joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 14.11
Τῷ δ᾿ ἡ βασιλεία περιελέλειπτο , στεφθέντι ὑπὸ Εὐτυχίου τοῦ πατριάρχου . ἔχων δὲ γαμετὴν ὁ Τιβέριος Ἀναστασίαν Αὐγοῦσταν αὐτὴν ἀνηγόρευσεν , ἣ δύο αὐτῷ θυγατέρας ἐγείνατο , Χαριτὼ καὶ Κωνσταντῖναν . Σοφία δὲ ἡ πρῴην βασίλισσα τῶν ἀνακτόρων ὑπαπελθοῦσα εἰς τὰ ὁμώνυμα ἑαυτῇ κατῳκίσθη βασίλεια , βασιλικὴν αὐτῇ τοῦ Τιβερίου δόντος ὑπηρείαν , ὡς οἰκείᾳ μητρί . οὗτος ὁ αὐτοκράτωρ καὶ πρὸς Ὁρμίσδαν πρεσβείαν ἐποιήσατο , ἀνανεῶν τὰς σπονδάς . ὁ δὲ τὴν ἀνανέωσιν οὐ προσήκατο · διὸ καὶ ὁ Τιβέριος πρὸς τὸν κατὰ Περσῶν πόλεμον πολλὴν ἡτοίμαζε στρατιὰν καὶ Ἰουστινιανὸν τῶν ἐπισήμων τινὰ τῆς ἀνατολῆς προυβάλετο στρατηγόν , ὃς ἐπὶ Πέρσας χωρήσας , ἐπεὶ πλησίον αὐτῶν ἐστρατοπεδεύσατο , εἰς λόγους ἧκε πρὸ παρατάξεως , καὶ ἔπεισεν αὐτοὺς σπείσασθαι Ῥωμαίοις ἐπὶ τριετίᾳ . ἤδη δὲ τοῦ τρίτου παραρρυϊσκομένου ἐνιαυτοῦ Ὁρμίσδας ὁ τῶν Περσῶν ἀρχηγὸς σὺν ταῖς αὐτοῦ δυ - νάμεσιν ἐπὶ τὴν Ἀρμενίαν χωρεῖ . τοῦτο εἰς δειλίαν ἐνέβαλε τὰ ἐκεῖ Ῥωμαίων στρατεύματα . διαλεχθεὶς δὲ τούτοις ὁ σφέτερος στρατηγὸς θάρσος ἅπασιν ἐνεποίησε , καὶ τὴν πρὸς Ὁρμίσδαν μάχην ὑπέστησαν , καὶ μέχρι μέν τινος ταῖς ἐκ τόξων κεχρημένοι βολαῖς ἐδόκουν ὑπερτερεῖν τῶν Ῥωμαίων ταῖς ἀσπίσι καταφραγνύντων ἑαυτοὺς καὶ μὴ ἀντεπεξιόντων . ἐπεὶ δ’ ἔγνωσαν οἶ Ῥωμαῖοι ἤδη κεκενῶσθαι τὰς φαρέτρας τοῖς ἐναντίοις , συνησπικότες ἀλλήλοις καὶ ἀλαλάξαντες ἐνυάλιον ἐπῆλθον τοῖς Πέρσαις κατὰ συστάδην , ἀγχεμάχοις ὅπλοις αὐτοὺς ἀμυνόμενοι . οἱ οὐδὲ πρὸς βραχὺ τὴν ὁρμὴν αὐτῶν ὑπομείναντες τρέπονται , καὶ ἀναιροῦνται μὲν οἱ πλείους · τὸ δὲ στρατόπεδον αὐτῶν διαρπάζεται · καὶ ἡ μὲν βασιλικὴ τοῦ Ὁρμίσδου σκηνὴ καὶ ἡ ἀποσκευὴ ἐκείνου πᾶσα καὶ οἱ ἐλέφαντες τῷ βασιλεῖ ὑπεξῄρηντο , τὰ δ’ ἄλλα τοῖς στρατιώταις εἰάθησαν . οἶ δὲ Ῥωμαῖοι πρὸς τὰ ἐνδότερα τῆς Πέρσιδος ἐχώρησαν , καὶ χώραν πολλὴν αὐτῆς ἐληίσαντο . τότε καὶ τὸ τῶν Βλαχερνῶν λοετρὸν οἰκοδομεῖν ὁ Τιβέριος ἤρξατο καὶ πολλοὺς ναοὺς καὶ δημοσίους οἴκους , ξενῶνάς φημι καὶ γηροκομεῖα , ἀνενεώσατο , καὶ τὸν Χρυσοτρίκλινον παρὰ Ἰουστίνου δομηθέντα προσεπεκόσμησεν . Εὐτυχίου δὲ τοῦ πατριάρχου ἐπὶ τέσσαρας ἐνιαυτοὺς τὸ δεύτερον τὸν θρόνον τῆς Βυζαντίδος κοσμήσαντος καὶ ἐκλελοιπότος , χειροτονεῖται πατριάρχης διάκονος τῆς μεγάλης ἐκκλησίας Ἰωάννης ὁ νηστευτής , ἀνὴρ ἱερώτατος . τοὺς δ’ εἰς τὴν βασιλίδα τῶν πόλεων εἰσαχθέντας δοριαλώτους Πέρσας ἅπαντας μεταμφιάσας ὁ βασιλεὺς μεγαλοπρεπῶς εἰς τὰ οἰκεῖα ἀφῆκεν ἐπανελθεῖν · οὓς ἀνελπίστως οἱ προσήκοντες θεασάμενοι ὑπερεθαύμασαν καὶ δι’ ἐπαίνων τὸν βασιλέα πε - ποίηντο . ἐπὶ τούτου τοῦ βασιλέως ὁ Χαγάνος ὁ τῶν Ἀβάρων ἀρχηγὸς ᾐτήσατο σταλῆναι αὐτῷ οἰκοδόμους , ἵνα αὐτῷ δομήσωνται λοετρόν . σταλέντων δὲ γέφυραν παρὰ τὸν Δάνουβιν ᾠκοδόμησε , βιασάμενος πρὸς τοῦτο αὐτούς , ἔνα δι’ αὐτῆς ἀπόνως περαιούμενος τὴν ὑπὸ Ῥωμαίους ληίζηται . ἐξ ἐθνικῶν δὲ πλῆθος ἐς χιλιάδας δώδεκα συνιστάμενον ἀθροίσας νέων καὶ σφριγώντων ἀνδρῶν , ἐπὶ τῷ ἑαυτοῦ ὀνόματι τούτους συνεκρότησε στράτευμα , καὶ στρατηγὸν αὐτοῖς ἐπιστήσας Μαυρίκιον τὸν κόμητα τῶν φοιδε - ράτων καὶ ὑποστράτηγον Ναρσῆν τὸν κουβικουλάριον ἐκπέπομφε κατὰ τῶν Περσῶν . πολέμου δὲ συρραγέντος , τὸ Ῥωμαϊκὸν ὑπερτέρησε στράτευμα καὶ πόλεις τῶν βαρβάρων καὶ πολλὴν χώραν ἀφείλετο . ὑποστρέψαντα δὲ τὸν Μαυρίκιον μετὰ τιμῆς ὁ βασιλεὺς ὑπεδέξατο , καὶ κηδεστὴν ἐπὶ τῇ θυγατρὶ Κωνσταντίνᾳ αὐτὸν ἐποιήσατο . τὴν δ’ ἑτέραν τὴν Χαριτὼ τῷ στρατηγῷ συνέζευξε Γερμανῷ , καὶ ἄμφω δὲ τετίμηκε Καίσαρε . νόσῳ δὲ φθινάδι περιπεσών , ἐν τῷ τριβουναλίῳ φοράδην ἐκκομισθεὶς ἐκεῖ τὸν οἰκεῖον γαμβρὸν Μαυρίκιον ἀναρρηθῆναι βασιλέα πεποίηκε παρουσίᾳ τοῦ πατριάρχου Ἰωάννου καὶ τῆς συγκλήτου βουλῆς . οὕτω δ’ ὑπὸ τῆς νόσου κατείρ - γαστο ὡς μηδὲ δύνασθαι τοῖς συνειλεγμένοις ὁμιλῆσαι · διὸ καὶ διὰ γραφῆς τούτοις τὸ ἑαυτοῦ παρέστησε ἔστησε βούλημα . ὑποστρέψας δ’ ἐκεῖθεν εἰς τὰ βασίλεια τὴν ζωὴν ἐξεμέτρησε , βασιλεύσας ἔτη τρία , μῆνας δέκα καὶ ἡμέρας ὀκτώ .
