joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 15.27
Οὗτος ὁ βασιλεὺς καὶ τὰ πάραλα τείχη τῆς πό - λέως πεπονηκότα τότε καὶ ἐκ τῆς τοῦ χρόνου παραρροῆς καὶ ἔκ τινων συμπτωμάτων ἑτέρων ἀνεκαίνισε μεγαλοπρεπῶς , εἰς ὕψος πλέον ἤ πρότερον ἦσαν ἐπάρας αὐτά , καὶ ξενῶνα μέγιστον εἰς ὄνομα οἰκεῖον ἀνήγειρεν , ἐν τόπῳ οὗ πρότερον ἦν ἑταιρουσῶν γυναικῶν καταγώγιον . ἦν δὲ καὶ περὶ τὰ ἀφροδίσια ἐγκρατής , ὡς ἅπαξ ποτὲ ἔρωτι παιδίσκης ἁλῶναι ὑπηρετουμένης τῇ βασιλίδι , τὴν ὥραν διαπρεποῦς . τῆς Θεοδώρας δὲ διὰ τοῦτο ἀλγούσης , ἐπόμνυσθαί φασιν ἐκεῖνον μὴ ἄλλοτε μηδ’ ἑτέρας πεῖραν λαβεῖν γυναικός , καὶ ἐπὶ τῷ ὀλισθήματι δάκνεσθαι καὶ συγγνώμην ἐξ ἐκείνης αἰτεῖν . ἀλλὰ ταῦτα ἡ περὶ τὰς σεπτὰς εἰκόνας αὐτοῦ μανία εἰς οὐδὲν ἐποίει λογίζεσθαι . ἐλύττα γὰρ ἄντικρυς καὶ πλέον ἐμεμήνει τῶν πρὸ αὐτοῦ , καὶ ὠμότερος τῶν τιμητῶν τῶν ἱερῶν ἐκτυπωμάτων ἦν κολαστής , ἀλλὰ μὴν καὶ τῶν γραφαῖς τυπούντων αὐτά . ὅθεν καί τινα μοναχὸν Λάζαρον , περιβόητον ὄντα τηνικαῦτα περὶ τὴν γραφικήν , ἀπηνῶς αἰκισάμενος καθεῖρξεν εἰς δεσμωτήριου · ὡς δ’ ἐκ τῶν πληγῶν ἐκεῖνος ῥαίσας αὖθις τὰς χεῖρας ἁγίων εἰκόνων ἐδίδου γραφαῖς , πέταλα ὁ τύραννος ἐκέλευσεν ἐκπυρωθέντα σιδήρεα τοῖς τοῦ Λαξάρου ἐπιτεθῆναι καρποῖς , ἔνα μὴ τοὺς πόνους τῶν καρπῶν αὐτοῦ οἱ εὐσεβοῦντες ἔχοιεν προσκυνεῖν . ὁ μὲν οὖ ’ν ὑπέστη ταύτην ὑπὲρ τῶν σεβαστῶν εἰκόνων τὴν κόλασιν , ἐψεύσθη δὲ τῶν ἐλπίδων ὁ τύραννος . λέγεται γὰρ μετὰ τὴν κόλασιν τῆς εἱρκτῆς ἐκβληθεὶς ὁ ὁμολογητὴς ἐκεῖνος , ἔτι τὰς πληγὰς φέρων ἐν ταῖς χερσί , τῆς θείας χάριτος συνεφαπτομένης αὐτῷ εἰκόνας διαχαράξαι σεπτάς , μετὰ δὲ τὴν τοῦ τυράννου κατάλυσιν τὸ ἐν τῇ Χαλκῇ τοῦ σωτῆρος ἐκτύπωμα γράψαι , καὶ οἷον ἄρτι ὁρᾶται , ἀναστηλῶσαι αὐτό , τῆς πρῴην οὔσης θείας εἰκόνος ἐκεῖ πάλαι ἀποξεσθείσης . οὗτος καὶ τοὺς αὐταδέλφους ἄμφω καὶ ὀμολογητὰς τὸν Θεοφάνη καὶ τὸν Θεόδωρον , ἐλέγξαντας τὴν ἐκείνου δυσσέβειαν , ἐκ χρήσεων προφητικῶν τε καὶ γραφμ πρῶτον μὲν σφοδρῶς κατῃκίσατο , εἶτα καὶ τὰς ὄψεις αὐτῶν κατέστιξε , καὶ ταῖς στιγμαῖς μέλαν ἐπέχεε , γράμματα δ᾿ ἐτύπουν τὰ στίγματα · τὰ δ᾿ ἦσαν ἴαμβοι οὗτοι · πάντων ποθούντων προστρέχειν πρὸς τὴν πόλιν , ὅπου πάναγνοι τοῦ θεοῦ λόγου πόδες ἔστησαν εὶς σύστασιν τῆς οἰκουμένης ὤφθησαν οὗτοι τῷ σεβασμίῳ τόπῳ σκεύη πονηρὰ δεισιδαίμονος πλάνης ἐκεῖσε πολλὰ λοιπὸν ἐξ ἀπιστίας πράξαντες αἰσχρὰ δεινὰ δυσσεβοφρόνως . ἐκεῖθεν ἠλάθησαν ὡς ἀποστάται , πρὸς τὴν πόλιν δὲ τοῦ κράτους πεφευγότες οὐκ ἐξαφῆκαν τὰς ἀθέσμους μωρίας ὅθεν γραφέντες ὡς κακοῦργοι τὴν θέαν κατακρίνονται καὶ διώκονται πάλιν . πολλοὺς δὲ καὶ ἄλλους ὁ διώκτης οὗτος ἀνέδειξεν ὁμολογητὰς καὶ τέλει μαρτυρικῷ παραδέδωκεν , οὓς ἀπαριθμεῖν ἑτέρας ἂν εἴη πραγματείας καὶ ἄλλου καιροῦ . ἐφιλοτιμεῖτο δὲ καὶ μελῳδεῖν · λέγονται μὲν οὖν καὶ ἕτερα ἐκείνου ποιήματα , πρὸς τοῖς ἄλλοις δὲ καὶ τὸ κατὰ βαῖοφόρον ἑορτὴν ᾀδόμενον στιχερὸν τὸ “ ἐξέλθετε , ἔθνη , ἐξέλθετε καὶ λαοί . ” πέντε δὲ γατέρων πατὴρ γεγονὼς παιδὸς ἔτι οὐκ ἔτυχεν ἄρρενος · ρενος · τῶν δὲ θυγατέρων ὑπερηγάπα τὴν νεωτέραν Μαρίαν ὠνομασμένην , ἐφ᾿ ἧ καὶ κηδεστὴν ἐποιήσατο Ἀλέξιον τὸν λεγόμενον Μωσηλέ , ἄνδρα ἐξ Ἀρμε - νίων τοῦ γένους τῶν Κρινιτῶν , ἐν ἀκμῇ τῆς ἡλικίας καὶ τὴν ὄψιν χαρίτων μεστόν , ὃν πρότερον μὲν ἄλλοις ἐτίμησεν ἀξιώμασιν , εἶτα ἀνεῖπε καὶ Καίσαρα . συνάψας δ’ ἐκεῖνον τῇ θυγατρὶ καὶ οὕτω τιμήσας σὺν στρατεύμασι πρὸς Λογγιβαρδίαν ἐξέπεμψεν . οὕτω δὲ ὑψωθεὶς οὐκ ἔμελλε τὸν φθόνον φυγεῖν . διεβέβλητο γοῦν πρὸς τῶν βασκαινόντων ὡς τῆς βασι - λείας ἐρῶν · οὐκ ἔδρα δὲ κατὰ τοῦ Καίσαρος ἡ διαβολή , ἕως ἡ τοῦ βασιλέως θυγάτηρ τοῖς ζῶσιν ἡρίθμητο . ἐπεὶ δ’ υἱὸς ὁ Μιχαὴλ ἐτέχθη τῷ βασιλεῖ , καὶ ἡ τοῦ Καίσαρος ἐτεθνήκει εὐνέτειρα , ἐκεῖνος εὐθὺς μετετάξατο , καὶ κείρεται μὲν τὴν τρίχα ἑκών , ἀμφιέννυται δὲ τριβώνιον καὶ τοῖς μονάζουσι κατατάττεται , καὶ τὸ τοῦ Ἀνθεμίου λεγόμενον ἐδείματο ἀσκητήριον , ἐν ᾧ διάγων τὸν βίον κατέλυσε καὶ ἐτάφη ἐκεῖ . τῶν δὲ Ἀράβων ταῖς Ῥωμαϊκαῖς ἐπελόντων χώραις ὁ Θεόφιλος ἐξεστράτευσε κατ’ αὐτῶν , ἔχων μεθ’ ἑαυτοῦ τὸν Θεόφοβον καὶ τὸν Μανουήλ . τὼ δ’ ἤστην ἄνδρε καὶ γενναίω καὶ ἀγαθὼ τὰ πο - λεμικά , ὧν ὁ μὲν Μανουὴλ δῆλος ἅπασιν ἦν καὶ τοῖς ἐναντίοις αὐτοῖς πολλάκις τε