joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 5.17
Ἐν τοιούτοις δὲ ὢν τοὺς παῖδας Ἀλέξανδρόν τε καὶ Ἀριστόβουλον εἰς Ῥώμην ἀπέστειλεν ἐντευξομένους τῷ Καίσαρι . τούτους ὁ Καῖσαρ φιλανθρώπως ἐδέξατο , καὶ δίδωσιν Ἡρώδῃ ὅτῳ βούλεται τῶν ἐξ αὐτοῦ γεγονότων ἀπονείμαι τὴν βασιλείαν , καὶ χώραν ἔτι προσέθετο , ἐγκαταμίγνυσι δὲ αὐτὸν καὶ τοῖς τῆς Συρίας ἐπιτροπεύουσιν , ἐντειλάμενος πάντα μετὰ τῆς ἐκείνου γνώμης ποιεῖν . τοσαῦτα δ᾿ εὐτυχήσας τῷ μὲν ἀδελφῷ Φερώρᾳ τετραρχίαν ᾐτήσατο παρὰ Καίσαρος , τὸ δὲ τρίτον μέρος τῶν φόρων ἀφῆκε τοῖς ἐν τῇ βασιλείᾳ , ὡς μὲν ἐκεῖνος ἔλεγεν , ἔνα ἀνακτηθεῖεν ἐκ τῆς ἀφορίας , ὡς δὲ τοῖς ἄλλοις ἐδόκει , ἔνα τὴν τοῦ πλήθους εἰς ἑαυτὸν θεραπεύσῃ δυσμένειαν · μετακινουμένων γὰρ αὐτοῖς τῶν ἐθῶν χαλεπῶς ἔφερον . διὸ καὶ ἀφῃρεῖτο τὰς ἀδείας αὐτῶν , ἀεὶ ἐπιτάττων αὐτοῖς καὶ τὰς συνόδους κωλύων καὶ τοὺς περιπάτους καὶ τὰς διαίτας ἐπιτηρῶν καὶ τοὺς φωραθέντας κολάζων βαρύτατα , κἀν τῇ πόλει κἀν ταῖς ὁδοιπορίαις ἦσαν οἱ τοὺς εἰς ταὐτὸν συνιόντας ἐπισκοποῦντες . τινὲς δέ φασι καὶ αὐτὸν ἰδιώτου σχῆμα λαμβάνοντα ἐνίοτε νύκτωρ τοῖς ὄχλοις ἐγκαταμίγνυσθαι καὶ ἀποπειρᾶσθαι αὐτῶν τὴν διάνοιαν ἣν περὶ τῆς ἀρχῆς εἶχον . καὶ τοὺς μὲν ἐξαυθαδιζομένους ἐπεξῄει ἅπασι τρόποις , τὸ δὲ πλῆθος ὅρκοις ἠξίου τὴν πίστιν αὐτῷ βεβαιοῦν . οἶ μὲν οὑν πολλοὶ εἶκον , τούς γε μὴν δυσχεραίνοντας ἠφάνιζεν ἐκ παντός . συνέπειθε δὲ καὶ τοὺς περὶ Πολλίωνα τὸν Φαρισαῖον καὶ Σαμαίαν καὶ τῶν συμφοιτώντων αὐτοῖς τοὺς πλείστους ὀμνύειν . οἱ δὲ οὔτε ἐπείσθησαν οὔτ’ ἐκολάσθησαν διὰ τὸν Πολλίωνα ὑπὸ τοῦ βασιλέως αἰδούμενον . ἀφείθησαν δὲ ταύτης τῆς ἀνάγκης καὶ οἱ Ἐσσαῖοι καλούμενοι · γένος δὲ τοῦτο διαίτῃ χρώμενον Πυθαγορικῇ . ἐτίμα δὲ τούτους διὰ τὸν Μαναΐμ . ἦν δ’ οὗτος εἶς ἐξ αὐτῶν , ἀνὴρ τἄλλα τε ἀγαθὸς καὶ τὰ μέλλοντα προορῶν , ὃς ἔτι παῖδα τὸν Ἡρώδην ἐς διδασκάλου φοιτῶντα ἰδὼν βασιλέα Ἰουδαίων προσεῖπεν . ὁ δὲ ἰδιώτης ἔλεγεν εἶναι . Μαναΐμ δὲ μειδιάσας καὶ τύπτων αὐτὸν ἠρέμα ἀλλὰ καὶ βασιλεύσεις ” ἔφη “ καὶ τὴν ἀρχὴν ἀνύσεις εὐδαιμονέστατα , καὶ μέμνησο τῶν ἐμῶν τούτων πληγῶν . ἄριστος δ’ ἔσῃ , εἰ δικαιοσύνην ἀγαπήσειας καὶ εὐσέβειαν πρὸς θεὸν καὶ πρὸς τοὺς πολίτας ἐπιείκειαν . ἀλλ’ οὐ γὰρ οἶδά σε τοιοῦτον ἔσεσθαι . ” βασιλεύσας δὲ ὁ Ἡρώδης μετακαλεῖται τὸν Μαναΐμ καὶ περὶ τοῦ χρόνου τῆς ἀρχῆς ἐπυνθάνετο . ὡς δέ , σιωπῶντος ἐκείνου , αὐτὸς εἰ δέκα γενήσονται ἠρώτα τῆς βασιλείας ἐνιαυτοὶ ἢ εἴκοσιν ἢ τριάκοντα , ὁ δὲ ὅρον οὐκ ἐπέθηκε τῷ τέλει τῆς προθεσμίας , Ἡρώδης καὶ τούτοις ἀρκεσθεὶς τόν τε Μαναΐμ ἀφῆκε δεξιωσάμενος καὶ πάντας δι’ ἐκεῖνον ἐτίμα τοὺς Ἐσσηνούς . Ἤδη δὲ ὀκτωκαιδέκατον ἀνύων ἐνιαυτὸν τὸν νεὼν ἔγνω μετασκευάσαι καὶ πρὸς ὕψος ἆραι μεῖζον καὶ ἀξιοπρεπέστερον ἐκτελέσαι . τὸ δὲ πλῆθος ὤκνει πρὸς τὴν ἐγχείρησιν . ὁ δὲ οὐ πρότερον ἔφη τὸν ναὸν καθαιρήσειν , πρὶν ἂν πάντα ὧν ἂν δέοιτο εἰς τὸ ἔργον παρασκευάσηται . ἤδη δὲ ἡτοιμασμένων αὐτῷ πάντων , καθελὼν αὐτὸν καὶ θεμελίους ἄλλους καταβαλόμενος τὸν ναὸν ἤγειρε μήκει πήχεων ἑκατόν , τὸ δ’ ὕψος ἐπέκεινα εἴκοσιν . ᾠκοδομήθη δὲ λίθοις λευκοῖς τε καὶ κραταιοῖς , ὧν ἑκάστῳ περὶ πέντε καὶ εἴκοσι τὸ μῆκος πήχεις , τὸ δ’ ὕψος ὀκτώ , εὖρος δὲ περὶ δώδεκα . κατὰ δὲ τὴν βόρειον πλευρὰν ἀκρόπολις ἐγγώνιος εὐερκὴς ἐντετείχιστο , διάφορος ὀχυρότητι , ἣν οἱ ἐκ τοῦ γένους τῶν Ἀσαμωναίων γεγονότες βασιλεῖς ὁμοῦ καὶ ἀρχιερεῖς ᾠκοδόμησαν καὶ βᾶριν ἐκάλεσαν , ὥστε τὴν ἀρχιερατικὴν ἀποκεῖσθαι στολὴν ἐν αὐτῇ . καὶ ταύτην οὖν τὴν βᾶριν Ἡρώδης ἐπισκευάσας ὀχυρωτέραν ἐπ’ ἀσφαλείᾳ τοῦ ἱεροῦ εἰς μνήμην Ἀντωνίου προσηγόρευσεν Ἀντωνίαν . αὐτὸς δὲ ὁ ναὸς καὶ πάντα τὰ περὶ τὸν ναὸν ἐν ὀκτὼ δεδόμητο ἔτεσι . παραδέδοται δὲ κατ’ ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ὅτε αὐτὸς ὁ ναὸς ἀνηγείρετο , ἐν ἐνιαυτῷ γὰρ ἑνὶ καὶ μησὶν ἕξ ᾠκοδομήθη , τὰς μὲν ἡμέρας μὴ ὕειν , γίνεσθαι δὲ τοὺς ὄμβρους ἐν ταῖς νυξίν , ἕνα μὴ τὰ ἔργα κωλύωνται . Τὰς ἀδικίας δὲ ἀναστέλλειν πειρώμενος ὁ Ἡρώδης τίθησι νόμον τοὺς τοιχωρύχους ἐπ’ ἐξαγωγῇ τῆς χώρας πιπράσκεσθαι · ὁ καὶ πρὸς τιμωρίαν τῶν πασχόντων ἣν φορτικόν , οὐχ ἥκιστα δὲ καὶ τῶν νόμων κατάλυσις . τὸ γὰρ ἀλλοφύλοις δουλεύειν καὶ βιάζεσθαι κατὰ τὰ ἐκείνων ἔθη βιοῦν τῆς θρησκείας ἦν , ὅσον ἐπ’ ἐκείνοις , κατάλυσις . πιπράσκεσθαι μὲν γὰρ οἱ νόμοι τοὺς φῶρας ἐκέλευον , εἰ μὴ ἔχοιεν κατὰ τὸ τετραπλοῦν ἐκτιννύειν τὰ φώρια , ἀλλ’ οὐ πρὸς ἀλλοφύλους , πρὸς δέ γε ὁμοεθνεῖς , ἔνα μήτε τῆς θρησκείας ἐκπίπτοιεν μήτε παρ’ ὅλον τὸν βίον δουλεύοιεν , ἀλλὰ τυγχάνοιεν μετὰ ἑξαετίαν ἀφέσεως . ταῦτα μέρος ἣν τῶν κατ’ ἐκείνου διαβολῶν καὶ τῆς δυσνοίας τοῦ πλήθους τῆς ἐπ’ αὐτῷ .
