joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 16.24
Ἄρτι δὲ τῆς φήμης εἰς τὸ Βυζάντιον κηρυξάσης τὰ κατὰ τὸν Φωκᾶν , ὁ παρακοιμώμενος Ἰωσὴφ ἠγωνία . νία . ὁ μέντοι τοῦ τυραννοῦντος πατὴρ ὁ Φωκᾶς Βάρδας τῇ μεγάλῃ τοῦ θεοῦ ἐκκλησίᾳ προσπέφευγεν . ὁ δὲ τοῦ Νικηφόρου σύγγονος Λέων ἴσχυσεν ἀποδρᾶναι καὶ ἑνωθῆναι τῷ ἀδελφῷ . τοῦτο τὸν παρακοιμώμενον εἰς ἀμηχανίαν πολλὴν περιέστησε · δυσέντευκτος δὲ ὢν πᾶσιν ἦν μισητός , ὅθεν ἅπαντες ἔχαιρον , εἰ τὰ τῆς βασιλείας περισταίη εἰς ἕτερον καὶ περιαιρεθείη οὗτος ἐκ μέσου · διὸ καὶ συνέτρεχον ἅπαντες εἰς τὸ μέγα τέμενος τοῦ θεοῦ . ὅπερ μαθὼν ὁ Βρίγγας , δέον ἐπιεικέσι λόγοις τὸ πλῆθος μετελθόντα τὴν τούτου καταμαλάξαι ὁρμήν , ὁ δὲ ἀπειλαῖς μᾶλλον αὐτὸ ἐξετράχυνεν , εἰπὼν ὡς ‘‘ἐγὼ καταπαύσω αὐτοῖς τὰ ὁρμήματα , οἰκονομήσας ὠνουμένους αὐτοὺς σῖτον εἰς τὸν ἑαυτοῦ κόλπον φέρειν τὸν τοῦ νομίσματος ἴκαστον . ” τοῦτο τὸ πλῆθος ἀκουσθὲν ἐξέμηνεν . ἀπεχθῶς δὲ πρὸς τοῦτον τὸν Βρίγγαν ἔχων ὁ πρῴην παρακοιμώμενος ὁ Βασίλειος καὶ θεραπείαν ἔχων περὶ ἑαυτὸν δαψιλῆ , ἐσπέρας ἤδη καταλαβούσης , τοὺς ἑαυτοῦ θεράποντας καθοπλίσας εἰς διάφορα μέρη τῆς πόλεως ἐξαπέστειλε , καὶ πολλὰς οἰκίας ἐκεῖνοι πλήθει ἀστικῶν ἑνωθέντες τῶν ἀντιπραττόντων κατέστρεψαν , καὶ αὐτοῦ δῆτα τοῦ ο Βρίγγα , καὶ ἄνθρωποι δὲ πολλοὶ ἀνῃρέθησαν . ταῦτα δ’ ἐποίουν , καὶ ἅμα Νικηφόρον εὐφήμουν πανταχοῦ αὐτοκράτορα . ἐντεῦθεν ἀμείβονται τὰ τῆς τύχης τῷ Βάρδᾳ Φωκᾷ καὶ τῷ Βρίγγᾳ . ὁ μὲν γὰρ τεθαρρηκὼς κὼς ἐξῄει τῆς ἐκκλησίας , ὁ δὲ Βρίγγας εἰς αὐτὴν εἰσῄει ἱκέτης ἐλεεινός . ὁ δὲ παρακοιμώμενος Βασίλειος καὶ οἱ περὶ αὐτὸν τριήρεις ἑτοιμάσαντες , καὶ αὐτὴν τὴν βασέͅλειον , καὶ σὺν αὐταῖς ἐν Χρυσοπόλει γενόμενοι , τὸν Νικηφόρον ἐκεῖθεν εἰς τὸ Ἕβδομον