joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 6.8
Ἀγρίππας δὲ τὴν Ἀντωνίαν ἱκέτευε παρασκευάσαι τὸν Καίσαρα ἀκροάσασθαι τοῦ Εὐτύχου . ἡ δ’ Αντωνία διὰ τιμῆς ἣν Τιβερίῳ καὶ ὡς γαμετὴ γενομένη Δρούσου τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ καὶ διὰ τὸ σῶφρον ὡς μάλιστα . νέα γὰρ χηρεύσασα τῇ χηρείᾳ παρέ - μεινε καὶ γάμον ἀπείπατο δεύτερον , καίπερ τοῦ αὐ - τοκράτορος αὐτὸν ἔπιτ’ ῥέποντος , καὶ οὕτω τὸν βίον διήνυσεν ὡς καἰ λοιδοριῶν ἀνωτέρω γενέσθαι . διὰ δὴ ταῦτα τῷ Τιβερίῳ τετίμητο καὶ ὅτι καὶ εὐεργέτις αὐτοῦ γέγονεν , ἐπιβουλὴν παρὰ πολλῶν καὶ δυνατῶν συστᾶσαν μηνύσασα . ὑπὸ ταύτης οὖν ἀξιούμενος ἐξετάσαι τὸν Εὔτυκον , ἔφη “ ἴστωσαν οἱ θεοί , Ἀντωνία , ὅτι οὐ κατὰ γνώμην ἐμὴν τὰ πραχθησόμενα ἔσονται , ἐκ δέ γε σῆς παρακλήσεως.’ καὶ τὸν Εὔτυχον ἀχθῆναι κελεύει . καὶ παραστὰς ἔλεγεν ὡς “ Γάιός τε καὶ Ἀγρίππας , ὦ δέσποτα , συνωμίλουν , καὶ Ἀγρίππας ἔφη , εἰ γὰρ ἀφίκοιτό ποτε ἡμέρα ᾗ μεταστὰς οὗτος ὁ γέρων χειροτονοίη σε ἡγεμόνα τῆς οἰκουμένης · οὐδὲν γὰρ ἔσται ἡμῖν ἐμποδὼν Τιβέριος ὁ αὐτοῦ υἱωνός , ὑπό σοῦ τελευτῶν . καὶ ἥ τε οἰκουμένη γένοιτ’ ἂν μακαρία , καὶ πρὸ ταύτης ἐγώ . ” Τιβερίῳ δὲ οἶ λόγοι ἥγηντο ἀληθεῖς · ἄμα δὲ καὶ μῆνιν Ἀγρίππᾳ τηρῶν ὅτι μὴ τὸν υἱωνόν αὐτοῦ θεραπεύειν εἵλετο , ὅλος δὲ μετέπεσε πρὸς τὸν Γάιον , ἑνὶ τῶν παρεστηκότων δῆσαι αὐτὸν ἐκέλευσε . καὶ ἤγετο δέσμιος ἐν πορφυρίσιν ὢν ἔτι , καὶ πρὸ τοῦ βασιλείου εἱστήκει δένδρῳ ὑπ’ ἀθυμίας ἐπικλιθείς . ἦσαν δ ἐκεῖ καὶ ἕτεροι ἐν δεσμοῖς . καἰ ὀρνέου πρὸς τὸ δένδρον ἐκεῖνο καταπταμένου , βουβῶνα τὸν ὄρνιν Ῥωμαῖοι καλοῦσι , τῶν δεσμωτῶν τις θεασάμενος ἤρετο τὸν αὐτὸν τηροῦντα στρατιώτην ὅστις εἴη ὁ ἐν τῇ πορφυρίδι · καὶ μαθὼν ἠξίωσε τὸν συνδεδεμένον αὐτῷ στρατιώτην πλησίον ἐλθεῖν . καὶ τυχών “ ὦ νεανία φησίν , “ ἀπαλλαγήν τέ σοι τῶν δεσμῶν ταχίστην εὐαγγελίζομαι καὶ προκοπὴν ἐπὶ μήκιστον ἀξιώματος καὶ δυνάμεως , καὶ ὡς ζηλωτὸς ἔσῃ τοῖς ἄρτι οἰκτιζομένοις σε , καὶ ἐν εὐδαιμονίᾳ τελευτήσεις , παισὶ τὸν ὄλβον λιπών . ὅτε δ’ εἰσαῦθις τὸν ὄρνιν τοῦτον θεάσαιο , ἴσθι σου τηνικαῦτα μετὰ πέντε ἡμέρας ἐσομένην τὴν τελευτήν . εὐδαιμονήσας μέντοι κατὰ τὴν ἡμετέραν πρόρρησιν , μνήμην ποιοῦ καὶ ἡμῶν , ὡς διαφευξόμεθα τὴν δυστυχίαν ᾖε τανῦν σύνεσμεν . ” καὶ ὁ μὲν ταῦτα εἰπὼν τότε μὲν γέλωται ὦφλεν , ὕστερον δ᾿ ἐφάνη θαύματος ἄξιος . Ἢν οὖν ἐν τοῖς δεσμοῖς ὁ Ἀγρίππας ἐπὶ μῆνας ἔξ . Τιβέριος δὲ μαλακιζόμενος τῆς νόσου κραταιουμένης Εὔοδον κελεύει , ὃς τῶν ἀπελευθέρων ἣν αὐτῷ τιμιώτατος , τὰ τέκνα προσαγαγεῖν αὐτῷ διαλεξομένῳ σφίσι πρὶν τελευτῆς . οὐκ ἦσαν δὲ παῖδες αὐτῷ · ὁ γὰρ υἷός αὐτοῦ Δροῦσος ἔτυχε τεθνεώς · υἱωνὸς δ᾿ ἐξ ἐκείνου αὐτό ἢν Τιβέριος Γέμελλος , καὶ ἀδελφιδοῦς Γάιος Γερμανικοῦ παῖς συγγόνου αὐτοῦ , νεανίας ἤδη καὶ παιδείᾳ ἐσχολακὼς καὶ παρὰ τοῦ δήμου φιλούμενος καὶ τιμώμενος διὰ τὴν τοῦ πατρὸς ἀρετήν . κελεύσας οὖν ὁ Τιβέριος ἔωθεν τοὺς παῖδας εἰσαγαγεῖν εἰς τὴν αὔριον · ἦν δ᾿ αὐτῷ τὸ βουλόμενον τῷ υἱωνῷ μάλιστα καταλιπεῖν τὴν ἀρχήν , τέως δ᾿ οὖν οἰώνισμα ἔθετο εἰς ἐκεῖνον βούλεσθαι τὸ θεῖον περιελθεῖν τὴν ἀρχὴν ὃς ἂν πρὸς αὐτὸν ἀφίκοιτο πρότερος , πέμπει κελεύων τῷ παιδαγωγῷ τοῦ υἰωνοῦ πρωιαίτερον ἄγειν τόν παῖδα . καὶ ἤδη γεγονυίας ἡμέρας πέμπει τὸν Εὔοδον εἰσκαλεῖν τὸν παρόντα τῶν παίδων · ἐκεῖνος δὲ τὸν Γάιον πρὸ δωματίου καταλαβὼν εἰσήγαγε πρὸς Τιβέριον . ὁ δὲ τῆς τοῦ θείου δυνάμεως εἰς ἔννοιαν ἐλθὼν κατωλοφύρατο ὡς ἐπ᾿ ἀπολωλότι τῷ υἱωνῷ . καίπερ δὲ διὰ τοῦτο τεταραγμένος , φησὶ πρὸς τὸν Γάιον “ ω παῖ , εἰ καὶ Τιβέριος συγγενέστερός μοί ἐστιν ἢ σύ , ἀλλ᾿ αὐτὸς καὶ κατὰ γνώμην ἐμὴν καὶ γ̣ατὰ ψῆφον θεόν σοι τὴν τῶν ῾Ρωμαίων ἐγχειρίζω ἀρχήν , καὶ ἀξιῶ μὴ ἀμνημο - νῆσαι τῆς συγγενείας τῆς πρὸς Τιβέριον , κήδεσθαι δὲ τούτου ὡς συγγενοῦς · οὐ γὰρ ἀτιμώρητα τῇ θείᾳ προνοίᾳ ὅσα παρὰ δίκην πράσσοιτο . ” Τιβέριος μὲν οὑν τὸν Γάιον ἀποδείξας τῆς ἡγεμονίας διάδοχον , ὀλίγας ἐπιβιοὺς ἡμέρας θνήσκει , ἄρξας ἐπὶ ἐνιαυτοῖς δύο καὶ εἴκοσι μῆνας ἑπτὰ καὶ ἡμέρας ἴσας , Γάιος δὲ αὐτοκράτωρ περιελέλειπτο .
