joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 18.10
Κατὰ γοῦν τὰς τοῦ τελευτήσαντος βασιλέως διαταγὰς ἥ τε βασιλὶς Εὐδοκία καὶ οἱ παῖδες ἐκείνου τῆς βασιλείας ἦσαν διάδοχοι καὶ ἡ βασίλισσα τὴν τῶν κοινῶν μετακεχείριστο πρόνοιαν τῶν υἱέων ἁ κατάρχουσα καὶ ἐπὶ βήματος σὺν ἐκείνοις προυκάθητο , μεσεύουσα μὲν αὐτή , ἐκείνους δὲ παρακαθίζουσα ἑκατέρωθεν , οὕτως ἐν ἀρχαιρεσίαις , οὕτως ἐν ζητήσεσι πολιτικῶν ὑποθέσεων , οὕτως ἐχρημάτιζον πρέσβεσιν , οὕτως ἐν συνήθεσι προόδοις προῄεσαν . οἱ δὲ τὴν ἑῴαν ληιζόμενοι βάρβαροι οὐκ ἐπαύοντο τὰς ὑπὸ Ῥωμαίους κατατρέχοντες χώρας καὶ ταύτας ὁσημέραι σινόμενοι . οἱ γὰρ στρατιῶται , ὡς ἤδη μοι εἴρηται , διὰ τὴν τοῦ βασιλέως γλισχρότητα ὠλιγώθησάν τε καὶ ἐκακώθησαν . καὶ εἴ τινες δ’ ἦσαν ἔτι στρατείας ἐχόμενοι , κἀκεῖνοι ἀντεπεξιέναι τοῖς πολεμίοις ἦσαν ἀπρόθυμοι , τῶν συνήθων ὀψωνίων στερούμενοι . ὅθεν οἱ βάρβαροι ποτὲ μὲν τῇ Μεσοποταμίᾳ ἐφήδρευον , ποτὲ δὲ τὰ περὶ τὴν Μελιτηνὴν ἐπόρθουν , ποτὲ δὲ τὴν Κιλικίαν ἐσίνοντο , καὶ ἄλλοτε τοῖς Καππαδόκαις ἐπῄεσαν , καὶ τοῖς κατὰ Κοίλην Συρίαν ἐνίοτε . ταῦτα τῇ βασιλίσσῃ καταγγελλόμενα θόρυβον ἐνεποίει , καὶ βασιλέως πολλῶν λεγόντων δεῖσθαι τὰ πράγματα , δείσασα ἐκείνη μὴ τὸ κοινὸν βασιλέα τινὰ προστήσηται ἑαυτοῦ , καὶ οὕτως αὐτὴ καὶ οἱ παῖδες τῆς βασιλείας ἐκπέσωσιν , ἔκρινεν αὐτή τινα ἐπαγαγεῖν τῇ ἀρχῇ , ἔνα καὶ ἑαυτῇ καὶ τοῖς τέκνοις διατηρήσῃ τὸ κράτος καὶ μείνῃ αὐτοῖς ἀναφαίρετον . οὐ γὰρ δι’ ἀκολασίαν αὐτήν φασιν οὐδ’ ἡττηθεῖσαν ἡδονῆς ἑαυτῇ προσαρμόσαι τὸν Διογενῆ , ἀλλ’ ὡς ἄνδρα δραστήριον καὶ τὰ πολέμια δόκιμον B καὶ τὴν ἰσχὺν ἀπαράμιλλον , ἐπιστῆσαι αὐτὸν τῇ ἀρχῇ , ἵν’ ἡ βαρβαρικὴ φορὰ ἐπισχεθείη ποσῶς , αὐτοῦ τούτοις ἀντερείσαντος τοὺς βραχίονας . ἦν δ’ ὁ ἀνὴρ οὗτος καὶ τῶν ἐκ γένους λαμπροῦ καὶ τῶν διαβοήτων ἐπὶ τοῖς ἀνδραγαθήμασιν . οὗ ὁ πατὴρ ἐπ’ ἀδελφόπαιδι τοῦ βασιλεύσαντος πάλαι τοῦ κατὰ τοὺς Ἀργυροῦς Ῥωμανοῦ κηδεστὴς γεγονὼς καὶ ἐπὶ τυραννίδι ἁλούς , ἑαυτὸν κατεκρήμνισε . τετίμητο δὲ τῷ τῶν βεσταρχῶν ἀξιώματι . δοὺξ γὰρ παρὰ τοῦ Δούκα τῆς Σαρδικῆς γεγονὼς καὶ Πατζινάκοις ἐκεῖ που περιτυχὼν καὶ τούτοις συμβαλών , πολλούς τε διώλεσε καὶ οὐ μείους ἐζώγρησεν , ὧν τοὺς μὲν ἑαλωκότας ζωούς , τῶν δ’ ἐσφαγμένων τὰς κεφαλὰς στεί - λας τῷ βασιλεῖ βεστάρχης τετίμητο , γράψαντος τοῦ κρατοῦντος αὐτῷ ὡς “ οὐ δῶρον , ὦ Διογενὲς , τὸ ἀξίωμα , τοῦ δ’ ἀνδραγαθήματος ἀμοιβή.’’ διατρίβων οὖν ἐκεῖ τυραννῆσαι παρεσκευάζετο , ἐπεὶ ἔγνω τεθνάναι τὸν αὐτοκράτορα . ὡς δ’ ἐμηνύθη τῇ βασιλίσσῃ τὸ βούλευμα τοῦ ἀνδρός , στείλασα συνέσχεν αὐτόν , καὶ ἤχθη δεσμώτης εἰς τὸ Βυζάντιον , καὶ ἐλεγχθεὶς ὡς ἐπίβουλος , κατεκρίθη , καὶ τέως ὁρί - οις κατεκλείσθη περιγραπτοῖς . εἶτ’ αὖθις ὡς κατάκριτος εἰσῆκτο πρὸς βῆμα δὴ τὸ βασίλειον , ἔν’ ἡ ψῆφος κυρωθείη ἡ κατ’ αὐτοῦ . ἔλεος οὖν τοῦ ἀνδρὸς εἰσῄει τοὺς παρεστῶτας καὶ πᾶσιν ἐπαθαίνετο ἡ ψυχή . ἦν γὰρ οὐ μόνον τὴν ἰσχὺν ἀπαράμιλλος , ἀλλὰ καὶ ἰδέσθαι καλός . συνέπαθεν οὖν μετὰ τῶν ἄλλων καὶ ἡ βασιλὶς ἐπ’ αὐτῷ καὶ οἶκτος τοῦ ἀνδρὸς εἰσῄει καὶ αὐτήν , εἰ δὲ καὶ ἔρως , οὐκ ἔχω λέγειν , καὶ ἀντὶ τῆς ψήφου τῆς ὁριζούσης ἐκείνῳ τὴν κόλασιν τῆς κολάσεως ἐλευθεροῦν αὐτὸν ἐξήνεκτο ψήφισμα . καὶ ὁ μὲν λυθεὶς τοῦ ἐγκλήμα - τος ἐξῄει πρὸς τὴν Καππαδοκῶν , αὕτη γὰρ ἐκείνῳ πατρίς , ἡ δὲ βασιλὶς μεταπεμψαμένη αὐτὸν μάγιστρον καὶ στρατηλάτην προεχειρίσατο ἤδη καὶ βασιλέα τοῦτον ἀν’ εἰπεῖν , ὡς ἄνδρα κρίνασα παρ’ ἑαυτῇ γενναιότατον . ἀνεκόπτετο μέντοι διὰ τὰ ὅρκια καὶ τὸ ἔγγραφον , ὃ παρὰ τοῦ πατριάρχου τετήρητο . 25 καὶ ἦν αὐτῇ μέλημα ὅπως τοῦτο ἀφέλοιτο . σκέπτεται τοίνυν περὶ τούτου βουλὴν πονηράν τε καὶ βαθυγνώμονα , καὶ ταύτην ἐνί τῳ τῶν περὶ αὐτὴν ἐκτομιῶν κοινοῦται καὶ οἷον προαγωγῷ τῷ θεράποντι κέχρηται , ὑποθεμένη ὁπόσα ἂν καὶ οἶα τῷ πατριάρχῃ προσομιλήσει . ὁ δὲ τῷ ἀρχιερεῖ προσελθὼν “ ἰσθι ” φησίν “ ὦ δέσποτα , ὡς ἐρῴη τοῦ ἀνεψιοῦ σου ἡ βα - σιλίς,’’ ἦν γὰρ ἀνεψιὸς αὐτῷ Βάρδας , νέος τε καὶ σφριγῶν καὶ ἀφροδισίων ἡττώμενος , καὶ προσεπῆγεν ὡς ‘‘εἰ σὺ ἐπινεύσειας τὸ τοῦ ὅρκου χειρόγραφον ἀποδοῦναι τῇ βασιλίσσῃ καὶ πεῖσαι μή τινα κίνδν νον ἐκ τούτου ἐπηρτῆσθαι αὐτῇ , αὐτίκα συνοικίσει μὲν ἑαυτῇ τὸν σὸν ἀδελφόπαιδα , καί οἶ τὸ κράτος ἴψεται τὸ βασίλειον . ὡς δὲ τούτοις ὁ πατριάρχης παραβουκοληθεὶς ὅλον ἐνέδωκεν ἑαυτόν , καὶ τῶν τῆς συγκλήτου βουλῆς ἀπῄτητο θέσθαι ἀπόπειραν . ὁ δὲ τούτων ἕκαστον προσκαλούμενος τὰ πράγματα ζητεῖν ἔλεγε βασιλέα τὸν τούτων ἀντιληψόμενον . εἰ γὰρ ἔτι γυναικὶ μόνῃ καὶ παιδαρίοις ταῦτα διοικηθήσεται , οἰχήσεται πάντως οὐκ εἰς μακρὰν τῇ τῶν Ῥωμαίων ἡγεμονίᾳ οὐ τὰ πόρρω μόνον καὶ τοῖ ἐχθροῖς ἀγχιτέρμονα , ἀλλὰ καὶ αὐτὰ τὰ ἀγχίθυρα . καὶ ἐπὶ τούτοις τῶν ὅρκων καὶ τοῦ ἐγγράφου πολλὴν ἐποιεῖτο καταδρομὴν καὶ τὸν τεθνεῶτα βασιλέα ἐκακηγόρει , ὡς μηδὲ τοῦ κοινῇ συμφέροντος θέμενον πρόνοιαν , ἀλλ’ ἐκζηλοτυπίας ἐκθέσμους ὅρκους ἀπῃτηκότα καὶ παράνομα ἔγγραφα . τούτοις τοὺς πλείους συντιθεμένους ἐσχηκὼς ἐκεῖνος , εἰ δέ τινες καὶ ἀν - τέλεγον , τοὺς μὲν δώροις , τοὺς δ’ ὑποσχέσεσι συμψἠφους πείσας αὐτῷ γενέσθαι , στέλλει τῇ βασιλίσσῃ τὸ τῶν ὅρκων χειρόγραφον . ἡ δὲ τούτου λαβομένη εἰς ἔργον τὸ βούλευμα ἀπετέλεσε , καὶ ἄγεται μὲν τὸν Διογενῆ καὶ τούτῳ συζεύγνυται , κοινοῦται δὲ τὴν πρᾶξιν τῷ πρεσβυτέρῳ τ’ ἑ τῶν υἱῶν καὶ τῷ Καίσαρι μετακληθέντι πρὸς τὰ βασίλεια καὶ μετασχοντι σχόντι τῶν ὑμεναίων καὶ τῶν ἐπιγαμίων ἀπογενσα μένω κρατήρων , καὶ ὁ Διογενὴς βασιλεὺς ἀνηγόρευτο τῆς βασιλίδος Εὐδοκίας μετὰ τῶν υἱέων ἀρξάσης ἐπὶ μῆνας ἑπτὰ καὶ ἡμέρας τινάς .
Lemmas: κατά γοῦν ὁ ὁ τελευτάω βασιλεύς διαταγή ὅς τε βασιλίς Εὐδοκία καί ὁ παῖς ἐκεῖνος ὁ βασίλεια εἰμί διάδοχος καί ὁ βασίλισσα ὁ ὁ κοινός μεταχειρίζω πρόνοια ὁ υἱός ὅς κατάρχω καί ἐπί βῆμα σύν ἐκεῖνος πρό-κάθημαι , μεσεύω μέν αὐτός , ἐκεῖνος δέ παρακαθίζω ἑκατέρωθεν , οὕτως ἐν ἀρχαιρεσία , οὕτως ἐν ζήτησις πολιτικός ὑπόθεσις , οὕτως χρηματίζω πρέσβυς , οὕτως ἐν συνήθης πρόοδος πρόειμι1 . ὁ δέ ὁ ἑῷος ληΐζομαι βάρβαρος οὐ παύω ὁ ὑπό Ῥωμαῖος κατατρέχω χώρα καί οὗτος ὁσημέραι σίνομαι . ὁ γάρ στρατιώτης , ὡς ἤδη ἐγώ εἴρω , διά ὁ ὁ βασιλεύς γλισχρότης ὀλιγόω τε καί κακόω . καί εἰμί τις δέ εἰμί ἔτι στρατεία ἔχω , ἐκεῖνος ἀντεπέξειμι ὁ πολέμιος εἰμί ἀπρόθυμος , ὁ συνήθης ὀψώνιον στερέω . ὅθεν ὁ βάρβαρος ποτέ μέν