joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 12.10
Πλαυτιανὸς δὲ παραδυναστεύων τῷ Σευήρῳ καὶ τὴν ἐπαρχικὴν ἔχων ἐξουσίαν καὶ μέγιστα δυνηθεὶς πολλοὺς τῶν ἐλλογίμων ἀνδρῶν καὶ ὁμοτίμων αὐτῶ ἐθανάτωσεν . ἄπληστος δὲ ὢν παρὰ πάντων ᾔτει , καὶ οὔτε ἔθνος οὔτε πόλιν ἀφῆκεν ἀσύλητον , καὶ πλείονα αὐτῷ πάντες ἢ τῷ Σευήρῳ ἐδίδουν . ἐξέτεμε δὲ καὶ ἀνθρώπους Ῥωμαίους καὶ εὐγενεῖς ἑκατόν , οὐ παῖδας μόνον οὐδὲ μέντοι μειράκια , ἀλλὰ καὶ ἄνδρας γυναῖκας ἔχοντας , ὥσθ’ ὁρᾶσθαι τοὺς αὐτοὺς καὶ εὐνούχους καὶ ἄνδρας καὶ πατέρας ἀόρχεις καὶ ἐκτομίας καὶ πωγωνίας . πρὸ δὲ τούτου κῆτος ὑπέρογκον εἰς τὸν Αὐγούστου κεκλημένον λιμένα ἐξώκειλε καὶ ἑάλω , καὶ μίμημα αὐτοῦ γεγονὸς καὶ εἰς τὸ κυνηγέσιον εἰσαχθὲν πεντήκοντα ἄρκτους εἴσω λέγεται τᾶι δέξασθαι . τὴν δὲ τοῦ Πλαυτιανοῦ θυγατέρα Πλαυτίλλαν τοῦ Σευήρου τῷ υἱῷ Ἀντωνίνῳ συζεύξαντος , τοσαῦτα τῆ θυγατρὶ ὁ Πλαυτιανὸς ἔδωκεν ὅσα πολλαῖς βασιλίσσαις ἤρκεσεν ἄν . οὗτος ὑπέρμεγας γεγονὼς καὶ πλεῖστον δυνηθείς , ἢ καὶ ὑπὲρ τὸν Σευῆρον αὐτόν , ὑπὸ τοῦ γαμβροῦ Ἀντωνίνου ἐπιβουλευθεὶς ἐσφάγη καὶ ἄνωθεν εἰς ὁδόν τινα ἐρρίφη . οἶ δὲ τοῦ Σευήρου παῖδες Ἀντωνῖνος καὶ Γέτας ὥσπερ τινὰ παιδαγωγὸν τὸν Πλαυτιανὸν ἀποσεισάμενοι ἅπαν μετῄεσαν χείριστον . Τότε καὶ Βούλλας Φῆλιξ Ἰταλὸς ἀνὴρ λῃστήριον συστησάμενος ἑξακοσίων ἀνδρῶν ἐληίζετο τὴν Ἰταλίαν ἐπ’ ἔτη δύο . πολλῶν δὲ φιλοτιμουμένων κατασχεῖν αὐτὸν ὁ δὲ οὐχ ἡλίσκετο , εὐμεθόδως διὰ τρόπων πολλῶν τοὺς αὐτὸν διώκοντας κατασοφιζόμενος · ὧν ἴνα εἰς ἔνδειγμα τῶν ἄλλων ἐροῦμεν . ἑκατοντάρχου παρὰ Σευήρου κελευσθέντος λοχῆσαι αὐτόν , αὐτὸς ἐκείνῳ προσῆλθε δι’ ἑαυτοῦ ὡς ἄλλος τις , καὶ διεβεβαιώσατο , εἰ ἕψοιτο , παραδοῦναι αὐτῷ τὸν λῃστήν . τοῦ δὲ πεισθέντος εἰς λοχμώδη τόπον ἀπαγαγὼν αὐτὸν ῥᾳδίως συνέλαβεν . εἶτα ἐπὶ βήματος καθίσας , ὡς δῆθεν ἄρχων τοῦ λῃστηρίου , μεταστειλάμενος τὸν ἑκατόνταρχον , τὰς τρίχας τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ ἀπεξύρησε καὶ ἀφῆκεν , εἰπών , ἄγγελλε τῷ δεσπότῃ σου ὅτι “ τοὺς δούλους ὑμῶν τρέφετε , ἵνα μὴ λῃστεύωσι . ” πολλοὺς γὰρ τῶν Καισαρείων εἶχεν αὐτῷ προσχωρήσαντας . ὕστερον μέντοι ἐλήφθη