στρατηγήσας καὶ ἀριστεύσας καὶ πρωτοστράτωρ τοῦ βασιλέως Μιχαὴλ τοῦ Ῥαγγαβὲ γεγονώς . ὁ δὲ Θεόφοβος γένους μὲν κατήγετο Περσικοῦ , ἐτράφη δ’ ἐν τῇ βασιλίδι τῶν πόλεων καὶ παρ’ αὐτῇ διῆγεν , ἀφανὴς ὢν καὶ μηδὲ γινωσκόμενος . λέγεται δὲ τὸν πατέρα αὐτοῦ ἐκ τῆς παρὰ Πέρσαις βασιλικῆς ἐκφῦναι φυλῆς . έκλελοιπότων δὲ τοῖς Πέρσαις τῶν ἐκ τοῦ βασιλείου γένους , μαθεῖν αὐτοὺς ὡς ἔστι παρὰ Ῥωμαίοις ἀνὴρ ἐκ γένους ἕλκων βασιλικοῦ τὴν σειράν , καὶ ἀφικέσθαι ζήτησιν ποιουμένους αὐτοῦ . ὡς δ’ εὑρέθη ζητούμενος , γέγονεν ἐντεῦθεν γνωστὸς καὶ τῷ βασιλεῖ καὶ εἰς μέγα τύχης ἀνήχθη , πατρίκιος τιμηθεὶς καὶ τῇ τοῦ βασιλέως συνοικισθεὶς ἀδελφῇ . τούτοις οὖν τοῖς εἰρημένοις ἀμφοῖν ἀνδράσι πεποιθὼς ὁ Θεόφιλος ἀντεπῆλθε τοῖς ἐναντίοις . ὡς οὖν ἀλλήλων ἄγχιστα ἐπήξαντο τοὺς χάρακας τὰ στρατεύματα , ὁ τῶν Σαρακηνῶν ἀρχηγὸς Ἰμβραήλ , ἕνα τῶν ὑπ᾿ αὐτὸν στρατηγῶν μετὰ λαοῦ μυριάδων ὀκτὼ εἰς ἀντιπαράταξιν τοῦ Ῥωμαϊκοῦ στρατεύματος καταλελοιπός , αὐτὸς μετὰ τῶν ἄλλων ἀνεχώρησεν , ἤ δειλαινόμενος ἣ ἀλαζονευόμενος . συμβαλόντων δὲ τῶν στρατευμάτων , πολλοὶ μὲν ἑκατέρωθεν ἔπιπτον , τέλος δὲ πρὸς ὑπαγωγὴν ἐκλίθησαν αἱ σχολαί , καὶ κἂν ἥλω καὶ ὁ βασιλεὺς αὐτός , εἰ μὴ Θεόφοβος μετὰ τοῦ περὶ αὐτὸν στρατεύματος Περσικοῦ καὶ χειρὶ ἐβοήθησε καὶ στρατηγήμασι τοὺς τῆς Ἅγαρ κατεσοφίσατο . τότε μὲν οὖν ἐπανέζευξεν εἰς τὴν κατεσοφίσατο . ὁ βασιλεύς .
Lemmas: οὗτος ὁ βασιλεύς καί ὁ πάραλος τεῖχος ὁ πό - Λέως πονέω τότε καί ἐκ ὁ ὁ χρόνος παραρροή καί ἐκ τίνω σύμπτωμα ἕτερος ἀνακαινίζω μεγαλοπρεπής , εἰς ὕψος πλέω ἤ πρότερος εἰμί ἐπαίρω αὐτός , καί ξενών μέγας εἰς ὄνομα οἰκέω ἀνεγείρω , ἐν τόπος ὅς πρότερος εἰμί ἑταιρέω γυνή καταγώγιον . εἰμί δέ καί περί ὁ Ἀφροδίσιος ἐγκρατής , ὡς ἅπαξ ποτέ Ἔρως παιδίσκη ἁλίσκομαι ὑπηρετέω ὁ βασιλίδι , ὁ ὥρα διαπρεπής . ὁ Θεοδώρα δέ διά οὗτος ἀλγέω , ἐπόμνυμι φημί ἐκεῖνος μή ἄλλοτε μηδέ ἕτερος πείρω λαμβάνω γυνή , καί ἐπί ὁ ὀλίσθημα δάκνω καί συγγνώμη ἐκ ἐκεῖνος αἰτέω . ἀλλά οὗτος ὁ περί ὁ σεπτός εἰκών αὐτός μανία εἰς οὐδείς ποιέω λογίζομαι . λυσσάω γάρ ἄντικρυς καί πλέω ἐμμένω ὁ πρό αὐτός , καί