joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 8.21
Τῷ δ’ ἐχομένῳ ἔτει περιφανῶς οἱ Ῥωμαῖοι τοῖς Καρχηδονίοις ἐξεπολεμώθησαν , καὶ ὁ πόλεμος οὗτος τῷ μὲν χρόνῳ πολὺ ἐλάσσων τοῦ προτέρου συμβέβηκε , τοῖς δ' ἔργοις τοῖς τε παθήμασι καὶ μείζων καὶ χαλεπώτερος . ἐπῆρε δὲ τοῦτον μάλιστα ὁ Ἀννίβας στραταρχῶν τῶν Καρχηδονίων . ὁ δ’ Ἀννίβας οὕτος παῖς τοῦ Ἀμίλκου τοῦ Βαρχίδου ἐγένετο , καὶ ἐκ παίδων εὐθὺς ἐπὶ τοὺς Ῥωμαίους ἠσκήθη . πάντας τὰς γὰρ τοὺς υἱεῖς ὁ Ἀμίλκας ὥσπερ τινὰς σκύμνους ἐπ’ αὐτοὺς τρέφειν ἔλεγεν , ἐκεῖνον δὲ πολύ τῇ φύσει προφέροντα ὁρῶν καὶ ὥρκωσε πολεμήσειν αὐτοῖς καὶ διὰ τοῦτο τά τε ἄλλα καὶ τὰ πολέμια ἔτι μᾶλλον αὐτὸν ἐξεδίδασκε , πεντεκαιδεκαέτη ὄντα . ὅθεν οὐκ ἠδυνήθη θανόντος αὐτῷ τοῦ πατρὸς τὴν στρατηγίαν διαδέξασθαι . ἐπεὶ δὲ ὁ Ἀσδρούβας ἐτελεύτησεν , οὐκέτι ἐμέλλησεν , ἒξ τότε καὶ εἴκοσιν ἐτῶν γεγονώς , ἀλλὰ τό τε στράτευμα ἐν τῇ Ἰβηρίᾳ αὐτίκα προκατέλαβε καὶ στρατηγὸς ὑπ’ αὐτῶν ἀναδειχθεὶς διῳκήσατο καὶ παρὰ τῶν οἴκοι τελῶν βεβαιωθῆναι αὐτῷ τὴν ἡγεμονίαν . πράξας δὲ ταῦτα προφάσεως εὐπρεποῦς ἐδεῖτο εἰς τὴν κατὰ Ῥωμαίων ὁρμήν , καὶ ταύτην ἐποιήσατο τοὺς ἐν τῇ Ἰβηρίᾳ Ζακυνθίους . οὗτοι γὰρ οὐ πόρρω τοῦ ποταμοῦ οἰκοῦντες τοῦ Ἴβηρος , ἄνω τῆς θαλάσσης βραχύ , τοῖς Ῥωμαίοις προσέ - κεῖντο , κἀκεῖνοι καὶ ἐτίμων αὐτοὺς καὶ ἐν ταῖς πρὸς τοὺς Καρχηδονίους συνθήκαις ἐξαιρέτους ἐπεποιήκεσαν . διὰ ταῦτ᾿ οὖν ὁ Ἀννίβας πόλεμον ἤρατο πρός αὐτούς , εἰδὼς ὅτι ἢ ἐπικουρήσουσιν οἶῬωμαῖοι τοῖς Ζακυνθίοις ἢ καί τι παθοῦσι τιμωρήσουσι . διά τε οὖν ταῦτα καὶ ὅτι καὶ μέγαν πλοῦτον κεκτῆσθαι αὐτοὺς ἐγίνωσκεν , οὗ καὶ μάλιστα ἔχρῃζε , καὶ δι᾿ ἕτερα αἴτια κατὰ ῾Ρωμαίων αὐτῷ συμβαλλόμενα τοῖς Ζακυνθίοις ἐπέθετο . Ἡ δ᾿ Ἰβηρία , ἐν ᾗ οἱ Ζακύνθιοι οἰκοῦσι , καὶ ἡ 10 προσεχὴς αὐτῆ πᾶσα ἔν τε τῇ Εὐρώπῃ πρὸς δυσμάς ἐστι καὶ ἐπὶ πολὺ μὲν παρὰ τὴν ἔσω θάλασσαν καὶ παρὰ τὰς Ἡρακλείους στήλας τόν τε Ὠκεανὸν αὐτὸν προήκει , καὶ προσέτι καὶ τὴν ἤπειρον τὴν ἄνω διὰ πλείστου μέχρι τοῦ Πυρηναίου νέμεται . τὸ γὰρ ὄρος τοῦτο ἐκ τῆς θαλάσσης τῆς πάλαι μὲν Βεβρύκων , ὕστερον δὲ Ναρβωνησίων , ἀρξάμενον ἐς τὴν ἔξω τὴν μεγάλην διατεένει , πολλὰ μὲν ἐντὸς αὐτοῦ καὶ σύμμικτα ἔθνη ἔχον , πᾶσαν δὲ τὴν Ἰβηρίαν ἀπὸ τῆς προσοίκου Γαλατίας ἀφορίζον . οὔτε δ᾿ ὁμόφωνοι ἦσαν οὔτε κοινῇ ἐπολιτεύοντο . ὅθεν οὐδὲ εἰς ἓν ὄνομα ἐτέλουν · οἱ μὲν γὰρ ῾Ρωμαῖοι Ἱσπανούς , οἱ δ᾿ Ἓλληνες Ἴβηρας ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ τοῦ Ἴβηρος αὐτοὺς ἐπεκάλεσαν . Οἱ μὲν οὖν Ζακύνθιοι οὗτοι ἐπολιορκοῦντο , καὶ ἔπεμψαν πρὸς τοὺς περιοίκους καὶ πρὸς τοὺς ῾Ρωμαίους ἐπικουρίας δεόμενοι . ἀλλὰ τοὺς μὲν ὁ Αννίβὰς ἐκώλυσεν , οἱ δὲ ῾Ρωμαῖοι πρέσβεις πρὸς ἐκεῖνον πέμψαντες μὴ πελάζειν τοῖς Ζακυνθίοις ἐκέλευον , καὶ εἰ μὴ πείθοιτο , ἐς τὴν Καρχηδόνα πλεῦσαι εὐθὺς καὶ κατηγορῆσαι αὐτοῦ ἐπηπείλησαν . ὁ δ᾿ Ἀννίβας ἐκ τῶν ἐπιχωρίων πέμψας τινὰς ὡς εὔνοιαν τηροῦν - τας τοῖς πρέσβεσιν ἤδη πλησίον οὖσι παρεσκεύασε λέγειν αὐτοῖς μὴ παρεῖναι τὸν στρατηγόν , πόρρω που0 ἐς ἄγνωστα χωρία ἀποδημήσαντα . καὶ παρῄνουν ἀπαλλαγῆναι ὡς τάχιστα , πρὶν καταγγελθεῖεν ὡς πάρεισιν , ἴνα μὴ διὰ τὴν ἀναρχίαν , τοῦ στρατηγοῦ μὴ παρόντος , ἀπόλωνται . οἱ μὲν οὖν πιστεύσαντες αὐτοῖς εἰς τὴν Καρχηδόνα ἀπῄεσαν · γενομένης δὲ ἐκκλησίας οἱ μὲν τῶν Καρχηδονίων εἰρήνην ἄγειν πρὸς τοὺς ῾Ρωμαίους συνεβούλευον , οἱ δὲ τῷ Ἀννέβᾳ προσκείμενοι τοὺς μὲν Ζακυνθίους ἀδικεῖν , τοὺς δὲ Ῥωμαίους τὰ μηδὲν σφίσι προσήκοντα πολυπραγμονεῖν ἔλεγον . καὶ τέλος ἐπεκράτησαν οἱ πολεμῆσαι σφᾶς ἀναπείθοντες . Ἐν τούτῳ δὲ ὁ Ἀννίβας σπουδῇ τὰς προσβολὰς τῆς τειχομαχίας ἐποιεῖτο . πολλῶν δὲ πιπτόντων καὶ πλειόνων τιτρωσκομένων ἐκ τῶν