joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 18.3
Τοῦτο μαθὼν ὁ βασιλεὺς Μιχαὴλ ἀπεγνώκει τὰ τοῦ πολέμου καὶ τὴν ἀρχὴν ἀποθέσθαι ἠβούλετο , ἀλλὰ τοῖς περὶ ἐκεῖνον τοῦτο ἀβούλητον ἦν , ὅθεν οὐδ’ εἰς ἔργον ἀγαγεῖν συνεχωρήθη τὸ βούλημα . στέλλονται τοίνυν πρὸς τὸν Κομνηνὸν πρεσβεύσοντες ἄνδρες τῶν ἐκκρίτων τῆς συγκλήτου βουλῆς · οἱ δ’ ἦσαν ὁ πρόεδρος Κωνσταντῖνος ὁ Λειχούδης , ὁ πρόεδρος Λέων ὁ Ἀλωπός , καὶ Μιχαὴλ ὁ mλλός , τῶν φιλοσόφων ὢν ὕπατος . τὰ δὲ παρὰ τούτων καταγγελλόμενα υἶοθέτησις ἦν τοῦ Κομνηνοῦ , εἰσποιηθησομένου τῷ βασιλεῖ , καὶ ἀναγωγὴ πρὸς τὴν τιμήν τὴν τοῦ Καίσαρος , καὶ τοῖς τὴν τυραννίδα συμμελετήσασιν ἄφεσίς τε καὶ ἀμνηστία τοῦ πλημμελήματος . οἱ μὲν οὖν ταῦτα τῷ Κομνηνῷ ἀπηγγέλκασιν ἐν ἐπηκόῳ τοῦ πλήθους , τό δὲ ἐθορύβει , μὴ βούλεσθαι λέγον ἐν ἄλλῳ σχήματι τὸν αὐτῶν προεστηκότα θεάσασθαι μηδ’ ἀποδύσασθαι ἀνασχέσθαι αὐτὸν τὴν στολὴν τὴν βασίλειον , ἣν ἤδη ἐνδέδυται . ἔλεγον δὲ ταῦτα οἶ πλείους οὐχ οὕτω φρονοῦντες , ἀλλὰ τὸν τυραννοῦντα θωπεύοντες . ἐπεὶ δὲ διελύθη ὁ σύλλογος , ἰδίᾳ τοὺς πρέσβεις ὁ Κομνηνὁς προσλαβόμενος “ εἴ τινά μοι ” φησίν “ ἀπόρρητα διαπορθμεῦσαι πληροφορήσετε πρὸς τὸν αὐτοκράτορα , ἐρῶ ὑμῖν ὅσα μοι κατὰ τὴν καρδίαν αὐτοκράτορα , τῶν δὲ καταθεμένων ἀνέκφορον τηρήσειν ἅπαν ἀπόρρητον , ἔφη ἀρκεῖσθαι νῦν τῷ σχήματι τῷ τοῦ Καίσαρος καὶ μὴ ζητεῖν τὸ βασίλειον , αἰτεῖν δὲ πληροφορίαν ἐκ τοῦ κρατοῦντος , ὡς οὐχ ἑτέρῳ δώσει τὴν αὐταρχίαν ποτέ , καὶ ὡς συντηρήσει ἑκάστῳ τῶν σὺν ἐμοί , εἴ τι τούτοις πε - φιλοτιμῆται παρ’ ἐμοῦ , καὶ ὡς καί τινος μεταδώσει μοι νῦν ἐξουσίας βασιλικῆς , ἵν’ ἔχω τινὰς τιμᾶν τοῖς τῶν ἀξιωμάτων ἐλάττοσι καὶ εἰς ἀρχὰς ἐνίους στρατηγικὰς προχειρίζεσθαι , καὶ εἴ μοι ταῦτα ἐπιτελῆ γίνοιτο , σπείσομαι καὶ ἀφέξομαι . ὅτι δὲ τοῖς πλήθεσι ταῦτα δὴ ἀπαρέσκουσι , διττὰς πρὸς τὸν κρατοῦντα ἐγχαράξω ἐπιστολάς , καὶ τῇ μὲν καταδημαγωγήσω τὸ στρατιωτικόν , τῇ δ’ ἐγγράψομαι τὰ ὰπόρρητα.’’ ἐπὶ τούτοις καὶ τὸν τὰ κοινὰ μεταχειριζόμενον ᾔτει μεταστῆναι τῆς διοικήσεως , ὡς δύσνουν αὐτῷ καὶ τοῖς μετ’ αὐτοῦ . ὁ μὲν οὖν ταῦτα εἰπὼν καὶ τὰς ἐπιστολὰς αὐτοῖς ἐγχειρίσας , ἀπελθεῖν προετρέπετο . οἶ δ’ ἐπανῆλθον ἐπὶ τὸν γηραιὸν αὐτοκράτορα , τὰς ἐπιστολάς τε φέροντες καὶ ὅσα ὁ Κομνηνὸς αὐτοῖς ἐν ἀπορρήτοις ἔφη διὰ ζώσης φωνῆς ἀπαγγέλλοντες . ἡσθεὶς οὖν ἐπὶ τούτοις ὁ βασιλεὺς πάντα πληρῶσαι ὅσα ἐκεῖνος ᾕτησεν ἐπηγγείλατο , καὶ προσεπήγαγεν ὅτι “ ὥσπερ ἐκεῖνος ἀπορρήτους μοι γνώμας ἐδήλωσε δι’ ὑμῶν , οὕτως αὖθις κἀγὼ μυστικώτερά τινα ἐκείνῳ διὰ τῶν αὐτῶν ὑμῶν ἀνατίθεμαι . διόμνυσθε τοίνυν τῷ ἀνδρὶ ὅτι οὐ μακρὸν ἂν εἴη τὸ μέσον διάστημα καὶ συμμέτοχον αὐτὸν τοῦ κράτους ποιήσομαι , νῦν δ’ ἀναβάλλομαι τοῦτο διά τινα αἴτια.’’ ἐπὶ τούτοις ἀπῆλθον αὖθις οἶ πρεσβευταί , καὶ ὁ Κομνηνὸς ἄσμενος τὰς ἀγγελίας ἐδέξατο , καὶ τοῖς ἄλλοις οὐκ ἀποθύμια τὰ μηνύματα ἔδοξαν καὶ μᾶλλον , ὅτι μεταστῆναι τῶν διοικήσεων τὸν ἐγκεχειρισμένον αὐτὰς μεμαθήκεσαν , καὶ ἤδη καταθεῖναι τὰ ὅπλα ἔδοξεν ἅπασι καὶ τῆς τυραννίδος ἀφέξεσθαι . ὁ πρεσβύτης δὲ βασιλεὺς πρὸ τοῦ τὰς συμβάσεις αὐτῷ πρὸς τὸν Κομνηνὸν γενέσθαι , τὴν τῆς πολιτικῆς μοίρας εὔνοιαν περιποιούμενος ἑαυτῷ , ὥσπερ ᾤετο , ἔγγραφόν τι συγγεγραφώς , ὅρκοις καταδεσμοῦν καὶ ἀραῖς ἕκαστον ὥστε μήτε βασιλέα καλέσαι τὸν Κομνηνὸν μήτε τιμὴν αὐτῷ προσοίσειν βασίλειον , τοὺς μὲν τῶν συγκλητικῶν χρήμασι , τοὺς δ’ ἀξιωμάτων διανομαῖς , καὶ ἄλλους ἄλλοις θελκτηρίοις ἀνέπειθε τῷ ἐγγράφῳ ὑποσημαίνεσθαι καὶ τὰ ἐν αὐτῷ βεβαιοῦν . ἐπεὶ δ’ ἥκειν τὸν Κομνηνὀν ἠκηκόεισαν , ὡς κατὰ τὴν ἐπιοῦσαν εἰσελευσόμενον , στασιώδεις τινὲς τῶν τῆς συγκλήτου βουλῆς ἔωθεν τῷ τεμένει τῆς τοῦ θεοῦ λόγου Σοφίας προσεληλύθεσαν , οἷς καὶ οἱ τῶν ἑταιρειῶν συνῄεσαν ἄρχοντες , καὶ κραυγαῖς προεκαλοῦντο τὸν πατριάρ - χην εἰς θέαν σφίσιν ἐλθεῖν . ὁ δὲ τὰς θύρας αὐτοῖς ἁπανταχόθεν ἐπιζυγώσας τοὺς ἀδελφιδοῦς αὐτοῖς ἐκπέπομφε πυνθανομένους ὅ,τι φασίν . οἱ δὲ θορυβοῦντες εἰς πλῆθος ἤδη συστάντες , πολλῶν συρρευσάντων ἐκεῖ , συνέσχον τοὺς τοῦ πατριάρχου ἀδελφιδοῦς , καὶ εἰ μὴ αὐτίκα πρὸς αὐτοὺς ἐξελεύσεται ὁ ἀρχιερεύς , διαθήσειν ἐκείνους ἠπείλουν κακῶς . λέγεται δὲ ταῦτα σκήψεις εἶναι καὶ προβουλεύματα , ἔν ἄκων δοκοίη συνελθεῖν ὁ πατριάρχης στασιάζουσι . κατῆλθεν οὑν ἐκ τῶν ὑπερῴων τὴν ἱερατικὴν ἐνδεδυμένος στολήν , ἐπεγκαλῶν δῆθεν τοῖς παροῦσιν ὡς βιαζόμενος . οἱ δὲ 25 τῶν στασιαζόντων θρασύτεροι ἢ μᾶλλον δι’ ὧν ἡ στάσις συνίστατο μέσον ἀπειληφότες αὐτὸν πρε - σβευτὴν ἠξίουν γενέσθαι πρὸς τὸν βασιλέα , ἵν’ αὐτοῖς ἀποδοθείη τὸ ἔγγραφον , ὃ βιασθέντες ὑπογεγράφασιν , ἐπεὶ τῷ Κομνηνῷ ἐκεῖνος ἐσπείσατο . δὲ πληρώσειν αὐτῶν τὸ αἴτημα κατετίθετο · ἀλλ’ ἦσαν προσποίησις ἅπαντα . βραχείας γὰρ παρελ - θούσης ὥρας βασιλέα καὶ αὐτοκράτορα φανερῶς ἀνεῖπον τὸν Κομνηνόν , αὐτοῦ τοῦ πατριάρχου συνευδοκοῦτός τε καὶ συμπράττοντος , καὶ τῷ μὲν Κομνηνῷ μὴ μέλλειν δηλώσαντος , ἀλλὰ σπεύδειν , καὶ ἀμοιβὰς αἰτοῦντος τῆς ἀναρρήσεως , τῷ δ’ ἴως τότε βασιλεύοντι κατιέναι τῶν ἀνακτόρων ἰταμώτερον ἐπιτάττοντος . ἀρχιερέων δὲ τῷ γέροντι Μιχαὴλ τὰ τοῦ πατριάρχου κομισάντων μηνύματα , ἐκεῖνος ἔφη ‘‘τί δέ μοι ἀντὶ τῆς βασιλείας παρἐξετε’’ ; οἶ δὲ ‘‘τὴν οὐράνιον βασιλείαν’’ ἀπεκρίθησαν . αὐτίκα τοίνυν ἀπορρίψας τὰ τῆς βασιλείας παράσημα ἀπῆλθε τῶν βασιλείων . ὁ δέ γε Κομνηνὸς κουροπαλάτην τιμήσας τὸν Κεκαυμένον στέλλει τὸν ἄνδρα μετά τινος δυνάμεως παραληψόμενον τὰ ἀνάκτορα . τὸ μέντοι πλῆθος τῆς πόλεως εἰς ὑπάντην τοῦ νέου βασιλέως ἐκκέχυτο λαμπρότατά οἶ ποιοῦν τὰ εἰς τὴν βασιλεύουσαν εἰσιτήρια . Ἕνα μὲν οὖν ὁ Μιχαὴλ αὐταρχήσας ἐνιαυτὸν
Lemmas: οὗτος μανθάνω ὁ βασιλεύς Μιχαήλ ἀπογιγνώσκω ὁ ὁ πόλεμος καί ὁ ἀρχή ἀποτίθημι βούλομαι , ἀλλά ὁ περί ἐκεῖνος οὗτος ἀβούλητος εἰμί , ὅθεν οὐδέ εἰς ἔργον ἄγω συγχωρέω ὁ βούλημα . στέλλω τοίνυν πρός ὁ Κομνηνός πρεσβεύω ἀνήρ ὁ ἔκκριτος ὁ σύγκλητος βουλή · ὁ δέ εἰμί ὁ πρόεδρος Κωνσταντῖνος ὁ Λειχούδης , ὁ πρόεδρος Λέων ὁ Ἀλώπηξ , καί Μιχαήλ ὁ λός , ὁ φιλόσοφος εἰμί ὕπατος . ὁ δέ παρά οὗτος καταγγέλλω υιοθέτηση εἰμί ὁ Κομνηνός , εἰσποιέω ὁ βασιλεύς , καί ἀναγωγή πρός ὁ τιμή ὁ ὁ Καῖσαρ , καί ὁ ὁ τυραννίς συμμελετάω ἄφεσις τε καί ἀμνηστία ὁ πλημμέλημα . ὁ μέν οὖν οὗτος ὁ Κομνηνός ἀπαγγέλλω ἐν ἐπήκοος ὁ πλῆθος , ὁ δέ θορυβέω , μή βούλομαι λέγω ἐν ἄλλος