justinus-martyr.apologia 32
Μωϋσῆς μὲν οὖν , πρῶτος τῶν προφητῶν γενόμενος , εἶπεν αὐτολεξεὶ οὕτως · „ Οὐκ ἐκλείψει ἄρχων ἐξ Ἰούδα οὐδὲ ἡγούμενος ἐκ τῶν μηρῶν αὐτοῦ , ἕως ἂν ἔλθῃ ᾧ ἀπόκειται · καὶ αὐτὸς ἔσται προσδοκία ἐθνῶν , δεσμεύων πρὸς ἄμπελον τὸν πῶλον αὐτοῦ , πλύνων ἐν αἵματι σταφυλῆς τὴν στολὴν αὐτοῦ “ . Ὑμέτερον οὖν ἐστιν ἀκριβῶς ἐξετάσαι καὶ μαθεῖν , μέχρι τίνος ἥν ἄρχων καὶ βασιλεὺς ἐν Ἰουδαίοις ἴδιος αὐτῶν · μέχρι τῆς φανερώσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ , τοῦ ἡμετέρου διδασκάλου καὶ τῶν ἀγνοουμένων προφητειῶν ἐξηγητοῦ , ὡς προεῤῥέθη ὑπὸ τοῦ θείου ἁγίου προφητικοῦ πνεύματος διὰ τοῦ Μωϋσέως μὴ ἐκλείψειν ἄρχοντα ἀπὸ Ἰουδαίων , ἕως ἂν ἔλθῃ ᾧ ἀπόκειται τὸ βασίλειον . Ἰούδας γὰρ προπάτωρ Ἰουδαίων , ἀφ᾿ οὗ καὶ τὸ Ἰουδαῖοι καλεῖσθαι ἐσχήκασι · καὶ ὑμεῖς μετὰ τὴν γενομένην αὐτοῦ φανέρωσιν καὶ Ἰουδαίων ἐβαλισεύσατε καὶ τῆς ἐκείνων πάσης γῆς ἐκρατήσατε . Τὸ δὲ „ Αὐτὸς ἔσται προσδοκία ἐθνῶν “ μηνυτικὸν ἦν , ὅτι ἐκ πάντων τῶν ἐθνῶν προσδοκήσουσιν αὐτὸν πάλιν παραγενησόμενον , ὅπερ ὄψει ὑμῖν πάρεστιν ἰδεῖν καὶ ἔργῳ πεισθῆναι · ἐκ πάντων γὰρ γενῶν ἀνθρώπων προσδοκῶσι τὸν ἐν Ἰουδαίᾳ σταυρωθέντα , μεθ᾿ ὃν εὐθὺς δοριάλωτος ὑμῖν ἡ γῆ Ἰουδαίων παρεδόθη . Τὸ δὲ „ Δεσμεύων πρὸς ἄμπελον τὸν πῶλον αὐτοῦ καὶ πλύνων τὴν στολὴν αὐτοῦ ἐν αἵματι σταφυλῆς “ σύμβολον δηλωτικὸν ἦν τῶν γενησομένων τῷ Χριστῷ καὶ τῶν ὑπ᾿ αὐτοῦ πραχθησομένων . Πῶλος γάρ τις ὄνου εἱστήκει ἔν τινι εἰσόδῳ κώμης πρὸς ἄμπελον δεδεμένος , ὃν ἐκέλευσεν ἀγαγεῖν αὐτῷ τότε τοὺς γνωρίμους αὐτοῦ , καὶ ἀχθέντος ἐπιβὰς ἐκάθισε καὶ εἰσελήλυθεν εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα , ἔνθα τὸ μέγιστον ἱερὸν ἦν Ἰουδαίων , ὃ ὑφ᾿ ὑμῶν ὕστερον κατεστράφη · καὶ μετὰ ταῦτα ἐσταυρώθη , ὅπως τὸ λεῖπον τῆς προφητείας συντελεσθῇ . Τὸ γὰρ „ Πλύνων τὴν στολὴν αὐτοῦ ἔν αἵματι σταφυλῆς “ προαγγελτικὸν ἦν τοῦ πάθους , οὗ πάσχειν ἔμελλε δι᾿ αἵματος καθαίρων τοὺς πιστεύοντας αὐτῷ . Ἡ γὰρ κεκλημένη ὑπὸ τοῦ θείου πνεύματος διὰ τοῦ προφήτου στολὴ οἱ πιστεύοντες αὐτῷ εἰσιν ἄνθρωποι , ἐν οἷς οἰκεῖ τὸ παρὰ τοῦ θεοῦ σπέρμα , ὁ λόγος . Τὸ δὲ εἰρημένον αἷμα τῆς σταφυλῆς σημναντικὸν τοῦ ἔχειν μὲν αἷμα τὸν φανησόμενον , ἀλλ᾿ οὐκ ἐξ ἀνθρωπείου σπέρματος ἀλλ᾿ ἐκ θείας δυνάμεως . Ἡ δὲ πρώτη δύναμις μετὰ τὸν πατέρα πάντων καὶ δεσπότην θεὸν καὶ υἱὸς ὁ λόγος ἐστίν · ὃς τίνα τρόπον σαρκοποιηθεὶς ἄνθρωπος γέγονεν , ἐν τοῖς ἑξῆς ἐροῦμεν . Ὃν τρόπον γὰρ τὸ τῆς ἀμπέλου αἷμα οὐκ ἄνθρωπος πεποίηκεν ἀλλ᾿ ὁ θεός , οὕτως καὶ τοῦτο ἐμηνύετο οὐκ ἐξ ἀνθρωπείου σπέρματος γενήσεσθαι τὸ αἷμα ἀλλ᾿ ἐκ δυνάμεως θεοῦ , ὡς προέφημεν . Καὶ Ἡσαΐας δέ , ἄλλος προφήτης , τὰ αὐτὰ δι᾿ ἄλλων ῥήσεων προφητεύων οὕτως εἶπεν · „ Ἀνατελεῖ ἄστρον ἐξ Ἰακώβ , καὶ ἄνθος ἀναβήσεται ἀπὸ τῆς ῥίζης Ἰεσσαί · καὶ ἐπὶ τὸν βραχίονα αὐτοῦ ἔθνη ἐλπιοῦσιν “ . Ἄστρον δὲ φωτεινὸν ἀνέτειλε , καὶ ἄνθος ἀνέβη ἀπὸ τῆς ῥίζης Ἰεσσαί , οὗτος ὁ Χριστός . Διὰ γὰρ παρθένου τῆς ἀπὸ τοῦ σπέρματος Ἰακώβ , τοῦ γενομένου πατρὸς Ἰούδα , τοῦ δεδηλωμένου Ἰουδαίων πατρός , διὰ δυνάμεως θεοῦ ἀπεκυήθη · καὶ Ἰεσσαὶ προπάτωρ μὲν κατὰ τὸ λόγιον γεγένηται , τοῦ δὲ Ἰακὼβ καὶ τοῦ Ἰούδα κατὰ γένους διαδοχὴν υἱὸς ὑπῆρχεν .
Lemmas: Μωϋσῆς μέν οὖν , πρῶτος ὁ προφήτης γίγνομαι , εἶπον αὐτολεξεί οὕτως · „ οὐ ἔκλειψις ἄρχω ἐκ Ἰούδας οὐδέ ἡγέομαι ἐκ ὁ μηρός αὐτός , ἠώς εἄν ἔρχομαι ὅς ἀπόκειμαι · καί αὐτός εἰμί προσδοκία ἔθνος , δεσμεύω πρός ἄμπελος ὁ πῶλος αὐτός , πλύνω ἐν αἷμα σταφυλή ὁ στολή αὐτός “ . ὑμέτερος οὖν εἰμί ἀκριβῶς ἐξετάζω καί μανθάνω , μέχρι τίς ὅς ἄρχω καί βασιλεύς ἐν Ἰουδαῖος ἴδιος αὐτός · μέχρι ὁ φανέρωσις Ἰησοῦς Χριστός , ὁ ἡμέτερος διδάσκαλος καί ὁ ἀγνοέω προφητεία ἐξηγητής , ὡς προελλέγω ὑπό ὁ θεῖον ἅγιος προφητικός πνεῦμα διά ὁ Μωϋσῆς μή ἐκλείπω ἄρχω ἀπό Ἰουδαῖος , ἠώς εἄν ἔρχομαι ὅς ἀπόκειμαι ὁ βασίλειος . Ἰούδας γάρ προπάτωρ Ἰουδαῖος , ἀπό ὅς καί ὁ Ἰουδαῖος καλέω ἔχω · καί σύ μετά ὁ γίγνομαι αὐτός φανέρωσις καί Ἰουδαῖος εβαλισευσαω καί ὁ ἐκεῖνος