πόλεμον τήν τε Κρούην παρέδωκε τούτῳ τῷ βασιλεῖ καὶ ἠξίου αὐτῷ ὑπήκοον εἶναι . ἔνθα δὴ καὶ στρατὸν πεζὸν ἱκανὸν διαπορθμεύσας ὁ Παρθενόπης οὗτος βασιλεὺς ἀπὸ Ἰαπυγίας ἐς Ἐπίδαμνον καὶ ἄρχοντα τῶν παρ' ἑαυτῷ ἐλλογίμων ἕνα στρατηγὸν ἐπὶ τὴν βασιλέως ἐληΐζοντο χώραν . μετὰ δὲ καταστάντες ἐπολιόρκουν πολίχνην Σφετίην καλουμένην , ἐξελεῖν βουλόμενοι . ἐνταῦθα πυθόμενος παρὰ τῶν σφετέρων Ἰησοῦς ὁ Βρενέζεω , καὶ παραλαβὼν τοὺς ἐς τὸν Ἀξιὸν ἱπποδρόμους καὶ Περραιβῶν στρατόν , καὶ τὴν ταχίστην ἐπειγόμενος ἄλλην ἢ αὐτοὶ ἐφύλαττον οἱ Ἰταλοί , καὶ ἐπεισπεσὼν ἄφνω διέφθειρε σύμπαντας τοὺς Ἰταλούς · Σκενδέρης μέντοι ( ἔτυχε γὰρ ἀπὼν τότε ) οὐδ' ὁτιοῦν παθὼν δεινόν . ὕστερον μέντοι οὐ πολλῷ Σκενδέρης διαβὰς ἐς Ἰταλίαν ἀφίκετο ἐς τὸν Παρθενόπης βασιλέα . καὶ αὐτὸν ὑποδεξάμενος τά τε ἄλλα ἐτίμησε , καὶ ἐς τὸν Ρώμης ἀρχιερέα ἀπέπεμψε φιλοφρονησάμενος . μετὰ δὲ ταῦτα χρήματα ἱκανὰ παρεχόμενος αὐτῷ ἀπέπεμπεν ἐπὶ τὴν ἀρχὴν αὐτοῦ . οὗτος μέντοι ἐπανιὼν ἐπὶ τῆς χώρας αὐτοῦ ἐπέμενεν ἐπιόντα τὸν βασιλέως στρατόν , καὶ ἐρυμνὴν οὖσαν τὴν χώραν κατεῖχεν , ἔχων τε στρατὸν μεθ' ἑαυτοῦ τὸν ἀπὸ τῆς χώρας διῄει διὰ τῶν ὀρέων περιιὼν τῷ στρατῷ , καὶ τάς τε γυναῖκας καὶ παῖδας ἐς τὰ ἐρυμνὰ εἰσενεγκάμενος αὐτὸς περιῄει , ἔχων περὶ τὴν φυλακὴν τῆς χώρας , ὅποι δέοι , παραγενόμενος . καὶ ὁ μὲν στρατὸς καὶ οἱ ἱπποδρόμοι ἐπέδραμον τὴν χώραν · καὶ ὑποζύγια ληϊσάμενος καὶ χρόνον τινὰ συχνὸν διατρίψας ἐπῄει πᾶσαν τὴν χώραν ἐμπιπρῶν καὶ διαφθείρων . ὡς δὲ ἱκανῶς εἶχεν αὐτῷ ἐς τὴν τῆς χώρας διαφθοράν , ὁ στρατὸς ἀπήλαυνεν , οὐδέν τι πλέον διαπραξάμενος . ὁ μὲν οὖν Σκενδέρης οὗτος ἄκραν τὴν ἐς τὸν Ἰόνιον περὶ Ἐπίδαμνον ᾠκοδόμει · χερρόνησος δ' ἐστί , καὶ ἰσθμὸς βραχὺς ἀμφὶ τρία στάδια . τοῦτον τειχίσας ἐσῴκιζεν ἐς τὴν χώραν ταύτην οὐκ ὀλίγους τῶν Ἀλβανῶν , καὶ ἐκράτυνε τὴν πόλιν , ὡς ἄν τι νεώτερον καταλαμβάνῃ αὐτὸν ἀπὸ τῶν βασιλέως στρατῶν , ὡς ἐπιὼν πολιορκοῖτο ἐν ταύτῃ τῇ χώρᾳ , ἐπειδὰν δὲ μὴ ἀντέχειν οἷος τ' ᾖ , ἐσβησόμενος ἐς τὴν θάλασσαν καὶ ἀποπλευσούμενος , ᾗ δὴ προχωροίη . ὁ μὲν οὖν στρατὸς ἀφικόμενος ἐς τὸν χῶρον τοῦτον καὶ πειρασάμενος , ὡς οὐδὲν σφίσι προεχώρει ἡ τῆς πόλεως αἵρεσις , ἀπήλαυνεν ἐπ' οἴκου , καὶ τῷ ἔτει τούτῳ οὐδέν τι πλέον ἐγένετο βασιλέα Μεχμέτην ἐς ἐκστρατείαν φέρον . Τοῦ δ' ἐπιγενομένου θέρους ἐπεπόμφει μὲν καὶ τῶν θυρῶν αὐτοῦ ἄνδρας ἐπιλέκτους ἐπὶ τοὺς ὑποτελεῖς αὐτοῦ ἡγεμόνας τε καὶ βασιλεῖς , ἐπικαλούμενος ἐς τὴν τῶν παίδων αὐτοῦ κάθαρσιν , μετεπέμπετο δὲ καὶ τοὺς τῆς ἀρχῆς αὐτοῦ ἄρχοντας τῶν πόλεων καὶ ὑπάρχους καὶ τούς τε στρατηγοὺς καὶ στρατιώτας , ὅσοι ἐπὶ μισθῷ στρατεύονται ἅμα τῷ βασιλεῖ . ὡς δὲ παρῆν αὐτῷ τὰ στρατεύματα ἐς Ἀδριανούπολιν , τήν τε περιτομήν , ἣν δὴ νομίζουσι κάθαρσιν , ἐποιεῖτο τῶν παίδων αὐτοῦ , καὶ δῶρα προσῄει αὐτῷ μεγάλα ὑπό τε τῶν ἀρχόντων καὶ τῶν ἡγεμόνων . ὁ μέντοι σύλλογος ἐγεγόνει ἐκτὸς τῆς πόλεως ἐν τῷ πεδίῳ κατὰ τὴν νῆσον , ὑπαίθριοι δὲ διετέλουν πλὴν βασιλέως τε καὶ ἡγεμόνων . ὁ δὲ γάμος οὗτος νομίζεται μὲν κράτιστος τῶν ἐς τὸν βίον σφίσι περιηκόντων , καὶ παιδιὰν καθιστᾶσιν ἐν τούτῳ κατὰ δύναμιν ἕκαστος . καθίσταντο δὲ καὶ ἐς τὴν τῶν βασιλέως παίδων περιτομὴν καὶ γάμον τόνδε παιδιάν , ἄλλα τε οὐκ ὀλίγα καὶ δὴ καὶ ἄνδρες ὀρθοὶ ἐπὶ ἵππων , ἀνὰ κράτος ἐλαύνοντες ἐς τὸν δρόμον τοὺς ἵππους καὶ οὐδαμῶς ἐπίσχοντες , ἐπειδὰν θέωσιν . ἐκεῖνο μέντοι παρήσω τῶν σχοινοβατῶν , ὡς ὑπὲρ τὰ ἄλλα γένη Τοῦρκοι δεινοί εἰσι τὴν τέχνην ταύτην , ὥστε καὶ πεπεδημένους πορεύεσθαι ἐπὶ τῶν σχοινίων , καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑποδήσαντας θεῖν ἐπὶ τούτων ὡς ἂν δύνωνται ἰσχυρότατα , καὶ ἐπὶ τούτων μυρία ἐργαζομένους θαύματος ἄξια , ἐπὶ ξιφῶν διιόντας τε καὶ ὑποστρεφομένους . ταῦτα μέντοι καθ' ἑκάστην ἐς τὴν Τακταλκαλῆ ἀγορὰν καλουμένην ἴδοι ἄν τις γιγνόμενα , καὶ τοὺς σχοινοβάτας ( γένος δέ ἐστι τοῦτο παρ' αὐτοῖς καλούμενον Τζάμπαζιν ) μετιόντας τὴν τέχνην ταύτην . καὶ παραπλήσια τούτοις ἴδοι ἄν τις καὶ ἄλλους ἐργαζομένους ἐς ταύτην τὴν ἀγοράν , ἔνθα τὰ γυμνάσια νομίζεται ταύτης τῆς πόλεως . τὸ δὲ ὑπὸ γῆν θάπτειν τὸν παῖδα , ἐκ τοῦ κἀκεῖθεν διαλεγομένους , συνιέναι τε ἄν , ὅ τι ἔροιτο αὐτὸν καὶ ἀποκρίνασθαι , πῶς οὐκ ἐν θαύματι ποιοῖτο ἄν τις τοιαῦτα καθορῶν ; ἀλλὰ τὰ μὲν ἄλλα ὑπὸ δυνάμεώς τινος μείζονος ἀποτελούμενα ἐλάσσω ἐστὶ τῶν διιόντων δρόμῳ ἐπὶ τῶν σχοινίων . ἐγένοντο μέντοι καὶ ἄλλαι παιδιαὶ κατὰ τὴν περιτομὴν ταύτην , ἐν ᾗ Μαχμούτης ὁ τοῦ οἴκου ἡγεμὼν καὶ ἅμα τῆς Εὐρώπης στρατηγὸς τοῖς δώροις ὑπερβάλλεσθαι πάντας , τούς τε βασιλεῖς ἅμα καὶ ἡγεμόνας τῶν θυρῶν . οὗτος δὲ ὁ Μαχμούτης παῖς Μιχαήλου γενόμενος , Τριβαλλὸς μέν ἐστι τὰ μητρόθεν , Ἕλλην δὲ τὰ πατρόθεν . καὶ παῖδα ἔτι ὄντα , σὺν τῇ μητρὶ ἰόντα ἀπὸ Νοβοπύργου ἐς Σπενδερόβην , οἱ ἱπποδρόμοι τοῦ βασιλέως καταλαβόντες ἐν τῇ ὁδῷ ... ἡγουμένου ἀπήγαγον πανοικὶ τούτους παρὰ βασιλέα . λαβὼν δὲ τὸν παῖδα ἐς τὸν κοιτῶνα αὐτοῦ βασιλεὺς μέγαν τε ἀπέδειξεν ἐν ἀκαρεῖ , καὶ ἱπποκόμον ἐν βραχεῖ ποιησάμενος μετὰ ταῦτα ἡγεμόνα τῶν θυρῶν ἀπέδειξεν . ἐπεί τε μὲν οὖν Ζάγανον τὸν ἑαυτοῦ κηδεστὴν ἐξήλασεν ἐκ τῆς τιμῆς , τὰ πάντα οὗτος ἐγένετο , ἐγεγόνει δὲ οἷος οὐδείς πω πρότερον ἐς τόνδε τῶν ἐπὶ ταῖς Ὀτουμανίδων θύραις ἡγεμόνων μεγάλων λεγομένων γενέσθαι . λέγεται μὲν γὰρ καὶ Χαραϊτήνην καὶ Ἁλίην τὸν παῖδα μεγάλους γενέσθαι ἔν τε ταῖς Ἀμουράτεω τοῦ Ὀρχάνεω καὶ Παιαζήτεω τοῦ παιδὸς αὐτοῦ θύραις · ἀλλ' οὐδείς πω ἐς τήνδε τὴν δύναμιν καὶ τὴν χώραν τούτου ἀφίκετο . οὗτος μὲν οὖν τὰ πρῶτα τῶν ἡγεμόνων φερόμενος ἐς τὰς βασιλέως θύρας , στρατόν τε οἰκεῖον τρέφειν ἱκανώτατον καὶ θεράποντας ἔχειν ἐπὶ μέγα δυνάμεως ἥκοντας . Ἑλληνικοὶ μὲν παῖδες ἀπὸ Βυζαντίου , οὓς εἶχεν παρ' ἑαυτῷ βασιλεύς , ἐς μέγα ἐχώρησαν δυνάμεως . τούτων δὲ Μουράτης τοῦ Παλαιολόγων γένους τῶν Ἑλλήνων περιφανοῦς , καὶ Μεχμέτης ὁ Μανδρομηνοῦ παῖς μετά γε τοῦτον , ὃς ὕπαρχος πρῶτα μὲν Ἀγκύρας , ἔπειτα δὲ τῆς Πισιδίας ἀπεδείχθη . βούλεται δὲ Μουράτης ἐπιθυμίαν , Ἁλίης δὲ τὸν Ἠλίαν Ἑλληνιστὶλέγοιτ' ἄν , καὶ Ἐσὲς τὸν Ἰησοῦν καὶ Ἐμπραΐμης τὸν Ἀβραὰκαὶ Σουλαϊμάνης τὸν Σολομῶντα καὶ Ἰαγούπης τὸν Ἰάκωβον καὶ Ἰουσούφης τὸν Ἰωσήφ , Σκενδέρην δὲ Ἀλέξανδρον βούλονταιλέγειν . καὶ ταῦτα μὲν δὴ Ἑλληνικῶς λέγοιτ' ἂν οὕτω . οὕτως καὶ Ἐλεέζην τὸν Δημήτριον καὶ Χιτήρην τὸν Γεώργιον λέγουσι . τὰ δὲ λοιπὰ τῶν ὀνομάτων ἀπό τε τῶν ὀρνέων καὶ Σκυθῶν τὰ τέσσαρα ταῦτα φαίνονται εἶναι , οἷον Παιαζήτης , Ὀρχάνης , Ὀρθογρούλης καὶ Τζυμισκής , καὶ τὰ παραπλήσια . ἔχουσι μὲν καὶ τόδε , ὡς τοῖς ὀνόμασι χρῶνται ποῖ μὲν ἐλάττοσι , ποῖ δὲ καὶ τιμιωτέροις , ὡς τὸν Μουσταφᾶν Μουσπλαχασίτην , Χιτήρην Χαραϊτήνην . παραπλησίως δ' ἂν λέγοιτο καὶ τὰ λοιπὰ τῶν ὀνομάτων ἐς τοῦτον τὸν τρόπον . Ὕπαρχοι δὲ τυγχάνουσιν ὄντες κατὰ μὲν τὴν Εὐρώπην τριάκοντα καὶ ἕξ . τούτων δ' οἱ μείζους ἔχουσι πρόσοδον ὑπὸ τοῦ βασιλέως χρυσίου στατῆρας ἐς δισμυρίους , οἱ δ' ἐλάττους τούτων ἐς μυρίους , ἐπὶ μεῖζόν τε τούτων καὶ ἐπ' ἔλαττον , ἀνὰ δὲ τὴν Ἀσίαν σημαῖαί τε αὐτῷ τυγχάνουσιν οὖσαι , καὶ ὕπαρχοι ἐφ' ἑκάστης τεσσαράκοντα . παρὰ τούτους δέ εἰσι τῶν πόλεων ἄρχοντες μεγάλων , οἵα ἡ Θέρμη , ἡ τῶν Σκοπίων πόλις , ἡ Φιλιππόπολις , καὶ αἱ παραπλήσιαι , οὗτοι ἐς σημαίας τελοῦσιν οἱ ἄρχοντες ἐς τὸν τῆς Εὐρώπης στρατηγὸν τὸν μέγαν , ὡς οἱ τῆς Ἀσίας πρὸς τὸν τῆς Ἀσίας στρατηγὸν ὑποτετάχαται ἄρχοντές τε καὶ ἡγεμόνες , καὶ ᾗ ἂν ὑφηγῶνται οὗτοι , ἕπονται οἱ τῆς Εὐρώπης τε καὶ Ἀσίας ὕπαρχοι . ὑπάρχῳ δ' ἑκάστῳ προάγοντι καὶ ἐξηγουμένῳ ἐπί τινα πόλεμον οἱ τῶν πόλεων ἄρχοντες ἕπονται κατὰ τὰ ἐπεσταλμένα σφίσιν ὑπὸ τοῦ ὑπάρχου . τὸ δὲ κράτος ἔχουσι πᾶν οἱ μέγιστοι στρατηγοὶ τοῦ βασιλέως . ἔστι δὲ πρόσοδος τούτων ὑπὸ βασιλέως μεγίστη , καὶ ταχὺ μέγα ὄλβιοι γενόμενοι ὑπό τε τῶν ὑπάρχων καὶ τῶν ἀρχόντων τῶν ἐπὶ ταῖς πόλεσιν . ἐπὶ δὲ τῶν θυρῶν οἱ ἡγεμόνες ἔχουσι τὸ κράτος , ἀγγελιαφόροι τε ὄντες καὶ ἐφεστῶτες τῷ βασιλεῖ καὶ σύμβουλοι ἐς τὰ πράγματα τῆς ἀρχῆς · ἐς τούτους γὰρ ἡ διοίκησις τῶν προσόδων , καὶ λογίζονταί γε καὶ τοὺς θησαυροὺς τοῦ βασιλέως σφραγῖδι τῇ οἰκείᾳ ἐπισκέπτονται . μετὰ τούτους μέντοι ἐστὶν ὁ γραμματεύς , ἀγχοτάτω ἱδρυμένος ἐς τούτους , καὶ τοὺς λογισμοὺς ὑποδεχόμενος ὑπὸ τῶν ἐς τὰς προσόδους καὶ εἰσπράξεις τεταγμένων , καὶ τοῦ φόρου . καὶ οὗτος μὲν ἀπολογίζεταί τε προσόδους καὶ ἐς τοὺς ἡγεμόνας τε καὶ αὐτὸν βασιλέα ἀναφέρει · ἄλλοι δὲ γραμματεῖς ἐς τὰς γραφάς τε καὶ ἐπιτάγματα τοῦ βασιλέως . ἔστι δ' ὁ φόρος αὐτῷ προσιὼν μὲν ἀπὸ τῆς Εὐρώπης ἐς ἐνενήκοντα μυριάδας στατήρων . τὸν δὲ φόρον τοῦτον εἰσπράττεται μὲν οὐκ ἀπὸ τοῦ γένους τῶν Τούρκων , ἀλλ' ἀπὸ τῶν ἀλλοφύλων σφίσιν · οὐ γὰρ νομίζεται τοὺς ὁμοφύλους χρήματα εἰσπράσσειν , ἀλλ' αὐτοὺς σὺν τῷ βασιλεῖ παρὰ σφίσι νομίζεται στρατεύεσθαι ἐς τοὺς πολέμους , σὺν τοῖς ὅπλοις τε καὶ ἵπποις αὐτῶν ἑπομένους ἐς τοὺς πολέμους . τὴν δεκάτην δὲ τῶν ἔργων οἱ μὲν πρὸ τοῦ βασιλέως τοῦδε οὐδέν τι εἰσέπρασσον τοὺς Τούρκους , ὅτι μὴ τοὺς ἀλλοφύλους · οὗτος δ' ὁ βασιλεὺς τὴν δεκάτην τε εἰσπράττει καὶ ἄγει , ὅποι ἂν στρατεύηται . τὴν μὲν οὖν δεκάτην καὶ παρὰ τὸν φόρον , βοστίναν οὕτω καλουμένην , ἀποφέροντες οἱ τῶν πόλεων ἄρχοντές τε καὶ ὕπαρχοι καὶ στρατιῶται τόνδε φόρον ἐς τὰς θύρας . νομίζεται καὶ προβάτων τὴν νομήν , ὅσην ἀποδίδονται , ἐς τὰς βασιλέως θύρας ἀπάγεσθαι . ταῦτα μέντοι ταύτῃ τέτακται ἐς τὰς προσόδους τῶν τε ἀρχόντων καὶ τοῦ βασιλέως . παρὰ δὲ τὸν φόρον δασμοί εἰσιν ἀνὰ τὴν Εὐρώπην τε καὶ Ἀσίαν ἀποτεταγμένοι τῷ βασιλεῖ οὐκ ὀλίγοι , ἀπό τε τῶν ἵππων καὶ καμήλων καὶ ἡμιόνων καὶ βοῶν · καὶ ἔστιν αὕτη πρόσοδος ἀμφὶ τὰς τριάκοντα μυριάδας . ἐπὶ τούτοις δὲ ἡ τῶν ἐνοίκων πρόσοδος μεγάλη τυγχάνει οὖσα τῷ βασιλεῖ , ἐν πέντε καὶ εἴκοσι μυριάσιν . ἀπὸ δὲ τῶν τοῦ βασιλέως φορβῶν τε καὶ καμήλων καὶ ἡμιόνων , ἁπανταχῇ τῆς χώρας ἐπινεμομένων αὐτοῖς , εἰσὶν ἀμφὶ τὰς πέντε μυριάδας . ἀπό τε τῆς τῶν ἄλλων προσόδου προσίοι ἂν αὐτῷ ἐς εἴκοσι μυριάδας . καὶ ἀπὸ τῶν ἐμπορίων καὶ τοῦ πορθμοῦ καὶ μετάλλων καὶ ὀρύζης καὶ χαλκοῦ καὶ στυπτηριῶν καὶ πενταμοιρίας τῶν ἀνδραπόδων μεγίστη ἂν λογιζομένοις εὑρίσκοιτο ἡ πρόσοδος . ἀπὸ μέντοι τοῦ πορθμοῦ καὶ ἀπὸ διόδου ἐς εἴκοσι μυριάδας εὑρίσκω ἀναπυνθανόμενος . τῶν δὲ μετάλλων οὐκ ὀλίγη αὐτῷ ἐπιγίνεται πρόσοδος ἐς δέκα μυριάδας . ἀπὸ δὲ ὀρύζης καὶ τῶν ἄλλων τῶν ἐς