joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 18.11
Ῥωμᾶνος δὲ ὁ Διογενὴς τῆς τῶν Ῥωμαίων ἀρχὴς γενόμενος ἐγκρατὴς οὐ κατὰ τὰς ἐλπίδας τῆς βασιλευσάσης αὐτὸν Εὐδοκίας ἀποβεβήκει . ἡ μὲν γὰρ ἐκ κατακρίτου καὶ ἤδη τὸν δήμιον ἐφεστηκότα ὁρῶντος αὐτῷ , οὐ μόνον κινδύνου προφανοῦς έξαρπάσασα , ἀλλὰ καὶ τηλικαύτης ἀρχῆς ἀξιώσασα ᾤετο ἐν πᾶσιν ἔχειν τοῦτον ὑπείκοντα καὶ αὐτὴ κατάρχειν τοῦ βασιλεύοντος . ὁ δὲ καὶ ἄλλως ὢν ἀλαζονικὸς καὶ ἀδούλωτος , ἐπ’ ὀλίγον μὲν βιασάμενος τὸ ἦθος ὑπέπιπτε ταῖς τῆς Αὐγούστης θελήσεσι καὶ ὑπεκρίνετο τὴν ὑπόπτωσιν , εἶτα μὴ στέγων τὴν βίαν ταχὺ πρὸς τὸν οἰκεῖον τρόπον ἐπανελήλυθε καὶ τὴν ὑπακοὴν ἐδυσχέραινε καὶ ἤθελεν αὐτὸς τὸ κράτος καθαρῶς ἀναδήσασθαι . κακῶς δὲ τῶν ἑώων διακειμένων , καὶ τῶν μὲν ἤδη ἀπεγνωσμένων , τῶν δὲ πρὸς αὐτὸ χωρούντων , ἐκστρατείαν κηρύττει , καὶ πήγνυσι τὴν σκηνὴν τὴν βασίλειον κατὰ τὸ τῆς ἑῴας τμῆμα τὸ τῇ Βθζαντίδι ἀντίπορθμον , δύο ταῦτα πραγματευόμενος , ἀποτειχίσαι τε τοῖς βαρβάροις τὴν ἔφοδον καὶ σωτηρίαν ὡς ἐνὸν πρυτανεῦσαι τῷ ὑπηκόῳ καὶ ἑαυτῷ γαυρίαμά τι περιποιήσασθαι καὶ μὴ πάντα ὑπείκειν τῇ βασιλίδι , ἀλλ’ αὐτὸς αὐταρ - χεῖν . ἄρας οὖν ἐκ τῶν βασιλείων πανοπλίτης ἐπεπανοπος ραιώθη πρὸς τὴν ἑῴαν , οὔτ’ ἀξιόμαχον ἐπαγόμενες στράτευμα , καὶ ὃ ἐπήγετο , ἀπορίᾳ καὶ ὅπλων καὶ ἵππων καὶ τῶν ἀναγκαίων αὐτῷ ἐτετρύχωτο . ἐκ μακροῦ γὰρ κατολιγωρηθεῖσαν τὴν στρατιάν , ὥσπερ εἴρηται , ἀθρόον ἀνακτηθῆναι οὐκ ἦν εὐχερές . ἀθροι - σθέντων οὖν τῶν οὕτως ἐχόντων στρατιωτῶν κατὰ τὸ θέμα τῶν Ἀνατολικῶν , ὁ τῆς Φρυγίας ἐστιν , οἱ m ἐναντίοι μαθόντες τὸν βασιλέα ἐπιέναι σφίσιν αὐτόν , καὶ τοιοῦτον εἶναι ὡς ἑτοίμως προκινδυνεύειν τῶν ὑπηκόων , ἀρήιόν τε καὶ τὴν ὁρμὴν ἀνυπόστατον , τὰ γὰρ τῆς στρατιᾶς ὅπως διέκειτο οὐκ ἠκρίβουν οἱ βάρβαροι , εὐλαβῶς εἶχον καὶ ὤκνουν κατὰ συστάδην μαχέσασθαι . ἔνθεν τοι ὁ μὲν Σουλτὰν εἰς τοὐπίσω πεποίητο τὴν ὁρμήν , δύο δὲ μοίρας τῆς βαρβαρικῆς διελὼν στρατιᾶς τὴν μὲν εἰς τὴν νοτιωτέραν Ἀσίαν τὴν ἄνω , τὴν δὲ πρὸς τὴν βορειοτέραν ὁρμῆσαι τοῖς προεστῶσιν αὐτῶν ἐνετείλατο . οἱ δὲ ἐπιόντες τὰ προστυχόντα τε ληιζόμενοι τὴν Νεοκαισάρειαν αἰφνίδιον ἐπεισπεσόντες αὐτῇ ἐξεπόρθησαν καὶ λαφύρων ἐμπλησθέντες ἐκεῖθεν ἀπῄεσαν . τοῦτο τῷ βασιλεῖ ἀγγελθὲν ἀθυμίαν ἐνέσταξε , καὶ τοὺς εὐζωνοτέρους ἀναλαβὼν τοῦ στρατεύματος ἀπῄει διὰ δυσβάτων ὁδῶν καὶ ὀρῶν , φθάσαι τοὺς ἐχθροὺς ἐπειγόμενος . ὡς οὖν αὐτοῖς ἐπῆλθεν ἀδόκητος , εἰς πτοίαν ἐνέβαλεν ἅπαντας , καὶ πρὸς δρασμὸν ἀπεῖδον εὐθύς , αὐτοῦ που καταλιπόντες καὶ τὴν λείαν καὶ τὴν ἀποσκευήν . φθορὰ μὲν οὖν τῶν βαρβάρων οὐ πάνυ τι γέγονε , τῶν περὶ τὸν βασιλέα κεκοπιακότων ἐκ τῆς ὁδοιπορίας καὶ μὴ οἵων τε ὄντων διώκειν ἐπὶ πολύ . οἱ μέντοι ληφθέντες αἰχμάλωτοι καὶ εἴ τι ἕτερον ἐπλήρου τὴν λείαν , ξύμπαντα ἠλευθέρωτο . ἐκεῖθεν τῆς πρὸς Συρίαν ἥψατο ἀπαγούσης , καὶ φάλαγγα μὲν εἰς Μελιτηνὴν ἐξαπέστειλεν , αὐτὸς δὲ εἰς τὸ Χάλεπ ὁρμήσας πολλὴν ἀπήγαγε λείαν ἀνθρώπων καὶ ζῴων ἄλλων . κἀκεῖθεν εἰς Ἱεράπολιν τῆς Συρίας ἐγένετο . καὶ πολιορκεῖν ἐπιχειρήσας αὐτὴν ὁμολογίᾳ τὴν πόλιν παρέλαβεν . εἶτα τῶν βαρβάρων ἐπιθεμένων μέρει τῆς Ῥωμαῖκῆς στρατιᾶς καὶ ἡττησάντων αὐτό , οὐδεὶς τῶν ἄλλων εἰς ἐπικοῦ ρίαν τῶν ἡττωμένων γενέσθαι προεθυμήθη . ὁ δέ γε βασιλεὺς ἔνδον τῆς ἑαλωκυίας πό - λέως ὢν καὶ τὸ συμβὰν ἐγνωκώς , ταχύτατα μετὰ τῶν περὶ αὐτὸν εἰς ἀρωγὴν τῶν ἡττημένων ἐξώρφμσε . μαθὼν δὲ ὁ τοῦ χαλεπ’ ἡγεμονεύων τὴν τῶν Ῥωμαίων ἧτταν προσέθετο καὶ αὐτὸς τοῖς ἄλλοις βαρβάροις μετὰ τῆς οἰκείας πάσης δυνάμεως , αὐτίκα τὸν βασιλέα προσδοκῶν ἀπαγαγεῖν δοριάλωτον . καὶ τὸ ῾Ρωμαϊκὸν κύκλῳ στρατόπεδον περιέλαβον . ὁ μέντοι βασιλεὺς ἀκήρυκτον αὐτοῖς τὴν μάχην ἐπεωεγκών , ἐξῄει γὰρ τοῦ χάρακος καὶ τὸ στράτευμα συνεξήγαγε , μήτε σαλπίγγων γενομένης ἠχῆς μήθ’ ἑτέρου διαδήλου συνθήματος , ἐτρέψατο τοὺς ἐναντίους καὶ εἰς φυγὴν ἠνάγκασεν ἀπιδεῖν . εἰ οὖν ἐπὶ πολὺ τὸ ῾Ρωμαϊκὸν ἐπεδίωξε στράτευμα , νίκην ἂν ἤρατο μεγίστην