joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 16.19
Ὁ δὲ βασιλεὺς Ῥωμανὸς οὐκ ἀρκοῦν ἡγούμενος ὅτι ἑαυτοῦ τὸν βασιλέα Κωνσταντῖνον ὑπεβίβασε , λαβὴν ἐζήτει καὶ τὸν Χριστοφόρον προθεῖναι αὐτοῦ , καὶ παρεσκεύασε τὴν τῶν Βουλγάρων πληθὺν ἐν τῷ τοῦ γάμου καιρῷ στασιάσαι , ζητοῦσαν τὸν Χριστοφόρον πρὸ τοῦ Κωνσταντίνου ἀναγορεύεσθαι , καὶ διὰ τὴν δῆθεν οἰκονομῶν τι παρεχώρησε τὸ αἰτούμενον γίνεσθαι . εἶτα μήτε τὸ θεῖον δείσας , ὃ τὰς ὁμολογίας αὐτῷ ἐμπεπέδωκε , μήτ’ αἰδεσθεὶς τὸ ὑπήκοον , καὶ ἄμφω τοὺς ἄλλους υἱεῖς αὐτοῦ τοῦ Κωνσταντίνου προτέρους εὐφημεῖσθαι πεποίηκε , καὶ ὁ πρῶτος πέμπτος ἐγένετο , καὶ εἰ μὴ ὁ μικρὸς Ῥωμανὸς ὁ τοῦ υἱὸς ἔφθη θανών , κἀκεῖνος ἂν αὐτοῦ προτετίμητο . ἦν οὖν ὁ αὐθιγενὴς βασιλεὺς καὶ ᾧ κατὰ κλῆρον ἡ βασιλεία διέφερεν ὥσπερ παρέγγραπτος . ἀλλ’ ἐπὶ τούτοις ἡ δίκη οὐκ ἐπενύσταξεν · ἀναβεβλήσθω δ’ ἡ περὶ τούτων διήγησις . ὁ Ἀμασείας δὲ Στέφανος ἔτη τρία διαγαγὼν ἐν τῷ θρόνῳ τῆς ὑπερκειμένης τῶν πόλεων ἐτελεύτησε , καὶ ἐχειροτονήθη Τρύφων τις μοναχὸς ἐπὶ συνθήκαις τοῦ μετὰ χρόνον ὡρισμένον ἑκὼν ἐκστῆναι τοῦ θρόνου τῷ τοῦ βασιλέως υἱῷ τῷ Θεοφυλάκτῳ · ἦν γὰρ ἔτι μειράκιον . γέγονε δ’ ἐν τοῖς χρόνοις τούτοις χειμών τε ἀφόρητος λιμός τε σφοδρότατος καὶ ἐμπρησμὸς φρικωδέστατος . ὅτε καὶ ὁ βασιλεὺς Χριστοφόρος τὴν ζωὴν ἐξεμέτρησεν . ἤδη δε τοῦ ὡρισμένου καιροῦ παραρρυέντος ὁ πατριάρχης Τρύφων οὐ μεθίετο τοῦ θρόνου τοῦ ἀρχιερατι - κοῦ κατὰτὰ συγκείμενα , ἀλλ’ ὅλαις χερσὶτῆς ἀρχιερωσύνης ἀντείχετο . καὶ ὁ βασιλεὺς ἠνιᾶτο διὰ τὴν ἀπάτην , ὡς ἐμπαιχθείς . ὁ γοῦν Καισαρείας χαρίσασθαι τῷ βασιλεῖ προθυμούμενος , δόλῳ μέτεισι τὴν τοῦ πατριάρχου ἀφέλειαν , καὶ φίλου προσωπεῖον ἑαυτῷ περιθέμενος τῷ πατριάρχῃ φησίν “ ἡ μὲν κατὰ σοῦ τοῦ κρατοῦντος ἐπίθεσις σφοδρά , ἀλλ’ ἐπιλείπουσιν αὐτῷ αἰτιάματα ὑπὸ καθαίρεσίν σε τιθέμενα , καὶ λοιπὸν εἰς τὸ μηδὲ ὅλως εἰδέναι σε γράμματα οἱ κατὰ σοῦ περιίστανται . ἀλλὰ σπεῦσον καὶ τούτου τοὺς μελετῶντας κατὰ σοῦ ἀποκρούσαΓ,θαι . διαλύσεις δὲ τούτοις τὸ σπούδασμα , εἰ ἐνώπιον πολλῶν χάρτην λαβὼν τὸ ὄνομα ἐγχαράξεις τὸ σὸν καὶ τὸ τῆς ἀρχιερωσύνης ἀξίωμα . καὶ τούτου ἀποκομισθέντος τῷ βασιλεῖ οὐκέτι κατὰ σοῦ αἰτίαμα περιλέλειπται . ” ὁ μὲν οὖν συνεβούλευσε ταῦτα , ὁ δὲ ἐπείθετο , καὶ πολλῶν παρόντων ἀγράφῳ χάρτῃ ταῦτ’ ἐγεγράφει · ‘‘Τρύφων ἐλέῳ θεοῦ ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως νέας Pώμης.’’ καὶ λαβὼν τὸν χάρ - τὴν ὁ Καισαρείας ἀπῄει ἐμφανίσων τοῦτον τῷ βασιλεῖ . ἔγγραφον οὖν ἐν αὐτῷ παραιτήσεως ὡς ἐκ τοῦ πατριάρχου ἄνωθι τῆς ὑπογραφῆς ἐξυφαίνεται , καὶ ὡς παραιτησάμενος τῆς ἐκκλησίας ἐκβάλλεται , καὶ ὁ τοῦ βασιλέως υἱὸς πατριάρχης κεχειροτόνηται . στόλος δὲ Ῥωσικὸς ἐπῆλθε κατὰ τῆς πόλεως , καὶ ὁ στόλος οὐ χιλιόναυς , ὡς λέγεται , ἦν , ἀλλ’ εἰς πεντεκαίδεκα χιλιάδας τὰ τούτου πλοῖα ἠρίθμηντο . τούτοις περὶ τὸν Φάρον προσορμισθεῖσιν ἀντίπρῳρος ἔστη στόλος Ῥωμαϊκός , καὶ ἀθρόον αὐτοῖς ἐτρέψατο τοὺς βαρβάρους , καὶ πολλὰ τῶν πλοίων τῷ ὑγρῷ πυρὶ ἀπετέφρωσεν . ὅσα δέ γε περιελέλειπτο πρὸς ἴω περαιωθέντα , τῷ πατρικίῳ Βάρδᾳ ἐνέκυρσε τῷ Φωκᾷ , στρατιωτικοῦ στρατηγοῦντι συντάγματος , τάγματος , ὃς πρὸς συλλογὴν τῶν ἀναγκαίων πολλοὺς ἐξιόντας τῶν πλοίων καταλαμβάνων ἀνῄρει . ἀλλὰ καὶ ὁ δομέστικος τῶν σχολῶν ὁ Κουρκούας ἑτέροις ἐντυγχάνων κατὰ ζήτησιν τῶν ἐπιτηδείων ἐκβαίνουσι τῶν νηῶν , καὶ ἐζώγρει καὶ μαχαίρας ἔργον ἐτίθετο . οὕτω δὲ καὶ διὰ θαλάσσης καὶ διὰ γῆς παθόντες κακῶς οὐκέτι τῶν πλοίων ἐξώρμουν . ὡς δὲ τὰ πρὸς τροφὴν αὐτοῖς παντάπασιν ἐπιλέλοιπεν , ἐπανελθεῖν ἐς τὰ οἰκεῖα διανενόηνται καὶ ἤδη τοῦ ἔκπλου κατήρξαντο . ἀλλ’ αὖθις αὐτοῖς αἱ τριήρεις ἐπέθεντο , καὶ δὶς οἱ βάρβαροι κατεναυμαχήθησαν , ὡς ὀλίγας πάνυ τῶν σφετέρων νηῶν ἐκφυγεῖν καὶ ἀνθυπονοστῆσαι πρὸς τοὺς οἰκείους , ἀγγέλους γενομένας ἐκείνοις τῆς συμφορᾶς . καὶ οἱ μὲν Ῥὼς παθόντες πλέον κακῶς ἢ δεδρακότες τῆς κατὰ Ῥωμαίων ἀπέσχοντο ἐπιθέσεως .
Lemmas: ὁ δέ βασιλεύς Ῥωμανός οὐ ἀρκέω ἡγέομαι ὅτι ἑαυτοῦ ὁ βασιλεύς Κωνσταντῖνος ὑποβιβάζω , λαβή ζητέω καί ὁ Χριστόφορος προτίθημι αὐτός , καί παρασκευάζω ὁ ὁ Βουλγάρα πληθύς ἐν ὁ ὁ γάμος καιρός στασιάζω , ζητέω ὁ Χριστόφορος πρό ὁ Κωνσταντῖνος ἀναγορεύω , καί διά ὁ δῆθεν οἰκονομέω τίς παραχωρέω ὁ αἰτέω γίγνομαι . εἶτα μήτε ὁ θέω δείδω , ὅς ὁ ὁμολογία αὐτός ἐμπεδόω , μήτε αἰδέομαι ὁ ὑπήκοος , καί ἄμφω ὁ ἄλλος υἱός αὐτός ὁ Κωνσταντῖνος πρότερος εὐφημέω ποιέω , καί ὁ πρῶτος πέμπτος γίγνομαι , καί εἰμί μή ὁ μικρός Ῥωμανός ὁ ὁ υἱός φθάνω θνῄσκω , ἐκεῖνος εἄν αὐτός προτιμάω . εἰμί οὖν ὁ αὐθιγενής βασιλεύς καί ὅς κατά κλῆρος ὁ βασίλειος διαφέρω ὥσπερ παρέγγραπτος . ἀλλά ἐπί οὗτος ὁ δίκη οὐ ἐπινύσσω · ἀναβάλλω δέ ὁ περί οὗτος διήγησις . ὁ Ἀμάσεια δέ Στέφανος ἔτος τρεῖς διάγω ἐν ὁ θρόνος ὁ ὑπέρκειμαι ὁ πόλις τελευτάω , καί χειροτονέω Τρύφων τις μοναχός ἐπί συνθήκη ὁ μετά χρόνος ὁρίζω ἑκών ἐξίστημι ὁ θρόνος ὁ ὁ βασιλεύς υἱός ὁ Θεοφύλακτος · εἰμί γάρ ἔτι μειράκιον . γίγνομαι δέ ἐν ὁ χρόνος οὗτος χειμών τε ἀφόρητος λιμός τε σφοδρός καί ἐμπρησμός φρικώδης . ὅτε καί ὁ βασιλεύς Χριστοφόρος ὁ ζωή ἐκμετρέω . ἤδη δέ ὁ ὁρίζω καιρός παραρρέω ὁ πατριάρχης Τρύφων οὖον μεθίημι ὁ θρόνος ὁ ἀρχιερατι - ποῦ κατά σύγκειμαι , ἀλλά ὅλος χερσίτης ἀρχιερωσύνη ἀντέχω . καί ὁ βασιλεύς ἀνιάω διά ὁ ἀπάτη , ὡς εμπαίζω . ὁ γοῦν Καισάρεια χαρίζομαι ὁ βασιλεύς προθυμέομαι , δόλος μέτειμι ὁ ὁ πατριάρχης ἀφέλεια , καί φίλος προσωπεῖον ἑαυτοῦ περιτίθημι ὁ πατριάρχης φημί “ ὁ μέν κατά σύ ὁ κράτος ἐπίθεσις σφοδρός , ἀλλά ἐπιλείπω αὐτός αἰτίαμα ὑπό καθαίρεσις σύ τίθημι , καί