joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 17.29
Ἡ δὲ βασιλὶς Θεοδώρα ἔξωρος τῆς αὐταρχίας κρατήσασα βασιλέα τοῖς πράγμασιν ἐπιστῆσαι οὐκ ἤθελεν , ἀλλ’ ἡδυνθεῖσα τῇ ἐξουσίᾳ , παρ’ ὅσον ἐπεβίω τῇ βασιλείᾳ καιρόν , αὐτὴ τῶν ὅλων ἦν ἐγκρατής , πρὸς τοῦτο καὶ παρὰ τῶν αὐτῆς θεραπόντων ἐμβιβασθεῖσα , οὓς καὶ ταῖς μεγίσταις ἐπέστησε τῶν ἀρχῶν . τὴν δὲ τῶν πολιτικῶν πραγμάτων διοίκησιν τῷ συγκέλλῳ Λέοντι , ὃς Παρασπόνδυλος ὠνόμαστο , ἐνεχείρισε , τὸ πάλαι τῷ βασιλεῖ Μιχαὴλ ὑπηρετήσαντι . ἡ δὲ προυκάθητο ἐπὶ βήματος , καὶ ἐχρημάτιζε πρέσβεσι καὶ ἦν ἀρχαιρεσιάζουσα καὶ δίκαις ἐνθεμιστεύουσα καὶ ψήφους ἐκφέρουσα καὶ διαιτῶσα δημοσίαις καὶ κοιναῖς ὑποθέσεσι , καὶ εὔδαιμον ὑπῆρξεν αὐτῇ τὸ αὐτοκρατές . οὔτε γάρ τις ἀντῆρε χεῖρα αὐτῇ οὔτ’ ὀλιγώρως πρὸς τὰ ἐκείνῃ δεδογμένα ὤφθη διατεθὲν τὸ ὑπήκοον οὔτ’ ἔθνος τότε κατὰ Ῥωμαίων κεκίνητο , ἀλλὰ καὶ εὐκρασία γέγονε τῶν ὡρῶν καὶ ἡ γῆ τοὺς καρποὺς ἀφθόνους ἐξήνεγκεν . ἔξωρος δέ , ὡς εἴρηται , καὶ πλήρης ἡμερῶν ἡ βασιλὶς αὕτη τῶν σκήπτρων κρατήσασα ὅμως μακροὺς ἔτι τῆς ζωῆς ἑαυτῇ ἐπεμέτρει ἐνιαυτούς . εἶχε δὲ καὶ τὸ σῶμα ἐρρωμενέστερον καὶ μὴ ῥᾷστα πόνοις καμπτόμενον . ἐπεὶ δὲ καὶ ταύτην κατήπειγε τὸ χρεών , εἰ καί τινες αὐτῇ μοναχοὶ αἰῶνας ἔτι ζωῆς ἐπηγγέλλοντο , καὶ νόσῳ περιεπεπτώκει δεινῇ , ἡ τοῖς Ἀσκληπιάδαις ὠνόμασται εἰλεός , καὶ τοῖς περὶ αὐτὴν αἶ ἐλπίδες αἱ περὶ αὐτῆς ἀπεγνώσθησαν , συλλεγέντες βουλεύονται τίνα ἂν εἰς τὴν ἀρχὴν ἀντεισάξωσιν , ὃς αὐτοῖς τὴν εὐετηρίαν τηρήσει καὶ τὸ εὐτύχημα . ἔδοξεν οὖν πρὸς τοὺτο σφίσι κατάλληλος ὁ στρατιωτικὸς Μιχαὴλ , ἀνὴρ ἐκ Βυζαντίου μὲν γεγονώς , πρὸς πραγμάτων δὲ καὶ τοσαύτης ἡγεμονίας μεταχείρισιν ἀποπεφυκὼς ἔκ τε φυσικῆς νωθείας καὶ ἀφελείας καὶ διὰ χρόνου μῆκος , ὃ τῇ ἐκείνου παρεξετάθη ζωῇ . ἤδη γὰρ οὐ γέρων ἦν , ὡς παρὰ τοῦ δημώδους πλήθους ὠνόμαστο , ἀλλὰ πρεσβύτης . τοῦτον οὖν πείθουσι τὴν Θεοδώραν ἀντικαταστῆσαι τῇ βασιλείᾳ . ἡ δὲ αὐτίκα ταινιοῖ τῷ βασιλείῳ τὸν Μιχαὴλ διαδήματι , πρότερον ὁρκίοις προκαταληφθέντα φρικώδεσι μήτι τῆς ἐκείνων γνώμης χωρὶς ἐπὶ ταῖς τῆς βασιλείας οἰκονομήσασθαι διοικήσεσιν . ἐπὶ τούτοις τὴν βασιλίδα τὸ πνεῦμα ἐπέλιπε , μοναρχήσασαν ἔτος ἔν ἐπὶ ἐννέα μησίν .
