joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 8.19
Κατὰ τοῦτον τὸν χρόνον καὶ Ἀμίλκας ὁ τῶν Καρχηδονίων στρατηγὸς πρὸς Ἰβήρων νικηθεὶς ἔθανεν . ἀντιπαραταξαμένου γὰρ σφίσιν ἁμάξας δᾴδων καὶ πίσσης μεστὰς πρὸ τοῦ στρατοῦ τόν Καρχηδονίων προήγαγον , καὶ πλησιάσαντες ἀνῆψαν αὐτάς , καὶ τὰ ἕλκοντα αὐτὰς ὑποζύγια ἐπισπέρχοντες οἴστρησαν . κἀκ τούτου συνταραχθέντων τῶν ἐναντίων διασπασθέντων τε καὶ τραπομένων ἑπόμενοι κἀκεῖνον καὶ ἄλλους πλείστους ἐφόνευσαν . καὶ ὁ μὲν ἐπὶ πλεῖστον ἀνθήσας οὕτως ἐτελεύτησε , τελευτήσαντα δὲ αὐτὸν Ἀσδρούβας ὁ γαμβρὸς διεδέξατο . καὶ τῆς Ἰβηρίας πολλὰ προσεκτήσατο , πόλιν τε ἐν αὐτῇ Καρχηδόνα ὁμώνυμον τῇ πατρίδι ἔκτισε . Τῶν δέ γε Βοουίων καὶ τῶν ἄλλων Γαλατῶν πολλὰ μὲν καὶ ἄλλα , πλείστους δὲ καὶ αἰχμαλώτους πωλούντων , δείσαντες οἱ Ῥωμαῖοι μήποτε κατ’ αὐτῶν τοῖς χρήμασι χρήσονται , ἀπεῖπον μηδένα ἀνδρὶ Γαλάτῃ μήτ’ ἀργύριον μήτε χρυσίον διδόναι . ἐντεῦθεν οἱ Καρχηδόνιοι μαθόντες τοὺς ὑπάτους Μάρκον Αἰμίλιον καὶ Μάρκον Ἰούνιον εἰς τὴν Λιγυστικὴν ἀπά - ῥαντὰς , παρεσκευάζοντο εἰς τὴν Ῥώμην ἐλάσαι . γνόντων δὲ τοῦτο τῶν ὑπάτων , καὶ ἐπ’ αὐτοὺς ἀθρόον ὡρμηκότων , ἐξεπλάγησαν καὶ ἀπήντησαν αὐτοῖς ὡς φίλιοι . κἀκεῖνοι δὲ ὑπεκρίθησαν ὅτι οὐκ ἐπ’ ἐκείνους ἀπῄεσαν , ἀλλὰ διὰ τῆς χώρας αὐτῶν ἐς τοὺς Λίγυας . Ῥωμαῖοι δὲ τόν τε Ἰόνιον ἐπεραιώθησαν καὶ τῆς ἠπείρου τῆς Ἑλληνικῆς ἥψαντο · πρόφασις δ’ αὐτοῖς τοῦ πλοῦ ἐγένετο ἥδε . Ἴσσα νῆσός ἐστιν ἐν τῷ Ἱονίῳ κόλπῳ κειμένη . οἶ γοῦν ταύτης κάτοικοι Ἱσσαῖοι καλούμενοι ἐθελονταὶ τοῖς Ῥωμαίοις παραδεδώκασιν ἑαυτούς , τῷ σφῶν κρατοῦντι ἀχθόμενοι Ἄγρωνι τῷ τῶν Σαρδιαίων βασιλεῖ , γένους Ἱλλυρικοῦ . πρὸς ὃν οἱ ὕπατοι πρέσβεις ἔπεμψαν . ἐκείνου δὲ τεθνεῶτος ἐπὶ υἱῷ διαδόχῳ παιδὶ ἔτι , ἡ ἐκείνου γυνή , τοῦ δὲ παιδὸς μητρυιά , τὴν τῶν Σαρδιαίων διεῖπεν ἀρχήν . ἡ τοῖς