Lemmas: Ἀγρίππας δέ ὁ Ἀντωνία ἱκετεύω παρασκευάζω ὁ Καῖσαρ ἀκροάομαι ὁ Εὔτυχος . ὁ δέ Αντωνία διά τιμή ὅς Τιβέριος καί ὡς γαμετή γίγνομαι Δροῦσος ὁ ἀδελφός αὐτός καί διά ὁ σώφρων ὡς μάλιστα . νέος γάρ χηρεύω ὁ χηρεία πηρός - μένω καί γάμος ἀπεῖπον δύο , καίπερ ὁ αὖος - τοκρατωρ αὐτός ἔπειμι ῥέπω , καί οὗτος ὁ βίος διανύω ὡς καίω λοιδορία ἀνωτέρω γίγνομαι . διά δή οὗτος ὁ Τιβέριος τιμάω καί ὅτι καί εὐεργέτις αὐτός γίγνομαι , ἐπιβουλή παρά πολύς καί δυνατός συνίστημι μηνύω . ὑπό οὗτος οὖν ἀξιόω ἐξετάζω ὁ εὔτυκος , φημί “ οἶδα ὁ θεός , Ἀντωνία , ὅτι οὖον κατά γνώμη ἐμός ὁ πράσσω εἰμί , ἐκ δέ γε σός παράκλησις καί ὁ Εὔτυχος ἄγω κελεύω . καί παραστὰς λέγω ὡς “ Γάιός τε καί Ἀγρίππας , εἰμί δεσπότης , συνομιλέω , καί Ἀγρίππας φημί , εἰμί γάρ ἀφικνέομαι ποτός ἡμέρα ὅς μεθίστημι οὗτος ὁ γέρων χειροτονέω σύ ἡγεμών ὁ οἰκέω · οὐδείς γάρ εἰμί ἐγώ ἐμποδών Τιβέριος ὁ αὐτός υἱωνός , ὑπό σύ τελευτή . καί ὅς τε οἰκέω γίγνομαι εἄν μακάριος , καί πρό οὗτος ἐγώ . ” Τιβέριος δέ οἶς λόγος ἡγέομαι ἀληθής · ἄμη δέ καί μῆνις Ἀγρίππας τηρέω ὅτι μή ὁ υἱωνός αὐτός θεραπεύω αἱρέω , ὅλος δέ μεταπίπτω πρός ὁ Γάιος , εἷς ὁ παρίστημι δήω αὐτός κελεύω . καί ἄγω δέσμιος ἐν πορφυρίς εἰμί ἔτι , καί πρό ὁ βασίλειος ἵστημι δένδρον ὑπό ἀθυμία ἐπικλίνω . εἰμί δ ἐκεῖ καί ἕτερος ἐν δεσμός . καίω ὄρνεον πρός ὁ δένδρον ἐκεῖνος καταπέτομαι , βουβών ὁ ὄρνις Ῥωμαῖος καλέω , ὁ δεσμώτης τις θεάομαι ἔρομαι ὁ αὐτός τηρέω στρατιώτης ὅστις εἰμί ὁ ἐν ὁ πορφυρίς · καί μανθάνω ἀξιόω ὁ συνδέω αὐτός στρατιώτης πλησίος ἔρχομαι . καί τυγχάνω “ εἰμί νεανίας φημί , “ ἀπαλλαγή τε σύ ὁ δεσμός ταχύς εὐαγγελίζω καί προκοπή ἐπί μακρός ἀξίωμα καί δύναμις , καί ὡς