joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 14.22
Ἦν δὲ Ἰουστινιανός , ὅτε τῆς ἀρχῆς ἐπέβη , μειρακίσκος ἓξ ἐπὶ δέκα ἐνιαυτοῖς . αὐτοβούλως οὖν τῇ διοικήσει κεχρημένος τῆς βασιλείας πολλοῖς τὴν Ῥωμαίων ἡγεμονίαν κακοῖς περιέβαλεν . οἱ γὰρ Μαρδαῖται τὰς τοῦ Λιβάνου καταλαβόντες περιωπὰς τοῦ Πωγωνάτου κρατοῦντος φοβεροὶ τοῖς Ἄραψιν διὸ καὶ σπονδὰς ἐκεῖνοι πρὸς Ῥωμαίους ᾐτήσαντο , καὶ τούτων , ὡς εἴρηται , τετυχήκασι . τούτου δὲ τοῦ αὐτοκράτορος ἄρτι τῶν σκήπτρων ἐπειλημμένου ὁ τότε τῶν Ἀράβων ἡγεμονεύων Ἀβιμέλεχ , ὁ γὰρ Μαυίας ἔφθη θανών , πέμψας προσκυρωθῆναι τὴν εἰρήνην ἐζήτησεν , ἀξιῶν τοὺς Μαρδαΐτας μεταστῆναι ἐκ τοῦ Λιβάνου , καὶ ὑπισχνούμενος τούτου γενομένου διδόναι Ῥωμαίοις ἡμερήσιον φόρον χρυσοῦ νομίσματα χίλια καὶ δοῦλον καὶ ἵππον τῶν παρ’ αὐτοῖς ἐκκρίτων . ἐπὶ τούτοις οὖν ἀνανεωθεισῶν τῶν σπονδῶν , καὶ τῶν Μαρδαϊτῶν εἰς δώδεκα χιλιάδας ἀνδρῶν μαχίμων ἀριθμουμένων μεταστάντων ἐκ τοῦ Λιβάνου , τὸ τῶν Ἀράβων ἔθνος τοῦ ἐξ ἐκείνων δέους ἀπαλλαγὲν πολλῶν τὴν Ῥωμαίων ἡγεμονίαν ἐνέπλησε συμφορῶν . στείλας δὲ τὸν στρατηγὸν Λεόντιον ὁ Ἰουστινιανὸς ὑπέταξε δι’ αὐτοῦ τὴν Ἰβηρίαν καὶ τὴν Ἀλβανίαν καὶ χώρας ἑτέρας . οὗτος ὁ βασιλεὺς ἔλυσε καὶ τὰς πρὸς τοὺς Βουλγάρους σπονδάς , μὴ ἀνεχόμενος δασμοὺς παρέχειν αὐτοῖς . ἐκστρατεύσας δὲ κατὰ τὰ ἑσπέρια πολλὰ τῶν Σθλαβικῶν ἐθνῶν ὑπηγάγετο , τὰ μὲν ἑκόντα , ἔνια δὲ πολέμου νόμῳ · ἐξ ὧν καὶ νέον συνεστήσατο σύνταγμα . κατ’ ἐκλογὴν γὰρ εἰληφὼς ἐκ τούτων ἄνδρας γενναίους τε καὶ νεάζοντας εἰς χιλιάδας τριάκοντα , λαὸν αὐτοὺς ἐκάλεσε περιούσιον . οἶς γεγηθώς τε καὶ πεπονθὼς καὶ τὰς πρὸς τοὺς Ἄραβας συνθήκας παρέλυσεν , αἰτίαν ἐσχηκὼς ὅτι σταλὲν τὸ τοῦ ἐτησίου φόρου χάραγμα οὐ Ῥωμαϊκὸν εἶχε σφράγισμα , ἀλλὰ νέον Ἀράβιον . οὐδὲ γὰρ ἐξῆν ἐν χρυσῷ νομίσματι χαρακτῆρα χαρακτῆρα ἕτερον ἐντυποῦσθαι ἢ τὸν τοῦ βασιλέως Ῥωμαίων . ἐστράτευσεν οὗν κατ’ αὐτῶν οὐ τοσοῦτον ταῖς Ῥωμαϊκαῖς συντάξεσι τεθαρρηκὼς ὅσον τῷ νέῳ τούτῳ καὶ περιουσίῳ λαῷ . τῶν δὲ Ἀράβων τὰς σπονδὰς αἰτουμένων μὴ ἀθετῆσαι μηδὲ τὰς ἐγγράφους