καὶ θηρίοις ἐδόθη . Σευῆρος δὲ εἰς τὴν Βρεττανίαν ἐστράτευσεν , ἔνα μήθ’ ὁἱ παῖδες ἐκδιαιτῶνται αὐτοῦ μήτε τὰ στρατεύματα ὑέ ἀργίας ἐκλύωνται . δύο δὲ γένη τῶν Βρεττανῶν εἰσι μέγιστα , Καληδόνιοι καὶ Μαιᾶται · καὶ νέμονται ἑκάτεροι ἄγρια ὄρη καὶ πεδία ἔρημα καὶ ἑλώδη , μήτε πόλεις ἔχοντες μήτε γεωργοῦντες τὴν γῆν , ἀλλ’ ἐκ νομῆς καὶ θήρας καὶ ἀκροδρύων τὰ πρὸς τὸ ζῆν ποριζόμενοι · ἰχθῦς γὰρ καίτοι παμπληθεῖς παρὰ τῇ νήσῳ τυγχάνοντας οὐ σιτοῦνται . σκηνῖται δ’ εἰσί , γυμνοί τε ζῶσι καὶ ἀνυπό δετοὶ , κοιναῖς κεχρημένοι ταῖς γυναιξί , καὶ τὰ γεννώμενα πάντα ἐκτρέφοντες . δημοκρατοῦνταί τε καὶ λῃστεύουσι · καὶ στρατεύονται ἐπὶ ἁρμάτων , ἵππους ἔχοντες μικροὺς καὶ ταχεῖς , καὶ πεζοί · τρέχουσί τε ὀξύτατα . ὅπλοις δὲ κέχρηνται ἀσπίδι καὶ βραχεῖ τινι δόρατι καὶ ἐγχειριδίῳ . λιμῷ δὲ καὶ ψύχει ταλαιπωροῦ ία ἕνοι καὶ ἄλλαις κακώσεσι φέρουσι , καὶ εἰς τὰ ἔλη καταδυόμενοι καρτεροῦσιν ἐπὶ πλείους ἡμέρας μόνην τὴν κεφαλὴν ἔξω τοῦ ὕδατος ἔχοντες , καὶ ἐν ταῖς ὕλαις τρέφονται ταῖς ῥίζαις καὶ τῷ φλοιῷ . σκευάζουσι δὲ καί τι βρῶμα ἐξ οὗ ὅσον κυάμου μέγεθος ἐμφαγόντες οὔτε πεινῶσιν οὔτε διψῶσιν . Ἡ μὲν οὖν Βρεττανία τοιαύτη τίς ἐστι νῆσος , καὶ ὑπὸ τοιούτων ἡ μὴ Ῥωμαίοις τότε ὑποκειμένη ᾠκεῖτο . εἶχον γὰρ ταύτης μοῖραν Ῥωμαῖοι οὐκ ἐλαττουμένην πολλῷ τοῦ ἡμίσεος . καὶ τὸ μὲν μῆκος τῆς ὅλης νήσου ἐς στάδια ἑπτακισχίλια ἑκατὸν τριάκοντα δύο ἐκτείνεσθαι λέγεται , τὸ δὲ πλάτος ὡς ἐπίπαν ἐς δισχίλιά που καὶ τριακόσια , ἔστι δ’ οὗ καὶ ἐλάττονα . ὁ δ’ οὖν Σευῆρος πάσης κρατῆσαι τῆς νήσου διανοούμενος εἰς τὴν Καληδονίαν εἰσέβαλε , καὶ πράγματα ἔσχε μήτε μαχεσάμενος μήτ’ ἐν παρατάξει τάξει πολέμιον θεασάμενος , ἀλλ’ ὑλοτομῶν καὶ τὰ μετέωρα κατασκάπτων . οἶ δὲ αὐτοῦ στρατιῶται σκιδνάμενοι ἐκτιννύοντο ἐπιβουλευόμενοι , καὶ πολλαὶ χιλιάδες ἀπώλοντο . τέως μέντοι ἐς ὁμολογίαν τοὺς Βρεττανοὺς ἐλθεῖν κατηνάγκασε . Φρόντισι δὲ αὐτὸν ὁ Ἀντωνῖνος ὁ υἱὸς περιέβαλεν ἀκολάστως βιοὺς καὶ δῆλος ὤν , εἰ δυνηθείη , τὸν ἀδελφὸν διαχειρισόμενος . καὶ αὐτῷ δὲ τῷ πατρὶ ἐπεβούλευε , καὶ ἐπεφώρατο δίς . ἀλλ’ οὐδὲν δεινὸν ἔπαθεν ὁ Ἀντωνῖνος πρὸς τοῦ πατρός · καλέσας δὲ αὐτὸν καὶ τὸν Παπιανὸν καὶ τὸν Κάστορα , δοῦλος δ’ ἦν ὁ Κάστωρ αὐτοῦ , ἄριστος ἀνὴρ καὶ πιστότατος , καὶ ξίφος εἰς τὸ μέσον θέμενος , ἔφη πρὸς τὸν υἱόν εἰ ἀποκτεῖναί με θέλεις , ἐνταῦθά με κατάχρησαι , χρησαι , καὶ μὴ πάντων ὁρώντων · εἰ δ’ αὐτόχειρ μου γενέσθαι ὀκνεῖς , κέλευσον παρόντι Παπιανῷ τῷ ἐπάρχῳ ἵνα με ἐξεργάσηται · οὐ γὰρ ἀπειθήσει σοι αὐτοκράτορι ὅντι . ” Ἀποστάντων δ’ αὖθις τῶν Βρεττανῶν ἡτοιμάζετο ὡς πολεμήσων αὐτοῖς . ἐν δὲ τῷ μεταξὺ κατὰ τὴν νῆσον διάγων ἀπήλλαξε νοσῶν , καὶ τοῦ Ἀντωνίνου ὡς λέγεται συνεργασαμένου πρὸς τοῦτο . πρὶν οὖν ἐκπνεῦσαι , λόγος αὐτὸν τοῖς παισὶν εἰπεῖν “ ὁμονοεῖτε , τοὺς στρατιώτας πλουτίζετε , τῶν ἄλλων μὴ ἀμελεῖτε . ” ἦρξε δὲ ἑπτακαίδεκα ἔτη καὶ μῆνας ὀκτὼ ἐφ’ ἡμέραις τρισί , βιώσας τὸ σύμπαν ἔτη ἑξήκοντα καὶ πέντε καὶ μῆνας ἐννέα καὶ ἡμέρας ἐννέα καὶ εἴκοσι . Τοιαύτη δ’ ἦν αὐτῷ ἡ διαγωγὴ ἐν εἰρήνης καιρῷ . ἔπραττέ τι νυκτὸς ὑπὸ τὸν ὄρθρον , εἶτα ἐβάδιζε λέγων καὶ ἀκούων τὰ τῇ ἀρχῇ πρόσφορα , καὶ οὕτως ἐδίκαζεν ἴς μεσημβρίας , εἰ μή τις μεγάλη ἦν ἑορτή , καὶ τοῖς συνδικάζουσι παρρησίαν ἐδίδου · καὶ ἐπὶ τούτοις ἵππευεν , εἶτ’ ἐλούετο , ἠρίστα τε καὶ ἐκάθευδε , καὶ ἀναστὰς τὰ λοιπὰ προσδιῴκει , καὶ λόγοις ὡμίλει ἐν περιπάτῳ Λατίνοις τε καὶ Ἑλληνικοῖς , καὶ πρὸς ἑσπέραν ἐλούετο αὖθις καὶ ἐδείπνει · καὶ ἐν ταῖς πάνυ ἀναγκαίαις ἡμέραις τὰ πολυτελῆ δεῖπνα συνεκρότει .
Lemmas: Πλαυτιανός δέ παραδυναστεύω ὁ Σευῆρος καί ὁ ἐπαρχικός ἔχω ἐξουσία καί μέγας δύναμαι πολύς ὁ ἐλλόγιμος ἀνήρ καί ὁμότιμος αὐτός θανατόω . ἄπληστος δέ εἰμί παρά πᾶς αἰτέω , καί οὔτε ἔθνος οὔτε πόλις ἀφίημι ἀσύλητος , καί πλείων αὐτός πᾶς ἢ ὁ Σευῆρος δίδωμι . ἐκτέμνω δέ καί ἄνθρωπος Ῥωμαῖος καί εὐγενής ἑκατόν , οὖον παῖς μόνος οὐδέ μέντοι μειράκιον , ἀλλά καί ἀνήρ γυνή ἔχω , ὥστε ὁράω ὁ αὐτός καί εὐνοῦχος καί ἀνήρ καί πατήρ ἀόρχεις καί ἐκτομίας καί πωγωνίας . πρό δέ οὗτος κῆτος ὑπέρογκος εἰς ὁ Αὔγουστος καλέω λιμήν ἐξοκέλλω καί ἁλίσκομαι , καί μίμημα αὐτός γίγνομαι καί εἰς ὁ κυνηγέσιον εἰσάγω πεντήκοντα ἄρκτος εἴδομαι λέγω ὁ δέχομαι . ὁ δέ ὁ Πλαυτιανός θυγάτηρ Πλαυτίλλα ὁ Σευῆρος ὁ υἱός Ἀντωνῖνος συζεύγνυμι , τοσοῦτος