ὁ Μεσοποταμία ἐφεδρεύω , ποτέ δέ ὁ περί ὁ Μελιτηνή πορθέω , ποτέ δέ ὁ Κιλικία σίνομαι , καί ἄλλοτε ὁ Καππαδόκαι ἔπειμι , καί ὁ κατά Κοίλη Συρία ἐνίοτε . οὗτος ὁ βασίλισσα καταγγέλλω θόρυβος ἐμποιέω , καί βασιλεύς πολύς λέγω δήω ὁ πρᾶγμα , δείδω ἐκεῖνος μή ὁ κοινός βασιλεύς τις προΐστημι ἑαυτοῦ , καί οὕτως αὐτός καί ὁ παῖς ὁ βασίλεια ἐκπίπτω , κρίνω αὐτός τις ἐπάγω ὁ ἀρχή , νάω καί ἑαυτοῦ καί ὁ τέκνον διατήρηση ὁ κράτος καί μένω αὐτός ἀναφαίρετος . οὖον γάρ διά ἀκολασία αὐτός φημί οὐδέ ἡττάω ἡδονή ἑαυτοῦ προσαρμόζω ὁ Διογενής , ἀλλά ὡς ἀνήρ δραστήριος καί ὁ πολέμιος δόκιμος B καί ὁ ἰσχύς ἀπαράμιλλος , ἐφίστημι αὐτός ὁ ἀρχή , ἵνα ὁ βαρβαρικός φορά ἐπέχω ποσός , αὐτός οὗτος ἀντερείδω ὁ βραχύς . εἰμί δέ ὁ ἀνήρ οὗτος καί ὁ ἐκ γένος λαμπρός καί ὁ διαβόητος ἐπί ὁ ἀνδραγάθημα . ὅς ὁ πατήρ ἐπί ἀδελφόπαις ὁ βασιλεύω πάλαι ὁ κατά ὁ ἀργύρεος Ῥωμανός κηδεστής γίγνομαι καί ἐπί τυραννίς ἁλίσκομαι , ἑαυτοῦ κατακρημνίζω . τιμάω δέ ὁ ὁ βεστάρχης ἀξίωμα . δούξ γάρ παρά ὁ Δούκας ὁ Σαρδική γίγνομαι καί πατζινακος ἐκεῖ ποῦ περιτυγχάνω καί οὗτος συμβάλλω , πολύς τε διόλλυμι καί οὖον μείων ζωγρέω , ὅς ὁ μέν ἁλίσκομαι ζωός , ὁ δέ σφάζω ὁ κεφαλή στείνω - λᾶας ὁ βασιλεύς βεστάρχης τιμάω , γράφω ὁ κράτος αὐτός ὡς “ οὖον δῶρον , εἰμί διογενής , ὁ ἀξίωμα , ὁ δέ ἀνδραγάθημα ἀμοιβή διατρίβω οὖν ἐκεῖ τυραννέω παρασκευάζω , ἐπεί γιγνώσκω θνήσκω ὁ αὐτοκράτωρ . ὡς δέ μηνύω ὁ βασίλισσα ὁ βούλευμα ὁ ἀνήρ , στέλλω συνόχωκα αὐτός , καί ἄγω δεσμώτης εἰς ὁ Βυζάντιον , καί ἐλέγχω ὡς ἐπίβουλος , κατακρίνω , καί τέως ἄκτωρ - οἶς κατακλείω περιγραπτός . εἶτα αὖθις ὡς κατάκριτος εἰσάγω πρός βῆμα δή ὁ βασίλειος , ἐν ὁ ψῆφος κυρόω ὁ κατά αὐτός . ἔλεος οὖν ὁ ἀνήρ εἰσέρχομαι ὁ παρίστημι καί πᾶς παθαίνω ὁ ψυχή . εἰμί γάρ οὖον μόνος ὁ ἰσχύς ἀπαράμιλλος , ἀλλά καί ὁράω καλός . συμπάσχω οὖν μετά ὁ ἄλλος καί ὁ βασιλίς ἐπί αὐτός καί οἶκτος ὁ ἀνήρ εἰσέρχομαι καί αὐτός , εἰμί δέ καί Ἔρως , οὐ ἔχω λέγω , καί ἀντί ὁ ψῆφος ὁ ὁρίζω ἐκεῖνος ὁ κόλασις ὁ κόλασις ἐλευθερόω αὐτός ἐκφέρω ψήφισμα . καί ὁ μέν λύω ὁ ἔγκλημα - ὅς ἔξειμι πρός ὁ Καππαδόκαι , οὗτος γάρ ἐκεῖνος πατρίς , ὁ δέ βασιλίς μεταπέμπω αὐτός μάγιστρος καί στρατηλάτης προχειρίζω ἤδη καί βασιλεύς οὗτος ἄνω εἶπον , ὡς ἀνήρ κρίνω παρά ἑαυτοῦ γενναῖος . ἀνακόπτω μέντοι διά ὁ ὅρκιος καί ὁ ἔγγραφος , ὅς παρά ὁ πατριάρχης τηρέω . 