Lemmas: ὁ δέ ὁ βασίλειος περιλείπω , στέφω ὑπό Ευτυχίου ὁ πατριάρχης . ἔχω δέ γαμετή ὁ Τιβέριος Ἀναστασία Αὐγοῦστα αὐτός ἀναγορεύω , ὅς δύο αὐτός θυγάτηρ γείνομαι , Χαριτώ καί Κωνσταντῖνα . Σοφία δέ ὁ πρώην βασίλισσα ὁ ἄναξ ὑπαπέρχομαι εἰς ὁ ὁμώνυμος ἑαυτοῦ κατοικίζω βασίλεια , βασιλικός αὐτός ὁ Τιβέριος δίδωμι ὑπηρείαν , ὡς οἰκεῖος μήτηρ . οὗτος ὁ αὐτοκράτωρ καί πρός Ὁρμίσδας πρεσβεία ποιέω , ἀνανέω ὁ σπονδή . ὁ δέ ὁ ἀνανέωσις οὖον προσίημι · διό καί ὁ Τιβέριος πρός ὁ κατά Πέρσης πόλεμος πολύς ἑτοιμάζω στρατία καί Ἰουστινιανός ὁ ἐπίσημος τις ὁ ἀνατολή προβάλλω στρατηγός , ὅς ἐπί Πέρσης χωρέω , ἐπεί πλησίος αὐτός στρατοπεδεύω , εἰς λόγος ἵημι πρό παράταξις , καί πείθω αὐτός σπένδω Ῥωμαῖος ἐπί τριετία . ἤδη δέ ὁ τρίτος παραρρυισκομενω ἐνιαυτός Ορμίσδας ὁ ὁ Πέρσης ἀρχηγός σύν ὁ αὐτός δύο - νάμον ἐπί ὁ Ἀρμένιος χωρέω . οὗτος εἰς δειλία ἐμβάλλω ὁ ἐκεῖ Ῥωμαῖος στράτευμα . διαλέγω δέ οὗτος ὁ σφέτερος στρατηγός θάρσος ἅπας ἐμποιέω , καί ὁ πρός Ὁρμίσδας μάχη ὑφίστημι , καί μέχρι μέν τις ὁ ἐκ τόξον χράομαι βολή δοκέω ὑπερτερέω ὁ Ῥωμαῖος ὁ ἀσπίς καταφράζω ἑαυτοῦ καί μή ἀντεπέξειμι . ἐπεί δέ γιγνώσκω οἶς Ῥωμαῖος ἤδη κενόω ὁ φαρέτρα ὁ ἐναντίος , συνασπίζω ἀλλήλων καί ἀλαλάζω Ἐνυάλιος ἐπέρχομαι ὁ Πέρσης κατά συστάδην , ἀγχέμαχος ὅπλον αὐτός ἀμύνω . ὁ οὐδέ πρός βραχύς ὁ ὁρμή αὐτός ὑπομένω τρέπω , καί ἀναιρέω μέν ὁ πλείων · ὁ δέ στρατόπεδον αὐτός διαρπάζω · καί ὁ μέν βασιλικός ὁ Ὁρμίσδου σκηνή καί ὁ ἀποσκευή ἐκεῖνος πᾶς καί ὁ ἐλέφας ὁ βασιλεύς ὑπεξαιρέω , ὁ δέ ἄλλος ὁ στρατιώτης ἐάω . οἶς δέ Ῥωμαῖος πρός ὁ ενδότερος ὁ Πέρσις χωρέω , καί χώρα πολύς