joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 10.23
Καὶ οὗτος μὲν ὁ πόλεμος ἀνεβέβλητο · ἐς τὴν Ἑλλάδα δὲ ὁ Ἀντώνιος ἀπὸ τῆς Ἰταλίας ἐπανελθὼν ἐπὶ πλεῖστον ἐν ταύτῃ διέτριψε , τάς τε ἐπιθυμίας ἀποπιμπλὰς καὶ τὰς πόλεις κακῶν , ὡς ἀσθενέσταται τῷ Σέξτῳ παραδοθῶσι , καὶ ἄλλα δὲ πολλὰ ἐξεδιῃτήθη παρὰ τὰ πάτρια , καὶ Διόνυσον νέον ἑαυτὸν ἐκάλει καὶ παρὰ τῶν ἄλλων ὀνομάζεσθαι ἤθελε . καὶ τῶν Ἀθηναίων διὰ ταῦτα τὴν Ἀθηνᾶν αὐτῷ κατεγγυμένων , δέχεσθαί τε τὸν γάμον ἔφη καὶ προῖκα μυριάδας ἑκατὸν ἐπράξατο παρ’ αὐτῶν . Κἀκεῖνος μὲν περὶ ταῦτα εἶχε , τὸν δὲ Βεντίδιον τὸν Πούπλιον εἰς τὴν Ἀσίαν προέπεμψεν . ὃς τῷ Λαβιηνῷ συμμίξας μετά τε τῶν περὶ αὐτὸν Ῥωμαίων καὶ τῶν Παρθῶν παραταξαμένῳ τρέπεται τούτους · καὶ πολλοὶ μὲν τῶν Παρθῶν παρὰ τόν πολεμίων ἐσφάγησαν , πλείους δὲ ὑπ’ ἀλλήλων ἐφθάρησαν ἐν τῇ φυγῇ συμπατούμενοι , οἵ τε περιλειφθέντες εἰς Κιλικίαν ἔφυγον . ὁ Λαβιηνὸς δὲ αὖθις ἡτοιμάζετο ἥξειν ἐς χεῖρας αὐτῷ . οἱ δὲ στρατιῶται ἀθυμοῦντες διὰ τὴν τῶν βαρβάρων φυγήν , ἀποδρᾶναι νυκτὸς ἐπεχείρησαν . καὶ τοῦτο ἐξ αὐτομόλου προγνοὺς ὁ Βεντίδιος , πολλοὺς μὲν ἐν τῇ ἀποχωρήσει λοχήσας ἀπέκτεινε , τοὺς δὲ λοιποὺς εἰς ἑαυτὸν ἐπεσπάσατο . ἐκεῖνος δὲ τότε μὲν διέφυγεν , ὕστερον δὲ ὑπὸ Δημητρίου ἑάλω , ὃς τοῦ προτέρου Καίσαρος ἐξελεύθερος ὤν , τότε παρὰ τοῦ Ἀντωνίου εἰς Κύπρον ἀπέσταλτο . Βεντίδιος δὲ τὴν Κιλικίαν ἐκομίσατο καὶ Σίλωνα μεθ’ ἱππέων εἰς τὸν Ἀμανὸν προέπεμψεν , ὄρος δὲ τοῦτό ἐστιν ἐν μεθορίοις Κιλικίας καὶ Συρίας κείμενον , κομιδῇ στενὴν ἔχον τὴν δίοδον · ἔνθα καὶ ἐκινδύνευσεν ἂν ὑπὸ τῶν παρὰ τοῦ Πακόρου τεταγμένων φυλάττειν αὐτό , εἰ μὴ κατὰ τύχην ὁ Βεντίδιος μαχομένῳ αὐτῷ ἐπιστὰς ἐβοήθησε . καὶ οὕτω τήν τε Συρίαν , πλὴν τῶν Ἀραδίων , παρέλαβεν , εἶτα καὶ τὴν Παλαιστίνην κατέσχεν . Ἀππίου δὲ Κλαυδίου καὶ Γαίου Νωρβανοῦ ὑπατευόντων τὸ πλῆθος πρὸς τοὺς τελώνας βαρυνόμενον ταῖς εἰσπράξεσιν ἐστασίασε , κἀκείνοις καὶ τοῖς ὐπηρέταις τοῖς τε στρατιώταις τοῖς συνεισπράττουσι σφίσι τὰ χρήματα ἐς χεῖρας ἤ̣εσαν . Ὁ δὲ Καῖσαρ τὴν Λιβίαν ἔγημεν . ἦν δὲ θυγάτηρ μὲν Λιβίου Δρούσου , ὃς ἑαυτὸν μετὰ τὴν ἐν Μακεδονίᾳ ἧτταν διεχειρίσατο , γυνὴ δὲ τοῦ Νέρωνος , καὶ ἔγκυος ἦν ἐξ ἐκείνου μῆνα ἔικτον . διστάζοντος δὲ διὰ τοῦτο τοῦ Καίσαρος ἀγαγέσθαι αὐτὴν ἐν γαστρὶ ἔχουσαν , οἶ ἱερεῖς οἱ ποντίφικες , εἰ μὴ ἀνόσιον εἴη τοῦτο , ἐρωτηθέντες εἶπον ὡς εἰ μὲν ἐν ἀμφιβόλῳ τὸ κύημα ἦν , ὑπερτεθῆναι τὸν γάμον ἐχρῆν , ὁμολογουμένου δὲ αὐτοῦ οὐ ’δεν κωλύει αὐτὸν γενέσθαι , τάχα μὲν οὕτως καὶ ἐν τοῖς πατρίοις τοῦτο εὑρόντες , εἰ δὲ καὶ μὴ εὗρον , οὕτως αὐτὸ εἰπόντες διὰ τὸν Καίσαρα . ἐξέδωκε δὲ αὐτὴν αὐτός ὁ ἀνὴρ ὥσπερ τις πατήρ . συνοικοῦσα δὲ ἤδη ἡ γυνὴ τῷ Καίσαρι τίκτει Κλαύδιον Δροῦσον Νέρωνα , καὶ αὐτὸν ὁ Καῖσαρ τῷ πατρὶ ἔπεμψεν · ὃς τελευτῶν πολλῷ ὕστερον τούτῳ τε καὶ τῷ Τιβερίῳ ἐπίτροπον αὐτὸν τὸν Καίσαρα καταλέλοιπεν . Ἐν δὲ τούτῳ ὁ Καῖσάρ τε καὶ ὁ Σέξτος ἐπολέμησαν · οὐ γὰρ ἐθελονταί , ἀλλ’ ἀναγκαστοὶ τὴν ὁμολογίαν πεποιημένοι οὐδ’ ἐνέμειναν ταύτῃ . ἔμελλον μὲν γάρ , εἰ καὶ μὴ σκῆψις αὐτοῖς ἐγένετο , μαχέσασθαι . τέως δ’ οὖν καί τινες αὐτοῖς αἰτίαι λαβὰς τῆς μάχης δεδώκασι . Μηνᾶς γὰρ ἐξελεύθερος ὢν τοῦ Σέξτου καὶ ἐν τῇ Σαρδοῖ τῇ νήσῳ τυγχάνων ὑπωπτεύθη δι’ ἄλλα τε καὶ ὅτι τῷ Καίσαρι ἐκεκοινολόγητο , καὶ μεταπεμφθεὶς ὑπὸ Σέξτου ὡς λόγους δώσων περὶ ὧν διῳκήκει , τοὺς μὲν πεμφθέντας ἀπέκτεινε , τὴν δὲ νῆσον τῷ Καίσαρι καὶ τὸ ναυτικόν καὶ τὸ λοιπὸν στράτευμα καὶ ἑαυτὸν παραδέδωκεν . ὁ δὲ αὐτὸν μεγάλως τετίμηκε · δακτυλίοις τε γὰρ χρυσοῖς ἐκόσμησε καὶ τοῖς ἱππεῦσι συγκατηρίθμησε . τὸ δὲ τῶν δακτυλίων τοιοῦτόν ἐστιν . οὐδενὶ τῶν πάλαι Ῥωμαίων , οὐχ ὅτι τῶν ἀπελευθέρων , ἀλλ’ οὐδὲ τῶν ἐλευθέρων , πλὴν τῶν βουλευτῶν καὶ ἱππέων , δακτυλίοις χρυσοῖς κεχρῆσθαι ἐξῆν , εἰ μὴ ὁ τὸ κράτος ἔχων τοῦτο ἐπέτρεψε . τοῦτον οὖν τοῦ Σέξτου ἐκδοθῆναί οἶ αἰτήσαντος ὁ Καῖσαρ οὐκ ἐξέδωκεν , ἀντεγκαλῶν τῷ Σέξτῳ τὸ τοὺς αὐτομόλους τε ὑποδέχεσθαι τριήρεις τε ναυπηγεῖν παρὰ τὰ συγκείμενα καὶ ἕτερ’ ἄττα . ὁ δὲ δὴ Σέξτος διά τε τὸν Μηνᾶν καὶ δι’ ἄλλα τὸν Καίσαρα αἰτιώμενος , πέμψας πολλὰ τῆς Καμπανίας ἐπόρθησε . καὶ ὁ Καῖσαρ τοῦτο μαθὼν τόν τε Λέπιδον καὶ τὸν Ἀντώνιον μετεπέμψατο . καὶ ὁ μὲν Λέπιδος οὐκ εὐθὺς ὑπήκουσεν , Ἀντώνιος δὲ ἦλθε μὲν ἐκ τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ Βρεντέσιον , πρὶν δὲ τῷ Καίσαρι συνελθεῖν , δείσας ὅτι λύκος εἰς τὸ στρατήγιον αὐτοῦ εἰσῆλθε καὶ στρατιώτας ἔφθειρεν , εἰς τὴν Ἑλλάδα πάλιν ἀνέπλευσε , προφασισάμενος τὰ τῶν Παρθῶν ὡς κατεπείυοντα . Ὁ δὲ Σέξτος προθυμότερον εἴχετο τῶν πραγμάτων , καὶ τῇ Ἰταλίᾳ ἐπέπλει , καὶ πολλὰ μὲν ἐκάκου , οὐ μείω δὲ καὶ ἀντέπασχε . καὶ ναυμαχιῶν δὲ γεγονυιῶν οἱ τοῦ Σέξτου μᾶλλον ἐκράτουν , πολλῶν μὲν νηῶν τοῦ Καίσαρος καὶ ἐν ταῖς ναυμαχίαις φθαρεισῶν , πολλῶν δὲ καὶ ὑπὸ βιαίων πνευμάτων κινδυνευσασῶν , ὥστε τὸν Καίσαρα βουλόμενον εἰς Σικελίαν ἐμβαλεῖν τοῦτο μὲν ἀπογνῶναι , τῆς δὲ παραθαλασσίας ἠπείρου τὴν φυλακὴν ποιεῖσθαι ἀγαπητῶς . ὁ Σέξτος δ’ ἔτι μᾶλλον ἤρθη , καὶ αὐτὸς μὲν τὴν Ἰταλίαν ἐκάκου , εἰς δὲ τὴν Λιβύην τὸν Ἀπολλοφάνη ἀπέστειλε . Καῖσαρ μέντοι πλοῖά τε πολλὰ ἐναυπήγει καὶ ἐρέτας παρά τε τῶν βουλευτῶν καὶ τῶν ἰππέων καὶ τῶν δημοτῶν συνέλεγεν , ὁπλίτας τε κατελέγετο καὶ χρήματα πανταχόθεν συνήθροιζε · καὶ αὐτὸς μὲν τά τε ἐν τῇ Ἰταλίᾳ καὶ τὰ ἐν τῇ Γαλατίᾳ διέταττε , τῷ δ’ Ἀγρίππᾳ τὴν τοῦ ναυτικοῦ παρασκευὴν ἐγχειρίσας ἐκπονῆσαι καὶ ἐξασκῆσαι τοῦτο ἐκέλευσε . καὶ ὃς τάς τε ναῦς καὶ τοὺς ἐρέτας ἥθροισε , καὶ τὰς μὲν κατέφραττε , τοὺς δ’ ἐπ’ ἰκρίων ἐρέττειν ἤσκει . Οἱ δ’ ἐν τῇ Ῥώμῃ ἐταράττοντο μὲν καὶ ταῖς τῶν ἀρχόντων πρὸς ἀλλήλους στάσεσιν , ἔθραττον δὲ αὐτοὺς καὶ σημεῖα