justinus-martyr.apologia 16
Περὶ δὲ τοῦ ἀνεξικάκους εἶναι καὶ ὑπηρετικοὺς πᾶσι καὶ ἀοργήτους ἅ ἔφη ταῦτά ἐστι · ,, Τῷ τύπτοντί σου τὴν σιαγόνα πάρεχε καὶ τὴν ἄλλην , καὶ τὸν αἴροντά σου τὸν χιτῶνα ἢ τὸ ἱμάτιον μὴ κωλύσῃς . Ὃς δ᾿ ἂν ὀργισθῇ , ἔνοχός ἐστιν εἰς τὸ πῦρ . Παντὶ δὲ ἀγγαρεύοντί σε μίλιον ἀκολούθησον δύο . Λαμψάτω δὲ ὑμῶν τὰ καλὰ ἔργα ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων , ἵνα βλέποντες θαυμάζωσι τὸν πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς “ . Οὐ γὰρ ἀνταίρειν δεῖ · οὐδὲ μιμητὰς εἶναι . τῶν φαύλων βεβούληται ἡμᾶς , ἀλλὰ διὰ τῆς ὑπομονῆς καὶ πραότητος ἔξ αἰσχύνης καὶ ἐπιθυμίας τῶν κακῶν ἄγειν πάντας προετρέψατο . Ὅ γὰρ καὶ ἐπὶ πολλῶν τῶν παρ᾿ ὑμῖν γεγενημένων ἀποδεῖξαι ἔχομεν · ἐκ βιαίων καὶ τυράννων μετέβαλον , ἡττηθέντες ἢ γειτόνων καρτερίαν βίου παρακολουθήσαντες ἢ συνοδοιπόρων πλεονεκτουμένων ὑπομονὴν ξένην κατανοήσαντες ἢ συμπραγματευομένων πειραθέντες . Περὶ δὲ τοῦ μὴ ὀμνύναι ὅλως , τἀληθῆ δὲ λέγειν ἀεί , οὕτως παρεκελεύσατο · ,, Μὴ ὀμόσητε ὅλως · ἔστω δὲ ὑμῶν τὸ ναὶ ναί , καὶ τὸ οὒ οὔ · τὸ δὲ περισσὸν τούτων ἐκ τοῦ πονηροῦ “ . Ὡς δὲ καὶ τὸν θεὸν μόνον δεῖ προσκυνεῖν , οὕτως ἔπεισεν εἰπών · ,, Μεγίστη ἐντολή ἐστι · Κύριον τὸν θεόν σου προσκυνήσεις καὶ αὐτῷ μόνῳ λατρεύσεις ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ἰσχύος σου “ , κύριον τὸν θεὸν τὸν ποιήσαντά σε . Καὶ προσελθόντος αὐτᾷ τινος καὶ εἰπόντος · Διδάσκαλε ἀγαθέ , ἀπεκρίνατο λέγων · Οὐδεὶς ἀγαθὸς εἰ μὴ μόνος ὁ θεός , ὁ ποιήσας τὰ πάντα “ . Οἳ δ᾿ ἂν μὴ εὑρίσκωνται βιοῦντες , ὡς ἐδίδαξε , γνωριζέσθωσαν μὴ ὄντες Χριστιανοί , κἂν λέγωσιν διὰ γλώττης τὰ τοῦ Χριστοῦ διδάγματα · οὐ γὰρ τοὺς μόνον λέγοντας , ἀλλὰ τοὺς καὶ τὰ ἔργα πράττοντας σωθήσεσθαι ἔφη . Εἶπε γὰρ οὕτως · ,, Οὐχὶ πᾶς ὁ λέγων μοι Κύριε κύριε εἰσελεύσεται εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν , ἀλλ᾿ ὁ ποιῶν τὸ θέλημα τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς . Ὅς γὰρ ἀκούει μου καὶ ποιεῖ ἅ λέγω ἀκούει τοῦ ἀποστείλαντός με . Πολλοὶ δὲ ἐροῦσί μοι · Κύριε κύριε , οὐ τᾷ σῷ ὀνόματι ἐφάγομεν καὶ ἐπίομεν καὶ δυνάμεις ἐποιήσαμεν ; καὶ τότε ἐρῶ αὐτοῖς · Ἀποχωρεῖτε ἀπ᾿ ἐμοῦ , ἐργάται τῆς ἀνομίας . Τότε κλαυθμὸς ἔσται καὶ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων , ὅταν οἱ μὲν δίκαιοι λάμψωσιν ὡς ὁ ἥλιος , οἱ δὲ ἄδικοι πέμψωνται εἰς τὸ αἰώνιον πῦρ . Πολλοὶ γὰρ ἥξουσιν ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου , ἔξωθεν μὲν ἐνδεδυμένοι δέρματα προβάτων , ἔσωθεν δὲ ὄντες λύκοι ἅρπαγες · ἐκ τῶν ἔργων αὐτῶν ἐπιγνώσεσθε αὐτούς . Πᾶν δὲ δένδρον , μὴ ποιοῦν καρπὸν καλόν , ἐκκόπτεται καὶ εἰς πῦρ βάλλεται “ . Κολάζεσθαι δὲ τοὺς οὐκ ἀκολούθως τοῖς διδάγμασιν αὐτοῦ βιοῦντας , λεγομένους δὲ μόνον Χριστιανούς , καὶ ὑφ᾿ ὑμῶν ἀξιοῦμεν .
