joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 9.6
Λαουίνιον τὸν Οὐαλέριον ἐχειροτόνησαν . ἀπελθόντος δὲ τοῦ Μαρκέλλου ἐκ Σικελίας , δύναμιν ἱππέων ἐς αὐτὴν ὁ Ἀννίβας ἀπέστειλε , καὶ ἑτέραν οἱ Καρχηδόνιοι ἔπεμψαν · καὶ μάχαις τισιν ἐνίκησαν καὶ πόλεις προσεποιήσαντο · καὶ εἴ γε μὴ Κορνήλιος Δολοβέλλας στρατηγὸς ἐπελήλυθε , πᾶσαν τὴν Σικελίαν ἐχειρώσαντο ἄν . Καὶ ἡ Καπύη δὲ τότε ἑάλω παρὰ Ῥωμαίων , καίτοι τοῦ Ἀννίβου ἐς τὴν Ῥώμην ὁρμήσαντος , ἔν ἀπὸ τῆς Καπύης τοὺς πολιορκοῦντας αὐτὴν ἀπάξῃ , καὶ διὰ τῶν Λατίνων ἐλάσαντος καὶ πρὸς τὸν Τίβεριν ἐλθόντος καὶ πορθοῦντος τὰ πρὸ τοῦ ἄστεος . οἱ γὰρ ἐν τῇ Ῥώμῃ ἐφοβήθησαν μέν , ἐψηφίσαντο δὲ τὸν ἕτερον τῶν ὑπάτων ἐν Καπύῃ μείναι , τὸν δ' ἕτερον αὐτοῖς ἐπαμῦναι . καὶ Κλαύδιος μὲν ἐν τῇ Καπύῃ κατέμεινεν , ἐτέτρωτο γάρ , Φλάκκος δὲ πρὸς τὴν Ρώμην ἠπείχθη . Τοῦ δ’ Ἀννίβου τάς τε καταδρομὰς ἐν τοῖς ὀφθαλ - μοῖς αὐτῶν ἀεὶ ποιουμένου καὶ πολλὰ δεινὰ δρῶντος , τὸν μὲν ἄλλον χρόνον ἠγάπων , εἰ τά γε ἐντὸς τῶν τειχῶν περισώσαιντο , ἐπεὶ δὲ καὶ τῇ πόλει καὶ τοῖς στρατοπέδοις ἅμα προσβαλεῖν ἔμελλεν , ἀνερρίψαντο , τὸ τοῦ λόγου , κύβον , καὶ ἐπεξέδραμον . καὶ ἀκροβολιζομένων ἤδη χειμὼν ἐξ αἰθρίας ἐξαίσιος ἐπεγένετο μετὰ πνεύματος ἀμηχάνου βροντῶν τε καὶ χαλάζης καὶ ἀστραπῶν , ὥστ’ ἄμφω ἀγαπητῶς ὡς ἐκ συνθήματος ἀναφυγεῖν ὅθεν ὥρμησαν . ἄρτι τε τὰ ὅπλα κατετίθεντο καὶ αἰθρία ἐγένετο . ὁ γοῦν Ἀννίβας , καίτοι οὐκ ἀθεεὶ λογισάμενος παρὰ τὸν τῆς συν - όδου καιρὸν συνενεχθῆναι τὰ γεγονότα , ὅμως οὐκ ἀπέστη τῆς πολιορκίας , ἀλλὰ καὶ αὖθις μετὰ τοῦτο συμβαλεῖν ἐπεχείρησεν . ὡς δὲ καὶ τότε τὰ αὐτὰ συνέβη , κατέδεισε . καὶ προσεκπλαγεὶς ὅτι ἐν τηλικούτῳ κινδύνῳ ὄντες οὔτε τῆς Καπύης ἀπέστησαν καὶ ἐς τὴν Ἰβηρίαν καὶ στρατιώτας καὶ στρατηγὸν πέμψειν ἔμελλον , καὶ ὅτι χρημάτων δεηθέντες ἐπώλησαν ἄλλα τε καὶ τὸ χωρίον ἐν ᾧ ἐστρατοπεδεύετο δημόσιον ὄν , καὶ ἀπογνούς , ἀπανέστη , πολλάκις ἀναβοήσας " ὦ Κάνναι Κάνναι.’’ καὶ οὐδὲ τῇ Καπύῃ ἔτ’ ἐπικουρῆσαι ἠθέλησεν . Οἱ δὲ καίπερ ἐν ἀσθενεστάτοις ὄντες , ἅμως ἀπογνόντες ὡς οὐ τευξόμενοι συγγνώμης παρὰ Ῥωμαίων ἀντεῖχον , καὶ τῷ Ἀννίβᾳ ἐπέστειλαν , βοηθήσειν αὐτοῖς ἀξιοῦντες . συλληφθέντες δὲ οἱ τῶν ἐπιστολῶν κομισταὶ παρὰ τοῦ Φλάκκου , ὁ γὰρ Κλαύδιος ἔφθη τεθνηκὼς ἐκ τοῦ τραύματος , τὰς χεῖρας ἀπετμήθησαν . οὓς ἰδόντες οἱ Καμπανοὶ δεινῶς κατεπλάγησαν καὶ ὅ,τι πράξουσιν ἐβουλεύοντο . λεχθέντων δὲ πολλῶν , Ἰούβιός τις Οὀίριος ἐν τοῖς πρώτοις αὐτῶν ὢν καὶ τῆς ἀποστάσεως αἰτιώτατος " μία ἡμῖν ἐστιν ἔφη ‘‘καταφυγὴ καὶ ἐλευθερία ὁ θάνατος . καί μοι ἀκολουθήσατε οἴκαδε · ἔχω γάρ τι φάρμακον παρεσκευασμένον.’’ καὶ ὁ μὲν παραλαβὼν τοὺς αὐτῶ πεισθέντας ἑκούσιος ἀπέθανε σὺν αὐτοῖς , καὶ οἶ λοιποὶ τὰς πύλας τοῖς Ρωμαίοις ἀνέῳξαν · ὁ δὲ Φλάκκος τά τε ὅπλα αὐτῶν καὶ τὰ χρήματα πάντα ἀφείλετο , καὶ τῶν ἀνδρῶν τῶν κορυφαίων τοὺς μὲν ἀπέκτεινε , τοὺς δὲ ἐς τὴν Ῥώμην ἔπεμψε , μόνων δ’ ἀπέσχετο τόν ἐκ τοῦ ὁμίλου περιλειφθέντων ἐπὶ τῷ καὶ ἄρχοντα αὐτοὺς Ῥωμαῖον λαμβάνειν καὶ μήτε βουλὴν ἔχειν μήτε σύνοδον ποιεῖσθαι . Ὕστερον δὲ καὶ ἄλλα τινὰ προσεπῶφλον , κατηγορῆσαι τοῦ Φλάκκου τολμήσαντες . ἐπεχείρησαν δὲ καὶ οἶ Καμπανοὶ τοῦ Φλάκκου κατηγορῆσαι , καὶ τοῦ Μαρκέλλου οἱ Συρακούσιοι ὑπατεύοντος ἤδη . καὶ ἀπελογήσατο · οὐ γὰρ ἠθέλησε πρᾶξαί τι τῶν τῇ ἀρχῇ προσηκόντων πρὶν ἀπολογήσασθαι . οἶ Συρακούσιοι δὲ καταστάντες εἰς λόγους οἰκονομικώτερον τῇ διαλέξει ἐχρήσαντο , οὐκ εἰς κατηγορίαν τοῦ Μαρκέλλου , ἀλλ’ εἰς ἱκετείαν τραπέντες καὶ ἀπολογίαν τοῦ μὴ ἑκόντες ἀποστῆναι Ῥωμαίων , καὶ συγγνώμης τυχεῖν ἀξιοῦντες . καὶ ταῦτα λέγοντες εἰς τὴν γῆν πεσόντες ὠλοφύροντο . καὶ διαγνώμης γενομένης ἔδοξε τὸν Μάρκελλον μὲν μηδὲν ἀδικεῖν , τοὺς μέντοι Συρακουσίους φιλανθρωπίας τινὸς ἀξίους