joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 12.1
Αὐταρχήσαντος δὲ Ἀντωνίνου , ὃς εἰσποιηθεὶς παρὰ τοῦ Ἀδριανοῦ Καῖσάρ τε καὶ αὐτοκράτωρ ἐγένετο , ἡ γερουσία οὐκ ἤθελε τὰς ἡρωικὰς τιμὰς ψηφίσασθαι τῷ Ἀδριανῷ , διὰ φόνους ἀνδρῶν ἐπιφανεστάτων οὓς ἐκεῖνος εἰργάσατο . διὸ καὶ διειλἐχθη αὐτοῖς ὁ Ἀντωνῖνος ἄλλα τε πλείω σὺν δάκρυσι καὶ ὅτι “ οὐδὲ ἐγὼ ἄρα ἄρξω ὑμῶν · πάντα γὰρ τὰ ὑπ’ ἐκείνου γενόμενα , ὧν ἕν καὶ ἡ ἀνάρρησις ἡ ἐμή , ὡς ἐχθίστου ὑμῖν καὶ κακίστου ἀθετηθήσεται . ” ταῦτα δ’ ἡ γερουσία αἰδεσθεῖσα , οὐ μεῖον μέντοι καὶ τοὺς στρατιώτας εὐλαβηθεῖσα , τῷ κειμένῳ τὰς τιμὰς ἐψηφίσατο . Εὐσεβὴς δ’ ἐπεκλήθη , ὅτι ἄρτι τῆς αὐταρχίας ἡμμένου πολλοὶ γεγόνασιν ὑπ’ αἰτίασιν , καί τινες ἐξ ὀνόματος εἰς σφαγὰς ἐξῃτήθησαν , ὁ δὲ οὐδένα ἐκόλασε , φάμενος ὡς “ οὐ δεῖ με ἐκ τοιούτων ἔργων τῆς προστασίας ὑμῶν ἄρξασθαι . ” γέγονε δὲ καὶ δι’ ὅλης αὐτοῦ τῆς ἀρχῆς δίκαιός τε καὶ χρηστὸς καὶ πᾶσι τοῖς ὑπηκόοις ἀνεπαχθής , καὶ αὐτοῖς δὲ χριστιανοῖς . οὐ μόνον γὰρ οὐκ ἐκάκου αὐτούς , ἀλλὰ μέντοι καὶ αἰδοῦς ἠξίου . λέγεται δὲ ζητητικὸς γενέσθαι καὶ περὶ μικρῶν ἀκριβολογούμενος · ὅθεν αὐτὸν κυμινοπρίστην ἐκάλουν οἱ σκώπτοντες . οὐ μὴν διὰ τοῦτο ἐκ τῶν ὑπηκόων ἐχρηματίζετο , ἀλλ’ ἐν ἀπορίᾳ ποτὲ γεγονὼς ἀργυρίων , πολέμων ἐπικειμένων οὔτε τέλος καινὸν ἐπενόησεν οὔτ’ αἰτῆσαι παρά του ἠνέσχετο χρήματα , ἀλλ’ ἐν τῇ ἀγορᾷ πάντα τὰ ἐν τοῖς βασιλείοις κειμήλια θέμενος , καὶ εἴ τι πρὸς κόσμον ἦν τῇ αὐτοῦ γαμετῇ , ὠνεῖσθαι ταῦτα τὸν βουλόμενον προετρέπετο · ὅθεν ἀθροίσας ἀργύρια τοῖς στρατιώταις διέδωκε . καὶ νικήσας τὸν πόλεμον ἐκτήσατο πολυπλάσια . καὶ κήρυγμα ἔθετο τὸν βουλόμενον ἐκ τῶν ὠνησαμένων τὰ κτήματα τὰ βασιλικὰ ἀναδιδόναι τὸ ὠνηθὲν καὶ λαμβάνειν τὸ τίμημα . καί τινες μὲν τοῦτο ἐποίησαν , οἶ δὲ πλείους ἀνένευσαν · καὶ οὐδένα ἀναδοῦναι τὸ κτηθὲν αὐτῷ ἐβιάσατο . Τούτου λέγεται νομοθέτημα εἶναι καὶ τὸ τῶν τέκνων ἀδιαθέτων τελευτώντων κληρονόμους ἀναφαίνεσθαι τοὺς γονεῖς , καὶ διατιθεμένοις