ὠμός ὁ τιμητής ὁ ἱερός ἐκτύπωμα εἰμί κολαστής , ἀλλά μήv καί ὁ γραφεύς τυπόω αὐτός . ὅθεν καί τις μοναχός Λάζαρος , περιβόητος εἰμί τηνικαῦτα περί ὁ γραφικός , ἀπηνής αἰκίζω κατείργω εἰς δεσμωτήριο · ὡς δέ ἐκ ὁ πληγή ἐκεῖνος ῥαίω αὖθις ὁ χείρ ἅγιος εἰκών δίδωμι γραφεύς , πέταλος ὁ τύραννος κελεύω ἐκπυρόω σιδήρεος ὁ ὁ Λαξάρου ἐπιτίθημι καρπός , νάω μή ὁ πόνος ὁ καρπός αὐτός ὁ εὐσεβέω ἔχω προσκυνέω . ὁ μέν οὖον ἐν ὑφίστημι οὗτος ὑπέρ ὁ σεβαστός εἰκών ὁ κόλασις , ψεύδω δέ ὁ ἐλπίς ὁ τύραννος . λέγω γάρ μετά ὁ κόλασις ὁ εἱρκτή ἐκβάλλω ὁ ὁμολογητής ἐκεῖνος , ἔτι ὁ πληγάς φέρω ἐν ὁ χείρ , ὁ θεῖος χάρις συνεφαπτομένη αὐτός εἰκών διαχαράσσω σεπτός , μετά δέ ὁ ὁ τύραννος κατάλυσις ὁ ἐν ὁ χάλκεος ὁ σωτήρ ἐκτύπωμα γράφω , καί οἷος ἄρτι ὁράω , ἀναστηλόω αὐτός , ὁ πρώην εἰμί θεῖος εἰκών ἐκεῖ πάλαι ἀποξέω . οὗτος καί ὁ αὐτάδελφος ἄμφω καί ὀμολογητής ὁ Θεοφάνης καί ὁ Θεόδωρος , ἐλέγχω ὁ ἐκεῖνος δυσσέβεια , ἐκ χρῆσις προφητικός τε καί γραφμ πρῶτος μέν σφοδρός καταικίζω , εἶτα καί ὁ ὄψις αὐτός καταστίζω , καί ὁ στιγμή μέλας ἐπιχέω , γράμμα δέ τυπόω ὁ στίγμα · ὁ δέ εἰμί ἴαμβος οὗτος · πᾶς ποθέω προστρέχω πρός ὁ πόλις , ὅπου πάναγνος ὁ θεός λόγος πούς ἵστημι είς σύστασις ὁ οἰκέω ὁράω οὗτος ὁ σεβάσμιος τόπος σκεῦος πονηρός δεισιδαίμων πλάνης ἐκεῖσε πολύς λοιπός ἐκ ἀπιστία πράσσω αἰσχρός δεινός δυσσεβοφρόνως . ἐκεῖθεν ἐλαύνω ὡς ἀποστάτης , πρός ὁ πόλις δέ ὁ κράτος φεύγω οὐ ἐξαφίημι ὁ ἄθεσμος μωρία ὅθεν γράφω ὡς κακοῦργος ὁ θέα κατακρίνω καί διώκω πάλιν . πολύς δέ καί ἄλλος ὁ διώκτης οὗτος ἀναδείκνυμι ὁμολογητής καί τέλος μαρτυρικόν παραδίδωμι , ὅς ἀπαριθμέω ἕτερος εἄν εἰμί πραγματεία καί ἄλλος καιρός . φιλοτιμέομαι δέ καί μελῳδέω · λέγω μέν οὖν καί ἕτερος ἐκεῖνος ποίημα , πρός ὁ ἄλλος δέ καί ὁ κατά βαῖος ἑορτή ἀείδω στιχερὸν ὁ “ ἐξέρχομαι , ἔθνος , ἐξέρχομαι καί λαός . ” πέντε δέ γατέρων πατήρ γίγνομαι παῖς ἔτι οὐ τυγχάνω ἄρσην · Ρένος · ὁ δέ θυγάτηρ ὑπεραγαπάω ὁ νέος Μαρία ὀνομάζω , ἐπί ἧ καί κηδεστής ποιέω Ἀλέξιος ὁ λέγω Μωσηλέ , ἀνήρ ἐκ ἁρμός - Νίων ὁ γένος ὁ κρινιος , ἐν ἀκμή ὁ ἡλικία καί ὁ ὄψις Χαρίτων μεστός , ὅς πρότερος μέν ἄλλος τιμάω ἀξίωμα , εἶτα ἀνειπεῖν καί Καῖσαρ . συνάπτω δέ ἐκεῖνος ὁ θυγάτηρ καί οὗτος τιμάω σύν στράτευμα πρός Λογγιβαρδίαν ἐκπέμπω . οὗτος δέ ὑψόω οὐ μέλλω ὁ φθόνος φεύγω . διαβάλλω γοῦν πρός ὁ βασκαίνω ὡς ὁ βάσις - λεῖος ἐράω · οὐ δράω δέ κατά ὁ Καῖσαρ ὁ διαβολή , ἠώς ὁ ὁ βασιλεύς θυγάτηρ ὁ ζῶ ἀριθμέω . ἐπεί δέ υἱός ὁ Μιχαήλ τίκτω ὁ βασιλεύς , καί ὁ ὁ Καῖσαρ θνῄσκω εὐνέτειρα , ἐκεῖνος εὐθύς μετατάσσω , καί κείρω μέν ὁ θρίξ ἑκών , ἀμφιέννυμι δέ τρίβω καί ὁ μονάζω κατατάσσω , καί ὁ ὁ Ανθεμίου λέγω δέμω ἀσκητήριον , ἐν ὅς Διάγων ὁ βίος καταλύω καί θάπτω ἐκεῖ . ὁ δέ Ἄραψ ὁ Ῥωμαϊκός πέλω χώρα ὁ Θεόφιλος ἐκστρατεύω κατά αὐτός , ἔχω μετά ἑαυτοῦ ὁ Θεόφοβος καί ὁ Μανουήλ . ὁ δέ εἰμί ἀνήρ καί γενναῖος καί ἀγαθός ὁ ἀπό - λαιμικός , ὅς ὁ μέν Μανουήλ δῆλος ἅπας εἰμί καί ὁ ἐναντίος αὐτός πολλάκις τε στρατηγέω καί ἀριστεύω καί πρωτοστράτωρ ὁ βασιλεύς Μιχαήλ ὁ Ῥαγγαβὲ γίγνομαι . ὁ δέ Θεόφοβος γένος μέν κατάγω Περσικός , τρέφω δέ ἐν ὁ βασιλίδι ὁ πόλις καί παρά αὐτός διάγω , ἀφανής εἰμί καί μηδέ γιγνώσκω . λέγω δέ ὁ πατήρ αὐτός ἐκ ὁ παρά Πέρσης βασιλικός ἐκφῦναι Φυλή . ἐκλείπω δέ ὁ Πέρσης ὁ ἐκ ὁ βασίλειος γένος , μανθάνω αὐτός ὡς εἰμί παρά Ῥωμαῖος ἀνήρ ἐκ γένος ἕλκω βασιλικός ὁ σειρά , καί ἀφικνέομαι ζήτησις ποιέω αὐτός . ὡς δέ εὑρίσκω ζητέω , γίγνομαι ἐντεῦθεν γνωστός καί ὁ βασιλεύς καί εἰς μέγας τυγχάνω ἀνάγω , πατρίκιος τιμάω καί ὁ ὁ βασιλεύς συνοικίζω ἀδελφός . οὗτος οὖν ὁ εἴρω ἄμφω ἀνήρ Πεποιθὼς ὁ Θεόφιλος ἀντεπῆλθε ὁ ἐναντίος . ὡς οὖν ἀλλήλων ἄγχι πήγνυμι ὁ χάραξ ὁ στράτευμα , ὁ ὁ Σαρακηνός ἀρχηγός Ἰμβραήλ , εἷς ὁ ὑπό αὐτός στρατηγός μετά λαός μυριάς ὀκτώ εἰς ἀντιπαράταξις ὁ Ῥωμαϊκός στράτευμα καταλείπω , αὐτός μετά ὁ ἄλλος ἀναχωρέω , ἤ δειλαίνω ὅς ἀλαζονεύομαι . συμβάλλω δέ ὁ στράτευμα , πολύς μέν ἑκατέρωθεν πίπτω , τέλος δέ πρός ὑπαγωγή κλίνω ὁ σχολή , καί κἀν ἁλίσκομαι καί ὁ βασιλεύς αὐτός , εἰμί μή Θεόφοβος μετά ὁ περί αὐτός στράτευμα Περσικός καί χείρ βοηθέω καί στρατήγημα ὁ ὁ Ἄγαρ κατασοφίζομαι . τότε μέν οὖν ἐπαναζεύγνυμι εἰς ὁ κατασοφίζομαι . ὁ βασιλεύς .