εἶναι , οὐκ ἐξ ὧν ἐποίησαν , ἀλλ’ ἐξ ὧν εἶπόν τε καὶ ἱκέτευσαν . τοῦ δὲ Μαρκέλλου παραιτησαμένου τὸ ἀπελθεῖν εἰς Σικελίαν , τὸν Λαουίνιον ἔπεμψαν . καὶ οἶ μὲν Συρακούσιοι οὕτως τινὸς συγγνώμης ἔτυχον , οἶ δὲ Καμπανοὶ ὑπ’ ἀπαιδευσίας θρασύτερον τῇ κατηγορίᾳ χρησάμενοι καὶ ἐπετιμήθησαν , μηδὲ παρόντος τοῦ Φλάκκου , ἀλλά τινος τῶν ὑπεστρατηγηκότων αὐτῷ ἀπολογησαμένου . Ἁλούσης δὲ τῆς Καπύης καὶ τἄλλα τὰ πέριξ πο - λίσματα τοῖς Ῥωμαίοις προσκεχωρήκασι πλὴν Ἀτελανῶν · οὗτοι γὰρ ἐκλιπόντες τὴν πόλιν αὐτῶν πανδημεὶ πρὸς τὸν Ἀννίβαν ἐχώρησαν . καὶ ἡ ἄλλη δὲ Ἰταλία ἡ τὰ τῶν Καρχηδονίων φρονοῦσα ἠλλοιοῦτο , καὶ περιιόντες οἱ ὕπατοι προσεποιοῦντο αὐτήν . Ταραντῖνοι δὲ φανερῶς μὲν οὐδέπω τὰ τῶν Ῥωμαίων ᾑροῦντο , λάθρᾳ δὲ τοῖς Καρχηδονίοις ἤχθοντο . Οἱ δ’ ἐν τῇ Ῥώμῃ διεκηρυκεύσαντο τῷ Ἀννίβᾳ ἀνταπόδοσιν τῶν αἰχμαλώτων ποιήσασθαι . οὐ κατηλλάξαντο δὲ αὐτούς , ἐπεὶ οὐκ ἐδέξαντο τὸν Καρθάλωνα τοῦ τείχους ἐντός , ὡς πολέμιον · οὐδ’ ἐς λόγους γὰρ αὐτοῖς ἐλθεῖν ἠθέλησεν , εὐθὺς δὲ ὠργισμένος ἀνέστρεψε . Τότε μέντοι καὶ ὁ Λαουίνιος τοὺς Αἰτωλοὺς συμμαχοῦντας Φιλίππῳ προσηταιρίσατο , καὶ τὸν Φίλιππον μέχρι Κερκύρας προχωρήσαντα αὖθις ἐξεφόβησεν , ὥστε καὶ ἐς τὴν Μακεδονίαν τάχει ἐπανελθεῖν .
Lemmas: Λαουΐνιον ὁ Οὐαλέριος χειροτονέω . ἀπέρχομαι δέ ὁ Μάρκελλος ἐκ Σικελία , δύναμις ἱππεύς εἰς αὐτός ὁ Ἀννίβας ἀποστέλλω , καί ἕτερος ὁ Καρχηδόνιος πέμπω · καί μάχη τις νικάω καί πόλις προσποιέω · καί εἰμί γε μή Κορνήλιος Δολοβέλλας στρατηγός ἐπέρχομαι , πᾶς ὁ Σικελία χειρόομαι ἄν . καί ὁ Καπύη δέ τότε ἁλίσκομαι παρά Ῥωμαῖος , καίτοι ὁ Ἀννίβας εἰς ὁ Ῥώμη ὁρμάω , ἐν ἀπό ὁ Καπύη ὁ πολιορκέω αὐτός ἀπάγω , καί διά ὁ Λατῖνος ἐλαύνω καί πρός ὁ Τίβερις ἔρχομαι καί πορθέω ὁ πρό ὁ Ἄστυ . ὁ γάρ ἐν ὁ Ῥώμη φοβέω μέν , ψηφίζω δέ ὁ ἕτερος ὁ ὕπατος ἐν Καπύη μένω , ὁ δέ ἕτερος αὐτός ἐπαμύνω . καί Κλαύδιος