joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 11.7
Θωπευόντων δ’ αὐτὸν καὶ τῶν μὲν ἥρωα , τῶν δὲ θεὸν ἀποκαλούντων , δεινῶς ἐξεφρόνησεν . ἠξίου μὲν γὰρ καὶ πρότερον ὑπὲρ ἄνθρωπον νομίζεσθαι , καὶ τῆ Σελήνη συγγίνεσθαι καὶ Ζεὺς εἷναι ἐπλάττετο , καὶ διὰ τοῦτο μάλιστα ταῖς ἀδελφαῖς προεφασί - ζετο μίγνυσθαι , καὶ πάντας θεοὺς ὑπεκρίνετο , καὶ τὰς θηλείας αὐτάς , καὶ Ἥρα καὶ Ἄρτεμις καὶ Αφροδίτη ἐγίνετο , καὶ πρὸς τὴν τῶν ὀνομάτων μετάθεσιν καὶ πὰν τὸ σχῆμα μετήμειβεν , ὡς ποτὲ μὲν θηλυ - δρίαν ὁρᾶσθαι αὐτὸν καὶ κρατῆρα καὶ θύρσον φέρειν , ποτὲ δὲ ἀρρενωπὸν καὶ ῥόπαλον καὶ λεοντῆν ἐνημμένον , καὶ αὖθις λειογένειον ἢ πωγωνίαν δείκνυσθαι . τρίαινάν τε ἐκράτει καὶ ἀνέτεινε κεραυνόν , παρθένῳ τ’ ἑ κυνηγετικῇ ὡμοιοῦτο , καὶ ἐγυναίκιζεν αὖθις , καὶ τῆ στολῇ καὶ τοῖς προσθέτοις καὶ περιθέτοις ἀκριβῶς ἐποικίλλετο , καὶ πάντα μᾶλλον ἢ ἄνθρωπος δοκεῖν αὐτοκράτωρ ἐβούλετο . καί ποτε ἰδών τις αὐτὸν ἀνὴρ Γαλάτης ἐπὶ δίφρου ὑψηλοῦ ἐν εἴδει Δῖός χρηματίζοντα , ἐγέλασε . μαθὼν οὖν τοῦτο ἐκάλεσεν αὐτὸν καὶ ἤρετο “ τί σοι δοκῶ εἶναι ” κἀκεῖνος “ μέγα παραλήρημα ” ἔφη . καὶ οὐδὲν ἔπαθε δεινόν · παρελογίσθη γὰρ σκυτοτόμος ὤν . ἠσπάζετό τε βραχεῖς , τοῖς δ’ ἄλλοις καὶ τῶν βουλευτῶν ἢ τὴν χεῖρα ἢ τὸν πόδα προσκυνεῖν ὤρεγε . πάντες δὲ αὐτὸν ἐκολάκευον . καί ποτε τὸν Λούκιον τὸν Οὐιτέλλιον ἄνδρα εὐγενῆ καὶ φρονήσεως εὖ ἔχοντα ἤρετο , τῇ Σελήνῃ μίγνυσθαι λέγων , εἰ ὁρῴη τὴν θεὸν συνοῦσαν αὐτῷ . ὁ δὲ κάτω νεύων , οἶα δὴ τεθηπώς , καὶ μικρόν τι φθεγξάμενος καὶ ὑπότρομον “ ὑμῖν ἔφη “ τοῖς θεοῖς , δέσποτα , μόνοις ἀλλήλους ὁρᾶν ἴξεστιν . ” Οὕτω δ’ ἐξεμάνη ὁ Γάιος ὡς καὶ τοῖς ἐν τῇ Ἀσίᾳ τέμενος ἑαυτῷ ἀνεγεῖραι κελεῦσαι κατὰ τὴν Μίλητον . καὶ ἐν τῇ Ρώμῃ δύο ναοὶ αὐτῷ ἱδρύθησαν · τὸν μὲν γὰρ αὐτὸς ἑαυτῷ ἐν τῷ παλατίῳ ἐτε - κτήνατο , ὁ δ’ ὑπὸ τῆς βουλῆς αὐτῷ ἐψηφίσθη καὶ ἐδομήθη . ἐπενεκάλει δὲ καὶ τῷ Διὶ ὅτι τὸ Καπιτώλιον προκατέλαβε . καὶ ἀγάλματα δ’ ἑαυτοῦ πανταχοῦ τῆς οἰκουμένης ἀπέστειλε , προσκυνεῖσθαι ταῦτα κε - λεύσας . τὸν δ’ ἐν Ἱεροσολύμοις