joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 4.16
Θανόντος δὲ Ἀλεξάνδρου εἰς τέσσαρας ἀρχὰς ἡ ἐκείνου βασιλεία διῄρητο , καὶ τῆς μὲν Ἀσίας Ἀντί - Cap . 16 . Iosephi Ant . 12 , 1 et 2 . ἕτεροι p . 310 , 7 : Epiphanius de mensuris et ponderibus νοί . 2 , ρ . 161 ed . Patan . , et alii . γόνος ἦρξε , τῶν δὲ λοιπόν οἶ προγεγραμμένοι . τούτων δὲ πρὸς ἀλλήλους στασιαζόντων πόλεμοί τε συνεχεῖς ἦσαν καὶ ἐκακοῦντο αἱ πόλεις . ὁ δὲ Πτολεμαῖος ὁ Λάγου ὁ τῆς Αἰγύπτου βασιλεύων , ὃς καὶ σωτὴρ ἐχρημάτιζε , τῇ τε Συρίᾳ τἀναντία τῇ ἐπικλήσει αὐτοῦ γέγονε , καὶ τὰ Ἰεροσόλυμα δόλῳ κατέσχεν . είσελθὼν γὰρ εἰς τὴν πόλιν σαββάτῳ ὡς θύσων , ἀπόνως ταύτης ἐκράτησεν οἱ γὰρ Ἰουδαῖοι μήτε τὴν διάνοιαν εἰδότες αὐτοῦ καὶ διὰ τὴν ἡμέραν ἐν ἀργίᾳ ὄντες , οὐκ ἀντέστησαν . κρατήσας δ’ οὕτω τοῦ ἔθνους πικρότατα ἦρχε , καὶ πολλοὺς λαβὼν αἰχμαλώτους εἰς Αἴγυπτον ἀπήγαγε καὶ κατῴκισε . τοῖς δ’ ἐν Ἱεροσολύμοις στάσεις πρὸς τοὺς Σαμαρείτας ἐγένοντο , τῶν μὲν Ἱεροσολυμιτῶν τὸ παρ’ αὐτοῖς ἱερὸν καλούντων ἄγιον καὶ τὰς θυσίας ἐν αὐτῷ γίνεσθαι δεῖν λεγόντων , τῶν δὲ Σικιμιτῶν τὸν ἐν τῷ Γαριζὶν ὄρει σεμνυνόντων ναόν . Τεσσαράκοντα δ’ ἔτη τοῦ Λάγου Πτολεμαίου βασιλεύσαντος τῆς Αἰγύπτου καὶ τελευτήσαντος ὁ παῖς αὐτοῦ Πτολεμαῖος ὁ Φιλάδελφος διεδέξατο τὴν ἀρχήν . ὃς τάς τε γραφὰς τὰς Ἑβραικὰς ἐκ τῆς πατρίου γλώττης εἰς Ἑλλάδα μεταβληθῆναι διάλεκτον ἔσπευσε , καὶ τοὺς δουλεύοντας ἐν Αἰγύπτῳ τῶν Ἱεροσολυμιτῶν ἠλευθέρωσε . συλλογὴν γὰρ βιβλίων ποιήσασθαι βουληθεὶς καὶ περὶ ταύτην φιλοτιμούμενος , τὸν Φαληρέα Δημήτριον ἐπὶ τῶν βιβλιοθηκῶν εἶχε . καί ποτε τοῦ Πτολεμαίου τὸν Δημήτριον ἐρωτήσαντος πόσας ἤδη ἔχει μυριάδας βιβλίων , περὶ εἴκοσιν εἶπεν εἶναι τὰ συνειλεγμένα ἐκεῖνος · εἶναι δὲ καὶ παρ’ Ἑβραίοις τόν παρ’ αὐτοῖς νομίμων συγγράμματα σπουδῆς ἄξια , καὶ δεῖν καὶ ταῦτα κτήσασθαι . γράφει τοίνυν ὁ βασιλεὺς τῷ ἀρχιερεῖ περὶ τούτων . Ἀρισταῖος δὲ φίλος τυγχάνων τῷ βασιλεῖ ‘‘τοὺς τῶν Ἰουδαίων νόμους ” εἶπεν οὐ μεταγράψαι μόνον , ἀλλὰ καὶ ἑρμηνεῦσαι διεγνωκότες , πῶς ἂν τοῦτο διαπραξώμεθα , πολλῶν Ἰουδαίων ἐν τῇ σῇ βασιλείᾳ δούλων ὄντων ; ἀπόλυσον οὖν αὐτούς , βασιλεῦ , τῆς δουλείας , καὶ οὕτω πρόθυμον τὸ ἔθνος ποιήσεις εἰς τὸ τὰς γραφὰς καὶ μεταγράψασθαι καὶ ἑρμηνεῦσαι . ” ὁ γοῦν βασιλεὺς τῷ λόγῳ τοῦ Ἀρισταίου πεισθεὶς ἐκέλευσε πάντας τοὺς ἐν Αἰγύπτῳ δουλεύοντας Ἰουδαίους ἐλευθέρους ἀπολυθῆναι , πριάμενος ἕκαστον ἐκ τῶν δεσποτῶν αὐτῶν δραχμῶν ἑκατὸν εἴκοσι . τὸ δὲ τῶν ἐλευθερωθέντων πλῆθος εἰς μυριάδας ἠρίθμητο ὑπὲρ δέκα . τὰ δὲ ὑπὲρ τιμήματος αὐτῶν δοθέντα τετρακόσια καὶ ἑξήκοντα γεγόνασι τάλαντα . Γράφει γοῦν Πτολεμαῖος πρὸς Ἑλεάζαρ τὸν ἀρχιερέα . τελευτήσαντος γὰρ τοῦ ἀρχιερέως Ὀνίου ὁ παῖς αὐτοῦ Σίμων αὐτὸν διεδέξατο , ὃς καὶ δίκαιος ἐπεκέκλητο , τούτου δὲ θανόντος ἐπὶ νηπίῳ υἱῷ Ὀνίᾳ καλουμένῳ ὁ τοῦ Σίμωνος ἀδελφὸς Ἐλεάζαρ τὴν ἀρχιερωσύνην εἶχε . τούτῳ τοίνυν ὁ Πτολεμαῖος ἐπέστειλε , τήν τε τῶν δουλευόντων Ἰουδαίων ἐλευθερίαν καταγγέλλων καὶ τὴν εἰς τὸ ἔθνος διάθεσιν , καὶ ἀξιῶν τούς τε νόμους αὐτοὺς πεμφθῆναι καὶ ἄνδρας ἕξ ἀφ’ ἑκάστης φυλῆς τήν τε πάτριον ἠσκημένους διάλεκτον εἰς ἀκρίβειαν καὶ τὴν Ἑλληνίδα φωνήν , ἔνα παρ’ ἐκείνων εἰς τὴν Ἑλλάδα γλῶτταν μεταβληθεῖεν αἶ παρ’ αὐτοῖς γραφαί . ἔστειλε δὲ καὶ εἰς τὸ ἱερὸν ἀναθήματα , ἀργυρίου τάλαντα ἑκατόν , φιάλας χρυσᾶς εἴκοσι καὶ ἀργυρᾶς τριάκοντα , καὶ κρατῆρας πέντε καὶ τράπεζαν χρυσῆν . ὁ οὖν Ἐλεάζαρ τὴν ἐπιστολὴν τοῦ Πτολεμαίου καὶ τὰ ἀναθήματα κομισάενος , ἐπελέξατο ἄνδρας ἐκ φυλῆς ἑκάστης ἔξ , καὶ πέπομφε φέροντας καὶ τὸν νόμον . ὧν εἰς Ἀλεξάνδρειαν παραγενομένων , καὶ τῷ βασιλεῖ τάς τε διφθέρας χρυσοῖς γράμμασι τὸν νόμον ἐχούσας ἐγγεγραμμένον καὶ τὰ παρὰ τοῦ ἀρχιερέως αὐτῷ σταλέντα δῶρα προσκεκομικότων , ὁ βασιλεὺς ἥσθη διαφερόντως , καὶ ἠσπάσατο τοὺς ἄνδρας , καὶ συνειστιάθη αὐτοῖς , καὶ ἀνὰ τρία δέδωκε τάλαντα , καὶ καταλύσεις αὐτοῖς ἡτοίμασε καλλίστας . εἶτα παραλαβὼν αὐτοὺς ὁ Δημήτριος , καὶ εἰς ἔνα οἶκον ἀπαγαγὼν ἤρεμον ἔργου ἔχεσθαι παρεκάλει . οἱ δὲ ὡς ἐνῆν φιλοτίμως ἀκριβῆ τὴν ἑρμηνείαν ἐτίθεντο . τοῦ δ ἔργου ἐν ἑβδομήκοντα καὶ δυεῖν ἡμέραις τετελεδμένου , καὶ τῶν μεταγραφέντων ἀναγνωσθέντων τῷ βασιλεῖ , ἐκεῖνος καὶ ἔχαιρεν ὅτι εἰς ἔργον ἤχθη τὸ αὐτοῦ βούλημα καὶ τὴν διάνοιαν τοῦ νομοθέτου καὶ τὴν σοφίαν ὑπερεθαύμαζε . καὶ ἠπόρει πῶς οὐδεὶς οὔτε τῶν ἱστορικῶν οὔτε τῶν ἄλλων σοφῶν αὐτῆς ἐπεμνήσθη . ἔφη δὲ αὐτῷ ὁ Δημήτριος μηδένα τολμῆσαι τῆς τῶν νόμων τούτων ἀναγραφῆς ἅψασθαι διὰ τὸ θείαν αὐτὴν εἶναι , καὶ ὅτι τινὲς ἐγχειρήσαντες τούτοις ἐβλάβησαν ὑπὸ τοῦ θεοῦ . Θεόπεμπτός τε γὰρ βουληθεὶς περὶ τούτων συγγράψασθαι ἑ βλάβη τὰς φρένας ἐφ’ ἡμέραις πλείοσι τῶν τριάκοντα · καὶ συνεὶς ὅθεν αὐτῷ ἡ παραφροσύνη ἐγένετο , ἐν τοῖς διαλείμμασιν ἐξιλάσκετο τὸν θεόν · ὄναρ τε εἶδεν ὡς αὐτῷ τὸ πάθος συμβέβηκε περιεργαζομένῳ τὰ θεῖα καὶ εἰς κοινοὺς ἀνθρώπους ἐκφέρειν ταῦτα θελήσαντι . ἀντὶ . ἀποσχόμενος οὖν τοῦ ἔργου κατέστη τὸν νοῦν . ‘ἀλλὰ καὶ Θεόδεκτος ” εἶπεν “ ὁ των τραγῳδιῶν ποιητής , θέλων ἔν τινι δράματι τῶν ἐν τῇ ἱερᾷ βιβλῳ γεγραμμένων μνησθῆναι , ἀλγήσας τὰ ὄμματα ἐπηρώθη · καὶ τὸ αἴτιον γνοὺς ἀπηλλάγη τῆς συμφορὰς , δεηθεὶς τοῦ θεοῦ . ” λαβὼν οὖν τὰς βίβλους ὁ βασιλεὺς καὶ προσκυνήσας αὐταῖς , καὶ δωρησάμενος τοῖς ἀνδράσι φιλοτιμότατα , καὶ ἀναθήματα στείλας ἐν τό ναῷ καὶ δῶρα κάλλιστα τῷ ἀρχιερεῖ , ἐπανελθεῖν ἀφῆκεν εἰς Ἱερουσαλήμ . Οὕτω μὲν τὴν ἑρμηνείαν τῶν Ἑβραϊκῶν γραφῶν γενέσθαι ἱστόρησεν ὁ Ἰώσηπος · ἕτεροι δὲ μὴ ὁμοῦ συνελθόντας φασὶ τοὺς ἑρμηνεῖς τῶν γραφῶν ποιήσασθαι τὴν παράφρασιν , ἀλλ’ ἀνὰ δύο διαιρεθῆναι αὐτοὺς καὶ ἐν ἰδιαζούσαις διαίταις ὄντας ἐκθέσθαι τὴν ἑρμηνείαν , καὶ μετὰ τὸ τέλος ὁμοῦ συνελθεῖν , καὶ τὰς ἑκάστων συγγραφὰς παραβληθείς ἃς ἀλλήλαις εὑρεθῆναι μήτε κατὰ νοῦν μήτε μὴν κατὰ λέξεις διαφωνούσας , ἀλλὰ συμφώνους ἐν ἅπασιν . Η μὲν οὑν ἑρμηνεία ἐπὶ Πτολεμαίου τοῦ Φιλαδέλφου
Lemmas: θνῄσκω δέ Ἀλέξανδρος εἰς τέσσαρες ἀρχή ὁ ἐκεῖνος βασίλειος διαιρέω , καί ὁ μέν Ἀσία ἀντί - Cap . 16 . Iosephi Ant . 12 , 1 et 2 . ἕτερος p . 310 , 7 : Epiphanius de mensuris et ponderibus νόος . 2 , ρ . 161 ed . Patan . , et alii . γόνος ἄρχω , ὁ δέ λοιπός οἶς προγράφω . οὗτος δέ πρός ἀλλήλων στασιάζω πόλεμος τε συνεχής εἰμί καί κακόω ὁ πόλις . ὁ δέ Πτολεμαῖος ὁ Λᾶγος ὁ ὁ Αἴγυπτος βασιλεύω , ὅς καί σωτήρ χρηματίζω , ὁ τε Συρία τἀναντία ὁ ἐπίκλησις αὐτός γίγνομαι , καί ὁ Ἱερουσαλήμ δόλος κατέχω . εἰσέρχομαι γάρ εἰς ὁ πόλις σάββατον ὡς θύω , ἄπονος οὗτος κρατέω ὁ γάρ Ἰουδαῖος μήτε ὁ διάνοια οἶδα αὐτός καί διά ὁ ἡμέρα ἐν ἀργία εἰμί , οὐ ἀνθίστημι . κρατέω δέ οὗτος ὁ ἔθνος πικρός ἄρχω , καί πολύς λαμβάνω αἰχμάλωτος εἰς Αἴγυπτος ἀπάγω καί κατοικίζω . ὁ δέ ἐν Ἱερουσαλήμ στάσις πρός ὁ Σαμαρείτης γίγνομαι , ὁ μέν Ἱεροσολυμίτης ὁ παρά αὐτός ἱερόν καλέω ἀγάω καί ὁ θυσία ἐν αὐτός γίγνομαι δήω λέγω , ὁ δέ Σικιμίτης ὁ ἐν ὁ Γαριζίν ὄρος σεμνύνω ναός . τεσσαράκοντα δέ ἔτος ὁ Λᾶγος Πτολεμαῖος βασιλεύω ὁ Αἴγυπτος καί τελευτάω ὁ παῖς αὐτός Πτολεμαῖος ὁ Φιλάδελφος διαδέχομαι ὁ ἀρχή . ὅς ὁ τε γραφή ὁ Ἑβραϊκή ἐκ ὁ πάτριος γλῶσσα εἰς Ἑλλάς μεταβάλλω διάλεκτος σπεύδω , καί ὁ δουλεύω ἐν Αἴγυπτος ὁ Ἱεροσολυμίτης ἐλευθερόω . συλλογή γάρ βιβλίον ποιέω βούλομαι καί περί οὗτος φιλοτιμέομαι , ὁ Φαληρεύς Δημήτριος ἐπί ὁ βιβλιοθήκη ἔχω . καί ποτός ὁ Πτολεμαῖος ὁ Δημήτριος ἐρωτάω πόσος ἤδη ἔχω μυριάς βιβλίον , περί εἴκοσι εἶπον εἰμί ὁ συλλέγω ἐκεῖνος · εἰμί