πρέσβεσιν οὐδὲν μέτριον ἐχρημάτισε , παρρησιασαμένους δὲ τοὺς μὲν ἔδησε , τοὺς δὲ ἀπέκτεινε . τῶν δὲ Ῥωμαίων πόλεμον ψηφισαμένων αὐτῇ κατέπτηξε , καὶ τούς τε σωζομένους τῶν πρέσβεων ἀποδώσειν ὑπέσχετο καὶ τοὺς θανόντας ἔλεγεν ὑπὸ λῃστῶν πεφονεῦσθαι . τῶν δὲ Ῥωμαίων τοὺς αὐτόχειρας ἐξαιτησαμένων οὔτε τινὰ ἐκδώσειν ἔφη καὶ ἐπὶ τὴν Ἴσσαν ἔστειλε στράτευμα . εἶτα αὖθις δείσασα Δημήτριόν τινα πρὸς τοὺς ὑπάτους ἔπεμψεν , ὡς ἑτοίμη πρὸς πᾶν ὑπακοῦσαι αὐτῶν . καὶ σπονδαὶ πρὸς τὸν πεμφθέντα ἐγένοντο , τὴν Κέρκυραν αὐτοῖς παρασχόμενον . τῶν δὲ πρὸς τὴν νῆσον περαιωθέντων ἀνεθάρσησεν αὖθις , οἶα γυνὴ κούφην ἔχουσα γνώμην καὶ εὐμετάβολον , καὶ πρὸς Ἐπίδαμνον καὶ Ἀπολλωνίαν ἐξέπεμψε στρατιάν . τῶν δὲ Ρωμαίων τὰς πόλεις τε ῥυσαμένων καὶ πλοῖα αὐτῆς κατασχόντων μετὰ χρημάτων ἐκ Πελοποννήσου προσπλέοντα , πλέοντα , καὶ τὰ χωρία πορθησάντων τὰ πάραλα , καὶ τοῦ Δημητρίου διὰ τὴν ἐμπληξίαν ἐκείνης πρὸς Ρωμαίους μεθεστηκότος καὶ ἄλλους αὐτομολῆσαι πεπεικότος , κατέδεισε καὶ ἀπέσχετο τῆς ἀρχῆς . καὶ τὴν μὲν ὁ Δημήτριος ὡς τῷ παιδὶ ἐπιτροπεύσων εἰλήφει , οἶ δὲ Ῥωμαῖοι διὰ ταῦτα παρὰ Κορινθίων ἐπῃνέθησαν , καὶ τοῦ Ἰσθμικοῦ μετέσχον ἀγῶνος , καὶ στάδιον ἐν αὐτῷ ὁ Πλαῦτος ἐνίκησε . καὶ πρὸς Ἀθηναίους δὲ φιλίαν ἐπεποιήκεσαν καὶ τῆς πολιτείας σφῶν τῶν τε μυστηρίων μετέσχον . Τὸ δ’ Ἰλλυρικὸν ὄνομα πάλαι μὲν ἐν ἄλλοις ἐπεκέκλητο , ὕστερον δὲ ἐς τὴν ἄνω μεταβέβηκεν ἤπειρον καὶ ὑπὲρ τὴν Μακεδονίαν τήν τε Θρᾴκην τὴν ἐντὸς του Αἵμου καὶ τὴν πρὸς τῇ Ῥοδόπῃ , καὶ ἔστιν ἐν τό μέσῳ τούτων τῶν ὀρῶν καὶ τῶν Ἄλπεων τοῦ τε Αἴνου ποταμοῦ καὶ τοῦ Ἴστρου μέχρι τοῦ Εύξείνου πόντου καί πῃ καὶ ἐπέκεινα τοῦ Ἴστρου νέμεται . Λογίου δέ ποτε τοῖς Ῥωμαίοις ἐλθόντος Ἕλληνας καὶ Γαλάτας τὸ ἄστυ καταλήψεσθαι , Γαλάται δύο καὶ Ἕλληνες ἕτεροι ἔκ τε τοῦ ἄρρενος καὶ τοῦ θήλεος γένους ζῶντες ἐν τῇ ἀγορᾷ κατωρύγησαν , ἵν οὕτως ἐπιτελὲς τὸ πεπρωμένον γενέσθαι δοκῇ , καί τι κατέχειν τῆς πόλεως κατορωρυγμένοι νομίζωνται . Μετὰ δὲ τοῦτο Σαρδόνιοι ἐν δεινῷ ποιούμενοι ὅτι στρατηγὸς Ῥωμαίων ἀεὶ καθειστήκει αὐτοῖς , ἐπανέστησαν · αὖθις δὲ ἐδουλώθησαν .
Lemmas: κατά οὗτος ὁ χρόνος καί Ἀμίλκας ὁ ὁ Καρχηδόνιος στρατηγός πρός Ἴβηρ νικάω θνῄσκω . ἀντιπαρατάσσομαι γάρ σφεῖς ἅμαξα δαίς καί πίσσα μεστός πρό ὁ στρατός ὁ Καρχηδόνιος προάγω , καί πλησιάζω ἀνάπτω αὐτός , καί ὁ ἕλκω αὐτός ὑποζύγιον ἐπισπέρχω οἰστράω . ἐκ οὗτος συνταράσσω ὁ ἐναντίος διασπάω τε καί τρέπω ἕπομαι ἐκεῖνος καί ἄλλος πλεῖστος φονεύω . καί ὁ μέν ἐπί πλεῖστος ἀνθέω οὕτως τελευτάω , τελευτάω δέ αὐτός Ἀσδρούβας ὁ γαμβρός διαδέχομαι . καί ὁ Ἰβηρία πολύς προσκτάομαι , πόλις τε ἐν αὐτός Καρχηδών ὁμώνυμος ὁ πατρίς κτίζω . ὁ δέ γε βοουιος καί ὁ ἄλλος Γαλάτης πολύς μέν καί ἄλλος , πλεῖστος δέ καί αἰχμάλωτος πωλέω , δείδω ὁ Ῥωμαῖος μήποτε κατά αὐτός ὁ χρῆμα χράω , ἀπεῖπον μηδείς ἀνήρ Γαλάτης μήτε ἀργύριον μήτε χρυσίον δίδωμι . ἐντεῦθεν ὁ Καρχηδόνιος μανθάνω ὁ ὕπατος Μᾶρκος Αἰμίλιος καί Μᾶρκος Ἰούνιος εἰς ὁ Λιγυστικός ἄπα - ῥαντός , παρασκευάζω εἰς ὁ Ῥώμη ἐλαύνω . γιγνώσκω δέ οὗτος ὁ ὕπατος , καί ἐπί αὐτός ἀθρόος ὁρμάω , ἐκπλήσσω καί ἀπαντάω αὐτός ὡς φίλιος . ἐκεῖνος δέ ὑποκρίνομαι ὅτι οὐ ἐπί ἐκεῖνος ἄπειμι , ἀλλά διά ὁ χώρα αὐτός εἰς ὁ Λίγυς . Ῥωμαῖος δέ ὁ τε Ἰόνιος περαιόω καί ὁ ἤπειρος ὁ Ἑλληνικός ἅπτω · πρόφασις δέ αὐτός ὁ πλόος γίγνομαι ὅδε . Ἴσσα νῆσος εἰμί ἐν ὁ Ἰόνιος κόλπος κεῖμαι . οἶς γοῦν οὗτος κάτοικος Ἱσσαῖοι καλέω ἐθελοντής ὁ Ῥωμαῖος παραδίδωμι ἑαυτοῦ , ὁ σφεῖς κράτος ἄχθομαι Ἄγρων ὁ ὁ Σαρδιαίων βασιλεύς , γένος Ἰλλυρικός . πρός ὅς ὁ ὕπατος πρέσβυς πέμπω . ἐκεῖνος δέ θνῄσκω ἐπί υἱός διάδοχος παῖς ἔτι , ὁ ἐκεῖνος γυνή , ὁ δέ παῖς μητρυιά , ὁ ὁ Σαρδιαίων διέπω