τὰς θύρας τεταγμένων προσόδων τοῦ βασιλέως , ἃς δὴ χάσια ποιοῦνται οἱ τῶν θυρῶν , ἐς εἴκοσι μυριάδας λογιζόμενος οὐκ ἀποτυγχάνοιμ' ἂν τοῦ εἰκότος · χάσια γὰρ ἀνὰ τὴν Ἀσίαν τε καὶ Εὐρώπην αὐτῷ ὡς πλεῖστά τε καὶ ἄριστα . τούτοις δ' ἔπεστιν αὐτῷ ὁ τῶν ἡγεμόνων τε καὶ βασιλέων φόρος τῶν τε ὁμοφύλων καὶ ἀλλοφύλων σφίσιν , ἐπιγενόμενος ἐς δέκα μυριάδας . οὕτω δὲ γένοιτ' ἂν ἡ πρόσοδος τῷ βασιλεῖ , ὅση παραγίνεται αὐτῷ ἐς τὰς θύρας καὶ ἐς τὸν χασνὰν καλούμενον τοῦ βασιλέως , ἀμφὶ τὰς τετρακοσίας μυριάδας χρυσίου στατήρων . ἔστι δὲ παρὰ ταύτας πρόσοδος ἄλλη βασιλέως ἀπὸ τῶν ἀρχόντων , ἔαρος ἐπιγινομένου , ἐπειδὰν ἐξελαύνῃ βασιλεὺς στρατηλατῶν ὑπό τε τῶν ὑπάρχων τε καὶ στρατηγῶν καὶ ἡγεμόνων καὶ ἀρχόντων δῶρα νομιζόμενα κατὰ τὴν ἑκάστου πρόσοδον τῷ βασιλεῖ ἐς τὴν ἐξέλασιν . καὶ ἔστι μὲν τοιαύτη πρόσοδος οὐ τεταγμένη , ἀλλὰ στοχαζομένοις ἐς εἴκοσι μυριάδας γένοιτ' ἂν αὐτῷ χρήματα . ταῦτα μέντοι ἐς τὸν χασνὰν τοῦ βασιλέως χρήματα παραγίνεται , ἀφ' ὧν μισθοῦται τούς τε νεήλυδας καὶ τοὺς τῶν θυρῶν καρίπιδας , σιλικτάριδας , ἀλοφατζίδας τε καὶ σπαχίδας καλουμένους , καὶ ἐς τοὺς λοιπούς , ὅσοι τῶν θυρῶν ὄντες τριμηναῖον λαμβάνουσι τὸν μισθόν . ἄνευ δὲ ταύτης τοῦ βασιλέως προσόδου , οἱ ἀνὰ τὴν ἀρχὴν ὕπαρχοι τε καὶ ἄρχοντες καὶ στρατηγοὶ καὶ τιμαράτοι καλούμενοι μεγίστην ἀποφέρουσι τὴν πρόσοδον ἀπὸ τῆς βασιλέως χώρας . καὶ λογίζεσθαι μὲν οὐ πάνυ ῥᾴδιον , πλὴν τῶν τοῦ βασιλέως γραμματιστῶν , ᾗ δὴ ἐπυθόμην · γένοιτο δ' ἂν σύμπασα αὕτη ἡ πρόσοδος τῶν ἀνδρῶν , ὅσοι μισθὸν λαμβάνουσιν ἀπὸ τῆς τοῦ βασιλέως χώρας , ἐς ἐννακοσίας μυριάδας χρυσίου . ἑνουμένη δὲ αὕτη ἡ πρόσοδος τῇ προτέρᾳ , ἥτις ἐς τὰς βασιλέως παραγίνεται θύρας , γένοιτ' ἂν σύμπασα ἡ τῆς βασιλέως χώρας πρόσοδος , ὅση ἐς τοὺς ἄρχοντας αὐτοῦ ἀφικνεῖται καὶ ὅση ἐς τὰς θύρας , ἐς χιλίας τε καὶ τετρακοσίας μυριάδας χρυσίου , στατῆρας τῶν Οὐενετῶν . αὕτη μὲν πρόσοδος , ὅσα γε ἐς ἡμᾶς εἰδέναι , παραγίνεται τῷ βασιλεῖ καὶ τοῖς ὑπηκόοις αὐτοῦ .
Lemmas: ὁ δέ ἐπιγίγνομαι χειμών Τουραχάνην πέμπω ἐπί Πελοπόννησος , πολεμέω ἅμα καί ὁ βασιλεύς Ἕλλην ἀδελφός . οὗτος μέν οὖν λαμβάνω ὁ Θεσσαλία τε καί Εὐρώπη στράτευμα , ὅσος ἐπί Φέρρα εἰς ὁ ὁ Εὐρώπη στρατηγός τάσσω μοῖρα , στρατεύω ἐπί Πελοπόννησος , ὁ τε παῖς αὐτός ἅμα ἄγω καί ἄρχω ὁ Θεσσαλία καί Μακεδονία πόλις . καί εἰσβάλλω πορεύω ὁ μεσόγαιος , Ἀρκαδία ὁ παλαιός καλέω , καί διά Τεγέα καί Μαντίνεια ἐλαύνω κατέρχομαι ἐπί ὁ Ἰθώμη καί Μεσήνιος χώρα , καί ληΐζομαι ἐπί ἡμέρα συχνός ὁ ὅδε ὑποζύγιον νεοπολιχνα παρίστημι . καί σιδηροπολιχνα πολιορκέω , ὡς οὐ δύναμαι αἱρέω , ἀπάγω ὁ στρατός , ἐξελαύνω διά ὁ ὁδός . ἐνταῦθα ἐξελαύνω αὐτός ὁ νέος Ἀχμάτης ἁλίσκομαι ὑπό Ἀσάνης ὁ ἡγεμών γυνή ἀδελφός , ἐνεδρεύω οὗτος περί Μυκῆναι χώρα , ὅς μέλλω ἐξελαύνω διεξιέναι . οὗτος μέν οὖν ἀπάγω εἰς Σπάρτη παρά ὁ ἡγεμών ἔχω ἐν φυλακή , εἰς ὅς δή ἀποδίδωμι . ὁ δέ ἐπιγίγνομαι θέρος ἅμα ἦρι εὐθύς καθίστημι στρατεύω Μουάμεδ ὁ Ἀμουράτης ἐπί ὁ Βυζάντιον πόλις , καί πρότερος μέν εὐθύς διανοέομαι , ἐπεί τε τειχίζω αὐτός ὁ ἐν ὁ Προποντίς Λαιμοκοπίην καλέω πόλις . καί χειμών ὁ ὅδε εὐθύς ἔτι ἐπαρτάω περιαγγέλλω ἐπαντηχέω ὁ τε Ἀσία καί Εὐρώπη εἰς ὁ πάραλλον ναυπηγέω , πλοῖον τε καί τριήρης παρασκευάζω , τηλεβόλος ποιέω μέγας δή , ὅς ἐγώ εἰς ἐκεῖνος οἶδα ὁ χρόνος ἄλλος πῃ γίγνομαι . ὡς δέ δοκέω αὐτός ἤδη ὥρα εἰμί ἐξελαύνω , πέμπω μέν πρῶτος ὁ ὁ Εὐρώπη στρατηγός Σαρατζιάν παραλαμβάνω τε ὁ ὁ Εὐρώπη στρατός , ὁ τε τηλεβόλος ἄγω εἰς Βυζάντιον ἄλλος τε μηχανή καί δή καί τηλεβόλος μέγας . εἰμί δέ οὗτος ὁ τηλεβόλος ὡς ζεῦγος βοῦς ἕλκω ἑβδομήκοντα καί ἀνήρ εἰς δισχίλιοι . ἀφικνέομαι μέν οὖν οὗτος καί πρότερος ὁ ἐν ὁ Βυζάντιον χώρα πύργος , εἰς ὅς διασῴζω ὁ περί ὁ ἔργον ἄγροικος ἀνήρ , ὁ μέν ἐκπολιορκέω λιμός , ὁ δέ καί αἱρέω κατά κράτος ὁ ἀνήρ ἀπάγω κατασφάζω . καί τότε δή ὡς ἀφικνέομαι ἔπειμι , ἐπιτρέχω ὁ Βυζάντιον χώρα . οὖον πολύς δέ ὕστερος ἐπελαύνω καί αὐτός βασιλεύς στρατοπεδεύω ἀπό θάλασσα εἰς θάλασσα . καί ὁ μέν ἐπί δεξιός χῶρος ὁ βασιλεύς εἰς ὁ χρύσεος καλέω πύλη στρατοπεδεύω ὁ ὁ Ἀσία ἅπας στράτευμα , εἰς δέ ὁ εὐώνυμος χωρίον κατά ὁ ξύλινος καλέω πύλη ὁ ὁ Εὐρώπη στρατός · ἐν μέσος δέ αὐτός ἱδρύω βασιλεύς , ἔχω τε ὁ νέηλυς καί ὁ θύρα , ὅσος εἴωθα περί βασιλεύς σκηνόω . ζάγανος δέ ὁ ὁ βασιλεύς κηδεστής στρατοπεδεύω εἰς ὁ καταντικρύ χῶρος ὑπέρ ὁ Γαλατία πόλις . λέγω δέ γίγνομαι σύμπας ὁ στρατός ἀμφί ὁ τεσσαράκοντα μυριάς . ὁ δέ ὑποζύγιον διπλάσιος εἄν οὗτος ἀριθμός συμβαίνω γίγνομαι εἰς ὁ ὁ βασιλεύς στρατόπεδον · ὑποζύγιον γάρ νομίζω εἰς ὁ στρατόπεδον περιάγω πολλαπλάσιος ὁ ἄνθρωπος , ὥστε σιτίον ἐπιφέρω ἱκανός ὅς τε αὐτός καί ὁ ἄλλος ἵππος τε καί ἀνήρ . μόνος δέ οὗτος ἄνθρωπος , ὅς ἐγώ οἶδα , ἀσφαλίζομαι ὅς ὁ ἐπιτήδειος , ὅποι εἄν στρατεύω , ὥστε αὐτάρκης εἰμί αὐτός , καί κάμηλος καί ἡμίονος ὡς πλεῖστος περιάγω εἰς ὁ ἐπιτήδειος καί ἡμίονος εἰς ὁ ἄλλος αὐτός εὐδαιμονία , αὐτός τις ἕκαστος ἵππος τε καί κάμηλος καί ἡμίονος ὁ καλός ἑαυτοῦ ἐπείγω ἐνδείκνυμι . παραγίγνομαι δέ βασιλεύς οὖον πολύς ὕστερος πάρειμι καί ὁ στόλος αὐτός διά θάλασσα , τριήρης μέν ὡς τριάκοντα , πλοῖον δέ μικρός ἀμφί ὁ διακόσιοι . Ἕλλην μέν οὖν ὡς πυνθάνομαι ἔπειμι ὅς ὁ βασιλεύς στόλος , διά θάλασσα πέδη Σιδηρᾶς διατείνω ἀπό ὁ καταντικρύ πόλις εἰς ὁ τεῖχος ὁ Βυζάντιον , παρά ὁ ἀκρόπολις καλέω , καί ὁ τε ναῦς , ὅσος τυγχάνω παραγίγνομαι αὐτός , ὁ μέν μετά συμμαχία ὁ δέ καί ἐμπορία χάρις , φέρω καθίστημι εἰς ὁ πέδη . καί οὗτος διανοέομαι διακωλύω ὁ βασιλεύς στόλος μή πάρειμι εἴδομαι εἰς ὁ Βυζάντιον λιμήν . διήκω γάρ ἐντός ἐπί στάδιον κατά μέν ὁ πόλις ὀγδοήκοντα , ἐπί δέ ὁ ἄλλος ἤπειρος ὁ χώρα ἐπί ἑκατόν καί πεντήκοντα . ὁ μέν οὖν τεῖχος οὗτος ὁ πόλις οὖον πάνυ τίς ὀχυρός εἰμί οὔτε ῥεῦμα ἔχω μέγας , ὥστε ὁ πλοῖον παραπλέω πρᾶγμα ἔχω . κατά ἤπειρος δέ εἰμί δύο τεῖχος ὁ πόλις , ὁ μέν μέγας τε καί ἄξιος λόγος , ὁ δέ μικρός , ἐκτός ὁ τάφρος ὑπέρκειμαι . τάφρος δέ ἔπειμι οἰκοδομέω λίθος , ὁ εὖρος πλεθριαῖος . ὁ μέν οὖν βασιλεύς καί ὁ Ἕλλην βουλεύω δοκέω παρατάσσω εἰς ὁ ἐκτός τεῖχος ἀμύνω , οἷος ὁ τάφρος ὑπέρκειμαι , κατά ὁ πρίν δοκέω σφεῖς ἐπί Ἀμουράτης , ὅτε πολιορκέω ὁ πόλις . Βασιλεύς μέν οὖν αὐτίκα ὁ τε μηχανή καί ἄλλος ἄλλος ὁ πόλις προσφέρω , καί ὁ τε τηλεβόλος δύο ἱδρύω τύπτω ὁ τεῖχος . ἱδρύω δέ ὁ μέν ὁ τηλεβόλο κατά ὁ ἐκεῖνος βασίλεια , ὁ δέ κατά ὁ ὁ Ῥωμανός καλέω πύλη , ὅς δή αὐτός στρατοπεδεύω βασιλεύς . ἱδρύω μέν καί ἄλλος πολλαχῆ ὁ στρατόπεδον τηλεβολέω , βάλλω εἰς ὁ Ἕλλην · οὗτος δέ δύο μέγας λίθος ἕκαστος ἀφίημι διτάλαντος καί ἐπέκεινα . ὁ δέ λίθος μέλας εἰμί λέγω φέρω , ὅς ἐπιτάσσω , ἀπό Εὔξεινος πόντος εἰς ὁ βασιλεύς στρατόπεδον . τηλεβολιστής δέ εἰμί ὁ βασιλεύς ὄνομα Ὀρβανός , Δάξ ὁ γένος , καί πρότερος παρά Ἕλλην διατρίβω , καί ὁ τε Ἕλλην ἀπολείπω δήω βίος , ἀφικνέομαι παρά ὁ θύρα ὁ βασιλεύς · ὅς τότε δή μισθόω πολύς παρασκευάζω ὁ τηλεβόλος . ἀφίημι δέ οὗτος . πρῶτος μέν μικρός τηλεβολέω δύο παρά ὁ πλάγιος ὁ μέγας εἰμί ἀφίημι , λίθος ἐπαφίημι ἡμιτάλαντον . καί οὗτος μέν ὁ δύο λίθος φέρω δῃόω ὁ τεῖχος . μετά δέ ὁ δύο λίθος ἀφίημι καί ὁ μέγας λίθος , τρεῖς τάλαντον ἐν σταθμός ἔχω , καί μέγας μέρος καταβάλλω ὁ τεῖχος · ὁ γάρ λίθος δαιμόνιος φέρω ῥύμη καί φορός ὑπερφυής λυμαίνομαι ἀνήκεστος . λέγω δέ ὁ ψόφος αὐτός ἀμήχανος τις εἰμί ἐπέχω ὁ γῆ πέριξ ἐπί στάδιον τεσσαράκοντα σείω . καταβάλλω μέν ὁ ἐκτός τεῖχος καί ὁ πύργος ὑπό ὁ τηλεβόλο , καί ὁ ἐντός ἅμα τύπτω . ἀφίημι δέ ὁ ἡμέρα ὁ τηλεβόλος λίθος ἑπτά , καί ἕτερος ὁ νύξ . κομίζω ὁ ἡμέρα ὁ σημεῖον , ὅς ἐσθίω αὐτός ἀφίημι . καί οὗτος ὁ ἀρχή ἔκπληξις τε ἅμα καί δέος ἔχω ὁ Ἕλλην . ὁ δέ νέηλυς καί ὁ ἄλλος στρατός ἀπό ὁ στρατόπεδον στέγασμα πῖλος λευκός τε καί ἐρυθρός παρασκευάζω , ἀπό ὁ στρατόπεδον εἰς ὁ τεῖχος φέρω καί εἰς ὁ τάφρος ὁ πόλις , καί ὁ ἐκτός ὁ τάφρος κατορύσσω , καί ὀπή ποιέω , βάλλω ὁ Ἕλλην τηλεβόλος καί τοξεύω , οὔτε ὁράω οὔτε ἄλλος ἀνήκεστος πάσχω ὁστισοῦν πρός ὁ Ἕλλην · οὖον γάρ οἷος τε εἰμί . ὀρύσσω μέντοι καί ὄρυγμα ὁ βασιλεύς ὑπό γῆ φέρω εἰς ὁ τεῖχος . καί ὁ τε ὀρυκτός ὁ βασιλεύς πύργος καθίστημι ἐπί ξύλον μετέωρος τέσσαρες καί επιπυργιον , ὡς αὐτίκα πῦρ νῆσος ὅς αὐτός . οὖον μέντοι γε προχωρέω ὁ ὄρυγμα · ὁ γάρ Ἕλλην ὡς αἰσθάνομαι ὁ πολέμιος ὀρύσσω , ἔνδοθεν ὀρύσσω καί αὐτός , καί πρόειμι εὑρίσκω ὁ βασιλεύς ὀρυκτός , καί ἐξωθέω πῦρ ἐνίημι , καί ἐπικρατέω ὁ ὄρυγμα . ποιέω μέν καί πύργος ξύλινος ἐπιμήκης , καί κλῖμαξ ἐν αὐτός ὡς πλεῖστος εἰς ὁ ἄνω ὁ πύργος , ὡς διά οὗτος πειράζω ὁ τεῖχος καί ὑπερβάλλω . οὗτος μέν οὖν κατά ἤπειρος παρασκευάζω ὁ βασιλεύς εἰς ὁ πολιορκία · κατά δέ ὁ θάλασσα , ὡς οὐ δύναμαι πάρειμι εἴδομαι εἰς ὁ λιμήν , ὥστε πανταχῇ ὁ πόλις προσβάλλω , δοκέω αὐτός ἄνω κατά ὁ Ζαγάνου στρατόπεδον ἀνέλκω ὑπερείδω ὁ πλοῖον εἰς ὁ λιμήν . καί οὗτος μέν ἄνω διά ὁ ὄρος διαζευγνύω ὁ πλοῖον , παρασκευάζω ἱστίον τε καί κώπη ἕλκω εἰς ὁ αἰγιαλός ὁ λιμήν . διαβιβάζω δέ πλοῖον εἰς ὁ ἑβδομήκοντα , πεντηκόντορος τε καί τριακόντορος , καί οὗτος παρασκευάζω ὡς ὁ ὑστεραῖος ἐπιπλέω εἰς ὁ λιμήν . καί οὗτος κατά ὁ αἰγιαλός ὁ ὁ βασιλεύς παρασκευάζω τηλεβόλος διανοέομαι ἀμύνω , ἐάν τις ἔπειμι διακωλύω ὁ πλοῖον καθέλκω εἰς ὁ θάλασσα . Ἕλλην γάρ ὡς ὁράω ὁ πλοῖον ἑτοῖμος κατά ὁ αἰγιαλός ὁ λιμήν πληρόω πλοῖον ὅσος ἔπειμι αὐτός , καί ἔπειμι κατακαίω , εἄν δύναμαι , ὁ πλοῖον . καί ἐπεί τε δοκέω , ποιέω οὗτος , καί πληρόω πλοῖον καί ἐξοπλίζω ἔπειμι ὡς κατακαίω , ὥσπερ ἔχω ἀνειλκυσμένα ὁ πλοῖον . ὁ μέντοι Τοῦρκος αἰσθάνομαι αὐτός ἔπειμι , καί ἀφίημι ὁ τηλεβόλος , διαφθείρω ὁ πλοῖον δύο τριακόντορος . καί ὁ μέν πλοῖον εὐθύς καταδύω , ὁ δέ ἀνήρ , ὅσος μή ἐπίσταμαι νήχω , εὐθύς ἀπόλλυμι . οὗτος δέ αὖος , ὅσος ἐκνεύω εἰς ὁ αἰγιαλός παρά ὁ Τοῦρκος , ἁλίσκομαι · καί ὁ Τοῦρκος , ὡς ἡμέρα ταχύς γίγνομαι , ἀπάγω οὗτος εἰς ὁ πύλη ὁ πόλις διαφθείρω . Ἕλλην δήω δή παρά αὐτός Τοῦρκος τις , ἕ ἁλίσκομαι , δέσμιοιἀπαγαγόντες καί οὗτος οὗτος εἰς ὁ ἔπαλξις ἐναντίος ὁ στρατόπεδον κατά-χράω2 , ἴσος πρός ἴσος ὅς διαχειρίζομαι γίγνομαι περί ὁ αἰχμάλωτος . ὁ μέντοι πλοῖον ὁ βασιλεύς , ὡς οὐδείς ἔτι διακωλύω καθέλκω , ἀποπλέω εἰς ὁ πόλις . καί ἐνταῦθα αὐτίκα βασιλεύς γέφυρα ποιέω ἀπό ὁ καταντικρύ ἤπειρος ὁ κεραμαρεῖον καλέω χώρα , εἰς ὁ πόλις φέρω , δύο πίθος ξύλινος