δέ καί παρά Ἑβραῖος ὁ παρά αὐτός νόμιμος σύγγραμμα σπουδή ἄξιος , καί δήω καί οὗτος κτάομαι . γράφω τοίνυν ὁ βασιλεύς ὁ ἀρχιερεύς περί οὗτος . Ἀρισταῖος δέ φίλος τυγχάνω ὁ βασιλεύς ‘‘τοὺς ὁ Ἰουδαῖος νόμος ” εἶπον οὖον μεταγράφω μόνος , ἀλλά καί ἑρμηνεύω διαγιγνώσκω , πῶς εἄν οὗτος διαπράσσω , πολύς Ἰουδαῖος ἐν ὁ σός βασίλεια δοῦλος εἰμί ; ἀπολύω οὖν αὐτός , βασιλεύς , ὁ δουλεία , καί οὗτος πρόθυμος ὁ ἔθνος ποιέω εἰς ὁ ὁ γραφή καί μεταγράφω καί ἑρμηνεύω . ” ὁ γοῦν βασιλεύς ὁ λόγος ὁ Ἀρισταῖος πείθω κελεύω πᾶς ὁ ἐν Αἴγυπτος δουλεύω Ἰουδαῖος ἐλεύθερος ἀπολύω , ὠνέομαι ἕκαστος ἐκ ὁ δεσπότης αὐτός δραχμή ἑκατόν εἴκοσι . ὁ δέ ὁ ἐλευθερόω πλῆθος εἰς μυριάς ἀριθμέω ὑπέρ δέκα . ὁ δέ ὑπέρ τίμημα αὐτός δίδωμι τετρακόσιοι καί ἑξήκοντα γίγνομαι τάλαντον . γράφος γοῦν Πτολεμαῖος πρός Ἐλεάζαρ ὁ ἀρχιερεύς . τελευτάω γάρ ὁ ἀρχιερεύς Ὀνίας ὁ παῖς αὐτός Σίμων αὐτός διαδέχομαι , ὅς καί δίκαιος ἐπικαλέω , οὗτος δέ θνῄσκω ἐπί νήπιος υἱός Ὀνίας καλέω ὁ ὁ Σίμων ἀδελφός Ἐλεάζαρ ὁ ἀρχιερωσύνη ἔχω . οὗτος τοίνυν ὁ Πτολεμαῖος ἐπιστέλλω , ὁ τε ὁ δουλεύω Ἰουδαῖος ἐλευθερία καταγγέλλω καί ὁ εἰς ὁ ἔθνος διάθεσις , καί ἄξιος ὁ τε νόμος αὐτός πέμπω καί ἀνήρ ἕξ ἀπό ἕκαστος Φυλή ὁ τε πάτριος ἀσκέω διάλεκτος εἰς ἀκρίβεια καί ὁ Ἑλληνίς φωνή , νάω παρά ἐκεῖνος εἰς ὁ Ἑλλάς γλῶσσα μεταβάλλω ἀεί παρά αὐτός γραφεύς . στέλλω δέ καί εἰς ὁ ἱερόν ἀνάθημα , ἀργύριον τάλαντον ἑκατόν , φιάλη χρύσεος εἴκοσι καί ἀργύρεος τριάκοντα , καί κρατήρ πέντε καί τράπεζα χρύσεος . ὁ οὖν Ἐλεάζαρ ὁ ἐπιστολή ὁ Πτολεμαῖος καί ὁ ἀνάθημα κομίζω , ἐπιλέγω ἀνήρ ἐκ Φυλή ἕκαστος ἐκ , καί πέμπω φέρω καί ὁ νόμος . ὅς εἰς Ἀλεξάνδρεια παραγίγνομαι , καί ὁ βασιλεύς ὁ τε διφθέρα χρυσός γράμμα ὁ νόμος ἔχω ἐγγράφω καί ὁ παρά ὁ ἀρχιερεύς αὐτός στέλλω Δῶρα προσκομίζω , ὁ βασιλεύς ἥδομαι διαφερόντως , καί ἀσπάζομαι ὁ ἀνήρ , καί συνεστιάω αὐτός , καί ἀνά τρεῖς δίδωμι τάλαντον , καί καταλύω αὐτός ἑτοιμάζω καλός . εἶτα παραλαμβάνω αὐτός ὁ Δημήτριος , καί εἰς νάω οἶκος ἀπάγω ἤρεμος ἔργον ἔχω παρακαλέω . ὁ δέ ὡς ἐν-εἰμί φιλότιμος ἀκριβής ὁ ἑρμηνεία τίθημι . ὁ δ ἔργον ἐν ἑβδομήκοντα καί δύο ἡμέρα τετελεδμένου , καί ὁ μεταγράφω ἀναγιγνώσκω ὁ βασιλεύς , ἐκεῖνος καί χαίρω ὅτι εἰς ἔργον ἄγω ὁ αὐτός βούλημα καί ὁ διάνοια ὁ νομοθέτης καί ὁ σοφία ὑπερθαυμάζω . καί ἀπορέω πῶς οὐδείς οὔτε ὁ ἱστορικός οὔτε ὁ ἄλλος σοφός αὐτός ἐπιμιμνήσκομαι . φημί δέ αὐτός ὁ Δημήτριος μηδείς τολμάω ὁ ὁ νόμος οὗτος ἀναγραφή ἅπτω διά ὁ θεῖος αὐτός εἰμί , καί ὅτι τις ἐγχειρέω οὗτος βλάπτω ὑπό ὁ θεός . Θεόπεμπτος τε γάρ βούλομαι περί οὗτος συγγράφω ὅς βλάβη ὁ φρήν ἐπί ἡμέρα πλείων ὁ τριάκοντα · καί συνίημι ὅθεν αὐτός ὁ παραφροσύνη γίγνομαι , ἐν ὁ διάλειμμα ἐξιλάσκομαι ὁ θεός · ὄναρ τε ὁράω ὡς αὐτός ὁ πάθος συμβαίνω περιεργάζομαι ὁ θεῖον καί εἰς κοινός ἄνθρωπος ἐκφέρω οὗτος ἐθέλω . ἀντί . ἀπέχω οὖν ὁ ἔργον καθίστημι ὁ νόος . ἀλλά καί θεόδεκτος ” εἶπον “ ὁ ὁ τραγῳδία ποιητής , ἐθέλω ἐν τις δρᾶμα ὁ ἐν ὁ ἱερός Βίβλος γράφω μιμνήσκω , ἀλγέω ὁ ὄμμα πηρόω · καί ὁ αἴτιος γιγνώσκω ἀπαλλάσσω ὁ συμφορά , δέω ὁ θεός . ” λαμβάνω οὖν ὁ Βίβλος ὁ βασιλεύς καί προσκυνέω αὐτός , καί δωρέω ὁ ἀνήρ φιλότιμος , καί ἀνάθημα στέλλω ἐν ὁ ναός καί Δῶρα καλῶς ὁ ἀρχιερεύς , ἐπανέρχομαι ἀφίημι εἰς Ἱερουσαλήμ . οὕτως μέν ὁ ἑρμηνεία ὁ ἑβραικός γραφεύς γίγνομαι ἱστορέω ὁ Ἰώσηπος · ἕτερος δέ μή ὁμοῦ συνέρχομαι φημί ὁ ἑρμηνεύς ὁ γραφεύς ποιέω ὁ παράφρασις , ἀλλά ἀνά δύο διαιρέω αὐτός καί ἐν ἰδιάζω δίαιτα εἰμί ἐκτίθημι ὁ ἑρμηνεία , καί μετά ὁ τέλος ὁμοῦ συνέρχομαι , καί ὁ ἕκαστος συγγραφή παραβάλλω ὅς ἀλλήλων εὑρίσκω μήτε κατά νόος μήτε μήv κατά λέγω διαφωνώ , ἀλλά σύμφωνος ἐν ἅπας . ὁ μέν ἐν ἑρμηνεία ἐπί Πτολεμαῖος ὁ Φιλάδελφος