τῆ θυγάτηρ ὁ Πλαυτιανός δίδωμι ὅσος πολύς βασίλισσα ἀρκέω ἄν . οὗτος ὑπέρμεγας γίγνομαι καί πλεῖστος δύναμαι , ἢ καί ὑπέρ ὁ Σευῆρος αὐτός , ὑπό ὁ γαμβρός Ἀντωνῖνος ἐπιβουλεύω σφάζω καί ἄνωθεν εἰς ὁδός τις ῥίπτω . οἶς δέ ὁ Σευῆρος παῖς Ἀντωνῖνος καί Γέτης ὥσπερ τις παιδαγωγός ὁ Πλαυτιανός ἀποσείω ἅπας μέτειμι κακός . τότε καί βούλλα Φῆλιξ ἰταλός ἀνήρ λῃστήριον συνίστημι ἑξακόσιοι ἀνήρ ληίζομαι ὁ Ἰταλία ἐπί ἔτος δύο . πολύς δέ φιλοτιμέομαι κατέχω αὐτός ὁ δέ οὐ ἁλίσκομαι , εὐμέθοδος διά τρόπος πολύς ὁ αὐτός διώκω κατασοφίζομαι · ὅς ἵνα εἰς ἔνδειγμα ὁ ἄλλος εἴρω . ἑκατόνταρχος παρά Σευῆρος κελεύω λοχάω αὐτός , αὐτός ἐκεῖνος προσέρχομαι διά ἑαυτοῦ ὡς ἄλλος τις , καί διαβεβαιόομαι , εἰμί ἕπω , παραδίδωμι αὐτός ὁ λῃστής . ὁ δέ πείθω εἰς λοχμώδης τόπος ἀπάγω αὐτός ῥᾳδίως συλλαμβάνω . εἶτα ἐπί βῆμα καθίζω , ὡς δῆθεν ἄρχω ὁ λῃστήριον , μεταστέλλομαι ὁ ἑκατόνταρχος , ὁ θρίξ ὁ κεφαλή αὐτός ἀποξυράω καί ἀφίημι , εἶπον , ἀγγέλλω ὁ δεσπότης σύ ὅτι “ ὁ δοῦλος σύ τρέφω , ἵνα μή λῃστεύω . ” πολύς γάρ ὁ Καισάρειος ἔχω αὐτός προσχωρέω . ὕστερος μέντοι λαμβάνω καί θηρίον δίδωμι . Σευῆρος δέ εἰς ὁ Βρεττανία στρατεύω , νάω μήτε ὁ παῖς ἐκδιαιτάω αὐτός μήτε ὁ στράτευμα υἱός ἀργία ἐκλύω . δύο δέ γένος ὁ Βρεττανός εἰμί μέγας , Καληδόνιος καί μαιααω · καί νέμω ἑκάτερος ἄγριος ὄρος καί πεδίον ἐρῆμος καί ἑλώδης , μήτε πόλις ἔχω μήτε γεωργέω ὁ γῆ , ἀλλά ἐκ νομή καί θήρ καί ἀκρόδρυα ὁ πρός ὁ ζῶ πορίζω · ἰχθύς γάρ καίτοι παμπληθής παρά ὁ νῆσος τυγχάνω οὖον σιτέω . σκηνίτης δέ εἰμί , γυμνός τε ζῶ καί ἀνυπό δετός , κοινός χράομαι ὁ γυνή , καί ὁ γεννάω πᾶς ἐκτρέφω . δημοκρατέομαι τε καί λῃστεύω · καί στρατεύω ἐπί ἅρμα , ἵππος ἔχω μικρός καί ταχύς , καί πεζός · τρέχω τε ὀξύς . ὅπλον δέ χράομαι ἀσπίς καί βραχύς τις δόρυ καί ἐγχειρίδιον . λιμός δέ καί ψύχω ταλαίπωρος εἷς ἕνος καί ἄλλος κάκωσις φέρω , καί εἰς ὁ Ἐλέα καταδύω καρτερέω ἐπί πλείων ἡμέρα μόνος ὁ κεφαλή ἔξω ὁ ὕδωρ ἔχω , καί ἐν ὁ ὕλη τρέφω ὁ ῥίζα καί ὁ φλόος . σκευάζω δέ καί τίς βρῶμα ἐκ ὅς ὅσος κύαμος μέγεθος ἐνεσθίω οὔτε πεινάω οὔτε διψάω . ὁ μέν οὖν Βρεττανία τοιοῦτος τίς εἰμί νῆσος , καί ὑπό