παραβῆναι συνθήκας καὶ τὸν θεὸν ἐπιμαρτυρομένων , ὅς μέσος παραληφθεὶς αὐτὰς ἐμπεπἐδωκε , καὶ ἐκδικητὴν καλούντων αὐτὸν κατὰ τῶν τῆς μάχης αἰτίων , ὁ βασιλεὺς τὰ ὦτα πρὸς ταῦτα βύσας πρὸς μάχην ἡτοίμαστο . οἱ γοῦν Ἄραβες δόρατι τὸ τῶν σπονδῶν προσδήσαντες ἔγγραφον , καὶ ὥσπερ σημαίαν ἄραντες τοῦτο τοῦ σφῶν στρατεύματος προερχόμενον , συρρήγνυνται τοῖς Ῥωμαίοις · καὶ αὐτίκα ἐκ τοῦ περιουσίου λαοῦ αἱ εἴκοσι χιλιάδες πρὸς τοὺς Ἄραβας ηὐτομόλησαν , ὃ τοῖς Ῥωμαίοις δειλίας γέγονεν αἴτιον , τοῖς δ᾿ ἐναντίοις ἐνῆκε θάρσος , καὶ ἥττηντο μὲν οἱ Ῥωμαῖοι , ἡ νίκη δ᾿ ἐπεμειδία δία τοῖς Ἄραψιν · οἳ τοῖς φεύγουσιν ἐφεπόμενοι ἀνῄρουν οὓς κατελάμβανον , ὡς καὶ ἀριθμοῦ κρείττους σχεδὸν ἐκ τῶν Ῥωμαϊκῶν στρατευμάτων πεσεῖν . αἰσχρῶς δὲ διαφυγὼν ὁ βασιλεὺς μετ᾿ ὀλίγων τὸν ὄλεθρον , ἐπεὶ κατὰ τὸν Λευκάτην ἐγένετο , τοὺς περιλειφθέντας ἐκ τοῦ περιουσίου λαοῦ τῶν Σθλαβικῶν ἀναιρεθῆναι πάντας προσέταξε . καὶ ὁ μὲν εἰς τὸ Βυζάντιον παραγεγονὼς οἰκοδομαῖς προσησχόλητο . οὗτος γὰρ τὸν μέγιστον τῶν πρὸς ἀνίσχοντα ἥλιον βασιλείων ᾠκοδόμησε Τρίκλινον , ὃς καὶ τῇ αὐτοῦ καλεῖται κλήσει μέχρι τοῦ νῦν λεγόμενος Ἰουστινιάνειος . οἱ δὲ τῆς Ἅγαρ ἀδεῶς ἐξ ἐκείνου ταῖς τῶν Ῥωμαίων χώραις ἐπέβαινον , καὶ ὁ τῆς Ἀρμενίας ἐπιστατῶν Σαββάτιος ὁ πατρίκιος τὴν ἧτταν τοῦ βασιλέως μαθών , τοῖς Ἄραψι προσεχώρησε καὶ τὴν Ἀρμενίαν αὐτοῖς παραδ ἔδωκε . καὶ οὐκ ἐπαύοντο ἅπασαν τὴν ἑῴαν δῃοῦντες καὶ τοὺς χριστωνύμους αἰχμαλωτίζοντες . ἦν δὲ τῷ βασιλεῖ τούτῳ ἐκτομίας Στέφανος , τὸ μὲν γένος ἐκ βαρβάρων ἕλκων , ἀπηνὴς δὲ καὶ ὑπὲρ βαρβάρους καὶ λίαν ὠμότατος . οὗτος παρ’ αὐτῷ πλεῖστα δεδυνημένος καὶ σακελλάριος προεβλήθη , καὶ βαρὺς ἦν ἅπασιν οὐκ έν εἰσπράξεσι μόνον , ἀλλὰ μέντοι καὶ ἐν κολάσεσι , καὶ οὐ τοὺς τυχόνντας μόνον ἐκόλαζεν , ἀλλὰ καὶ τῶν ὑπερλίαν ἥπτετο , ὡς καὶ αὐτὴν τυπτῆσαι ποτε τὴν μητέρα τοῦ βασιλεύοντος . καί τινα δὲ μοναχὸν Θεοδόσιον , ἔγκλειστον πρὶν ὄντα , γενικὸν ὁ βασιλεὺς προεβάλετο , καὶ ἦν οὐδ’ οὗτος ἥττων εἰς κακίαν τοῦ ἐκτομίου Στεφάνου . πολλῶν οὖν παρ’ αὐτῶν δεινῶν