joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 1.10
Εἶτα τῷ Φαραὼ ὁ θεὸς ὄψεις ἐνυπνίων ἐπιπέμπει διττὰς καὶ τὰς δηλώσεις ἀμφοῖν . ὁ δὲ τῶν μὲν ὄψεων ἐμιμνήσκετο , τῶν δ’ ἐξηγήσεων ἐπελάθετο . συγκαλεῖται τοίνυν τοὺς τῶν Αἰγυπτίων σοφούς , καὶ ἀπαγγέλλει αὐτοῖς τὰ ἐνύπνια , καὶ τὴν δήλωσιν ἀπαιτεῖ · ἀπορούντων δ’ ἐκείνων ὠργίζετο . ὁ δ’ οἰνοχόος , εἰ καὶ μὴ πρότερον , ἀλλὰ τότε πρός μνήμην ἧκε τοῦ Ἰωσήφ , καὶ διδάσκει περὶ ἐκείνου τὸν Φαραώ . ἄγεται τοίνυν αὐτίκα . ὁ δέ‘ φράσον μοι φησί , νεανία , τὴν κρίσιν τῶν ἐνυπνίων ὧνπερ τεθέαμαι . ἔδοξα βόας εὐτραφεῖς ἑπτὰ προιόντας τοῦ ποταμοῦ πρὸς τὸ ἕλος χωρεῖν · ἑτέρους δ’ ἑπτὰ ἰσχνοὺς καὶ τετηγμένους λιμῷ τοῦ ἔλους ἐξελθόντας συναντῆσαι τούτοις , καὶ βρωθῆναι παρὰ τῶν δευτέρων τοὺς πρώτους καὶ πίονας , καὶ μένειν ἔτ’ αὐτοὺς ὁμοίως ἰσχνούς . αὖθις δ᾿ ὁρῶ στάχυας ἑπτὰ ἐκφύντας ῥίζης μιᾶς θαλεροὺς καὶ κεκλιμένους τῷ βάρει τοῦ καρποῦ . πλησίον δ’ αὐτῶν ἰσαρίθμους ἐδόκουν ὁρᾶν στάχυας ἀδρανεῖς ὑπὸ ἀδροσίας καὶ πρὸς ὅρασιν ἀηδεῖς , οἱ καὶ ἀνήλισκον τοὺς εὐκάρπους τε καὶ ὡραίους . ὁ δ᾿ Ἰωσήφ “ κἂν διττά ” φησίν , “ ὦ βασι - λεῦ , τὰ ἐνύπνιά εἰσὶν , ἀλλὰ μίαν ἔχουσι τῶν μελλόντων τὴν δήλωσιν . οἵ τε γὰρ βόες , ζῷον ἐπ’ ἀρότρῳ πονοῦν , ὑπὸ τῶν χειρόνων κατεσθιόμενοι , καὶ οἱ θάλλοντες στάχυες ὑπὸ τῶν ἀδρανῶν σαπανώμενοι , λιμὸν ἐπὶ τοσαῦτα ἔτη τῇ χώρᾳ σου καταγγέλλουσιν ἐν ἰσαρίθμοις ἐνιαυτοῖς εὐθηνηθείσῃ πρότερον τοῖς καρποῖς , ὡς τὴν τούτων εὐφορίαν ἀναλωθῆναι ὑπὸ τῶν ἔπειτα . εἰ δὲ σὺ ταμιεύσεις τὰ τῆς προτέρας εὐδαιμονίας εἰς τοὺς τῆς ἀφορίας ἐνιαυτούς , θήσεις τοῖς Αἰγυπτίοις ἀνεπαίσθητον τὸ δυστύχημα . Φαραὼ δὲ τὴν τοῦ Ἰωσὴφ ἐκπλαγεὶς σοφίαν διά τὴν ἐξήγησιν καὶ τὴν συμβουλήν ‘‘αὐτὸς ὁ τούτων ἔφη ‘‘κριτής τε καὶ σύμβουλος καὶ οἰκονόμος ἔσῃ τῶν βουλευθέντων . ” καὶ παρέσχεν αὐτῷ τὴν ἐξουσίαν αὐτοῦ , ὅστε σφραγῖδι