συναρμόζω καί συνδέω ἀλλήλων ἰσχυρῶς , ὥστε διαβαίνω ὁ στράτευμα ἀπό ὁ Ζαγάνου στρατόπεδον ἐπί ὁ πόλις . συμβαίνω οὗτος ἐπαντηχέω πολιορκέω ὁ πόλις , καί ὁ ὁ πόλις οὗτος πρᾶγμα καί Ἕλλην ἀσθενής γίγνομαι . ἅτε γάρ ὁ πόλις ἐπί πολύς διήκω ( ὁ γάρ περίοδος ὁ πόλις μέγας οὗτος ὁ ἐπί ἐγώ , καί ἐπί ἑκατόν ἕνδεκα πῃ στάδιον γίγνομαι ) διανέμω ὁ ἀνήρ ὁ πόλις ἐπαντηχέω , οὖον πάνυ τίς ὀχυρός γίγνομαι . καί ἐπί τεσσαράκοντα ἡμέρα ὁ τηλεβόλος τύπτω ὁ τεῖχος ἰσχυρῶς , καί καταβάλλω μέγας μέρος , πύργος τέσσαρες καί επιπυργιον . ὡσαύτως καί εἰς ὁ μέγας τεῖχος ὁ τε πύργος καταβάλλω . ὁ δέ Ἕλλην ὁ ἀρχή μέν καί οὗτος ὁ παρά ὅς τηλεβόλος ἱδρύω κατά ὁ τεῖχος ἀφίημι καί οὗτος λίθος ἕλκω τρεῖς ἡμιτάλαντον σταθμός , καί βάλλω εἰς ὁ ὁ βασιλεύς τηλεβόλος . ἀλλά σείω μέν ὁ τεῖχος καί βλάπτω σφεῖς , οὖον μέντοι ἀνύω οὐδείς . καί ὁ μέν μείζων τηλεβόλος διαρρήγνυμι αὐτίκα , ὅτε πρῶτος ἀφίημι . καί ὁ τηλεβολιστής ἐν αἴτιος ἔχω ὡς διαφθείρω ὑπό βασιλεύς , καί ἀπάγω θάνατος · οὖον μέντοι γε φανερός ἔχω σημεῖον , ὡς κολάζω , καί ἀπολύω . εἰς δέ ὁ τεῖχος , ὅς καταβάλλω ὑπό ὁ βασιλεύς τηλεβόλο , κλῖμαξ τις καί πείθω ξύλινος φράσσω ἀμύνω , νύξ ἐπιτελέω οὗτος διά σπουδή αὐτός . ἐν δέ ὁ μεταξύ χρόνος , ἐν ὅς οὗτος γίγνομαι , ἀγγέλλω ὁ βασιλεύς ὡς ναῦς ἐπιπλέω ἀπό ὁ Αἰγαῖον ἐπί ὁ Βυζάντιον , δύο φορτίς , εἷς μέν μείζων ὁ Ἰανυΐων , ὁ δέ ἕτερος ὁ Ἕλλην βασιλεύς , σῖτος ἐπιφέρω . οὗτος μέν ὡς πυνθάνομαι , ταχύς πληρόω ὁ τε τριήρης καί πλοῖον , καί πέμπω ἐπί ὁ ναῦς ἤδη ἐγγύς εἰμί καί ἐπιφέρω πνεῦμα ἱκανός εἰς ὁ πόλις . ὁ μέν οὖν πλοῖον καί ὁ τριήρης ἀνάγω εἰς ὁ ναῦς , καί ἐμβάλλω μέν ὁ Ἑλληνικός ναῦς ὁ πρῶτος . καί παρά βραχύς ἁλίσκομαι , εἰμί μή ὁ Ἰανυΐων ναῦς ἐπιστρέφω ἀμύνω αὐτός · φέρω γάρ ἐμβάλλω εἰς ὁ τριήρης . καί ὁ βασιλεύς ἀπό ὁ αἰγιαλός ἐπιβοάω διακελεύομαι ὁ ἑαυτοῦ , εἰσβαίνω εἰς ὁ θάλασσα σύν ὁ ἵππος . ὁ μέντοι ναῦς οὗτος διαφεύγω καταπλέω εἰς ὁ λιμήν . ἐνταῦθα τιτρώσκω ὁ ὁ βασιλεύς ναύαρχος Παλτόγλου ὁ ὀφθαλμός ὑπό ὁ σφέτερος , ὡς αὐτός διαμαρτύρομαι εἰς ὁ βασιλεύς , καί εἰμί μή τιτρώσκω , αἱρέω εἄν ὁ ναῦς , διισχυρίζομαι . οὗτος μέντοι διαφεύγω , ὥστε κακός τίς μή πάσχω ὑπό βασιλεύς . καί ὅς ἐν ὑποψία ἔχω , συλλαμβάνω ὁ βασιλεύς κατείργω ὡς ἀπόλλυμι . ὡς μέν οὖν ἱκανῶς ἤδη αὐτός ὁ τεῖχος καταβάλλω , ὥστε εἰσπίπτω ὁ νέηλυς εἰσέρχομαι εἰς ὁ πόλις , κελεύω ἀνά ὁ στρατόπεδον ἐπαντηχέω πυρά καίω ὁ νομίζω , καί ἄλλος ποιέω ὡς ὁ ἔπειμι ὁ ὑστεραῖος ὁ προσβολή ποιέω , καί ὁ τε διαρπαγή καί ἐξανδραποδισμός ἀνακηρύσσω εἰς ὁ στρατόπεδον . λέγω μέν οὖν καί ὅδε . ὡς ὁ τεῖχος πίπτω ὑπό ὁ τηλεβόλο , ὁ Σκενδέρης ὁ Σινώπη ἄρχω παῖς , Ἰσμαΐλης ὄνομα , προσφέρω λόγος ὁ Ἕλλην περί σπονδή , λέγω τοιόσδε . " ἀνήρ Ἕλλην , ἐπί ξυρόν ἀκμή σύ , ὡς ὁράω , ὁ πρᾶγμα ἵστημι . τίς οὖον πρέσβυς πέμπω ὡς βασιλεύς περί εἰρήνη ; εἄν γάρ ἐγώ ἐθέλω ἐπιτρέπω , διαπράσσω σύ σπονδή γίγνομαι παρά βασιλεύς , καί ὁ χάρις οὖν εὕω οἶδα ὅτι κατατίθημι ὁ διαπράσσω σύ . εἄν δέ μή οὗτος γίγνομαι σύ , ὁ πόλις ἐξανδραποδίζω , καί σύ πανσυδί βασιλεύς διαφθείρω , καί γυνή καί παῖς σύ ἐξανδραποδίζω , καί συμφορά κατέχω ἀνήκεστος . ἀλλά πέμπω ὡς ταχύς ἀνήρ , ὅς εἄν ἐπί ὁ βασιλεύς θύρα ἄγω ἐγώ διαπράσσω σύ ὁ εἰρήνη . " οὗτος λέγω ὁ Ἕλλην βουλεύω . δοκέω δέ πεμπτέος εἰμί ἄγγελος , ὅστις εἄν πυνθάνομαι ὁ βασιλεύς γνώμη περί σφεῖς , ὅς εἰμί , καί οὗτος βουλεύω περί ὁ συμφέρω σφεῖς , ὅς τίς εἰμί ἀγαθός πειράω . πέμπω δέ ἀνήρ οὐ ἐπίσημος ὡς ἀποπειράζω ὁ βασιλεύς γνώμη . ἐπεί δέ ἀφικνέομαι εἰς ὁ θύρα οὗτος ἡγέομαι Ἰσμαήλεω , κελεύω βασιλεύς δέκα τελέω αὐτός μυριάς ὁ ἐνιαυτός · εἰμί δέ μή οὗτος οἷος τε εἰμί ποιέω , οἴχομαι ἀπολιμπάνω ὁ πόλις , ἀποφέρω ὁ σφέτερος αὐτός , ἕκαστος ὅποι εἄν βούλομαι ἀπέρχομαι · οὗτος ὡς ἀναφέρω εἰς ὁ Ἕλλην , βουλεύω μέν καί δοκέω ἀμύνω ἀνακινδυνεύω μᾶλλον ἢ οὗτος ἀμαχητί ἐκλείπω ὁ πόλις οἴχομαι ἀποπλέω . ἐγώ μέν οὖν δοκέω βασιλεύς οὗτος προτείνω ἀποπειράομαι ὁ Ἕλλην γνώμη . καί ὁ ὄρυγμα μᾶλλον αὐτός ἄπρακτος γίγνομαι ἐπαίρω διαπειράομαι , ὅς τίς γιγνώσκω περί σφεῖς ὁ Ἕλλην , εἴτε ἐχυρός εἰμί αὐτός ὁ πρᾶγμα . ὁ μέν οὖν Ἕλλην εἰς τοσοῦτος ἐκφέρω , εἰς ὅσος ἐγώ δηλόω · βασιλεύς δέ , ὡς αὐτός ὁ εἰς ὁ προσβολή παρασκευάζω , συγκαλέω ὁ νέηλυς λέγω τοιόσδε . " ἀνήρ νέηλυς καί ἐγώ παῖς , ὁ καλῶς ἀεί , ὅποι εἄν στρατεύω , ἀριστεύω , ἐπί σύ ἤδη εἰμί ἁλίσκομαι ὅδε ὁ πόλις . οἶδα δέ καί ὅδε . ὁπότε πειράω σύ , φάσκω ἁλώσιμος εἰμί ὁ πόλις , εἰμί μόνος ὁ τεῖχος σύ καταβάλλω . περιάγω δέ σύ ἐπέρομαι , εἰμί ἱκανῶς καταβάλλω ἤδη ὁ τεῖχος · καί εἰς ὅσος σύ ἱκανῶς ἔχω δοκέω , καταβάλλω . νῦν δέ ἐπεί ὥρα εἰμί ὁ προσβολή ποιέω , ὅδε προτίθημι . σύ ἐπαντηχέω δόξα παρά ὁ πρόγονος καί ἐγώ εὐκλεής ἀναιρέω συγκατεργάζομαι ὁ βασίλειος ἐγώ . οἶδα δή οὖν . ὅσος ὑπαρχία ἐν τε ὁ Ἀσία καί ἐν ὁ Εὐρώπη τυγχάνω εἰμί , οὗτος ὁ ἀγαθός δίδωμι ὁ πρῶτος ἀναβαίνω ἐπί ὁ διάφραγμα . τιμάω δέ οὗτος , οἷος εἰκός , καί ἀμείβω , ἀρχή παρέχω εὐδαίμων , καί ἀποδείκνυμι μακαρίζω ὑπό ὁ ὁ ἡμέτερος γένος ἄνθρωπος . ὅς δέ εἄν αἰσθάνομαι ἐν σκηνή ἀναστρέφω καί μή μάχομαι εἰς ὁ τεῖχος , οὐδέ εἄν εἰμί πέτομαι κατά ὁ πτηνός ἀποδιδράσκω , ἱκανῶς εἰμί αὐτός ἀποφεύγω , μή ὁ ἔσχατος πάθος ἀποθνῄσκω . ἔρχομαι δή οὖν ἐπί ὁ ἀγών οὗτος , καλός τε καί ὄλβιος · ἀνδράποδον τε γάρ εἰμί σύ πολύς ἄξιος καί γυνή καί παῖς , καί πλοῦτος ἐν ὁ πόλις πολύς . " οὗτος εἶπον ὁ βασιλεύς ὁ δεκαδάρχης καί λοχαγός , ἕ καί πρότερος , ὡς ἐπιδείκνυμι ὁ τεῖχος αὐτός ὁ βασιλεύς περιάγω , εἰμί ἱκανῶς ἔχω εἰσπίπτω εἴδομαι εἰς ὁ πόλις , [ καί ] κελεύω καταβάλλω , εἰς ὅς δοκέω αὐτός ἱκανῶς ἔχω , καί τότε δή θαρσέω τε αὐτός κελεύω , ὡς εἰς ὁ πόλις ἀμεταστρεπτί εἰσπίπτω , αἰτέω δέ αὐτός χάρις τίθημι ὅς ὁ ἀνήρ , ὅς συλλαμβάνω διά ὁ ναύαρχος , ὅτι ἐν ὕποπτος εἰμί , ὡς τιτρώσκω αὐτός εἰς ὁ ὀφθαλμός , χαρίζομαι αὐτός . ὁ δέ πείθω καί ἀπολύω ὁ ἀνήρ , χαρίζομαι ὁ νεήλυσι . μετά δέ οὗτος , ὡς δοκέω αὐτός προσβάλλω , πέμπω εἰς ὁ στρατόπεδον περιαγγέλλω , ὡς ἕωθεν εἰμί ὁ προσβολή , καί προαγορεύω Δῶρα ὁ ἀριστεύω · ὁ μή μάχομαι δέ θάνατος ἐπίκειμαι ζημία . καί ζύχιδες δή εἰς ὁ στρατόπεδον περίειμι ὑπομιμνῄσκω ὁ νομίζω ὅς ὁ τελευτή δόξα , ὡς ὁ τε μάχομαι ὁ ἥρως ἐπαγγέλλω εὐδαιμονία ὁ τελευτάω , καί ἄλλος , οἷος δή νομίζω παρά αὐτός . ὁ μέν οὖν Ἕλλην ἀνήρ Ἰανύϊον ἀφικνέομαι εἰς τιμωρία ὅς σύν ναῦς τε μέγας καί ὁπλίτης ὡς τριακόσιοι , κελεύω οὗτος ἵστημι , ὅς βασιλεύς καί ὁ νέηλυς μέλλω ἐπεισπίπτω βιάζομαι , ὡς ἐνταῦθα σύν ὁ ὁπλίτης αὐτός παρασκευάζω ἀμύνω . καί αὐτός τε ἅμα βασιλεύς Ἕλλην οὖον πολύς διίστημι σύν ὁ ἀμφι ἑαυτοῦ , ὥστε ἐπαμύνω . καί καρδινάλιος ὁ Ἰσίδωρος Σαρματία , ὅς πρότερος μιμνήσκω , πάρειμι τότε ὁ Ἕλλην τιμωρέω πολεμέω · παραγίγνομαι γάρ ὡς σύνοδος τε ποιέω καί διαλλάσσω ὁ Ἕλλην ὁ Ῥωμαῖος ἀρχιερεύς . οὗτος μέν οὖν ὀλίγος πρότερος αὐτός ποιέω , καί ὁ Ἕλλην ὀψέ γοῦν εἰς διαλλαγή ἀφικνέομαι ὁ Ῥωμαῖος . βασιλεύς δέ , ὡς δοκέω ὥρα εἰμί προσβάλλω ἕωθεν , ( Ἄρης δέ εἰμί ἡμέρα ) , ὁ τε κύμβαλον σημαίνω , καί ὁ αὐλητής καί ὁ σαλπιγκτής σημαίνω , ἕωθεν προσβάλλω , καί ἐπαντηχέω ὁ πόλις καθίστημι εἰς μάχη ὁ βάρβαρος , καί προσβάλλω μάχομαι ἰσχυρῶς . κατά μέν ὁ εἰς λιμήν τεῖχος ἀμύνω ὁ Ἕλλην ἀγαθός , καί ἐξωθέω ὁ Τοῦρκος , καί πῃ κατά ὁ κλῖμαξ ἀναβαίνω κεφαλή ἀποφέρω κρατύνω ὁ τεῖχος , ὅς δέ αὐτός προσβάλλω βασιλεύς , ὁ νέηλυς ἐπεισπίπτω βιάζομαι ὁ ὁπλίτης ὁ Ἰανυΐων . καί ὁ Λόγγος αὐτός τιτρώσκω τηλεβολίσκος εἰς ὁ χείρ , καί τις ἄλλος ὁ ὁπλίτης ἐπιτιτρώσκω , καί ἐκλείπω ὁ χώρα , ὅς ἵστημι , αὐτίκα βιάζομαι εἰσπίπτω , καί ὁ τε ὁπλίτης ὁ Ἰανυΐων τρέπω καί ἐπίκειμαι φονεύω . ὁ μέν οὖν Λόγγος ἀποχωρέω . ἕπω αὐτός ὁ ὁπλίτης , ἔπειμι ὅς ὁ νεηλυδηω . καί ὁ βασιλεύς Ἕλλην ὡς αἰσθάνομαι ἐκλείπω ὁ χώρα αὐτός καί ἐνδίδωμι , ἀνατρέχω μέν αὐτίκα καί ἔρομαι ὁ Λόγγος , εἰμί ποῖ πορεύω · ὁ δέ αὖος φημί , ὡς οὗτος θεός ὑφηγέομαι ὁ Τοῦρκος , αὐτός οὖν ὁ βασιλεύς πρός Καντακουζηνός καί τις ὀλίγος ἀμφι ἑαυτοῦ εἰμί τρέπω λέγω " ἔρχομαι , ἀνήρ , ἐπί ὁ βάρβαρος ὅδε . " αὐτός τε ὁ Καντακουζηνός ἀνήρ γίγνομαι ἀγαθός τελευτάω . καί αὐτός τρέπω , καί ἔπειμι καί διώκω τιτρώσκω βασιλεύς Κωνσταντῖνος εἰς ὁ ὦμος , καί τελευτάω . ὁ δέ ἄλλος Ἕλλην , ὡς εἶδον ὁ νέηλυς ἐπί ὁ μέγας τεῖχος τρέχω καί ἄνωθεν βάλλω τόξευμα τε καί λίθος , καί ὁ ἀμφί ὁ Λόγγος φεύγω , ἐπίκειμαι ὁ νεηλυδηω τρέπω εἰς φυγή , ἐκτός τις ἕκαστος προκαταβαίνω βούλομαι , ὥστε σῴζω . ὡς δέ εἰς ὁ πύλη ἀφικνέομαι ὁ ὁ Ῥωμανός καλέω , κατέχω ὑπό ἀλλήλων αὐτός οὗτος κεῖμαι , καί ἔπειμι αὖθις πίπτω εἰς αὐτός , καί οὕτως ἐπαναβαίνω σπουδή ἐπείγω διαβαίνω , σωρός μέγας ζῶ κατά ὁ πύλη ποιέω , ὥστε μηδείς βάσιμος εἰμί ἐντεῦθεν . καί οὗτος μέν οὕτως , ὡς πλεῖστος ἐν οὐδείς λόγος ἀπόλλυμι , ἐπείγω φθάνω εἰς ἀλλήλων , πίπτω εἰς ἐκεῖνος ὁ θέαμα , καί ὁ πύλη καλέω σῶμα περίειμι ἐπί ὁ Ἕλλην . ὁ δέ νέηλυς ὑπερβαίνω ὁ μέγας τεῖχος ( καταρρίπτω γάρ ὅς καί αὐτός μέγας μέρος ὑπό ὁ τηλεβόλο ) εἰσχέω οὗτος εἰς ὁ πόλις καί διαρπάζω ὁ πόλις , τρέπω , ὅποι ἕκαστος προχωρέω . ὁ δέ Ἕλλην πρῶτος μέν , ὡς ὁ φήμη διατρέχω , ὡς ἁλίσκομαι ὁ πόλις , ὁ μέν φυγή ὁρμάω ἐπί ὁ λιμήν εἰς ὁ ναῦς ὁ ουενετος καί Ἰανυΐων , καί πολύς εἰς ὁ πλοιάριον εἰσβάλλω σπουδή καί ἄκοσμος ἀπόλλυμι καταδύω ὁ πλοιάριον . καί γίγνομαι , οἷος δή γίγνομαι εἴωθα ἐν ὁ τοιοῦτος θόρυβος , ἄτακτος χωρέω ἕκαστος εἰς ὁ διασῴζω ἐν οὐδείς κόσμος καί οὗτος μέν φθάνω ἀποφεύγω ὁ Τοῦρκος · ὁ δέ πυλωρός ὁ πόλις ἀγνωμοσύνη κακοδαίμων χράω , ὡς ὁράω ὁ Ἕλλην ἐπί ὁ ναῦς τρέπω , φυγή ὁρμάω σῴζω εἰς ὁ ναῦς , οἴομαι ὡς εἰμί ἐπικλείω [ εἰς ] ὁ θύρα , ἀναγκάζω ὁ Ἕλλην ἐπιστρέφω ἀμύνω , καί κατά τις χρησμός ἀείδω ἐν ὁ πόλις , ὡς ὁ πολέμιος ἄχρι ὁ Ταῦρος χῶρος ὁ πόλις ἐπιγίγνομαι καί ἐπίκειμαι ὁ ἐν ὁ πόλις συστρέφω ἀνάγκη ἀμύνω ἐκβάλλω ὁ πολέμιος καί αὐτός ἴσχω ὁ πόλις , ἐν οὗτος , οἴομαι , τίθημι ὁ δόξα ὁ κλείς ἄνω ἀπό ὁ τεῖχος ἔξω ἀπορρίπτω . ὁ δέ ἀνήρ τε καί γυνή , πλῆθος πολύς γίγνομαι ἐνταῦθα ἐπιρρέω ἀεί συχνός , τρέπω ἐπί ὁ μέγας ναός ὁ πόλις , ὁ ἅγιος Σοφία καλέω , καί ἐνταῦθα συλλέγω ἀνήρ τε καί γυνή καί παῖς . οὖον πολύς μέντοι ὕστερος ἁλίσκομαι ὑπό ὁ Τοῦρκος ἀμαχητί , καί ἀνήρ οὐ ὀλίγος ἐντός ὁ ναός διαφθείρω ὑπό Τοῦρκος . ἄλλος δέ αὖος ὁ Ἕλλην ἄλλος ὁ πόλις τρέπω ἐν ἀπορία τε ἔχω , καί οὖον