μέν ἐν ὁ Καπύη καταμένω , τιτρώσκω γάρ , Φλάκκος δέ πρός ὁ Ῥώμη ἐπείγω . ὁ δέ Ἀννίβας ὁ τε καταδρομή ἐν ὁ ὀφθαλ - Μοίς αὐτός ἀεί ποιέω καί πολύς δεινός δράω , ὁ μέν ἄλλος χρόνος ἀγαπάω , εἰμί ὁ γε ἐντός ὁ τεῖχος περισῴζω , ἐπεί δέ καί ὁ πόλις καί ὁ στρατόπεδον ἅμα προσβάλλω μέλλω , ἀναρρίπτω , ὁ ὁ λόγος , κύβος , καί ἐπεκτρέχω . καί ἀκροβολίζομαι ἤδη χειμών ἐκ αἰθρία ἐξαίσιος ἐπιγίγνομαι μετά πνεῦμα ἀμήχανος βροντή τε καί χάλαζα καί ἀστραπή , ὥστε ἄμφω ἀγαπητός ὡς ἐκ σύνθημα ἀναφεύγω ὅθεν ὁρμάω . ἄρτι τε ὁ ὅπλον κατατίθημι καί αἰθρία γίγνομαι . ὁ γοῦν Ἀννίβας , καίτοι οὐ ἀθεεί λογίζομαι παρά ὁ ὁ σῦς - ὁδός καιρός συμφέρω ὁ γίγνομαι , ὅμως οὐ ἀφίστημι ὁ πολιορκία , ἀλλά καί αὖθις μετά οὗτος συμβάλλω ἐπιχειρέω . ὡς δέ καί τότε ὁ αὐτός συμβαίνω , καταδείδω . καί προσεκπλήσσω ὅτι ἐν τηλικόσδε κίνδυνος εἰμί οὔτε ὁ Καπύη ἀφίστημι καί εἰς ὁ Ἰβηρία καί στρατιώτης καί στρατηγός πέμπω μέλλω , καί ὅτι χρῆμα δήω πωλέω ἄλλος τε καί ὁ χωρίον ἐν ὅς στρατοπεδεύω δημόσιος εἰμί , καί ἀπογιγνώσκω , ἀπανίστημι , πολλάκις ἀναβοάω " εἰμί Κάνναι Κάνναι καί οὐδέ ὁ Καπύη ἔτι ἐπικουρέω ἐθέλω . ὁ δέ καίπερ ἐν ἀσθενής εἰμί , ἀμόω ἀπογιγνώσκω ὡς οὖον τυγχάνω συγγνώμη παρά Ῥωμαῖος ἀντέχω , καί ὁ Ἀννίβας ἐπιστέλλω , βοηθέω αὐτός ἄξιος . συλλαμβάνω δέ ὁ ὁ ἐπιστολή κομιστής παρά ὁ Φλάκκος , ὁ γάρ Κλαύδιος φθάνω θνῄσκω ἐκ ὁ τραῦμα , ὁ χείρ ἀποτέμνω . ὅς ὁράω ὁ Καμπανοί δεινῶς καταπλήσσω καί ὅστις πράσσω βουλεύω . λέγω δέ πολύς , Ἰούβιος τις Οὐίριος ἐν ὁ πρῶτος αὐτός εἰμί καί ὁ ἀπόστασις αἴτιος " εἷς ἐγώ εἰμί φημί καταφυγή καί ἐλευθερία ὁ θάνατος . καί ἐγώ ἀκολουθέω οἴκαδε · ἔχω γάρ τίς φάρμακον παρασκευάζω καί ὁ μέν παραλαμβάνω ὁ αὐτός πείθω ἑκούσιος ἀποθνῄσκω σύν αὐτός , καί οἶς λοιπός ὁ πύλη ὁ Ῥωμαῖος ἀνοίγω · ὁ δέ Φλάκκος ὁ τε ὅπλον αὐτός καί ὁ χρῆμα πᾶς ἀφαιρέω , καί ὁ ἀνήρ ὁ κορυφαῖος ὁ μέν