ἐπενενηγμένων τῷ πολιτεύματι , μισητὸς ἅπασιν ὁ Ἰουστινιανὸς ἔδοξε . τὸν γοῦν στρατηγὸν Λεόντιον ἐξ ὑπονοίας τοῦ τῆς βασιλείας ἐφίεσθαι καθείρξας ἐπὶ δύο ἐνιαυτούς , ὕστερον ἐκβαλὼν στρατηγὸν Ἑλλάδος ἐποίησεν . ὁ δὲ Παύλῳ τινὶ μοναχῷ ἀστρολογίαν μετιόντι καὶ τὴν βασιλείαν χρησμοδοτοῦντι αὐτῷ φησιν ὡς “ ἐγὼ ἤδη ἄπειμι πρὸς Ἑλλάδα · οἶδα δὲ ὅτι , 0 ὁ βασιλεὺς στελεῖ τοὺς ἀναιρήσοντάς με ὀπίσω μου . ἃ δὲ σύ μοι προύλεγες , οἴχονται . ” ὁ δὲ “ μὴ δειλανδρήσῃς ” ἔφη , “ ἀλλ’ ἐπιχείρησον τῇ πράξει , καὶ οὐκ ἀστοχήσεις τοῦ ἐφετοῦ ” . παραλαβὼν οὖν ὁ Λεόντιος τοὺς οἶς ἐθάρρει καὶ τὰς δημοσίας διαρρήξας εἱρκτὰς , . 5 τοὺς καθειργμένους ἐξήγαγεν , εἰς πλῆθος περιισταμένους πολύ , οἷ καὶ εἰς τὸ μέγα παρελθόντες τέμενος τοῦ θεοῦ , πολλῶν καὶ ἄλλων συνεισρυέντων , ὕβριζον μὲν τὸν Ἰουστινιανόν , εὐφήμουν δὲ τὸν Λεόντιον , συνεργοῦντος καὶ Καλλινίκου τοῦ πατριάρχου . ἐκεῖθεν δ’ εἰς τὸ ἱππήλατον μεταχωρήσαντες θέατρον τὰ ὅμοια διεπράττοντο , καὶ τὸν Ἰουστινιανὸν τῶν ἀνακτόρων ἐξαγαγόντες κατὰ τὴν Σφενδό - νῆν ἐρρινοτόμησαν , καὶ εἰς Χερσῶνα ἔθεντο ὑπερόριον , ἐνιαυτοὺς ἐνιαυτοὺς ἑκκαίδεκα τῆς βασιλείας κρατήσαυτα . τὸν δ’ ἐκτομίαν Στέφανον , τὸν σακελλάριου δηλαδή , καὶ τὸν μοναχὸν Θεοδόσιον τὸν γενικὸν συλλαβόμενοι , καὶ σχοίνους ἐξάψαντες τῶν ποδῶν αὐτῶν , σύροντες διὰ τῆς Ἀγορᾶς εἰς τὸν Βοῦν ἀπήγαγον καὶ κατέκαυσαν .
Lemmas: ἦς δέ Ἰουστινιανός , ὅτε ὁ ἀρχή ἐπιβαίνω , μειρακίσκος ἓξ ἐπί δέκα ἐνιαυτός . αὐτοβούλως οὖν ὁ διοίκησις χράομαι ὁ βασίλεια πολύς ὁ Ῥωμαῖος ἡγεμονία κακός περιβάλλω . ὁ γάρ μαρδαιος ὁ ὁ Λίβανος καταλαμβάνω περιωπή ὁ Πωγωνάτου κράτος φοβερός ὁ Ἄραψ διό καί σπονδή ἐκεῖνος πρός Ῥωμαῖος αἰτέω , καί οὗτος , ὡς εἴρω , τυγχάνω . οὗτος δέ ὁ αὐτοκράτωρ ἄρτι ὁ σκῆπτρον ἐπιλαμβάνω ὁ τότε ὁ Ἄραψ ἡγεμονεύω Ἀβιμέλεχ , ὁ γάρ μαυια φθάνω θνῄσκω , πέμπω προσκυρόω ὁ εἰρήνη ζητέω , ἄξιος ὁ Μαρδαΐτης μεθίστημι ἐκ ὁ Λίβανος , καί ὑπισχνέομαι οὗτος γίγνομαι δίδωμι Ῥωμαῖος ἡμερήσιος φόρος χρυσός νόμισμα χίλιοι καί δοῦλος καί ἵππος ὁ παρά αὐτός ἔκκριτος . ἐπί οὗτος