joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 18.13
Ἐπεὶ δὲ τὸ ἔαρ ὑπέλαμπεν , ἐμβεβήκει μὲν τῇ τριήρει τῇ αὐτοκρατορικῇ · διαπεραιουμένου δ’ ἄρτι - περιστερὰ οὐ πάνυ μὲν μέλαινα τὴν χροιάν , πρὸς δὲ τὸ μελάντερον ἀποκλίνουσα , τὴν τριήρη αὐτοῦ περιίπτατο καὶ οὐκ ἀπέστη πτερυσσομένη περὶ αὐτόν , ἴως ἐκεῖνος ταῖς χερσὶν αὐτῆς ἐπελάβετο . ὁ δὲ ταύτην τῇ βασιλίσσῃ ἐκπέπομφεν , ἐκρίθη δὲ τὸ τῆς περιστερᾶς οὐκ ἀγαθόν τι τεκμήριον οὔτε τῷ ταύτην ἑλόντι οὔτε μὴν τῇ πρὸς ἣν ἔσταλτο . ἀλλὰ καὶ τοῦ ξύλου , ᾧ μέσον ἱσταμένῳ ἡ βασίλειος σκηνὴ ἐπερείδεται , δεται , αὐτομάτως κατεαγότος , κατέπεσεν ἡ σκηνή · καὶ τοῦτο δὲ σύμβολον ἐνομίσθη ἀπαίσιον . ὅμως οὐδὲν τὸν βασιλέα τῆς προθυμίας ἀνέκοψεν , ἀλλὰ προῄει ἕως τοῦ θέματος τῶν Ἀνατολικῶν , φειδωλίας ἐχόμενος παρὰ τὸ εἰωθός . ἐσκηνωμένῳ δέ που ἐν δωματίοις πῦρ ποθεν ἐνεχθὲν αὐτά τ’ ἑ κατ’ ἔφλεξε τὰ δωμάτια καὶ ἵππους ἡμιφλέκτους εἰργάσατο τῶν βασιλικῶν καὶ χαλινὰ καὶ ὀχήματα , ὃ καὶ τούτῳ κακὸν οἰώνισμα ἔδοξεν . ἐκεῖθεν μετελθὼν καὶ τὸν Ἅλυν διαπεράσας καὶ παρελθὼν τὴν Καισάρειαν εἰς τὴν λεγομένην Κρύαν πηγὴν τὸν χάρακα ἔθετο , ἔνθα τισὶ τῶν Νεμίτζων ἀπηνέστερον προσηνέχθη δι’ ἀδικήματα . τοῦ δὲ τάγματος τούτων ἀποστατήσαντος , ἱππότης αὐτὸς αὐτίκα ἐπιφανεὶς καὶ τὸ στρα - τιωτικὸν ἐπαγόμενος κατέπληξέ τ’ ἑ τὸ ἀποστατῆσαν καὶ αὖθις συμμαχικὸν αὐτῷ ἐποιήσατο . εἶτα ἄπεισιν εἰς Θεοδοσιόπολιν , κἀκεῖ δύο μηνῶν ἕκαστον ἐπάγεσθαι κελεύσας τροφήν , ὡς διὰ ἀοικήτου μέλλων πορεύεσθαι , διεῖλε τὸ στράτευμα καὶ μοῖραν μὲν τῷ Ρουσελίῳ παρέσχεν , ἀνὴρ δ’ οὗτος Λατῖνος πολεμικώτατος , καὶ κατὰ τοῦ Χλιὰτ αὐτὸν ἐξαπέστειλεν . ἑτέραν δὲ μοῖραν ἑτέρῳ προσένειμε , προστάξας αὐτῷ πορθῆσαι τὸ Μανζικίερτ · αὐτὸς δὲ ὁ βασιλεὺς μετὰ τῶν λοιπῶν οὐκ ἀξιομάχων ὄντων περιελέλειιπτο . τὸ μὲν οὖν Μανζικίερτ δι’ ὁμολογίας τῷ βασιλεῖ παραδέδοτο , ἀποδεδειλιακότων τῶν Τούρκων καὶ πίστιν αἰτησαμένων , καὶ τούτου ἐκστάντων . στρατιώταις δὲ εἰς συλλογὴν ἐξελθοῦσι τῶν χρειωδῶν πολέμιοι ἀθρόον ἐπήλθοσαν . ὃ γνοὺς ὁ βασιλεὺς τὸν μάγιστρον Νικηφόρον τὸν Βρυέννιον ἐπ’ αὐτοὺς ἐξαπέστειλε μετά τινος συντάγματος , ὃς τοῖ Τούρκοις προσβαλὼν καὶ κάμνουσαν βλέπων τὴν μετ’ αὐτοῦ δύναμιν , στείλας ᾔτει ἐπικουρίαν . ὁ δὲ βασιλεὺς ἀγνοῶν τῶν ἐναντίων τὴν δύναμιν , δειλίαν κατέγνω τοῦ Βρυεννίου καὶ κατὰ τοῦ ἀνδρὸς ἐτρχύνετο . ἔτυχε δὲ τότε ὁ ἱερεὺς ἀναγινώσκων τὸ εὐαγγέλιον καὶ λέγων “ εἰ ἐμὲ ἐδίωξαν , καὶ ὒ μᾶς διώξουσιν . ” 30 ὅμως ἔστειλε καὶ τὸν μάγιστρον Νικηφόρον τὸν Βασιλάκι0ν μετὰ μοίρας στρατιωτῶν , ὧν προσ - τεθέντων τῷ Βρυεννίῳ μέχρι , μέν τινος ἰσοπαλὴς ἦν ὁ ἀγών . εἶτα τοῦ Βασιλακίου ὁρμήσαντος ἐν προμάχοις κατὰ τῶν ἐναντίων μετὰ τῶν περὶ αὐτὸν τὰ νῶτα ἔτρεψαν οἱ πολέμιοι , ὁ δὲ ἐδίωκε , τοῦ Βρυεννἰου σὺν τοῖς ἀμφ’ αὐτὸν μὴ διώκοντος . ὡς δὲ περὶ τὸν χάρακα τῶν ἐναντίων ἐγένετο , πληγέντος αὐτῷ τοῦ ἵππου ἀπέβη αὐτοῦ , καὶ διὰ τὸ τῶν ὅπλων βάρος οὐκ εὐκίνητος ὢν κυκλοῦται παρὰ τῶν πολεμίων , καὶ ζωγρηθεὶς τῷ Σουλτάνῳ προσάγεται · οὔτε δ’ ἐκεῖνος δουλικώτερον αὐτῷ προσῄει οὔτε μὴν ὁ Σουλτὰν ὡς αἰχμαλώτῳ αὐτῷ προσήνεκτο , συχνάκις δὲ τὸν ἄνδρα μετακαλοῦ μένος περὶ τοῦ βασιλέως διεπυνθάνετο καὶ τὰς οἰκείας δυνάμεις ἐδείκνυεν . ὁ δὲ καὶ ἐπῄνει τὰ τοῦ Σουλτὰν καὶ ἐθαύμαζεν , οὐ μέντοι συμφέρειν αὐτῷ ἔλεγεν ἀντιπαρατάξασθαι τῷ βασιλεῖ . ὁ δέ γε βασιλεὺς μετὰ τῶν περιλοίπων ἐξῆλθε τοῦ χάρακος κατασκοπήσων τί τὸ γινόμενον , ἑστὼς δ’ ἐπὶ γεωλόφων μέχρις ἐσπέρας ὑπέστρεψε . καὶ οἱ Τοῦρκοι δ’ εὐθὺς ἐκύκλωσαν τὸ στρατόπεδον , καὶ τοῦτο περιιππεύοντες βέλη ἔβαλλον καὶ βοαῖς ἀσήμοις καὶ ὑλακαῖς περιήχουν τὴν στρατιάν . οὕτω μὲν οὖν ἡ νὺξ ἐκείνη παρῆλθεν . ἔωθεν δὲ Οὔζων τι σύνταγμα πρὸς τοὺς πολεμίους ἀπηυτομόλησε . καὶ τοῦτο ὕποπτον καὶ τὸ μεῖναν ἔτι πλῆθος τῶν Οὔζων ἐποίησεν .