πολύς ὕστερος ὁ μέν ἀπόλλυμι , ὁ δέ καί ἁλίσκομαι . καί πολύς ὁ Ἕλλην ἀνήρ γίγνομαι ἀγαθός μάχομαι καί ἀποθνῄσκω πρό ὁ πατρίς , ὥστε μή ἐπεῖδον ὁ γυνή αὐτός καί ὁ παῖς εἰς ἀνδραποδισμός γίγνομαι . ὅτε καί Θεόφιλος ὁ παλαιολογέω γένος οὗτος τελευτάω , ἀνδρικός ἀγωνίζομαι θάνατος ἕνεκα . καί ὁ παλαιολογέω ὁ μετοχίτης , ὅς τε πατήρ καί ὁ παῖς αὐτός , μάχομαι ἀπόλλυμι . καί συχνός ὁ ἀμφί βασιλεύς Ἕλλην εὕω γίγνομαι ἀποθνῄσκω , μή ἀνέχω ἐπεῖδον ὅς ὁ πατρίς δουλόω . εἰμί τε ὁ ὁ πόλις ἐπαντηχέω πλέω ἀπόλλυμι καί ἀπόλλυμι καί διώκω τε καί φεύγω . καί ἀμφί ὁ Νοταρᾶς ὁ βασιλεύς ἁρμοστής καί ὁρκάνη ὁ Μουσουλμάνεω ὑιδοῦς , ὡς αὐτός λέγω ὁ Ἕλλην , τοιόσδε γίγνομαι . ὡς γάρ πυνθάνομαι ἁλίσκομαι ὁ πόλις , ἐφεδράζω ἐπί πύργος τις ὁ πόλις , ὡς ἐνταῦθα βουλεύω , ὅποι εἄν σφεῖς δήω τρέπω . καί ἐνταῦθα γίγνομαι , ὁρκάνη μέν ῥάκιον ἀμφιάζω ναζιραῖος τις βάλλω ἑαυτοῦ κατά ὁ πύργος καί ἀποθνῄσκω , ὁ δέ ἀμφί ὁ Νοταρᾶς πολιορκέω ἁλίσκομαι περί πλήθω ἀγορά , αὐτός τε ἅμα καί ὁ παῖς αὐτός . ὁ μέν οὖν νέηλυς αὐτίκα ὁ στρατόπεδον ὁ βασιλεύς ἐμπίμπλημι [ καί ] γυνή τε ἅμα καί παῖς ὁ περιφανής Ἕλλην , καί ὄλβος πολύς ἀποφέρω μέγας εὐδαίμων γίγνομαι . καί εἰμί ὁράω ὁ στρατόπεδον ἐπαντηχέω πλέω ἀνήρ τε καί γυνή ἀλλήλων ἐπιβοάω καί παῖς ἐκπλήσσω οὗτος ὁ συμφορά . καί χρυσός μέν πολύς καί ἄργυρος φορέω ὁ πόλις εἰς ὁ στρατόπεδον , καί λίθος εὐπορία εἰμί , καί ἐσθής παντοδαπής πλεῖος ὁ χώρα , ὥστε εἷς ἡμέρα μέγας δή ὄλβιος γίγνομαι οὗτος ὁ στρατόπεδον ἀπό τε ἀνήρ περιφανής καί πλοῦτος καί ὁ ἄλλος εὐδαιμονία , ὥστε πολύς μέν οὐ ἔχω ὅς τίς χράω ὁ νεηλυδηω ὁ πάρειμι εὐδαιμονία . καί λίθος μέν ἐξωνέομαι ὀλίγος τιμή , ἅτε μή οἶδα ὁ νεηλυδηω , ὁπόσος αὐτός δήω πωλέω , μέγας ὄλβιος γίγνομαι , καί χρυσός , ὅς εἰμί , ἀντί χαλκός φαίνω ἀποδίδωμι ὁ νέηλυς . ἐνταῦθα ἁλίσκομαι καί Ἰσίδωρος καρδινάλιος Σαβῖνος , καί ὡς ἄγω , εἰς Γαλατία ἀποδίδωμι , καί εἰσβαίνω εἰς ναῦς ἀποδιδράσκω ἐπί ὁ Πελοπόννησος . εἰμί μέν οὖν αὐτός γιγνώσκω βασιλεύς , ὡς εἰμί καρδινάλιος Ἰσίδωρος , ἀναιρέω τε εἄν αὐτός καί οὐ ἀνίημι διαφεύγω · νῦν δέ οἴομαι αὐτός θνήσκω οὐ ποιέω λόγος οὐδείς . ὁ μέντοι βασιλεύς Ἕλλην ὁ κεφαλή ὁ νεηλυδηω τις μετά οὗτος παρά βασιλεύς φέρω δῶρον τε λαμβάνω καί ἀρχή δωρέω . ὅστις δέ τρόπος ἀποθνῄσκω , οὐδείς αἰσθάνομαι ὁ νεηλυδηω φράζω . κατά γάρ ὁ πύλη σύν πολύς ἄλλος αὐτός ὡς ὁ τυγχάνω τελευτάω , βασιλεύω ἔτος τρεῖς καί μείς τρεῖς . ἁλίσκομαι δέ καί ουενετος ἀνήρ ἐπιφανής , ἕ αὐτός τε πάρειμι μετέρχομαι ἐμπορία , καί ἄλλος συχνός , ἕ σύν ὁ τριήρης τυγχάνω ὁρμίζω , κατέχω δέ αὐτός ὁ Ἕλλην κατά ὁ συμμαχικός , ὥστε ἀμύνω σφεῖς εἰς ὁ πάρειμι ἀνάγκη . καί ὁ μέν πρύτανις ὁ ουενετος , ὡς ἄγω εἰς βασιλεύς , ἀποθνῄσκω , ὁ δέ ἄλλος ἀπολύω μετά οὗτος . ἐν ὅς γάρ οὗτος γίγνομαι καί πᾶς σχεδόν γίγνομαι τρέπω ἐπί διαρπαγή , καί ὁ ὁ στόλος ὁ βασιλεύς , ὁ δέ ὁ ουενετος τριήρης λύω κομίζω διά ὁ Ἑλλήσποντος , καί τριταῖος ἀφικνέομαι εἰς Εὔβοια κενός ἄνθρωπος · ὁ γάρ πλείων ἀποβιβάζω ὁ Ἕλλην τάσσω εἰς ὁ ὁ πόλις φυλακή πρός ὁ ἔπαλξις , καί ἁλίσκομαι , ὁ δέ καί ἀποθνῄσκω . ὁ μέν οὖν τριήρης ἀφικνέομαι ἀγγέλλω τε ὁ Βυζάντιον συμφορά , καί πᾶς οὐδέ οἶδα , ποῦ τρέπω γίγνομαι · αὐτίκα γάρ ἥκω εἰς αὐτός ὁ δεινός νομίζω . καί ὁ νῆσος ὁ ἐν ὁ Αἰγαῖον σχεδόν τίς σύμπας ὁρμάω εἰς φυγή , καί ὁ ἡγεμών ὁ Ἕλλην καί ὁ περί Πελοπόννησος συμφορά πλήσσω ὁρμάω ἐπί ὁ θάλασσα . διά ὁ δή συμβαίνω ὕστερος γίγνομαι ὁ ἀπόστασις ὁ ἐνοικέω αὐτός Ἀλβανός . Βασιλεύς μέν δή , ὡς ἁλίσκομαι Βυζάντιον , αὐτίκα κελεύω ζάγανος ὁ κηδεστής αὐτός τριήρης πληρόω εἶμι τε ἐπί ὁ καταντικρύ Βυζάντιον Γαλατία πόλις , καί διακωλύω μή πλέω ἐπί ὁ ναῦς , παραγγέλλω τε ὁ ἐν ὁ πόλις ἱδρύω τε ἕκαστος ἐν ὁ χώρα καί μηδείς ἐπιτρέπω εἰσβαίνω εἰς ὁ ναῦς . ὁ γάρ ὁ πόλις οὗτος προΐστημι , ὡς αἰσθάνομαι ὁ Βυζάντιον ἁλίσκομαι ὑπό βασιλεύς , περιδεής γίγνομαι , μή καί εἰς σφεῖς ὁρμάω ἐξανδραποδίζω ὁ πόλις , οἷος καί Βυζάντιον δράω , λαμβάνω ὁ ὁ πόλις κλείς καί ἀφικνέομαι εἰς βασιλεύς παραδίδωμι ὁ πόλις , ὡς αὐτός τε ἐπιτρέπω σφεῖς , ἄξιος πείθω ὁ λοιπός αὐτός ὅς τίς εἄν κελεύω . τότε μέν οὖν ὁ ζάγανος πέμπω παραλαμβάνω τε ὁ πόλις καί μηδείς ἐπιτρέπω εἰσβαίνω εἰς ὁ ναῦς . ὁ μέν οὖν Γαλατιανός , ὡς εἶδον ὁ τριήρης ἐπί ὁ πόλις σφεῖς ὁρμάω , ἐνταῦθα δή ἅπας πανσυδί ὁρμάω ἐπί ὁ ναῦς · ὁ δέ Τοῦρκος ἐπέχω αὐτός , καί τις αὐτός διά-χράω2 δειδίσσομαι . ἐπεί δέ ἀφικνέομαι ζάγανος , εἴσειμι εἰς ὁ πόλις καθίστημι τε ὁ ἐν ὁ πόλις , καί ἄρχω ἐφίστημι ὁ βασιλεύς , ὥστε εἷς ἡμέρα δύο πόλις κύριος γίγνομαι ὁ μέν ἀνδραποδίζω , ὁ δέ αὖος παραλαμβάνω ὁ κατά ὁ ἤπειρος τεῖχος καθαιρέω ὁ ἐνοικέω προστάσσω . ποιέω δέ οὗτος , ὡς εἄν μή νέος ἀπό Ἰταλία ἀφικνέομαι ἀπόστασις τε βουλεύω , καθαιρέω ὁ τεῖχος ὁ ἤπειρος , καί ὁ βασιλεύς εἰσαῦθις εἄν ἔπειμι πόλεμος , κατέχω εἴσειμι εἰς ὁ πόλις . Ἕλλην μέν οὖν ὅσος μή ἀπόλλυμι , οὗτος ἀπάγω εἰς ὁ Γαλατία , ὁ ἐπιφανής μάλιστα αὐτός . καί ἄλλος μέν οὕτως ἐλευθερόω · Νοταρᾶς δέ ὁ βασιλεύς Ἕλλην πρύτανις αὐτός τε ὁ βασιλεύς ἐξωνέομαι καί γυνή καί παῖς , καί χρηματίζω αὐτός , ὅστις βούλομαι συνίημι ὁ ἑαυτοῦ , καί ὁ ὁ Ἰταλία ὅσος οἶδα προσδόκιμος , τιμάω τε καί συγγίγνομαι χρόνος τις . καί Ἕλλην ὅσος ἐλευθερόω , συλλέγω αὖθις εἰς ὁ Βυζάντιον πόλις , ὁ τε προσήκω αὐτός ἐλευθερόω καί ἐπιτήδειος . καί οὖον πολύς ὕστερος ὑπό βασιλεύς ἀπόλλυμι . γίγνομαι δέ ὧδε . ὡς ἀναφέρω εἰς βασιλεύς παῖς εἰμί ὁ Νοταρά νήπιος δωδεκαετής , πέμπω ὁ οἰνοχόος αὐτός εἷς , αἰτέω ὁ παῖς . ὁ δέ ὡς πυνθάνομαι ὁ παρά ὁ οἰνοχόος , χαλεπῶς τε φέρω καί ποιέω δεινός , λέγω " εἰμί οινοχόος , οὗτος οὐ ἀνσχετός εἰμί , βασιλεύς ἀφαιρέω ὁ παῖς ἐγώ , οὐδείς ἔχω , ὅς τίς εἄν ἐγώ ἐν ὁ πάρειμι ἐπιμέμφομαι , ἐπεί τε συγγιγνώσκω ἐγώ ὁ ἁμαρτία ἐξωνέομαι . εἰμί δέ οὗτος οὗτος ἐγώ ποιέω , τίς οὖον κελεύω ἐμαός αὐτός κακός ὄλεθρος παραδίδωμι ; " οὗτος τε λέγω , καί οὐ φημί ἑκών εἰμί ποτός ὁ παῖς ἀναίτιος εἰμί ἐκδίδωμι . ἐπιπλήσσω δέ ὁ οἰνόχοος καί παρανέω μήτε λέγω μήτε ποιέω οὗτος εἰς βασιλεύς , ὡς αὐτίκα ἀπόλλυμι , οὐ πείθω . ἐπεί δέ ὑποστρέφω ἀπαγγέλλω ὁ βασιλεύς ὁ παρά ὁ Ἕλλην , αὐτίκα κελεύω αὐτός τε ἅμα καί ὁ παῖς , καί ὅσος αὐτός συμπάρειμι1 , ἀπάγω κατασφάζω . ὁ μέν οὖν ὡς ἀφικνέομαι εἰς αὐτός ὁ ἐπί οὗτος τάσσω , δήω αὐτός ὁ παῖς ἐναντίος αὐτός ἀναιρέω ὁ πρῶτος , μετά δέ οὗτος ἑαυτοῦ καταχράομαι . καί ὁ μέν παῖς αὐτός καταδείδω ὁ θάνατος δήω ὁ πατήρ , καί ὅσος ἐν-εἰμί ὅς χρῆμα ἐν ὁ Ἰταλία , παραδίδωμι περιποιέω σφεῖς , ὥστε μή ἀποθνῄσκω . ὁ δέ οὐ ἐάω , ἀλλά κελεύω θαρσέω εἶμι ἐπί ὁ θάνατος . καί οὗτος μέν πρῶτος ἀναιρέω , μετά δέ ἑαυτοῦ παρέχω διαχράομαι . ὡς δέ οὗτος τε καί ὁ περί αὐτός ἀναιρέω ὁ βασιλεύς , αὐτίκα κελεύω καί ὁ Ἕλλην ὁ ἄλλος , ὅσος πάρειμι ἐν Βυζάντιον ελευθερώνω , ἀπάγω καί οὗτος ἀποσφάζω . καί οὗτος μέν οὗτος ἐν οὐδείς λόγος ἀπόλλυμι · βασιλεύς δέ ἐπί οὗτος ὁ φόνος ἐλαύνω , ἐνάγω ὁ Ἕλλην ὁ ἐπιδημέω εἷς , ὅς ὁ θυγάτηρ βασιλεύς συγγίγνομαι ἐράω τε ἐπιμαίνω ὁ γυνή , ὁ τε προσήκω αὐτός φιλοφρονέομαι , ὑπό Ἔρως ὡς μάλιστα φέρω . καί οὗτος φημί πείθω διαχράομαι ὁ Ἕλλην . περι μέν ὁ ὁ Βυζάντιον Ἕλλην τοσοῦτος γίγνομαι · δοκέω δέ ὁ συμφορά οὗτος μέγας ὁ κατά ὁ οἰκέω γίγνομαι ὑπερβάλλω ὁ πάθος , καί ὁ ὁ Ἴλιον παραπλήσιος γίγνομαι , δίκη γίγνομαι ὁ Ἴλιον ὑπό ὁ βάρβαρος ὁ Ἕλλην πανσυδί ἀπόλλυμι , καί οὗτος ὁ Ῥωμαῖος οἴομαι συμβαίνω , ὁ τίσις ἀφικνέομαι ὁ Ἕλλην ὁ πάλαι ποτέ γίγνομαι Ἴλιον συμφορά . οὗτος μέν οὖν εἰς τοσοῦτος γίγνομαι · Χαλίλη δέ ἐνταῦθα ὁ Μπραΐμεω παῖς , ὁ ὁ οἶκος αὐτός ἡγεμών , συλλαμβάνω , βούλομαι μέν καί πρότερος ἀπόλλυμι αὐτός , καθίστημι δέ οὐκέτι αὐτός [ ἔτι ] ὁ πρᾶγμα βεβαίως δείδω οὐ ποιέω ὁ σύλληψις . καί αὐτός μέν ἐν πέδη ἔχω ἀποπέμπω ἐπί ἅμαξα ἐπί Ἀδριανούπολις κατείργω , καί οὖον πολύς ὕστερος ὁ τε οὐσία ἀφαιρέω , χρυσός τε καί ἄργυρος , ὅσος ἐν-εἰμί αὐτός , ἰσχυρός δέ χρῆμα κτῆσις ποιέω οὗτος ὁ ἀνήρ , καί μέγας ὄλβιος ἐν ὁ ὁ βασιλεύς ὅδε οἶκος σύμπας γίγνομαι . οὗτος δέ γίγνομαι ἐπικρατέω τότε καί ὁ κράτος ἔχω παρά βασιλεύς Ζαγάνου ὁ κηδεστής βασιλεύς , ὅς ὁ θυγάτηρ ἐγγυάω Μαχουμέτῃ ὁ Μίχαηλος παῖς , ὡς ὁράω ἔρχομαι παρά αὐτός ἅμα ὁ βασιλεύς , καί ἔραμαι ὡς θεάομαι ὁ γυνή , ἄγω μέν αὐτός οὗτος , ὁ δέ ἕτερος ἐγγυάω αὐτός Μαχουμέτῃ ὁ ζάγανος . ὁ μέν οὖν Χαλίλη εὐθύς τότε κατά-χράω2 , καί ὁ θεράπων αὐτός ιαγουπειμι καί Μεχμέτη , καί συλλαμβάνω ὁ χρῆμα ἀφαιρέω ὑπέρ ὁ ἶβις μυριάς χρυσός . ἐνταῦθα μέν ὁρμάω ὁ θεράπων αὐτός ὁ πλεῖστος μελανοφορέω καί ὁ ἐπιτήδειος , ἅτε ἀνήρ ἀγαθός γίγνομαι . καί ὡς οὗτος ἀνάγω εἰς βασιλεύς , κήρυγμα ποιέω , ὅς εἄν ἐσθής μέλας φορέω , εἰς ὁ ὑστεραῖος πάρειμι εἰς ὁ βασιλεύς θύρα . καί οὐδείς φαίνω οὕτως ἔχω ἀνά ὁ πόλις . ἀναδηλόω μέν ὁ ἀνήρ ὅδε καί πρότερος βασιλεύς , ὡς ἄχθομαι μέν αὐτός ἐπιεικής πάνυ δυσμενής περί ἑαυτοῦ , καί ὁ φήμη οὕτως ἔχω , θεῖος εἰμί ὡς ὁ πολύς . καί ποτός ἀλώπηξ δέω ἐν ὁ βασιλεύς θύρα αὐτός βασιλεύς ἔρομαι " εἰμί ταλαίπωρος , τίς οὖον χρῆμα διαπράσσω παρά Χαλίλη ὁ ἡμέτερος πρύτανις διαφεύγω , ἀλλά οὗτος κακῶς πράσσω ; " θράσσω μέντοι καί αὐτός Χαλίλη ὁ φήμη , καί ὁρμέω ὡς εἰς ὁ Μεχμέτεω τάφος πορεία ἔκδημος ποιέω . ὥστε ἀνίημι ὁ θυμός ὁ βασιλεύς εἰς αὐτός . ἀλλά ἐξαπατάω αὐτός χρῆμα θεραπεύω , καί ποτός ὡς ὁράω ταράσσω ὁ φήμη , χρῆμα ἐπιπέμπω κελεύω θαρσέω καί μή πείθω ὁ χαλεπός τίς ὑποτίθημι αὐτός , ἥδομαι τε κελεύω . καί οὗτος ἐξαπατάω πέμπω λέγω ὁ βασιλεύς " εἰμί βασιλεύς , καί ἄχθομαι ἐγώ καί ἥδομαι ἐπί σύ εἰμί . εἄν οὖν κελεύω ἄχθομαι ἐγώ , ἀνάγκη οὗτος ἔχω ἐγώ · εἰμί δέ καί αὖος ἥδομαι ἐπιτάσσω , καθίημι πάνυ θαρσέω . " οὗτος μέν οὖν οὕτως τελευτάω · βασιλεύς δέ εἰμί ἕπω μετά ὁ Βυζάντιον αἵρεσις ὁ ἀμφι ἑαυτοῦ δόξα ἐπέρχομαι ἐπαντηχέω , μέγας εἄν κατεργάζομαι ἑαυτοῦ χώρα προσανακτάομαι . μετά δέ ὁ Βυζάντιον αἵρεσις σπονδή μέν ποιέω ὁ βασιλεύς Βυζάντιον ἀδελφός . θαυμάζω δέ , εἰμί μή ὁ χρησμός ὁ Σίβυλλα οὐ οἴομαι τις ἀληθής γίγνομαι , ὁπότε ὁ ἐν Βυζάντιον χώρα ὁ ὁ βασιλεύς γραφεύς , ὑπό Λέων ὁ σοφός , ὅς φημί , βασιλεύς , εἰς οὗτος ὁ βασιλεύς τελευτάω ὁ γραφεύς , καί εἰς ὁ ἀρχιερεύς ὁ ἐν Φλωρεντία ὁ Τυρρηνός τελευτάω . ὁ γάρ δή Κωνσταντῖνος βασιλεύς , ἅτε ἀπόλλυμι ὑπό ὁ βάρβαρος καί οὖον τελευτή ἐν ὁ βασίλεια , οὔτε ὁ Γρηγόριος ὁ ἐπί Ἰταλία οἴχομαι χωρέω ὁ πίναξ ἐκεῖνος . χῶρος δέ ἐντέμνω ἐν ὁ βιβλίον ὁ μετά ἑαυτοῦ βασιλεύς εἰς ὁ τελευτή ὅδε ὁ βασιλεύς καί ὁ ἀρχιερεύς αὖος , εἴτε πλείων εἴτε δή καί μικρός , ὅσος χωρέω ἐπί ὁ ἀρχιερωσύνη ὁ πόλις . λέγω μέν καί πολύς ὁ βασιλεύς ὅδε ἔργον θαῦμα ἄξιος , ἅτε δή ἀστήρ καί Ψυχή ἔμπειρος γίγνομαι καί ὁμιλέω ὁ ἐκεῖνος δύναμις , δύο δέ καί τρεῖς , ὅς ἄξιος ἐπιμιμνήσκομαι . μέτειμι δέ ἐπί ὅς εἶμι λέγω ἐφεξῆς λόγος . ὡς ὁ ἀπό Πελοπόννησος ἡγεμών ὁρμάω μέν φεύγω ἐπί Ἰταλία , καί Ἕλλην ὅσος ἐνοικέω ὁ νῆσος ὁ ἐπιφανής , ὡς δέ ὅς σπονδή ὁ βασιλεύς ποιέω , οὐκέτι διανοέομαι ἀφίημι , ἀλλά ἐμμένω περιπίπτω συμφορά οὖον μικρός τις οὐδέ ἐπιτυγχάνω . ὡς γάρ ὁράω αὐτός ὁ Ἀλβανός παρασκευάζω ἀπαίρω , οὐκέτι ἐθέλω πείθω , ἀλλά συνίστημι μέν πρός ἀλλήλων καί συνόμνυμι ὡς ἐπιτίθημι ὁ Πελοπόννησος . πράσσω δέ οὗτος ἐνάγω Πέτρος ὁ χωλός , ἀνήρ ὁ τρόπος οὐ ἀγαθός , δεξιός δέ ἄλλως καί καθηγέομαι ὁ Ἀλβανός ὁ εἰσήγησις οὗτος ὁ ἀπόστασις . ἐνάγω δέ ἐπίκειμαι , ὥστε ἀφίστημι ἀπό Ἕλλην καί σφεῖς ἡγεμών αἱρέω , ὅς εἄν αὐτός αἱρέω . καί ὁρμάω μέν ὡς συμβαίνω ὁ ἡγεμών , μετά δέ διακωλύω . καί ἐπικαλέω μέν καί Ἕλλην ἄλλος εἰς ὁ εἰσήγησις οὗτος , ἐπιστάτης ἄξιος γίγνομαι · τελευτή δέ ἵστημι Ἐμμανουῆλον ὁ Καντακουζηναίων γένος ἡγεμών τε ὅς , καί ὁ ὁ Ἕλλην ἄγω καί φέρω , καί ὑποζύγιον μέν καί ζῷον , ὅσος ἔχω ὁ Ἕλλην , ληΐζομαι στρατεύω . εἰμί δέ ὁ γένος οὗτος Νομάς ἅπας , καί οὐδαμῇ ὅς χρόνιος ὁ διατριβή ποιέω . οὗτος δή ὁρμάω ὁ πόλις τε εἰμί ὅς ὑπάγω , καί ἐπελαύνω ὁ μέν πολιορκέω , ὁ δέ καί δῃόω . καί ὁ τε Ἕλλην ἐν ἀνδράποδον λόγος ποιέω , πράσσω εἰς ὁ θύρα ὁ βασιλεύς ἐπιτρέπω ὅς ὁ Πελοπόννησος , καί ἐπαγγέλλω καί στρατός καί πόλις αὐτός ἐν ὁ Πελοπόννησος , καί φόρος ἐπέτειος πολύς ἀπάγω ὁ βασιλεύς . καί συμβάλλω δή αὐτός καί Κεντηρίων Ζαχαρίας , ὁ ὁ γυνή ἀδελφός ὁ βασιλεύς ἀδελφός , καί Λουκάνης , ὅς κατείργω εἰς πόλις καλέω Χλουμουτζίην ἐν ὁ ἀκρόπολις εἰς φυλακή ποιέω καί ἐν πέδη συντηρέω . ὁ γάρ ὁ πόλις ἄρχω πείθω συναφίστημι τε ὅς καί ἄγω ὁ Κεντηρίων θυγάτηρ , ἀφίστημι τε , καί ὁ τε ἀνήρ ἐλευθερόω , καί πολεμέω ὁ Ἕλλην . καί αὐξάνω μέν ὁ Ἀλβανός ὁ πρᾶγμα , καί εἰς μέγας χωρέω . ὁ μέν οὖν Κεντηρίων Θωμᾶς ὁ βασιλεύς ἀδελφός ὧδε αἰτιάομαι συλλαμβάνω , ὅτε Αμουράτης ὁ Μεχμέτεω ὁ Ἰσθμός καθαιρέω ἐλαύνω ἐντός Πελοπόννησος εὐθύς2 Ἀχαΐα . ὁρμάω δέ αὐτός τε ἅμα καί Μπόχαλις ὁ Λεοντάρης ἄρχω ἀφίστημι . καί ὁ μέν Μπόχαλις ἀφίστημι ἐκ ὁ φανερός καί πολεμέω , καί συμβάλλω στρατηγός Ραούλ ὁ ἡγεμών ἁλίσκομαι καί ἐκκόπτω ὁ ὀφθαλμός ὑπό ὁ ἡγεμών . οὗτος μέν οὗτος αἰτιάομαι , ἐπελαύνω Ἀμουράτης , Λουκάνη δέ καί νεωτερίζω τε περί ὁ αὐτός πρᾶγμα καί συνίστημι ὁ ὁ Ἕλλην καινοτομέω βούλομαι συλλαμβάνω τε καί κατείργω ἔχω ἐν ὁ ἀκρόπολις . ἐνάγω μέν οὗτος καί πρότερος ἐπί συνωμοσία , δύναμις ἀξιόχρεως περιποιέω , ὁ τε Ἕλλην περιφανής καί μετά οὗτος Ἀλβανός ὁ δυνατός . οὗτος δή γένος εἰμί οὖον φλαῦρος , πρός δέ μάλιστα ἀφανής Θεόδωρος ὁ νέος ὁ Σπάρτη ἡγεμών , φύσις εὕω ἔχω δοκέω καί εἰς ὁ ἄλλος οὐ ἀσύνετος , εἰς ὁ παρά ἑαυτοῦ πρωτεύω τάσσω χρῆμα τε θεραπεύω . ὁρμάω δέ ἀπό οὗτος ὁ ὁ ἡγεμών εὐεργεσία , ἐρίζω πρός ὁ ὁ Ἕλλην ἐπιφανής . πράσσω ὁ Πελοποννήσιος πρός ὁ ἡγεμών δημαγωγός . τρέπω δέ ἐπί οὗτος ὡς διαφέρω μέν ὁ γνώμη πρός ὁ Βυζάντιον Ἕλλην , καί δείδω περί ὅς τε αὐτός καί ὁ χώρα καί Τοῦρκος , ὡς εἄν ἐπικρατέω ὁ ἐν Πελοπόννησος πρᾶγμα , οὐ ἐπιτρέπω ὅς ὁ πάρειμι ἐμμένω εὐδαιμονία . καί δοκέω μέν ὁ μέγας δύναμαι αὐτίκα παρά ὅστις συνίστημι ὁ ἡγεμών , ὑγιής δέ αὐτός οὐδείς ἔτι εἰμί ἐν ὁ πρᾶγμα . οὗτος μέν οὖν ὁ ἀνήρ οὗτος ὁ ἀπαλλαγή γίγνομαι ἀπό ὁ εἱρκτή · στρατός δέ ἐπάγω ὁ τε κλίνη αἰσχρός ἀπαλλαξείω ἡσσάομαι , καί εἰς Πάτραι ὁ Ἀχαΐα στρατεύω καί εἰς ὁ ἡγεμών ὁ νέος κακῶς πράσσω , πολύς ἀποβάλλω ὁ σφέτερος ἐνταῦθα . καί δοκέω μέν οὖν ὡς ὁ Πελοπόννησος πρᾶγμα χωρέω ἐπί ὁ Ἀλβανός , εἰμί μή διαπράσσω ὁ Ἀσάνης ἐν ὁ βασιλεύς θύρα , ὥστε στρατός σφεῖς ἐπιδίδωμι · στρατός τε ἐπάγω ὁ βασιλεύς , ἡγέομαι ὁ Τουραχάνεω , ὅς ἀφικνέομαι σύν ὁ στρατός ἐπί ὁ Πελοπόννησος , καί συγγίγνομαι ὁ ἡγεμών , ἐπί ὅς βουλεύω , ὅπως ποιέω ὁ πόλεμος , πρός αὐτός λέγω τοιόσδε . " εἰμί βασιλεύς Ἕλλην παῖς , ἀνάγκη μέντοι καί σύ τις αὐτός πάρειμι εἰς ὁ πόλεμος . καί γάρ εἄν ὁράω σύ ὁ πολέμιος ταχύς εἄν προσχωρέω , ὁράω οὐδείς τίς σφεῖς ἀνήκεστος εἰμί ὑπό σύ . σύ δέ διάφορος τε εἰμί καί δείδω , οὐ εἄν πάνυ τίς ῥᾳδίως ἐθέλω προσχωρέω οἷος δειμαίνω , καί οὔτε ῥᾳδίως εἄν κατορθόω σύ ὁ πρᾶγμα εἰς ὁ πάρειμι . ὅδε μέντοι παραινῶ σύ , ὡς μηκέτι ὁ λοιπός δίαιτα διαχράομαι ὁ αὐτός εἰς ὁ ὑπήκοος σύ , ἀλλά ὁ ἀγαθός μέντοι ἀμείβω κατά ὁ δυνατός , ὁ δέ κακός τιμωρέω κατά δύναμις , ὡς σύν ὁ ἀγαθός , εὕω οἶδα , εὐπετής δύναμαι κολάζω ὁ φαῦλος , καί μηδέ ἀνάπαλιν ἐπιτρέπω ὁ πᾶς ἐθέλω συγχωρέω . τίς εἄν αὐτόματος ἀποβαίνω ; δῆλος γάρ ὡς ὁ κακός εἰς ὁ ἀγαθός μοῖρα ἱδρύω , καί οὗτος ῥᾳδίως εἄν τρέπω ἅπας κακός περί σύ γίγνομαι , καί οὗτος ἐπιτρίβω κακός εἄν ἀπόλλυμι . χρή δέ καί ἐκ ὁ παροίχομαι τεκμαίρομαι ὁ μέλλω εἰμί σύ ἐπιτήδειος . σύ γάρ οὕτως ἔχω , καί θεραπεύω ὁ μή ὑγιής σύ διάκειμαι , εἰς ἐναντίος ἕκαστος περιίστημι · καί εἰμί μή ὁ βασιλεύς νῦν εὕω ποιέω σύ ὁ χώρα αὖθις ἀποδίδωμι γε , εὕω οἶδα ὅτι οἴχομαι εἄν σύ ὁ πρᾶγμα διαφθείρω . ὡς οὖν οὗτος οὐ ἐπιτηδείως πολιτεύω , δήω εἄν σύ ἐπί ὁ ἐναντίος τρέπω . ἐκεῖνος δέ αὖος παραινῶ σύ , μή οἴκοι διατρίβω ἐάω σύ φέρω ὁ πρᾶγμα , ὅποι χωρέω σύ , ἀλλά ἔπειμι αὐτός , ἐάν τις αἰσθάνομαι , τιμωρέω αὐτίκα , μηδείς μαλακός ἐνδίδωμι . δύο γάρ οὗτος καί Τοῦρκος ποιέω μέγας δύναμαι , σπουδή τε ἅμα ὁ πάρειμι ἐπαντηχέω καταλαμβάνω , ὅστις εἄν δήω , καί ὁ ἀγαθός ἀμείβω εἰς ὁ μάλιστα , καί ἐάν τίς εἰς ὁ πάρειμι μή ἐπιτρέπω τιμωρέω ὁ φαῦλος , εἴκω μέν συγχωρέω , ὅστις εἄν δήω , αὐτίκα δέ , ἐπειδάν καθίστημι ὁ πρᾶγμα , μηκέτι ἐπιτρέπω αὐτός κακός εἰμί ἐξυβρίζω , ἀλλά εὐθύς2 ἔπειμι ἀμύνω . " ταῦτα τε λέγω , καί ἐπί ὁ Ἀλβανός παρακαλέω ὁ ὕστερος αὐτός ἕπω . καί πρῶτος μέν Δημήτριος ἐλαύνω ἅμα ὁ Τοῦρκος ἐπί Βορδονίαν χώρα ἐρυμνός , εἰς ὅς κατατίθημι παῖς τε καί γυνή ὁ Ἀλβανός ἐπί ὁ στόμα τεῖχος τε ἐποικοδομέω καί πυργίον , ἐνταῦθα ἀφικνέομαι πολιορκέω ἅμα ἄμφω ὁ ἡγεμών , καί Ἕλλην τε ἅμα καί Τοῦρκος προσβάλλω ὑπορύσσω καί πειράω αἱρέω . ὁ μέντοι νύξ ἐπιγίγνομαι διακωλύω αὐτός οὗτος αἱρέω . ὑπό δέ ὁ νύξ διά φάραγξ , εἰς ὅς καθήκω ὁ ὄρος , ὁρμάω εἰς φυγή . ὁ μέν οὖν Τοῦρκος αἰσθάνομαι ὁρμάω εἰς φυγή , αὐτίκα ἐπεισπίπτω ἀνδραποδίζω ἀνήρ τε καί γυνή ἀμφί ὁ μυρίος γίγνομαι . μετά δέ οὗτος ἐξελαύνω ἀφικνέομαι εἰς ὁ Ἰθώμη , ἐναλλάξ ἕπομαι Θωμᾶς ὁ νέος ἀδελφός ὁ στρατός , καί ἐπί Πολίχνα Ἀετός καλέω , προσχωρέω Κεντηρίων ὀλίγος πρόσθεν . καί παρίστημι μέντοι ὁ πόλις , ἐπί ὅς χίλιοι ἀνδράποδον ὁ στράτευμα καί ὁ ὅπλον καί ὑποζύγιον παραδίδωμι . προσχωρέω μέν οὖν αὐτίκα καί ὁ λοιπός ὁ Ἀλβανός ὁ ἡγεμών διαπρεσβεύομαι , ἐπί ὅς ἔχω αὐτός , ὅστις δή ὑπάγω , καί ἵππος καί ὑποζύγιον , ὅσος ληΐζομαι , μή ἀποδίδωμι . συμβαίνω μέν ἐπί οὗτος ὁ ἡγεμών αὐτός ἕκαστος . Τουραχάνης μέν βούλομαι ἀσθενής ποιέω ὁ Ἀλβανός πρᾶγμα , ὥστε ὁ λοιπός χράω αὐτός ἐπιτηδείως σφεῖς ἐπί ὁ συμφέρω αὐτός δοκέω . ἐπεί τε δή μέλλω ἀπελαύνειν , ἀφικνέομαι αὖθις εἰς λόγος ἀμφότερος ὁ ἡγεμών λέγω τοιόσδε . " εἰμί βασιλεύς Ἕλλην , ἐγώ μέν καί πρότερος ὅδε συγγίγνομαι εἴρω ἱκανῶς εἰς σύ , ὁ φρονέω τυγχάνω περί ὁ ὑμέτερος πρᾶγμα . καί νῦν δέ τοσόσδε εἄν λέγω , ὡς ὁμονοέω μέν πρῶτος σύ εἰμί ἄφθονος τἀγαθά , διαφέρω δέ καί δίχα γίγνομαι τἀναντία οὗτος , ἔπειτα δέ καί μή ἐπιτρέπω κατά ἡσυχία ἐξυβρίζω ὁ ὑπήκοος εἰς σύ , ἀλλά ἀφειδής κολάζω , μηδέποτε ἡσυχία ἄγω . ὡς κακός μέν ὁ ἀρχή , καί εἄν φαῦλος εἰμί τυγχάνω , πρόειμι ἐπί μέγας χωρέω αὐτίκα ὕβρις , καί πολλαπλάσιος γίγνομαι αὐτός ἑαυτοῦ οὐκέτι κατασχετός γίγνομαι . ὡς δέ μή ἀγαθός · φίλος γάρ , ἐπί ὅς τίς εἄν τρέπω τις κινέω , οὗτος ὡς ὁ πολύς αὐξάνω καί μέγας ἀποδείκνυμι , τίς εἄν ἐπιτηδεύω τυγχάνω . " οὗτος εἶπον καί δεξιόομαι ὁ ἡγεμών ἀπελαύνω . καί οὗτος μέν εἰς ἐναντίος καθίστημι ἅπας · εἰς γάρ ὁ θεραπεύω τρέπω ἑκάτερος , πρός ἀλλήλων τε γνώμη ὁ σφέτερος αὐτός διαφέρω , ἐρίζω ἀλλήλων τυγχάνω , ὁπότερος εἄν μάλιστα εὕω ποιέω φαίνω , ὥστε δοκέω αὐτός χαρίζομαι . καί τις ὁ παρά αὐτός ὁ πρῶτος φέρω , ἐνάγω τε καί ἐπί συνωμοσία προκαλέω ὁ ἄλλος , ὥστε ὁμοφρονέω , οὗτος κωλύω διανοέομαι . αὐτός τε ὅς κακοδαιμονέω ἐπιτρέπω ὁ πρᾶγμα σφεῖς αὐτός φθείρω . Λουκάνης τε ὁ Πελοποννήσιος , καί τις ὁ Βυζάντιον ἐπάγω , συνίστημι τε ὁ Πελοποννήσιος τε ἅμα καί Ἀλβανός , ἐπί ὅς ὅς τε αὐτός , ὅς ἔχω ἐπιτήδειος , καλῶς πολιτεύω . καί ὁρμάω μέν ἐπί Ἀσάνης , μέγας δύναμαι τε ἐν Πελοπόννησος καί Κόρινθος καί μοῖρα οὐ μικρός ὁ Πελοπόννησος ἐπιτροπεύω . καί οὖον προσίημι μέν οὗτος , οὐδέ συγχωρέω . ἔνθα δή οὔτε , ὅς τάσσω φόρος , συμφέρω , οὔτε ὁ Πελοποννήσιος οὔτε ὁ Ἀλβανός , οὐ ἔχω ἀπάγω ὁ βασιλεύς . εἰμί δέ αὐτός ὁ ἐπέτειος φόρος μύριοι καί δισχίλιοι χρυσίον στατήρ . ὁ μέν Ἕλλην οὗτος ἐν οὐδείς λόγος ὑπό σφεῖς αὐτός ἐπιτρίβω κατά βραχύς ἀπόλλυμι . ὁ τε γάρ φόρος αὐτός τε ὁ Ἀλβανός καί ὁ Πελοποννήσιος οὐ φημί ἀποδίδωμι , εἄν μή τις αὐτός ἐπιδιαιρέω ὁ χώρα ἐπί ὁ ἴσος τε καί ὅμοιος συμβαίνω . ἀλλά χρή μέν οὗτος , τυγχάνω οὐ ἀγαθός φέρω , αὐτός ἄρα ἴσχω ὅς ὁ τελευτή , καί οὗτος ἀποβαίνω εἰς ὁ μηδείς εἰμί γίγνομαι . Βασιλεύς δέ ὁ Μουάμεδ ὁ δύο ἔτι μετά ὁ Βυζάντιον αἵρεσις στρατεύω ἐπί Τριβαλλός καί νοβοπυργος πόλις ἐντός ὁ βασιλεύς χώρα παρά ποταμός Μοράβας καλέω , ὅς καί πρότερος ἐγώ δηλόω ῥέω ἀπό πριστινοος ὁ βασιλεύς χώρα , καί ἐκδίδωμι εἰς ὁ Ἴστρος . ἐνταῦθα γίγνομαι , ὁ στράτευμα μέν αὐτός σύμπας ἐπιτρέχω ὁ Τριβαλλός χώρα , καί ἀφιππάζομαι ὁ χώρα ληΐζομαι , αὐτός δέ πολιορκέω ὁ πόλις , τηλεβόλος ὕπτιος βάλλω ὁ ἐντός ὁ πόλις . ἐξευρίσκω δέ ὁ βασιλεύς οὗτος οὗτος ὁ ὁ τηλεβόλο ὕπτιος κατασκευή . καί ἐπαφίημι μέν ἄνω εἰς ὁ ἀήρ ὁ λίθος , καταβαίνω δέ βάλλω , εἰς ὅς τίς εἄν εὐθύνω αὐτός ὁ τηλεβολιστής , σημεῖον κομίζω , καί δαιμόνιος τυγχάνω ὁ σκοπός εἰς ὁ μετεωρισμός ὁ λίθος . οὗτος μέν οὖν ὁ πόλις τύπτω ἐπί ἡμέρα ἱκανός ἀναγκάζω ὁ ἐνοικέω προσχωρέω αὐτός . ἐπεί τε δή προσχωρέω , ὁ ἔπιπλα καί ὁ πλεῖστος ἄξιος ἀφαιρέω , καί μοῖρα τις ἀπάγω εἰς ἀνδραποδισμός , ὁ ἄλλος οἰκίζω αὐτός καταλείπω διά ὁ μέταλλον