καὶ περιβόητον . οἱ γὰρ ἔπποι τοῖς Ἄραψι ταχεῖς μέν εἰσι τὴν πρώτην ὁρμὴν καὶ τῶν λοιπῶν ποδωκέστατοι , οὐκ ἐπὶ πολὺ δὲ τὸν δρόμον ἐκτείνουσιν , ἀλλ’ ἀποκναίουσι τάχιστα . ἀνακληθέντες δὲ καὶ τῆς διώξεως ἀποσχόμενοι τοὺς ἐναντίους μὲν περιέσωσαν , ἑαυτοὺς δὲ μεγάλου κατορθώματος καὶ εὐκλείας ἐστέρησαν . ὅμως τῷ βασιλεἶ , ὅτι ὅλως οἱ ῾Ρωμαῖοι ἀντεπιέναι τοῖς ἐχθροῖς ἀπεθάρρησαν καὶ τὸ πολὺ τῆς πρῴην δειλίας ἀπέθεντο , ἀρκοῦν ἐδόκει εὐτύχημα . ἐνῴκιστο δὲ τῆς Ἱεραπόλεως ἡ ἀκρόπολις , τοῦ βασιλέως προστάξαντος . ἑτέροις δὲ πολίσμασιν ἐπελθών , καὶ τὰ μὲν διὰ τὸ ἀνάλωτον παρελθών , τὰ δὲ κατασχών , εἰς πόλιν τῆς Κιλικίας τὴν Ἀλέξανδρον λεγομένην κατήντησε . κἀ - κεῖθεν ἀπιόντι λαφυραγωγηθῆναι τὸ Ἀμόριον διαγγέλλεται καὶ κτανθῆναι πολλούς . ἐδυσφόρησε μὲν οὖν πρὸς ταῦτα ὁ βασιλεύς , μὴ δυνάμενος δ’ ἐπαμῦναι τοῖς πεπονθόσι , τὰ περὶ τὸν οἰκεῖον στρατὸν οἰκονομησάμενος , ἔνα τὴν τοῦ χειμῶνος ὥραν ἀνεν - δεῶς τῶν ἀναγκαίων παρέλθωσιν , αὐτὸς ἐπὶ τὴν βασιλίδα τῶν πόλεων ἐπανῆλθεν , ἀλαζονικώτερον διακείμενος , ὡς τάχα κατωρθωκὼς πλείω , οὐ μόνον πρὸς τοὺς ἄλλους , ἀλλὰ καὶ πρὸς αὐτὴν τὴν βασίλισσαν . ἡ δὲ πρὸς τοὐναντίον αὐτῇ τὰς ἐλπίδας τραπείσας κατανοοῦσα ἐδυσχέραινε καὶ τὴν καρδίαν εἶχεν οἰδαίνουσαν , τὰς ἐπιπλήξεις μὴ στέγουσα .
Lemmas: Ῥωμᾶνος δέ ὁ Διογενής ὁ ὁ Ῥωμαῖος ἀρχή γίγνομαι ἐγκρατής οὖον κατά ὁ ἐλπίς ὁ βασιλεύω αὐτός Εὐδοκία ἀποβαίνω . ὁ μέν γάρ ἐκ κατάκριτος καί ἤδη ὁ δήμιος ἐφίστημι ὁράω αὐτός , οὖον μόνος κίνδυνος προφανής ἐξαρπάζω , ἀλλά καί τηλικόσδε ἀρχή ἀξιόω οἴομαι ἐν πᾶς ἔχω οὗτος ὑπείκω καί αὐτός κατάρχω ὁ βασιλεύω . ὁ δέ καί ἄλλως εἰμί ἀλαζονικός καί ἀδούλωτος , ἐπί ὀλίγος μέν βιάζομαι ὁ ἦθος ὑποπίπτω ὁ ὁ Αυγούστης θέλησις καί ὑποκρίνομαι ὁ ὑπόπτωσις , εἶτα μή στέγω ὁ βία ταχύς πρός ὁ οἰκέω τρόπος ἐπανέρχομαι καί ὁ ὑπακοή δυσχεραίνω καί ἐθέλω αὐτός ὁ κράτος καθαρός ἀναδέω . κακῶς δέ ὁ ἠώς διάκειμαι , καί ὁ μέν ἤδη ἀπογιγνώσκω , ὁ δέ πρός