joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 12.27
Αὐρηλιανὸς δὲ τῆς ἡγεμονίας ἐπιβεβηκὼς Ῥωμαίων ἤρετο τοὺς ἐν τέλει ὅπως βασιλεύειν χρεών . ὧν εἶς εἶπεν αὐτῷ ὡς “ ἐὰν βούλῃ βασιλεῦσαι καλῶς , χρυσῷ σε δεῖ καὶ σιδήρῳ περιφράξαι σαυτόν , κατὰ μὲν τῶν λυπούντων κεχρημένον σιδήρῳ , τοὺς δέ γε θεραπεύοντας χρυσῷ ἀμειβόμενον . ” ὃς πρῶτος , ὡς λέγεται , τῆς οἰκείας ταύτης ἀπώνατο συμβουλῆς , μετ’ οὐ πολὺ τοῦ σιδήρου πειραθείς . Οὗτος ὁ αὐτοκράτωρ πρότερον μὲν τοῖς τὸν Χριστὸν σεβομένοις ἐπιεικῶς προσεφέρετο , προϊόντος δέ οἱ τοῦ χρόνου τῆς αὐταρχίας ἠλλοίωτο , καὶ διωγμὸν ἐγεῖραι κατὰ τῶν πιστῶν καὶ αὐτὸς ἐβουλεύσατο , καὶ ἤδη καὶ διατάγματα συνεγράφετο . ἀλλ’ ἐπέσχεν ἡ θεία δίκη τὴν κατὰ τῶν σεβομένων Ἰησοῦν τὸν Χριστὸν ὁρμὴν τῆς κακίας αὐτοῦ , ὑποτεμοῦσα τὴν ἐκείνου ζωήν . Ἀλλὰ μήπω περὶ τοῦ τέλους αὐτοῦ , τὰ δ’ ἐν τῇ αὐταρχίᾳ αὐτῷ πραχθέντα διηγητέον . στρατηγικώ - τατος γὰρ ὢν πολλοὺς πολέμους ἐνίκησε . τούς τε γὰρ Παλμυρηνοὺς ἐχειρώσατο , καὶ τὴν αὐτῶν βασίλισσαν Ζηνοβίαν κρατήσασαν καὶ Αἰγύπτου καὶ τὸν ἐκεῖ τότε στρατηγοῦντα Πρόβον ἑλοῦσαν αὐτὸς κατ’ αὐτῆς στρατεύσας κατεπολέμησε καὶ ὑπέταξεν . ἣν ἔνιοι μὲν εἰς Ῥώμην ἀπαχθῆναί φασι καὶ ἀνδρὶ συναφθῆναι τῶν ἐπιφανεστέρων ἐνί , οἱ δὲ καθ’ ὁδὸν θανεῖν αὐτὴν λέγουσι , περιαλγήσασαν διὰ τὴν τῆς τύχης μεταβολήν · μίαν δὲ τῶν θυγατέρων αὐτῆς λαβεῖν εἰς γυναῖκα τὸν Αὐρηλιανόν , τὰς δὲ λοιπὰς ἐπισήμοις τῶν Ῥωμαίων συζεῦξαι . Οὗτος καὶ τὰς Γαλλίας ἐπὶ πλείστοις ἔτεσι παρά τινων τυραννούντων κατεχομένας τῇ Ῥωμαίων ἡγεμονίᾳ αὖθις ἐπανεσώσατο , καὶ ἄρχοντας ταύταις ἐγκαταστήσας αὐτὸς ἐπὶ Ῥώμην ἐπανελήλυθε , καὶ ἐθριάμβευσεν ἐπὶ ὀχήματος ἐλεφάντων τεσσάρων . ἀλλὰ καὶ Γάλλους τότε κινηθέντας κατηγωνίσατο . ἐπεὶ δὲ καὶ ἐπὶ Σκύθας τὴν στρατείαν ἔθετο , ἀνῃρέθη , γενόμενος κατὰ τὴν Θρᾳκῴαν Ἡράκλειαν . Ἔρως γάρ τις καλούμενος καὶ τῶν ἔξωθεν φερομένων ἀποκρίσεων ὢν μηνυτής , ὡς δέ τινες ἱστοροῦσιν , ὠτακουστὴς καὶ προσαγγέλλων τῷ βασιλεῖ τὰ παρά τινων περὶ αὐτοῦ λεγόμενα , ὀργισθέντος αὐτῷ τοῦ Αὐρηλιανοῦ , ἐπεβούλευσεν αὐτῷ . καὶ μιμησάμενος τὰ ἐκείνου γράμματα γραφήν τινα συνέταξεν ὀνόματα περιέχουσάν τινων δυνατῶν , κελεύουσαν τὴν ἐπὶ θάνατον ἐκείνους ἀχθήσεσθαι · ἣν ἐκείνοις ὑποδείξας παρέθηξε τοὺς ἄνδρας πρὸς φόνον τοῦ αὐτοκράτορος . δείσαντες γὰρ ἐκεῖνοι περὶ τῇ σφετέρᾳ ζωῇ ἐπιτίθενται τῷ Αὐρηλιανῷ καὶ ἀναιροῦσιν αὐτόν , ἔξ ἐνιαυτοὺς ἠνυκότα παρὰ τῇ βασιλείᾳ μηνῶν ὀλίγων ἐνδέοντας .