ἄγουσι , κἀκεῖθεν σὺν προόδῳ δημοτελεῖ εἰς τὴν μεγάλην ἐκκλησίαν ἀφίκοντο , καὶ · ταινιοῖ τὸν ἄνδρα ὁ πατριάρχης Πολύευκτος . ἡ δὲ βασιλὶς Θεοφανὼ αὐτίκα τῶν ἀνακτόρων ἐξωθηθεῖσα εἰς τὸ Πετρίον ἀπάγεται · ὁ δὲ παρακοιμώμενος Ἰωσὴφ εἰς Παφλαγονίαν περιορίζεται καὶ μετὰ δύο ἐνιαυτοὺς ἀπεβίω . Βάρδας δὲ ὁ τοῦ Νικηφόρου πατὴρ Καῖσαρ τετίμητο . μετ’ ὀλίγας δὲ ἡμέρας ἑαυτῷ τὴν Θεοφανὼ συνοικίζει ὁ βασιλεύς , καὶ κρεῶν ἀπεχόμενος , ἐξότου Βάρδας ὁ παῖς αὐτοῦ τῷ οἰκείῳ ἀνεψιῷ τῷ Πλεύσῃ προσπαίζων δόρατι παρ’ ἐκείνου βληθεὶς ἄκοντος τέθνηκεν , ἔκτοτε καὶ τούτοις ἐτρέφετο . ἐν δὲ τῇ κατὰ τὰ βασίλεια Νέᾳ ἐκκλησίᾳ τῆς ἱερολογίας τῆς γαμικῆς τελουμένης παρὰ Πολυεύκτου τοῦ πατριάρ - χοῦ ἐν τῇ εἰσόδῳ τῇ πρὸς τὸ θυσιαστήριον ἤδη ταῖς κιγκλίσιν ἐγγίσας ὁ βασιλεὺς ἐκωλύθη παρὰ τοῦ πατριάρχου συνεισελθεῖν , ὡς ἔθος αὐτῷ , φήσαντος εἰ μὴ πρότερον ἐπιτιμίοις δουλεύσει τῶν δευτερογαμούντων , μὴ δεῖν αὐτὸν τῆς πρὸς τὸ θυσιαστήριον εἰσόδου κατατολμᾶν . τοῦτο δυσφόρως ἤνεγκεν ὁ κρατῶν , καὶ ἐμηνία τῷ πατριάρχῃ . ἐγένετο δέ τις καὶ λόγος , δι’ ὃν οὐδ’ ἐπιβῆναι αὐτὸν ὅλως τοῦ ἱεροῦ δαπέδου συνεχώρει ὁ πατριάρχης . ἐλέγετο γὰρ ἀνάδοχος γενέσθαι ὁ Νικηφόρος τῶν τῆς Θεοφανοῦς παίδων ἐκ τοῦ ἁγίου βαπτίσματος , καὶ ἀπῄτει ὁ πατριάρχης ἢ διαζυγῆναι τῆς βασιλίσσης ἢ πόρρω εἶναι τῶν ἱερῶν . ἀλλ’ ἐκεῖνος τῆς Θεοφανοῦς ἀπείχετο · ἔτι γὰρ ὁ ταύτης ἔρως ἐφλέγμαινε , κοινοῦται τοίνυν τοῖς παροῦσι τῶν ἀρχιερέων καὶ τοῖς τῆς γερουσίας λογιωτέροις τὸ ζήτημα . οἱ δὲ τὸν περὶ τούτου κανόνα τῷ Κοπρωνύμῳ ἐπιγραφόμενοι μὴ δεῖν ἔλεγον ἐνεργὸν λογίζεσθαι τοιοῦδε ἀνδρὸς νομοθέτημα , καὶ πάντες αὐτῷ ἔγγραφον παρέσχον τὴν περὶ τούτου συγχώρησιν . ὁ δέ γ’ ἑ πατριάρχης ἔτι τῆς οἰκείας