joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 2.7
Εἰρήνης δ’ ἔκτοτε τυχὼν ὁ Δαβὶδ ᾠδὰς συνέθετο πρὸς θεόν , καὶ ὄργανα κατασκευάσας μετ’ αὐτῶν ἐδίδαξε τοὺς Λευίτας τοὺς ὕμνους ᾄδειν . τοιαῦτα δ’ ἦσαν τὰ ὄργανα · ἡ μὲν κινύρα δεκάχορδος ἦν καὶ πλήκτρῳ ἐκρούετο , ἡ δὲ νάβλα δώδεκα φθόγγους ἔχουσα τοῖς δακτύλοις ἐπλήττετο · κύμβαλά τε ὑπῆρχον χάλκεα , μεγάλα τε καὶ πλατέα . ἦν δὲ περὶ τὸν Δαβὶδ καὶ σύστημα γενναίων ἀνδρῶν . οἱ δὲ τούτων ἐπισημότατοι τριάκοντα ἐτύγχανον καὶ ἑπτά , οἱ πολλάκις ἠρίστευσαν . καί ποτε ἀλλοφύλων ἐπὶ Βηθλεὲμ ἐστρατοπεδευκότων ὁ βασιλεὺς ἐκ τοῦ ἐν Βηθλεὲμ φρέατος ὕδωρ πιεῖν ἐπεθύμησε . καὶ τρεῖς ἐκ τῶν περὶ αὐτὸν ἀνδρείων δραμόντες καὶ μέσην τὴν τῶν ἐναντίων διελθόντες παρεμβολὴν ὑδρεύσαντο ἐξ ἐκείνου τοῦ φρέατος , καὶ αὖθις διὰ τῶν πολεμίων διελθόντες καταπλαγέντων τὸ θράσος αὐτῶν καὶ ἠρεμούντων , τῷ βασιλεῖ τὸ ὕδωρ προσκεκομίκασιν . ὁ δέ ‘‘ἵλεώς μοι κύριος ” εἶπεν , “ οὐ πίομαι τοῦτο , αἴματι τῶν ἀνδρῶν καὶ κινδύνῳ τῶν ψυχῶν αὐτῶν κομισθέν . ” οὐκ ἔπιεν οὗν , ἀλλ’ ἔσπεισεν αὐτὸ τῷ θεῶ . Ἀπαριθμῆσαι δὲ τὸν λαὸν ἅπαντα βουληθεὶς ἐκέλευσε τῷ Ἰωὰβ ποιήσαι τὴν ἀπαρίθμησιν . τοῦ δὲ μὴ ἐπαινέσαντος τὴν βουλὴν καὶ τὴν πρᾶξιν οὐκ ἀγαθὴν λέγοντος , ὁ βασιλεὺς οὐκ ἐπείθετο . καὶ ἀπῆλθεν Ἰωὰβ καὶ ἠρίθμησε τὸν λαόν , καὶ ἦν ὁ ἀριθμὸς Ἰσραὴλ ὀκτακοσίων χιλιάδων ἀνδρῶν δυνάμεως σπωμένων ῥομφαίαν , καὶ πεντακοσίων χιλιάδων ἀνδρῶν μαχητῶν τῶν ἐξ Ἰούδα φυλῆς . εἶτα μετεμέλετο ὁ Δαβὶδ καὶ ὡμολόγει ἡμαρτηκέναι . Γὰδ δὲ ὁ προφήτης κελεύσαντος τοῦ θεοῦ ἐπορεύθη πρὸς τὸν Δαβὶδ καί φησιν “ ἐκ τριῶν τούτων ἔκλεξαι ὁ πρὸς βουλῆς σοί ἐστι , πότερον αἱρῇ ἐπὶ ἔτη ἑπτὰ λιμὸν ἔσεσθαί σοι κατὰ τὴν χώραν , ἦι τρεῖς μῆνας ὑπὸ πολεμίων διώκεσθαι , ἢ θάνατον ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας ἐνσκῆψαί σου τῷ λαῷ . ὁ δέ στενά μοι πάντοθεν ” ἔφη , “ ἀλλὰ βέλτιόν μοι εἰς τὰς χεῖρας τοῦ θεοῦ ἐμπεσεῖν . καὶ ἐπῆλθε θάνατος τῷ λαῷ πρωίθεν ἴως ὥρας ἀρίστου , καὶ ἀπέθανον ἐκ παντὸς τοῦ λαοῦ χιλιάδες ἑβδομήκοντα . καὶ Δαβὶδ ἱκέτευε τὸν θεόν . καὶ ὁ ὀλοθρεύων ἄγγελος τὸν λαὸν ἐξέτεινε τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐπὶ Ἱερουσαλήμ . εἶπεν οὖν ὁ βασιλεύς “ ἐγὼ ἡμάρτηκα , κύριε , ὁ ποιμήν , τὰ δὲ ποίμνια ὁ λαὸς οὐχ ἡμάρτοσαν · ἐγώ εἰμι κολάσεως ἄξιος καὶ οὐχ οὗτοι.’ δυσωπηθεὶς δὲ τὴν τοῦ βασιλέως κατάνυξιν ὁ θεὸς ἔπαυσε τὴν φθοράν , καὶ διὰ τοῦ προφήτου Γὰδ ἐν τῇ ἅλωνι τοῦ Ἰεβουσαίου Ὀρνὰ θυσιαστήριον ἐκέλευσε πήξασθαι καὶ θῦσαι ἐκεῖ . καὶ ἐποίησεν οὕτως Δαβίδ , ὠνησάμενος τὴν ἄλω ἐκ τοῦ Ὀρνᾶ . ὡς δὲ Ἰώσηπος ἔγραψεν , ἐν ἐκείνῳ τῷ τόπῳ λέγεται ἀγαγεῖν Ἀβραὰμ τὸν Ἰσαὰκ ὥστε ὁλοκαυτῶσαι αὐτόν . ἠβούλετο δὲ καὶ ναὸν οἰκοδομῆσαι Δαβὶδ ἐκεῖ τῷ θεῷ , ἀλλ’ ἀπείρχθη πρὸς θεοῦ . Πρεσβύτης δὲ σφόδρα γενόμενος ὁ Δαβὶδ δύσριγος ὑπὸ τοῦ γήρως ἐτύγχανε . διὸ νεάνιδα ἐξελέξαντο · Ἀβισὰκ ὄνομα αὐτῇ · καὶ ἢν ἡ κόρη συγκοιταζομένη τῷ βασιλεῖ καὶ θάλπουσα αὐτόν . καὶ οὐκ ἔγνω αὐτήν · ἀφροδισιάζειν γὰρ διὰ γῆρας οὐκ ἠδύνατο . Ἀδωνίας δὲ τέταρτος ὢν ἐν τοῖς τοῦ βασιλέως υἱοῖς , ὡραῖος πάνυ , ὁρῶν τὸν πατέρα γεγηρακόκα , τῆς βασιλείας ἀντεποιεῖτο , συναντιλαμβανομένου αὐτῷ Ἰωὰβ τοῦ ἀρχιστρατήγου καὶ Ἀβιάθαρ τοῦ ἀρχιερέως . καί ποτε θυσίαν δαψιλῆ παρασκευασάμενος τοὺς ἀδελφοὺς συνεκάλεσε καὶ τοὺς προέχοντας τῆς Ἰούδα φυλῆς καὶ Ἀβιάθαρ καὶ Ἰωάβ · Σολομῶντα δὲ καὶ τὸν προφήτην Νάθαν καὶ Βαναίαν τὸν ἄρχοντα τῶν σωματοφυλάκων οὐ κέκληκεν . εἶπεν οὖν πρὸς Βηρσαβεὲ Νάθαν “ ἀκήκοας ὅτι ἐβασίλευσεν Ἀδωνίας ; ” ἡ δὲ πρὸς τὸν βασιλέα εἰσελθοῦσα “ σὺ ὤμοσας ” εἶπε , “ κύριέ μου βασιλεῦ , ὡς Σολομὼν ὁ υἱός σου βασιλεύσει μετὰ σέ , καὶ ἰδοὺ ἐβασίλευσεν Ἀδωνίας , σὺ δὲ ἠγνόηκας . ” ἔτι ταῦτα λεγούσης Βηρσαβεέ καὶ ὁ προφήτης Νάθαν εἰσελθὼν ἠρώτα τὸν βασιλέα εἰ κατὰ γνώμην αὐτοῦ βεβασίλευκεν Ἀδωνίας . ὁ δὲ τὸν θεὸν ὤμοσεν ὡς ‘‘σήμερον βασιλεὺς ἔσται ὁ Σολομών . ” καλέσας δὲ τὸν ἀρχιερέα Σαδὼκ καὶ Βαναίαν κελεύει συμπαρειληφότας τόν προφήτην καὶ τοὺς περὶ τὴν αὐλὴν τὴν βασιλικὴν ὁπλίτας ἀναθέσθαι τὸν Σολομῶντα ἐπὶ τὴν τοῦ βασιλέως ἡμίονον , καὶ ἀπαγαγόντας ἔξω τῆς πόλεως ἐπὶ τὴν πηγὴν τὴν καλουμένην Σιῶν χρῖσαι τῷ ἁγίῳ ἐλαίῳ , καὶ βασιλέα ἀναγορεῦσαι σαλπίζοντας ἐν τοῖς κέρασι , καὶ διὰ μέσης τῆς πόλεως παραπέμψαι αὐτόν . οἱ δὲ αὐτίκα καθὼς ἐνετάλθησαν πεποιήκασι · καὶ διεβοήθη πανταχοῦ ἡ τοῦ Σολομῶντας ἀνάρρησις . ὡς δ᾿ ἐγνώσθη καὶ τῷ Αδωνίᾳ καὶ τοῖς συνευωχουμένοις αὐτῷ , οἱ μὲν ἄλλοι πρὸς ἑαυτοὺς ἀπῆλθον , Ἀδωνίας δὲ μᾶλλον δεδιὼς τῷ θυσιαστηρίῳ προσπέφευγε καὶ πίστεις τῆς σωτηρίας ᾔτει παρὰ τοῦ Σολομῶντος . ὁ δὲ τῆς μὲν τότε ἁμαρτίας ἀφῆκεν αὐτόν , “ εἰ δ’ εἰσαῦθις ἔφη “ κακόν τι ποιῶν εὑρεθῇ , θανατωθήσεται . ” Ὁρῶν δὲ Δαβὶδ ἐγγίζοντά οἱ τὸν θάνατον , προσκαλεῖται τὸν Σολομῶντα καὶ ἐντέλλεται αὐτῷ φυλάττειν τὰς τοῦ θεοῦ ἐντολὰς καὶ κατὰ τοὺς νόμους αὐτοῦ πολιτεύεσθαι , ‘‘ἵνα τὸ σπέρμα ἡμῶν φησι , ‘‘καθὼς ἐπηγγείλατό μοι ὁ κύριος , ἕως τοῦ αἰῶνος εἴη ἐπὶ τοῦ θρόνου μου . ” καὶ προστίθησι μὴ ἐᾶσαι τὸν Ἰωὰβ ἀτιμώρητον , ἀνελόντα τὸν Ἀβεννὴρ καὶ τὸν Ἀμεσίαν μηδὲ μέντοι τὸν Σεμεεί , ὃς αὐτῷ κατηράσατο φεύγοντι . καὶ ἄλλα αὐτῷ ἐντειλάμενος , καὶ ναὸν ἐπισκήψας οἰκοδομήσαι κυρίῳ , καὶ τὴν διαγραφὴν τῆς οἰκοδομῆς τοῦ ναοῦ παρέσχεν αὐτῷ , καὶ πρὸς τὸ ἔργον λόγοις διήγειρε καὶ αὐτὸν καὶ τοὺς ἄρχοντας καὶ τὴν φυλὴν Λευὶ , πολλὰ φήσας καταλιπεῖν εἰς τὴν κατασκευὴν τοῦ ναοῦ , τάλαντα μὲν χρυσοῦ μύρια , μυριάδας δὲ ταλάντων ἀργύρου δέκα , σμάραγδόν τε καὶ ἄλλους λίθους πολυτελεῖς , χαλκὸν δὲ καὶ σίδηρον ἀριθμὸν ὑπερβαίνοντα , καὶ ὕλην ἑτέραν ἄφθονον · καὶ νῦν δὲ προστιθέναι τοῖς ἤδη συνειλεγμένοις χρυσοῦ καθαροῦ τρισχίλια τάλαντα εἰς τὸ ἄδυτον , καὶ μυρίους στατῆρας , ἀργύρου δὲ μύρια τάλαντα . καὶ εἴ τινι δὲ λίθος ἦν τῶν τιμίων , ἐκόμισεν ἕκαστος καὶ παρέδωκεν εἰς τοὺς θησαυρούς . μετ’ ὀλίγον δὲ ἐτελεύτησεν ὁ Δαβίδ , βιώσας ἑβδομήκοντα , βασιλεύσας ἐν Χεβρὼν μὲν ἔτη ἑπτά , ἐν Ἱερουσαλὴμ δὲ τρία πρὸς τριάκοντα , ἀνὴρ πᾶσαν ἀρετὴν κατωρθωκὼς προσήκουσαν βασιλεῖ . ἔθαψε δὲ αὐτὸν ὁ παῖς Σολομὼν ἐν Ἱεροσολύμοις βασιλικῶς , καὶ πλοῦτον ἄφθονον αὐτῷ συνεκήδευσεν .
Lemmas: Εἰρήνη δέ ἔκτοτε τυγχάνω ὁ Δαυίδ ἀοιδή συντίθημι πρός θεός , καί ὄργανον κατασκευάζω μετά αὐτός διδάσκω ὁ Λευίτης ὁ ὕμνος ἀείδω . τοιοῦτος δέ εἰμί ὁ ὄργανον · ὁ μέν κινύρα δεκάχορδος εἰμί καί πλῆκτρον κρούω , ὁ δέ νάβλα δώδεκα φθόγγος ἔχω ὁ δάκτυλος πλήσσω · κύμβαλον τε ὑπάρχω χάλκεος , μέγας τε καί πλατύς . εἰμί δέ περί ὁ Δαυίδ καί σύστημα γενναῖος ἀνήρ . ὁ δέ οὗτος ἐπίσημος τριάκοντα τυγχάνω καί ἑπτά , ὁ πολλάκις ἀριστεύω . καί ποτός ἀλλόφυλος ἐπί Βηθλεέμ στρατοπεδεύω ὁ βασιλεύς ἐκ ὁ ἐν Βηθλεέμ φρέαρ ὕδωρ πίνω ἐπιθυμέω . καί τρεῖς ἐκ ὁ περί αὐτός ἀνδρεῖος τρέχω καί μέσος ὁ ὁ ἐναντίος διέρχομαι παρεμβολή ὑδρεύω ἐκ ἐκεῖνος ὁ φρέαρ , καί αὖθις διά ὁ πολέμιος διέρχομαι καταπλήσσω ὁ θράσος αὐτός καί ἠρεμέω , ὁ βασιλεύς ὁ ὕδωρ προσκομίζω . ὁ δέ ‘‘ιλαος ἐγώ κύριος ” εἶπον , “ οὖον πίνω οὗτος , αἷμα ὁ ἀνήρ καί κίνδυνος ὁ Ψυχή αὐτός κομίζω . ” οὐ πίνω ἐν , ἀλλά σπένδω αὐτός ὁ θεάομαι . ἀπαριθμέω δέ ὁ λαός ἅπας βούλομαι κελεύω ὁ Ἰωάβ ποιέω ὁ ἀπαρίθμησις . ὁ δέ μή ἐπαινέω ὁ βουλή καί ὁ πρᾶξις οὐ ἀγαθός λέγω , ὁ βασιλεύς οὐ πείθω . καί ἀπέρχομαι Ἰωάβ καί ἀριθμέω ὁ λαός , καί εἰμί ὁ ἀριθμός Ἰσραήλ ὀκτακόσιοι χιλιάς ἀνήρ δύναμις σπάω ῥομφαία , καί πεντακόσιοι χιλιάς ἀνήρ μαχητής ὁ ἐκ Ἰούδας Φυλή . εἶτα μεταμέλομαι ὁ Δαυίδ καί ὁμολογέω ἁμαρτάνω . Γάδ δέ ὁ προφήτης κελεύω ὁ θεός πορεύω πρός ὁ Δαυίδ καί φημί “ ἐκ τρεῖς οὗτος ἐκλέγω ὁ πρός βουλή σύ εἰμί , πότερος αἱρέω ἐπί ἔτος ἑπτά λιμός εἰμί σύ κατά ὁ χώρα , ὅς τρεῖς μείς ὑπό πολέμιος διώκω , ἢ θάνατος ἐπί τρεῖς ἡμέρα ἐνσκήπτω σύ ὁ λαός . ὁ δέ στενός ἐγώ πάντοθεν ” φημί , “ ἀλλά βελτίων ἐγώ εἰς ὁ χείρ ὁ θεός ἐμπίπτω . καί ἐπέρχομαι θάνατος ὁ λαός πρωίθεν ἴωσις ὥρα ἀγαθός , καί ἀποθνῄσκω ἐκ πᾶς ὁ λαός χιλιάς ἑβδομήκοντα . καί Δαυίδ ἱκετεύω ὁ θεός . καί ὁ ὀλοθρεύω ἄγγελος ὁ λαός ἐκτείνω ὁ χείρ αὐτός ἐπί Ἱερουσαλήμ . εἶπον οὖν ὁ βασιλεύς “ ἐγώ ἁμαρτάνω , κύριος , ὁ ποιμήν , ὁ δέ ποίμνιον ὁ λαός οὐ ἁμαρτόζω · ἐγώ εἰμί κόλασις ἄξιος καί οὐ οὗτος δυσωπέω δέ ὁ ὁ βασιλεύς κατάνυξις ὁ θεός παύω ὁ φθορά , καί διά ὁ προφήτης Γάδ ἐν ὁ ἅλων ὁ Ἰεβουσαῖος Ὀρνά θυσιαστήριον κελεύω πήγνυμι καί θύω ἐκεῖ . καί ποιέω οὕτως Δαβίδ , ὠνέομαι ὁ ἀλόω ἐκ ὁ ὄρνα . ὡς δέ Ἰώσηπος γράφω , ἐν ἐκεῖνος ὁ τόπος λέγω ἄγω Ἀβραάμ ὁ Ἰσαάκ ὥστε ὁλοκαυτόω αὐτός . βούλομαι δέ καί ναός οἰκοδομέω Δαυίδ ἐκεῖ ὁ θεός , ἀλλά ἀπείργω πρός θεός . Πρεσβύτης δέ σφόδρα γίγνομαι ὁ Δαυίδ δύσριγος ὑπό ὁ γῆρας τυγχάνω . διό νεᾶνις ἐκλέγω · Ἀβισὰκ ὄνομα αὐτός · καί εἄν ὁ κόρη συγκοιτάζω ὁ βασιλεύς καί θάλπω αὐτός . καί οὐ γιγνώσκω αὐτός · ἀφροδισιάζω γάρ διά γῆρας οὐ δύναμαι . Ἀδωνίας δέ τέταρτος εἰμί ἐν ὁ ὁ βασιλεύς υἱός , ὡραῖος πάνυ , ὁράω ὁ πατήρ γηράσκω , ὁ βασίλεια ἀντιποιέω , συναντιλαμβάνω αὐτός Ἰωάβ ὁ ἀρχιστράτηγος καί Ἀβιάθαρ ὁ ἀρχιερεύς . καί ποτός θυσία δαψιλής παρασκευάζω ὁ ἀδελφός συγκαλέω καί ὁ προέχω ὁ Ἰούδας Φυλή καί Ἀβιάθαρ καί Ἰωάβ · Σολομών δέ καί ὁ προφήτης Νάθαν καί Βαναίας ὁ ἄρχω ὁ σωματοφύλαξ οὖον καλέω . εἶπον οὖν πρός Βηρσαβεέ Νάθαν “ ἀκούω ὅτι βασιλεύω Ἀδωνίας ; ” ὁ δέ πρός ὁ βασιλεύς εἰσέρχομαι “ σύ ὄμνυμι ” εἶπον , “ κύριος ἐγώ βασιλεύς , ὡς Σολομών ὁ υἱός σύ βασιλεύω μετά σός , καί ἰδού βασιλεύω Ἀδωνίας , σύ δέ ἀγνοέω . ” ἔτι οὗτος λέγω Βηρσαβεέ καί ὁ προφήτης Νάθαν εἰσέρχομαι ἐρωτάω ὁ βασιλεύς εἰμί κατά γνώμη αὐτός βασιλεύω Ἀδωνίας . ὁ δέ ὁ θεός ὄμνυμι ὡς ‘‘σήμερον βασιλεύς εἰμί ὁ Σολομών . ” καλέω δέ ὁ ἀρχιερεύς Σαδώκ καί Βαναίας κελεύω συμπαραλαμβάνω ὁ προφήτης