χρῆσθαι τῇ Φαραὼ καὶ πορφύραν ἐνδύεσθαι καὶ ἐλαύνειν ἐφ’ ἄρματος . ἦν δὲ τότε τριάκοντα ἐτῶν γεγονὼς Ἰωσήφ . προσηγόρευσε δὲ αὐτὸν ὁ Φαραὼ Ψοθομφάνηχον · σημαίνει δὲ τὸ ὄνομα κρυπτῶν εὑρετήν . ζεύγνυσι δὲ αὐτῷ καὶ γυναῖκα Ἀσενὲθ κεκλημένην , θυγατέρα τοῦ ἐν Ἠλίου πόλει ἱερέων πρωτεύοντος . ἐξ ἧς αὐτῷ γίνονται παῖδες πρὸ τοῦ λιμοῦ , ὧν ὁ πρεσβύτερος ἦν Μανασσῆς · ἐπίληθον δὲ δηλοῖ , ὅτι λήθην εὕρατο τῶν ἀτυχημάτων · Ἐφραΐμ δὲ ὁ νεώτερος · ἀποδιδοὺς δὲ σημαίνει , διὰ τὸ ἀποδοθῆναι αὐτῷ τὴν τῶν προγόνων ἐλευθερίαν . ἐντεῦθεν ἧκεν ὁ τῆς ἐνδείας καιρός . οὐ μόνης δὲ τῆς Αἰγύπτου κατεκράτησεν ὁ λιμός , ἀλλὰ καὶ τῆς χώρας καθ’ ἣν κατῴκει ὁ Ἰακώβ . πέμπει τοίνυν τοὺς υἱοὺς εἰς Αἴγυπτον σῖτον ὠνησομένους , μόνον παρ’ ἑαυτῷ κατασχὼν τὸν Βενιαμὶν ὡς νεώτατον . οἱ μὲν οὖν προσῆλθον τῷ Ἰωσήφ . ὁ δὲ μὴ γνωσθεὶς ἐπέγνω τοὺς ἀδελφούς , καὶ κατασκόπους ἔλεγεν ἥκειν αὐτούς . οἱ δὲ ὅθεν τε ἥκοιεν ἔλεγον , καὶ ὡς ἑνὸς εἶεν πατρὸς ἔτι ζῶντος , καὶ ὡς ἕτερος νεώτερος ἀδελφὸς ἔστι παρὰ τῷ πατρί . πληροφορίαν δ’ ἔλεγεν Ἰωσὴφ δοῦναι αὐτῷ ἀληθείας , εἰ τὸν νεώτερον ἀδελφὸν κομίσουσι πρὸς αὐτόν . δίδωσιν οὖν σῖτον αὐτοῖς , καὶ τὸ ἀργύριον τῷ ἑκάστου σάκκῳ λάθρᾳ ἐνθέμενος · κατέσχε δὲ τὸν Συμεὼν τῆς ἐπανόδου ἐσόμενον ὅμηρον . ἐπανῆλθον πρὸς τὸν Ἰακὼβ οἱ υἱοὶ τὸν σῖτον κομίζοντες , καὶ τὰ συμβάντα ἀπήγγειλαν , καὶ λύπην αὐτῷ ἡ τοῦ Συμεὼν ἐποίει κατάσχεσις , δοῦναί τε τὸν Βενιαμὶν ἀπαχθῆναι εἰς Αἴγυπτον οὐ κατένευεν . ἤδη δὲ τοῦ σίτου δαπανηθέντος , ἐπεὶ μὴ ἄλλως ἐξῆν αὐτοῖς εἶς Αἴγυπτον ἀπελθεῖν , εἰ μὴ καὶ τὸν Βενιαμὶν προσεπάγοιντο , ὑπείκων ἀνάγκῃ δίδωσιν αὐτὸν ὁ πατήρ , καὶ τὴν τοῦ σίτου τιμὴν διπλασίονα , καὶ τῷ Ἰωσὴφ δωρεάς . ὡς δ᾿ ἦλθον εἰς Αἴγυπτον , προσήγαγον τὰ δῶρα αὐτῷ . ὁ δὲ τὸν Βενιαμὶν ἰδὼν καὶ συνθρυπτόμενος , ἴνα μὴ δακρύων καταφανὴς γένοιτο , μετέστη . εἶτα ἐπὶ δεῖπνον παραλαμβάνει