Lemmas: ἐπεί δέ ὁ ἔαρ ὑπολάμπω , ἐμβαίνω μέν ὁ τριήρης ὁ αὐτοκρατορικός · διαπεραιόω δέ ἄρτι - περιστερά οὖον πάνυ μέν μέλας ὁ χροιά , πρός δέ ὁ μέλας ἀποκλίνω , ὁ τριήρης αὐτός περιπέτομαι καί οὐ ἀφίστημι πτερύσσω περί αὐτός , ἴωσις ἐκεῖνος ὁ χείρ αὐτός ἐπιλαμβάνω . ὁ δέ οὗτος ὁ βασίλισσα ἐκπέμπω , κρίνω δέ ὁ ὁ περιστερά οὐ ἀγαθός τίς τεκμήριον οὔτε ὁ οὗτος αἱρέω οὔτε μήv ὁ πρός ὅς στέλλω . ἀλλά καί ὁ ξύλον , ὅς μέσος ἵστημι ὁ βασίλειος σκηνή ἐπερείδω , δετός , αὐτόματος κατάγνυμι , καταπίπτω ὁ σκηνή · καί οὗτος δέ σύμβολον νομίζω ἀπαίσιος . ὅμως οὐδείς ὁ βασιλεύς ὁ προθυμία ἀνακόπτω , ἀλλά πρόειμι1 ἠώς ὁ θέμα ὁ ἀνατολικός , φειδωλία ἔχω παρά ὁ εἴωθα . σκηνόω δέ ποῦ ἐν δωμάτιον πῦρ πόθεν φέρω αὐτός τε ὅς κατά φλέγω ὁ δωμάτιον καί ἵππος ἡμίφλεκτος ἐργάζομαι ὁ βασιλικός καί χαλινός καί ὄχημα , ὅς καί οὗτος κακός οἰώνισμα δοκέω . ἐκεῖθεν μετέρχομαι καί ὁ Ἅλυς διαπεράω καί παρέρχομαι ὁ Καισάρεια εἰς ὁ λέγω Κρύα πηγή ὁ χάραξ τίθημι , ἔνθα τις ὁ Νέμιτζος ἀπηνής προσφέρω διά ἀδίκημα . ὁ δέ τάγμα οὗτος ἀποστατέω , ἱππότης αὐτός αὐτίκα ἐπιφαίνω καί ὁ στρα - τιωτικος ἐπάγω καταπλήσσω τε ὅς ὁ αποστατώ καί αὖθις συμμαχικός αὐτός ποιέω . εἶτα ἄπειμι εἰς θεοδοσιοπολις , ἐκεῖ δύο μείς ἕκαστος ἐπάγω κελεύω τροφή , ὡς διά ἀοίκητος μέλλω πορεύω , διαιρέω ὁ στράτευμα καί μοῖρα μέν ὁ Ρουσελίῳ παρέχω , ἀνήρ δέ οὗτος Λατῖνος πολεμικός , καί κατά ὁ Χλιὰτ αὐτός ἐξαποστέλλω . ἕτερος δέ μοῖρα ἕτερος προσνέμω , προστάσσω αὐτός πορθέω ὁ Μανζικίερτ · αὐτός δέ ὁ βασιλεύς μετά ὁ λοιπός οὐ ἀξιόμαχος εἰμί περιλείπω . ὁ μέν οὖν Μανζικίερτ διά