ἐργασία , ὅς μάλιστα δή ὁ οὗτος χωρίον ἐφίστημι τυγχάνω . πρόσοδος δέ οὗτος οὐ μικρός ὁ βασιλεύς ἀπό ὁ ἐνταῦθα αὐτός μέταλλον ὁ πόλις οὗτος . ὁ δέ Τριβαλλός ἡγεμών , ὡς αἰσθάνομαι ἐπί αὐτός ἔπειμι βασιλεύς Μεχμέτη , οἴχομαι μέν διαβαίνω ἐπί Παίων καί ἐπί Χωνιάτης , δείδω μή εἰς ὁ σπενδεροβαινω ἀφικνέομαι πολιορκέω καθίστημι , καί δήω μέν αὐτός ἐπαμύνω προσήκω τε καί συγγενής εἰμί . καί δοκέω μέν ἐκεῖνος τιμωρέω , ἐπί δέ σπενδεροβαινω πράσσω πρός βασιλεύς γίγνομαι ὁ εἰρήνη . οὗτος μέν ἐπιβιόω οὖον πολύς ὕστερος , καί ἀποθνῄσκω , χωρέω δέ ὁ ἀρχή πρός Ἐλεάζαρος ὁ νέος αὐτός παῖς . ὁ δέ τυφλός αὐτίκα ἐπί ὁ τελευτή ὁ ἡγεμών χρῆμα ὑφαιρέω , ὅσος ἐγχωρέω , ἀφικνέομαι παρά βασιλεύς , καί χώρα παρέχω ὁ βασιλεύς ἱκανός ὁ δίαιτα ποιέω . βασιλεύς μέν οὖν οὗτος ἐπάγω φόρος ἱκανός , εἰς δισμύριοι χρυσίον στατήρ , σπονδή τε ποιέω , καί εἰς ὁ ἔπειμι2 ἔτος στρατεύω ἐπί Μπελογράδην ὁ πόλις Παίων . οὗτος δέ ὁ πόλις οἰκέω , ὡς πρότερος ἐγώ δηλόω ἐπί Ἀμουράτης , παρά ὁ Ἴστρος ἀπό εἷς πλάγιος , ἀπό δέ ἕτερος ἐπιρρέω Σάβη ὁ ποταμός καί ἐκδίδωμι εἰς ὁ Ἴστρος ἀμφίρυτος γίγνομαι ὁ πόλις ἄμφω ὁ ποταμός παραρρέω . ἐπί οὗτος δέ ὁ Μπελογράδην στρατεύω Μουάμεδ ὁ Ἀμουράτης , καί πρότερος ἐπί Ἰλλυριοί στράτευμα ἐπιπέμπω ἡγέομαι Θερίζεω καί Ἁλίη ὁ Μιχάλης . πρός δέ καί ἐν ὁ Ἀσία συνάπτω αὐτός πόλεμος πρός βασιλεύς Κολχίς ὁ Τραπεζοῦς . καί τριήρης ἐπιπέμπω δῃόω τε ὁ Κολχίς κατά ἤπειρος καί κατά θάλασσα ἡγέομαι ὁ Χιτήρεω ὁ ὁ Ἀμασίας ὑπάρχω . ὡς μέν οὖν κῆρυξ πέμπω περιαγγέλλω πάρειμι αὐτός ὁ στράτευμα εἰς Ἀδριανούπολις , ἐξελαύνω αὐτός ἔχω ὁ τε θύρα καί ὁ νέηλυς , καί χαλκός μέν παρά ὁ τηλεβόλος ἔμπλεος φέρω διά τε ναός αὐτός καί κάμηλος ἐλαύνω διά ὁ Τριβαλλός χώρα . καί ξενίζω μέν ὁ ὁ σπενδεροβαινω ἡγεμών ὁ τε βασιλεύς καί ὁ ἡγεμών , Δῶρα πέμπω ὡς μέγας , παρασκευάζω μέντοι καί αὐτός , εἄν Μπελογράδη ἁλίσκομαι , αὐτίκα καί αὐτός πολιορκέω . ἐπελαύνω δέ πολιορκέω ὁ πόλις . κεῖμαι διά μέσος ὁ ποταμός ἰσθμός , ἑπτά στάδιος μάλιστα ὁ εὖρος . ἔνθα δή καθίστημι καί στρατοπεδεύω πολιορκέω ὁ Ἄστυ , καί παίω μέν τηλεβόλος ὁ τεῖχος , καί ὁ νέηλυς ὁ στέγασμα ἀγχοῦ γίγνομαι ὁ τεῖχος τοξεύω τε ὁ Παίων . στρατόπεδον δέ καί οὗτος μέγας βασιλεύς γίγνομαι . ἐννοέω δέ ὁ βασιλεύς , ὡς εἄν ἐπικρατέω ὁ ποταμός καί μή δυνατός εἰμί ἔτι ὁ λοιπός διαβαίνω ὁ Παίων εἰς ὁ πόλις ἀπό ὁ ἀντιπέραν ὁ ποταμός ἐπαμύνω , ῥᾳδίως αὐτός προσχωρέω ὁ πόλις , ἁλίσκομαι ὁ ὁ πόλις , πληρόω ναυτικόν πολύς , ὅς κατά ὁ παρίστριος χώρα αὐτός ἐξαρτύω , καί παρασκευάζω ἀμφί ὁ διακόσιοι πλοῖον , οὗτος πληρόω ὁ τε ποταμός κατέχω , διακωλύω ὁ Παίων δύναμις διαβαίνω εἰς ὁ πόλις , καί ὁ γε ἐν ὁ πόλις ἀπολαμβάνω ἐντός οὗτος ἐμπολιορκέω . ὁ μέν οὖν πλοῖον ἀνάγω εἰς ὁ ποταμός ἀπό Βιδίνης ὁ πόλις , καί ἡμέρα τις κρατέω οὗτος κατά οὗτος ὁ χωρίον ὁ ποταμός . ὁ δέ Παίων βασιλεύς ( στρατοπεδεύω γάρ καί αὐτός εἰς ὁ καταντικρύ χώρα ὁ Μπελογράδη στράτευμα πολύς ) πληρόω καί αὐτός πλοῖον ὁ ἀγαθός , ὅσος ἔπειμι αὐτός ἐν ὁ Μπούδα , καταβαίνω διά ὁ ποταμός ὡς ναυμαχία ποιέω μετά ὁ ὁ βασιλεύς πλοῖον . ἄνειμι μέν καί ὁ βασιλεύς πλοῖον ἐπί πολύς ὁ ποταμός κατά ὁ ὁ Παίων χώρα , καί δῃόω καίω καί ληΐζομαι . μετά οὖον πολύς δέ καί ὁ ὁ Παίων στόλος κατέρχομαι , καί ἐμβάλλω ὁ πλοῖον ὁ βασιλεύς καταδύω μέν εἰμί ὅς , αἱρέω δέ καί ἀμφί ὁ εἴκοσι ναῦς . καί ὁ Παίων διαχράομαι ὁ ἀνήρ , καί εἰς ὁ ναῦς κενός εἰμί ὁ σῶμα κατατίθημι ὁ φαρμακός , φορμηδόν αὐτός τάσσω , ἐνίημι φέρω ὑπό ὁ ῥόος εἰς ὁ βασιλεύς στρατόπεδον . καί οὗτος μέν οὗτος ἀπόλλυμι , ὁ δέ λοιπός φεύγω σπουδή ἐπί ὁ ὁ βασιλεύς στρατόπεδον , καί ἐποκέλλω ὁ πλοῖον εἰς ὁ στρατόπεδον ἀποβαίνω . οὗτος μέντοι αὐτίκα ὁ βασιλεύς ἐμπίμπρημι , ὡς εἄν μή ἐπιπλέω αὐτός ὁ Παίων αἱρέω . ὁ μέν οὖν ποταμός ὁ ἀπό ὅδε ἐπικρατέω ὁ Παίων , καί κομίζω ἐκ ὁ καταντιπέρας ἤπειρος εἰς ὁ πόλις , εἰς φυλακή ὁ Ἄστυ , ἄλλος τε καί δή Χωνιάτης σύν ὁ περί αὐτός καί Καπιστράνος ὁ Ναζωραῖος , σοφός τε καί εἰς ὁ θρησκεία ἀνήρ παρά ὁ πρός ἑσπέρα ἔθνος μέγας εὐδοκιμέω . διά ὁ δή ἐπί ὁ ἐν Βράγῃ ὁ μέγας ὁ βοεμεω πόλις εἰς ὁ ὁ Ἀπόλλων τρέπω θρησκεία πέμπω αὐτός ὁ ἀρχιερεύς δεινός τε εἰμί λέγω ἐπί ὁ ὁ Ἰησοῦς θρησκεία . καί πολύς μέν αὐτός εἰς ὁ ὁ Ἰησοῦς μεθίστημι δόξα , πολύς δέ καλός ἐπί ὁ βάρβαρος πολέμιος εἰμί ὁ Ἰησοῦς , Γερμανός τε καί Παίων καί βοεμεω , ἐπεί ἔρχομαι εἰς ὁ πόλεμος οὗτος , ψιλός δέ εἰμί ὁ πλεῖστος , ἄγω μετά ἑαυτοῦ . οὗτος μέν οὖν , ὡς ἀγγέλλω ὁ τεῖχος ὁ Ἄστυ ῥίπτω ἤδη πρός ὁ τηλεβόλο καί κινδυνεύω ὁ πόλις ἁλίσκομαι , οὗτος μέν οὖν , ὡς ἐπικρατέω ὁ πόρος , κατά ἡσυχία πολύς κομίζω εἰς ὁ πόλις , οὖον πάνυ καταφρονέω γίγνομαι ὁ βασιλεύς στρατός . βασιλεύς δέ , ὡς ἱκανῶς ὁ τεῖχος ὁ Ἄστυ καταβάλλω καί ἤδη βάσιμος εἰμί , παρασκευάζω ὡς προσβολή ποιέω ἐπί ἀνδραποδισμός . καί ὁ τε πυρά ὁ νομίζω ποιέω ὁ ὑστεραῖος παρασκευάζω , ὁ τε μηχανή προσφέρω καί στέγασμα , ὡς ἐξαιρέω ὁ πόλις . ἐνταῦθα ὁ ὁ Εὐρώπη στρατηγός Καραζίης , ἀνήρ γίγνομαι ἀγαθός ὁ ἐν ὁ βασιλεύς θύρα , τελευτάω ὑπό ὁ ἀπό ὁ πόλις τηλεβόλο . καί ὁ βασιλεύς συμφορά ποιέω ὁ Καραζίεω τελευτή , καί πενθέω μέγας . ἐπεί δέ δοκέω προσβάλλω , ἕωθεν σημαίνω ὁ προσβολή ὁ τε σάλπιγξ καί κύμβαλον καί αὐλός , καί ἄγω ὁ νέηλυς προσβάλλω ὁ τεῖχος . καί αὐτίκα μέν ὑπερβαίνω ὁ νέηλυς , καί ἀποβαίνω ὁ τεῖχος εἰσχέω εἰς ὁ πόλις , καί εἰσπίπτω νομίζω ἤδη καταλαμβάνω ὁ πόλις . ὁ δέ ἐν ὁ πόλις καί ὁ περί Χωνιάτης ὧδε παρασκευάζω ἐπιμένω , ὥστε εἰσέρχομαι ὁ νέηλυς . ὁ μέν γάρ ἐν ὁ ἀκρόπολις ἵστημι σύνθημα ἔχω , ἐπειδάν ὁ σάλπιγξ σημαίνω , εἶμι ὁμόσε ἐπί ὁ νέηλυς · ὁ δέ περί ὁ ἔπαλξις [ καί ] ὁ τεῖχος ὑποχωρέω , ἐπαγγέλλω γάρ σφεῖς οὗτος ὑπό ὁ Χωνιάτης , ὥστε ἐν ἄδεια ὁ νέηλυς εἴσειμι ἐπί ὁ πόλις , καί ὁπόταν σημαίνω ὁ σαλπιγκτής ὁ σάλπιγξ , καί αὐτός εἶμι δρόμος καταλαμβάνω ὁ ἑαυτοῦ χώρα ἕκαστος , καί ἀπολαμβάνω χράω ὁ νέηλυς , ὅς τίς εἄν βούλομαι . ὁ μέντοι νέηλυς ἕωθεν ὡς προσβάλλω , αὐτίκα ἐπεισπίπτω , οὐδείς σφεῖς ἐμποδών εἰμί ( ὑπεκχωρέω ἤδη ὁ Παίων , ὡς ὁ σύνθημα ) καί νομίζω φεύγω εἰσχέω , ὡς δηλόω ἐγώ , εἰς ὁ πόλις , καί τρέπω ἄλλος ἄλλος διαρπάζω ὁ πόλις . ἐπεί δέ ὁ σύνθημα δίδωμι καί ὁ σάλπιγξ σημαίνω , ὁ μέν περί ὁ τεῖχος πρότερος εἰμί αὖθις θέω εἰς ὁ ἔπαλξις καί ἀπολαμβάνω εἴδομαι ὁ νέηλυς , ὁ δέ περί Χωνιάτης ἵημι ὁμόσε ἐπί ὁ νέηλυς . οὗτος μέν οὖν ὡς καθοράω ὁ ἀπό ὁ ἀκρόπολις Παίων σφεῖς ἔπειμι , ἀναχωρέω ἐπί ὁ τεῖχος · ἀναχωρέω δέ αὐτός ὁ Παίων ἐπίκειμαι χαλεπῶς καί διαφθείρω πολύς τίς πλῆθος αὐτός . ὁ δέ ἄλλος , ὡς εἰς ὁ τεῖχος ὁρμάω καί ὁράω καί ἐνταῦθα ὁ Παίων εἰς ὁ ἔπαλξις , βιάζομαι τε ὁ Παίων καί ὑπερθέω ἄγω εἰς ὁ τάφρος . οὗτος μέν οὖν τότε ὁ Παίων ἐξωθέω ὁ νέηλυς καί ὑπερβαίνω ὁ βάρβαρος · μετά δέ ἔξοδος κοινός ποιέω ὁ περί Καπιστρᾶνον καί ὁ ἄλλος Παίων πρός ὁ ἐν ὁ τηλεβόλος ὁ βασιλεύς , καί μάχομαι τρέπω αὐτός καί ἐπικρατέω ὁ τηλεβόλο . βασιλεύς δέ ὡς ὁράω ὑπό ὁ Παίων ἔχω ὁ τηλεβόλος , δεινός ποιέω συμβάλλω μέν οὗτος καί μάχομαι ἰσχυρῶς , καί οὐδέ ὡς δύναμαι ἐξωθέω ἀπό ὁ τηλεβόλο ὁ Παίων , ἀλλά ἀποτρέπω . ὁ μέν δή Παίων ἐνταῦθα ἤδη ἐπαυλίζομαι , καί ὁ τε τηλεβόλος τρέπω εἰς ὁ βασιλεύς στρατόπεδον ἐπαφίημι . ἐπεί δέ μεσημβρία εἰμί ὁ ἡμέρα , καί ὁ γίγνομαι τρόπος καί ὁ γίγνομαι ἐπαγγέλλω αὐτός ὁ καταντικρύ Παίων , κομίζω ἤδη ἐνταῦθα ναύτης οὐ ὀλίγος αὐτός εἰς ὁ πόλις μέν οὐκέτι , ἀλλά εἰς ὁ στρατόπεδον . καί ἐπεξέρχομαι μέντοι καί ὁ ὁ Ἄστυ καί ἑκατέρωθεν βάλλω μετά ἔπαρσις εἰς ὁ ὁ βασιλεύς στρατόπεδον καί μάχομαι , καί σκηνή εἰμί ὅς καταβάλλω ὁ στρατόπεδον συχνός , καί διαρπάζω ὁ ἀζάπιδες ὁ ἀγορά . καί βασιλεύς μέντοι βοάω , ὡς ὑπεξαιρέω ὁ κόρη αὐτός , αὐτός δέ σύν ὁ περί αὐτός συμβάλλω μέν , καί τρέπω ὁ Παίων . καί αὐτός τε ἀνήρ Παίων ἀναιρέω τιτρώσκω εἰς ὁ μηρός , οὖον μέντοι γε τρέπω . μετά δέ , ὡς εἰς ὁ τηλεβόλος ἐπέξειμι γίγνομαι , αὖθις ὁ Παίων συστρέφω ἐπίκειμαι ὁ βάρβαρος , καί τρέπω ὁ ἀμφί βασιλεύς ἄχρι ὁ στρατόπεδον . καί οὗτος εἰς τρίς γίγνομαι δεινός ποιέω ὁ βασιλεύς , οὔτε νεηλυδηω πάρειμι αὐτός εἰς ὁ μάχη , καί ὁ ἄλλος ὁ στρατόπεδον ἐπί ὁ νομάς καί ὁ ἐπιτήδειος ἀφικνέομαι . καλέω δέ ἐν ὁ θόρυβος οὗτος ὁ ἄρχω ὁ νεηλυδηω , Χασανήν ὄνομα ἔχω , λέγω τοιόσδε " εἰμί κακός ἄνθρωπος , ποῦ δή ἐγώ οἴχομαι ὁ νέηλυς ; πῶς δέ σύ παραγίγνομαι εἰς ὁ μάχη ; ἢ οὐ οἶδα , οἷος εἰμί οἷος ἄρχω ποιέω ; ἀλλά ἔρχομαι , ὡς , εἰμί μή ἀποθνῄσκω , εἶμι ὁ δίκη ἐπιτίθημι , ὅς εἄν φημί ἅπας Δίκαιος γίγνομαι . " Χασάνης δέ ὑπολαμβάνω λέγω " εἰμί βασιλεύς , νέηλυς εἰμί μέν τιτρώσκω ὁ πολύς αὐτός , ὁ δέ ἄλλος οὐ ἐθέλω ὑπακούω . ἐγώ δέ ἐμός παρέχω σύ , ἀντί ὅς ἄχθομαι ἐγώ , ὁράω ἐγώ ἐν μέσος ὁ Παίων μάχομαι τελευτάω ὑπέρ ὁ σός πρᾶγμα . " αὐτός εἶπον καί ἐμβάλλω εἰς μέσος ὁ Παίων , ἀνήρ τε ἀγαθός γίγνομαι ἐναντίος ὁ βασιλεύς , ὑπό Παίων ἀποθνῄσκω . καί τις ὁ θεράπων αὐτός τελευτάω ἐνταῦθα . ὡς μέν ὁ στρατόπεδον τρέπω ὁ Τοῦρκος ἐπίκειμαι ὁ Παίων , πλέω ἔχω ἐν ὁ μάχομαι , παραγίγνομαι ἱππόδρομος ὁ βασιλεύς εἰς ἑξακισχίλιοι , ὅς πρότερος πέμπω ἐπί φυλακή ὁ παρίστριος αὐτός χώρα , φυλάσσω τε οἷ ἔχω σύν ὁ ναῦς ὁ Παίων , καί διακωλύω τε αὐτός , ὥστε μή ἀποβαίνω . παραγίγνομαι δέ οὗτος εἰς ὁ θόρυβος οὗτος καί εἰς ὁ μάχη ἐν μέσος τε ποιέω ὁ Παίων , καί συχνός αὐτός ἐνταῦθα διαφθείρω , μετά δέ τρέπω ἐξωθέω ὁ Παίων ἀπό ὁ στρατόπεδον εἰς ὁ τηλεβόλος . καί οὗτος ἐνταῦθα ὁ μάχη τελευτάω πρός ἑσπέρα ἤδη . βασιλεύς δέ ὡς αὐτός ὁ πρᾶγμα οἶδα πονηρός ἔχω , ὁ τε νέηλυς τιτρώσκω καί εἰς φόβος καθίστημι , ὁ στράτευμα αὐτός δρασμός τε ἐπιχειρέω . νύξ δέ γίγνομαι παραγγέλλω εἰς ὁ στρατόπεδον συσκευάζω καί προΐημι , ὅς εἄν αὐτός ἐξηγέομαι , ἀποχωρέω ὑπό ὁ νύξ , καί ἐξελαύνω δείδω , μή ὁ Παίων ὁ λοιπός στράτευμα διαβαίνω ἐπίκειμαι , καί ὅς χαλεπός γίγνομαι ὁ ἀπαλλαγή καί ὁ ἐπί οἶκος αὐτός κομιδή . καί δοκέω ἄν ἐγώ καί ὁ Παίων κατά νῶτον γίγνομαι ὁ βασιλεύς στρατός , εἰμί μή ὁ Χωνιάτης ἀποτρέπω οὐ ἐάω ἐπιδιώκω , ἐπίσταμαι ὁ Τοῦρκος , ἐπειδάν ὅς κίνδυνος ἐφίστημι , τότε πολύς ὁ μέσος σφεῖς αὐτός γίγνομαι ἀγαθός ἀεί καί ἀνέχω γίγνομαι . δοκέω δέ καί ὑπό ὁ λοιμός , ὅς ἐπιγίγνομαι ὁ Παίων εἰς ὁ στρατόπεδον καί πιέζω αὐτός πάνυ , ὥστε μηδέ ἀναπνέω ἐπί συχνός τις χρόνος . Ἰωάννης δέ αὐτός τε τιτρώσκω ἐνταῦθα , καί οὖον πολύς ὕστερος ἀποθνῄσκω . δοκέω δέ ἐγώ καί οὗτος