Lemmas: ἐν τοιοῦτος δέ εἰμί ὁ παῖς Ἀλέξανδρος τε καί Ἀριστόβουλος εἰς Ῥώμη ἀποστέλλω ἐντυγχάνω ὁ Καῖσαρ . οὗτος ὁ Καῖσαρ φιλάνθρωπος δέχομαι , καί δίδωμι Ἡρώδης ὅστις βούλομαι ὁ ἐκ αὐτός γίγνομαι ἀπονέμω ὁ βασίλειος , καί χώρα ἔτι προστίθημι , ἐγκαταμίγνυμι δέ αὐτός καί ὁ ὁ Συρία ἐπιτροπεύω , ἐντέλλω πᾶς μετά ὁ ἐκεῖνος γνώμη ποιέω . τοσοῦτος δέ εὐτυχέω ὁ μέν ἀδελφός Φερώρας τετραρχία αἰτέω παρά Καῖσαρ , ὁ δέ τρίτος μέρος ὁ φόρος ἀφίημι ὁ ἐν ὁ βασίλεια , ὡς μέν ἐκεῖνος λέγω , νάω ἀνακτάομαι ἐκ ὁ ἀφορία , ὡς δέ ὁ ἄλλος δοκέω , νάω ὁ ὁ πλῆθος εἰς ἑαυτοῦ θεραπεύω δυσμένεια · μετακινέω γάρ αὐτός ὁ ἔθος χαλεπῶς φέρω . διό καί ἀφαιρέω ὁ ἄδεια αὐτός , ἀεί ἐπιτάσσω αὐτός καί ὁ σύνοδος κωλύω καί ὁ περίπατος καί ὁ δίαιτα ἐπιτηρέω καί ὁ φωράω κολάζω βαρύς , ἐν ὁ πόλις ἐν ὁ ὁδοιπορία εἰμί ὁ ὁ εἰς αὐτός σύνειμι2 ἐπισκοπέω . τις δέ φημί καί αὐτός ἰδιώτης σχῆμα λαμβάνω ἐνίοτε νύκτωρ ὁ ὄχλος ἐγκαταμίγνυμι καί ἀποπειράομαι αὐτός ὁ διάνοια ὅς περί ὁ ἀρχή ἔχω . καί ὁ μέν ἐξαυθαδίζομαι ἐπέξειμι ἅπας τρόπος , ὁ δέ πλῆθος Ὅρκος ἀξιόω ὁ πίστις αὐτός βεβαιόω . οἶς μέν ἐν πολύς εἴκω , ὁ γε μήv δυσχεραίνω ἀφανίζω ἐκ πᾶς . συμπείθω δέ καί ὁ περί Πολλίων ὁ Φαρισαῖος καί Σαμαῖος καί ὁ συμφοιτάω αὐτός ὁ πλεῖστος ὄμνυμι . ὁ δέ οὔτε πείθω οὔτε κολάζω διά ὁ Πολλίων ὑπό ὁ βασιλεύς αἰδέομαι . ἀφίημι δέ οὗτος ὁ ἀνάγκη καί ὁ Ἐσσαῖος καλέω · γένος δέ οὗτος δίαιτα χράω Πυθαγορικός . τιμάω δέ οὗτος διά ὁ Μαναΐμ . εἰμί δέ οὗτος εἰμί ἐκ αὐτός , ἀνήρ ἄλλος τε ἀγαθός καί ὁ μέλλω προοράω , ὅς ἔτι παῖς ὁ Ἡρώδης εἰς διδάσκαλος φοιτάω εἶδον βασιλεύς Ἰουδαῖος προσεῖπον . ὁ δέ ἰδιώτης λέγω εἰμί . Μαναΐμ δέ μειδάω καί τύπτω αὐτός ἠρέμα ἀλλά καί βασιλεύω ” φημί “ καί ὁ ἀρχή ἀνύω εὐδαίμων , καί μιμνήσκω ὁ ἐμέω οὗτος πληγή . ἀγαθός δέ εἰμί , εἰμί δικαιοσύνη ἀγαπάω καί εὐσέβεια πρός θεός καί