joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 10.36
Τῶν Ἀρμενίων δὲ νεωτερισάντων καὶ τῶν Πάρθων αὐτοῖς συνεργούντων ἀλγῶν ἐπὶ τούτοις ὁ Αὔγουστος ἠπόρει τί ἂν πράξῃ . οὔτε γὰρ αὐτὸς στρατεῦσαι οἷός τε ἦν διὰ γῆρας , ὅ τε Τιβέριος , ὡς εἴρηται , μετέστη ἤδη , ἄλλον δέ τινα πέμψαι τῶν δυνατῶν οὐκ ἐτόλμα · ὁ Γάιος δὲ καὶ ὁ Λούκιος νέοι καὶ πραγμάτων ἐτύγχανον ἄπειροι . ἀνάγκης δ’ ἐπικειμένης τὸν Γάιον εἵλετο , καὶ τήν τε ἐξουσίαν αὐτῷ τὴν ἀνθύπατον καὶ γυναῖκα ἔδωκεν , ἔνα κἀκ τούτου τι προσλάβῃ ἀξίωμα , καί οἱ καὶ συμβούλους προσέταξε . καὶ ὁ μὲν ἀφωρμήθη ἐντίμως παρὰ πάντων ὑποδεχόμενος οἷα τοῦ αὐτοκράτορος ἔγγονος ἢ καὶ παῖς νομιζόμενος , καὶ ὁ Τιβέριος δ’ ἐς Χίον ἐλθὼν αὐτὸν ἐθεράπευσε , τὰς ὑποψίας ἀποτριβόμενος , ὑποπίπτων τε διὰ τοῦτο καὶ ταπεινούμενος · ἀπελθὼν δὲ εἰς τὴν Συρίαν καὶ μηδὲν μέγα κατωρθωκὼς ἐτρώθη . Ἄδδων γάρ τις τὰ Ἀρτάγειρα κατέχων ὑπηγάγετο παρὰ τὸ τεῖχος τὸν Γάιον ὥς τι φράσων ἀπόρρητον , καὶ αὐτὸν ἔτρωσεν . ὁ μὲν οὖν πολιορκηθεὶς ἥλω , ὁ δὲ Γάιος ἐνόσησεν ἐκ τοῦ τραύματος , καὶ ἄλλως μέντοι μὴ ὢν ὑγιεινός , διὸ καὶ τὴν διάνοιαν ἐξελέλυτο , πολλῷ μᾶλλον ἀπημβλύνθη , καὶ ἰδιωτεύειν ἠξίου · ὥστε τὸν Αὔγουστον περιαλγήσαντα προτρέψασθαι αὐτῷ ἐς τὴν Ἰταλίαν ἐλθόντι πράττειν ὃ βούλοιτο . ὁ δὲ ἐς Λυκίαν ἐν ὁλκάδι παρέπλευσεν , ἔνθα δὴ καὶ μετήλλαξεν . ὁ δὲ Λούκιος ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ προαπέσβη , ἐξαίφνης νόσῳ ἀποθανών . ἥ τε οὖν Λιβία ἐπὶ τῷ θανάτῳ τούτων ὑπωπτεύθη καὶ ὁ Τιβέριος , οὐ πολλῷ πρότερον ἐκ τῆς Ῥόδου πρὸς τὴν Ῥώμην ὑπονοστήσας . αὐτός τε γὰρ τῆς διὰ τῖόν ἄστρων μαντικῆς ἐμπειρότατος ἦν καὶ Θράσυλλον εἶχεν ἄνδρα τὴν ἀστρολογίαν ἀκρότατον · ὅθεν καὶ τὰ ἑαυτῷ καὶ τὰ ἐκείνοις μέλλοντα συμβαίνειν ἠπίστατο . λέγεται γοῦν ὅτι βουληθείς ποτε ὁ Τιβέριος ἐν τῇ Ῥόδῳ τὸν Θράσυλλον ἀπὸ τοῦ τείχους ὤσειν , ὡς μόνον συνειδότα ὅσαπερ ἐνενόει , σκυθρωπάσαντά τε ἰδὼν αὐτόν , ἤρετο δι’ ὅ,τι συννένοφε · τοῦ δὲ κίνδυνόν τινα προορᾶν ἐπηρτημένον αὐτῷ φήσαντος ἐθαύμασεν ὁ Τιβέριος , καὶ φυλάξαι αὐτὸν ἑαυτῶ διὰ τὰς ἐλπίδας ἠθέλησεν . Ἀλλὰ ταύτα μὲν οὕτω ὁ δὲ Αὔγουστος δεσπότης ὑπὸ τοῦ δήμου ὀνομασθείς , καὶ ἀπειπάμενος μηδένα πρὸς αὐτὸν κεχρῆσθαι τούτῳ δὴ τῷ προσρήματι , χιλίας τε καὶ πεντακοσίας μυριάδας δραχμῶν ἀτόκους τοῖς δεομένοις δανείσας ἐπ’ ἴτη τρία , ἐπῃνεῖτο παρὰ πάντων καὶ ἐσεμνύνετο . δύνανται δὲ παρὰ Ῥωμαίοις αἱ εἴκοσι καὶ πέντε δραχμαὶ χρυσοῦν νόμισμα ἕν , παρὰ δὲ τοῖς Ἕλλησιν εἴκοσι δραχμῶν ὁ Δίων φησὶ τὸ χρυσοῦν ἀλλάσσεσθαι νόμισμα . Μετὰ δὲ ταῦτα Κελτικοῦ πολέμου κεκινημένου , αὐτὸς ὑπό τε γήρους καὶ νόσου κεκμηκὸς ἔχων τὸ σῶμα καὶ ἐκστρατεῦσαι μὴ οἰός τε ὤν , τὸν Τιβέριον πῇ μὲν ὑπὸ τῶν πραγμάτων ἀναγκασθείς , πῇ δ’ ὑπὸ τῆς Ἰουλίας ἀναπεισθείς , ἤδη γὰρ καὶ αὕτη ἐκ τῆς ὑπερορίας κατήχθη , υἱοθετήσατο , καὶ τὴν ἐπὶ τοὺς Κελτοὺς ἐκστρατείαν ἐπέτρεψεν . ὑποπτεύσας δὲ μή τι νεοχμώσῃ ὁ Τιβέριος ὑπερφρονήσας , καὶ τὸν Γερμανικὸν τὸν Δρούσου παῖδα εἰσεποιήσατο . πράσσοντι δὲ ταῦτα ἄλλοι τε καὶ Γναῖος Κορνήλιος τοῦ μεγάλου Πομπηίου θυγατριδοῦς ἐπεβούλευσαν . μήτ’ οὖν ἀποκτεῖναι σφᾶς ἐθέλων , οὐδὲν γὰρ ἐκ τῶν ἀπολλυμένων ἐώρα πρὸς ἀσφάλειαν αὐτῷ κατορθούμενον , μήτ’ ἀπολῦσαι θαρρῶν , ἵνα μὴ καὶ ἄλλους ἐκ τούτου ἐφ’ ἑαυτὸν ἐπισπάσηται , οὔθ’ ἡμέρας ἀφροντιστεῖν οὔτε νυκτὸς ἠδύνατο ἠρεμεῖν . ταῦθ’ ἡ Λιβία ὁρῶσα ἤρετο αὐτὸν τί ὅτι οὐ καθεύδει . ὁ δέ “ τίς ἄν ” εἶπεν “ ὦ γύναι , κἂν ἐλάχιστον ἀτρεμήσειε , τοσούτους ἔχων ἐχθροὺς καὶ οὕτω συνεχός ἐπιβουλευόμενός ; ” ἡ δὲ πολλὰ μὲν περὶ τούτου διειλἐχθη αὐτῷ , τελευταῖον δὲ γνώμην ἔδωκε θανάτῳ μὲν μηδένα τῶν τοιούτων τιμωρεῖσθαι , ἑτέρως δέ πὼς αὐτοὺς σωφρονίζειν , ὥστε μηκέτι τοιοῦτόν τι ἐξαμαρτεῖν , καὶ μάλιστα συγγνώμῃ καὶ εὐποιίαις . “ οὐ γὰρ πείθειν ἢ ἀναγκάζειν ” ἔφη φιλεῖν τινα τὸ ξίφος δεδύνηται , ἀλλὰ τὸν μὲν κολαζόμενον ἀπόλλυσι , τὰς δὲ 10 δὴ τῶν ἄλλων ψυχὰς ἀλλοτριοῖ τοῦ κολάζοντος , ἐπεὶ μηδὲ φιλοῦσιν ὅτι ἐδικαιώθησαν ἕτεροι , ἀλλ᾿ ἀπεχθάνονται μᾶλλον ὅτι φόβος καὶ αὐτοῖς ἐντεῦθεν ἐπήρτηται . ” τοιαῦτα πολλὰ τῆς Λιβίας εἰπούσης ὁ Αὔγουστος ἐπείσθη αὐτῇ , καὶ πάντας ἀφῆκε τοὺς ὑπαιτίους , λόγοις νουθετήσας αὐτούς · τὸν δέ γε Κορνήλιον καὶ ὕπατον προσαπέδειξε . καὶ ὁ λοιπὸς δὲ τοῦ Αὐγούστου θυγατριδοῦς ὁ ἐκ τῆς Ἰουλίας τῷ Ἀγρίππᾳ τεχθείς , ὃν καὶ Ἀγρίππαν ἐκάλεσεν , εἰς ἐφήβους ἐγράφη .