λοιπός εἰς ὁ μηδέ ὅλως οἶδα σύ γράμμα ὁ κατά σύ περιίστημι . ἀλλά σπεύδω καί οὗτος ὁ μελέτη κατά σύ ἀποκρούω . διαλύω δέ οὗτος ὁ σπούδασμα , εἰμί ἐνώπιος πολύς χάρτης λαμβάνω ὁ ὄνομα ἐγχάραξις ὁ σός καί ὁ ὁ ἀρχιερωσύνη ἀξίωμα . καί οὗτος ἀποκομίζω ὁ βασιλεύς οὐκέτι κατά σύ αἰτίαμα περιλείπομαι . ” ὁ μέν οὖν συμβουλεύω οὗτος , ὁ δέ πείθω , καί πολύς πάρειμι ἄγραφος χάρτης αὐτός γράφω · Τρύφων ἔλεος θεός ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινούπολις νέος ὅσος καί λαμβάνω ὁ χάρ - ὁ ὁ Καισάρεια ἄπειμι ἐμφανίζω οὗτος ὁ βασιλεύς . ἔγγραφος οὖν ἐν αὐτός παραίτησις ὡς ἐκ ὁ πατριάρχης ἄνωθι ὁ ὑπογραφή ἐξυφαίνω , καί ὡς παραιτέομαι ὁ ἐκκλησία ἐκβάλλω , καί ὁ ὁ βασιλεύς υἱός πατριάρχης χειροτονέω . στόλος δέ Ῥωσικός ἐπέρχομαι κατά ὁ πόλις , καί ὁ στόλος οὖον χιλιόναυς , ὡς λέγω , εἰμί , ἀλλά εἰς πεντεκαίδεκα χιλιάς ὁ οὗτος πλοῖον ἀριθμέω . οὗτος περί ὁ Φάρος προσορμίζω ἀντίπρῳρος ἵστημι στόλος Ῥωμαϊκός , καί ἀθρόος αὐτός τρέπω ὁ βάρβαρος , καί πολύς ὁ πλοῖον ὁ ὑγρός πῦρ ἀποτρέφω . ὅσος δέ γε περιλείπω πρός ἔρχομαι περαιόω , ὁ πατρίκιος Βάρδα ἐγκύρω ὁ Φωκᾶς , στρατιωτικός στρατηγός σύνταγμα , τάγμα , ὅς πρός συλλογή ὁ ἀναγκαῖος πολύς ἔξειμι ὁ πλοῖον καταλαμβάνω ἀναιρέω . ἀλλά καί ὁ δομέστικος ὁ σχολή ὁ Κουρκούας ἕτερος ἐντυγχάνω κατά ζήτησις ὁ ἐπιτήδειος ἐκβαίνω ὁ ναός , καί ζωγρέω καί μάχαιρα ἔργον τίθημι . οὗτος δέ καί διά θάλασσα καί διά γῆ πάθος κακῶς οὐκέτι ὁ πλοῖον ἐξορμέω . ὡς δέ ὁ πρός τροφή αὐτός παντάπασι ἐπιλείπω , ἐπανέρχομαι εἰς ὁ οἰκεῖος διανοέομαι καί ἤδη ὁ ἔκπλοος κατάρχω . ἀλλά αὖθις αὐτός ὁ τριήρης ἐπιτίθημι , καί δίς ὁ βάρβαρος καταναυμαχέω , ὡς ὀλίγος πάνυ ὁ σφέτερος ναός ἐκφεύγω καί ἀνθυπονοστέω πρός ὁ οἰκεῖος , ἄγγελος γίγνομαι ἐκεῖνος ὁ συμφορά . καί ὁ μέν Ῥώς πάθος πλέω κακῶς ἢ δράω ὁ κατά Ῥωμαῖος ἀπέχω ἐπίθεσις .