joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 3.20
Καὶ ὁ μὲν Κῦρος οὕτως ἀπῄει · ἀπιόντι δὲ τῷ Γαδάτᾳ τῶν τις παρ’ αὐτῷ δυνατῶν ἐπεβούλευσεν ἐκείνῳ , καὶ πέμψας πρὸς τὸν Ἀσσύριον ἐδήλου τὴν τοῦ Γαδάτου δύναμιν καὶ ὡς ἥκει , καὶ ἐνεδρεῦσαι αὐτῷ ἐνετέλλετο , ἵν οὕτως αὐτόν τε συλλάβοι τὸν Γαδάταν καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ . ἐπεὶ δὲ ταῦτα ἤκουσεν ὁ Ἀσσύριος , ἐνήδρευσεν . ὡς δ’ ἐγγὺς ὁ Γαδάτας τῆς ἐνέδρας ἐγένετο καὶ ἤδη ἐδόκει εἶναι ἁλώσιμος , ἀνίσταται ἐκ τῆς ἐνέδρας . ὁ δὲ τῷ Γαδάτᾳ ἐπιβουλεύων ἐν τούτῳ παίει αὐτὸν καὶ πλήττει κατὰ τὸν ὦμον , οὐ μέντοι καιρίως · ποιήσας δὲ τοῦτο πρὸς τὸν Ἀσσύριον παραχρῆμα ἀποχωρεῖ καὶ ἐδίωκε σὺν αὐτῷ . οἱ μὲν οὑν τοῦ Γαδάτου ἡλίσκοντο , οἱ δ’ ἔφευγον τοὺς χαλινοὺς τρέψαντες · καὶ ἤδη προσιόντα καθορῶσι τὸν Κῦρον . ὁ δὲ ὡς ἔγνω τὸ πρᾶγμα , ἐναντίος αὐτοῖς ἦγε τὴν στρατιάν . καὶ οἱ πολέμιοι τοῦτον ἔδοντες ἐτράπησαν εἰς φυγήν , καὶ ὁ Κῦρος διώκειν ἐκέλευσεν . ἡλίσκοντο τοίνυν καὶ ἄνδρες καὶ ἄρματα , καὶ πολλοὶ δὲ ἐκτείνοντο , καὶ αὐτὸς ὁ τὸν Γαδάταν πλήξας · οἱ δ’ ἄλλοι καὶ αὐτὸς ὁ Ἀσσύριος εἰς πόλιν αὐτοῦ τινα μεγάλην κατέφυγον . καὶ ὁ Κῦρος ταῦτα διαπραξάμενος εἰς τὴν Γαδάτου χώραν ἀναχωρεῖ , καὶ ᾔει τὸν Γαδάταν ἐπισκεψόμενος . καί οἶ ὁ Γαδάτας ἀπήντησεν ἐπιδεδεμένος τὸ τραῦμα , καὶ χάριτας ὡμολόγει λέγων ὡς “ ἔγωγε τὸ μὲν ἐπ’ ἐμοὶ οἴχομαι , τὸ δὲ ἐπὶ σοὶ σέσωσμαι , προθύμως οὕτω μοι βοηθήσαντι . ” Οἱ δέ γε Καδούσιοι ὀπισθοφυλακεῖν τεταγμένοι τότε παρὰ τοῦ Κύρου , καὶ μὴ μετασχόντες τῆς διώξεως , βουλόμενοι δὲ καὶ αὐτοὶ λαμπρόν τι ποιῆσαί , οὐδὲν τῷ Κύρῳ κοινωσάμενοι καταθέουσι τὴν Βαβυλωνίαν . ἀπιὼν δὲ ὁ Ἀσσύριος ἐκ τῆς πόλεως οὗ κατέφυγε , συντυγχάνει αὐτοῖς · καὶ γνοὺς μόνους ὄντας ἐπιτίθεται , καὶ τόν τε ἄρχοντα σφῶν ἀποκτείνει καὶ ἄλλους πολλούς , καὶ διώξας μέχρι τινὸς ἀπετράπετο . οἳ δὲ τῶν Καδουσίων ἐσώζοντο , περὶ δείλην ἦλθον εἰς τὸ στρατόπεδον . ὁ δὲ Κῦρος τοὺς μὲν τετρωμένους τοῖς θεραπεύσουσι παρεδίδου , τοῖς δ’ ἄλλοις αὐτὸς προσῆγεν ἐν λόγοις παράκλησιν , καὶ ἄρχοντα ἑαυτοῖς ἐξ ἑαυτῶν παρῄνει αἱρήσεσθαι . καὶ οἱ μὲν εἵλαντο . ὁ δὲ Γαδάτας ἧκε κομίζων τῷ Κύρῳ δῶρα παντοῖά τε καὶ πολλὰ καὶ πλείστους ἵππους . δὲ Κῦρος τοὺς μὲν ἵππους ἔφη δέχεσθαι , ἴν’ ἐκπληρώσῃ τὸ Περσικὸν ἱππικὸν καὶ εἰς μυρίους περισταῖεν αὐτῷ οἶ ἱππεῖς , τὰ δὲ χρήματα ἀπαγαγεῖν αὐτῷ ἐνετέλλετο καὶ φυλάττειν ἔστ’ ἂν καὶ αὐτὸν ἀντιδωρεῖσθαι γνοίη δυνάμενον . καὶ παρῄνει τὴν πόλιν αὐτοῦ ὑπὸ φυλακὴν ποιήσασθαι ἀσφαλῆ , αὐτὸν δὲ αὐτῷ συστρατεύσασθαι . καὶ ὁ Γαδάτας ἥσθη τῇ συμβουλῇ , συσκευασάμενός τε τῷ Κύρῳ συνείπετο . ἐπεὶ δὲ πορευόμενος οὕτως εἰς τὰ μεθόρια τῶν Σύρων καὶ Μηδῶν ἀφίκετο , ἐνταῦθα τρία ὄντα τῶν Σύρων φρούρια τὸ μὲν ἒν αὐτὸς προσβαλὼν καὶ βιασάμενος ἔλαβε , τὰ δὲ δύο φοβῶν μὲν ὁ Κῦρος , πείθων δὲ ὁ Γαδάτας παρεσκεύασαν παραδοῦναι τοὺς φυλάσσοντας . Εἶτα πέμπει πρὸς Κυαξάρην ἀξιῶν ἥκειν εἰς τὸ στρατόπεδον , ὅπως περὶ ὣν ἂν δέοιντο βουλεύσαιντο . καὶ ὁ μὲν ἄγγελος ᾤχετο · ὁ δὲ Κῦρος ἐκέλευσε τὴν σκηνὴν ἣν οἱ Μῆδοι τῷ Κυαξάρῃ ἐξεῖλον κατασκευάσαι ὡς βέλτιστα τῇ τε ἄλλῃ παρασκευῇ καὶ τῷ γυναῖκα εἰσαγαγεῖν εἰς τὸν γυναικῶνα τῆς σκηνῆς , καὶ σὺν ταύτῃ τὰς μουσουργοὺς αἴπερ τῷ Κυαξάρῃ ἐξῄρηντο . ἐν τοσούτω δὲ ὁ ἄγγελος τὰ παρὰ τοῦ Κύρου τῷ Κυαξάρῃ ἀπήγγειλε , καὶ ὃς ἐπορεύετο σὺν τοῖς παραμείνασιν αὐτῷ τῶν Μηδῶν ἱππεῦσιν . ὡς δ’ ἔγνω προσιόντα αὐτὸν ὁ Κῦρος , λαβὼν τούς τε τῶν Περσῶν ἱππέας , πολλοὺς ἤδη ὄντας , καὶ τοὺς Μήδους παρόντας καὶ τοὺς Ἀρμενίους καὶ τῶν ἄλλων συμμάχων τοὺς εὐιπποτάτους , ἀπήντα , ἐπιδεικνὺς τῷ Κυαξάρῃ τὴν δύναμιν . ὁ δὲ ἰδὼν τῷ Κύρῳ μὲν πολλούς τε καὶ ἀγαθοὺς ἑπομένους , ἑαυτῷ δὲ ὀλίγην τε καὶ ὀλίγου ἀξίαν θεραπείαν , ἄτιμόν τι αὐτῷ ἔδοξεν εἶναι , καὶ ἄχος αὐτὸν ἔλαβε , καὶ εἰς φανερὰ κατήνεκτο δάκρυα . ὁ δὲ Κῦρος ἰδίᾳ τοῦτον ἀπολαβόμενος καὶ παρακαθίσας διειλέχθη , καὶ τῆς ὀργῆς καὶ τῆς λύπης ἠρώτα τὸ αἴτιον . καὶ πολλά τε εἰπὼν καὶ ἀκούσας , τέλος ‘‘πρὸς θεῶν ἔφη , “ ὦ θεῖε , παῦσαι τὸ νῦν ἔχον μεμφόμενός μοι , ἐπειδὰν δὲ πεῖραν ἡμῶν λάβῃς πῶς ἔχομεν πρὸς σέ , τότε μοι ἢ χάριτας ὁμολόγει ἢ μέμφου . ” καὶ ὁ Κυαξάρης κατέθετο · ὁ δ’ ἐφίλησεν αὐτὸν προσελθών . καὶ ὡς εἶδον οἱ Μῆδοί τε καὶ οἶ Πέρσαι καὶ οἱ λοιποί , ὑπερήσθησαν . ἀναβάντες οὖν τοὺς ἵππους ὁ Κῦρος καὶ ὁ Κυαξάρης ἀπῄεσαν ἐπὶ τὸ στρατόπεδον , καὶ ἐπὶ τὴν ἐξῃρημένην αὐτῷ σκηνὴν τὸν Κυαξάρην ἀπήγαγον . οἱ δὲ Μῆδοι ᾔεσαν πρὸς αὐτὸν δῶρα ἄγοντες , ἕκαστος ἔν γέ τι ὧν εἰλήφει τὸ κάλλιστον . ἐπεὶ δὲ ὥρα δείπνου ἦν , ὁ μὲν Κυαξάρης ἀμφὶ δεῖπνον εἶχε , ὁ δὲ Κῦρος ὡς ἂν αὐτῶ παραμείναιεν οἶ σύμμαχοι ἐφρόντιζε , καὶ συλλέξας τῶν φίλων τοὺς ἱκανοὺς τὰ δέοντα συμπράττειν αὐτῷ μηχανᾶσθαι ἠξίου ὅπως πείσαιεν τοὺς συμμάχους μὴ ἀποστῆναι αὐτῶν , ἀλλ’ ἐπαρήγειν ἔτι . τῇ δ’ ὑστεραίᾳ πρὸς Κυαξάρην ἄπαντες συνελέγησαν . καὶ πρὶν ἐντυχεῖν ἐκείνῳ προσῆγον οἱ φίλοι τῷ Κύρῳ ἄλλος ἄλλο τῶν ἐθνῶν τῶν συμμάχων , δεομένων αὐτοῦ μένειν καὶ συμμετέχειν τοῦ πολέμου αὐτῷ .
Lemmas: καί ὁ μέν Κῦρος οὕτως ἄπειμι · ἄπειμι δέ ὁ Γαδάτας ὁ τις παρά αὐτός δυνατός ἐπιβουλεύω ἐκεῖνος , καί πέμπω πρός ὁ Ἀσσύριος δηλόω ὁ ὁ Γαδάτας δύναμις καί ὡς ἥκω , καί ἐνεδρεύω αὐτός ἐντέλλω , ἵνα οὕτως αὐτός τε συλλαμβάνω ὁ Γαδάτας καί ὁ σύν αὐτός . ἐπεί δέ οὗτος ἀκούω ὁ Ἀσσύριος , ἐνεδρεύω . ὡς δέ ἐγγύς ὁ Γαδάτας ὁ ἐνέδρα γίγνομαι καί ἤδη δοκέω εἰμί ἁλώσιμος , ἀνίστημι ἐκ ὁ ἐνέδρα . ὁ δέ ὁ Γαδάτας ἐπιβουλεύω ἐν οὗτος παίω αὐτός καί πλήσσω κατά ὁ ὦμος , οὖον μέντοι καίριος · ποιέω δέ οὗτος πρός ὁ Ἀσσύριος παραχρῆμα ἀποχωρέω καί διώκω σύν αὐτός . ὁ μέν ἐν ὁ Γαδάτας ἁλίσκομαι , ὁ δέ φεύγω ὁ χαλινός τρέπω · καί ἤδη πρόσειμι καθοράω ὁ Κῦρος . ὁ δέ ὡς γιγνώσκω ὁ πρᾶγμα , ἐναντίος αὐτός ἄγω ὁ στρατιά . καί ὁ πολέμιος οὗτος ὀδούς τρέπω εἰς φυγή , καί ὁ Κῦρος διώκω κελεύω . ἁλίσκομαι τοίνυν καί ἀνήρ καί ἅρμα , καί πολύς δέ κτείνω , καί αὐτός ὁ ὁ Γαδάτας πλήσσω · ὁ δέ ἄλλος καί αὐτός ὁ Ἀσσύριος εἰς πόλις αὐτός τις μέγας καταφεύγω . καί ὁ Κῦρος οὗτος διαπράσσω εἰς ὁ Γαδάτας χώρα ἀναχωρέω , καί ἔρχομαι ὁ Γαδάτας ἐπισκοπέω . καί οἶς ὁ Γαδάτας ἀπαντάω ἐπιδέω ὁ τραῦμα , καί χάρις ὁμολογέω λέγω ὡς “ ἔγωγε ὁ μέν ἐπί ἐγώ οἴχομαι , ὁ δέ ἐπί σύ σῴζω , προθύμως οὗτος ἐγώ βοηθέω . ” ὁ δέ γε Καδούσιοι ὀπισθοφυλακέω τάσσω τότε παρά ὁ Κῦρος , καί μή μετέχω ὁ δίωξις , βούλομαι δέ καί αὐτός λαμπρός τίς ποιέω , οὐδείς ὁ Κῦρος κοινόω καταθέω ὁ Βαβυλώνιος . ἀπέρχομαι δέ ὁ Ἀσσύριος ἐκ ὁ πόλις ὅς καταφεύγω , συντυγχάνω αὐτός · καί γιγνώσκω μόνος εἰμί ἐπιτίθημι , καί ὁ τε ἄρχω σφεῖς ἀποκτείνω καί ἄλλος πολύς , καί διώκω μέχρι τις ἀποτρέπω . ἕ δέ ὁ Καδούσιοι σῴζω , περί δείλη ἔρχομαι εἰς ὁ στρατόπεδον . ὁ δέ Κῦρος ὁ μέν τιτρώσκω ὁ θεραπεύω παραδίδωμι , ὁ δέ ἄλλος αὐτός προσάγω ἐν λόγος παράκλησις , καί ἄρχω ἑαυτοῦ ἐκ ἑαυτοῦ παραινέω αἱρέω . καί ὁ μέν αἱρέω . ὁ δέ Γαδάτας ἵημι κομίζω ὁ Κῦρος Δῶρα παντοῖος τε καί πολύς καί πλεῖστος ἵππος . δέ Κῦρος ὁ μέν ἵππος φημί δέχομαι , ἵνα ἐκπληρόω ὁ Περσικός ἱππικός καί εἰς μυρίος περιίστημι αὐτός οἶς ἱππεύς , ὁ δέ χρῆμα ἀπάγω αὐτός ἐντέλλω καί φυλάσσω ἔστω εἄν καί αὐτός ἀντιδωρέομαι γιγνώσκω δύναμαι . καί παραινέω ὁ πόλις αὐτός ὑπό φυλακή ποιέω ἀσφαλής , αὐτός δέ αὐτός συστρατεύω . καί ὁ Γαδάτας ἥδομαι ὁ συμβουλή , συσκευάζω τε ὁ Κῦρος συνέπομαι . ἐπεί δέ πορεύω οὕτως εἰς ὁ μεθόριος ὁ Σύρος καί Μῆδος ἀφικνέομαι , ἐνταῦθα τρεῖς εἰμί ὁ Σύρος φρούριον ὁ μέν ἐν αὐτός προσβάλλω καί βιάζομαι λαμβάνω , ὁ δέ δύο φοβέω μέν ὁ Κῦρος , πείθω δέ ὁ Γαδάτας παρασκευάζω παραδίδωμι ὁ φυλάσσω . εἶτα πέμπω πρός Κυαξάρης ἄξιος ἥκω