joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 18.28
Ὡς δὲ τῇ νόσῳ κατεπονεῖτο ὁ αὐτοκράτωρ , εἰς τὸ μέγα τὸ πρὸς ἀνίσχοντα ἥλιον μετεκομίσθη ἀνάκτορον καὶ ἦν νοσοκόμου μένος , καὶ τῶν Ἀσκληπιαδῶν περὶ ἐκεῖνον καθ’ ἑκάστην ἐγίνετο ἀθροισμός . οὐκ ἦν δὲ μία πᾶσι διάγνωσις , μόλις δ’ οὖν εἰς 25 μίαν γνώμην ἦλθόν ποτε · ἡ δ’ ἦν σιδήρῳ τὸν στόμαχον καυτηριάσαι τοῦ αὐτοκράτορος . σίδηρον οὖν ὁ βασιλεὺς κατὰ τοῦ στομάχου φλογόεντα δέχεται . οὐκ εὔκρατος μέντοι ἐδόκει τοῖς ἰατροῖς ὁ τῶν ἀνακτόρων ἀήρ , οἷα δὴ νοτιώτερος . διὸ καὶ εἰς τὰ τῶν 30 Μαγγάνων ἀνάκτορα μετακεκόμιστο ὁ κρατῶν , εἴτε τυχαίως οὕτω συμβὰν εἴτε τοῦ χρεὼν τόν θνή - σκοντα συνελαύνοντος ἐκεῖ τὴν ψυχὴν ἐρυγεῖν . τὸ γὰρ ‘‘ἐν ἀκεσωδύνοις πεσεῖται’’ περὶ ἐκείνου γεγράφθαι λέγοντες οἶ περὶ ταῦτα ἐπτοημένοι ἀκεσώδυνα τὴν τῶν Μαγγάνων κατοικίαν ἐξηγοῦντό τε καὶ ὠνόμαζον διὰ τὸ ἰατρεῖον τὸ ἐν αὐτοῖς , ὡς ἄκος ταῖς περιωδυνίαις περιποιούμενον , καὶ οὐδὲ τὸ καυτηριάσαι τὸν βασιλέα γενέσθαι μάτην ἐλέγετο τοῖς περὶ ταῦτα κομψοῖς , ἀλλὰ κατὰ παλαιγενῆ καὶ τοῦτο πρόρρησίν τε καὶ πρόγνωσιν . γεγράφθαι γάρ που περὶ αὐτοῦ τοῖς πονήσασι τὰς περὶ τῶν βασιλέων αἰνιγματώδεις γραφὰς ὡς ἀγκῆρι καυθεὶς ’π’ πεσεῖται , ἀγκῆρι λέγοντες τοὺς συγγραφεῖς ἐκείνους τὸ σιδήριον ἀπεικάσαι , δι’ οὗ τὸν στόμαχον καυτηριάζεσθαι εἴθισται , διὰ τὸ κεκάμφθαι πρὸς τὸ ἄκρον αὐτό . ἀλλ’ οὔθ’ ἡ καυτήρια οὔτε μὴν ἡ τοῦ ἀέρος ἐναλλαγὴ τῷ κάμνοντί τι ἐλυσιτέλησαν , ἠρέμα δὲ πρὸς τὸ τέλος ἐχώρει , οὔτε δὲ οἶ ἰατροὶ ἀπεγνῶσθαι αὐτῷ τὸ βιώσιμον ἔλεγον · καί τινες μοναχοὶ προύλεγον αὐτῷ μὴ ἄλλως ἐκλιπεῖν εἰ μὴ πρότερον πρὸς ‘Ιερουσαλὴμ ἀφίκηται εἰς προσκύνησιν τοῦ ζωηφόρου τάφου τοῦ κυρίου καὶ σωτῆρος ἡμῶν , ὅπου καὶ τὸ διάδημα αὐτὸν ἀποθέσθαι μέλλειν ἐχρησμολόγουν . καὶ οἶ μὲν ταῦτα αὐτῷ ἐπηγγέλλοντο , ὁ δὲ τοῖς λεγομένοις ἐπίστευεν . ὃ γὰρ ἡμῖν πρὸς βουλῆς , τοῦτο ῥᾴδιον εἰς πίστιν καταγγελλόμενον . οὕτω δὲ κλεπτόμενος ἔλαθε τῷ τέλει προσεγγίσας τῆς βιοτῆς καὶ πρὸ τῆς εἰς Ἰερουσαλὴμ ἀφίξεως , ἀποθέμενος , ἀλλ’ οὐχ ἑκών , τὸ διάδημα , εἴη