joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 8.4
Ὁ μὲν οὑν Πυρρὸς ἐπὶ τῆ νίκῃ μέγα ἔσχηκεν ὄνομα , καὶ πολλοὶ αὐτῷ προσεχώρησαν , οἵ τε σύμμαχοι ἀφίκοντο πρὸς αὐτόν · οἶς ὀλίγα ἐπιτιμήσας διὰ τὴν μέλλησιν , τῶν σκύλων μετέδωκεν · οἱ δ’ ἐν τῇ Ῥώμῃ ἤλγησαν ἐπὶ τῇ ἥττῃ , τῷ δέ γε Λαουινίῳ στράτευμα ἔπεμψαν , καὶ τὸν Τιβέριον ἐκ τῶν Τυρσηνῶν μετεπέμψαντο , καὶ τὴν πόλιν διὰ φυλακῆς ἐποιήσαντο , πυνθανόμενοι ἐπ’ αὐτὴν τὸν Πυρρὸν ἐπείγεσθαι . ὁ μέντοι Λαουίυιος τοὺς οἰκείους τε τραυματίας ἐξακεσάμενος , καὶ τοὺς σκεδασθέντας συναγαγών , ἤδη καὶ τῶν ἐκ Ῥώμης πεμφθέντων ἀφικομένων , τὸν Πυρρὸν παρεπομένας ἐλύπει · καὶ τὴν Καπύην μαθὼν ἑλεῖν γλιχόμενον , προκατέλαβε καὶ ἐφύλαξεν . ἁμαρτὼν δ’ ἐκείνης ὁ Πυρρὸς ἐπὶ τὴν Νεάπολιν ὥρμησεν . ὡς δ’ οὐδὲν οὐδ’ ἐν αὐτῇ δρᾶσαι ἴσχυσε , σπεύδων τὴν Ῥώμην καταλαβεῖν καὶ διὰ τῆς Τυρσηνίδος παριὼν ὡς κἀκείνους προσλάβοι , ἐπεὶ ἔμαθεν αὐτούς τε τοῖς Ῥωμαίοις ὁμολογίας πεποιημένους καὶ τὸν Τιβέριον αὐτῷ ἀντιπροσιόντα τόν τε Λαουίνιον ἐφεπόμενον , ἐφοβήθη μὴ ὑπ’ αὐτῶν πανταχόθεν ἐν χωρίοις ἀγνώστοις ἀποληφθῇ , καὶ περαιτέρω οὐ προεχώρησεν . ὡς δὲ ἀναχωροῦντι καὶ γενομένῳ περὶ Καμπανίαν ὁ Λαουίνιος ἐπεφάνη , καὶ τὸ στράτευμα αὐτοῦ πολλῷ πλείον’ τοῦ πρόσθεν ἣν , ὕδρας ἔφη δίκην τὰ στρατόπεδα τῶν Ῥωμαίων κοπτόμενα ἀναφύεσθαι . καὶ ἀντιπαρετάξατο μέν , οὐκ ἐμαχέσατο δέ , ὅτι ἐκέλευσεν , ὡς καταπλήξων πρὸ τῆς συμπλοκῆς τοὺς Ῥωμαίους , τοὺς ἑαυτοῦ στρατιώτας τὰς ἀσπίδας τοῖς δόρασι πλήξαντας ἐκβοῆσαι καὶ τοὺς σαλπιγκτὰς καὶ τοὺς ἐλέφαντας συνηχῆσαι , ἐπεὶ δὲ κἀκεῖνοι πολὺ μείζον’ ἀντεβόησαν , ὡς ἐκπλαγῆναι τοὺς τοῦ Πυρροῦ , οὐκέτ’ ἠθέλησε συμμίξαι , ἀλλ’ ὡς δυσιερῶν ἐπανήγαγε . καὶ ἀφίκετο ἐς Τάραντα . ἔνθα πρέσβεις τῶν Ῥωμαίων ὑπὲρ τῶν αἰχμαλώτων ἀφίκοντο ἄλλοι τε καὶ ὁ Φαβρίκιος . οὓς φιλοτίμως ἐξένισε καὶ ἐδεξιώσατο , ἐλπίσας αὐτοὺς σπείσασθαι καὶ ὁμολογίαν ὡς ἡττημένους ποιήσασθαι . τοῦ δὲ Φαβρικίου τοὺς ἑαλωκότας ἐν τῇ μάχῃ κομίσασθαι αἰτοῦντος ἐπὶ λύτροις τοῖς ἀμφοῖν συναρέσουσι , διηπορήθη ὅτι μὴ καὶ περὶ εἰρήνης πρεσβεύειν ἔφη , καὶ ἰδίᾳ μετὰ τῶν φίλων ἐβουλεύετο , ὡς εἰώθει , περὶ τῆς τῶν αἰχμαλώτων ἀποδόσεως καὶ περὶ τοῦ πολέμου καὶ ὅπως τοῦτον μεταχειρίσηται . ὁ μὲν οὖν Μίλων μήτε τοὺς αἰχμαλώτους ἀποδόσθαι μήτε σπείσασθαι συνεβούλευεν , ἀλλ’ ἤδη τῶν Ῥωμαίων ἡττημένων καὶ τὰ λοιπὰ πολέμῳ προσκατεργάσασθαι , ὁ δὲ Κινέας τοὐναντίον ἅπαν αὐτῷ συνεβούλευε · τούς τε γὰρ αἰχμαλώτους προῖκα ἀποδοῦναι συνῄνει καὶ πρέσβεις εἰς Ῥώμην καὶ χρήματα πέμψαι τῆς εἰρήνης ἕνεκα καὶ σπονδῶν . οὑ τῇ γνώμῃ καὶ οἱ λοιποὶ συνετίθεντο . οὕτω δὲ φρονῶν καὶ ὁ Πυρρὸς ἐτύγχανε . καλέσας οὑν τοὺς πρέσβεις ‘‘οὔτε πρῴην , ὦτ’ Ῥωμαῖοι ” , ἔφη “ ἑκὼν ὑμῖν ἐπολέμησα οὔτε νῦν πολεμήσαιμι · φίλος γὰρ ὑμῖν γενέσθαι βεβούλημαι · διὸ καὶ τοὺς αἰχμαλώτους ὑμῖν ἄνευ λύτρων ἀφίημι καὶ σπείσασθαι ἀξιῶ . Ταῦτα μὲν πᾶσιν εἰρήκει τοῖς πρέσβεσι , καὶ χρήματα σφίσι τὰ μὲν δέδωκε , τὰ δὲ ἐπηγγείλατο , τῷ δὲ Φαβρικίῳ κατὰ μόνας διαλεχθεὶς “ φίλος’’ εἶπεν “ ἡδέως καὶ πᾶσιν ἂν Ῥωμαίοις γενοίμην , μάλιστα δὲ σοί · ὁρῶ γάρ σε ἀγαθὸν ἄνδρα , καὶ τὴν εἰρήνην συμπρᾶξαί μοι ἀξιῶ.’ ταῦτα λέγων καὶ δῶρα αὐτῷ πολλὰ ἐδίδου . ὁ δέ “ ἐπαινῶ σε εἶπεν , “ ὠ Πυρρὲ , ὅτι τῆς εἰρήνης ἐπιθυμεῖς , καί · σοι αὐτήν , ἄν γε συμφέρῃ ἡμίν , καταπράξομαι . οὐ γὰρ κατὰ τῆς πατρίδος τι πρᾶξαί με , ἀγαθόν , ὡς φής , ἄνδρα ὄντα , ἀξιώσεις . ἀλλ’ οὐδὲ τούτων ὧν δίδως τι λάβοιμι ἄν . πυνθάνομαι γάρ σου , πότερον ἐλλόγιμόν με ὡς ἀληθῶς νομίζεις ἄνδρα ἢ οὐ ; εἰ μὲν γὰρ φαῦλός εἰμι , πῶς με δώρων ἄξιον κρίνεις ; εἰ δὲ χρηστός , πῶς με λαβεῖν αὐτὰ κελεύεις ; ἴσθι γοῦν ὡς ἐγὼ καὶ πάνυ πολλὰ ἔχω , τοῖς παροῦσιν ἀρκούμενος , καὶ πλειόνων οὐ δέομαι · σὺ δ’ εἰ καὶ σφόδρα πλουτεῖς , ἐν πενίᾳ μυρίᾳ καθέστηκας . οὐ γὰρ ἂν οὔτε Ἤπειρον οὔτε τὰ ἄλλα ἆ ἔχεις καταλιπὼν δεῦρο ἐπεραιώθης , εἴ γε ἐκείνοις ἠρκοῦ καὶ μὴ πλειόνων ὠρέγου . ” Τούτων οὕτω λεχθέντων οἱ πρέσβεις τοὺς αἰχμαλώτους λαβόντες ἀπῄεσαν . καὶ ὁ Πυρρὸς τὸν Κινέαν εἰς τὴν Ῥώμην ἀπέστειλε μετὰ χρυσίου πολλοῦ καὶ κόσμου γυναικείου παντοδαποῦ , ἵνα εἰ καί τινες τῶν ἀνδρῶν ἀντίσχοιεν , ἀλλ’ αἱ γυναῖκες αὐτῶν τοῖς κόσμοις ἀναπεισθεῖσαι κἀκείνους συνδιαφθείρωσιν . ἐλθὼν δὲ πρὸς τὴν πόλιν ὁ Κινέας οὐ προσῄει τῇ γερουσίᾳ , ἀλλὰ διῆγεν ἄλλοτε ἄλλην αἰτίαν σκηπτόμενος . περιφοιτῶν δὲ καὶ τὰς τῶν δυνατῶν οἰκίας λόγοις τε σφᾶς καὶ δώροις ὑπήγετο · καὶ ἐπειδὴ πολλοὺς ᾠκειώσατο , εἰσῆλθεν εἰς τὸ συνέδριον καὶ εἶπεν ὡς ‘‘Πύρρος ὁ βασιλεὺς ἀπολογεῖται ὅτι οὐχ ὡς πολεμήσων ὑμίν ἧκεν , ἀλλ' ὡς καταλλάξων Ταραντίνους αὐτὸν ἱκετεύοντας · ἀμέλει καὶ τοὺς ἁλόντας ὑμόν λύτρων ἀφῆκεν ἄτερ , καὶ δυνάμενος πορθῆσαι τὴν χώραν καὶ τῇ πόλει προσβαλεῖν , ἀξιοῖ τοῖς φίλοις καὶ τοῖς συμμάχοις ὑμῶν ἐγγραφῆναι , πολλὰ μὲν ὠφελήσεσθαι ἀφ’ ὑμῶν ἐλπίζων , πλείω δ' ἔτι καὶ μείζω εὐεργετήσειν ὑμᾶς . ” Ἐπὶ τούτοις οἱ πλείους τῶν βουλευτῶν ἠρέσκοντο διὰ τὰ δορὰ καὶ διὰ τοὺς αἰχμαλώτους · οὐ μέντοι καὶ ἀπεκρίναντο , ἀλλ’ ἐσκόπουν ἔτι πλείους ἡμέρας ὅ,τι χρὴ πρᾶξαι . καὶ πολλὰ μὲν ἐλέγετο , ἐπεκράτει δὲ ὅμως σπείσασθαι . μαθὼν δὲ τοῦτο Ἄππιος ὁ ἐκομίσθη ἐπὶ τὸ βουλευτήριον , ὑπὸ γὰρ τοῦ γήρως καὶ τοῦ πάθους οἰκουρῶν ἦν , καὶ εἶπε μὴ συμφέρειν τὰς πρὸς τὸν Πυρρὸν συμβάσεις τῇ πολιτείᾳ , παρῄνεσε δὲ καὶ αὐτίκα τὸν Κινέαν ἐξελάσαι τῆς πόλεως , καὶ δι’ αὐτοῦ δηλῶσαι τῷ Πυρρῷ οἴδαδε ἀναχωρήσαντα ἐκεῖθεν ἐπικηρυκεύσασθαι περὶ εἰρήνης αὐτοῖς ἢ καὶ περὶ ἑτέρου ὅτου δέοιτο . ταῦτα ὁ Ἄππιος συνεβούλευσεν · ἡ δὲ γερουσία οὐκέτι ἐμέλλησεν , ἀλλ’ εὐθὺς ὁμοθυμαδὸν ἐψηφίσαντο αὐθημερὸν τὸν Κινέαν