Lemmas: ὁ δέ βασιλίς Θεοδώρα ἔξωρος ὁ αὐταρχία κρατέω βασιλεύς ὁ πρᾶγμα ἐφίστημι οὐ ἐθέλω , ἀλλά ἡδύνω ὁ ἐξουσία , παρά ὅσος ἐπιβιόω ὁ βασίλεια καιρός , αὐτός ὁ ὅλος εἰμί ἐγκρατής , πρός οὗτος καί παρά ὁ αὐτός θεράπων ἐμβιβάζω , ὅς καί ὁ μέγας ἐφίστημι ὁ ἀρχή . ὁ δέ ὁ πολιτικός πρᾶγμα διοίκησις ὁ συγκέλλω Λέων , ὅς Παρασπόνδυλος ὀνομάζω , ἐγχειρίζω , ὁ πάλαι ὁ βασιλεύς Μιχαήλ ὑπηρετέω . ὁ δέ πρό-κάθημαι ἐπί βῆμα , καί χρηματίζω πρέσβυς καί εἰμί ἀρχαιρεσιάζω καί δίκη ἐνθεμιστευω καί ψῆφος ἐκφέρω καί διαιτάω δημόσιος καί κοινός ὑπόθεσις , καί εὐδαίμων ὑπάρχω αὐτός ὁ αὐτοκρατής . οὔτε γάρ τις ἀνταίρω χείρ αὐτός οὔτε ὀλίγωρος πρός ὁ ἐκεῖνος δοκέω ὁράω διατίθημι ὁ ὑπήκοος οὔτε ἔθνος τότε κατά Ῥωμαῖος κινέω , ἀλλά καί εὐκρασία γίγνομαι ὁ ὥρα καί ὁ γῆ ὁ καρπός1 ἄφθονος ἐκφέρω . ἔξωρος δέ , ὡς εἴρω , καί πλήρης ἡμέρα ὁ βασιλίς οὗτος ὁ σκῆπτρον κρατέω ὅμως μακρός ἔτι ὁ ζωή ἑαυτοῦ ἐπιμετρέω ἐνιαυτός . ἔχω δέ καί ὁ σῶμα ἐρρωμένος καί μή ῥᾳδίως πόνος κάμπτω . ἐπεί δέ καί οὗτος κατεπείγω ὁ χρέος , εἰμί καί τις αὐτός μοναχός αἰών ἔτι ζωή ἐπαγγέλλω , καί νόσος περιπίπτω δεινός , ὁ ὁ Ἀσκληπιάδης ὀνομάζω ἐλεός , καί ὁ περί αὐτός ἀεί ἐλπίς ὁ περί αὐτός ἀπογιγνώσκω , σύν-λέγω1 βουλεύω τίς εἄν εἰς ὁ ἀρχή ἀντείνω , ὅς αὐτός ὁ εὐετηρία τηρέω καί ὁ εὐτύχημα . δοκέω οὖν πρός οὗτος ὅς κατάλληλος ὁ στρατιωτικός Μιχαήλ , ἀνήρ ἐκ Βυζάντιον μέν γίγνομαι , πρός πρᾶγμα δέ καί τοσοῦτος ἡγεμονία μεταχείρισις ἀποφύω ἐκ τε φυσικός νώθεια καί ἀφέλεια καί διά χρόνος μῆκος , ὅς ὁ ἐκεῖνος παρεκτείνω ζωή . ἤδη γάρ οὖον γέρων εἰμί , ὡς παρά ὁ δημώδης πλῆθος ὀνομάζω , ἀλλά πρεσβύτης . οὗτος οὖν πείθω ὁ Θεοδώρα ἀντικαθίστημι ὁ βασίλεια . ὁ δέ αὐτίκα ταινιόω ὁ βασίλειος ὁ Μιχαήλ διάδημα , πρότερος ὅρκιος προκαταλαμβάνω φρικώδης μῆτις ὁ ἐκεῖνος γνώμη Χωρὶς ἐπί ὁ ὁ βασίλεια οἰκονομέω διοίκησις . ἐπί οὗτος ὁ βασιλίς ὁ πνεῦμα ἐπιλείπω , μοναρχέω ἔτος ἐν ἐπί ἐννέα μείς .