μάλιστα αἴτιος γίγνομαι ὁ Παίων ὁ μή ἐπιδιώκω ὁ βασιλεύς στρατός . Ἰωάννης μέν ἀπελαύνω βασιλεύς ἐπιβιόω οὖον πολύς τις χρόνος μετά οὗτος τελευτάω , ἀνήρ γίγνομαι ἀγαθός εἰς ὁ πᾶς , καί ἀπό μικρός τις εἰς μέγας δύναμις , μέγας τε ἀποδείκνυμι ἔργον πρός τε ὁ Γερμανός καί βομου , καί ἐπί ὁ Παίων πρᾶγμα ἀφικνέομαι μέγας εὐδοκιμέω διαγίγνομαι . πρός δέ καί εἰς ὁ Τοῦρκος οὐ ὀλίγος ἀποδείκνυμι ἔργον , εἰμί μή διά ὁ πλῆθος τε καί ἀρετή αὐτός οὐ δοκέω ἄν ποτός περιγίγνομαι ὁ βασιλεύς δύναμις , καί αὐτός ἠώς ἅμα χειρόομαι ὁ ὁ Παίων στράτευμα . ἄχθομαι δέ αὐτός ὁ λοιπός ὁ Παιονία δυνατός , καί οὐ ἀξιόω ὑπό αὐτός ἄρχω , ὅμως ἐπικρατέω τε ὁ πρᾶγμα , συνομολογέω ἤδη ἐκεῖνος , καί οὐ ἔχω , ὅπως μή συγχωρέω ἀνήρ εὐδοκιμέω τε ἐπαντηχέω , καί ὁ τε ἀρχή ἐπί ὁ κράτιστος τε καί ἀσφαλής διέπω . δοκέω δέ οὗτος ἀνήρ σπουδή ὁ πᾶς κατεργάζομαι , καί ἐν δήω χράω ὁ πρᾶγμα αὐτίκα , ὅποι εἄν δήω , παραγίγνομαι . λέγω δέ καί ὑπό λοιμός ἀποφέρω ἀποθνῄσκω . περι δέ Καπιστράνου τοσόσδε ἐπίσταμαι μνήμη ποιέω , ὡς Βερναρδίνος ὁ Κανιλίου γίγνομαι ὀπηδός , μέγας εἰς ὁ ὁ κύριος Ἰησοῦς θρησκεία διδάσκω , καί αὐτός ἐπί μέγας δόξα τε καί κλέος χωρέω ἀνά πᾶς σχεδόν τίς ὁ ἑσπέρα , εἰς ὁ πρῶτος ἀνήκω σοφία τε ἅμα καί θεωρία . καί ὁ μέν δή Βερναρδίνος τελευτάω ὁ περί ὁ Ἰταλία ἀνάγω τε τιμή ὡς ἥρως καί ναός ἀνοικοδομέω , καί ἱερόω εἰμί αὐτός οὐ ὀλίγος ἀνά ὁ Ἰταλία ἄγαλμα ὡς ἀνήρ εὐαγής τε καί δαιμόνιος γίγνομαι . λέγω δέ καί θαῦμα ἄξιος ὁ ἀνήρ ὅδε ἀποδείκνυμι . οὗτος δέ ὁ Καπιστρᾶνος Ἰωάννης γίγνομαι ὀπηδός , ὡς εἴρω , καί πολύς ὁ χώρα ἐπέρχομαι περίειμι δημόσιος διδάσκω ὁ τε ἄλλος , ἀφικνέομαι δή καί εἰς βομου δοκέω αἵρεσις , ὁ ὁ πυρός θρησκεία τε εἰς ὁ μάλιστα , καί μηδαμοῦ ἔτι συντίθημι ὁ ὁ λοιπός οὗτος θρησκεία , ἀλλά ἀλλοίως φρονέω τε καί μή πείθω ὁ λοιπός ἀνά ὁ βομιαινω ἀδρανής . ἐπί οὗτος ἀφικνέομαι ὁ Καπιστρᾶνος εἰς ὁ ὁ λοιπός βοεμεω δόγμα καθίστημι . καί μέγας εὐδοκιμέω ἐπί σοφία τε καί σύνεσις ἐπιτηδείως τε ἔχω ὁ Παίων βασιλεύς , καί διά οὗτος συνεπιλαμβάνω καί ὁ πρός ὁ Τοῦρκος πόλεμος , ὡς δή πρότερος ἐγώ δηλόω . Βασιλεύς δή οὗτος ὁ Παίων ἐπάγω ἀπό Γερμανία , ἀδελφιδέος γίγνομαι ὁ Σιγισμούνδη βασιλεύς . οὗτος γάρ παῖς ἔτι εἰμί μετά ὁ ἐν Βάρνη τελευτή ὁ βασιλεύς ὁ Λαδισλάου , πρεσβεύω πρός Ἀλβέρτος ὁ Σιγισμούνδη ὁ βασιλεύς ἀδελφός , ὅς ἐπιτροπεύω ὁ παῖς καί περιάγω εἰς ὁ Ἰταλία ἔχω μετά ἑαυτοῦ . καί γάρ ὅς καί ὁ Αλβέρτος οὗτος βασιλεύς ὁ Γερμανία , ἀφικνέομαι ἐπί ὁ Ῥωμαῖος ἀρχιερεύς αὐτοκράτωρ τε ἀποδείκνυμι ὑπό Νικόλαος ὁ ἀρχιερεύς , καί ἀπέρχομαι ἐπί ὁ ἀρχή αὐτός ὁρμέω ἐπί Τοῦρκος στρατεύω . οὗτος δέ μέγας ὄλβιος εἰμί , ἅτε αὐτοκράτωρ Ῥωμαῖος γίγνομαι ὑποδείκνυμι ὁ ἐν ὁ Ἰταλία καί μέγας τιμάω . παρά οὗτος [ ἐν ] ὁ βασιλεύς Βιέννη διατρίβω ὁ παῖς αἰτέω ὁ Παίων · καί ὡς ἔτι παῖς τε εἰμί , καί δειμαίνω περί αὐτός , οὐ δίδωμι ὁ βασιλεύς . καί καθίστημι πολεμέω αὐτός ὁ Παίων ἐπί συχνός τις χρόνος , καί δή καί πρέσβυς ἐπί ὁ Ῥώμη ἀρχιερεύς πέμπω ἀξιόω ὅς ὁ βασιλεύς ἀποδίδωμι · εἰμί δέ μή , ἔπειμι μή ἀνίημι πολεμέω τε καί δῃόω ὁ χώρα , εἰς ὅς εἄν ὑπάγω σφεῖς ὑποχείριος . ἐνδίδωμι μέντοι ὕστερος , καί ὁ τε παῖς ἀποπέμπω ἐπί ὁ βασίλειος , ὅς ἀφικνέομαι εἰς μπουδη , καί ἀπό Μπελογράδης ὁ βασιλεύς στρατός ἀπωθέω διά ὁ Χωνιάτης , μετά οὗτος οὖον πολύς τις χρόνος βιόω τελευτάω . λέγω μέντοι καί ὑπό τις Λαυρέντιος Χεδρεχαβάρεω ὁ ἀντέπαρχος κώνειον ἐμπίνω ἀποθνῄσκω . ἄγω δέ ὁ Κελτός βασιλεύς θυγάτηρ οὐ φθάνω ὁ γάμος ποιέω · τελευτάω γάρ πρίν ἢ ἀφικνέομαι ὁ γυνή αὐτός εἰς ὁ βασίλεια . τελευτάω μέν οὖν οὗτος διαφέρω ὁ Παίων πρῶτος εἰς ἀλλήλων , καί εἰς διαφορά ἀφικνέομαι αὐτός ἐπικρατέω ὁ ὁ Χωνιάτης παῖς . Ὄρλιχον γάρ ἡγεμών ὁ Παίων χώρα οὖον φαῦλος , καί ἔχω ἀνώμαλος πρός ὁ Χωνιάτης ἔτι περίειμι , ὡς τελευτάω , ἀξιόω , ὡς ἀνήρ γίγνομαι σφεῖς αἴτιος μέγας συμφορά εἰς ὁ Τοῦρκος , μήτε ὁ παῖς διά τιμή κτάομαι ἐν ὁ σύγκλητος , ἐκεῖνος τε ἀνόσιος ἡγέομαι ὁ παῖς ἐξελαύνω ἐκ ὁ ἀρχή . ἐνταῦθα ὁ Χωνιάτης παῖς ἐν ὁ σύγκλητος ἐπιπηδάω ὁ Ὀρλίχῳ καί ἀποτέμνω ὁ κεφαλή αὐτός οἴχομαι . οὗτος χαλεπός μέν δή φέρω ὁ Παίων ὁ τε παῖς ὁ Χωνιάτης κατείργω εἰς ὁ Μπελογράδην · μετά οὖον πολύς δέ αὖθις διαπράσσω , καί ἐξέρχομαι καθίστημι εἰς ὁ βασίλειος Παίων , βασιλεύς δέ ἀποδείκνυμι συναιρέω αὐτός ὁ ὁ πατήρ ἐπιτήδειος . δοκέω δέ καί χρῆμα πολύς διαπράσσω καί ἀνακτάομαι , στρατός τε ὡς μέγας ὁ κατά ὁ Παίων χώρα τρέφω , ἐπί ὁ βασίλειος Παίων χωρέω . ιλοκεω μέν καί πρῶτος Χωνιάτης διαφέρω , καί ὕστερος ὁ παῖς αὐτός εἰς ὁ βασίλειος παρέρχομαι διαφέρω οὐ εἰσακούω οὐδέ πείθω ἐθέλω , μετά οὗτος δέ συμβαίνω αὐτός ἐπί ῥητός καί πείθω . οὗτος δή ἐπί ὁ Χωνιάτης παῖς , εἰς ὁ νέος περιέρχομαι ὁ Παίων ἡγεμονία . καί πρός βασιλεύς Ῥωμαῖος Ἄλβερτον πολεμέω , μέγας ἀποδείκνυμι ἔργον , καί Βράγαν τε καί βομου ὑπάγω , ὥστε ὁ ἄμφω ὁ ἡγεμονία ὑπήκοος γίγνομαι . ὁρμέω δή οὖν , ὡς καί πρότερος ἐγώ δηλόω , ὁ αὐτοκράτωρ οὗτος Αλβέρτος ἐπί Τοῦρκος καί Μεχμέτη στρατεύω , καί παρασκευάζω στρατός πρεσβεύω πρός ὁ Παίων , ὥστε δίδωμι ὁ δίοδος διά ὁ χώρα αὐτός , καί ἀγορά παρέχω αὐτός ὁ Παίων προαγορεύω . ὁ δέ ἐπιλέγω ἐν σφεῖς αὐτός , ὡς , εἄν ἐπικρατέω ὁ Θρᾴκη καί ἐπί μέγας χωρέω δύναμις , ἐπανέρχομαι καταστρέφω σφεῖς , οὐ φημί δίδωμι αὐτός ἑκών εἰμί διεξιέναι διά ὁ χώρα . ὁ μέν δή οὗτος λέγω γίγνομαι · ὁ δέ αὖος λέγω ὁ Παίων ἀποκρίνω ὁ μέν πρέσβυς λόγος ἐπιεικής , ὑποστρέφω δέ ὁ πρέσβυς ὑφεῖσα ἀνήρ κατά ὁ ὁδός , ὅς μέλλω διεξιέναι , ἀναιρέω αὐτός ἅπας , καί οὗτος τρέπω ὁ αὐτοκράτωρ Ῥωμαῖος εἰς ὁ ὁ πρέσβυς ἔρευνα αὖθις εἰς πόλεμος καθίστημι φέρω ἀλλήλων . οὗτος μέν δή οὗτος γίγνομαι λέγω ἀπό ὁ Παίων εἰς ὁ Γερμανός τε καί αὐτός βασιλεύς Ἄλβερτον . οὗτος μέν ἐν ἔτος πάνυ ὀλίγος γίγνομαι . διά δή οὗτος ὁ διαφορά γίγνομαι ὁ ἐν Μαντύης ὁ Ῥωμαῖος ἀρχιερεύς δίαιτα προσκαλέω ὁ τε Ἴβηρ καί Κελτός βασιλεύς καί ἡγεμών καί Γερμανός καί Παίων καί ὁ κατά ὁ Ἰταλία ἡγεμονία καί πολιτεία . καί ἐπεξέρχομαι ἀπό ὁ Ῥώμη εἰς Μαντύης ὁ σύνοδος ποιέω , ὅς δή συλλέγω ἅπας ὁ ὁ ἑσπέριος βασιλεύς τε καί ἡγεμών πρέσβυς . προτίθημι περί ὁ Μεχμέτεω βασιλεύς Τοῦρκος καθαίρεσις , καί κελεύω γνώμη ἀποφαίνω εἷς ἕκαστος ὁ πάρειμι πρέσβυς ὑπό ὁ σφέτερος βασιλεύς τε καί ἡγεμών . καί ὑπισχνέομαι δή ἐνταῦθα ὁ μέν αὐτός χρῆμα ὁ δέ καί ἀνήρ συμβάλλω εἰς ὁ πόλεμος ὅδε . ἔνθα δή ὁ δέκατος ὁ πρόσοδος δοκέω κοινός ἐξαιρέω πᾶς ὁ εἰς ὁ ἱερατεία τελέω , καί ὅστις δέ εἄν ὁ χρῆμα συναθροίζω , εἰς ὁ πόλεμος οὗτος ἀποτάσσω , καί οὗτος ἀνήρ εἰς ὁ τοιοῦτος τάσσω . μετά δέ δοκέω ὁ Γερμανός ὁ Παίων διαλλάσσω , καί ἐπιπέμπω ἀνήρ ὁ παρά σφεῖς ἐλλόγιμος ὁ πρῶτος φέρω , Βησσαρίωνας καρδινάλιος ὁ ἀπό Τραπεζοῦς , πρεσβεύω παρά ἀμφότερος , ὥστε διαλλάσσω οὗτος ἀλλήλων καί ὁ διαφορά καταλύω . καί ἄλλος ἄλλος διαπέμπω ἐπί ὁ πάρειμι πρᾶγμα , παρακαλέω συμβάλλω εἰς ὁ ἐπί ὁ βάρβαρος πόλεμος . οὗτος μέντοι ὁ πιυς ἀρχιερεύς ποιέω ἁμιλλάομαι εἰς ὁ πρότερος αὐτός ἀρχιερεύς . καί γάρ ὅς καί ὁ Νικόλαος ἁλίσκομαι ὁ Βυζάντιον πόλις σύνοδος ποιέω , προτρέπω ὁ πρός ἑσπέρα ἡγεμών ἐπί ὁ βάρβαρος , καί λόγος συχνός ποιέω παρακαλέω . οὖον πολύς δέ ὕστερος τελευτάω , ἀτελής καταλείπω οὗτος αὐτός ὁ ἀπόδειξις . ὁ δέ Εὐσέβιος ἀρχιερεύς μετά Νικόλαος ὁ ἡγεμονία παραλαμβάνω , Ὅρκος ποιέω ἰσχυρός , καί ἐν γράφω παραδίδωμι , ἀρτύω μέν ναυτικόν ἀπό Νεάπολις . ὁ γάρ ὅς Ἀλφόνσος στρατηγός αἱρέω εἰς ὁ ἐπί ὁ βάρβαρος πόλεμος . καί οὗτος ἀναιρέω ὁ Παρθενόπη βασιλεύς , ἐκπέμπω τριήρης δέκα ἐπί ὁ ὁ βάρβαρος χώρα , ὅς τε ἀρχή ποιέω ὁ ἔξοδος . οὗτος μέντοι ὁ ναῦς , καί οὐδείς ὕστερος πλείων , συμβαίνω ἀφικνέομαι εἰς Ῥόδος , καί οὗτος ὁρμίζω ἐντεῦθεν ὁρμάω ἐπί ὁ βασιλεύς χώρα , ὁ ὁ Ἀσία παράλιος , καί δῃόω μέν ὀλίγος τις ὁ βασιλεύς χώρα , ἐπιπλέω δέ καταστρέφω ὁ Λῆμνος , ἔχω οὗτος ὁ βασιλεύς , μετά δέ οὗτος Ἴμβρος καί ὁ λοιπάς ὁ οὗτος νῆσος ἐν ὁ Αἰγαῖον · ὁ γάρ ὅς Σκῦρος καί Σκόπελος καί ὁ ἄλλος , ὡς ἁλίσκομαι Βυζάντιον ὑπό βασιλεύς , ἐπί ουενετος τρέπω , καί ἔχω οὗτος . ἐνιαυτός δέ περιπλέω ὁ Αἰγαῖον οὗτος ὁ τριήρης οὐδείς τίς ἄξιος λόγος ἀποδείκνυμι . καί ὡς οὐδείς ἔτι ἐπιπλέω ἀπό Ἰταλία , αὖθις ἐπιπλέω ἐπί Ἰταλία , σκεδάννυμι οὗτος ἀνά ὁ πόλις . καί Εὐσέβιος μέν ὁ ἀρχιερεύς εἰς ὅδε τελευτάω ὁ παρασκευή · μετά δέ Πίος ὁ ἀρχιερεύς ὡς ἐπί ὁ ἡγεμονία ἀφικνέομαι , ὁ ἐν Μαντύης δίαιτα ποιέω ἅτε δή κατάστασις τε καί σύλλογος περί ὁ καθήκω αὐτός πρᾶγμα εἰς ὁ ἐπί βασιλεύς Μεχμέτη πόλεμος . Βησσαρίων μέν δή ἐπί Παίων ἀφικνέομαι καί εἰς Γερμανός ὁ τε ἄλλος διαλέγω , καί ὁ πρός ἀλλήλων διαφορά καταλύω πειράω , οὐ οἷος τε γίγνομαι εἰς αὐτός ἄμφω συνάγω διαλλάσσω . ἀλλά ἄπρακτος μέν ἀποχωρέω , δοκέω δέ αὐτός ἀπό Ἰταλία ὁρμάω ὅδε σφεῖς ἀείρω ὁ πόλεμος ἀπό ὁ ἤπειρος . οὗτος μέν εἰς τοσοῦτος γίγνομαι κατά ὁ ἐν Μαντύης δίαιτα · εἶμι δέ ἐπί ἐκεῖνος ὁ λόγος , ὅθεν ἐπί τοσοῦτος τρέπω , εἰς τοσοῦτος διέξειμι ὁ λόγος . ὁ γάρ ὅς ἐπιγίγνομαι θέρος ἀποχράω μέν ὁ βασιλεύς Μεχμέτη , κακῶς πράσσω εἰς ὁ ἐπί Παίων ἔλευσις , ἡσυχία ἄγω , στράτευμα δέ πέμπω ἄλλος τε καί ἐπί Σκενδέρης ὁ ἰβανέω παῖς , ἐπί ὅς δή καί ὁ πατήρ στρατεύω καταστρέφω οὐ οἷος τε γίγνομαι . Ἰησοῦς δέ ὁ Βρενέζεω παῖς ἀποδείκνυμι στρατηγός , παραδίδωμι ὁ τε ἀπό Φέρρα στράτευμα καί ὁ παρά Ἀξιός καί ὁ ἀπό Θεσσαλία . ἡγέομαι δέ Ἰησοῦς ὁ Βρενέζεω εἰσβάλλω πρός ὁ Ἰόνιος ὁ Μακεδονία χῶρος , καί δῃόω ὁ πολύς αὐτός . Σκενδέρης δέ οὗτος διαπρεσβεύομαι πρός ὁ Ῥώμη τε ἀρχιερεύς καί πρός βασιλεύς Ἀλφόνσος ὁ Παρθενόπη ( ἐπιτηδείως τε ἔχω καί συνήθης ὁ βασιλεύς οὗτος ) , διά ὁ δή καί ὁ πρός βασιλεύς πόλεμος ὁ τε Κρούνη παραδίδωμι οὗτος ὁ βασιλεύς καί ἀξιόω αὐτός ὑπήκοος εἰμί . ἔνθα δή καί στρατός πεζός ἱκανός διαπορθμεύω ὁ Παρθενόπη οὗτος βασιλεύς ἀπό Ἰαπυγία εἰς Ἐπίδαμνος καί ἄρχω ὁ παρά ἑαυτοῦ ἐλλόγιμος εἷς στρατηγός ἐπί ὁ βασιλεύς ληΐζομαι χώρα . μετά δέ καθίστημι πολιορκέω Πολίχνα Σφετίην καλέω , ἐξαιρέω βούλομαι . ἐνταῦθα πυνθάνομαι παρά ὁ σφέτερος Ἰησοῦς ὁ Βρενέζεω , καί παραλαμβάνω ὁ εἰς ὁ Ἀξιός ἱππόδρομος καί Περραιβός στρατός , καί ὁ ταχύς ἐπείγω ἄλλος ἢ αὐτός φυλάσσω ὁ Ἰταλός , καί ἐπεισπίπτω ἄφνω διαφθείρω σύμπας ὁ Ἰταλός · Σκενδέρης μέντοι ( τυγχάνω γάρ ἄπειμι τότε ) οὐδέ ὁστισοῦν πάσχω δεινός . ὕστερος μέντοι οὖον πολύς Σκενδέρης διαβαίνω εἰς Ἰταλία ἀφικνέομαι