25 καί εἰμί αὐτός μέλημα ὅπως οὗτος ἀφαιρέω . σκέπτομαι τοίνυν περί οὗτος βουλή πονηρός τε καί βαθυγνώμων , καί οὗτος ἐν ὁ ὁ περί αὐτός ἐκτομίας κοινόω καί οἷος προαγωγέω ὁ θεράπων χράομαι , ὑποτίθημι ὁπόσος εἄν καί οἶος ὁ πατριάρχης προσομιλέω . ὁ δέ ὁ ἀρχιερεύς προσέρχομαι “ εἰμί ” φημί “ εἰμί δεσπότης , ὡς ἐράω ὁ ἀνεψιός σύ ὁ βάω - σιλία εἰμί γάρ ἀνεψιός αὐτός Βάρδας , νέος τε καί σφριγάω καί Ἀφροδίσιος ἡσσάομαι , καί προσεπάγω ὡς ἰάομαι σύ ἐπινεύω ὁ ὁ Ὅρκος χειρόγραφον ἀποδίδωμι ὁ βασίλισσα καί πείθω μή τις κίνδν νοῦς ἐκ οὗτος ἐπαρτάω αὐτός , αὐτίκα συνοίκισις μέν ἑαυτοῦ ὁ σός ἀδελφόπαις , καί οἶς ὁ κράτος ἴπτομαι ὁ βασίλειος . ὡς δέ οὗτος ὁ πατριάρχης παραβουκολέω ὅλος ἐνδίδωμι ἑαυτοῦ , καί ὁ ὁ σύγκλητος βουλή ἀπαιτέω τίθημι ἀπόπειρα . ὁ δέ οὗτος ἕκαστος προσκαλέω ὁ πρᾶγμα ζητέω λέγω βασιλεύς ὁ οὗτος ἀντιλαμβάνω . εἰμί γάρ ἔτι γυνή μόνος καί παιδάριον οὗτος διοικέω , οἴχομαι πάντως οὐ εἰς μακράν ὁ ὁ Ῥωμαῖος ἡγεμονία οὖον ὁ πόρρω μόνος καί τοῖ ἐχθρός ἀγχιτέρμων , ἀλλά καί αὐτός ὁ ἀγχίθυρος . καί ἐπί οὗτος ὁ Ὅρκος καί ὁ ἐγγράφω πολύς ποιέω καταδρομή καί ὁ θνῄσκω βασιλεύς κακηγορέω , ὡς μηδέ ὁ κοινός συμφέρω τίθημι πρόνοια , ἀλλά ἐκζηλοτυπίας ἔκθεσμος Ὅρκος ἀπαιτέω καί παράνομος ἔγγραφος . οὗτος ὁ πλείων συντίθημι ἔχω ἐκεῖνος , εἰμί δέ τις καί εἰς - τέλεγον , ὁ μέν δῶρον , ὁ δέ ὑπόσχεσις σύμψηφος πείθω αὐτός γίγνομαι , στέλλω ὁ βασίλισσα ὁ ὁ Ὅρκος χειρόγραφον . ὁ δέ οὗτος λαμβάνω εἰς ἔργον ὁ βούλευμα ἀποτελέω , καί ἄγω μέν ὁ Διογενής καί οὗτος συζεύγνυμι , κοινόω δέ ὁ πρᾶξις ὁ πρέσβυς τε ὅς ὁ υἱός καί ὁ Καῖσαρ μετακαλέω πρός ὁ βασίλεια καί μετέχω ἔχω ὁ ὑμέναιος καί ὁ ἐπιγαμία ἀπογίγνομαι μένω κρατήρ , καί ὁ Διογενής βασιλεύς ἀναγορεύω ὁ βασιλίς Εὐδοκία μετά ὁ υἱός ἄρχω ἐπί μείς ἑπτά καί ἡμέρα τις .