joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 13.20
Ἦρχεν μὲν οὖν ἑκάτερος τούτων τῆς ἀπονεμηθείσης μοίρας αὐτῷ , καὶ γνόντες ὡς ἐν τῇ Σκήτει μονάζων ὁ μέγας Ἀρσένιος ἦν , πλειστάκις αὐτῷ ἐπεστάλκασιν εὔχεσθαι ἀξιοῦντες ὑπὲρ αὐτῶν . ὁ δέ γε Ἀρκάδιος καὶ ἰδίᾳ τῷν ἁγίῳ ἐπέστειλε , παρακαλῶν συγγνώμην νεῖμαι αὐτῷ διὰ τὴν κατ᾿ αὐτοῦ ἐπιβουλήν , καὶ ἐπέτρεπε λαβεῖν αὐτὸν τὸν τῆς Αἰγύπτου πάσης δασμὸν τοῦ ἔτους ἐκείνου καὶ χρήσασθαι ὡς αὐτῷ πρὸς βουλῆς . ὁ δὲ μέγας᾿ Ἀρσένιος ἀντεπιστεῖλαι μὲν τοῖς αὐτοκράτορσιν οὐκ ἠθέλησε , τοῖς δ’ εἰς αὐτὸν ἀποσταλεῖσιν εἰπεῖν αὐτοῖς ἐνετείλατο ὅτι ὁ θεὸς συγχωρήσει ὑμῖν καὶ τὰ αὐτοῦ πράττειν ποιήσει θελήματα · ἐμοὶ δὲ ἤδη νεκρωθέντι τῷ κόσμῳ τὰ χρήματα ἄχρηστα . οὗτος ὁ βασιλεὺς Ἀρκάδιος ἐν τῇ Θρᾴκῃ πόλιν οἰκοδομήσας Ἀρκαδιούπολιν αὐτὴν ἐπωνόμασε , καὶ τὸν ἐν Ξηρολόφῳ ἀνήγειρε κίονα , καὶ ἐπ᾿ αὐτοῦ ἀνδριάντα οἰκεῖον ἐνίδρυσε . τοῦ πατριάρχου δὲ Κωνσταντινου - πόλεως Νεκταρίου θανόντος , τὸν χρυσοῦν τὴν γλῶτταν Ἰωάννην ἐξ Ἀντιοχείας ἀγαγὼν τῆς μεγάλης πατριάρχην τῆς νέας ῾Ρώμης προβάλλεται . νωθὴς δὲ ὢν καὶ τὴν γνώμην πέρα τοῦ δέοντος μαλθακὸς ὑπὸ τῆς γαμετῆς κατήρχετο Εὐδοξίας . ἡ δὲ ἦν γύναιον ἰταμὸν καὶ χρημάτων ἡττώμενον ἔρωτος , κἀντεῦθεν καὶ ἀδικώτατον . ὅθεν καὶ παρὰ τοῦ μεγάλου πατρὸς ἀνακοπτόμενον τῆς ὁρμῆς , ἔστι δ᾿ οὗ καὶ ἐπιτιμώμενον , ἠρέθιστο εἰς ὀργὴν καὶ ἀμύνασθαι τὸν ἅγιον ἔσπευδεν . εὑροῦσα δὲ καὶ τὸν Ἀλεξανδρείας Θεόφιλον τῆς κακίας αὐτῆς συνεργόν , πείθει τὸν Ἀρκάδιον ὑπερορίαν τοῦ ἁγίου καταψηφίσασθαι . καὶ ὁ μὲν τῆς ἐκκλησίας ἐκβέβλητο καὶ ἀπήγετο ὑπερόριος . ὁ δὲ τῆς πόλεως δῆμος , οἱ μὲν ἐθρήνουν , οἱ δὲ ἐστασίαζον . ὃ γνοὺς ὁ νωθὴς Ἀρκάδιος , στέλλει κατὰ τάχος τὸν Ἰωάννην ἀνακαλούμενος , καὶ ἐπαναχθεὶς αὖθις ἀπεδόθη τῇ ἐκκλησίᾳ . ὁ δὲ ἀδούλωτος ὤν , οὐκ ἐπαύετο κατὰ τῶν