Lemmas: περι δέ ὁ ἀνεξίκακος εἰμί καί υπηρετικός πᾶς καί ἀόργητος ὅς φημί οὗτος εἰμί · ,, ὁ τύπτω σύ ὁ σιαγών παρέχω καί ὁ ἄλλος , καί ὁ ἀείρω σύ ὁ χιτών ἢ ὁ ἱμάτιον μή κωλύω . ὅς δέ εἄν ὀργίζω , ἔνοχος εἰμί εἰς ὁ πῦρ . Πᾶς δέ ἀγγαρεύω σύ μίλιον ἀκολουθέω δύο . λάμπω δέ σύ ὁ καλός ἔργον ἔμπροσθεν ὁ ἄνθρωπος , ἵνα βλέπω θαυμάζω ὁ πατήρ σύ ὁ ἐν ὁ οὐρανός “ . οὖον γάρ ἀνταίρω δεῖ · οὐδέ μιμητής εἰμί . ὁ φαῦλος βούλομαι ἐγώ , ἀλλά διά ὁ ὑπομονή καί πραότης ἐκ αἰσχύνη καί ἐπιθυμία ὁ κακός ἄγω πᾶς προτρέπω . ὅς γάρ καί ἐπί πολύς ὁ παρά σύ γίγνομαι ἀποδείκνυμι ἔχω · ἐκ βίαιος καί τύραννος μεταβάλλω , ἡσσάομαι ἢ γείτων καρτερία βίος παρακολουθέω ἢ συνοδοίπορος πλεονεκτέω ὑπομονή ξένος κατανοέω ἢ συμπραγματεύομαι πειράω . περι δέ ὁ μή ὄμνυμι ὅλως , τἀληθῆ δέ λέγω ἀεί , οὕτως παρακελεύομαι · ,, μή ὄμνυμι ὅλως · ἵστημι δέ σύ ὁ ναί ναί , καί ὁ οὖον οὖον · ὁ δέ περισσός οὗτος ἐκ ὁ πονηρός “ . ὡς δέ καί ὁ θεός μόνος δεῖ προσκυνέω , οὕτως πείθω εἶπον · ,, Μεγίστη ἐντολή εἰμί · κύριος ὁ θεός σύ προσκυνέω καί αὐτός μόνος λατρεύω ἐκ ὅλος ὁ Καρδία σύ καί ἐκ ὅλος ὁ ἰσχύς σύ “ , κύριος ὁ θεός ὁ ποιέω σύ . καί προσέρχομαι αὐτός τις καί εἶπον · διδάσκαλος ἀγαθός , ἀποκρίνω λέγω · οὐδείς ἀγαθός εἰμί μή μόνος ὁ θεός , ὁ ποιέω ὁ πᾶς “ . ὅς δέ εἄν μή εὑρίσκω βία , ὡς διδάσκω , γνωρίζω μή εἰμί Χριστιανός , κἀν λέγω διά γλῶσσα ὁ ὁ Χριστός δίδαγμα · οὖον γάρ ὁ μόνος λέγω , ἀλλά ὁ καί ὁ ἔργον πράσσω σῴζω φημί . εἶπον γάρ οὕτως · ,, οὐ πᾶς ὁ λέγω ἐγώ κύριος κύριος εἰσέρχομαι εἰς ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός , ἀλλά ὁ ποιέω ὁ θέλημα ὁ πατήρ ἐγώ ὁ ἐν ὁ οὐρανός . ὅς γάρ ἀκούω ἐγώ καί ποιέω ὅς λέγω ἀκούω ὁ ἀποστέλλω ἐγώ . πολλός δέ λέγω ἐγώ · κύριος κύριος , οὖον ὁ σός ὄνομα ἐσθίω καί πίνω καί δύναμις ποιέω ; καί τότε εἴρω αὐτός · ἀποχωρέω ἀπό ἐγώ , ἐργάτης ὁ ἀνομία . τότε κλαυθμός εἰμί καί βρυγμός ὁ ὀδούς , ὅταν ὁ μέν Δίκαιος λάμπω ὡς ὁ ἥλιος , ὁ δέ ἄδικος πέμπω εἰς ὁ αἰώνιος πῦρ . πολλός γάρ ἥκω ἐπί ὁ ὄνομα ἐγώ , ἔξωθεν μέν ἐνδύω δέρμα πρόβατον , ἔσωθεν δέ εἰμί λύκος ἅρπαξ · ἐκ ὁ ἔργον αὐτός ἐπιγιγνώσκω αὐτός . Πᾶν δέ δένδρον , μή ποιέω καρπός καλός , ἐκκόπτω καί εἰς πῦρ βάλλω “ . κολάζω δέ ὁ οὐ ἀκόλουθος ὁ δίδαγμα αὐτός βία , λέγω δέ μόνος Χριστιανός , καί ὑπό σύ ἀξιόω .