τοῦ Ἀννίβου , καί ποτε τῶν Καρχηδονίων κατασεισάντων τι τοῦ περιβόλου καὶ κατὰ τὸ ῥῆγμα εἰσελθεῖν τολμησάντων , ἐπεξέδραμον οἱ Ζακύνθιοι καὶ ἀπεσόβησαν σφᾶς · ὅθεν αὐτοὶ μὲν ἐπερρώσθησαν , οἱ Καρχηδόνιοι δὲ ἐνέδοσαν ἀθυμήσαντες . οὐκ ἀπέστησαν δὲ πρὶν τὴν πόλιν ἑλεῖν , καίτοι ἐπ᾿ ὄγδοον μῆνα τῆς πολιορκίας παραταθείσης · ἐν οἷς ἄλλα τε πολλὰ συνηνέχθη καὶ ἄτοπα καὶ ὁ Ἀννίβας δεινῶς ἐτρώθη . ἥλω δὲ οὕτως . μηχάνημα τῷ τείχει προσήγαγον πολύ τε αὐτοῦ ὑπεραῖρον καὶ ὁπλίτας τοὺς μὲν ἐμφανεῖς ἔχον , τοὺς δὲ λανθάνοντας . τῶν οὖν Ζακυνθίων τοῖς ὁρωμένοις ὡς μόνοις οὖσι μαχομένων ἐρρωμενέστερον , οἱ κεκρυμμένοι τὸ τεῖχος ὑπορύξαντες εἰσεβιάσαντο καὶ ἔνδον ἐγένοντο . τῷ γοῦν παραδόξῳ οἱ Ζακύνθιοι ἐκπλαγέντες εἰς τὴν ἀκρόπολιν ἀνέδραμον , καὶ εἰς λόγους ἦλθον , εἴ πὼς ἐπιεικεῖ τινι ὁμολογίᾳ περισω - θεῖεν . ὡς δ’ οὐδὲν ὁ Ἀννίβας προί·σχετο μέτριον οὐδέ τις αὐτοῖς ὠφέλεια πρὸς τῶν Ῥωμαίων ἐγίνετο , ἐπισχεθῆναι τὰς προσβολὰς ἐξῃτήσαντο , ὥς τι περὶ τῶν κατὰ σφὰς βουλευσόμενοι · κἀν τούτῳ τὰ τιμιώτατα συμφορήσαντες τῶν χρημάτων ἐς πῦρ ἐνέβαλον , καὶ οἶ μὲν ἀπόμαχοι διεχειρίσαντο ἑαυτούς , οἱ δ ἐν ἡλικίᾳ ἀθρόοι πρὸς τοὺς ἐναντίους ὡρμήκεσαν καὶ προθύμως ἀγωνιζόμενοι κατεκόπησαν .
Lemmas: ὁ δέ ἔχω ἔτος περιφανής ὁ Ῥωμαῖος ὁ Καρχηδόνιος ἐκπολεμόω , καί ὁ πόλεμος οὗτος ὁ μέν χρόνος πολύς μικρός ὁ πρότερος συμβαίνω , ὁ δέ ἔργον ὁ τε πάθημα καί μείζων καί χαλεπός . ἐπαίρω δέ οὗτος μάλιστα ὁ Ἀννίβας στρατάρχης ὁ Καρχηδόνιος . ὁ δέ Ἀννίβας οὗτος παῖς ὁ Ἀμίλκας ὁ βαρχιδηω γίγνομαι , καί ἐκ παῖς εὐθύς ἐπί ὁ Ῥωμαῖος ἀσκέω . πᾶς ὁ γάρ ὁ υἱός ὁ Ἀμίλκας ὥσπερ τις σκύμνος ἐπί αὐτός τρέφω λέγω , ἐκεῖνος δέ πολύς ὁ φύσις προφέρω ὁράω καί ὁρκόω πολεμέω αὐτός καί διά οὗτος ὁ τε ἄλλος καί ὁ πολέμιος ἔτι μᾶλλον αὐτός ἐκδιδάσκω , πεντεκαιδεκαέτης εἰμί . ὅθεν οὐ δύναμαι θνῄσκω αὐτός ὁ πατήρ ὁ στρατηγία διαδέχομαι . ἐπεί δέ ὁ Ἀσδρούβας τελευτάω , οὐκέτι μέλλω , ἐκ τότε καί εἴκοσι ἔτος γίγνομαι , ἀλλά ὁ τε στράτευμα ἐν ὁ Ἰβηρία αὐτίκα προκαταλαμβάνω καί στρατηγός ὑπό αὐτός ἀναδείκνυμι διοικέω καί παρά ὁ οἴκοι τέλος βεβαιόω αὐτός ὁ ἡγεμονία . πράσσω δέ οὗτος πρόφασις εὐπρεπής δήω εἰς ὁ κατά Ῥωμαῖος ὁρμή , καί οὗτος ποιέω ὁ ἐν ὁ Ἰβηρία Ζακύνθιος . οὗτος γάρ οὖον πόρρω ὁ ποταμός οἰκέω ὁ Ἴβηρ , ἄνω ὁ θάλασσα βραχύς , ὁ Ῥωμαῖος πρόσω - κεῖμαι , ἐκεῖνος καί τιμάω αὐτός καί ἐν ὁ πρός ὁ Καρχηδόνιος συνθήκη ἐξαίρετος ποιέω . διά αὐτός οὖν ὁ Ἀννίβας πόλεμος ἔραμαι πρός αὐτός , εἰδοί ὅτι ἢ ἐπικουρέω Ῥοῖος ὁ Ζακύνθιος ἢ καί τίς πάθος τιμωρέω . διά τε οὖν οὗτος καί ὅτι καί μέγας πλοῦτος κτάομαι αὐτός γιγνώσκω , ὅς καί μάλιστα χρῄζω , καί διά ἕτερος αἴτιος κατά Ῥωμαῖος αὐτός συμβάλλω ὁ Ζακύνθιος ἐπιτίθημι . ὁ δέ Ἰβηρία , ἐν ὅς ὁ Ζακύνθιος οἰκέω , καί ὁ 10 προσεχής αὐτῆ πᾶς ἐν τε ὁ Εὐρώπη πρός δυσμή εἰμί καί ἐπί πολύς μέν παρά ὁ εἴδομαι θάλασσα καί παρά ὁ Ἡράκλειος στήλη ὁ τε Ὠκεανός αὐτός προήκω , καί προσέτι καί ὁ ἤπειρος ὁ ἄνω διά πλεῖστος μέχρι ὁ Πυρηναῖος νέμω . ὁ γάρ ὄρος οὗτος ἐκ ὁ θάλασσα ὁ πάλαι μέν Βέβρυκες , ὕστερος δέ Ναρβωνήσιος , ἄρχω εἰς ὁ ἔξω ὁ μέγας διατείνω , πολύς μέν ἐντός αὐτός καί σύμμικτος ἔθνος ἔχω , πᾶς δέ ὁ Ἰβηρία ἀπό ὁ πρόσοικος Γαλατία ἀφορίζω . οὔτε δέ ὁμόφωνος εἰμί οὔτε κοινός πολιτεύω . ὅθεν οὐδέ εἰς εἷς ὄνομα τελέω · ὁ μέν γάρ Ῥωμαῖος Ἱσπανός , ὁ δέ Ἕλλην Ἴβηρ ἀπό ὁ ποταμός ὁ Ἴβηρ αὐτός ἐπικαλέω . ὁ μέν οὖν Ζακύνθιος οὗτος πολιορκέω , καί πέμπω πρός ὁ περίοικος καί πρός ὁ Ῥωμαῖος ἐπικουρία δήω . ἀλλά ὁ μέν ὁ Ἀννίβας κωλύω , ὁ δέ Ῥωμαῖος πρέσβυς πρός ἐκεῖνος πέμπω μή πελάζω ὁ Ζακύνθιος κελεύω , καί εἰμί μή πείθω , εἰς ὁ Καρχηδών πλέω εὐθύς καί κατηγορέω αὐτός