ἀδικούντων τὴν γλῶτταν κινῶν . ἡ δὲ βασιλὶς Εὐδοξία ἑαυτῇ τὰς περὶ ἀδικίας διδασκαλίας προσαρμόττουσα , ἤλεγχε γὰρ αὐτὴν ἡ συνείδησις τοιαύτην οὖσαν , ἐμηνία , καὶ τοὺς θυμοὺς ἐξέκαιε κατὰ τοῦ μεγάλου πατρός . καὶ πάλιν , ἔνα τὰ ἐν μέσῳ παρῶ , πείθει τὸν γαμέτην , ἕλκουσα τοότον ὥσπερ ἐκ φορβειᾶς , ὑπερορίαν τοῦ ἁγίου καταψηφίσασθαι . καὶ ὁ μὲν τῆς ἐκκλησίας ἐξώσθη τυραννικῶς καὶ εἰς χώρας ἀπήγετο ἐπικινδύνους καὶ εἰς πορρωτάτω κειμένας ἐσχατιάς , πολλῶν πειραθεὶς κατὰ τὴν ὁδὸν δυσχερῶν , ἃ τῆς ἐκείνου χρυσέας γλώττης ἐν ἐπιστολαῖς ἔξεστιν ἀκούειν διηγουμένης . καταντήσας δ᾿ εἰς Κοὐκουσόν , κἀκεῖθεν εἰς Πιτυοῦντα ἀπαγόμενος , ἐν Κομάνοις γενόμενος , ἐκεῖ τὴν ζωὴν ἐξεμέτρησεν , ἐτῶν γεγονὼς δύο τε καὶ πεντή - κοντα , ἀρχιερατεύσας δὲ τῆς βασιλίδος τῶν πόλεων ἔτη πέντε πρὸς τῷ ἡμίσει . οὐκ ἐπενύσταξε μέντοι ἡ θεία δίκη , ἀλλὰ ταχέως μετῆλθε τὴν τριτάλαιναν ἐκείνην βασίλισσαν . οὔπω γὰρ τρεῖς παρῆλθον μῆνες μετὰ τὸν θάνατον τοῦ Χρυσοστόμου πατρὸς καὶ βιαίῳ περιπέπτωκε μόρῳ . κυούσης γὰρ τὸ ἔμβρυον τέθνηκε , καὶ ὠδῖνες ἐκείνην συνεῖχον δριμεῖαι · σαπέντος δ᾿ ἔνδον ἐκείνου καὶ ἡ νηδὺς τῆς βασιλίσσης μετέσχε τῆς σήψεως , καὶ οὕτως ἀθλίως μετήλλαξε τὴν ζωήν . τοῦ μέντοι χρυσορρήμονος ἐκείνου πατρὸς ἐκβληθέντος τῆς ἐκκλησίας ἀντεισάγεταί τις Ἀρσάκιος , καὶ ἐπὶ δύο ἐπισκοπήσας ἐνιαυτοὺς θνήσκει · μεθ᾿ ὃν κεχειροτόνητο Ἀττικός . τῆς δ᾿ Εὐδοξίας προτεθνηκυίας τοῦ ὁμευνέτου καὶ αὐτοκράτορος , καὶ αὐτὸς οὐ μετὰ μακρὸν ἐπαπῆλθεν αὐτῇ ὁ Ἀρκάδιος , βασιλεύσας μετὰ τὸν θάνατον Θεοδοσίου τοῦ οἰκείου πατρὸς ἔτη τεσσαρεσκαίδεκα καὶ μῆνας τρεῖς πρὸς ἡμέραις τρισί . λέγεται δὲ τῆς Εὐδοξίας τυγχάνειν ὁ εἰς τὰ λεγόμενα Πιττάκια ἑστὼς κίων . θνήσκων δὲ ὁ Ἀρκάδιος τὸν υἱὸν ἑαυτοῦ τῆς βασιλείας διάδοχον κατέλιπε Θεοδόσιον τὸν μικρὸν λεγόμενον πρὸς ἀντιδιαστολὴν τοῦ πάππου αὐτοῦ ἢ ὅτι ἐν παιδικῇ πάνυ ἐτύγχανεν ἡλικίᾳ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ τελευτήσαντος · ἑπτὰ γὰρ ἦν τότε μόνον ἐνιαυτῶν . ἀλλ’ ἀναβεβλήσθω τὰ περὶ τούτου · τὰ δὲ κατὰ τὸν Ὁνώριον ὁ λόγος ἐν ἐπιτομῇ διεξίτω .
