joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 10.33
Ὅτε δὲ Αὔγουστος ἐπεκλήθη ὁ Καῖσαρ , σημεῖον οὐ μικρὸν τότε κατὰ τὴν νύκτα ἐκείνην ἐγένετο · ὁ γὰρ Τίβερις πελαγίσας πᾶσαν τὴν πεδιάδα τῆς Ῥώμης κατέλαβεν ὥστε πλεῖσθαι . καὶ οἶ μάντεις ὅτι τε ἐπὶ μέγα αὐξήσει καὶ ὅτι πάσαν τὴν πόλιν ὑποχειρίαν ἵξει ἐκ τούτου προεῖπον . ὁ δὲ τά τε ἄλλα τὰ τῇ ἀρχῇ προσήκοντα προθυμότερον ἔπραττεν , ὡς ἐθελόντων ἄρχων , καὶ ἐνομοθέτει . οὐ μέντοι πάντα ἐθελογνωμονῶν ἐνομοθέτει , ἀλλ’ ἔστιν ἃ καὶ ἐς τὸ δημόσιον προετίθει , ὅπως , ἄν τι μὴ ἀρέσῃ , ἐπανορρώσῃ · καὶ προετρέπετο πάντα συμβουλεύειν αὐτῷ εἴ τίς τι ἄμεινον γνοίη αὐτοῦ . καὶ τοὺς ὑπάτους , καὶ ἐκ τῶν ἄλλων ἀρχόντων ἴνα παρ’ ἑκάστων , καὶ ἐκ τοῦ τῶν βουλευτῶν πλήθους πεντεκαίδεκα συμβούλους ἐς ἑξάμηνον παρελάμβανεν , ὥστε δι’ αὐτῶν καὶ πᾶσι κοινοῦσθαι τὰ βουλευόμενα . ἔστι δ’ ὅτε καὶ ἐδίκαζε μετ’ αὐτῶν . ἔκρινε μὲν γὰρ καὶ καθ’ ἑαυτὴν ἡ βουλή , καὶ πρεσβείαις καὶ κηρυκείαις ἐχρημάτιζεν . ὅ τε δῆμος εἰς τὰς ἀρχαιρεσίας συνελέγετο , οὐ μέντοι ἐπράττετό τι ὃ μὴ ἐκείνῳ ἤρεσκε . καὶ τοὺς ἄρξοντας τοὺς μὲν αὐτὸς προεβάλλετο , τοὺς δὲ ἐς τὸ κοινὸν ἐποιεῖτο , ἐπιμελούμενος ὥστε μήτ’ ἀνεπιτήδειοι μήτ’ ἐκ παρακελεύσεως ἢ καὶ ἐκ δεκασμοῦ ἀποδείκνυνται . καὶ ἔθνη τὰ μὲν δι’ ἑαυτοῦ , τὰ δὲ δι’ ἑτέρων τῇ Ῥωμαίων ἡγεμονίᾳ ὑπέταξεν . Ὁ δὲ τῆς Αἰγύπτου ἄρχων Αἴλιος Γάλλος ἐπὶ Ἀραβίαν τὴν εὐδαίμονα καλουμένην , ἧς Σαβὸς ἐβασίλευεν , ἐστράτευσε τότε . καὶ οὐδεὶς μὲν αὐτοῦ ἐνώπιον ἔστη τῶν πολεμίων , οὐ μὴν ἀπόνως προυχώρει . ἥ τε γὰρ ἐρημία καὶ ὁ ἥλιος τά τε ὕδατα φύσιν ἄτοπον ἔχοντα σφόδρα αὐτοὺς ἐταλαιπώρησεν , ὥστε τὸ πλεῖον φθαρῆναι τῆς στρατιάς . τὸ δὲ νόσημα τῇ κεφαλῇ ἐνσκῆπτον ἐξήραινεν αὐτήν , καὶ πολλοὺς μὲν αὐτίκα ἀπώλλυε , τῶν δὲ περιγενομένων ἐς τὰ σκέλη κατῄει , ἅπαν τὸ μεταξὺ τοῦ σώματος ὑπερβαῖνον , καὶ αὐτοῖς ἐλυμαίνετο . ἴαμά τε οὐδὲν ἦν ἢ εἴ τις ἔλαιον οἴνῳ μεμιγμένον ἠλείψατο · τὰ δὲ πάνυ ὀλίγοις ἦν · ἥ τε γὰρ χώρα οὐδέτερον αὐτόν φέρει , κἀκείνοις οὐκ ἄφθονα ταῦτα προπαρεσκεύαστο . κἀν τῷ πόνῳ τούτῳ καὶ οἶ βάρβαροι σφίσιν ἐπιτιθέμενοι τὰ τε χωρία ἃ πρὶν ἀφῄρηντο ἐκομίσαντο , καὶ τοὺς περιλειφθέντας ἐκ τῆς χώρας ἐξήλασαν . Ὁ δ’ Αὔγουστος ἑνδέκατον ὑπατεύσας ἐνόσησεν ὥστε μηδ’ ἐλπίδα σχεῖν σωτηρίας , καὶ ὡς τελευτήσων διέθετο , καὶ διάδοχον μὲν οὐδένα ἀπέδειξε , τῷ Πείσωνι δὲ τάς τε δυνάμεις καὶ τὰς κοινὰς προσόδους εἰς βιβλίον ἐγγράψας ἔδωκε , τῷ δ’ Ἀγρίππᾳ τὸν δακτύλιον ἐνεχείρισεν . Ἀντώνιος δέ τις Μούσας οὕτω κακῶς αὐτὸν διακείμενον ψυχρολουσίαις καὶ ψυχροποσίαις ἀνέρρωσε . διὸ καὶ χρήματα παρ’ αὐτοῦ τε καὶ παρὰ τῆς βουλῆς ἔλαβε , καὶ δακτυλίοις χρυσοῖς , ἀπελεύθερος ὥν , ἐπετράπη κεχρῆσθαι , ἀτέλειάν τε αὐτῷ καὶ τοῖς ὁμοτέχνοις τοῖς οὖσί τε καὶ τοῖς ἐσομένοις παρέσχοντο . οὕτω δὲ σωθεὶς εἰς τὸ συνέδριον τὰς διαθήκας εἰσήνεγκε , καὶ ἀναγνωσθῆναι ἐπέτρεπεν , ἐνδεικνύμενος μένος ὅτι οὐδένα τῆς ἀρχῆς διάδοχον καταλέλοιπεν · οὐ μέντοι καὶ ἀνέγνω αὐτάς τις . Λιμοῦ δὲ τῷ ἑξῆς ἔτει καὶ λοιμοῦ γενομένου ἐν πάσῃ τῆ Ἰταλίᾳ , νομίσαντες οἶ Ῥωμαῖοι οὐκ ἄλλως ταῦτα συμβεβηκέναι ἢ ὅτι μὴ καὶ τότε ὑπατεύοντα τὸν Αὔγουστον ἔσχον , δικτάτωρα αὐτὸν ἠθέλησαν προχειρίσασθαι , καὶ τὴν βουλὴν εἰς τὸ συνέδριον κατακλείσαντες ἠνάγκασαν τοῦτο ψηφίσασθαι . καὶ αὐτῷ προσῆλθον δεόμενοι λεχθῆναι δικτάτωρα καὶ τῆς τοῦ σίτου συναγωγῆς ἐπιμελητήν . καὶ ὅς τὴν μὲν τοὐ σίτου φροντίδα ἐδέξατο , τὴν δικτατωρείαν δὲ οὐ προσήκατο , ἀλλ’ ἐπεὶ μήτε διαλεγόμενος αὐτοῖς μήτε δεόμενος ἔπειθε , τὴν ἐσθῆτα διέρρηξεν · ὀρθῶς γὰρ καὶ συνετῶς τὸ μισητὸν τῆς ἐπικλήσεως ἐφυλάξατο καὶ ἐπίφθονον , ὑπὲρ τούς δικτάτωρας ἔχων τὴν ἐξουσίαν καὶ τὴν τιμήν . ἐπιβουλὴν δὲ κατ’ αὐτοῦ συστησαμένων τινῶν , αὐτοί τε καὶ οἱ συνωμόται ἐρήμην ἥλωσαν ὡς φευξόμενοι , οὐ πολλῷ δ’ ὕστερον ἀπεσφάγησαν .