τοῖς παισὶν ἐν ἀπαιδίᾳ ἀνάγκην εἶναι τὸ νόμιμον μέρος τοῖς γονεῦσι καταλιμπάνειν . Ἐπὶ τούτου κλόνος τῆς γῆς συνέβη φρικώδης περὶ τὴν Βιθυνίαν καὶ τὸν Ἑλλήσποντον , ἐξ οὗπερ πλείους πόλεις κατέπεσον , μάλιστα δ’ ἡ Κύζικος ἔπαθεν . ὅτε καὶ ὁ ἐν αὐτῇ περιβόητος κατεπτώθη ναός , οὗ λέγονται τετράοργοι τὸ πάχος εἶναι οἱ κίονες , τὸ δ’ ὕψος αἴρεσθαι μέχρι πεντήκοντα πήχεων , ἐκ λίθου συνεστῶτες ἑνός , εἴ τῳ ταῦτα μὴ ἄπιστα δόξαιεν , καὶ τἄλλα δὲ τοῦ ἔργου ἐκείνου θαυμάσια ξύμπαντα . Περὶ τούτου τοῦ αὐτοκράτορος ᾄδεται ὅτι καὶ τὸ τῆς συγκλήτου κατέκαυσε ψήφισμα , ὃ κατ’ ἐπιταγὴν τοῦ Ἰουλίου γέγονε Καίσαρος , θεσπίζον μηδενὶ ἐφεῖσθαι διαθήκην ποιεῖν , εἰ μὴ μέρος ὡρισμένον τῷ κοινῷ καταλείψει ταμείῳ . ὅθεν νομίζεται καὶ μέχρι τοῦδε ταῖς διαθήκαις ἐγγράφεσθαι ὅτι καὶ τῷ βασιλικῷ ταμείῳ καταλιμπάνω τόδε . ” ἀπεβίω δὲ ὁ Εὐσεβὴς Ἀντωνῖνος γηραιός , θανάτῳ ὕπνῳ ἐοικότι μαλακςτάτῳ , μοναρχήσας ἐνιαυτοὺς σὺν τέσσαρσιν εἴκοσι . Τούτου τῷ πρώτῳ ἔτει Τελεσφόρος ὁ Ῥώμης ἐπίσκοπος ἑνδέκατον ἔτος ἀνύσας ἐπὶ τῇ λειτουργίᾳ καὶ μαρτυρίῳ ταινιωθείς , ὡς Εἰρήναιος ἱστόρησε , τέλος μακαριώτατον εὕρατο · καὶ ἀνθιδρύθη εἰς τὸν τῆς Ῥώμης θρόνον Ὑγῖνος . ἐφ’ οὗ Οὐαλεντῖνος αἱρεσιάρχης ἐγένετο , καὶ Κερδῶν τῆς κατὰ Μαρκίωνα αἱρέσεως ἀρχηγός . Ὑγίνου δὲ μετὰ τὸ τέταρτον ἔτος τοὐ Ῥώμης ἀρχιερατεῦσαι ἐκλιπόντος τὸν βίον , Πίος τῆς Ῥωμαίων ἐκκληόίας προέστη . τῆς δ’ Ἀλεξαν - δρέων Μάρκος ἡγήσατο μετὰ Εὐμένη τρισκαιδέκατον ἔτος ἀνύσαντα ἐν τῇ ἀρχιερωσύνῃ . καὶ τοῦ Μάρκου μετὰ δεκαετίαν μεταχωρήσαντος πρὸς ἑτέραν ζωήν , Κελαδίων τὴν λειτουργίαν παρέλαβε . κἀν τῇ Ῥώμῃ τοῦ Πίου ἐκλελοιπότος πεντεκαιδεκάτῳ ἐνιαυτῷ τῆς ἐπισκοπῆς , ἀντικατέστη Ἀνίκητος . ὅτε καὶ ὁ φιλόσοφος καὶ μάρτυς ἤκμαζεν Ἰουστῖνος , τοῦ ὀρθοῦ λόγου ὑπεραγωνιζόμενος , ὃς καὶ κατὰ Μαρκίωνος ἐξέθετο σύγγραμμα καὶ πρὸς τὸν εὐσεβῆ Ἀντωνῖνον ἀπολογίαν ὑπὲρ χριστιανῶν συνεγράψατο . ὅθεν ὁ αὐτοκράτωρ οὗτος ὁρμηθεὶς δόγμα τῷ κοινῷ τῆς Ἀσίας ἐπέστειλε μηδένα χριστιανὸν διὰ τὴν θρησκείαν κολάζεσθαι , ἀλλὰ κἄν τις ὑπό του διὰ ταύτην κατηγοροῖτο , τὸν μὲν κατηγοροῦ μ’ ἐνὸν ἀπολύεσθαι , τὸν δὲ κατήγορον δίκης ἔνοχον γίνεσθαι . ταῦτα συνέβη ἐπὶ τοῦ Εὐσεβοῦς .