ἄλλα τε καὶ ὅτι λευκὴν ὄρνιν κλώνιον δάφνης ἐγκάρπου φέρουσαν ἀετὸς ἁρπάσας εἰς τὸν κόλπον τῆς Λιβίας ἐνέβαλεν · ὃ οὐ μικρὸν σημεῖον ἐδόκει . ἡ δὲ τῆς τε ὄρνιθος ἐπεμελήθη καὶ τὴν δάφνην ἐφύτευσε , καὶ ἡ μὲν ῥιζωθεῖσα ηὔξησεν , ἡ δὲ Λιβία ἐγκολπώσασθαι τὴν τοῦ Καίσαρος ἰσχὺν καὶ ἐν πᾶσιν αὐτοῦ κρατήσειν ἔμελλεν .
Lemmas: καί οὗτος μέν ὁ πόλεμος ἀναβάλλω · εἰς ὁ Ἑλλάς δέ ὁ Ἀντώνιος ἀπό ὁ Ἰταλία ἐπανέρχομαι ἐπί πλεῖστος ἐν οὗτος διατρίβω , ὁ τε ἐπιθυμία ἀποπίμπλημι καί ὁ πόλις κακός , ὡς ἀσθενής ὁ Σέξτος παραδίδωμι , καί ἄλλος δέ πολύς ἐκδιῃτέω παρά ὁ πάτριος , καί Διόνυσος νέος ἑαυτοῦ καλέω καί παρά ὁ ἄλλος ὀνομάζω ἐθέλω . καί ὁ Ἀθηναῖος διά οὗτος ὁ Ἀθηνᾶ αὐτός κατεγγυμένων , δέχομαι τε ὁ γάμος φημί καί προίξ μυριάς ἑκατόν πράσσω παρά αὐτός . ἐκεῖνος μέν περί οὗτος ἔχω , ὁ δέ Βεντίδιος ὁ Πούπλιος εἰς ὁ Ἀσία προπέμπω . ὅς ὁ Λαβιηνός συμμίγνυμι μετά τε ὁ περί αὐτός Ῥωμαῖος καί ὁ Παρθών παρατάσσω τρέπω οὗτος · καί πολύς μέν ὁ Παρθών παρά ὁ πολέμιος σφάζω , πλείων δέ ὑπό ἀλλήλων φθείρω ἐν ὁ φυγή συμπατέω , ὁ τε περιλείπομαι εἰς Κιλικία φεύγω . ὁ Λαβιηνός δέ αὖθις ἑτοιμάζω ἥκω εἰς χείρ αὐτός . ὁ δέ στρατιώτης ἀθυμόω διά ὁ ὁ βάρβαρος φυγή , ἀποδιδράσκω νύξ ἐπιχειρέω . καί οὗτος ἐκ αὐτόμολος προγιγνώσκω ὁ Βεντίδιος , πολύς μέν ἐν ὁ ἀποχωρέω λοχάω ἀποκτείνω , ὁ δέ λοιπός εἰς ἑαυτοῦ ἐπισπάω . ἐκεῖνος δέ τότε μέν διαφεύγω , ὕστερος δέ ὑπό Δημήτριος ἁλίσκομαι , ὅς ὁ πρότερος Καῖσαρ ἐξελεύθερος εἰμί , τότε παρά ὁ Ἀντώνιος εἰς Κύπρος ἀποστέλλω . Βεντίδιος δέ ὁ Κιλικία κομίζω καί Σίλων μετά ἱππεύς εἰς ὁ Ἀμανός προπέμπω , ὄρος δέ οὗτος εἰμί ἐν μεθόριος Κιλικία καί Συρία κεῖμαι , κομιδή στενός ἔχω ὁ δίοδος · ἔνθα καί κινδυνεύω εἄν ὑπό ὁ παρά ὁ Πάκορος τάσσω φυλάσσω αὐτός , εἰμί μή κατά Τύχη ὁ Βεντίδιος μάχομαι αὐτός ἐφίστημι βοηθέω . καί οὗτος ὁ τε Συρία , πλήν ὁ Ἀράδιος , παραλαμβάνω , εἶτα