πρός ὁ πολίτης ἐπιείκεια . ἀλλά οὖον γάρ οἶδα σύ τοιοῦτος εἰμί . ” βασιλεύω δέ ὁ Ἡρῴδης μετακαλέω ὁ Μαναΐμ καί περί ὁ χρόνος ὁ ἀρχή πυνθάνομαι . ὡς δέ , σιωπάω ἐκεῖνος , αὐτός εἰμί δέκα γίγνομαι ἐρωτάω ὁ βασίλεια ἐνιαυτός ἢ εἴκοσι ἢ τριάκοντα , ὁ δέ ὅρος οὐ ἐπιτίθημι ὁ τέλος ὁ προθεσμία , Ἡρῴδης καί οὗτος ἀρκέω ὁ τε Μαναΐμ ἀφίημι δεξιόομαι καί πᾶς διά ἐκεῖνος τιμάω ὁ Ἐσσηνός . ἤδη δέ ὀκτωκαιδέκατος ἀνύω ἐνιαυτός ὁ ναός γιγνώσκω μετασκευάζω καί πρός ὕψος ἀείρω μείζων καί ἀξιοπρεπής ἐκτελέω . ὁ δέ πλῆθος ὀκνέω πρός ὁ ἐγχείρησις . ὁ δέ οὖον πρότερος φημί ὁ ναός καθαιρέω , πρίν εἄν πᾶς ὅς εἄν δήω εἰς ὁ ἔργον παρασκευάζω . ἤδη δέ ἑτοιμάζω αὐτός πᾶς , καθαιρέω αὐτός καί θεμέλιος ἄλλος καταβάλλω ὁ ναός ἐγείρω μῆκος πῆχυς ἑκατόν , ὁ δέ ὕψος ἐπέκεινα εἴκοσι . οἰκοδομέω δέ λίθος λευκός τε καί κραταιός , ὅς ἕκαστος περί πέντε καί εἴκοσι ὁ μῆκος πῆχυς , ὁ δέ ὕψος ὀκτώ , εὖρος δέ περί δώδεκα . κατά δέ ὁ βόρειος πλευρά ἀκρόπολις ἐγγώνιος εὐερκής ἐντειχίζω , διάφορος ὀχυρότης , ὅς ὁ ἐκ ὁ γένος ὁ Ἀσαμωναῖος γίγνομαι βασιλεύς ὁμοῦ καί ἀρχιερεύς οἰκοδομέω καί βᾶρις καλέω , ὥστε ὁ ἀρχιερατικός ἀποκέω στολή ἐν αὐτός . καί οὗτος οὖν ὁ βᾶρις Ἡρῴδης ἐπισκευάζω ὀχυρός ἐπί ἀσφάλεια ὁ ἱερός εἰς μνήμη Ἀντώνιος προσαγορεύω Ἀντωνία . αὐτός δέ ὁ ναός καί πᾶς ὁ περί ὁ ναός ἐν ὀκτώ δομάω ἔτος . παραδίδωμι δέ κατά ἐκεῖνος ὁ καιρός ὅτε αὐτός ὁ ναός ἀνεγείρω , ἐν ἐνιαυτός γάρ εἷς καί μείς ἕξ οἰκοδομέω , ὁ μέν ἡμέρα μή ὕω , γίγνομαι δέ ὁ ὄμβρος ἐν ὁ νύξ , εἷς μή ὁ ἔργον κωλύω . ὁ ἀδικία δέ ἀναστέλλω πειράω ὁ Ἡρῴδης τίθημι νόμος ὁ τοιχωρύχος ἐπί ἐξαγωγή ὁ χώρα πέρνημι · ὁ καί πρός τιμωρία ὁ πάσχω ὅς φορτικός , οὐ ἥκιστος δέ καί ὁ νόμος κατάλυσις . ὁ γάρ ἀλλόφυλος δουλεύω καί βιάζομαι κατά ὁ ἐκεῖνος ἔθος βιόω ὁ θρησκεία εἰμί , ὅσος ἐπί ἐκεῖνος , κατάλυσις . πέρνημι μέν γάρ ὁ νόμος ὁ φώρ κελεύω , εἰμί μή ἔχω κατά ὁ τετραπλόος ἐκτιννύω ὁ φώριον , ἀλλά οὖον πρός ἀλλόφυλος , πρός δέ γε ὁμοεθνής , νάω μήτε ὁ θρησκεία ἐκπίπτω μήτε παρά ὅλος ὁ βίος δουλεύω , ἀλλά τυγχάνω μετά ἑξαετία ἄφεσις . οὗτος μέρος ὅς ὁ κατά ἐκεῖνος διαβολή καί ὁ δύσνοια ὁ πλῆθος ὁ ἐπί αὐτός .