joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 11.4
Καὶ ὁ μὲν Τιβέριος οὕτως ἀπεβίω , διεδέξατο δὲ αὐτὸν ὁ Γάιος ὁ τοῦ Γερμανικοῦ καὶ τῆς Ἀγριππίνης παῖς , ὃν καὶ Γερμανικὸν καὶ Καλλιγόλαν ἐπωνόμαζον . εἰ γὰρ καὶ ὁ Τιβέριος καὶ τῷ ἰδίῳ ἐγγόνῳ τῷ Τιβερίῳ τὴν αὐταρχίαν κατέλιπεν , ἀλλ’ ὁ Γάιος τὰς διαθήκας αὐτοῦ εἰς τὸ συνέδριον πέμψας ἀκύρους παρεσκεύασε γενέσθαι , ὡς παραφρονήσαντος , οἶα παιδί , ᾧ μηδ’ εἰσελθεῖν ἐξῆν εἰς τὸ βουλευτήριον , ἄρχειν τῶν ‘Ρωμαίων ἐπιτρέψαντος . τῆς μὲν οὖν ἀρχῆς αὐτὸν οὕτως αὐτίκα παρέλυσε καὶ μετὰ τοῦτο εἰσποιησάμενος ἀπέκτεινεν ὡς τελευτῆσαι αὐτὸν εὐξάμενον , χρήματα δὲ πολλὰ τοῖς στρατιώταις καὶ τῷ δήμῳ διένειμε , τὰ μὲν ἐκ τῶν Τιβερίου διαθηκῶν , τὰ δὲ ἐκ τῶν τῆς Λιβίας , ἃ ὁ Τιβέριος οὐ παρέσχε . καὶ εἴπερ καὶ τὰ λοιπὰ δεόντως ἀνήλισκε , μεγαλόνους ἂν καὶ μεγαλοπρεπὴς ἔδοξε · νῦν δὲ καὶ εἰς ὀρχηστὰς καὶ ἵππους καὶ μονομάχους καὶ τοιουτότροπα ἕτερα ἀπλήστως δαπανῶν , καὶ τοὺς θησαυροὺς μεγάλους γεγονότας διὰ βραχέος ἐξεκένωσε καὶ ἑαυτὸν προσεξήλεγξεν ὅτι εὐχερείᾳ καὶ ἀκρισίᾳ κἀκεῖνα πεποίηκε . καὶ οὐδ’ ἐς τρίτον ἔτος μέρος αὐτῶν τι διέσωσεν , ἀλλ’ εὐθὺς παμπόλλων προσεδεήθη . Τῷ δ’ αὐτῷ τούτῳ τρόπῳ καὶ ἐς τὰ ἄλλα ἐκέχρητο . μοιχικώτατός τε γὰρ ἀνδρῶν γεγενημένος , καὶ γυναῖκα μίαν μὲν ἁρπάσας ἐκδιδομένην ἀνδρί , ἄλλας δὲ ἤ δὴ ἐκδεδομένας καὶ συνοικούσας τισὶν ἀποσπάσας , πλὴν μιᾶς τὰς ἄλλας ἐμίσησε · πάντως δ’ ἂν κἀκείνην ἐμίσησεν , εἰ ἐπὶ πλέον ἐβεβιώκει . καὶ ἐς τὴν μητέρα καὶ τὰς ἀδελφὰς τήν τε τήθην τὴν Ἀντωνίαν πολλὰ εὐσεβῶς ἐνδειξάμενος , μετὰ ταῦτα τὴν μὲν τήθην ἐπιτιμήσασάν τι αὐτῷ εἰς ἀνάγκην ἑκουσίου θανάτου κατέστησε , τὰς ἀδελφὰς δὲ διαφθείρας ἁπάσας εἰς νῆσον τὰς δύο κατέκλεισεν · ἡ γὰρ τρίτη προετεθνήκει . καὶ ἄλλα πολλὰ τοιαῦτα ἐποίησε . καὶ τὸν Τιβέριον ὡς ἀσελγῆ καὶ μιαιφόνον διέβαλλεν , ὥστε καὶ ἄλλους ἐκ τούτου χαριεῖσθαί οἷ νομίσαντας προπετεστέρᾳ παρρησίᾳ χρήσασθαι · εἶτα ἐπῄνει τε καὶ ἐσέμνυνεν , ὥστε καὶ κολάσαι τινὰς ἐφ’ οἶς κατ’ ἐκείνου εἰρήκεσαν · καὶ τοὺς βλασφημοῦντας ἐκεῖνον ἐκάκιζεν , καὶ τοὺς ἐπαινοῦντας ὡς φίλους ἐκείνου ἐμίσει · καὶ παμπληθεῖς ἀπέκτεινε τῶν κατὰ τοῦ πατρὸς καὶ τῆς μητρὸς καὶ τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ τὸν Τιβέριον ἐρεθισάντων , καίτοι τὴν ὀργὴν αὐτοῖς ἀφεῖναι λέγων καὶ τὰ γράμματα καταφλέξαι αὐτῶν . καὶ ναοὺς δὲ ἑαυτῷ καὶ θυσίας ὡς θεῷ γίνεσθαι ἐκέλευσεν . αἰτούμενός τέ τι ὠργίζετο , καὶ αὖθις ἐμηνία ὡς μὴ αἰτούμενος · ὀξύς τ’ ἐπί τινας πράξεις ἐφέρετο , καὶ νωθέστατα ἐνίας μετακεχείριστο · τά τε χρήματα καὶ ἀφειδέστατα ἀνήλισκε , καὶ ῥυπαρώτατα ἠργυρολόγει · τοῖς τε θωπεύουσιν αὐτὸν καὶ τοῖς παρρησιαζομένοις καὶ ἤχθετο ὁμοίως καὶ ἥδετο . καὶ πολλοὺς μὲν μεγάλα ἀδικήσαντας ἐκόλασε , πολλοὺς δὲ μηδὲν ἠδικηκότας ἀπ’ ἔκτεινε . καὶ τῶν ἑταίρων τοὺς μὲν ὑπερεκολάκευε , τοὺς δὲ ὑπερύβριζε . τοιούτῳ δὲ τὸ σύμπαν οἶ Ῥωμαῖοι τότε παρεδόθησαν αὐτοκράτορι ὥστε τὰ τοῦ Τιβερίου ἔργα , καίτοι δο - κοῦντα παγχάλεπα , τοσοῦτον τὰ τοῦ Γαίου παρενεγ - κεῖν ὅσον κρείττω ἐκείνων τὰ τοῦ Αὐγούστου εἶναι ἐδόκουν . Τιβέριος μὲν γὰρ ἦρχε καὶ τοῖς ἄλλοις ὑπηρέταις πρὸς τὸ αὐτοῦ ἐγέχρητο βούλημα , Γάιος δὲ ἤρχετο μὲν ὑπὸ τῶν ἁρματηλατούντων καὶ ὑπὸ τῶν ὁπλομαχούντων , ἐδούλευε δὲ καὶ τοῖς ὀρχησταῖς καὶ τοῖς λοιποῖς τοῖς περὶ τὴν σκηνήν . τὸν γοῦν Ἀπελλῆν τῶν τότε τραγῳδῶν τὸν εὐδοκιμώτατον καὶ δημοσιεύων συνόντα αὐτῷ εἶχεν ἀεί , καὶ χωρὶς μὲν ἐκεῖνος , χωρὶς δ’ οἱ λοιποὶ πάνθ’ ὅσα ἂν τοιοῦτοι δυνηθέντες τολμήσειαν , ἐπ’ ἐξουσίας ἐποίουν . καὶ αὐτῶν τὰ μὲν πρῶτα θεατὴς καὶ ἀκροατὴς ἐγίνετο , συσπουδάζων καὶ ἀντιστασιάζων τισίν · εἶτα καὶ ἅρματα ἤλασε καὶ ἐμονομάχησεν , ὀρχήσει τε ἐκέχρητο καὶ τραγῳδίαν ὑπεκρίνετο . ἅπαξ δὲ τοὺς πρώτους τῆς γερουσίας νυκτὸς ὡς ἐπί τι ἀναγκαῖον μεταπεμ - ψάμενος ὠρχήσατο . Ἐν μὲν οὖν τῷ ἔτει , ἐν ᾧ ὁ Τιβέριος ἐτελεύτησε , τούς τε βουλευτὰς καὶ τοὺς ἱππέας καὶ τὸν δῆμον ἐκολάκευε , πέμπτον καὶ εἰκοστὸν ἀνύων ἐνιαυτόν , καὶ τοὺς ἐν δεσμωτηρίοις ἀπέλυσε τά τε ἐγκλήματα τῆς ἀσεβείας κατέλυσε καὶ τὰ περὶ αὐτῶν τοῦ ιβερίου γράμματα , ὡς ἔλεγεν , ἔκαυσεν , ἐπῃνεῖτό τε ἐπὶ