ἀποκτείνω , ὁ δέ εἰς ὁ Ῥώμη πέμπω , μόνος δέ ἀπέχω ὁ ἐκ ὁ ὅμιλος περιλείπομαι ἐπί ὁ καί ἄρχω αὐτός Ῥωμαῖος λαμβάνω καί μήτε βουλή ἔχω μήτε σύνοδος ποιέω . ὕστερος δέ καί ἄλλος τις προσεπῶφλον , κατηγορέω ὁ Φλάκκος τολμάω . ἐπιχειρέω δέ καί οἶς Καμπανοί ὁ Φλάκκος κατηγορέω , καί ὁ Μάρκελλος ὁ Συρακούσιος ὑπατεύω ἤδη . καί ἀπολογέομαι · οὖον γάρ ἐθέλω πράσσω τίς ὁ ὁ ἀρχή προσήκω πρίν ἀπολογέομαι . οἶς Συρακούσιος δέ καθίστημι εἰς λόγος οἰκονομικός ὁ διαλέγω χράω , οὐ εἰς κατηγορία ὁ Μάρκελλος , ἀλλά εἰς Ἱκεσία τρέπω καί ἀπολογία ὁ μή ἑκών ἀφίστημι Ῥωμαῖος , καί συγγνώμη τυγχάνω ἄξιος . καί οὗτος λέγω εἰς ὁ γῆ πίπτω ὀλοφύρομαι . καί διαγνώμη γίγνομαι δοκέω ὁ Μάρκελλος μέν μηδείς ἀδικέω , ὁ μέντοι Συρακούσιος φιλανθρωπία τις ἄξιος εἰμί , οὐ ἐκ ὅς ποιέω , ἀλλά ἐκ ὅς εἶπον τε καί ἱκετεύω . ὁ δέ Μάρκελλος παραιτέομαι ὁ ἀπέρχομαι εἰς Σικελία , ὁ Λαουΐνιον πέμπω . καί οἶς μέν Συρακούσιος οὕτως τις συγγνώμη τυγχάνω , οἶς δέ Καμπανοί ὑπό ἀπαιδευσία θρασύς ὁ κατηγορία χράω καί ἐπιτιμάω , μηδέ πάρειμι ὁ Φλάκκος , ἀλλά τις ὁ ὑποστρατηγέω αὐτός ἀπολογέομαι . ἁλίσκομαι δέ ὁ Καπύη καί ἄλλος ὁ πέριξ ἀπό - λίσματα ὁ Ῥωμαῖος προσχωρέω πλήν Ἀτελανῶν · οὗτος γάρ ἐκλείπω ὁ πόλις αὐτός πανδημεί πρός ὁ Ἀννίβας χωρέω . καί ὁ ἄλλος δέ Ἰταλία ὁ ὁ ὁ Καρχηδόνιος φρονέω ἀλλοιόω , καί περίειμι ὁ ὕπατος προσποιέω αὐτός . Ταραντῖνος δέ φανερῶς μέν οὐδέπω ὁ ὁ Ῥωμαῖος αἱρέω , λάθρῃ δέ ὁ Καρχηδόνιος ἔχθω . ὁ δέ ἐν ὁ Ῥώμη διακηρυκεύομαι ὁ Ἀννίβας ἀνταπόδοσις ὁ αἰχμάλωτος ποιέω . οὖον καταλλάσσω δέ αὐτός , ἐπεί οὐ δέχομαι ὁ Καρθάλων ὁ τεῖχος ἐντός , ὡς πολέμιος · οὐδέ εἰς λόγος γάρ αὐτός ἔρχομαι ἐθέλω , εὐθύς δέ ὀργίζω ἀναστρέφω . τότε μέντοι καί ὁ Λαουίνιος ὁ Αἰτωλοί συμμαχέω Φίλιππος προσεταιρίζομαι , καί ὁ Φίλιππος μέχρι Κέρκυρα προχωρέω αὖθις ἐκφοβέω , ὥστε καί εἰς ὁ Μακεδονία τάχος ἐπανέρχομαι .