ναὸν εἰς οἰκεῖον ἱερὸν μεθηρμόζετο , ἵνα Δῖός ἐπιφανοῦς νέον χρη - ματίζῃ Γαΐου , εἰ καὶ ὁ Ἰώσηπος τοῦτο παρεσιώπησεν ἀρχαιολογῶν . ὅθεν καὶ ἡ τῶν Ἰουδαίων ἀποστασία ἔσχηκε τὴν ἀρχήν . ἱερέας τε πολλοὺς ἑαυτῶ κατε - στήσατο , καὶ αὐτὸς δ’ ἑαυτῷ ἱερᾶτο . ταῖς τε βρον - ταῖς ἐκ μηχανῆς ἀντεβρόντα , ἀντήστραπτέ τε ταῖς ἀστραπαῖς . καὶ ὁπότε κατήνεκτο κεραυνός , λίθους ἀντηκόντιζεν , ἐπιλέγων ἐφ’ ἑκάστῳ τὸ τοῦ Ὁμήρου ἡ μ’ ἀνάειρ’ ἢ ἐγὼ σέ . Ἐπὶ τούτου , ὡς Εὐσέβιος ἱστορεῖ , ἐκ τῶν τὰς Ὀλυμπιάδας ἀναγραψάντων ἀναλέξασθαι ταῦτα λέγων , τοσαύταις περιέπεσε συμφοραῖς ὁ Πιλάτος ὥστε ἀναγκασθῆναι ἑαυτοῦ γενέσθαι αὐτόχειρ , τῆς θείας δίκης μετελθούσης αὐτόν . Ὡς οὖν πάντα τρόπον ἐξεμαίνετο , ἀπαριθμεῖν γὰρ τὸ καθ’ ἕκαστον πολλῆς ἂν εἴη λέσχης καὶ ἀηδίας , ἐπεβούλευσαν αὐτῷ Κάσσιός τε Χαιρέας καὶ Κορνήλιος Σαβῖνος . συνώμοσαν μὲν γὰρ πλείονες καὶ συνῄδεισαν τὸ πραττόμενον καὶ οἶ περὶ αὐτὸν ὄντες · καὶ ὅσοι δὲ οὐ συνώμοσον , γνόντες οὔτ’ ἐξέφηναν καὶ ἄσμενοι εἶδον αὐτὸν ἐπιβουλευόμενον . ἐπεβουλεύθη δὲ θέαν ἐπιτελῶν . ὁ γὰρ Χαιρέας καὶ ὁ Σαρῖνος ἐπὶ τοῖς γινομένοις αἰσχροῖς ἀλγοῦντες , ὅμως ἐκαρτέρουν ἐπὶ πέντε ἡμέρας . ὡς δὲ καὶ αὐτὸς ὁ Γάιος καὶ ὀρχήσασθαι καὶ τραγῳδίαν ἠθέλησεν ὑποκρίνασθαι , καὶ διὰ τοῦτο ἑτέρας τρεῖς ἡμέρας προήγτὸν γειλε , τηρήσαντες αὐτὸν ἐκ τοῦ θεάτρου ἐξερχόμενον ἐν στενωπῷ τινι περιστάντες ἀπέκτειναν , καὶ πε - σόντος οὐδεὶς τῶν παρόντων ἀπέσχετο , ἀλλὰ καὶ νεκρὸν αὐτὸν κατετίτρωσκον . καὶ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ τὴν θυγατέρα αὐτίκα ἀπέσφαξαν . Γάιος μὲν δὴ ταῦτα ἔν τ’ ἑ τρισὶν ἔτεσι καὶ μησὶν ἐννέα καὶ ἡμέραις ὀκτὼ καὶ εἴκοσι πράξας ἔργοις αὐτοῖς ὡς οὐκ ἦν θεὸς ἔγνωκεν . ὡς δὲ ὁ θάνατος αὐτοῦ διηγγέλθη , πλὴν ὀλίγων τῶν συνησελγηκότων αὐτῷ πάντες ἔχαιρον , μεμνημένοι καὶ τοῦ λεχθέντος ποτὲ ὑπ’ αὐτοῦ , ὅτε ὀργισθεὶς τῷ δήμῳ ἔφη εἴθε ἴνα αὐχένα εἴχετε ” , καὶ ἐπιλέγοντες ὅτι “ σὺ μὲν ἕνα ἔχεις αὐχένα , ἡμεῖς δὲ χεῖρας πολλάς . ” διαθεόντων δέ τινων ὀλίγων καὶ θορυβούντων βοώντων τε ‘τίς Γάιον ὰπέσφαξεν ; ” Οὀαλἐριος Ἀσιατικός , ἀνὴρ ὑπατευκώς , ἀνῆλθεν εἰς ἄποπτόν τι χωρίον , καὶ ἐκβοήσας ἔφη “ εἴθε ἐγὼ αὐτὸν ἤμην ἀπεκτονώς . ” καὶ οὕτω καταπλαγέντες οἶ θορυβοῦντες ἡσύχασαν .
