joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 10.32
Καὶ ὁ Κράσσος ὁ Μάρκος κατὰ τούτους τοὺς χρόνους εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ εἰς τὴν Θρᾴκην καὶ εἰς τὴν Ἐλλάδα πεμφθεὶς πολλοῖς ἐπολέμησεν ἔθνεσι , καὶ τὰ μὲν ἐνίκησε , τὰ δὲ προσηγάγετο . τὰ δ’ ἔθνη ταῦτα πάλαι μὲν Μυσοί τε καὶ Γέται ἐκέκληντο , πᾶσαν τὴν μεταξὺ τοῦ τε Αἵμου καὶ τοῦ Ἴστρου οὖσαν νεμόμενοι , προἰ·όντος δὲ τοῦ χρόνου τινὲς αὐτῶν καὶ ἄλλοις ὀνόμασιν ἐπεκλήθησαν . καὶ μετὰ ταῦτα πάνθ’ ὅσα ὁ ποταμὸς ὁ Σαῦος εἰς τὸν Ἴστρον ἐμβάλλων ὑπὲρ τῆς Δαλματίας καὶ τῆς Μακεδονίας τῆς τε Θρᾴκης ἀπὸ τῆς Παννονίας ἀφορίζει , εἰς τὸ τῆς Μυσίας προκεχώρηκεν ὄνομα . καὶ ἐν αὐτοῖς ἄλλα τε πολλά εἰσιν ἔθνη καὶ οἱ Τριβαλλοὶ προσαγορευθέντες οἵ τε κεκλημένοι Δαρδάνιοι . Ταῦτα μὲν οὑν ἔν τε τῇ βασιλείᾳ καὶ τῇ δημοκρατίᾳ ταῖς τε δυναστείαις πέντε καὶ εἴκοσι καὶ ἑπτακοσίοις ἔτεσιν ἔπραξάν τε Ῥωμαῖοι καὶ ἔπαθον , ἐκ δὲ τούτου μοναρχεῖσθαι αὖθις ἀκριβῶς ἤρξαντο , καίτοι τοῦ Καίσαρος τά τε ὅπλα καταθέσθαι βουλευομένου κα ; τῇ γερουσίᾳ καὶ τῷ δήμῳ ἐπιτρέψαι τὰ πράγματα . τὴν μέντοι γνώμην τῷ Ἀγρίππᾳ καὶ τῷ Μαικήνᾳ , οἷς ἐπίστευε τὰ ἀπόρρητα , κοινωσάμενος , τὴν μὲν Ἀγρίππου γνώμην ἀποτρέπουσαν αὐτὸν τῆς μοναρχίας εὕρηκεν · ὁ δὲ Μαικήνας τοὐναντίον συνεβούλευεν ἅπαν , εἰπὼν ἤδη τὴν μοναρχίαν ἐπὶ πολὺ διοικῆσαι αὐτόν , καὶ ἀναγκαῖον εἶναι δυεῖν θάτερον , ἢ μεῖναι ἐπὶ τῶν αὐτῶν ἦι ἀπολέσθαι ταῦτα προέμενον . τοῖς γὰρ ἅπαξ μοναρχήσασιν ἀσφαλῶς ἰδιωτεῦσαι εἶναι ἀδύνατον . ὑπέθετο δὲ καὶ ὅπως ἀσφαλῶς τε καὶ δικαίως ἄρξει , πρὸς δὲ καὶ ἀνεπαχθῶς , πολὺν κατατείνας λόγον περὶ τῆς ὑποθέσεως . ἐπὶ πάσι δὲ ταῦτα ἐπήγαγεν εἰ ὅσα ἕτερόν τινα ἄρξαντά σου ποιεῖν ἐβούλου , ταῦτα αὐτὸς αὐτεπάγγελτος πράττεις , οὔτε τι ἁμαρτήσεις καὶ πάντα κατορθώσεις , ἥδιστά τε καὶ ἀκινδυνότατα ζήσεις . ” Οἱ μὲν οὑν ταῦτα τῷ Καίσαρι συνεβούλευσαν , ὁ δὲ ἄμφω μὲν καὶ ἐθαύμασε καὶ ἐπῄνεσεν , εἵλετο δὲ τοῦ Μαικήνου τὴν συμβουλήν · καὶ οὔτε τὴν μοναρχίαν ἀπέθετο καὶ τὴν τοῦ αὐτοκράτορος προσειλήφει ἐπίκλησιν , οὐ τὴν ἐπὶ νίκαις κατὰ τὸ ἀρχαῖον διδομένην τισί , ταύτην γὰρ πολλάκις ἐπεκλήθη , ἀλλὰ τὴν τὸ κράτος σημαίνουσαν τὸ βασίλειον . τῷ δ’ ἑξῆς ἔτει ἕκτον ὑπάτευσεν , Ἀγρίππα οἱ συνάρχοντος , ὃν ὑπερβαλλόντως ἐτίμα , καὶ τὴν ἀδελφὴν αὐτῷ τὴν Ὀκταβίαν συνῴκισε . καὶ τῆς γερουσίας πρόκριτος ἐπεκλήθη ὁ Καῖσαρ , ὡς ἐν τῇ ἀκριβεῖ δημοκρατίᾳ νενόμιστο , ἄλλα τε πολλὰ πεποίηΚεν εἰς τιμὴν τῆς Ῥώμης καὶ τῶν πολιτῶν καὶ χρήματα πολλοῖς τῶν βουλευτῶν ἐχαρίσατο λαμπρῶς πενητεύσασι , τά τε παλαιὰ συμβόλαια τῶν εἰς τὸ κοινὸν ὀφειλόντων κατέκαυσε · καὶ ὅσα ἐπὶ Λεπίδου καὶ Ἀντωνίου ἀδίκως ἐγένοντο , δι’ ἑνὸς προγράμματος κατέλυσεν ἅπαντα . καὶ ἐπὶ τούτοις ὑμνούμενος , ἕνα μᾶλλον τιμηθείη , καὶ παρ’ ἑκόντων τὴν μοναρχίαν λαβεῖν ἐπεθύμησεν , ὡς μὴ δοκοίη ἀκόντων ἄρχειν . καὶ τοὺς αὐτῷ μάλιστα ἐπιτηδείους παρασκευάσας εἰς τὴν γερουσίαν εἰσῆλθεν ἕβδομον ὑπατεύων · καὶ παραιτεῖσθαι λέγων τὴν μοναρχίαν καὶ πάντα ὑπὸ τοῖς ἀρίστοις ποιεῖν , ἐδέετο τούτων δέξασθαι αὐτοῦ τὴν τῆς μοναρχίας ἀπόθεσιν . οἱ δὲ τῆς βουλῆς , οἱ μὲν εἰδότες τὴν γνώμην αὐτοῦ , οἱ δ’ ὑποπτεύοντες , οἶ μὲν ἐλέγξαι αὐτὸν οὐκ ἐβούλοντο , οἶ δ’ ἐδεδοίκεσαν . ὅθεν καὶ πιστεύειν αὐτῷ οἱ μὲν ἐπλάττοντο , οἱ δὲ ἠναγκάζοντο · καὶ ἐβίασαν δῆθεν αὐτὸν αὐταρχεῖν . καὶ τὴν μὲν ἡγεμονίαν οὕτως παρά τε τῆς γερουσίας καὶ τοῦ δήμου ἐβεβαιώσατο , καὶ τὴν φροντίδα τῶν κοινῶν πᾶσαν ὑπεδέξατο . τῶν δ’ ἐθνῶν τὰ μὲν ἀσθενέστερα ὡς εἰρηναῖά τε καὶ ἀπόλεμα ἀπέδωκε τῇ βουλῇ , τὰ δ’ ἰσχυρότερα ὡς ἐπικίνδυνα τάχα καὶ σφαλερὰ κατέσχεν ἔσχεν αὐτός , δοκήσει μὲν ὅπως ἡ γερουσία τὰ κάλλιστα τῆς ἀρχῆς καρποῖτο , αὐτῷ δ’ οἱ πόνοι ἐπίκεινται , τῇ δ’ ἀληθείᾳ ἵνα ἐκεῖνοι μὲν καὶ ἄοπλοι καὶ ἄμαχοι ὦσιν , αὐτὸς δὲ καὶ ὅπλα ἔχῃ καὶ στρατιώτας τρέφῃ . ἵνα δὲ μή τι μοναρχικὸν δοκοίη φρονεῖν , ἐς δέκα ἔτη τὴν ἀρχὴν τῶν ἀπονεμηθέντων αὐτῷ κατεδέξατο . τοσούτῳ γὰρ χρόνῳ αὐτὰ καταστήσειν ὑπέσχετο , λόγῳ ταῦτα ἐπαγγελλόμενος . τῆς γὰρ δεκαετίας περανθείσης ἕτερα πέντε ἴτη , εἶτ’ αὖθις πέντε καὶ μετὰ τοῦτο δέκα καὶ ἕτερα πάλιν , πεντάκις αὐτῶ ἐψηφίσθη , ὥστε τῇ τῶν δεκαετηρίδων διαδοχῇ διὰ βίου μοναρχῆσαι αὐτόν . κἀντεῦθεν καὶ οἶ μετ’ αὐτὸν αὐτοκράτορες , καίτοι διὰ βίου ἀποδεικνύμενοι , ὅμως διὰ τῶν δέκα ἐτῶν ἀεὶ ἑώρταζον , ὡς αὖθις τότε τὴν ἡγεμονίαν ἀνανεούμενοι . Πόλλα δὲ καὶ τότε εἰς τιμὴν ἐψηφίσθη τῷ Καίσαρι , καὶ Αὔγουστος ἐπεκλήθη . ἐφίετο μὲν γὰρ Ῥωμύλος ὀνομασθῆναι , αἰσθόμενος δὲ ὑποπτεύεσθαι ἐκ τούτου τῆς βασιλείας ἐπιθυμεῖν , οἱ γὰρ Ῥωμαῖοι πράγματι μὲν τὰ τῶν βασιλευομένων ὑπέμενον , τῷ δ’ ὀνόματι ἤχθοντο , ἀπέσχετο τοῦ ὀνόματος , καὶ Αὔγουστος καλεῖσθαι ἠθέλησεν , ὡς καὶ πλεῖόν τι ἢ κατὰ ἀνθρώπους ὑπάρχων . πάντα γὰρ τὰ ἱερώτατα καὶ σεβάσμια αὔγουστα προσαγορεύεται . ἐξ οὗπερ καὶ σεβαστὸν προσεῖπον αὐτόν , ἀπὸ τοῦ σεβάζεσθαι , ἐξελληνίζοντές πὼς , ὥσπερ τινὰ σεπτόν . ἡ δὲ τῶν αὐτοκρατόρων κατοικία παλάτιον ὠνομάσθη , ὅ τι ἔν τε τῷ Παλατίῳ λεγομένῳ ὄρει , ἐν ᾧ Φαυστοῦλος ᾤκει ὁ τὸν Ῥωμύλον θρεψάμενος , ὁ Καῖσαρ ᾤκει καὶ ἐκεῖ τὸ στρατήγιον εἶχε . καὶ διὰ τοῦτο κἂν ἄλλοθί που ὁ αὐτοκράτωρ καταλύῃ , τὴν τοῦ παλατίου κλῆσιν ἡ καταγωγὴ αὐτοῦ ἔχει . πάσα δὲ ἐξουσία , ἥ τε τοῖς ὑπάτοις τὸ παλαιὸν διδομένη καὶ ἡ τοῖς δημάρχοις καὶ ἡ τοῖς τιμηταῖς καὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασι , τοῖς αὐτοκράτορσι δέδοται · καὶ προσέτι καὶ λελύσθαι τῶν νόμων ἐδόθη αὐτοῖς , τοῦτ’ ἔστιν ἐλευθέρους ἀπὸ πάσης τῶν νόμων ἀνάγκης εἶναι καὶ μηδενὶ τούτων ἐνέχεσθαι .
Lemmas: καί ὁ Κράσσος ὁ Μάρκος κατά οὗτος ὁ χρόνος εἰς ὁ Μακεδονία καί εἰς ὁ Θρᾴκη καί εἰς ὁ Ἐλλάς πέμπω πολύς πολεμέω ἔθνος , καί ὁ μέν νικάω , ὁ δέ προσάγω . ὁ δέ ἔθνος οὗτος πάλαι μέν Μυσός τε καί Γέτης καλέω , πᾶς ὁ μεταξύ ὁ τε Αἷμος καί ὁ Ἴστρος εἰμί νέμω , προΐημι δέ ὁ χρόνος τις αὐτός καί ἄλλος ὄνομα ἐπικαλέω . καί μετά οὗτος πᾶς ὅσος ὁ ποταμός ὁ Σαῦος εἰς ὁ Ἴστρος ἐμβάλλω ὑπέρ ὁ Δαλματία καί ὁ Μακεδονία ὁ τε Θρᾴκη ἀπό ὁ Παννονία ἀφορίζω , εἰς ὁ ὁ Μυσία προχωρέω ὄνομα . καί ἐν αὐτός ἄλλος τε πολύς εἰμί ἔθνος καί ὁ Τριβαλλός προσαγορεύω ὁ τε καλέω Δαρδάνιος . οὗτος μέν ἐν ἐν τε ὁ βασίλεια καί ὁ δημοκρατία ὁ τε δυναστεία