ἔξω τῶν ὅρων ἐκπέμψαι καὶ τῷ Πυρρῷ πόλεμον ἀκήρυκτον , ἕως ἂν ἐν τῇ Ἰταλίᾳ διάγῃ , ποιήσασθαι . τοῖς δ' αἰχμαλώτοις ἀτιμίαν τινὰ ἐν ταῖς στρατείαις ἐπέθεσαν , καὶ οὔτε πρὸς τὸν Πυρρὸν αὐτοῖς ἔτι ἐχρήσαντο οὔτ’ ἄλλοσέ ποι ἀθρόοις , ἵνα μή τι ὁμοῦ ὄντες νεωτερίσωσιν , ἀλλ’ ἄλλους ἄλλῃ φρουρήσοντας ἔπεμψαν .
Lemmas: ὁ μέν ἐν πυρρός ἐπί τῆ Νίκη μέγας ἔχω ὄνομα , καί πολύς αὐτός προσχωρέω , ὁ τε σύμμαχος ἀφικνέομαι πρός αὐτός · οἶς ὀλίγος ἐπιτιμάω διά ὁ μέλλησις , ὁ σκῦλα μεταδίδωμι · ὁ δέ ἐν ὁ Ῥώμη ἀλγέω ἐπί ὁ ἧσσα , ὁ δέ γε Λαουΐνιον στράτευμα πέμπω , καί ὁ Τιβέριος ἐκ ὁ Τυρρηνός μεταπέμπω , καί ὁ πόλις διά φυλακή ποιέω , πυνθάνομαι ἐπί αὐτός ὁ πυρρόν ἐπείγω . ὁ μέντοι Λαουίυιος ὁ οἰκεῖος τε τραυματίας ἐξάγω , καί ὁ σκεδάννυμι συνάγω , ἤδη καί ὁ ἐκ Ῥώμη πέμπω ἀφικνέομαι , ὁ πυρρόν παρέπομαι λυπέω · καί ὁ Καπύη μανθάνω αἱρέω γλίχομαι , προκαταλαμβάνω καί φυλάσσω . ἁμαρτάνω δέ ἐκεῖνος ὁ πυρρός ἐπί ὁ Νεάπολις ὁρμάω . ὡς δέ οὐδείς οὐδέ ἐν αὐτός δράω ἰσχύω , σπεύδω ὁ Ῥώμη καταλαμβάνω καί διά ὁ Τυρσηνίς πάρειμι1 ὡς ἐκεῖνος προσλαμβάνω , ἐπεί μανθάνω αὐτός τε ὁ Ῥωμαῖος ὁμολογία ποιέω καί ὁ Τιβέριος αὐτός ἀντιπρόσειμι ὁ τε Λαουΐνιον ἐφέπω , φοβέω μή ὑπό αὐτός πανταχόθεν ἐν χωρίον ἄγνωστος ἀπολαμβάνω , καί περαιτέρω οὖον προχωρέω . ὡς δέ ἀναχωρέω καί γίγνομαι περί Καμπανία ὁ Λαουίνιος φαίνω , καί ὁ στράτευμα αὐτός πολύς πολύς ὁ πρόσθεν ὅς , ὕδρα φημί δίκη ὁ στρατόπεδον ὁ Ῥωμαῖος κόπτω ἀναφύω . καί ἀντιπαρατάσσομαι μέν , οὐ μάχομαι δέ , ὅτι κελεύω , ὡς καταπλήσσω πρό ὁ συμπλοκή ὁ Ῥωμαῖος , ὁ ἑαυτοῦ στρατιώτης ὁ ἀσπίς ὁ δόρυ πλήσσω ἐκβοάω καί ὁ σαλπιγκτής καί ὁ ἐλέφας συνηχέω , ἐπεί δέ ἐκεῖνος πολύς μέγας ἀντιβοάω , ὡς ἐκπλάσσω ὁ ὁ πυρρός , οὐκέτι ἐθέλω συμμείγνυμι , ἀλλά ὡς δυσιερέω ἐπανάγω . καί ἀφικνέομαι εἰς Τάρας . ἔνθα πρέσβυς ὁ Ῥωμαῖος ὑπέρ ὁ αἰχμάλωτος ἀφικνέομαι