καί ὁ Παλαιστίνη κατέχω . Ἄππιος δέ Κλαύδιος καί Γαῖος Νωρβανός ὑπατεύω ὁ πλῆθος πρός ὁ τελώνης βαρύνω ὁ εἴσπραξις στασιάζω , ἐκεῖνος καί ὁ ὑπηρέτης ὁ τε στρατιώτης ὁ συνεισπράσσω ὅς ὁ χρῆμα εἰς χείρ ἔρχομαι . ὁ δέ Καῖσαρ ὁ Λιβία γαμέω . εἰμί δέ θυγάτηρ μέν Λίβιος Δροῦσος , ὅς ἑαυτοῦ μετά ὁ ἐν Μακεδονία ἧσσα διαχειρίζω , γυνή δέ ὁ Νέρων , καί ἔγκυος εἰμί ἐκ ἐκεῖνος μείς ἔοικα . διστάζω δέ διά οὗτος ὁ Καῖσαρ ἄγω αὐτός ἐν γαστήρ ἔχω , οἶς ἱερεύς ὁ ποντίφεξ , εἰμί μή ἀνόσιος εἰμί οὗτος , ἐρωτάω εἶπον ὡς εἰμί μέν ἐν ἀμφίβολος ὁ κύημα εἰμί , ὑπερτίθημι ὁ γάμος χρή , ὁμολογέω δέ αὐτός οὖον δένω κωλύω αὐτός γίγνομαι , τάχα μέν οὕτως καί ἐν ὁ πάτριος οὗτος εὑρίσκω , εἰμί δέ καί μή εὑρίσκω , οὕτως αὐτός εἶπον διά ὁ Καῖσαρ . ἐκδίδωμι δέ αὐτός αὐτός ὁ ἀνήρ ὥσπερ τις πατήρ . συνοικέω δέ ἤδη ὁ γυνή ὁ Καῖσαρ τίκτω Κλαύδιος Δροῦσος Νέρων , καί αὐτός ὁ Καῖσαρ ὁ πατήρ πέμπω · ὅς τελευτή πολύς ὕστερος οὗτος τε καί ὁ Τιβέριος ἐπίτροπος αὐτός ὁ Καῖσαρ καταλείπω . ἐν δέ οὗτος ὁ Καῖσαρ τε καί ὁ Σέξτος πολεμέω · οὖον γάρ ἐθελοντής , ἀλλά ἀναγκαστός ὁ ὁμολογία ποιέω οὐδέ ἐμμένω οὗτος . μέλλω μέν γάρ , εἰμί καί μή σκῆψις αὐτός γίγνομαι , μάχομαι . τέως δέ οὖν καί τις αὐτός αἰτία λαβή ὁ μάχη δίδωμι . Μηνᾶς γάρ ἐξελεύθερος εἰμί ὁ Σέξτος καί ἐν ὁ Σαρδώ ὁ νῆσος τυγχάνω ὑποπτεύω διά ἄλλος τε καί ὅτι ὁ Καῖσαρ κοινολογέομαι , καί μεταπέμπω ὑπό Σέξτος ὡς λόγος δίδωμι περί ὅς διοικέω , ὁ μέν πέμπω ἀποκτείνω , ὁ δέ νῆσος ὁ Καῖσαρ καί ὁ ναυτικός καί ὁ λοιπός στράτευμα καί ἑαυτοῦ παραδίδωμι . ὁ δέ αὐτός μέγας τιμάω · δακτύλιος τε γάρ χρυσός κοσμέω καί ὁ ἱππεύς συγκαταριθμέω . ὁ δέ ὁ δακτύλιος τοιοῦτος εἰμί . οὐδείς ὁ πάλαι Ῥωμαῖος , οὐ ὅτι ὁ ἀπελεύθερος , ἀλλά οὐδέ ὁ ἐλεύθερος , πλήν ὁ βουλευτής καί ἱππεύς , δακτύλιος χρυσός χράομαι ἔξεστι , εἰμί μή ὁ ὁ κράτος ἔχω οὗτος ἐπιτρέπω . οὗτος οὖν ὁ Σέξτος ἐκδίδωμι