οὖν ἀνανεόομαι ὁ σπονδή , καί ὁ Μαρδαΐτης εἰς δώδεκα χιλιάς ἀνήρ μάχιμος ἀριθμέω μεθίστημι ἐκ ὁ Λίβανος , ὁ ὁ Ἄραψ ἔθνος ὁ ἐκ ἐκεῖνος δέος ἀπαλλάσσω πολύς ὁ Ῥωμαῖος ἡγεμονία ἐμπίμπλημι συμφορά . στέλλω δέ ὁ στρατηγός Λεόντιος ὁ Ἰουστινιανός ὑποτάσσω διά αὐτός ὁ Ἰβηρία καί ὁ Ἀλβανία καί χώρα ἕτερος . οὗτος ὁ βασιλεύς λύω καί ὁ πρός ὁ Βούλγαρος σπονδή , μή ἀνέχω δασμός παρέχω αὐτός . ἐκστρατεύω δέ κατά ὁ ἑσπέριος πολύς ὁ Σθλαβικός ἔθνος ὑπάγω , ὁ μέν ἑκών , ἔνιοι δέ πόλεμος νόμος · ἐκ ὅς καί νέος συνίστημι σύνταγμα . κατά ἐκλογή γάρ λαμβάνω ἐκ οὗτος ἀνήρ γενναῖος τε καί νεάζω εἰς χιλιάς τριάκοντα , λαός αὐτός καλέω περιούσιος . οἶς γηθέω τε καί πάσχω καί ὁ πρός ὁ Ἄραψ συνθήκη παραλύω , αἴτιος ἔχω ὅτι στέλλω ὁ ὁ ετήσιος φόρος χάραγμα οὖον Ῥωμαικός ἔχω σφράγισμα , ἀλλά νέος Ἀράβιος . οὐδέ γάρ ἔξεστι ἐν χρυσός νόμισμα χαρακτήρ χαρακτήρ ἕτερος ἐντυπόω ἢ ὁ ὁ βασιλεύς Ῥωμαῖος . στρατεύω ἐν κατά αὐτός οὖον τοσοῦτος ὁ Ῥωμαϊκός σύνταξις θαρσέω ὅσος ὁ νέος οὗτος καί περιούσιος λαός . ὁ δέ Ἄραψ ὁ σπονδή αἰτέω μή ἀθετέω μηδέ ὁ ἔγγραφος παραβαίνω συνθήκη καί ὁ θεός ἐπιμαρτύρομαι , ὅς μέσος παραλαμβάνω αὐτός ἐμπεδόω , καί ἐκδικητής καλέω αὐτός κατά ὁ ὁ μάχη αἴτιος , ὁ βασιλεύς ὁ οὖς πρός οὗτος βύω πρός μάχη ἑτοιμάζω . ὁ γοῦν Ἄραψ δόρυ ὁ ὁ σπονδή προσδέω ἔγγραφος , καί ὥσπερ σημεῖον ἀείρω οὗτος ὁ σφεῖς στράτευμα προέρχομαι , συρρήγνυμι ὁ Ῥωμαῖος · καί αὐτίκα ἐκ ὁ περιούσιος λαός ὁ εἴκοσι χιλιάς πρός ὁ Ἄραψ αὐτομολέω , ὅς ὁ Ῥωμαῖος δειλία γίγνομαι αἴτιος , ὁ δέ ἐναντίος ἐνίημι θάρσος , καί ἡσσάομαι μέν ὁ Ῥωμαῖος , ὁ νίκη δέ ἐπιμειδιάω δῖος ὁ Ἄραψ · ἕ ὁ φεύγω ἐφέπω ἀναιρέω ὅς καταλαμβάνω , ὡς καί ἀριθμός ἀγαθός σχεδόν ἐκ ὁ Ῥωμαϊκός στράτευμα πίπτω . αἰσχρῶς δέ διαφεύγω ὁ βασιλεύς μετά ὀλίγος ὁ ὄλεθρος , ἐπεί κατά ὁ Λευκάτης γίγνομαι , ὁ περιλείπομαι ἐκ ὁ περιούσιος λαός ὁ Σθλαβικός ἀναιρέω πᾶς προστάσσω . καί ὁ μέν εἰς ὁ Βυζάντιον παραγίγνομαι οἰκοδομή προσασχολέω . οὗτος γάρ ὁ μέγας ὁ πρός ἀνά-ἴσχω ἥλιος βασίλειος οἰκοδομέω τρίκλινον , ὅς καί ὁ αὐτός καλέω κλῆσις