ὁμολογία ὁ βασιλεύς παραδίδωμι , ἀποδειλιάω ὁ Τοῦρκος καί πίστις αἰτέω , καί οὗτος ἐξίστημι . στρατιώτης δέ εἰς συλλογή ἐξέρχομαι ὁ χρειώδης πολέμιος ἀθρόος ἐπέρχομαι . ὅς γιγνώσκω ὁ βασιλεύς ὁ μάγιστρος Νικηφόρος ὁ Βρυέννιος ἐπί αὐτός ἐξαποστέλλω μετά τις σύνταγμα , ὅς τοῖ Τοῦρκος προσβάλλω καί κάμνω βλέπω ὁ μετά αὐτός δύναμις , στέλλω αἰτέω ἐπικουρία . ὁ δέ βασιλεύς ἀγνοέω ὁ ἐναντίος ὁ δύναμις , δειλία καταγιγνώσκω ὁ Βρυεννίου καί κατά ὁ ἀνήρ τρύχω . τυγχάνω δέ τότε ὁ ἱερεύς ἀναγιγνώσκω ὁ εὐαγγέλιον καί λέγω “ εἰμί ἐγώ διώκω , καί ὒ μᾶς διώκω . ” 30 ὅμως στέλλω καί ὁ μάγιστρος Νικηφόρος ὁ Βασιλάκις μετά μοῖρα στρατιώτης , ὅς προς - τίθημι ὁ Βρυέννιος μέχρι , μέν τις ἰσοπαλής εἰμί ὁ ἀγών . εἶτα ὁ Βασιλακίου ὁρμάω ἐν πρόμαχος κατά ὁ ἐναντίος μετά ὁ περί αὐτός ὁ νῶτον τρέπω ὁ πολέμιος , ὁ δέ διώκω , ὁ Βρυεννίου σύν ὁ ἀμφι αὐτός μή διώκω . ὡς δέ περί ὁ χάραξ ὁ ἐναντίος γίγνομαι , πλήσσω αὐτός ὁ ἵππος ἀποβαίνω αὐτός , καί διά ὁ ὁ ὅπλον βάρος οὐ εὐκίνητος εἰμί κυκλόω παρά ὁ πολέμιος , καί ζωγρέω ὁ Σουλτάνος προσάγω · οὔτε δέ ἐκεῖνος δουλικός αὐτός πρόσειμι οὔτε μήv ὁ Σουλτάν ὡς αἰχμάλωτος αὐτός προσφέρω , συχνάκις δέ ὁ ἀνήρ μετακαλέω μένος περί ὁ βασιλεύς διαπυνθάνομαι καί ὁ οἰκεῖος δύναμις δείκνυμι . ὁ δέ καί ἐπαινέω ὁ ὁ Σουλτάν καί θαυμάζω , οὖον μέντοι συμφέρω αὐτός λέγω ἀντιπαρατάσσομαι ὁ βασιλεύς . ὁ δέ γε βασιλεύς μετά ὁ περίλοιπος ἐξέρχομαι ὁ χάραξ κατασκοπέω τίς ὁ γίγνομαι , ἵστημι δέ ἐπί γεώλοφος μέχρι εἰσπεράω ὑποστρέφω . καί ὁ Τοῦρκος δέ εὐθύς κυκλόω ὁ στρατόπεδον , καί οὗτος περιιππεύω βέλος βάλλω καί βοή ἄσημος καί ὑλακή περιηχέω ὁ στρατιά . οὗτος μέν οὖν ὁ νύξ ἐκεῖνος παρέρχομαι . εἴωθα δέ Ούζο τίς σύνταγμα πρός ὁ πολέμιος ἀπαυτομολέω . καί οὗτος ὕποπτος καί ὁ μένω ἔτι πλῆθος ὁ Ούζο ποιέω .