Lemmas: καί ὁ μέν Τιβέριος οὕτως ἀποβιόω , διαδέχομαι δέ αὐτός ὁ Γάιος ὁ ὁ Γερμανικός καί ὁ Ἀγριππίνη παῖς , ὅς καί Γερμανικός καί καλλιγολαω ἐπονομάζω . εἰμί γάρ καί ὁ Τιβέριος καί ὁ ἴδιος ἔγγονος ὁ Τιβέριος ὁ αὐταρχία καταλείπω , ἀλλά ὁ Γάιος ὁ διαθήκη αὐτός εἰς ὁ συνέδριον πέμπω ἄκυρος παρασκευάζω γίγνομαι , ὡς παραφρονέω , οἶος παῖς , ὅς μηδέ εἰσέρχομαι ἔξεστι εἰς ὁ βουλευτήριον , ἄρχω ὁ Ῥωμαῖος ἐπιτρέπω . ὁ μέν οὖν ἀρχή αὐτός οὕτως αὐτίκα παραλύω καί μετά οὗτος εἰσποιέω ἀποκτείνω ὡς τελευτάω αὐτός εὔχομαι , χρῆμα δέ πολύς ὁ στρατιώτης καί ὁ δῆμος διανέμω , ὁ μέν ἐκ ὁ Τιβέριος διαθήκη , ὁ δέ ἐκ ὁ ὁ Λιβία , ὁ ὁ Τιβέριος οὖον παρέχω . καί εἴπερ καί ὁ λοιπάς δήω ἀναλίσκω , μέγαλος εἄν καί μεγαλοπρεπής δοκέω · νῦν δέ καί εἰς ὀρχηστής καί ἵππος καί μονομάχος καί τοιουτότροπος ἕτερος ἄπληστος δαπάνη , καί ὁ θησαυρός μέγας γίγνομαι διά βραχύς ἐκκενόω καί ἑαυτοῦ προσεξελέγχω ὅτι εὐχέρεια καί ἀκρισία ἐκεῖνος ποιέω . καί οὐδέ εἰς τρίτος ἔτος μέρος αὐτός τίς διασῴζω , ἀλλά εὐθύς παμπολύς προσδέω . ὁ δέ αὐτός οὗτος τρόπος καί εἰς ὁ ἄλλος χράομαι . μοιχικός τε γάρ ἀνήρ γίγνομαι , καί γυνή εἷς μέν ἁρπάζω ἐκδίδωμι ἀνήρ , ἄλλος δέ ἤ δή ἐκδίδωμι καί συνοικέω τις ἀποσπάω , πλήν εἷς ὁ ἄλλος μισέω · πάντως δέ εἄν ἐκεῖνος μισέω , εἰμί ἐπί πλέω βιόω . καί εἰς ὁ μήτηρ καί ὁ ἀδελφή ὁ τε τήθη ὁ Ἀντωνία πολύς εὐσεβής ἐνδείκνυμι , μετά οὗτος ὁ μέν τήθη ἐπιτιμάω τίς αὐτός εἰς ἀνάγκη ἑκούσιος θάνατος καθίστημι , ὁ ἀδελφή δέ διαφθείρω ἅπας εἰς νῆσος ὁ δύο κατακλείω · ὁ γάρ τρίτος προθνῄσκω . καί ἄλλος πολύς τοιοῦτος ποιέω . καί ὁ Τιβέριος ὡς ἀσελγής καί μιαιφόνος διαβάλλω , ὥστε καί ἄλλος ἐκ οὗτος