ἐπαπειλέω . ὁ δέ Ἀννίβας ἐκ ὁ ἐπιχώριος πέμπω τις ὡς εὔνοια τηρέω - ὅς ὁ πρέσβυς ἤδη πλησίος εἰμί παρασκευάζω λέγω αὐτός μή πάρειμι ὁ στρατηγός , πόρρω που εἰς ἄγνωστος χωρίον ἀποδημέω . καί παραινέω ἀπαλλάσσω ὡς ταχύς , πρίν καταγγέλλω ὡς πάρειμι , ἵνα μή διά ὁ ἀναρχία , ὁ στρατηγός μή πάρειμι , ἀπόλλυμι . ὁ μέν οὖν πιστεύω αὐτός εἰς ὁ Καρχηδών ἄπειμι · γίγνομαι δέ ἐκκλησία ὁ μέν ὁ Καρχηδόνιος εἰρήνη ἄγω πρός ὁ Ῥωμαῖος συμβουλεύω , ὁ δέ ὁ ανεβαίνω πρόσκειμαι ὁ μέν Ζακύνθιος ἀδικέω , ὁ δέ Ῥωμαῖος ὁ μηδείς ὅς προσήκω πολυπραγμονέω λέγω . καί τέλος ἐπικρατέω ὁ πολεμέω σφεῖς ἀναπείθω . ἐν οὗτος δέ ὁ Ἀννίβας σπουδή ὁ προσβολή ὁ τειχομαχία ποιέω . πολύς δέ πίπτω καί πλείων τιτρώσκω ἐκ ὁ ὁ Ἀννίβας , καί ποτός ὁ Καρχηδόνιος κατασείω τίς ὁ περίβολος καί κατά ὁ ῥῆγμα εἰσέρχομαι τολμάω , ἐπεκτρέχω ὁ Ζακύνθιος καί ἀποσοβέω σφεῖς · ὅθεν αὐτός μέν ἐπιρρώννυμι , ὁ Καρχηδόνιος δέ ἐνδίδωμι ἀθυμέω . οὐ ἀφίστημι δέ πρίν ὁ πόλις αἱρέω , καίτοι ἐπί ὄγδοος μείς ὁ πολιορκία παρατείνω · ἐν ὅς ἄλλος τε πολύς συμφέρω καί ἄτοπος καί ὁ Ἀννίβας δεινῶς τιτρώσκω . ἁλίσκομαι δέ οὕτως . μηχάνημα ὁ τεῖχος προσάγω πολύς τε αὐτός ὑπεραίρω καί ὁπλίτης ὁ μέν ἐμφαίνω ἔχω , ὁ δέ λανθάνω . ὁ οὖν Ζακύνθιος ὁ ὁράω ὡς μόνος εἰμί μάχομαι ἐρρωμένος , ὁ κρύπτω ὁ τεῖχος ὑπορύσσω εἰσβιάζομαι καί ἔνδον γίγνομαι . ὁ γοῦν παράδοξος ὁ Ζακύνθιος ἐκπλάσσω εἰς ὁ ἀκρόπολις ἀνατρέχω , καί εἰς λόγος ἔρχομαι , εἰμί πως ἐπιεικής τις ὁμολογία περισῴζω - τίθημι . ὡς δέ οὐδείς ὁ Ἀννίβας προί·σχετο μέτριος οὐδέ τις αὐτός ὠφέλεια πρός ὁ Ῥωμαῖος γίγνομαι , ἐπέχω ὁ προσβολή ἐξαιτέω , ὅς τίς περί ὁ κατά σφός βουλεύω · ἐν οὗτος ὁ τίμιος συμφορέω ὁ χρῆμα εἰς πῦρ ἐμβάλλω , καί οἶς μέν ἀπόμαχος διαχειρίζω ἑαυτοῦ , ὁ δ ἐν ἡλικία ἀθρόος πρός ὁ ἐναντίος ὁρμέω καί προθύμως ἀγωνίζομαι κατακόπτω .