justinus-martyr.apologia 54
Οἱ δὲ παραδιδόντες τὰ μυθοποιηθέντα ὑπὸ τῶν ποιητῶν οὐδεμίαν ἀπόδειξιν φέρουσι τοῖς ἐκμανθάνουσι νέοις , καὶ ἐπὶ ἀπάτῃ καὶ ἀπαγωγῇ τοῖ ἀνθρωπείου γένους εἰρῆσθαι ἀποδείκνυμεν κατ᾿ ἐνέργειαν τῶν φαύλων δαιμόνων . Ἀκούσαντες γὰρ διὰ τῶν προφητῶν κηρυσσόμενον παραγενησόμενον τὸν Χριστόν , καὶ κολασθησομένους διὰ πυρὸς τοὺς ἀσεβεῖς τῶν ἀνθρώπων , προεβάλλοντο πολλοὺς λεχθῆναι γενομένους υἱοὺς τῷ Διῒ , νομίζοντες δυνήσεσθαι ἐνεργῆσαι τερατολογίαν ἡγήσασθαι τοὺς ἀνθρώπους τὰ περὶ τὸν Χριστὸν καὶ ὅμοια τοῖς ὑπὸ τῶν ποιητῶν λεχθεῖσι . Καὶ ταῦτα δ᾿ ἐλέχθη καὶ ἐν Ἕλλησι καὶ ἐν ἔθνεσι πᾶσιν , ὅπου μᾶλλον ἐπήκουον τῶν προφητῶν πιστευθήσεσθαι τὸν Χριστὸν προκηρυσσόντων . Ὅτι δὲ καὶ ἀκούοντες τὰ διὰ τῶν προφητῶν λεγόμενα οὐκ ἐνόουν ἀκριβῶς , ἀλλ᾿ ὡς πλανώμενοι ἐμιμήσαντο τὼ περὶ τὸν ἡμέτερον Χριστόν , διασαφήσομεν . Μωϋσῆς οὖν ὁ προφῄτης , ὡς προέφημεν , πρεσβύτερος ἦν πόντων συγγραφέων , καὶ δι᾿ αὐτοῦ , ὡς προεμηνύσαμεν , προεφητεύθη οὕτως · Οὐκ ἐκλείψει ἄρχων ἐξ Ἰούδα καὶ ἡγούμενος ἐκ τῶν μηρῶν αὐτοῦ , ἕως ἂν ἔλθῃ ᾧ ἀπόκειται · καὶ αὐτὸς ἔσται προσδοκία ἐθνῶν , δεσμεύων πρὸς ἄμπελον τὸν πῶλον αἰτοῦ , πλύνων τὴν στολὴν αὐτοῦ ἐν αἵματι σταφυλῆς “ . Τούτων οὖν τᾶν προφητικῶν λόγων ἀκούσαντες οἱ δαίμονες Διόνυσον μὲν ἔφασαν γεγονέναι υἱὸν τοῦ Διός , εὑρετὴν δὲ γενέσθαι ἀμπέλου παρέδωκαν , καὶ ὄνον ἐν τοῖς μυστηρίοις αἰτοῦ ἀναγράφουσι , καὶ διασπαραχθέντα αὐτὸν ἀνεληλυθέναι εἰς οὐρανὸν ἐδίδαξαν . Καὶ ἐπειδὴ διὰ τῆς Μωϋσέως προφητείας οὐ ῥητῶς ἐσημαίνετο , εἴτε υἱὸς τοῦ θεοῦ ὁ παραγενησόμενός ἐστι , καὶ εἰ ὀχούμενος ἐπὶ πώλου ἐπὶ γῆς μενεῖ ἢ εἰς οὐρανὸν ἀνελεύσεται , καὶ τὸ τοῦ πώλου ὄνομα καὶ ὄνου πᾶλον καὶ ἵππου σημαίνειν ἐδύνατο , μὴ ἐπιστάμενοι εἴτε ὄνου πῶλον ἄγων ἔσται σύμβολον τῆς παρουσίας αἰτοῖ εἴτε ἵππου ὁ προκηρυσσόμενος , καὶ υἱὸς θεοῖ ἐστιν , ὡς προέφημεν , ἢ ἀνθρώπου , τὸν Βελλεροφόντην καὶ αὐτὸν ἐφ᾿ ἵππου Πηγασου , ἄνθρωπον ἐξ ἀνθρώπων γενόμενον , εἰς οὐρανὸν ἔφασαν ἀνεληλυθέναι . Ὅτι δὲ ἤκουσαν διὰ τοῦ ἄλλου προφήτου Ἡσαΐου λεχθέν , ὅτι διὰ παρθένου τεχθήσεται καὶ δι᾿ ἑαυτοῦ ἀνελεύσεται εἰς τὸν οὐρανόν , τὸν Περσέα λεχθῆναι προεβάλλοντο . Καὶ ὅτε ἔγνωσαν εἰρημένον , ὡς προλέλεκται ἐν ταῖς προγεγραμμέναις προφητείαις , Ἰσχυρὸς ἁ ς γίγας δραμεῖν ὁδόν “ , τὸν Ἡρακλέα ἰσχυρὸν καὶ ἐκπερινοστήσαντα τὴν πᾶσαν γῆν ἔφασαν . Ὅτε δὲ πάλιν ἐμαθον προφητευθέντα θεραπεύσειν αὐτὸν πᾶσαν νόσον καὶ νεκροὺς ἀνεγερεῖν , τὶν Ἀσκληπιὸν παρήνεγκαν .
Lemmas: ὁ δέ παραδίδωμι ὁ μυθοποιέω ὑπό ὁ ποιητής οὐδείς ἀπόδειξις φέρω ὁ ἐκμανθάνω νέος , καί ἐπί ἀπάτη καί ἀπαγωγή τοῖ ἀνθρώπειος γένος εἴρω ἀποδείκνυμι κατά ἐνέργεια ὁ φαῦλος δαίμων . ἀκούω γάρ διά ὁ προφήτης κηρύσσω παραγίγνομαι ὁ Χριστός , καί κολάζω διά πυρός ὁ ἀσεβής ὁ ἄνθρωπος , προβάλλω πολύς λέγω γίγνομαι υἱός ὁ Ζεύς , νομίζω δύναμαι ἐνεργέω τερατολογία ἡγέομαι ὁ ἄνθρωπος ὁ περί ὁ Χριστός καί ὅμοιος ὁ ὑπό ὁ ποιητής λέγω . καί οὗτος δέ λέγω καί ἐν Ἕλλην καί ἐν ἔθνος πᾶς , ὅπου μᾶλλον ἐπακούω ὁ προφήτης πιστεύω ὁ Χριστός προκηρύσσω . ὅτι2 δέ καί ἀκούω ὁ διά ὁ προφήτης λέγω οὐ νοέω ἀκριβῶς , ἀλλά ὡς πλανάω μιμέομαι ὁ περί ὁ ἡμέτερος Χριστός , διασαφέω . Μωϋσῆς οὖν ὁ προφήτης , ὡς πρόφημι , πρέσβυς εἰμί πόντος συγγραφεύς , καί διά αὐτός , ὡς προμηνύω , προφητεύω οὕτως · οὐ ἔκλειψις ἄρχω ἐκ Ἰούδας καί ἡγέομαι ἐκ ὁ μηρός αὐτός , ἠώς εἄν ἔρχομαι ὅς ἀπόκειμαι · καί αὐτός εἰμί προσδοκία ἔθνος , δεσμεύω πρός ἄμπελος ὁ πῶλος αἰτέω , πλύνω ὁ στολή αὐτός ἐν αἷμα σταφυλή “ . οὗτος οὖν ὅς προφητικός λόγος ἀκούω ὁ δαίμων Διόνυσος μέν φημί γίγνομαι υἱός ὁ Ζεύς , εὑρετής δέ γίγνομαι ἄμπελος παραδίδωμι , καί ὄνος ἐν ὁ μυστήριον αἰτέω ἀναγράφω , καί διασπαράσσω αὐτός ἀνέρχομαι εἰς οὐρανός διδάσκω . καί ἐπεί διά ὁ Μωϋσῆς προφητεία οὖον ῥητός σημαίνω , εἴτε υἱός ὁ θεός ὁ παραγίγνομαι εἰμί , καί εἰμί ὀχέω ἐπί πῶλος ἐπί γῆ μένω ἢ εἰς οὐρανός ἀνέρχομαι , καί ὁ ὁ πῶλος ὄνομα καί ὄνος πάλος καί ἵππος σημαίνω δύναμαι , μή ἐφίστημι εἴτε ὄνος πῶλος ἄγω εἰμί σύμβολον ὁ παρουσία αἰτέω εἴτε ἵππος ὁ προκηρύσσω , καί υἱός θεάομαι εἰμί , ὡς πρόφημι , ἢ ἄνθρωπος , ὁ Βελλεροφόντης καί αὐτός ἐπί ἵππος Πήγασος , ἄνθρωπος ἐκ ἄνθρωπος γίγνομαι , εἰς οὐρανός φημί ἀνέρχομαι . ὅτι2 δέ ἀκούω διά ὁ ἄλλος προφήτης Ἠσαΐας λέγω , ὅτι διά παρθένος τίκτω καί διά ἑαυτοῦ ἀνέρχομαι εἰς ὁ οὐρανός , ὁ Περσεύς λέγω προβάλλω . καί ὅτε γιγνώσκω εἴρω , ὡς προλέγω ἐν ὁ προγράφω προφητεία , Ἰσχυρός ὅς Σ Γίγας τρέχω ὁδός “ , ὁ Ἡρακλῆς ἰσχυρός καί ἐκπερινοστέω ὁ πᾶς γῆ φημί . ὅτε δέ πάλιν μανθάνω προφητεύω θεραπεύω αὐτός πᾶς νόσος καί νεκρός ἀνεγείρω , σύ Ἀσκληπιός παραφέρω .