πέντε καί εἴκοσι καί ἑπτακόσιοι ἔτος πράσσω τε Ῥωμαῖος καί πάσχω , ἐκ δέ οὗτος μοναρχέω αὖθις ἀκριβῶς ἄρχω , καίτοι ὁ Καῖσαρ ὁ τε ὅπλον κατατίθημι βουλεύω ἄν ; ὁ γερουσία καί ὁ δῆμος ἐπιτρέπω ὁ πρᾶγμα . ὁ μέντοι γνώμη ὁ Ἀγρίππας καί ὁ Μαικήνας , ὅς πιστεύω ὁ ἀπόρρητος , κοινόω , ὁ μέν Ἀγρίππας γνώμη ἀποτρέπω αὐτός ὁ μοναρχία εὑρίσκω · ὁ δέ Μαικήνας ἐναντίος συμβουλεύω ἅπας , εἶπον ἤδη ὁ μοναρχία ἐπί πολύς διοικέω αὐτός , καί ἀναγκαῖος εἰμί δύο ἕτερος , ἢ μένω ἐπί ὁ αὐτός ὅς ἀπόλλυμι οὗτος προΐημι . ὁ γάρ ἅπαξ μοναρχέω ἀσφαλῶς ἰδιωτεύω εἰμί ἀδύνατος . ὑποτίθημι δέ καί ὅπως ἀσφαλῶς τε καί δικαίως ἄρχω , πρός δέ καί ἀνεπαχθῶς , πολύς κατατείνω λόγος περί ὁ ὑπόθεσις . ἐπί πᾶς δέ οὗτος ἐπάγω εἰμί ὅσος ἕτερος τις ἄρχω σύ ποιέω βούλομαι , οὗτος αὐτός αὐτεπάγγελτος πράσσω , οὔτε τίς ἁμαρτάνω καί πᾶς κατόρθωσις , ἡδύς τε καί ἀκίνδυνος ζῶ . ” ὁ μέν ἐν οὗτος ὁ Καῖσαρ συμβουλεύω , ὁ δέ ἄμφω μέν καί θαυμάζω καί ἐπαινέω , αἱρέω δέ ὁ μαεξενας ὁ συμβουλή · καί οὔτε ὁ μοναρχία ἀποτίθημι καί ὁ ὁ αὐτοκράτωρ προσλαμβάνω ἐπίκλησις , οὖον ὁ ἐπί Νίκη κατά ὁ ἀρχαῖος δίδωμι τις , οὗτος γάρ πολλάκις ἐπικαλέω , ἀλλά ὁ ὁ κράτος σημαίνω ὁ βασίλειος . ὁ δέ ἑξῆς ἔτος ἕκτος ὑπατεύω , Ἀγρίππας ὁ συνάρχω , ὅς ὑπερβαλλόντως τιμάω , καί ὁ ἀδελφή αὐτός ὁ Οκταβιάν συνοικίζω . καί ὁ γερουσία πρόκριτος ἐπικαλέω ὁ Καῖσαρ , ὡς ἐν ὁ ἀκριβής δημοκρατία νομίζω , ἄλλος τε πολύς ποιέω εἰς τιμή ὁ Ῥώμη καί ὁ πολίτης καί χρῆμα πολύς ὁ βουλευτής χαρίζομαι λαμπρῶς πενητεύω , ὁ τε παλαιός συμβόλαιος ὁ εἰς ὁ κοινός ὀφείλω κατακαίω · καί ὅσος ἐπί Λέπιδος καί Ἀντώνιος ἄδικος γίγνομαι , διά εἷς πρόγραμμα καταλύω ἅπας . καί ἐπί οὗτος ὑμνέω , εἷς μᾶλλον τιμάω , καί παρά ἑκών ὁ μοναρχία λαμβάνω ἐπιθυμέω , ὡς μή δοκέω ἄκων ἄρχω . καί ὁ αὐτός μάλιστα ἐπιτήδειος παρασκευάζω εἰς ὁ γερουσία εἰσέρχομαι ἕβδομος ὑπατεύω · καί παραιτέομαι λέγω ὁ μοναρχία καί πᾶς ὑπό ὁ ἀγαθός ποιέω , δήω οὗτος δέχομαι αὐτός ὁ ὁ μοναρχία ἀπόθεσις . ὁ δέ ὁ βουλή , ὁ μέν οἶδα ὁ γνώμη αὐτός , ὁ δέ ὑποπτεύω , οἶς μέν ἐλέγχω αὐτός οὐ βούλομαι , οἶς δέ δείδω . ὅθεν καί πιστεύω αὐτός ὁ μέν πλάσσω , ὁ δέ ἀναγκάζω · καί βιάζω δῆθεν αὐτός αὐταρχέω . καί ὁ μέν ἡγεμονία οὕτως παρά τε ὁ γερουσία καί ὁ δῆμος βεβαιόω , καί ὁ φροντίς ὁ κοινός πᾶς ὑποδείκνυμι . ὁ δέ ἔθνος ὁ μέν ἀσθενής ὡς εἰρηναῖος τε καί ἀπόλεμος ἀποδίδωμι ὁ βουλή , ὁ δέ ἰσχυρός ὡς ἐπικίνδυνος τάχα καί σφαλερός κατέχω ἔχω αὐτός , δοκέω μέν ὅπως ὁ γερουσία ὁ καλῶς ὁ ἀρχή καρπόω , αὐτός δέ ὁ πόνος ἐπίκειμαι , ὁ δέ ἀλήθεια ἵνα ἐκεῖνος μέν καί ἄοπλος καί ἄμαχος εἰμί , αὐτός δέ καί ὅπλον ἔχω καί στρατιώτης τρέφω . ἵνα δέ μή τίς μοναρχικός δοκέω φρονέω , εἰς δέκα ἔτος ὁ ἀρχή ὁ ἀπονέμω αὐτός καταδέχομαι . τοσοῦτος γάρ χρόνος αὐτός καθίστημι ὑπισχνέομαι , λόγος οὗτος ἐπαγγέλλω . ὁ γάρ δεκαετία περαίνω ἕτερος πέντε Ίτη , εἶτα αὖθις πέντε καί μετά οὗτος δέκα καί ἕτερος πάλιν , πεντάκις αὐτός ψηφίζω , ὥστε ὁ ὁ δεκαετηρίδα διαδοχή διά βίος μοναρχέω αὐτός . ἐντεῦθεν καί οἶς μετά αὐτός αὐτοκράτωρ , καίτοι διά βίος ἀποδείκνυμι , ὅμως διά ὁ δέκα ἔτος ἀεί ἑορτάζω , ὡς αὖθις τότε ὁ ἡγεμονία ἀνανεόομαι . Πόλλα δέ καί τότε εἰς τιμή ψηφίζω ὁ Καῖσαρ , καί Αὔγουστος ἐπικαλέω . ἐφίημι μέν γάρ Ῥωμύλος ὀνομάζω , αἰσθάνομαι δέ ὑποπτεύω ἐκ οὗτος ὁ βασίλεια ἐπιθυμέω , ὁ γάρ Ῥωμαῖος πρᾶγμα μέν ὁ ὁ βασιλεύω ὑπομένω , ὁ δέ ὄνομα ἔχθω , ἀπέχω ὁ ὄνομα , καί Αὔγουστος καλέω ἐθέλω , ὡς καί πλέω τίς ἢ κατά ἄνθρωπος ὑπάρχω . πᾶς γάρ ὁ ἱερός καί σεβάσμιος Αὔγουστα προσαγορεύω . ἐκ ὅσπερ καί σεβαστός προσεῖπον αὐτός , ἀπό ὁ σεβάζομαι , ἐξελληνίζω πως , ὥσπερ τις σεπτός . ὁ δέ ὁ αὐτοκράτωρ κατοίκιος Παλάτιον ὀνομάζω , ὅς τίς ἐν τε ὁ Παλάτιον λέγω ὄρος , ἐν ὅς Φαυστοῦλος οἰκέω ὁ ὁ Ῥωμύλος τρέφω , ὁ Καῖσαρ οἰκέω καί ἐκεῖ ὁ στρατήγιον ἔχω . καί διά οὗτος κἀν ἄλλοθι ποῦ ὁ αὐτοκράτωρ καταλύω , ὁ ὁ Παλάτιον κλῆσις ὁ καταγωγή αὐτός ἔχω . πᾶς δέ ἐξουσία , ὅς τε ὁ ὕπατος ὁ παλαιός δίδωμι καί ὁ ὁ δήμαρχος καί ὁ ὁ τιμητής καί ὁ ἄλλος ἅπας , ὁ αὐτοκράτωρ δίδωμι · καί προσέτι καί λύω ὁ νόμος δίδωμι αὐτός , οὗτος εἰμί ἐλεύθερος ἀπό πᾶς ὁ νόμος ἀνάγκη εἰμί καί μηδείς οὗτος ἐνέχω .