τοὺς ἀδελφούς , καὶ διπλασίοσι μοίραις ἐδεξιοῦτο τὸν Βενιαμίν , καὶ τὸν τοῦ σίτου ταμίαν δοῦναι σῖτον αὐτοῖς κελεύει καὶ τὴν τιμὴν ἐνθεῖναι τοῖς σάκκοις , εἰς δὲ τὸ τοῦ Βενιαμὶν φορτίον καὶ σκύφον ἀργύρεον ἐμβαλεῖν . τούτων δὲ γεγονότων ἀπῄεσαν οἱ ἀδελφοὶ λαβόντες τὸν Συμεών . περικυκλοῦσι δὲ ἀπιόντας αὐτοὺς ἱππεῖς ἐπεγκαλοῦντες τὴν τοῦ σκύφου κλοπήν , καὶ ἐρευνῶντες εὗρον τὸν σκύφον παρὰ τῷ φορτίῳ βενιαμίν . οἱ μὲν οὖν ἱππεῖς ἦγον πρὸς τὸν Ἰωσὴφ τὸν Βενιαμίν , οἱ ἀδελφοὶ δὲ αὐτοῦ τὰς στολὰς διαρρήξαντες ἔκλαιον καὶ συνείποντο . Ἰωσὴφ δὲ τούτους ὀνειδίσας ὡς ἀχαρίστους , ἠλευθέρου μὲν τοὺς λοιπούς , μόνῃ δ’ ἠρκεῖτο τῇ τοῦ Βενιαμὶν κατοχῇ . τοὺς δὲ ἀπορία συνεῖχεν . Ἰούδας δὲ διαλεχθεὶς καὶ πολλὰ πρὸς ἔλεον δημηγορήσας ἐπαγωγά , εἰς ἔλεγχον ἤγαγε τοῦ πάθους τὸν Ἰωσήφ . ὁ δὲ μηκέτι δυνάμενος ὑποκρίνεσθαι τὴν ὀργήν , γνωρίζει τοῖς ἀδελφοῖς ἑαυτόν , καὶ χάριν αὐτοῖς ὡμολόγει ὡς συναιτίοις γενομένοις τῶν τῷ θεῷ βεβουλευμένων περὶ αὐτοῦ . “ ἄπιτε οὖν φησί “ καὶ ταῦτα δηλώσατε τῷ πατρί , αὐτόν τε καὶ πᾶσαν τὴν συγγένειαν ἀναλαβόντες ἐνταυθοῖ μετοι - κίζεσθε · ἔτι γὰρ ἐπὶ πενταετίαν ἔσται λιμός . ταῦτ’ εἰπὼν περιβάλλει τοὺς ἀδελφοὺς καὶ δωρεαῖς δεξιοῦται .
Lemmas: εἶτα ὁ Φαραώ ὁ θεός ὄψις ἐνύπνιος ἐπιπέμπω δισσός καί ὁ δήλωσις ἄμφω . ὁ δέ ὁ μέν ὄψις μιμνήσκω , ὁ δέ ἐξήγησις ἐπιλανθάνομαι . συγκαλέω τοίνυν ὁ ὁ Αἰγύπτιος σοφός , καί ἀπαγγέλλω αὐτός ὁ ἐνύπνιος , καί ὁ δήλωσις ἀπαιτέω · ἀπορέω δέ ἐκεῖνος ὀργίζω . ὁ δέ οἰνοχόος , εἰμί καί μή πρότερος , ἀλλά τότε πρός μνήμη ἵημι ὁ Ἰωσήφ , καί διδάσκω περί ἐκεῖνος ὁ Φαραώ . ἄγω τοίνυν αὐτίκα . ὁ δέ φράζω ἐγώ φημί , νεανίας , ὁ κρίσις ὁ ἐνύπνιος ὅσπερ θεάομαι . δοκέω βοῦς εὐτραφής ἑπτά πρόειμι ὁ ποταμός πρός ὁ ἕλος χωρέω · ἕτερος δέ ἑπτά ἰσχνός καί τετηγμένος λιμός ὁ ἕλος ἐξέρχομαι συναντάω οὗτος , καί βιβρώσκω παρά ὁ δύο ὁ πρῶτος καί πίων , καί μένω ἔτι αὐτός ὁμοίως ἰσχνός . αὖθις δέ ὁράω στάχυς ἑπτά ἐκφύω ῥίζα εἷς θαλερός καί κλίνω ὁ βάρος ὁ καρπός . πλησίος δέ αὐτός ἰσάριθμος δοκέω ὁράω στάχυς ἀδρανής ὑπό ἀδροσία καί πρός ὅρασις ἀηδής , ὁ καί ἀναλίσκω ὁ εὔκαρπος τε καί ὡραῖος . ὁ δέ Ἰωσήφ “ κἀν διττός ” φημί , “ εἰμί βάσις - λόω , ὁ ἐνύπνιον εἰμί , ἀλλά εἷς ἔχω ὁ μέλλω ὁ δήλωσις . ὁ τε γάρ βοῦς , ζῷον ἐπί ἄροτρον πονέω , ὑπό ὁ χείρων κατεσθίω , καί ὁ θάλλω στάχυς ὑπό ὁ αδρανής σαπανώμενοι , λιμός ἐπί τοσοῦτος ἔτος ὁ χώρα σύ καταγγέλλω ἐν ἰσάριθμος ἐνιαυτός εὐθηνέω πρότερος ὁ καρπός , ὡς ὁ οὗτος εὐφορία ἀναλίσκω ὑπό ὁ ἔπειτα . εἰμί δέ σύ ταμιεύω ὁ ὁ πρότερος εὐδαιμονία εἰς ὁ ὁ ἀφορία ἐνιαυτός , τίθημι ὁ Αἰγύπτιος ἀνεπαίσθητος ὁ δυστύχημα . Φαραώ δέ ὁ ὁ Ἰωσήφ ἐκπλήσσω σοφία διά ὁ ἐξήγησις καί ὁ συμβουλή ‘‘αυος ὁ οὗτος φημί ‘‘κριος τε καί σύμβουλος καί οἰκονόμος εἰμί ὁ βουλεύω . ” καί παρέχω αὐτός ὁ ἐξουσία αὐτός , ὅστε σφραγίς χράω ὁ Φαραώ καί πορφύρα ἐνδύω καί ἐλαύνω ἐπί ἄρμα . εἰμί δέ τότε τριάκοντα ἔτος γίγνομαι Ἰωσήφ . προσαγορεύω δέ αὐτός ὁ Φαραώ Ψοθομφάνηχον · σημαίνω δέ ὁ ὄνομα κρυπτός εὑρετής . ζεύγνυμι δέ αὐτός καί γυνή Ἀσενέθ καλέω , θυγάτηρ ὁ ἐν Ἠλίας πόλις ἱερός πρωτεύω . ἐκ ὅς αὐτός γίγνομαι παῖς πρό ὁ λιμός , ὅς ὁ πρέσβυς εἰμί Μανασσῆς · ἐπιλήθω δέ δηλόω , ὅτι λήθη εὑρίσκω ὁ ἀτύχημα · Ἐφραίμ δέ ὁ νέος · ἀποδίδωμι δέ σημαίνω , διά ὁ ἀποδίδωμι αὐτός ὁ ὁ πρόγονος ἐλευθερία . ἐντεῦθεν ἵημι ὁ ὁ ἔνδεια καιρός . οὖον μόνος δέ ὁ Αἴγυπτος κατακρατέω ὁ λιμός , ἀλλά καί ὁ χώρα κατά ὅς κατοικέω ὁ Ἰακώβ . πέμπω τοίνυν ὁ υἱός εἰς Αἴγυπτος σῖτος ὠνέομαι , μόνος παρά ἑαυτοῦ κατέχω ὁ Βενιαμίν ὡς νέος . ὁ μέν οὖν προσέρχομαι ὁ Ἰωσήφ . ὁ δέ μή γιγνώσκω ἐπιγιγνώσκω ὁ ἀδελφός , καί κατάσκοπος λέγω ἥκω αὐτός . ὁ δέ ὅθεν τε ἥκω λέγω , καί ὡς εἷς ἄγω πατήρ ἔτι ζῶ , καί ὡς ἕτερος νέος ἀδελφός εἰμί