Lemmas: ὁ Ἀρμένιος δέ νεωτερίζω καί ὁ Πάρθος αὐτός συνεργέω ἄλγος ἐπί οὗτος ὁ Αὔγουστος ἀπορέω τίς εἄν πράσσω . οὔτε γάρ αὐτός στρατεύω οἷος τε εἰμί διά γῆρας , ὅς τε Τιβέριος , ὡς εἴρω , μεθίστημι ἤδη , ἄλλος δέ τις πέμπω ὁ δυνατός οὐ τολμάω · ὁ Γάιος δέ καί ὁ Λούκιος νέος καί πρᾶγμα τυγχάνω ἤπειρος . ἀνάγκη δέ ἐπίκειμαι ὁ Γάιος αἱρέω , καί ὁ τε ἐξουσία αὐτός ὁ ἀνθύπατος καί γυνή δίδωμι , νάω ἐκ οὗτος τίς προσλαμβάνω ἀξίωμα , καί ὁ καί σύμβουλος προστάσσω . καί ὁ μέν ἀφορμάω ἔντιμος παρά πᾶς ὑποδέχομαι οἷος ὁ αὐτοκράτωρ ἔγγονος ἢ καί παῖς νομίζω , καί ὁ Τιβέριος δέ εἰς Χίος ἔρχομαι αὐτός θεραπεύω , ὁ ὑποψία ἀποτρίβω , ὑποπίπτω τε διά οὗτος καί ταπεινόω · ἀπέρχομαι δέ εἰς ὁ Συρία καί μηδείς μέγας κατορθόω τιτρώσκω . Ἄδδων γάρ τις ὁ Ἀρτάγειρα κατέχω ὑπάγω παρά ὁ τεῖχος ὁ Γάιος ὅς τίς φράζω ἀπόρρητος , καί αὐτός τιτρώσκω . ὁ μέν οὖν πολιορκέω ἁλίσκομαι , ὁ δέ Γάιος νοσέω ἐκ ὁ τραῦμα , καί ἄλλως μέντοι μή εἰμί ὑγιεινός , διό καί ὁ διάνοια ἐκλύω , πολύς μᾶλλον ἀπαμβλύνω , καί ἰδιωτεύω ἀξιόω · ὥστε ὁ Αὔγουστος περιαλγέω προτρέπω αὐτός εἰς ὁ Ἰταλία ἔρχομαι πράσσω ὅς βούλομαι . ὁ δέ εἰς Λύκιος ἐν ὁλκάς παραπλέω , ἔνθα δή καί μεταλλάσσω . ὁ δέ Λούκιος ὁ ἀδελφός αὐτός προαπέσβη , ἐξαπίνης νόσος ἀποθνῄσκω . ὅς τε οὖν Λιβία ἐπί ὁ θάνατος οὗτος ὑποπτεύω καί ὁ Τιβέριος , οὖον πολύς πρότερος ἐκ ὁ Ῥόδος πρός ὁ Ῥώμη ὑπονοστέω . αὐτός τε γάρ ὁ διά Τῖον ἄστρον μαντικός ἔμπειρος εἰμί καί Θράσυλλος ἔχω ἀνήρ ὁ ἀστρολογία ἄκρος · ὅθεν καί ὁ ἑαυτοῦ καί ὁ ἐκεῖνος μέλλω συμβαίνω ἐπίσταμαι . λέγω γοῦν ὅτι βούλομαι ποτός ὁ Τιβέριος ἐν ὁ Ῥόδος ὁ Θράσυλλος ἀπό ὁ τεῖχος ὠθέω , ὡς μόνος σύνοιδα ὅσος ἐννοέω , σκυθρωπάζω τε εἶδον αὐτός , ἔρομαι διά ὅστις συννέφω · ὁ δέ κίνδυνος τις προοράω ἐπαρτάω αὐτός φημί θαυμάζω ὁ Τιβέριος , καί φυλάσσω