δ’ εἰπεῖν πρὸς ἄνω Ἰερουσαλὴμ ἐκδημήσας , τὴν τῶν πρωτοτόκων μητρόπολιν , τῶν ἀπογεγραμμένων ἐν οὐρανοῖς . πεντεκαιδεκάτην μὲν ὁ Αὔγουστος ἦγε τῆς ἑνδεκάτης ἐπινεμήσεως καὶ τὰ τελευταῖα ἔπνει ὁ Αὔγουστος , καὶ ὁ μὲν ἔκειτο ἀναφέρων τὸ ἄσθμα πυκνόν τι καὶ ἀδρανές , ἡ δέ γε βασίλισσα ὅλη τοῦ πάθους ἦν καὶ · συνῆκτο περὶ αὐτὴν τὰ θυγάτρια . ἤδη μὲν οὖν τῆς ἡμέρας παρεληλύθει τὸ πλέον καὶ ὁ ἥλιος οὐχ ὑπὲρ κεφαλῆς ἦν ἑστώς , οὐδ’ οἶον εἰπεῖν κατὰ κάθετον , ἀλλ’ ἐκλίνθη βραχύ τι κατιὼν πρὸς δυσμάς , καὶ δηλοῦται τῷ τοῦ βασιλέως υἱῷ καὶ βασιλεῖ ἐκλείπειν ἄρτι τὸν πατέρα . ὁ δ’ εἰσῄει τὸν οἶκον , ἔνθαπερ ὁ θνήσκων κατέκειτο , οὔτι τὸν ἀπιόντα θρηνήσων , τὸ δὲ πιστὸν τοῦ θνήσκειν ἐκεῖνον τῇ ὄψει ληψόμενος . καὶ ἰδὼν αὐτίκα ἐξῆλθε , καὶ ἀναβὰς τὸν ἵππον ἐξῄει τῶν Μαγγάνων σὺν τοῖς περὶ αὐτόν , ἐξιόντι δὲ πολλοὶ συνυπήχθησαν . ἄρτι δ’ ἐξελθόντι τὸν τῶν Μαγγάνων περίβολον προσυπαντῶσιν οἱ Ἀβασγοί · οὗτοι δ’ ἦσαν οἱ τῇ ἐξ Ἀβασγίας κομισθείσῃ παιδὶ καὶ νυμφευομένῃ τῷ μείζονι τῶν υἱέων τοῦ Καίσαρος ἐκεῖθεν συναπεστάλησαν , καὶ ὑπηντηκότες ἐπηλάλαξάν τ’ ἑ καὶ προσεκύνησαν . τότε φασὶ τὴν βασιλίδα τῷ θνήσκοντι βασιλεῖ περιπαθῶς ἀπαγγεῖ - λαι τὴν τοῦ υἱέος ἀπέλευσιν , τὸν δὲ φθέγξασθαι μὲν πρὸς τοῦτο μηδέν , ἢ μὴ βουλόμενον ἢ μὴ δυνάμενον μενον , δὲ τὰς χεῖρας ὑψοῦ , οὐκ οἶδ’ εἴθ’ ὑπερευχόμενον τοῦ υἱοῦ εἴτε μὴν κατευχόμενον . ἕτεροι δέ φασι μὴ τὰς χεῖρας διᾶραι τὸν θνήσκοντα , μηδὲ γὰρ οἷόν τ’ εἶναι ἤδη ἐκλείποντα , τῆς δὲ βασιλίδος πολλάκις ἀνακραγούσης ὡς ἄπεισιν ὁ υἱός σου ἔτι ζῶντά σε τὴν βασιλείαν ἀφαιρησόμενος’’ ἐκεῖνον ὑπομειδιᾶσαι βραχύ τι καὶ ἀμυδρόν , ἢ τῶν λεγομένων καταγελῶντα , εἰ νομίζοιτο περὶ τῆς βασιλείας φροντίζειν ἐκπνέων ἤδη καὶ τῶν γεηρῶν ἀφιστάμενος , ἢ τὴν τῆς ψυχῆς ἐπὶ τῷ πραττομένῳ διάθεσιν ὑπεμφαίνοντα . ἐλέγετο γάρ τοι καὶ παρ’ ἄλλων καὶ παρ’ ἐκείνου τοῦ πορφυρογενοῦς αὐτοκράτορος μὴ γνώμης ἄτερ πατρικῆς θέσθαι τὴν εἰς τὰ βασίλεια πάροδον , ἀλλὰ παρ’ ἐκείνου ἐπιτετράφθαι οἱ τὴν ἔξοδον καὶ σύνθημα ταύτης ἐκ τοῦ πατρὸς λαβεῖν τὸν ἐκείνου δακτύλιον · ταῦτα δὲ μὴ παρούσης γενέσθαι τῆς βασιλίδος καὶ ἀγνοούσης ὅτι γεγόνασιν . ὁ μὲν οὖν ἀπῄει . τῆς φήμης δὲ κηρυξάσης ταχὺ τὸ πραχθέν , τῷ βασιλεῖ τούτῳ καὶ τὸ συγγενὲς προσῄει καὶ τῶν στρατιωτικῶν ἀρχόντων πολλοὶ καὶ τῶν τῆς συγκλήτου βουλῆς .
Lemmas: ὡς δέ ὁ νόσος καταπονέω ὁ αὐτοκράτωρ , εἰς ὁ μέγας ὁ πρός ἀνά-ἴσχω ἥλιος μετακομίζω ἀνάκτορον καί εἰμί νοσοκόμος μένος , καί ὁ Ἀσκληπιάδης περί ἐκεῖνος κατά ἕκαστος γίγνομαι ἀθροισμός . οὐ εἰμί δέ εἷς πᾶς διάγνωσις , μόλις δέ οὖν εἰς 25 εἷς γνώμη ἔρχομαι ποτός · ὁ δέ εἰμί σίδηρος ὁ στόμαχος καυτηριάζω ὁ αὐτοκράτωρ . σίδηρος οὖν ὁ βασιλεύς κατά ὁ στόμαχος φλογόεις δέχομαι . οὐ Εὔκρατος μέντοι δοκέω ὁ ἰατρός ὁ ὁ ἄναξ ἀήρ , οἷος δή νότιος . διό καί εἰς ὁ ὁ 30 μάγγανον ἀνάκτορον μετακομίζω ὁ κράτος , εἴτε τυχαῖος οὗτος συμβαίνω εἴτε ὁ χρεὼν ὁ θνῄσκω - σκω συνελαύνω ἐκεῖ ὁ ψυχή ἐρεύγομαι . ὁ γάρ ἐν ἀκεσώδυνος πίπτω περί ἐκεῖνος γράφω λέγω οἶς περί οὗτος πτοέω ἀκεσώδυνος ὁ ὁ μάγγανον κατοίκιος ἐξηγέομαι τε καί ὀνομάζω διά ὁ ἰατρεῖον ὁ ἐν αὐτός , ὡς ἄκος ὁ περιωδυνία περιποιέω , καί οὐδέ ὁ καυτηριάζω ὁ βασιλεύς γίγνομαι μάτην λέγω ὁ περί οὗτος κομψός , ἀλλά κατά παλαιγενής καί οὗτος πρόρρησις τε καί πρόγνωσις . γράφω γάρ ποῦ περί αὐτός ὁ πονέω ὁ περί ὁ βασιλεύς αἰνιγματώδης γραφή ὡς ἀγκήρ καίω ἐπί πίπτω , ἀγκήρ λέγω ὁ συγγραφεύς ἐκεῖνος ὁ σιδήριον ἀπεικάζω , διά ὅς ὁ στόμαχος καυτηριάζω ἐθίζω , διά ὁ κάμπτω πρός ὁ ἄκρος αὐτός . ἀλλά οὔτε ὁ καυτήριον οὔτε μήv ὁ ὁ ἀήρ ἐναλλαγή ὁ κάμνω τίς λυσιτελέω , ἠρέμα δέ πρός ὁ τέλος χωρέω , οὔτε δέ οἶς ἰατρός ἀπογιγνώσκω αὐτός ὁ βιώσιμος λέγω · καί τις μοναχός προλέγω2 αὐτός μή ἄλλως ἐκλείπω εἰμί μή πρότερος πρός ‘Ιερουσαλὴμ ἀφικνέομαι εἰς προσκύνησις ὁ ζωηφόρος τάφος ὁ κύριος καί σωτήρ ἐγώ , ὅπου καί ὁ διάδημα αὐτός ἀποτίθημι μέλλω χρησμολογέω . καί οἶς μέν οὗτος αὐτός ἐπαγγέλλω , ὁ δέ ὁ λέγω πιστεύω . ὅς γάρ ἐγώ πρός βουλή , οὗτος ῥᾴδιος εἰς πίστις καταγγέλλω . οὗτος δέ κλέπτω λανθάνω ὁ τέλος προσεγγίζω ὁ βιοτή καί πρό ὁ εἰς Ἱεροσόλυμα ἄφιξις , ἀποτίθημι , ἀλλά οὐ ἑκών , ὁ διάδημα , εἰμί δέ εἶπον πρός ἄνω Ἱεροσόλυμα ἐκδημέω , ὁ ὁ πρωτοτόκος μητρόπολις , ὁ ἀπογράφω ἐν οὐρανός . πεντεκαιδέκατος μέν ὁ Αὔγουστος ἄγω ὁ ἑνδέκατος ἐπινέμησις καί ὁ τελευταῖος πνέω ὁ Αὔγουστος , καί ὁ μέν κεῖμαι ἀναφέρω ὁ ἆσθμα πυκνός τίς καί αδρανής , ὁ δέ γε βασίλισσα ὅλος ὁ πάθος εἰμί καί · σύνειμι περί αὐτός ὁ θυγάτριον . ἤδη μέν οὖν ὁ ἡμέρα παρέρχομαι ὁ πλέω καί ὁ ἥλιος οὐ ὑπέρ κεφαλή εἰμί ἵστημι , οὐδέ οἶος εἶπον κατά κάθετος , ἀλλά κλίνω βραχύς τίς κάτειμι πρός δυσμή , καί δηλόω ὁ ὁ βασιλεύς υἱός καί βασιλεύς ἐκλείπω ἄρτι ὁ πατήρ . ὁ δέ εἰσέρχομαι ὁ οἶκος , ἔνθα ὁ θνῄσκω κατάκειμαι , οὔτις ὁ ἄπειμι θρηνέω , ὁ δέ πιστόν ὁ θνῄσκω ἐκεῖνος ὁ ὁράω λαμβάνω . καί εἶδον αὐτίκα ἐξέρχομαι , καί ἀναβαίνω ὁ ἵππος ἔξειμι ὁ μάγγανον σύν ὁ περί αὐτός , ἔξειμι δέ πολύς συνυπάγω . ἄρτι δέ ἐξέρχομαι ὁ ὁ μάγγανον περίβολος προσυπαντέω ὁ Ἀβασγοί · οὗτος δέ εἰμί ὁ ὁ ἐκ Ἀβασγία κομίζω παῖς καί νυμφεύω ὁ μείζων ὁ υἱός ὁ Καῖσαρ ἐκεῖθεν συναποστέλλω , καί ὑπαντάω ἐπαλαλάζω τε ὅς καί προσκυνέω . τότε φημί ὁ βασιλίς ὁ θνῄσκω βασιλεύς περιπαθῶς ἀπάγω - λᾶας ὁ ὁ υἱός ἀπέλευσις , ὁ δέ φθέγγομαι μέν πρός οὗτος μηδείς , ἢ μή βούλομαι ἢ μή δύναμαι μένω , δέ ὁ χείρ ὑψόω , οὐ οἶδα ἔτι ὑπερεύχομαι ὁ υἱός εἴτε μήv κατεύχομαι . ἕτερος δέ φημί μή ὁ χείρ διαίρω ὁ θνήσκω , μηδέ γάρ οἷος τε εἰμί ἤδη ἐκλείπω , ὁ δέ βασιλίς πολλάκις ἀνακράζω ὡς ἄπειμι ὁ υἱός σύ ἔτι ζάω σύ ὁ βασίλειος ἀφαιρέω ἐκεῖνος ὑπομειδιάω βραχύς τίς καί ἀμυδρός , ἢ ὁ λέγω καταγελάω , εἰμί νομίζω περί ὁ βασίλεια φροντίζω ἐκπνέω ἤδη καί ὁ γεηρός ἀφίστημι , ἢ ὁ ὁ Ψυχή ἐπί ὁ πράσσω διάθεσις ὑπεμφαίνω . λέγω γάρ ὅς καί παρά ἄλλος καί παρά ἐκεῖνος ὁ Πορφυρογένης αὐτοκράτωρ μή γνώμη ἄτερ πατρικός τίθημι ὁ εἰς ὁ βασίλεια πάροδος , ἀλλά παρά ἐκεῖνος ἐπιτρέπω ὁ ὁ ἔξοδος καί σύνθημα οὗτος ἐκ ὁ πατήρ λαμβάνω ὁ ἐκεῖνος δακτύλιος · οὗτος δέ μή πάρειμι γίγνομαι ὁ βασιλίς καί ἀγνοέω ὅτι γίγνομαι . ὁ μέν οὖν ἄπειμι . ὁ φήμη δέ κηρύσσω ταχύς ὁ πράσσω , ὁ βασιλεύς οὗτος καί ὁ συγγενής πρόσειμι καί ὁ στρατιωτικός ἄρχω πολύς καί ὁ ὁ σύγκλητος βουλή .