εἰς ὁ στρατόπεδον , ὅπως περί ἐάν εἄν δήω βουλεύω . καί ὁ μέν ἄγγελος οἴχομαι · ὁ δέ Κῦρος κελεύω ὁ σκηνή ὅς ὁ Μῆδος ὁ Κυαξάρης ἐξεῖλον κατασκευάζω ὡς ἀγαθός ὁ τε ἄλλος παρασκευή καί ὁ γυνή εἰσάγω εἰς ὁ γυνή ὁ σκηνή , καί σύν οὗτος ὁ μουσουργός εἰπερ ὁ Κυαξάρης ἐξαιρέω . ἐν τοσοῦτος δέ ὁ ἄγγελος ὁ παρά ὁ Κῦρος ὁ Κυαξάρης ἀπαγγέλλω , καί ὅς πορεύω σύν ὁ παραμένω αὐτός ὁ Μῆδος ἱππεύς . ὡς δέ γιγνώσκω πρόσειμι αὐτός ὁ Κῦρος , λαμβάνω ὁ τε ὁ Πέρσης ἱππεύς , πολύς ἤδη εἰμί , καί ὁ Μῆδος πάρειμι καί ὁ Ἀρμένιος καί ὁ ἄλλος σύμμαχος ὁ εὔϊππος , ἀπαντάω , ἐπιδείκνυμι ὁ Κυαξάρης ὁ δύναμις . ὁ δέ εἶδον ὁ Κῦρος μέν πολύς τε καί ἀγαθός ἕπομαι , ἑαυτοῦ δέ ὀλίγος τε καί ὀλίγος ἄξιος θεραπεία , ἄτιμος τίς αὐτός δοκέω εἰμί , καί ἄχος αὐτός λαμβάνω , καί εἰς φανερός καταφέρω δάκρυ . ὁ δέ Κῦρος ἴδιος οὗτος ἀπολαμβάνω καί παρακαθίζω διαιλέγω , καί ὁ ὀργή καί ὁ λύπη ἐρωτάω ὁ αἴτιος . καί πολύς τε εἶπον καί ἀκούω , τέλος ὅς θεός φημί , “ εἰμί θεῖος , παύω ὁ νῦν ἔχω μέμφομαι ἐγώ , ἐπειδάν δέ πείρω ἐγώ λαμβάνω πῶς ἔχω πρός σός , τότε ἐγώ ἢ χάρις ὁμολογέω ἢ μέμφομαι . ” καί ὁ Κυαξάρης κατατίθημι · ὁ δέ φιλέω αὐτός προσέρχομαι . καί ὡς εἶδον ὁ Μῆδος τε καί οἶς Πέρσης καί ὁ λοιπός , ὑπερήδομαι . ἀναβαίνω οὖν ὁ ἵππος ὁ Κῦρος καί ὁ Κυαξάρης ἄπειμι ἐπί ὁ στρατόπεδον , καί ἐπί ὁ ἐκλέγω αὐτός σκηνή ὁ Κυαξάρης ἀπάγω . ὁ δέ Μῆδος ἔρχομαι πρός αὐτός Δῶρα ἄγω , ἕκαστος ἐν γε τίς ὅς λαμβάνω ὁ καλῶς . ἐπεί δέ ὥρα δεῖπνον εἰμί , ὁ μέν Κυαξάρης ἀμφί δεῖπνον ἔχω , ὁ δέ Κῦρος ὡς εἄν αὐτός παραμένω οἶς σύμμαχος φροντίζω , καί συλλέγω ὁ Φίλων ὁ ἱκανός ὁ δήω συμπράσσω αὐτός μηχανάομαι ἀξιόω ὅπως πείθω ὁ σύμμαχος μή ἀφίστημι αὐτός , ἀλλά ἐπαρήγω ἔτι . ὁ δέ ὑστεραῖος πρός Κυαξάρης ἀπάντομαι συλλέγω . καί πρίν ἐντυγχάνω ἐκεῖνος προσάγω ὁ φίλος ὁ Κῦρος ἄλλος ἄλλος ὁ ἔθνος ὁ σύμμαχος , δήω αὐτός μένω καί συμμετέχω ὁ πόλεμος αὐτός .