τοιοῦτος ὁ μή Ῥωμαῖος τότε ὑπόκειμαι οἰκέω . ἔχω γάρ οὗτος μοῖρα Ῥωμαῖος οὐ ἐλασσόω πολύς ὁ ἥμισυς . καί ὁ μέν μῆκος ὁ ὅλος νῆσος εἰς στάδιος ἑπτακισχίλιοι ἑκατόν τριάκοντα δύο ἐκτείνω λέγω , ὁ δέ πλάτος ὡς ἐπίπαν εἰς δισχίλιοι ποῦ καί τριακόσιοι , εἰμί δέ ὅς καί μικρός . ὁ δέ οὖν Σευῆρος πᾶς κρατέω ὁ νῆσος διανοέομαι εἰς ὁ Καληδονία εἰσβάλλω , καί πρᾶγμα ἔχω μήτε μάχομαι μήτε ἐν παράταξις τάξις πολέμιος θεάομαι , ἀλλά ὑλοτομέω καί ὁ μετέωρος κατασκάπτω . οἶς δέ αὐτός στρατιώτης σκίδνημι κτείνω ἐπιβουλεύω , καί πολύς χιλιάς ἀπόλλυμι . τέως μέντοι εἰς ὁμολογία ὁ Βρεττανός ἔρχομαι καταναγκάζω . φρόντισις δέ αὐτός ὁ Ἀντωνῖνος ὁ υἱός περιβάλλω ἀκόλαστος βιόω καί δῆλος εἰμί , εἰμί δύναμαι , ὁ ἀδελφός διαχειρίζω . καί αὐτός δέ ὁ πατήρ ἐπιβουλεύω , καί φωράω δίς . ἀλλά οὐδείς δεινός πάσχω ὁ Ἀντωνῖνος πρός ὁ πατήρ · καλέω δέ αὐτός καί ὁ πιαίνω καί ὁ Κάστωρ , δοῦλος δέ εἰμί ὁ Κάστωρ αὐτός , ἀγαθός ἀνήρ καί πιστός , καί ξίφος εἰς ὁ μέσος τίθημι , φημί πρός ὁ υἱός εἰμί ἀποκτείνω ἐγώ ἐθέλω , ἐνταῦθα ἐγώ καταχράω , χράω , καί μή πᾶς ὁράω · εἰμί δέ αὐτόχειρ ἐγώ γίγνομαι ὀκνέω , κελεύω πάρειμι πιαίνω ὁ ἔπαρχος ἵνα ἐγώ ἐξεργάζομαι · οὖον γάρ απειθώ σύ αὐτοκράτωρ εἰμί . ” ἀφίστημι δέ αὖθις ὁ Βρεττανός ἑτοιμάζω ὡς πολεμέω αὐτός . ἐν δέ ὁ μεταξύ κατά ὁ νῆσος Διάγων ἀπαλλάσσω νοσέω , καί ὁ Ἀντωνῖνος ὡς λέγω συνεργάζομαι πρός οὗτος . πρίν οὖν ἐκπνέω , λόγος αὐτός ὁ παῖς εἶπον “ ὁμονοέω , ὁ στρατιώτης πλουτίζω , ὁ ἄλλος μή ἀμελέω . ” ἄρχω δέ ἑπτακαίδεκα ἔτος καί μείς ὀκτώ ἐπί ἡμέρα τρεῖς , βιόω ὁ σύμπας ἔτος ἑξήκοντα καί πέντε καί μείς ἐννέα καί ἡμέρα ἐννέα καί εἴκοσι . τοιοῦτος δέ εἰμί αὐτός ὁ διαγωγή ἐν εἰρήνη καιρός . πράσσω τίς νύξ ὑπό ὁ ὄρθρος , εἶτα βαδίζω λέγω καί ἀκούω ὁ ὁ ἀρχή πρόσφορον , καί οὕτως δικάζω ἴς μεσημβρία , εἰμί μή τις μέγας εἰμί ἑορτή , καί ὁ συνδικάζω παρρησία δίδωμι · καί ἐπί οὗτος ἱππεύω , εἶτα λούω , ἀριστάω τε καί καθεύδω , καί ἀνίστημι ὁ λοιπάς προσδιοικέω , καί λόγος ὁμιλέω ἐν περίπατος Λατῖνος τε καί Ἑλληνικός , καί πρός ἑσπέρα λούω αὖθις καί δειπνέω · καί ἐν ὁ πάνυ ἀναγκαῖος ἡμέρα ὁ πολυτελής δεῖπνον συγκροτέω .