αὐτός χωρέω , ἐκστρατεία κηρύσσω , καί πήγνυμι ὁ σκηνή ὁ βασίλειος κατά ὁ ὁ ἑῷος τμῆμα ὁ ὁ Βθζαντίδι ἀντίπορθμος , δύο οὗτος πραγματεύομαι , ἀποτειχίζω τε ὁ βάρβαρος ὁ ἔφοδος καί σωτηρία ὡς ἐν-εἰμί πρυτανεύω ὁ ὑπήκοος καί ἑαυτοῦ γαυρίαμα τίς περιποιέω καί μή πᾶς ὑπείκω ὁ βασιλίδι , ἀλλά αὐτός αὐτάρ - χέω . ἀείρω οὖν ἐκ ὁ βασίλειος πανοπλίτης επεπανοπους ῥαίνω πρός ὁ ἑῷος , οὔτε ἀξιόμαχος ἐπάγω στράτευμα , καί ὅς ἐπάγω , ἀπορία καί ὅπλον καί ἵππος καί ὁ ἀναγκαῖος αὐτός τρυχόω . ἐκ μακρός γάρ κατολιγωρέω ὁ στρατιά , ὥσπερ εἴρω , ἀθρόος ἀνακτάομαι οὐ εἰμί εὐχερής . ἀθριυμι - σθένω οὖν ὁ οὕτως ἔχω στρατιώτης κατά ὁ θέμα ὁ ἀνατολικός , ὁ ὁ Φρυγία εἰμί , ὁ m ἐναντίος μανθάνω ὁ βασιλεύς ἔπειμι σφεῖς αὐτός , καί τοιοῦτος εἰμί ὡς ἑτοίμως προκινδυνεύω ὁ ὑπήκοος , ἄρειος τε καί ὁ ὁρμή ἀνυπόστατος , ὁ γάρ ὁ στρατιά ὅπως διάκειμαι οὐ ἀκριβόω ὁ βάρβαρος , εὐλαβής ἔχω καί ὀκνέω κατά συστάδην μάχομαι . ἔνθεν ὅς ὁ μέν Σουλτάν εἰς τοὐπίσω ποιέω ὁ ὁρμή , δύο δέ μοῖρα ὁ βαρβαρικός διαιρέω στρατιά ὁ μέν εἰς ὁ νότιος Ἀσία ὁ ἄνω , ὁ δέ πρός ὁ βόρειος ὁρμάω ὁ προίστημι αὐτός ἐντέλλω . ὁ δέ ἔπειμι ὁ προστυγχάνω τε ληΐζομαι ὁ νεοκαισαρεια αἰφνίδιος ἐπεισπίπτω αὐτός ἐκπορθέω καί λάφυρα ἐμπίπλημι ἐκεῖθεν ἄπειμι . οὗτος ὁ βασιλεύς ἀγγέλλω ἀθυμία ἐνστάζω , καί ὁ εὔζωνος ἀναλαμβάνω ὁ στράτευμα ἄπειμι διά δύσβατος ὁδός καί ὄρος , φθάνω ὁ ἐχθρός ἐπείγω . ὡς οὖν αὐτός ἐπέρχομαι ἀδόκητος , εἰς πτοία ἐμβάλλω ἅπας , καί πρός δρασμός ἀπεῖδον εὐθύς , αὐτός ποῦ καταλείπω καί ὁ λεῖος καί ὁ ἀποσκευή . φθορά μέν οὖν ὁ βάρβαρος οὖον πάνυ τίς γίγνομαι , ὁ περί ὁ βασιλεύς κοπιάω ἐκ ὁ ὁδοιπορία καί μή οἷος τε εἰμί διώκω ἐπί πολύς . ὁ μέντοι λαμβάνω αἰχμάλωτος καί εἰμί τίς ἕτερος πληρόω ὁ λεῖος , σύμπας ἐλευθερόω . ἐκεῖθεν ὁ πρός Συρία ἅπτω ἀπάγω , καί φάλαγξ μέν εἰς Μελιτηνή ἐξαποστέλλω , αὐτός δέ εἰς ὁ Χάλεπ ὁρμάω πολύς ἀπάγω λεῖος ἄνθρωπος καί ζῷον ἄλλος . ἐκεῖθεν εἰς Ἱεράπολις ὁ Συρία γίγνομαι . καί πολιορκέω ἐπιχειρέω αὐτός ὁμολογία ὁ πόλις παραλαμβάνω . εἶτα ὁ βάρβαρος ἐπιτίθημι μέρος ὁ Ῥωμαῖκός στρατιά καί ἡσσάομαι αὐτός , οὐδείς ὁ ἄλλος εἰς ἐπικός Ριάν ὁ ἡσσάομαι γίγνομαι προθυμέομαι . ὁ δέ γε βασιλεύς ἔνδον ὁ ἁλίσκομαι πό - Λέως εἰμί καί ὁ συμβαίνω γιγνώσκω , ταχύς μετά ὁ περί αὐτός εἰς ἀρωγή ὁ ἡσσάομαι ἐξώρφμσε . μανθάνω δέ ὁ ὁ χαλεπός ἡγεμονεύω ὁ ὁ Ῥωμαῖος ἧσσα προστίθημι καί αὐτός ὁ ἄλλος βάρβαρος μετά ὁ οἰκεῖος πᾶς δύναμις , αὐτίκα ὁ βασιλεύς προσδοκάω ἀπάγω δοριάλωτος . καί ὁ Ῥωμαϊκός κύκλος στρατόπεδον περιλαμβάνω . ὁ μέντοι βασιλεύς ἀκήρυκτος αὐτός ὁ μάχη ἐπέοικα , ἔξειμι γάρ ὁ χάραξ καί ὁ στράτευμα συνεξάγω , μήτε σάλπιγξ γίγνομαι ἠχή μήτε ἕτερος διαδηλόω σύνθημα , τρέπω ὁ ἐναντίος καί εἰς φυγή ἀναγκάζω ἀπό-ἰδέω . εἰμί οὖν ἐπί πολύς ὁ Ῥωμαϊκός ἐπιδιώκω στράτευμα , Νίκη εἄν ἔραμαι μέγας καί περιβόητος . ὁ γάρ ἔπος ὁ Ἄραψ ταχύς μέν εἰμί ὁ πρῶτος ὁρμή καί ὁ λοιπός ποδώκης , οὐ ἐπί πολύς δέ ὁ δρόμος ἐκτείνω , ἀλλά ἀποκναίω ταχύς . ἀνακαλέω δέ καί ὁ δίωξις ἀπέχω ὁ ἐναντίος μέν περισώζω , ἑαυτοῦ δέ μέγας κατόρθωμα καί εὔκλεια στερέω . ὅμως ὁ βασίλεια , ὅτι ὅλως ὁ Ῥωμαῖος ἀντέπειμι ὁ ἐχθρός ἀποθαρρέω καί ὁ πολύς ὁ πρώην δειλία ἀποτίθημι , ἀρκέω δοκέω εὐτύχημα . ἐνοικίζω δέ ὁ Ἱεράπολις ὁ ἀκρόπολις , ὁ βασιλεύς προστάσσω . ἕτερος δέ πόλισμα ἐπέρχομαι , καί ὁ μέν διά ὁ ἀνάλωτος παρέρχομαι , ὁ δέ κατέχω , εἰς πόλις ὁ Κιλικία ὁ Ἀλέξανδρος λέγω κατά-ἀντάω . καί - ἐκεῖθεν ἄπειμι λαφυραγωγέω ὁ Ἀμόριον διαγγέλλω καί κτείνω πολύς . δυσφορώ μέν οὖν πρός οὗτος ὁ βασιλεύς , μή δύναμαι δέ ἐπαμύνω ὁ πάσχω , ὁ περί ὁ οἰκέω στρατός οἰκονομέω , νάω ὁ ὁ χειμών ὥρα ἀνίημι - δεός ὁ ἀναγκαῖος παρέρχομαι , αὐτός ἐπί ὁ βασιλίς ὁ πόλις ἐπανέρχομαι , ἀλαζονικός διάκειμαι , ὡς τάχα κατορθόω πλείων , οὖον μόνος πρός ὁ ἄλλος , ἀλλά καί πρός αὐτός ὁ βασίλισσα . ὁ δέ πρός ἐναντίος αὐτός ὁ ἐλπίς τρέπω κατανοέω δυσχεραίνω καί ὁ Καρδία ἔχω οἰδαίνω , ὁ ἐπίπληξις μή στέγω .