σχῆμα ὁ αὐτός προΐστημι θεάομαι μηδέ ἀποδύω ἀνέχω αὐτός ὁ στολή ὁ βασίλειος , ὅς ἤδη ἐνδύω . λέγω δέ οὗτος οἶς πλείων οὐ οὗτος φρονέω , ἀλλά ὁ τυραννέω θωπεύω . ἐπεί δέ διαλύω ὁ σύλλογος , ἴδιος ὁ πρέσβυς ὁ Κομνηνός προσλαμβάνω “ εἰμί τις ἐγώ ” φημί “ ἀπόρρητος διαπορθμεύω πληροφορέω πρός ὁ αὐτοκράτωρ , εἴρω σύ ὅσος ἐγώ κατά ὁ Καρδία αὐτοκράτωρ , ὁ δέ κατατίθημι ἀνέκφορος τηρέω ἅπας ἀπόρρητος , φημί ἀρκέω νῦν ὁ σχῆμα ὁ ὁ Καῖσαρ καί μή ζητέω ὁ βασίλειος , αἰτέω δέ πληροφορία ἐκ ὁ κράτος , ὡς οὐ ἕτερος δίδωμι ὁ αὐταρχία ποτός , καί ὡς συντήρησις ἕκαστος ὁ σύν ἐγώ , εἰμί τίς οὗτος μετά - φιλοτιμέομαι παρά ἐγώ , καί ὡς καί τις μεταδίδωμι ἐγώ νῦν ἐξουσία βασιλικός , ἵνα ἔχω τις τιμάω ὁ ὁ ἀξίωμα μικρός καί εἰς ἀρχή ἔνιοι στρατηγικός προχειρίζω , καί εἰμί ἐγώ οὗτος ἐπιτελής γίγνομαι , σπένδω καί ἀπέχω . ὅτι δέ ὁ πλῆθος οὗτος δή ἀπαρέσκω , δισσός πρός ὁ κράτος εγχαράσσω ἐπιστολή , καί ὁ μέν καταδημαγωγώ ὁ στρατιωτικός , ὁ δέ ἐγγράφω ὁ ὰπόρρητα.’’ ἐπί οὗτος καί ὁ ὁ κοινός μεταχειρίζω αἰτέω μεθίστημι ὁ διοίκησις , ὡς δύσνους αὐτός καί ὁ μετά αὐτός . ὁ μέν οὖν οὗτος εἶπον καί ὁ ἐπιστολή αὐτός ἐγχειρίζω , ἀπέρχομαι προτρέπω . οἶς δέ ἐπανέρχομαι ἐπί ὁ γηραιός αὐτοκράτωρ , ὁ ἐπιστολή τε φέρω καί ὅσος ὁ Κομνηνός αὐτός ἐν ἀπόρρητος φημί διά ζώννυμι φωνή ἀπαγγέλλω . ἥδομαι οὖν ἐπί οὗτος ὁ βασιλεύς πᾶς πληρόω ὅσος ἐκεῖνος αἰτέω ἐπαγγέλλω , καί προσεπάγω ὅτι “ ὥσπερ ἐκεῖνος ἀπόρρητος ἐγώ γνώμη δηλόω διά σύ , οὕτως αὖθις ἐγώ μυστικός τις ἐκεῖνος διά ὁ αὐτός σύ ἀνατίθημι . διόμνυμι τοίνυν ὁ ἀνήρ ὅτι οὖον μακρός εἄν εἰμί ὁ μέσος διάστημα καί συμμέτοχος αὐτός ὁ κράτος ποιέω , νῦν δέ ἀναβάλλω οὗτος διά τις αἴτιος ἐπί οὗτος ἀπέρχομαι αὖθις οἶς πρεσβευτής , καί ὁ Κομνηνός ἄσμενος ὁ ἀγγελία δέχομαι , καί ὁ ἄλλος οὐ ἀποθύμιος ὁ μήνυμα δοκέω καί μᾶλλον , ὅτι μεθίστημι ὁ διοίκησις ὁ ἐγχειρίζω αὐτός μανθάνω , καί ἤδη κατατίθημι ὁ ὅπλον δοκέω ἅπας καί ὁ τυραννίς ἀπέχω . ὁ πρεσβύτης δέ βασιλεύς πρό ὁ ὁ σύμβασις αὐτός πρός ὁ Κομνηνός γίγνομαι , ὁ ὁ πολιτικός μοῖρα εὔνοια περιποιέω ἑαυτοῦ , ὥσπερ οἴομαι , ἐγγράφω τίς συγγράφω , Ὅρκος καταδεσμέω καί ἀρή ἕκαστος ὥστε μήτε βασιλεύς καλέω ὁ Κομνηνός μήτε τιμή αὐτός προσφέρω βασίλειος , ὁ μέν ὁ συγκλητικός χρῆμα , ὁ δέ ἀξίωμα διανομή , καί ἄλλος ἄλλος θελκτήριον ἀναπείθω ὁ ἔγγραφος ὑποσημαίνω καί ὁ ἐν αὐτός βεβαιόω . ἐπεί δέ ἥκω ὁ Κομνηνός ἀκούω , ὡς κατά ὁ ἔπειμι εἰσέρχομαι , στασιώδης τις ὁ ὁ σύγκλητος βουλή εἴωθα ὁ τέμενος ὁ ὁ θεός λόγος Σοφία πρόσειμι , ὅς καί ὁ ὁ ἑταιρεία σύνειμι2 ἄρχω , καί κραυγή προκαλέω ὁ πατριάρ - χήν εἰς θέα σφεῖς ἔρχομαι . ὁ δέ ὁ θύρα αὐτός ἁπανταχόθεν ἐπιζυγόω ὁ ἀδελφιδέος αὐτός ἐκπέμπω πυνθάνομαι ὅστις φημί . ὁ δέ θορυβέω εἰς πλῆθος ἤδη συνίστημι , πολύς συρρέω ἐκεῖ , συνέχω ὁ ὁ πατριάρχης ἀδελφιδέος , καί εἰμί μή αὐτίκα πρός αὐτός ἐξέρχομαι ὁ ἀρχιερεύς , διατίθημι ἐκεῖνος ἀπειλέω κακῶς . λέγω δέ οὗτος σκήπτω εἰμί καί προβούλευμα , ἐν ἄκων δοκέω συνέρχομαι ὁ πατριάρχης στασιάζω . κατέρχομαι ἐν ἐκ ὁ ὑπερῷος ὁ ἱερατικός ἐνδύω στολή , ἐπεγκαλέω δῆθεν ὁ πάρειμι ὡς βιάζομαι . ὁ δέ 25 ὁ στασιάζω θρασύς ἢ μᾶλλον διά ὅς ὁ στάσις συνίστημι μέσος ἀπολαμβάνω αὐτός πρώ - σβευος ἀξιόω γίγνομαι πρός ὁ βασιλεύς , ἵνα αὐτός ἀποδίδωμι ὁ ἔγγραφος , ὅς βιάζω ὑπογράφω , ἐπεί ὁ Κομνηνός ἐκεῖνος σπένδω . δέ πληρόω αὐτός ὁ αἴτημα κατατίθημι · ἀλλά εἰμί προσποίησις ἅπας . βραχύς γάρ παρελ - θουω ὥρα βασιλεύς καί αὐτοκράτωρ φανερῶς ἀνειπεῖν ὁ Κομνηνός , αὐτός ὁ πατριάρχης συνευδοκέω τε καί συμπράσσω , καί ὁ μέν Κομνηνός μή μέλλω δηλόω , ἀλλά σπεύδω , καί ἀμοιβή αἰτέω ὁ ἀνάρρησις , ὁ δέ ἴωσις τότε βασιλεύω κατέρχομαι ὁ ἄναξ ἰταμός ἐπιτάσσω . ἀρχιερεύς δέ ὁ γέρων Μιχαήλ ὁ ὁ πατριάρχης κομίζω μήνυμα , ἐκεῖνος φημί τίς δέ ἐγώ ἀντί ὁ βασίλεια παράγω ; οἶς δέ ‘‘τὴν οὐράνιος βασιλεία ἀποκρίνω . αὐτίκα τοίνυν ἀπορρίπτω ὁ ὁ βασίλεια παράσημος ἀπέρχομαι ὁ βασίλειος . ὁ δέ γε Κομνηνός κουροπαλάτης τιμάω ὁ καίω στέλλω ὁ ἀνήρ μετά τις δύναμις παραλαμβάνω ὁ ἀνάκτορον . ὁ μέντοι πλῆθος ὁ πόλις εἰς ὑπάντη ὁ νέος βασιλεύς ἐκχέω λαμπρός οἶς ποιέω ὁ εἰς ὁ βασιλεύω εἰσιτήριος . ἕνος μέν οὖν ὁ Μιχαήλ αὐταρχέω ἐνιαυτός