ζηλωτός εἰμί ὁ ἄρτι οἰκτίζω σύ , καί ἐν εὐδαιμονία τελευτάω , παῖς ὁ ὄλβος λίπος . ὅτε δέ εἰσαῦθις ὁ ὄρνις οὗτος θεάομαι , εἰμί σύ τηνικαῦτα μετά πέντε ἡμέρα εἰμί ὁ τελευτή . εὐδαιμονέω μέντοι κατά ὁ ἡμέτερος πρόρρησις , μνήμη ποιέω καί ἐγώ , ὡς διαφεύγω ὁ δυστυχία εἶμι τανῦν σύνειμι . ” καί ὁ μέν οὗτος εἶπον τότε μέν γελάω ὀφλισκάνω , ὕστερος δέ φαίνω θαῦμα ἄξιος . ἤν οὖν ἐν ὁ δεσμός ὁ Ἀγρίππας ἐπί μείς ἐκ . Τιβέριος δέ μαλακίζω ὁ νόσος κραταιόω Εὔοδος κελεύω , ὅς ὁ ἀπελεύθερος ὅς αὐτός τίμιος , ὁ τέκνον προσάγω αὐτός διαλέγω ὅς πρίν τελευτή . οὐ εἰμί δέ παῖς αὐτός · ὁ γάρ υἱός αὐτός Δροῦσος τυγχάνω θνῄσκω · υἱωνός δέ ἐκ ἐκεῖνος αὐτός εἄν Τιβέριος Γέμελλος , καί ἀδελφιδέος Γάιος Γερμανικός παῖς σύγγονος αὐτός , νεανίας ἤδη καί παιδεία σχολάζω καί παρά ὁ δῆμος φιλέω καί τιμάω διά ὁ ὁ πατήρ ἀρετή . κελεύω οὖν ὁ Τιβέριος εἴωθα ὁ παῖς εἰσάγω εἰς ὁ αὔριον · εἰμί δέ αὐτός ὁ βούλομαι ὁ υἱωνός μάλιστα καταλείπω ὁ ἀρχή , τέως δέ οὖν οἰώνισμα τίθημι εἰς ἐκεῖνος βούλομαι ὁ θέω περιέρχομαι ὁ ἀρχή ὅς εἄν πρός αὐτός ἀφικνέομαι πρότερος , πέμπω κελεύω ὁ παιδαγωγός ὁ υἱωνός πρωΐ ἄγω ὁ παῖς . καί ἤδη γίγνομαι ἡμέρα πέμπω ὁ Εὔοδος εἰσκαλέω ὁ πάρειμι ὁ παῖς · ἐκεῖνος δέ ὁ Γάιος πρό δωμάτιον καταλαμβάνω εἰσάγω πρός Τιβέριος . ὁ δέ ὁ ὁ θεῖον δύναμις εἰς ἔννοια ἔρχομαι κατολοφύρομαι ὡς ἐπί ἀπόλλυμι ὁ υἱωνός . καίπερ δέ διά οὗτος ταράσσω , φημί πρός ὁ Γάιος “ εἰμί παῖς , εἰμί καί Τιβέριος συγγενής ἐγώ εἰμί ἢ σῦς , ἀλλά αὐτός καί κατά γνώμη ἐμός καί γάτα ψῆφος θεός σύ ὁ ὁ Ῥωμαῖος ἐγχειρίζω ἀρχή , καί ἀξιόω μή ἀμνημο - νέος ὁ συγγένεια ὁ πρός Τιβέριος , κήδω δέ οὗτος ὡς συγγενής · οὖον γάρ ἀτιμώρητος ὁ θεῖος πρόνοια ὅσος παρά δίκη πράσσω . ” Τιβέριος μέν ἐν ὁ Γάιος ἀποδείκνυμι ὁ ἡγεμονία διάδοχος , ὀλίγος ἐπιβιόω ἡμέρα θνῄσκω , ἄρχω ἐπί ἐνιαυτός δύο καί εἴκοσι μείς ἑπτά καί ἡμέρα ἴσος , Γάιος δέ αὐτοκράτωρ περιλείπω .