Lemmas: ὅτε δέ Αὔγουστος ἐπικαλέω ὁ Καῖσαρ , σημεῖον οὖον μικρός τότε κατά ὁ νύξ ἐκεῖνος γίγνομαι · ὁ γάρ Τίβερις πελαγίζω πᾶς ὁ πεδιάς ὁ Ῥώμη καταλαμβάνω ὥστε πλέω . καί οἶς μάντις ὅτι τε ἐπί μέγας αὐξάνω καί ὅτι πᾶς ὁ πόλις ὑποχείριος ἱκνέομαι ἐκ οὗτος προεῖπον . ὁ δέ ὁ τε ἄλλος ὁ ὁ ἀρχή προσήκω πρόθυμος πράσσω , ὡς ἐθέλω ἄρχω , καί νομοθετέω . οὖον μέντοι πᾶς ἐθελογνωμονέω νομοθετέω , ἀλλά εἰμί ὁ καί εἰς ὁ δημόσιος προτίθημι , ὅπως , ἄν τίς μή ἀρέσκω , ἐπανορρώσῃ · καί προτρέπω πᾶς συμβουλεύω αὐτός εἰμί τίς τίς ἀγαθός γιγνώσκω αὐτός . καί ὁ ὕπατος , καί ἐκ ὁ ἄλλος ἄρχω ἵνα παρά ἕκαστος , καί ἐκ ὁ ὁ βουλευτής πλῆθος πεντεκαίδεκα σύμβουλος εἰς ἑξάμηνος παραλαμβάνω , ὥστε διά αὐτός καί πᾶς κοινόω ὁ βουλεύω . εἰμί δέ ὅτε καί δικάζω μετά αὐτός . κρίνω μέν γάρ καί κατά ἑαυτοῦ ὁ βουλή , καί πρέσβυς καί κηρυκεία χρηματίζω . ὅς τε δῆμος εἰς ὁ ἀρχαιρεσία συλλέγω , οὖον μέντοι πράσσω τίς ὅς μή ἐκεῖνος ἀρέσκω . καί ὁ ἄρχω ὁ μέν αὐτός προβάλλω , ὁ δέ εἰς ὁ κοινός ποιέω , ἐπιμελέομαι ὥστε μήτε ἀνεπιτήδειος μήτε ἐκ παρακέλευσις ἢ καί ἐκ δεκασμός ἀποδείκνυμι . καί ἔθνος ὁ μέν διά ἑαυτοῦ , ὁ δέ διά ἕτερος ὁ Ῥωμαῖος ἡγεμονία ὑποτάσσω . ὁ δέ ὁ Αἴγυπτος ἄρχω Αἴλιος Γάλλος ἐπί Ἀραβία ὁ εὐδαίμων καλέω , ὅς Σαβὸς βασιλεύω , στρατεύω τότε . καί οὐδείς μέν αὐτός ἐνώπιος ἵστημι ὁ πολέμιος , οὖον μήv ἄπονος προχωρέω . ὅς τε γάρ ἐρημία καί ὁ ἥλιος ὁ τε ὕδωρ φύσις ἄτοπος ἔχω σφόδρα αὐτός ταλαιπωρέω , ὥστε ὁ πλείων φθείρω ὁ στρατιά . ὁ δέ νόσημα ὁ κεφαλή ἐνσκήπτω ξηραίνω αὐτός , καί πολύς μέν αὐτίκα ἀπόλλυμι , ὁ δέ περιγίγνομαι εἰς ὁ σκέλος κατέρχομαι , ἅπας ὁ μεταξύ ὁ σῶμα ὑπερβαίνω , καί αὐτός λυμαίνομαι . ἴαμα τε οὐδείς εἰμί ἢ εἰμί τις ἔλαιον οἶνος μίγνυμι ἀλείφω · ὁ δέ πάνυ ὀλίγος εἰμί · ὅς τε γάρ χώρα οὐδέτερος αὐτός φέρω , ἐκεῖνος οὐ ἄφθονος οὗτος προπαρασκευάζω . ἐν ὁ πόνος οὗτος καί οἶς βάρβαρος σφεῖς ἐπιτίθημι ὁ τε χωρίον ὁ πρίν ἀφαιρέω κομίζω , καί ὁ περιλείπομαι ἐκ ὁ χώρα ἐξελαύνω . ὁ δέ Αὔγουστος ἑνδέκατος ὑπατεύω νοσέω ὥστε μηδέ ἐλπίς ἔχω σωτηρία , καί ὡς τελευτάω διατίθημι , καί διάδοχος μέν οὐδείς ἀποδείκνυμι , ὁ Πείσων δέ ὁ τε δύναμις καί ὁ κοινός πρόσοδος εἰς βιβλίον ἐγγράφω δίδωμι , ὁ δέ Ἀγρίππας ὁ δακτύλιος ἐγχειρίζω . Ἀντώνιος δέ τις Μοῦσα οὗτος κακῶς αὐτός διάκειμαι ψυχρολουσία καί ψυχροποσία ἀναρρώννυμι . διό καί χρῆμα παρά αὐτός τε καί παρά ὁ βουλή λαμβάνω , καί δακτύλιος χρυσός , ἀπελεύθερος ἀνά , ἐπιτρέπω χράομαι , ἀτέλεια τε αὐτός καί ὁ ὁμότεχνος ὁ εἰμί τε καί ὁ εἰμί παρέχω . οὗτος δέ σώζω εἰς ὁ συνέδριον ὁ διαθήκη εἰσφέρω , καί ἀναγιγνώσκω ἐπιτρέπω , ἐνδείκνυμι μένος ὅτι οὐδείς ὁ ἀρχή διάδοχος καταλείπω · οὖον μέντοι καί ἀναγιγνώσκω αὐτός τις . Λιμός δέ ὁ ἑξῆς ἔτος καί λοιμός γίγνομαι ἐν πᾶς τῆ Ἰταλία , νομίζω οἶς Ῥωμαῖος οὐ ἄλλως οὗτος συμβαίνω ἢ ὅτι μή καί τότε ὑπατεύω ὁ Αὔγουστος ἔχω , δικτάτωρ αὐτός ἐθέλω προχειρίζω , καί ὁ βουλή εἰς ὁ συνέδριον κατακλείω ἀναγκάζω οὗτος ψηφίζω . καί αὐτός προσέρχομαι δήω λέγω δικτάτωρ καί ὁ ὁ σῖτος συναγωγή ἐπιμελητής . καί ὅς ὁ μέν ὁ σῖτος φροντίς δέχομαι , ὁ δικτατωρείαν δέ οὖον προσίημι , ἀλλά ἐπεί μήτε διαλέγω αὐτός μήτε δήω πείθω , ὁ ἐσθής διαρρήγνυμι · ὀρθῶς γάρ καί συνετός ὁ μισητός ὁ ἐπίκλησις φυλάσσω καί ἐπίφθονος , ὑπέρ ὁ δικτάτωρ ἔχω ὁ ἐξουσία καί ὁ τιμή . ἐπιβουλή δέ κατά αὐτός συνίστημι τις , αὐτός τε καί ὁ συνωμότης ἐρῆμος ἁλίσκομαι ὡς φεύγω , οὖον πολύς δέ ὕστερος ἀποσφάζω .