Lemmas: θωπεύω δέ αὐτός καί ὁ μέν ἥρως , ὁ δέ θεός ἀποκαλέω , δεινῶς ἐκφρονέω . ἀξιόω μέν γάρ καί πρότερος ὑπέρ ἄνθρωπος νομίζω , καί τῆ Σελήνη συγγίγνομαι καί Ζεύς ἵημι πλάσσω , καί διά οὗτος μάλιστα ὁ ἀδελφός προεφασί - Ζέτος μίγνυμι , καί πᾶς θεός ὑποκρίνομαι , καί ὁ θῆλυς αὐτός , καί Ἥρα καί Ἄρτεμις καί Αφροδίτη γίγνομαι , καί πρός ὁ ὁ ὄνομα μετάθεσις καί πούς ὁ σχῆμα μεταμείβω , ὡς ποτέ μέν θῆλυς - δρῖος ὁράω αὐτός καί κρατήρ καί θύρσος φέρω , ποτέ δέ ἀρρενωπός καί ῥόπαλον καί λεοντέη ἐνάπτω , καί αὖθις λειογένειος ἢ πωγωνίας δείκνυμι . τρίαινα τε κρατέω καί ἀνατείνω κεραυνός , παρθένος τε ὅς κυνηγετικός ὁμοιόω , καί γυναικίζω αὖθις , καί τῆ στολή καί ὁ πρόσθετος καί περιτίθημι ἀκριβῶς ποικίλλω , καί πᾶς μᾶλλον ἢ ἄνθρωπος δοκέω αὐτοκράτωρ βούλομαι . καί ποτός ὁράω τις αὐτός ἀνήρ Γαλάτης ἐπί δίφρος ὑψηλός ἐν εἶδος Δῖος χρηματίζω , γελάω . μανθάνω οὖν οὗτος καλέω αὐτός καί ἔρομαι “ τίς σύ δοκέω εἰμί ” ἐκεῖνος “ μέγας παραλήρημα ” φημί . καί οὐδείς πάσχω δεινός · παραλογίζομαι γάρ σκυτοτόμος εἰμί . ἀσπάζομαι τε βραχύς , ὁ δέ ἄλλος καί ὁ βουλευτής ἢ ὁ χείρ ἢ ὁ πούς προσκυνέω ὀρέγω . πᾶς δέ αὐτός κολακεύω . καί ποτός ὁ Λούκιος ὁ Οὐιτέλλιος ἀνήρ εὐγενής καί φρόνησις εὕω ἔχω ἔρομαι , ὁ Σελήνη μίγνυμι λέγω , εἰμί ὁράω ὁ θεός σύνειμι αὐτός . ὁ δέ κάτω νεύω , οἶος δή τέθηπα , καί μικρός τίς φθέγγομαι καί ὑπότρομος “ σύ φημί “ ὁ θεός , δεσπότης , μόνος ἀλλήλων ὁράω ἴξις . ” οὕτως δέ ἐκμαίνω ὁ Γάιος ὡς καί ὁ ἐν ὁ Ἀσία τέμενος ἑαυτοῦ ἀνεγείρω κελεύω κατά ὁ Μίλητος . καί ἐν ὁ ρώμη δύο ναός αὐτός ἱδρύω · ὁ μέν γάρ αὐτός ἑαυτοῦ ἐν ὁ Παλάτιον ἵημι - κτείνω , ὁ δέ ὑπό ὁ βουλή αὐτός ψηφίζω καί δομέω . ἐπιφέρω δέ καί ὁ Ζεύς ὅτι ὁ Καπιτώλιον προκαταλαμβάνω . καί ἄγαλμα δέ ἑαυτοῦ πανταχοῦ ὁ οἰκέω ἀποστέλλω , προσκυνέω οὗτος κε - λεύσσω . ὁ δέ ἐν Ἱερουσαλήμ ναός εἰς οἰκέω ἱερόν μεθαρμόζω , ἵνα Δῖος ἐπιφανής νέος χρή - ματίζω Γάϊος , εἰμί καί ὁ Ἰώσηπος οὗτος παρασιωπάω ἀρχαιολογέω . ὅθεν καί ὁ ὁ Ἰουδαῖος ἀποστασία ἔχω ὁ ἀρχή . ἱερεύς τε πολύς ἑαυτοῦ κάτω - ἵστημι , καί αὐτός δέ ἑαυτοῦ ἱεράομαι . ὁ τε βιβρώσκω - ὁ ἐκ μηχανή ἀντιβρέχω , ἀντιστρέφω τε ὁ ἀστραπή . καί ὁπότε καταφέρω κεραυνός , λίθος ἀντακοντίζω , ἐπιλέγω ἐπί ἕκαστος ὁ ὁ Ὅμηρος ὁ εἷς ἀναείρω ἢ ἐγώ σός . ἐπί οὗτος , ὡς Εὐσέβιος ἱστορέω , ἐκ ὁ ὁ Ὀλυμπιάς ἀναγράφω ἀναλέγω οὗτος λέγω , τοσοῦτος περιπίπτω συμφορά ὁ Πιλάτος ὥστε ἀναγκάζω ἑαυτοῦ γίγνομαι αὐτόχειρ , ὁ θεῖος δίκη μετέρχομαι αὐτός . ὡς οὖν πᾶς τρόπος ἐκμαίνω , ἀπαριθμέω γάρ ὁ κατά ἕκαστος πολύς εἄν εἰμί λέσχη καί ἀηδία , ἐπιβουλεύω αὐτός Κάσσιος τε Χαιρέας καί Κορνήλιος Σαβῖνος . συνόμνυμι μέν γάρ πλείων καί σύνοιδα ὁ πράσσω καί οἶς περί αὐτός εἰμί · καί ὅσος δέ οὖον συνόμνυμι , γιγνώσκω οὔτε ἐκφαίνω καί ἄσμενος εἶδον αὐτός ἐπιβουλεύω . ἐπιβουλεύω δέ θέα ἐπιτελέω . ὁ γάρ Χαιρέας καί ὁ Σαρῖνος ἐπί ὁ γίγνομαι αἰσχρός ἀλγέω , ὅμως καρτερέω ἐπί πέντε ἡμέρα . ὡς δέ καί αὐτός ὁ Γάιος καί ὀρχέομαι καί τραγῳδία ἐθέλω ὑποκρίνομαι , καί διά οὗτος ἕτερος τρεῖς ἡμέρα προάγω γειλε , τηρέω αὐτός ἐκ ὁ θέατρον ἐξέρχομαι ἐν στενωπός τις περιίστημι ἀποκτείνω , καί μετά - σός οὐδείς ὁ πάρειμι ἀπέχω , ἀλλά καί νεκρός αὐτός κατατιτρώσκω . καί ὁ γυνή αὐτός καί ὁ θυγάτηρ αὐτίκα ἀποσφάζω . Γάιος μέν δή οὗτος ἐν τε ὅς τρεῖς ἔτος καί μείς ἐννέα καί ἡμέρα ὀκτώ καί εἴκοσι πράσσω ἔργον αὐτός ὡς οὐ εἰμί θεός γιγνώσκω . ὡς δέ ὁ θάνατος αὐτός διαγγέλλω , πλήν ὀλίγος ὁ συνασελγέω αὐτός πᾶς χαίρω , μιμνήσκω καί ὁ λέγω ποτέ ὑπό αὐτός , ὅτε ὀργίζω ὁ δῆμος φημί εἴθε ἵνα αὐχήν ἔχω ” , καί ἐπιλέγω ὅτι “ σύ μέν εἷς ἔχω αὐχήν , ἐγώ δέ χείρ πολύς . ” διαθέω δέ τίνω ὀλίγος καί θορυβέω βοῦς τε τίς Γάιος ἐπισφάζω ; ” Οὀαλἐριος Ἀσιατικός , ἀνήρ ὑπατεύω , ἀνέρχομαι εἰς ἄποπτος τίς χωρίον , καί ἐκβοάω φημί “ εἴθε ἐγώ αὐτός εἰμί ἀποκτείνω . ” καί οὗτος καταπλάσσω οἶς θορυβέω ἡσυχάζω .