ἄλλος τε καί ὁ Φαβρίκιος . ὅς φιλότιμος ξενίζω καί δεξιόομαι , ἐλπίζω αὐτός σπένδω καί ὁμολογία ὡς ἡττάω ποιέω . ὁ δέ Φαβρίκιος ὁ ἁλίσκομαι ἐν ὁ μάχομαι κομίζω αἰτέω ἐπί λύτρον ὁ ἄμφω συναρέσκω , διαπορέω ὅτι μή καί περί εἰρήνη πρεσβεύω φημί , καί ἴδιος μετά ὁ Φίλων βουλεύω , ὡς εἴωθα , περί ὁ ὁ αἰχμάλωτος ἀπόδοσις καί περί ὁ πόλεμος καί ὅπως οὗτος μεταχειρίζω . ὁ μέν οὖν Μίλων μήτε ὁ αἰχμάλωτος πωλέω μήτε σπένδω συμβουλεύω , ἀλλά ἤδη ὁ Ῥωμαῖος ἡσσάομαι καί ὁ λοιπάς πόλεμος προσκατεργάζομαι , ὁ δέ Κινέας ἐναντίος ἅπας αὐτός συμβουλεύω · ὁ τε γάρ αἰχμάλωτος προίξ ἀποδίδωμι συναινέω καί πρέσβυς εἰς Ῥώμη καί χρῆμα πέμπω ὁ εἰρήνη ἕνεκα καί σπονδή . ὅς ὁ γνώμη καί ὁ λοιπός συντίθημι . οὗτος δέ φρονέω καί ὁ πυρρός τυγχάνω . καλέω ἐν ὁ πρέσβυς ‘‘οὔτε πρώην , οὖς Ῥωμαῖος ” , φημί “ ἑκών σύ πολεμέω οὔτε νῦν πολεμέω · φίλος γάρ σύ γίγνομαι βούλομαι · διό καί ὁ αἰχμάλωτος σύ ἄνευ λύτρον ἀφίημι καί σπένδω ἀξιόω . οὗτος μέν πᾶς εἴρω ὁ πρέσβυς , καί χρῆμα ὅς ὁ μέν δίδωμι , ὁ δέ ἐπαγγέλλω , ὁ δέ Φαβρίκιος κατά μόνος διαλέγω “ φίλος εἶπον “ ἡδύς καί πᾶς εἄν Ῥωμαῖος γίγνομαι , μάλιστα δέ σύ · ὁράω γάρ σύ ἀγαθός ἀνήρ , καί ὁ εἰρήνη συμπράσσω ἐγώ ἀξιόω οὗτος λέγω καί Δῶρα αὐτός πολύς δίδωμι . ὁ δέ “ ἐπαινέω σύ εἶπον , “ ᾠόν πυρρός , ὅτι ὁ εἰρήνη ἐπιθυμέω , καί · σύ αὐτός , ἄν γε συμφέρω ἐγώ , καταπράσσω . οὖον γάρ κατά ὁ πατρίς τίς πράσσω ἐγώ , ἀγαθός , ὡς φημί , ἀνήρ εἰμί , ἀξιόω . ἀλλά οὐδέ οὗτος ὅς δίδωμι τίς λαμβάνω ἄν . πυνθάνομαι γάρ σύ , πότερος ἐλλόγιμος ἐγώ ὡς ἀληθής νομίζω ἀνήρ ἢ οὖον ; εἰμί μέν γάρ φαῦλος εἰμί , πῶς ἐγώ δῶρον ἄξιος κρίνω ; εἰμί δέ χρηστός , πῶς ἐγώ λαμβάνω αὐτός κελεύω ; εἰμί γοῦν ὡς ἐγώ καί πάνυ πολύς ἔχω , ὁ πάρειμι ἀρκέω , καί πλείων οὖον δήω · σύ δέ εἰμί καί σφόδρα πλουτέω , ἐν πενία μυρίος καθίστημι . οὖον γάρ εἄν οὔτε Ἤπειρος οὔτε