Lemmas: Αὐταρχέω δέ Ἀντωνῖνος , ὅς εἰσποιέω παρά ὁ Ἀδριανός Καῖσαρ τε καί αὐτοκράτωρ γίγνομαι , ὁ γερουσία οὐ ἐθέλω ὁ ἡρωικός τιμή ψηφίζω ὁ ἀδριανός , διά φόνος ἀνήρ ἐπιφανής ὅς ἐκεῖνος ἐργάζομαι . διό καί διαλέγω αὐτός ὁ Ἀντωνῖνος ἄλλος τε πλείων σύν δάκρυ καί ὅτι “ οὐδέ ἐγώ ἄρα ἄρχω σύ · πᾶς γάρ ὁ ὑπό ἐκεῖνος γίγνομαι , ὅς εἷς καί ὁ ἀνάρρησις ὁ ἐμός , ὡς ἐχθρός σύ καί κακός ἀθετέω . ” οὗτος δέ ὁ γερουσία αἰδέομαι , οὖον μείων μέντοι καί ὁ στρατιώτης εὐλαβέομαι , ὁ κεῖμαι ὁ τιμή ψηφίζω . Εὐσεβὴς δέ ἐπικαλέω , ὅτι ἄρτι ὁ αὐταρχία ἅπτω πολύς γίγνομαι ὑπό αἰτίασις , καί τις ἐκ ὄνομα εἰς σφαγή ἐξαιτέω , ὁ δέ οὐδείς κολάζω , φημί ὡς “ οὖον δεῖ ἐγώ ἐκ τοιοῦτος ἔργον ὁ προστασία σύ ἄρχω . ” γίγνομαι δέ καί διά ὅλος αὐτός ὁ ἀρχή δίκαιος τε καί χρηστός καί πᾶς ὁ ὑπήκοος ἀνεπαχθής , καί αὐτός δέ Χριστιανός . οὖον μόνος γάρ οὐ κακόω αὐτός , ἀλλά μέντοι καί αἰδώς ἀξιόω . λέγω δέ ζητητικός γίγνομαι καί περί μικρός ἀκριβολογέομαι · ὅθεν αὐτός κυμινοπρίστης καλέω ὁ σκώπτω . οὖον μήv διά οὗτος ἐκ ὁ ὑπήκοος χρηματίζω , ἀλλά ἐν ἀπορία ποτέ γίγνομαι ἀργύριον , Πολέμων ἐπίκειμαι οὔτε τέλος καινός ἐπινοέω οὔτε αἰτέω παρά ὁ ἀνέχω χρῆμα , ἀλλά ἐν ὁ ἀγορά πᾶς ὁ ἐν ὁ βασίλειος κειμήλιον τίθημι , καί εἰμί τίς πρός κόσμος εἰμί ὁ αὐτός γαμετή , ὠνέομαι οὗτος ὁ βούλομαι προτρέπω · ὅθεν ἀθροίζω ἀργύριον ὁ στρατιώτης διαδίδωμι . καί νικάω ὁ πόλεμος κτάομαι πολυπλάσιος . καί κήρυγμα τίθημι ὁ βούλομαι ἐκ ὁ ὠνέομαι ὁ κτῆμα ὁ βασιλικός ἀναδίδωμι ὁ ὠνέομαι καί λαμβάνω ὁ τίμημα . καί τις μέν οὗτος ποιέω , οἶς δέ πλείων ἀνανεύω · καί οὐδείς ἀναδίδωμι ὁ κτάομαι αὐτός βιάζομαι . οὗτος λέγω νομοθέτημα εἰμί καί ὁ ὁ τέκνον αδιάθετος τελευτάω κληρονόμος ἀναφαίνω ὁ γονεύς , καί διατίθημι ὁ παῖς ἐν ἀπαιδία ἀνάγκη εἰμί ὁ νόμιμος μέρος ὁ γονεύς καταλιμπάνειν . ἐπί οὗτος κλόνος ὁ γῆ συμβαίνω φρικώδης περί ὁ Βιθυνία καί ὁ Ἑλλήσποντος , ἐκ ὅσπερ πλείων πόλις καταπίπτω , μάλιστα δέ ὁ Κύζικος πάσχω . ὅτε καί ὁ ἐν αὐτός περιβόητος καταπέτομαι ναός , ὅς λέγω τετράοργοι ὁ πάχος εἰμί ὁ κίων , ὁ δέ ὕψος ἀείρω μέχρι πεντήκοντα πῆχυς , ἐκ λίθος συνίστημι εἷς , εἰμί ὁ οὗτος μή ἄπιστος δοκέω , καί ἄλλος δέ ὁ ἔργον ἐκεῖνος θαυμάσιος σύμπας . περι οὗτος ὁ αὐτοκράτωρ ἀείδω ὅτι καί ὁ ὁ σύγκλητος κατακαίω ψήφισμα , ὅς κατά ἐπιταγή ὁ Ἰούλιος γίγνομαι Καῖσαρ , θεσπίζω μηδείς ἐφίημι διαθήκη ποιέω , εἰμί μή μέρος ὁρίζω ὁ κοινός καταλείπω ταμεῖον . ὅθεν νομίζω καί μέχρι ὅδε ὁ διαθήκη ἐγγράφω ὅτι καί ὁ βασιλικός ταμεῖον καταλείπω ὅδε . ” ἀποβιόω δέ ὁ Εὐσεβὴς Ἀντωνῖνος γεραιός , θάνατος ὕπνος ἔοικα μαλακςτάτῳ , μοναρχέω ἐνιαυτός σύν τέσσαρες εἴκοσι . οὗτος ὁ πρῶτος ἔτος Τελεσφόρος ὁ Ῥώμη ἐπίσκοπος ἑνδέκατος ἔτος ἀνύω ἐπί ὁ λειτουργία καί μαρτύριον ταινιωθω , ὡς Εἰρηναῖος ἱστορέω , τέλος μακάριος εὑρίσκω · καί ἀνθιδρύω εἰς ὁ ὁ Ῥώμη θρόνος Ὑγῖνος . ἐπί ὅς Οὐαλεντῖνος αἱρεσιάρχης γίγνομαι , καί Κέρδος ὁ κατά Μαρκίων αἵρεσις ἀρχηγός . Ὑγίνος δέ μετά ὁ τέταρτος ἔτος ὁ Ῥώμη ἀρχιερατεύω ἐκλείπω ὁ βίος , Πίος ὁ Ῥωμαῖος εκκληοια προίστημι . ὁ δέ Ἀλέξω - δράω Μάρκος ἡγέομαι μετά Εὐμένης τρισκαιδέκατος ἔτος ἀνύω ἐν ὁ ἀρχιερωσύνη . καί ὁ Μᾶρκος μετά δεκαετία μεταχωρέω πρός ἕτερος ζωή , Κελαδίων ὁ λειτουργία παραλαμβάνω . ἐν ὁ Ῥώμη ὁ πιυς ἐκλείπω πεντεκαιδέκατος ἐνιαυτός ὁ ἐπισκοπή , ἀντικαθίστημι Ἀνίκητος . ὅτε καί ὁ φιλόσοφος καί μάρτυς ἀκμάζω Ἰουστῖνος , ὁ ὀρθός λόγος ὑπεραγωνίζομαι , ὅς καί κατά Μαρκίων ἐκτίθημι σύγγραμμα καί πρός ὁ εὐσεβής Ἀντωνῖνος ἀπολογία ὑπέρ Χριστιανός συγγράφω . ὅθεν ὁ αὐτοκράτωρ οὗτος ὁρμάω δόγμα ὁ κοινός ὁ Ἀσία ἐπιστέλλω μηδείς χριστιανός διά ὁ θρησκεία κολάζω , ἀλλά ἄν τις ὑπό ὁ διά οὗτος κατηγορέω , ὁ μέν κατηγορέω εἷς ἐν-εἰμί ἀπολύω , ὁ δέ κατήγορος δίκη ἔνοχος γίγνομαι . οὗτος συμβαίνω ἐπί ὁ Εὐσεβώ .