παρά ὁ πατήρ . πληροφορία δέ λέγω Ἰωσήφ δίδωμι αὐτός ἀλήθεια , εἰμί ὁ νέος ἀδελφός κομίζω πρός αὐτός . δίδωμι οὖν σῖτος αὐτός , καί ὁ ἀργύριον ὁ ἕκαστος σάκκος λάθρῃ ἐντίθημι · κατέχω δέ ὁ Συμεών ὁ ἐπάνοδος εἰμί ὅμηρος . ἐπανέρχομαι πρός ὁ Ἰακώβ ὁ υἱός ὁ σῖτος κομίζω , καί ὁ συμβαίνω ἀπαγγέλλω , καί λύπη αὐτός ὁ ὁ Συμεών ποιέω κατάσχεσις , δίδωμι τε ὁ Βενιαμίν ἀπάγω εἰς Αἴγυπτος οὖον κατανεύω . ἤδη δέ ὁ σῖτος δαπανάω , ἐπεί μή ἄλλως ἔξεστι αὐτός εἰμί Αἴγυπτος ἀπέρχομαι , εἰμί μή καί ὁ Βενιαμίν προσεπάγω , ὑπείκω ἀνάγκη δίδωμι αὐτός ὁ πατήρ , καί ὁ ὁ σῖτος τιμή διπλασίων , καί ὁ Ἰωσήφ δωρεά . ὡς δέ ἔρχομαι εἰς Αἴγυπτος , προσάγω ὁ Δῶρα αὐτός . ὁ δέ ὁ Βενιαμίν εἶδον καί συνθρύπτω , ἵνα μή δάκρυ καταφανής γίγνομαι , μεθίστημι . εἶτα ἐπί δεῖπνον παραλαμβάνω ὁ ἀδελφός , καί διπλασίων μοῖρα δεξιόομαι ὁ Βενιαμίν , καί ὁ ὁ σῖτος ταμίας δίδωμι σῖτος αὐτός κελεύω καί ὁ τιμή ἐντίθημι ὁ σάκκος , εἰς δέ ὁ ὁ Βενιαμίν φορτίον καί σκύφος ἀργύρεος ἐμβάλλω . οὗτος δέ γίγνομαι ἄπειμι ὁ ἀδελφός λαμβάνω ὁ Συμεών . περικυκλέω δέ ἄπειμι αὐτός ἱππεύς ἐπεγκαλέω ὁ ὁ σκύφος κλοπή , καί ἐρευνάω εὑρίσκω ὁ σκύφος παρά ὁ φορτίον βενιαμίν . ὁ μέν οὖν ἱππεύς ἄγω πρός ὁ Ἰωσήφ ὁ Βενιαμίν , ὁ ἀδελφός δέ αὐτός ὁ στολή διαρρήγνυμι καλέω καί συνέπομαι . Ἰωσήφ δέ οὗτος ὀνειδίζω ὡς ἀχάριστος , ἐλευθερόω μέν ὁ λοιπός , μόνος δέ ἀρκέω ὁ ὁ Βενιαμίν κατοχή . ὁ δέ ἀπορία συνέχω . Ἰούδας δέ διαλέγω καί πολύς πρός ἔλεος δημηγορέω ἐπαγωγή , εἰς ἔλεγχος ἄγω ὁ πάθος ὁ Ἰωσήφ . ὁ δέ μηκέτι δύναμαι ὑποκρίνομαι ὁ ὀργή , γνωρίζω ὁ ἀδελφός ἑαυτοῦ , καί χάρις αὐτός ὁμολογέω ὡς συναίτιος γίγνομαι ὁ ὁ θεός βουλεύω περί αὐτός . “ ἄπειμι οὖν φημί “ καί οὗτος δηλόω ὁ πατήρ , αὐτός τε καί πᾶς ὁ συγγένεια ἀναλαμβάνω ἐνταυθοῖ μέτος - κίζεσθε · ἔτι γάρ ἐπί πενταετία εἰμί λιμός . αὐτός εἶπον περιβάλλω ὁ ἀδελφός καί δωρεά δεξιόομαι .