ὁ ἄλλος ἆ ἔχω καταλείπω δεῦρο περαιόω , εἰμί γε ἐκεῖνος ἀρκέω καί μή πλείων ὀρέγω . ” οὗτος οὗτος λέγω ὁ πρέσβυς ὁ αἰχμάλωτος λαμβάνω ἄπειμι . καί ὁ πυρρός ὁ Κινέας εἰς ὁ Ῥώμη ἀποστέλλω μετά χρυσίον πολύς καί κόσμος γυναικεῖος παντοδαπός , ἵνα εἰμί καί τις ὁ ἀνήρ ἀντέχω , ἀλλά ὁ γυνή αὐτός ὁ κόσμος ἀναπείθω ἐκεῖνος συνδιαφθείρω . ἔρχομαι δέ πρός ὁ πόλις ὁ Κινέας οὖον πρόσειμι ὁ γερουσία , ἀλλά διάγω ἄλλοτε ἄλλος αἴτιος σκήπτω . περιφοιτάω δέ καί ὁ ὁ δυνατός οἰκίον λόγος τε σφεῖς καί δῶρον ὑπάγω · καί ἐπεί πολύς οἰκειόω , εἰσέρχομαι εἰς ὁ συνέδριον καί εἶπον ὡς Πύρρος ὁ βασιλεύς ἀπολογέομαι ὅτι οὐ ὡς πολεμέω σύ ἵημι , ἀλλά ὡς καταλλάσσω Ταραντῖνος αὐτός ἱκετεύω · ἀμελέω καί ὁ ἁλίσκομαι ὑμέτερος λύτρον ἀφίημι ἄτερ , καί δύναμαι πορθέω ὁ χώρα καί ὁ πόλις προσβάλλω , ἀξιόω ὁ φίλος καί ὁ σύμμαχος σύ ἐγγράφω , πολύς μέν ὠφελέω ἀπό σύ ἐλπίζω , πλείων δέ ἔτι καί μείζων εὐεργετέω σύ . ” ἐπί οὗτος ὁ πλείων ὁ βουλευτής ἀρέσκω διά ὁ δορά καί διά ὁ αἰχμάλωτος · οὖον μέντοι καί ἀποκρίνω , ἀλλά σκοπέω ἔτι πλείων ἡμέρα ὅστις χρή πράσσω . καί πολύς μέν λέγω , ἐπικρατέω δέ ὅμως σπένδω . μανθάνω δέ οὗτος Ἄππιος ὁ κομίζω ἐπί ὁ βουλευτήριον , ὑπό γάρ ὁ γῆρας καί ὁ πάθος οἰκουρέω εἰμί , καί εἶπον μή συμφέρω ὁ πρός ὁ πυρρόν σύμβασις ὁ πολιτεία , παραινέω δέ καί αὐτίκα ὁ Κινέας ἐξελαύνω ὁ πόλις , καί διά αὐτός δηλόω ὁ πυρρός οἰδέω ἀναχωρέω ἐκεῖθεν ἐπικηρυκεύομαι περί εἰρήνη αὐτός ἢ καί περί ἕτερος ὅστις δήω . οὗτος ὁ Ἄππιος συμβουλεύω · ὁ δέ γερουσία οὐκέτι μέλλω , ἀλλά εὐθύς ὁμοθυμαδόν ψηφίζω αὐθήμερος ὁ Κινέας ἔξω ὁ ὁράω ἐκπέμπω καί ὁ πυρρός πόλεμος ἀκήρυκτος , ἠώς εἄν ἐν ὁ Ἰταλία διάγω , ποιέω . ὁ δέ αἰχμάλωτος ἀτιμία τις ἐν ὁ στρατεία ἐπιτίθημι , καί οὔτε πρός ὁ πυρρόν αὐτός ἔτι χράω οὔτε ἄλλοτε ποῖ ἀθρόος , ἵνα μή τίς ὁμοῦ εἰμί νεωτερίζω , ἀλλά ἄλλος ἄλλος φρουρέω πέμπω .