αὐτός ἑαυτοῦ διά ὁ ἐλπίς ἐθέλω . ἀλλά οὗτος μέν οὗτος ὁ δέ Αὔγουστος δεσπότης ὑπό ὁ δῆμος ὀνομάζω , καί ἀπεῖπον μηδείς πρός αὐτός χράομαι οὗτος δή ὁ πρόσρημα , χίλιοι τε καί πεντακόσιοι μυριάς δραχμή ἄτοκος ὁ δήω δανείζω ἐπί Ίτη τρεῖς , ἐπαινέω παρά πᾶς καί σεμνύνω . δύναμαι δέ παρά Ῥωμαῖος ὁ εἴκοσι καί πέντε δραχμή χρύσεος νόμισμα εἷς , παρά δέ ὁ Ἕλλην εἴκοσι δραχμή ὁ Δίων φημί ὁ χρύσεος ἀλλάσσω νόμισμα . μετά δέ οὗτος Κελτικός πόλεμος κινέω , αὐτός ὑπό τε γήρους καί νόσος κάμνω ἔχω ὁ σῶμα καί ἐκστρατεύω μή οἶς τε εἰμί , ὁ Τιβέριος πῇ μέν ὑπό ὁ πρᾶγμα ἀναγκάζω , πῇ δέ ὑπό ὁ Ἰουλία ἀναπείθω , ἤδη γάρ καί οὗτος ἐκ ὁ ὑπερορία κατάγω , υἱοθετέω , καί ὁ ἐπί ὁ Κελτοί ἐκστρατεία ἐπιτρέπω . ὑποπτάω δέ μή τίς νεοχμόω ὁ Τιβέριος ὑπερφρονέω , καί ὁ Γερμανικός ὁ Δροῦσος παῖς εἰσποιέω . πράσσω δέ οὗτος ἄλλος τε καί Γναῖος Κορνήλιος ὁ μέγας Πομπήιος θυγατριδοῦς ἐπιβουλεύω . μήτε οὖν ἀποκτείνω σφεῖς ἐθέλω , οὐδείς γάρ ἐκ ὁ ἀπόλλυμι αἰώρα πρός ἀσφάλεια αὐτός κατορθόω , μήτε ἀπολύω θαρσέω , ἵνα μή καί ἄλλος ἐκ οὗτος ἐπί ἑαυτοῦ ἐπισπάω , οὔτε ἡμέρα ἀφροντιστέω οὔτε νύξ δύναμαι ἠρεμέω . αὐτός ὁ Λιβία ὁράω ἔρομαι αὐτός τίς ὅτι οὖον καθεύδω . ὁ δέ “ τίς ἄν ” εἶπον “ εἰμί γυνή , κἀν μικρός ἀτρεμέω , τοσοῦτος ἔχω ἐχθρός καί οὗτος συνέχω ἐπιβουλεύω ; ” ὁ δέ πολύς μέν περί οὗτος διαλέγω αὐτός , τελευταῖος δέ γνώμη δίδωμι θάνατος μέν μηδείς ὁ τοιοῦτος τιμωρέω , ἑτέρως δέ πως αὐτός σωφρονίζω , ὥστε μηκέτι τοιοῦτος τίς ἐξαμαρτάνω , καί μάλιστα συγγνώμη καί εὐποιΐα . “ οὖον γάρ πείθω ἢ ἀναγκάζω ” φημί φιλέω τις ὁ ξίφος δύναμαι , ἀλλά ὁ μέν κολάζω ἀπόλλυμι , ὁ δέ 10 δή ὁ ἄλλος ψυχή ἀλλοτριόω ὁ κολάζω , ἐπεί μηδέ φιλέω ὅτι δικαιόω ἕτερος , ἀλλά ἀπεχθάνομαι μᾶλλον ὅτι φόβος καί αὐτός ἐντεῦθεν ἐπαρτάω . ” τοιοῦτος πολύς ὁ Λιβία εἶπον ὁ Αὔγουστος πείθω αὐτός , καί πᾶς ἀφίημι ὁ ὑπαίτιος , λόγος νουθετέω αὐτός · ὁ δέ γε Κορνήλιος καί ὕπατος προσαποδείκνυμι . καί ὁ λοιπός δέ ὁ Αὔγουστος θυγατριδοῦς ὁ ἐκ ὁ Ἰουλία ὁ Ἀγρίππας τίκτω , ὅς καί Ἀγρίππας καλέω , εἰς ἔφηβος γράφω .