πᾶς γῆ κρατέω . ὁ δέ „ αὐτός εἰμί προσδοκία ἔθνος “ μηνυτικός εἰμί , ὅτι ἐκ πᾶς ὁ ἔθνος προσδοκάω αὐτός πάλιν παραγίγνομαι , ὅσπερ ὁράω σύ πάρειμι ὁράω καί ἔργον πείθω · ἐκ πᾶς γάρ γένος ἄνθρωπος προσδοκάω ὁ ἐν Ἰουδαῖος σταυρωθείς , μετά ὅς εὐθύς δοριάλωτος σύ ὁ γῆ Ἰουδαῖος παραδίδωμι . ὁ δέ „ δεσμεύω πρός ἄμπελος ὁ πῶλος αὐτός καί πλύνω ὁ στολή αὐτός ἐν αἷμα σταφυλή “ σύμβολον δηλωτικός εἰμί ὁ γίγνομαι ὁ Χριστός καί ὁ ὑπό αὐτός πράσσω . Πῶλος γάρ τις ὄνος ἵστημι ἐν τις εἴσοδος κώμη πρός ἄμπελος δήω , ὅς κελεύω ἄγω αὐτός τότε ὁ γνώριμος αὐτός , καί ἄγω ἐπιβαίνω καθίζω καί εἰσέρχομαι εἰς ὁ Ἱερουσαλήμ , ἔνθα ὁ μέγας ἱερόν εἰμί Ἰουδαῖος , ὅς ὑπό σύ ὕστερος καταστρέφω · καί μετά οὗτος σταυρόω , ὅπως ὁ λείπω ὁ προφητεία συντελέω . ὁ γάρ „ Πλυνός ὁ στολή αὐτός ἐν αἷμα σταφυλή “ προαγγελτικός εἰμί ὁ πάθος , ὅς πάσχω μέλλω διά αἷμα καθαίρω ὁ πιστεύω αὐτός . ὁ γάρ καλέω ὑπό ὁ θεῖον πνεῦμα διά ὁ προφήτης στολή ὁ πιστεύω αὐτός εἰμί ἄνθρωπος , ἐν ὅς οἰκέω ὁ παρά ὁ θεός σπέρμα , ὁ λόγος . ὁ δέ εἴρω αἷμα ὁ σταφυλή σημαντικός ὁ ἔχω μέν αἷμα ὁ φαίνω , ἀλλά οὐ ἐκ ἀνθρώπειος σπέρμα ἀλλά ἐκ θεῖος δύναμις . ὁ δέ πρῶτος δύναμις μετά ὁ πατήρ πᾶς καί δεσπότης θεός καί υἱός ὁ λόγος εἰμί · ὅς τίς τρόπος σαρκοποιέω ἄνθρωπος γίγνομαι , ἐν ὁ ἑξῆς εἴρω . ὅς τρόπος γάρ ὁ ὁ ἄμπελος αἷμα οὐ ἄνθρωπος ποιέω ἀλλά ὁ θεός , οὕτως καί οὗτος μηνύω οὐ ἐκ ἀνθρώπειος σπέρμα γίγνομαι ὁ αἷμα ἀλλά ἐκ δύναμις θεός , ὡς πρόφημι . καί Ἠσαΐας δέ , ἄλλος προφήτης , ὁ αὐτός διά ἄλλος ῥῆσις προφητεύω οὕτως εἶπον · „ ἀνατέλλω ἄστρον ἐκ Ἰακώβ , καί ἄνθος ἀναβαίνω ἀπό ὁ ῥίζα Ἰεσσαί · καί ἐπί ὁ βραχύς αὐτός ἔθνος ἐλπίζω “ . ἄστρον δέ φωτεινός ἀνατέλλω , καί ἄνθος ἀναβαίνω ἀπό ὁ ῥίζα Ἰεσσαί , οὗτος ὁ Χριστός . Ζεύς γάρ παρθένος ὁ ἀπό ὁ σπέρμα Ἰακώβ , ὁ γίγνομαι πατήρ Ἰούδας , ὁ δηλόω Ἰουδαῖος πατήρ , διά δύναμις θεός ἀποκυέω · καί Ἰεσσαί προπάτωρ μέν κατά ὁ λόγιος γίγνομαι , ὁ δέ Ἰακώβ καί ὁ Ἰούδας κατά γένος διαδοχή υἱός ὑπάρχω .