ἀρχή . ὁ ὁ πρέσβυς οὐδείς μέτριος χρηματίζω , παρρησιάζομαι δέ ὁ μέν δήω , ὁ δέ ἀποκτείνω . ὁ δέ Ῥωμαῖος πόλεμος ψηφίζω αὐτός καταπτήσσω , καί ὁ τε σῴζω ὁ πρέσβυς ἀποδίδωμι ὑπισχνέομαι καί ὁ θνῄσκω λέγω ὑπό λῃστής φονεύω . ὁ δέ Ῥωμαῖος ὁ αὐτόχειρ ἐξαιτέω οὔτε τις ἐκδίδωμι φημί καί ἐπί ὁ Ἴσσα στέλλω στράτευμα . εἶτα αὖθις δείδω Δημήτριος τις πρός ὁ ὕπατος πέμπω , ὡς ἑτοῖμος πρός πᾶς ὑπακούω αὐτός . καί σπονδή πρός ὁ πέμπω γίγνομαι , ὁ Κέρκυρα αὐτός παρέχω . ὁ δέ πρός ὁ νῆσος περαιόω ἀναθαρσέω αὖθις , οἶος γυνή κοῦφος ἔχω γνώμη καί εὐμετάβολος , καί πρός Ἐπίδαμνος καί Ἀπολλωνία ἐκπέμπω στρατιά . ὁ δέ Ῥωμαῖος ὁ πόλις τε ῥύομαι καί πλοῖον αὐτός κατέχω μετά χρῆμα ἐκ Πελοπόννησος προσπλέω , πλέω , καί ὁ χωρίον πορθέω ὁ πάραλος , καί ὁ Δημήτριος διά ὁ ἐμπληξία ἐκεῖνος πρός Ῥωμαῖος μεθίστημι καί ἄλλος αὐτομολέω πείθω , καταδείδω καί ἀπέχω ὁ ἀρχή . καί ὁ μέν ὁ Δημήτριος ὡς ὁ παῖς ἐπιτροπεύω λαμβάνω , οἶς δέ Ῥωμαῖος διά οὗτος παρά Κορίνθιος ἐπαινέω , καί ὁ Ἰσθμικός μετέχω ἀγών , καί στάδιον ἐν αὐτός ὁ Πλαῦτος νικάω . καί πρός Ἀθηναῖος δέ φίλιος ποιέω καί ὁ πολιτεία σφεῖς ὁ τε μυστήριον μετέχω . ὁ δέ Ἰλλυρικός ὄνομα πάλαι μέν ἐν ἄλλος ἐπικαλέω , ὕστερος δέ εἰς ὁ ἄνω μεταβαίνω ἤπειρος καί ὑπέρ ὁ Μακεδονία ὁ τε Θρᾴκη ὁ ἐντός ὁ Αἷμος καί ὁ πρός ὁ Ῥοδόπη , καί εἰμί ἐν ὁ μέσος οὗτος ὁ ὄρος καί ὁ Ἄλπεις ὁ τε Αἶνος ποταμός καί ὁ Ἴστρος μέχρι ὁ Εὔξεινος πόντος καί πῃ καί ἐπέκεινα ὁ Ἴστρος νέμω . Λογίου δέ ποτός ὁ Ῥωμαῖος ἔρχομαι Ἕλλην καί Γαλάτης ὁ Ἄστυ καταλαμβάνω , Γαλάτης δύο καί Ἕλλην ἕτερος ἐκ τε ὁ ἄρσην καί ὁ θῆλυς γένος ζῶ ἐν ὁ ἀγορά κατορύσσω , ἵνα οὕτως ἐπιτελής ὁ ἔπορον γίγνομαι δοκέω , καί τίς καταχέω ὁ πόλις κατορύσσω νομίζω . μετά δέ οὗτος σαρδόνιος ἐν δεινός ποιέω ὅτι στρατηγός Ῥωμαῖος ἀεί καθίστημι αὐτός , ἐπανίστημι · αὖθις δέ δουλόω .