εἰς ὁ Παρθενόπη βασιλεύς . καί αὐτός ὑποδείκνυμι ὁ τε ἄλλος τιμάω , καί εἰς ὁ Ῥώμη ἀρχιερεύς ἀποπέμπω φιλοφρονέομαι . μετά δέ οὗτος χρῆμα ἱκανός παρέχω αὐτός ἀποπέμπω ἐπί ὁ ἀρχή αὐτός . οὗτος μέντοι ἐπανέρχομαι ἐπί ὁ χώρα αὐτός ἐπιμένω ἔπειμι ὁ βασιλεύς στρατός , καί ἐρυμνός εἰμί ὁ χώρα κατέχω , ἔχω τε στρατός μετά ἑαυτοῦ ὁ ἀπό ὁ χώρα δίειμι διά ὁ ὄρος περίειμι1 ὁ στρατός , καί ὁ τε γυνή καί παῖς εἰς ὁ ἐρυμνός εἰσφέρω αὐτός περίειμι , ἔχω περί ὁ φυλακή ὁ χώρα , ὅποι δήω , παραγίγνομαι . καί ὁ μέν στρατός καί ὁ ἱππόδρομος ἐπιτρέχω ὁ χώρα · καί ὑποζύγιον ληΐζομαι καί χρόνος τις συχνός διατρίβω ἔπειμι πᾶς ὁ χώρα ἐμπιπράω καί διαφθείρω . ὡς δέ ἱκανῶς ἔχω αὐτός εἰς ὁ ὁ χώρα διαφθορά , ὁ στρατός ἀπελαύνω , οὐδείς τίς πλέω διαπράσσω . ὁ μέν οὖν Σκενδέρης οὗτος ἄκρος ὁ εἰς ὁ Ἰόνιος περί Ἐπίδαμνος οἰκοδομέω · χερσόνησος δέ εἰμί , καί ἰσθμός βραχύς ἀμφί τρεῖς στάδιος . οὗτος τειχίζω σκιάζω εἰς ὁ χώρα οὗτος οὐ ὀλίγος ὁ Ἀλβανός , καί κρατύνω ὁ πόλις , ὡς ἄν τίς νέος καταλαμβάνω αὐτός ἀπό ὁ βασιλεύς στρατός , ὡς ἐπέρχομαι πολιορκέω ἐν οὗτος ὁ χώρα , ἐπειδάν δέ μή ἀντέχω οἷος τε εἰμί , σβέννυμι εἰς ὁ θάλασσα καί ἀποπλέω , ὅς δή προχωρέω . ὁ μέν οὖν στρατός ἀφικνέομαι εἰς ὁ χῶρος οὗτος καί πειράζω , ὡς οὐδείς ὅς προχωρέω ὁ ὁ πόλις αἵρεσις , ἀπελαύνω ἐπί οἶκος , καί ὁ ἔτος οὗτος οὐδείς τίς πλέω γίγνομαι βασιλεύς Μεχμέτη εἰς ἐκστρατεία φέρω . ὁ δέ ἐπιγίγνομαι θέρος πέμπω μέν καί ὁ θύρα αὐτός ἀνήρ ἐπίλεκτος ἐπί ὁ ὑποτελής αὐτός ἡγεμών τε καί βασιλεύς , ἐπικαλέω εἰς ὁ ὁ παῖς αὐτός κάθαρσις , μεταπέμπω δέ καί ὁ ὁ ἀρχή αὐτός ἄρχω ὁ πόλις καί ὕπαρχος καί ὁ τε στρατηγός καί στρατιώτης , ὅσος ἐπί μισθός στρατεύω ἅμα ὁ βασιλεύς . ὡς δέ πάρειμι αὐτός ὁ στράτευμα εἰς Ἀδριανούπολις , ὁ τε περιτομή , ὅς δή νομίζω κάθαρσις , ποιέω ὁ παῖς αὐτός , καί Δῶρα πρόσειμι αὐτός μέγας ὑπό τε ὁ ἄρχω καί ὁ ἡγεμών . ὁ μέντοι σύλλογος γίγνομαι ἐκτός ὁ πόλις ἐν ὁ πεδίον κατά ὁ νῆσος , ὑπαίθριος δέ διατελέω πλήν βασιλεύς τε καί ἡγεμών . ὁ δέ γάμος οὗτος νομίζω μέν ἀγαθός ὁ εἰς ὁ βίος ὅς περιήκω , καί παιδιά καθίστημι ἐν οὗτος κατά δύναμις ἕκαστος . καθίστημι δέ καί εἰς ὁ ὁ βασιλεύς παῖς περιτομή καί γάμος ὅδε παιδιά , ἄλλος τε οὐ ὀλίγος καί δή καί ἀνήρ ὀρθός ἐπί ἵππος , ἀνά κράτος ἐλαύνω εἰς ὁ δρόμος ὁ ἵππος καί οὐδαμῶς ἐπέχω , ἐπειδάν θέω . ἐκεῖνος μέντοι παρίημι ὁ σχοινοβάτης , ὡς ὑπέρ ὁ ἄλλος γένος Τοῦρκος δεινός εἰμί ὁ τέχνη οὗτος , ὥστε καί πεδάω πορεύω ἐπί ὁ σχοινίον , καί ὁ ὀφθαλμός ὑποδέω θέω ἐπί οὗτος ὡς εἄν δύναμαι ἰσχυρός , καί ἐπί οὗτος μυρίος ἐργάζομαι θαῦμα ἄξιος , ἐπί ξίφος διάω τε καί ὑποστρέφω . οὗτος μέντοι κατά ἕκαστος εἰς ὁ Τακταλκαλῆ ἀγορά καλέω ὁράω ἄν τις γίγνομαι , καί ὁ σχοινοβάτης ( γένος δέ εἰμί οὗτος παρά αὐτός καλέω Τζάμπαζιν ) μέτειμι1 ὁ τέχνη οὗτος . καί παραπλήσιος οὗτος ὁράω ἄν τις καί ἄλλος ἐργάζομαι εἰς οὗτος ὁ ἀγορά , ἔνθα ὁ γυμνάσιον νομίζω οὗτος ὁ πόλις . ὁ δέ ὑπό γῆ θάπτω ὁ παῖς , ἐκ ὁ ἐκεῖθεν διαλέγω , συνίημι τε ἄν , ὅς τίς ἔρομαι αὐτός καί ἀποκρίνω , πῶς οὐ ἐν θαῦμα ποιέω ἄν τις τοιοῦτος καθοράω ; ἀλλά ὁ μέν ἄλλος ὑπό δύναμις τις μείζων ἀποτελέω μικρός εἰμί ὁ δίειμι δρόμος ἐπί ὁ σχοινίον . γίγνομαι μέντοι καί ἄλλος παιδιά κατά ὁ περιτομή οὗτος , ἐν ὅς Μαχμούτης ὁ ὁ οἶκος ἡγεμών καί ἅμα ὁ Εὐρώπη στρατηγός ὁ δῶρον ὑπερβάλλω πᾶς , ὁ τε βασιλεύς ἅμα καί ἡγεμών ὁ θύρα . οὗτος δέ ὁ Μαχμούτης παῖς Μίχαηλος γίγνομαι , Τριβαλλός μέν εἰμί ὁ μητρόθεν , Ἕλλην δέ ὁ πατρόθεν . καί παῖς ἔτι εἰμί , σύν ὁ μήτηρ εἶμι ἀπό νοβοπυργος εἰς σπενδεροβαινω , ὁ ἱππόδρομος ὁ βασιλεύς καταλαμβάνω ἐν ὁ ὁδός ... ἡγέομαι ἀπάγω πανοικί οὗτος παρά βασιλεύς . λαμβάνω δέ ὁ παῖς εἰς ὁ κοιτών αὐτός βασιλεύς μέγας τε ἀποδείκνυμι ἐν ἀκαρής , καί ἱπποκόμος ἐν βραχύς ποιέω μετά οὗτος ἡγεμών ὁ θύρα ἀποδείκνυμι . ἐπεί τε μέν οὖν ζάγανος ὁ ἑαυτοῦ κηδεστής ἐξελαύνω ἐκ ὁ τιμή , ὁ πᾶς οὗτος γίγνομαι , γίγνομαι δέ οἷος οὐδείς πω πρότερος εἰς ὅδε ὁ ἐπί ὁ οτουμανιδηω θύρα ἡγεμών μέγας λέγω γίγνομαι . λέγω μέν γάρ καί Χαραϊτήνην καί Ἁλίη ὁ παῖς μέγας γίγνομαι ἐν τε ὁ Ἀμουράτης ὁ Ὀρχάνεω καί Παιαζήτεω ὁ παῖς αὐτός θύρα · ἀλλά οὐδείς πω εἰς ὅδε ὁ δύναμις καί ὁ χώρα οὗτος ἀφικνέομαι . οὗτος μέν οὖν ὁ πρῶτος ὁ ἡγεμών φέρω εἰς ὁ βασιλεύς θύρα , στρατός τε οἰκέω τρέφω ἱκανός καί θεράπων ἔχω ἐπί μέγας δύναμις ἥκω . ἑλληνικός μέν παῖς ἀπό Βυζάντιον , ὅς ἔχω παρά ἑαυτοῦ βασιλεύς , εἰς μέγας χωρέω δύναμις . οὗτος δέ Μουράτης ὁ παλαιολογέω γένος ὁ Ἕλλην περιφανής , καί Μουάμεδ ὁ μανδρομηνη παῖς μετά γε οὗτος , ὅς ὕπαρχος πρῶτος μέν Ἄγκυρα , ἔπειτα δέ ὁ Πισιδία ἀποδείκνυμι . βούλομαι δέ Μουράτης ἐπιθυμία , Ἥλιος δέ ὁ Ἠλίας Ἑλληνιστὶλέγοιτ' ἄν , καί Ἐσὲς ὁ Ἰησοῦς καί εμπραιμεις ὁ Ἀβραὰκαὶ Σουλαϊμάνης ὁ Σολομών καί ιαγουπειμι ὁ Ἰάκωβος καί Ιουσούφης ὁ Ἰωσήφ , Σκενδέρης δέ Ἀλέξανδρος βουλονταιλεγω . καί οὗτος μέν δή Ἑλληνικός λέγω εἄν οὗτος . οὕτως καί Ἐλεέζην ὁ Δημήτριος καί χιτηρης ὁ Γεώργιος λέγω . ὁ δέ λοιπάς ὁ ὄνομα ἀπό τε ὁ ὄρνις καί Σκύθης ὁ τέσσαρες οὗτος φαίνω εἰμί , οἷος Παιαζήτης , ὁρκάνη , ορθογρουλη καί τζυμισκω , καί ὁ παραπλήσιος . ἔχω μέν καί ὅδε , ὡς ὁ ὄνομα χράω ποῖ μέν μικρός , ποῖ δέ καί τίμιος , ὡς ὁ Μουσταφᾶς μουσπλαχασιος , χιτηρης Χαραϊτήνην . παραπλήσιος δέ εἄν λέγω καί ὁ λοιπάς ὁ ὄνομα εἰς οὗτος ὁ τρόπος . ὕπαρχος δέ τυγχάνω εἰμί κατά μέν ὁ Εὐρώπη τριάκοντα καί ἕξ . οὗτος δέ ὁ μείζων ἔχω πρόσοδος ὑπό ὁ βασιλεύς χρυσίον στατήρ εἰς δισμύριοι , ὁ δέ μικρός οὗτος εἰς μυρίος , ἐπί μέγας τε οὗτος καί ἐπί μικρός , ἀνά δέ ὁ Ἀσία σημεῖον τε αὐτός τυγχάνω εἰμί , καί ὕπαρχος ἐπί ἕκαστος τεσσαράκοντα . παρά οὗτος δέ εἰμί ὁ πόλις ἄρχω μέγας , οἷος ὁ Θέρμη , ὁ ὁ Σκόπια πόλις , ὁ Φιλιππούπολις , καί ὁ παραπλήσιος , οὗτος εἰς σημεῖον τελέω ὁ ἄρχω εἰς ὁ ὁ Εὐρώπη στρατηγός ὁ μέγας , ὡς ὁ ὁ Ἀσία πρός ὁ ὁ Ἀσία στρατηγός ὑποτάσσω ἄρχων τε καί ἡγεμών , καί ὅς εἄν ὑφηγέομαι οὗτος , ἕπω ὁ ὁ Εὐρώπη τε καί Ἀσία ὕπαρχος . ὕπαρχος δέ ἕκαστος προάγω καί ἐξηγέομαι ἐπί τις πόλεμος ὁ ὁ πόλις ἄρχω ἕπω κατά ὁ ἐπιστέλλω σφεῖς ὑπό ὁ ὑπάρχω . ὁ δέ κράτος ἔχω πᾶς ὁ μέγας στρατηγός ὁ βασιλεύς . εἰμί δέ πρόσοδος οὗτος ὑπό βασιλεύς μέγας , καί ταχύς μέγας ὄλβιος γίγνομαι ὑπό τε ὁ ὑπάρχω καί ὁ ἄρχω ὁ ἐπί ὁ πόλις . ἐπί δέ ὁ θύρα ὁ ἡγεμών ἔχω ὁ κράτος , ἀγγελιαφόρος τε εἰμί καί ἐφίστημι ὁ βασιλεύς καί σύμβουλος εἰς ὁ πρᾶγμα ὁ ἀρχή · εἰς οὗτος γάρ ὁ διοίκησις ὁ πρόσοδος , καί λογίζομαι γε καί ὁ θησαυρός ὁ βασιλεύς σφραγίς ὁ οἰκεῖος ἐπισκέπτομαι . μετά οὗτος μέντοι εἰμί ὁ γραμματεύς , ἀγχοτάτω ἱδρύω εἰς οὗτος , καί ὁ λογισμός ὑποδέχομαι ὑπό ὁ εἰς ὁ πρόσοδος καί εἴσπραξις τάσσω , καί ὁ φόρος . καί οὗτος μέν ἀπολογίζομαι τε πρόσοδος καί εἰς ὁ ἡγεμών τε καί αὐτός βασιλεύς ἀναφέρω · ἄλλος δέ γραμματεύς εἰς ὁ γραφεύς τε καί ἐπίταγμα ὁ βασιλεύς . εἰμί δέ ὁ φόρος αὐτός προσέρχομαι μέν ἀπό ὁ Εὐρώπη εἰς ἐνενήκοντα μυριάς στατήρ . ὁ δέ φόρος οὗτος εἰσπράσσω μέν οὐ ἀπό ὁ γένος ὁ Τοῦρκος , ἀλλά ἀπό ὁ ἀλλόφυλος σφεῖς · οὖον γάρ νομίζω ὁ ὁμόφυλος χρῆμα εἰσπράσσω , ἀλλά αὐτός σύν ὁ βασιλεύς παρά ὅς νομίζω στρατεύω εἰς ὁ πόλεμος , σύν ὁ ὅπλον τε καί ἵππος αὐτός ἕπομαι εἰς ὁ πόλεμος . ὁ δέκατος δέ ὁ ἔργον ὁ μέν πρό ὁ βασιλεύς ὅδε οὐδείς τίς εἰσπράσσω ὁ Τοῦρκος , ὅτι μή ὁ ἀλλόφυλος · οὗτος δέ ὁ βασιλεύς ὁ δέκατος τε εἰσπράσσω καί ἄγω , ὅποι εἄν στρατεύω . ὁ μέν οὖν δέκατος καί παρά ὁ φόρος , βοστίνα οὗτος καλέω , ἀποφέρω ὁ ὁ πόλις ἄρχων τε καί ὕπαρχος καί στρατιώτης ὅδε φόρος εἰς ὁ θύρα . νομίζω καί πρόβατον ὁ νομή , ὅσος ἀποδίδωμι , εἰς ὁ βασιλεύς θύρα ἀπάγω . οὗτος μέντοι οὗτος τάσσω εἰς ὁ πρόσοδος ὁ τε ἄρχω καί ὁ βασιλεύς . παρά δέ ὁ φόρος δασμός εἰμί ἀνά ὁ Εὐρώπη τε καί Ἀσία ἀποτάσσω ὁ βασιλεύς οὐ ὀλίγος , ἀπό τε ὁ ἵππος καί κάμηλος καί ἡμίονος καί βοῦς · καί εἰμί οὗτος πρόσοδος ἀμφί ὁ τριάκοντα μυριάς . ἐπί οὗτος δέ ὁ ὁ ἔνοικος πρόσοδος μέγας τυγχάνω εἰμί ὁ βασιλεύς , ἐν πέντε καί εἴκοσι μυριάς . ἀπό δέ ὁ ὁ βασιλεύς φορβή τε καί κάμηλος καί ἡμίονος , ἐπαντηχέω ὁ χώρα ἐπινέμω αὐτός , εἰμί ἀμφί ὁ πέντε μυριάς . ἀπό τε ὁ ὁ ἄλλος πρόσοδος πρόσειμι εἄν αὐτός εἰς εἴκοσι μυριάς . καί ἀπό ὁ ἐμπόριον καί ὁ πορθμός καί μέταλλον καί ὄρυζα καί χαλκός καί στυπτηρία καί πενταμοιρία ὁ ἀνδράποδον μέγας εἄν λογίζομαι εὑρίσκω ὁ πρόσοδος . ἀπό μέντοι ὁ πορθμός καί ἀπό δίοδος εἰς εἴκοσι μυριάς εὑρίσκω ἀναπυνθάνομαι . ὁ δέ μέταλλον οὐ ὀλίγος αὐτός ἐπιγίγνομαι πρόσοδος εἰς δέκα μυριάς . ἀπό δέ ὄρυζα καί ὁ ἄλλος ὁ εἰς ὁ θύρα τάσσω πρόσοδος ὁ βασιλεύς , ὅς δή Χάσια ποιέω ὁ ὁ θύρα , εἰς εἴκοσι μυριάς λογίζομαι οὐ ἀποτυγχάνω εἄν ὁ εἰκός · Χάσια γάρ ἀνά ὁ Ἀσία τε καί Εὐρώπη αὐτός ὡς πλεῖστος τε καί ἀγαθός . οὗτος δέ ἔπειμι αὐτός ὁ ὁ ἡγεμών τε καί βασιλεύς φόρος ὁ τε ὁμόφυλος καί ἀλλόφυλος σφεῖς , ἐπιγίγνομαι εἰς δέκα μυριάς . οὗτος δέ γίγνομαι εἄν ὁ πρόσοδος ὁ βασιλεύς , ὅσος παραγίγνομαι αὐτός εἰς ὁ θύρα καί εἰς ὁ χασάν καλέω ὁ βασιλεύς , ἀμφί ὁ τετρακόσιοι μυριάς χρυσίον στατήρ . εἰμί δέ παρά οὗτος πρόσοδος ἄλλος βασιλεύς ἀπό ὁ ἄρχω , ἔαρ ἐπιγίγνομαι , ἐπειδάν ἐξελαύνω βασιλεύς στρατηλάτης ὑπό τε ὁ ὑπάρχω τε καί στρατηγός καί ἡγεμών καί ἄρχω Δῶρα νομίζω κατά ὁ ἕκαστος πρόσοδος ὁ βασιλεύς εἰς ὁ ἐξέλασις . καί εἰμί μέν τοιοῦτος πρόσοδος οὖον τάσσω , ἀλλά στοχάζομαι εἰς εἴκοσι μυριάς γίγνομαι εἄν αὐτός χρῆμα . οὗτος μέντοι εἰς ὁ χασάν ὁ βασιλεύς χρῆμα παραγίγνομαι , ἀπό ὅς μισθόω ὁ τε νέηλυς καί ὁ ὁ θύρα καριπιδαω , σιλικταριδαις , αλοφατζιδαις τε καί σπαχιδαις καλέω , καί εἰς ὁ λοιπός , ὅσος ὁ θύρα εἰμί τριμηναῖος λαμβάνω ὁ μισθός . ἄνευ δέ οὗτος ὁ βασιλεύς πρόσοδος , ὁ ἀνά ὁ ἀρχή ὕπαρχος τε καί ἄρχω καί στρατηγός καί τιμαράτος καλέω μέγας ἀποφέρω ὁ πρόσοδος ἀπό ὁ βασιλεύς χώρα . καί λογίζομαι μέν οὖον πάνυ ῥᾴδιος , πλήν ὁ ὁ βασιλεύς γραμματιστής , ὅς δή πυνθάνομαι · γίγνομαι δέ εἄν σύμπας οὗτος ὁ πρόσοδος ὁ ἀνήρ , ὅσος μισθός λαμβάνω ἀπό ὁ ὁ βασιλεύς χώρα , εἰς ἐννακόσιος μυριάς χρυσίον . ἑνόω δέ οὗτος ὁ πρόσοδος ὁ πρότερος , ὅστις εἰς ὁ βασιλεύς παραγίγνομαι θύρα , γίγνομαι εἄν σύμπας ὁ ὁ βασιλεύς χώρα πρόσοδος , ὅσος εἰς ὁ ἄρχω αὐτός ἀφικνέομαι καί ὅσος εἰς ὁ θύρα , εἰς χίλιοι τε καί τετρακόσιοι μυριάς χρυσίον , στατήρ ὁ ουενετος . οὗτος μέν πρόσοδος , ὅσος γε εἰς ἐγώ οἶδα , παραγίγνομαι ὁ βασιλεύς καί ὁ ὑπήκοος αὐτός .