αὐτός ληΐζομαι . τότε καί ὁ ὁ Βλαχερνῶν λουτρόν οἰκοδομέω ὁ Τιβέριος ἄρχω καί πολύς ναός καί δημόσιος οἶκος , ξενώνας φημί καί γηροκομείο , ἀνανεόομαι , καί ὁ χρυσοτρίκλινον παρά Ἰουστῖνος δομάω προσεπικοσμέω . Ευτυχίου δέ ὁ πατριάρχης ἐπί τέσσαρες ἐνιαυτός ὁ δύο ὁ θρόνος ὁ Βυζαντίς κοσμέω καί ἐκλείπω , χειροτονέω πατριάρχης διάκονος ὁ μέγας ἐκκλησία Ἰωάννης ὁ νηστευτής , ἀνήρ ἱερός . ὁ δέ εἰς ὁ βασιλίς ὁ πόλις εἰσάγω δοριάλωτος Πέρσης ἅπας μεταμφιάζω ὁ βασιλεύς μεγαλοπρεπής εἰς ὁ οἰκεῖος ἀφίημι ἐπανέρχομαι · ὅς ἀνέλπιστος ὁ προσήκω θεάομαι ὑπερθαυμάζω καί διά ἔπαινος ὁ βασιλεύς μετά - ποιέω . ἐπί οὗτος ὁ βασιλεύς ὁ χαγάνος ὁ ὁ Ἀβάρων ἀρχηγός αἰτέω στέλλω αὐτός οἰκοδόμος , ἵνα αὐτός δομέω λουτρόν . στέλλω δέ γέφυρα παρά ὁ Δάνουβιν οἰκοδομέω , βιάζομαι πρός οὗτος αὐτός , νάω διά αὐτός ἄπονος περαιόω ὁ ὑπό Ῥωμαῖος ληΐζομαι . ἐκ ἐθνικός δέ πλῆθος εἰς χιλιάς δώδεκα συνίστημι ἀθροίζω νέος καί σφριγάω ἀνήρ , ἐπί ὁ ἑαυτοῦ ὄνομα οὗτος συγκροτέω στράτευμα , καί στρατηγός αὐτός ἐφίστημι Μαυρίκιος ὁ κόμης ὁ Φόι - ῥάτος καί ὑποστράτηγος Ναρσῆς ὁ κουβικουλάριος ἐκπέμπω κατά ὁ Πέρσης . πόλεμος δέ συναράσσω , ὁ Ῥωμαικός υπερτερώ στράτευμα καί πόλις ὁ βάρβαρος καί πολύς χώρα ἀφαιρέω . ὑποστρέφω δέ ὁ Μαυρίκιος μετά τιμή ὁ βασιλεύς ὑποδείκνυμι , καί κηδεστής ἐπί ὁ θυγάτηρ Κωνσταντῖνα αὐτός ποιέω . ὁ δέ ἕτερος ὁ Χαριτώ ὁ στρατηγός συζεύγνυμι Γερμανός , καί ἄμφω δέ τιμάω Καῖσαρ . νόσος δέ φθινάς περιπίπτω , ἐν ὁ τριβουνάλιον φοράδην ἐκκομίζω ἐκεῖ ὁ οἰκέω γαμβρός Μαυρίκιος ἀναρρηθῆναι βασιλεύς ποιέω παρουσία ὁ πατριάρχης Ἰωάννης καί ὁ σύγκλητος βουλή . οὗτος δέ ὑπό ὁ νόσος κατείρ - γαστο ὡς μηδέ δύναμαι ὁ συλλέγω ὁμιλέω · διό καί διά γραφεύς οὗτος ὁ ἑαυτοῦ παρίστημι ἵστημι βούλημα . ὑποστρέφω δέ ἐκεῖθεν εἰς ὁ βασίλεια ὁ ζωή ἐκμετρέω , βασιλεύω ἔτος τρεῖς , μείς δέκα καί ἡμέρα ὀκτώ .