οἶς αἰτέω ὁ Καῖσαρ οὐ ἐκδίδωμι , ἀντεγκαλέω ὁ Σέξτος ὁ ὁ αὐτόμολος τε ὑποδέχομαι τριήρης τε ναυπηγέω παρά ὁ σύγκειμαι καί ἕτερος τις . ὁ δέ δή Σέξτος διά τε ὁ Μηνᾶς καί διά ἄλλος ὁ Καῖσαρ αἰτιάομαι , πέμπω πολύς ὁ Καμπανία πορθέω . καί ὁ Καῖσαρ οὗτος μανθάνω ὁ τε Λέπιδον καί ὁ Ἀντώνιος μεταπέμπω . καί ὁ μέν Λέπιδος οὐ εὐθύς ὑπακούω , Ἀντώνιος δέ ἔρχομαι μέν ἐκ ὁ Ἑλλάς εἰς ὁ Βρεντέσιον , πρίν δέ ὁ Καῖσαρ συνέρχομαι , δείδω ὅτι λύκος εἰς ὁ στρατήγιον αὐτός εἰσέρχομαι καί στρατιώτης φθείρω , εἰς ὁ Ἑλλάς πάλιν ἀναπλέω , προφασίζομαι ὁ ὁ Παρθών ὡς καταπείθω . ὁ δέ Σέξτος πρόθυμος ἔχω ὁ πρᾶγμα , καί ὁ Ἰταλία ἐπιπλέω , καί πολύς μέν κακόω , οὖον μείων δέ καί ἀντιπάσχω . καί ναυμαχία δέ γίγνομαι ὁ ὁ Σέξτος μᾶλλον κρατέω , πολύς μέν ναός ὁ Καῖσαρ καί ἐν ὁ ναυμαχία φθείρω , πολύς δέ καί ὑπό βίαιος πνεῦμα κινδυνεύω , ὥστε ὁ Καῖσαρ βούλομαι εἰς Σικελία ἐμβάλλω οὗτος μέν ἀπογιγνώσκω , ὁ δέ παραθαλάσσιος ἤπειρος ὁ φυλακή ποιέω ἀγαπητός . ὁ Σέξτος δέ ἔτι μᾶλλον ἀραρίσκω , καί αὐτός μέν ὁ Ἰταλία κακόω , εἰς δέ ὁ Λιβύη ὁ Ἀπολλοφάνης ἀποστέλλω . Καῖσαρ μέντοι πλοῖον τε πολύς ναυπηγέω καί ἐρέτης παρά τε ὁ βουλευτής καί ὁ ἱππεύς καί ὁ δημότης συλλέγω , ὁπλίτης τε καταλέγω καί χρῆμα πανταχόθεν συναθροίζω · καί αὐτός μέν ὁ τε ἐν ὁ Ἰταλία καί ὁ ἐν ὁ Γαλατία διατάσσω , ὁ δέ Ἀγρίππας ὁ ὁ ναυτικός παρασκευή ἐγχειρίζω ἐκπονέω καί ἐξασκέω οὗτος κελεύω . καί ὅς ὁ τε ναῦς καί ὁ ἐρέτης ἀθροίζω , καί ὁ μέν καταφράσσω , ὁ δέ ἐπί ἴκρια ἐρέσσω ἀσκέω . ὁ δέ ἐν ὁ Ῥώμη ταράσσω μέν καί ὁ ὁ ἄρχω πρός ἀλλήλων στάσις , θράσσω δέ αὐτός καί σημεῖον ἄλλος τε καί ὅτι λευκός ὄρνις κλώνιον δάφνη ἔγκαρπος φέρω ἀετός ἁρπάζω εἰς ὁ κόλπος ὁ Λιβία ἐμβάλλω · ὅς οὖον μικρός σημεῖον δοκέω . ὁ δέ ὁ τε ὄρνις ἐπιμελέομαι καί ὁ δάφνη φυτεύω , καί ὁ μέν ῥιζόω αὐξάνω , ὁ δέ Λιβία ἐγκολπόω ὁ ὁ Καῖσαρ ἰσχύς καί ἐν πᾶς αὐτός κρατέω μέλλω .