καί ὁ περί ὁ αὐλή ὁ βασιλικός ὁπλίτης ἀνατίθημι ὁ Σολομών ἐπί ὁ ὁ βασιλεύς ἡμίονος , καί ἀπάγω ἔξω ὁ πόλις ἐπί ὁ πηγή ὁ καλέω Θεός χρίω ὁ ἅγιος ἔλαιον , καί βασιλεύς ἀναγορεύω σαλπίζω ἐν ὁ κέρας , καί διά μέσος ὁ πόλις παραπέμπω αὐτός . ὁ δέ αὐτίκα καθώς ἐντέλλω ποιέω · καί διαβοάω πανταχοῦ ὁ ὁ Σολομώντας ἀνάρρησις . ὡς δέ γιγνώσκω καί ὁ Ἀδώνια καί ὁ συνεύχομαι αὐτός , ὁ μέν ἄλλος πρός ἑαυτοῦ ἀπέρχομαι , Ἀδωνίας δέ μᾶλλον δείδω ὁ θυσιαστήριον προσφεύγω καί πίστις ὁ σωτηρία αἰτέω παρά ὁ Σολομών . ὁ δέ ὁ μέν τότε ἁμαρτία ἀφίημι αὐτός , “ εἰμί δέ εἰσαῦθις φημί “ κακός τίς ποιέω εὑρίσκω , θανατόω . ” ὁρῶν δέ Δαυίδ ἐγγίζω ὁ ὁ θάνατος , προσκαλέω ὁ Σολομών καί ἐντέλλω αὐτός φυλάσσω ὁ ὁ θεός ἐντολή καί κατά ὁ νόμος αὐτός πολιτεύω , ἵνα ὁ σπέρμα ἐγώ φημί , καθίημι ἐπαγγέλλω ἐγώ ὁ κύριος , ἠώς ὁ αἰών εἰμί ἐπί ὁ θρόνος ἐγώ . ” καί προστίθημι μή ἐάω ὁ Ἰωάβ ἀτιμώρητος , ἀναιρέω ὁ Ἀβεννήρ καί ὁ Ἀμεσίας μηδέ μέντοι ὁ Σεμεεί , ὅς αὐτός καταράομαι φεύγω . καί ἄλλος αὐτός ἐντέλλω , καί ναός ἐπισκήπτω οἰκοδομέω κύριος , καί ὁ διαγραφή ὁ οἰκοδομεύς ὁ ναός παρέχω αὐτός , καί πρός ὁ ἔργον λόγος διεγείρω καί αὐτός καί ὁ ἄρχω καί ὁ φυλή Λευί , πολύς φημί καταλείπω εἰς ὁ κατασκευή ὁ ναός , τάλαντον μέν χρυσός μύριοι , μυριάς δέ τάλαντον ἄργυρος δέκα , σμάραγδος τε καί ἄλλος λίθος πολυτελής , χαλκός δέ καί σίδηρος ἀριθμός ὑπερβαίνω , καί ὕλη ἕτερος ἄφθονος · καί νῦν δέ προστίθημι ὁ ἤδη συλλέγω χρυσός καθαρός τρισχίλιοι τάλαντον εἰς ὁ ἄδυτος , καί μυρίος στατήρ , ἄργυρος δέ μύριοι τάλαντον . καί εἰμί τις δέ λίθος εἰμί ὁ τίμιος , κομίζω ἕκαστος καί παραδίδωμι εἰς ὁ θησαυρός . μετά ὀλίγος δέ τελευτάω ὁ Δαβίδ , βιόω ἑβδομήκοντα , βασιλεύω ἐν Χεβρών μέν ἔτος ἑπτά , ἐν Ἱεροσόλυμα δέ τρεῖς πρός τριάκοντα , ἀνήρ πᾶς ἀρετή κατορθόω προσήκω βασιλεύς . θάπτω δέ αὐτός ὁ παῖς Σολομών ἐν Ἱερουσαλήμ βασιλικός , καί πλοῦτος ἄφθονος αὐτός συγκηδεύω .