χαρίζομαι οἷ νομίζω προπετής παρρησία χράω · εἶτα ἐπαινέω τε καί σεμνύνω , ὥστε καί κολάζω τις ἐπί οἶς κατά ἐκεῖνος εἴρω · καί ὁ βλασφημέω ἐκεῖνος κακίζω , καί ὁ ἐπαινέω ὡς φίλος ἐκεῖνος μισέω · καί παμπληθής ἀποκτείνω ὁ κατά ὁ πατήρ καί ὁ μήτηρ καί ὁ ἀδελφός αὐτός ὁ Τιβέριος ἐρεθίζω , καίτοι ὁ ὀργή αὐτός ἀφίημι λέγω καί ὁ γράμμα καταφλέγω αὐτός . καί ναός δέ ἑαυτοῦ καί θυσία ὡς θεός γίγνομαι κελεύω . αἰτέω τε τίς ὀργίζω , καί αὖθις μήνιον ὡς μή αἰτέω · ὀξύς τε ἐπί τις πρᾶξις φέρω , καί νωθής ἔνιοι μεταχειρίζω · ὁ τε χρῆμα καί ἀφειδής ἀναλίσκω , καί ῥυπαρός ἀργυρολογέω · ὁ τε θωπεύω αὐτός καί ὁ παρρησιάζομαι καί ἔχθω ὁμοίως καί ἥδομαι . καί πολύς μέν μέγας ἀδικέω κολάζω , πολύς δέ μηδείς ἀδικέω ἀπό ἐκτείνω . καί ὁ ἑταῖρος ὁ μέν ὑπερκολακεύω , ὁ δέ ὑπερυβρίζω . τοιοῦτος δέ ὁ σύμπας οἶς Ῥωμαῖος τότε παραδίδωμι αὐτοκράτωρ ὥστε ὁ ὁ Τιβέριος ἔργον , καίτοι δο - Κούντα παγχάλεπος , τοσοῦτος ὁ ὁ Γαῖος παραφέρω - ἐκεῖνος ὅσος ἀγαθός ἐκεῖνος ὁ ὁ Αὔγουστος εἰμί δοκέω . Τιβέριος μέν γάρ ἄρχω καί ὁ ἄλλος ὑπηρέτης πρός ὁ αὐτός ἐγχράω βούλημα , Γάιος δέ ἄρχω μέν ὑπό ὁ ἁρματηλατέω καί ὑπό ὁ ὁπλομαχέω , δουλεύω δέ καί ὁ ὀρχηστής καί ὁ λοιπός ὁ περί ὁ σκηνή . ὁ γοῦν Ἀπελλῆς ὁ τότε τραγῳδέω ὁ εὐδόκιμος καί δημοσιεύω σύνειμι αὐτός ἔχω ἀεί , καί Χωρὶς μέν ἐκεῖνος , Χωρὶς δέ ὁ λοιπός πᾶς ὅσος εἄν τοιοῦτος δύναμαι τολμάω , ἐπί ἐξουσία ποιέω . καί αὐτός ὁ μέν πρῶτος θεατής καί ἀκροατής γίγνομαι , συσπουδάζω καί ἀντιστασιάζω τις · εἶτα καί ἅρμα ἐλαύνω καί μονομαχέω , ὀρχέομαι τε χράομαι καί τραγῳδία ὑποκρίνομαι . ἅπαξ δέ ὁ πρῶτος ὁ γερουσία νύξ ὡς ἐπί τίς ἀναγκαῖος μεταπέμπω - ψάω ὀρχέομαι . ἐν μέν οὖν ὁ ἔτος , ἐν ὅς ὁ Τιβέριος τελευτάω , ὁ τε βουλευτής καί ὁ ἱππεύς καί ὁ δῆμος κολακεύω , πέμπτος καί εἰκοστός ἀνύω ἐνιαυτός , καί ὁ ἐν δεσμωτήριον ἀπολύω ὁ τε ἔγκλημα ὁ ἀσέβεια καταλύω καί ὁ περί αὐτός ὁ ιβέριος γράμμα , ὡς λέγω , καίω , ἐπαινέω τε ἐπί