Lemmas: Αὐρηλιανός δέ ὁ ἡγεμονία ἐπιβαίνω Ῥωμαῖος ἔρομαι ὁ ἐν τέλος ὅπως βασιλεύω χρέος . ὅς εἰμί εἶπον αὐτός ὡς “ ἐάν βούλομαι βασιλεύω καλῶς , χρυσός σύ δεῖ καί σίδηρος περιφράσσω σεαυτοῦ , κατά μέν ὁ λυπέω χράομαι σίδηρος , ὁ δέ γε θεραπεύω χρυσός ἀμείβω . ” ὅς πρῶτος , ὡς λέγω , ὁ οἰκεῖος οὗτος ἀπονίναμαι συμβουλή , μετά οὖον πολύς ὁ σίδηρος πειράω . οὗτος ὁ αὐτοκράτωρ πρότερος μέν ὁ ὁ Χριστός σέβω ἐπιεικής προσφέρω , πρόειμι δέ ὁ ὁ χρόνος ὁ αὐταρχία ἀλλοιόω , καί διωγμός ἐγείρω κατά ὁ πιστός καί αὐτός βουλεύω , καί ἤδη καί διάταγμα συγγράφω . ἀλλά ἐπέχω ὁ θεῖος δίκη ὁ κατά ὁ σέβω Ἰησοῦς ὁ Χριστός ὁρμή ὁ κακία αὐτός , ὑποτέμνω ὁ ἐκεῖνος ζωή . ἀλλά μήπω περί ὁ τέλος αὐτός , ὁ δέ ἐν ὁ αὐταρχία αὐτός πράσσω διηγητέον . στρατηγικός - Τάτος γάρ εἰμί πολύς πόλεμος νικάω . ὁ τε γάρ Παλμυρηνός χειρόομαι , καί ὁ αὐτός βασίλισσα Ζηνοβία κρατέω καί Αἴγυπτος καί ὁ ἐκεῖ τότε στρατηγός Πρόβος αἱρέω αὐτός κατά αὐτός στρατεύω καταπολεμέω καί ὑποτάσσω . ὅς ἔνιοι μέν εἰς Ῥώμη ἀπάγω φημί καί ἀνήρ συνάπτω ὁ ἐπιφανής ἐν , ὁ δέ κατά ὁδός θνῄσκω αὐτός λέγω , περιαλγέω διά ὁ ὁ τυγχάνω μεταβολή · εἷς δέ ὁ θυγάτηρ αὐτός λαμβάνω εἰς γυνή ὁ Αὐρηλιανός , ὁ δέ λοιπάς ἐπίσημος ὁ Ῥωμαῖος συζεύγνυμι . οὗτος καί ὁ Γαλλία ἐπί πλεῖστος ἔτος παρά τίνω τυραννέω κατέχω ὁ Ῥωμαῖος ἡγεμονία αὖθις ἐπανασῴζω , καί ἄρχω οὗτος ἐγκαθίστημι αὐτός ἐπί Ῥώμη ἐπανέρχομαι , καί θριαμβεύω ἐπί ὄχημα ἐλέφας τέσσαρες . ἀλλά καί Γάλλος τότε κινέω καταγωνίζομαι . ἐπεί δέ καί ἐπί Σκύθης ὁ στρατεία τίθημι , ἀναιρέω , γίγνομαι κατά ὁ Θρᾷξ Ἡράκλεια . Ἔρως γάρ τις καλέω καί ὁ ἔξωθεν φέρω ἀπόκρισις εἰμί μηνυτής , ὡς δέ τις ἱστορέω , ὠτακουστής καί προσαγγέλλω ὁ βασιλεύς ὁ παρά τίνω περί αὐτός λέγω , ὀργίζω αὐτός ὁ Αὐρηλιανός , ἐπιβουλεύω αὐτός . καί μιμέομαι ὁ ἐκεῖνος γράμμα γραφεύς τις συντάσσω ὄνομα περιέχω τίνω δυνατός , κελεύω ὁ ἐπί θάνατος ἐκεῖνος ἄγω · ὅς ἐκεῖνος ὑποδείκνυμι παρέχω ὁ ἀνήρ πρός φόνος ὁ αὐτοκράτωρ . δείδω γάρ ἐκεῖνος περί ὁ σφέτερος ζωή ἐπιτίθημι ὁ Αὐρηλιανός καί ἀναιρέω αὐτός , ἐκ ἐνιαυτός ἀνύω παρά ὁ βασίλεια μείς ὀλίγος ἐνδέω .