Lemmas: ἄρχω μέν οὖν ἑκάτερος οὗτος ὁ ἀπονέμω μοῖρα αὐτός , καί γιγνώσκω ὡς ἐν ὁ Σκήτει μονάζω ὁ μέγας Ἀρσένιος εἰμί , πλειστάκις αὐτός ἐπιστέλλω εὔχομαι ἄξιος ὑπέρ αὐτός . ὁ δέ γε Ἀρκάδιος καί ἴδιος τῷ ἅγιος ἐπιστέλλω , παρακαλέω συγγνώμη νέμω αὐτός διά ὁ κατά αὐτός ἐπιβουλή , καί ἐπιτρέπω λαμβάνω αὐτός ὁ ὁ Αἴγυπτος πᾶς δασμός ὁ ἔτος ἐκεῖνος καί χράω ὡς αὐτός πρός βουλή . ὁ δέ μέγας Ἀρσένιος ἀντεπιστέλλω μέν ὁ αὐτοκράτωρ οὐ ἐθέλω , ὁ δέ εἰς αὐτός ἀποστέλλω εἶπον αὐτός ἐντέλλω ὅτι ὁ θεός συγχωρέω σύ καί ὁ αὐτός πράσσω ποιέω θέλημα · ἐγώ δέ ἤδη νεκρόω ὁ κόσμος ὁ χρῆμα ἄχρηστος . οὗτος ὁ βασιλεύς Ἀρκάδιος ἐν ὁ Θρᾴκη πόλις οἰκοδομέω αρκαδιουπολις αὐτός ἐπονομάζω , καί ὁ ἐν ξηρολοφος ἀναγείρω κίων , καί ἐπί αὐτός ἀνδριάς οἰκέω ἐνιδρύω . ὁ πατριάρχης δέ Κωνσταντῖνος - πόλις Νεκτάριος θνῄσκω , ὁ χρύσεος ὁ γλῶσσα Ἰωάννης ἐκ Ἀντιόχεια ἄγω ὁ μέγας πατριάρχης ὁ νέος Ρώμη προβάλλω . νωθής δέ εἰμί καί ὁ γνώμη πέρα ὁ δήω μαλθακός ὑπό ὁ γαμετή κατέρχομαι Εὐδοξία . ὁ δέ εἰμί γύναιον ἰταμός καί χρῆμα ἡσσάομαι Ἔρως , ἐντεῦθεν καί ἄδικος . ὅθεν καί παρά ὁ μέγας πατήρ ἀνακόπτω ὁ ὁρμή , εἰμί δέ ὅς καί ἐπιτιμάω , ἐρεθίζω εἰς ὀργή καί ἀμύνω ὁ ἅγιος σπεύδω . εὑρίσκω δέ καί ὁ Ἀλεξάνδρεια Θεόφιλος ὁ κακία αὐτός συνεργός , πείθω ὁ Ἀρκάδιος ὑπερορία ὁ ἅγιος καταψηφίζομαι . καί ὁ μέν ὁ ἐκκλησία ἐκβάλλω καί ἀπάγω ὑπερόριος . ὁ δέ ὁ πόλις δῆμος , ὁ μέν θρηνέω , ὁ δέ στασιάζω . ὅς γιγνώσκω ὁ νωθής Ἀρκάδιος , στέλλω κατά τάχος ὁ Ἰωάννης ἀνακαλέω , καί ἐπανάγω αὖθις ἀποδίδωμι ὁ ἐκκλησία . ὁ δέ ἀδούλωτος εἰμί , οὐ παύω κατά ὁ ἀδικέω ὁ γλῶσσα κινέω . ὁ δέ βασιλίς Εὐδοξία ἑαυτοῦ ὁ περί ἀδικία διδασκαλία προσαρμόζω , ἐλέγχω γάρ αὐτός ὁ συνείδησις τοιοῦτος εἰμί , μήνιον , καί ὁ θυμός ἐκκαίω κατά ὁ μέγας πατήρ . καί πάλιν , νάω ὁ ἐν μέσος πείρω , πείθω ὁ γαμέτης , ἕλκω τοῦτος ὥσπερ ἐκ φορβειά , ὑπερορία ὁ ἅγιος καταψηφίζομαι . καί ὁ μέν ὁ ἐκκλησία ἐξωθέω τυραννικός καί εἰς χώρα ἀπάγω ἐπικίνδυνος καί εἰς προσωτέρω κεῖμαι ἐσχατιά , πολύς πειράω κατά ὁ ὁδός δυσχερής , ὁ ὁ ἐκεῖνος χρύσεος γλῶσσα ἐν ἐπιστολή ἔξεστι ἀκούω διηγέομαι . καταντάω δέ εἰς κουκουω , ἐκεῖθεν εἰς πιτυόεις ἀπάγω , ἐν Κόμανος γίγνομαι , ἐκεῖ ὁ ζωή ἐκμετρέω , ἔτος γίγνομαι δύο τε καί Πέντη - κοντός , ἀρχιερατεύω δέ ὁ βασιλίς ὁ πόλις ἔτος πέντε πρός ὁ ἥμισυς . οὐ ἐπινύσσω μέντοι ὁ θεῖος δίκη , ἀλλά ταχέως μετέρχομαι ὁ τριταλας ἐκεῖνος βασίλισσα . οὔπω γάρ τρεῖς παρέρχομαι μείς μετά ὁ θάνατος ὁ χρυσόστομος πατήρ καί βίαιος περιπίπτω μόρον . κύω γάρ ὁ ἔμβρυον θνῄσκω , καί ὠδίς ἐκεῖνος συνόχωκα δριμύς · σήπω δέ ἔνδον ἐκεῖνος καί ὁ νηδύς ὁ βασίλισσα μετέχω ὁ σῆψις , καί οὕτως ἄθλιος μεταλλάσσω ὁ ζωή . ὁ μέντοι χρυσορρήμων ἐκεῖνος πατήρ ἐκβάλλω ὁ ἐκκλησία ἀντεισάγω τις Ἀρσάκιος , καί ἐπί δύο ἐπισκοπέω ἐνιαυτός θνῄσκω · μετά ὅς χειροτονέω Ἀττικός . ὁ δέ Εὐδοξία προθνῄσκω ὁ ὁμευνέτης καί αὐτοκράτωρ , καί αὐτός οὖον μετά μακρός ἐπαπέρχομαι αὐτός ὁ Ἀρκάδιος , βασιλεύω μετά ὁ θάνατος Θεοδόσιος ὁ οἰκεῖος πατήρ ἔτος τεσσαρεσκαίδεκα καί μείς τρεῖς πρός ἡμέρα τρεῖς . λέγω δέ ὁ Εὐδοξία τυγχάνω ὁ εἰς ὁ λέγω πιττάκιον ἵστημι κίων . θνῄσκω δέ ὁ Ἀρκάδιος ὁ υἱός ἑαυτοῦ ὁ βασίλεια διάδοχος καταλείπω Θεοδόσιος ὁ μικρός λέγω πρός ἀντιδιαστολή ὁ πάππος αὐτός ἢ ὅτι ἐν παιδικός πάνυ τυγχάνω ἡλικία ὁ πατήρ αὐτός τελευτάω · ἑπτά γάρ εἰμί τότε μόνος ἐνιαυτός . ἀλλά ἀναβάλλω ὁ περί οὗτος · ὁ δέ κατά ὁ Ὁνώριος ὁ λόγος ἐν ἐπιτομή διεξέρχομαι .