μέχρι ὁ νῦν λέγω Ἰουστινιάνειος . ὁ δέ ὁ Ἄγαρ ἀδεῶς ἐκ ἐκεῖνος ὁ ὁ Ῥωμαῖος χώρα ἐπιβαίνω , καί ὁ ὁ Ἀρμένιος ἐπιστάτης Σαββάτιος ὁ πατρίκιος ὁ ἧσσα ὁ βασιλεύς μανθάνω , ὁ Ἄραψ προσχωρέω καί ὁ Ἀρμένιος αὐτός παραδ δίδωμι . καί οὐ παύω ἅπας ὁ ἑῷος δῃόω καί ὁ χριστώνυμος αἰχμαλωτίζω . εἰμί δέ ὁ βασιλεύς οὗτος ἐκτομίας Στέφανος , ὁ μέν γένος ἐκ βάρβαρος ἕλκω , ἀπηνής δέ καί ὑπέρ βάρβαρος καί λίαν ὠμός . οὗτος παρά αὐτός πλεῖστος δύναμαι καί σακελλάριος προβάλλω , καί βαρύς εἰμί ἅπας οὐ ἐν εἴσπραξις μόνος , ἀλλά μέντοι καί ἐν κόλασις , καί οὖον ὁ τυγχάνω μόνος κολάζω , ἀλλά καί ὁ ὑπερλίαν ἅπτω , ὡς καί αὐτός τύπτω ποτός ὁ μήτηρ ὁ βασιλεύω . καί τις δέ μοναχός Θεοδόσιος , ἐγκλειστός πρίν εἰμί , γενικός ὁ βασιλεύς προβάλλω , καί εἰμί οὐδέ οὗτος κακός εἰς κακία ὁ ἐκτομίας Στέφανος . πολύς οὖν παρά αὐτός δεινός ἐπιφέρω ὁ πολίτευμα , μισητός ἅπας ὁ Ἰουστινιανός δοκέω . ὁ γοῦν στρατηγός Λεόντιος ἐκ ὑπόνοια ὁ ὁ βασίλεια ἐφίημι κατείργω ἐπί δύο ἐνιαυτός , ὕστερος ἐκβάλλω στρατηγός Ἑλλάς ποιέω . ὁ δέ Παῦλος τις μοναχός ἀστρολογία μετέρχομαι καί ὁ βασίλειος χρησμοδοτέω αὐτός φημί ὡς “ ἐγώ ἤδη ἄπειμι πρός Ἑλλάς · οἶδα δέ ὅτι , 0 ὁ βασιλεύς στέλλω ὁ ἀναιρέω ἐγώ ὀπίσω ἐγώ . ὁ δέ σῦς ἐγώ προλέγω , οἴχομαι . ” ὁ δέ “ μή δειλανδρέω ” φημί , “ ἀλλά ἐπιχειρέω ὁ πρᾶξις , καί οὐ αστοχώ ὁ ἐφετός ” . παραλαμβάνω οὖν ὁ Λεόντιος ὁ οἶς θαρσέω καί ὁ δημόσιος διαρρήγνυμι εἱρκτή , . 5 ὁ κατείργω ἐξάγω , εἰς πλῆθος περιίστημι πολύς , οἷ καί εἰς ὁ μέγας παρέρχομαι τέμενος ὁ θεός , πολύς καί ἄλλος συλλέγω , ὑβρίζω μέν ὁ Ἰουστινιανός , εὐφημέω δέ ὁ Λεόντιος , συνεργέω καί Καλλίνικος ὁ πατριάρχης . ἐκεῖθεν δέ εἰς ὁ ἱππήλατος μεταχωρέω θέατρον ὁ ὅμοιος διαπράσσω , καί ὁ Ἰουστινιανός ὁ ἄναξ ἐξάγω κατά ὁ Σφενδό - νάω ῥινοτομέω , καί εἰς Χερσών τίθημι ὑπερόριος , ἐνιαυτός ἐνιαυτός ἑκκαίδεκα ὁ βασίλεια κρατέω . ὁ δέ ἐκτομίας Στέφανος , ὁ Σακελλάριου δηλαδή , καί ὁ μοναχός Θεοδόσιος ὁ γενικός συλλαμβάνω , καί σχοῖνος ἐξάπτω ὁ πούς αὐτός , σύρω διά ὁ Ἀγορή εἰς ὁ Βοῦς ἀπάγω καί κατακαίω .