ἐνστάσεως εἴχετο , μέχρις οὗ ὁ τοῦ βασιλέως πατὴρ ὁ Καῖσαρ Βάρδας ἐνόρκους αὐτῷ πίστεις παρέσχετο ὡς οὐ γέγονεν ὁ βασιλεὺς τῶν τῆς Θεοφανοῦς παίδων ἀνάδοχος , καὶ ὁ πρωτοπαπᾶς δὲ τῶν βασιλείων Στυλιανός , ὃς ἐλέγετο πρῶτος κῆρυξ τῆς φήμης ταύτης γενέσθαι , ἐπὶ συνόδου μήτ’ ἰδεῖν μήτ’ εἰπεῖν περὶ τούτου πρός τινας ἐξωμόσατο . τούτων δὲ γενομένων ἐδέξατο τὸν Νικηφόρον ὁ πατριάρχης . τῶν δ’ ἐν Σικελίᾳ Σαρακηνῶν δασμὸν πραττόντων ἐκ τῶν Ῥωμαίων ἐκ παλαιῶν συνθηκῶν , ὁ βασιλεὺς οὗτος οὐκ ἀνασχετὸν ᾤετο αὐτοῦ βασιλεύοντος τοῖς Ἀγαρηνοῖς Ῥωμαίους φορολογεῖσθαι · διὸ κατ’ αὐτῶν ἐκπέμπει Μανουὴλ πατρίκιον , νόθον ὄντα παῖδα τοῦ πατραδέλφου αὐτοῦ Λέοντος , ὃς δομέστικος γεγονὼς τῶν σχολῶν ἐπὶ Ῥωμανοῦ τοῦ γέροντος τυραννίδι ἐπιχειρήσας ἐπηρώθη τοὺς ὀφθαλμούς . οὗτος τοίνυν ὁ Μανουὴλ σὺν ναυτικῷ περιφανεῖ τῇ Σικελίᾳ προσορμισάμενος οὐ μόνον οὐδέν τι κατώρθωσεν , ἀλλὰ καὶ λίαν ἐσφάλη ἐξ ἀπειρίας καὶ νεωτερικῆς ἀγερωχίας ἤ μᾶλλον ἀτασθαλίας · αὐτός τε γὰρ διώλετο καὶ ἅπαν τὸ σὺν αὐτῷ στρατιωτικόν . καὶ τὰ μὲν κατὰ Σικελίαν συνεκύρησεν οὕτω . κατὰ Κιλικίας δέ , καὶ ταύτης δὲ οἱ Ἀγαρηνοὶ ἐκράτουν , ἐκπέμπει ὁ βασιλεὺς Ἰωάννην μάγιστρον τὸν Τζιμισκήν , τῆς Ἀνατολῆς προκεχειριμένον δομέστικον . ὁ δὲ πρὸς Ἄδαναν ἀφικόμενος 15 τοῖς ἐν ταύτῃ τε συνεπλάκη Ἀγαρηνοἴς καὶ κατ’ αὐτῶν ἐστήσατο τρόπαιον . κἀντεῦθεν μέγαν αὐτὸν ἢ πρότερον ἐν στρατηγίαις ἡ φήμη ἐκήρυττεν .
Lemmas: ἄρτι δέ ὁ φήμη εἰς ὁ Βυζάντιον κηρύσσω ὁ κατά ὁ Φωκᾶς , ὁ παρακοιμώμενος Ἰωσήφ ἀγωνιάω . Νία . ὁ μέντοι ὁ τυραννέω πατήρ ὁ Φωκᾶς Βάρδας ὁ μέγας ὁ θεός ἐκκλησία προσφεύγω . ὁ δέ ὁ Νικηφόρου σύγγονος Λέων ἰσχύω ἀποδιδράσκω καί ἑνόω ὁ ἀδελφός . οὗτος ὁ παρακοιμώμενος εἰς ἀμηχανία πολύς περιίστημι · δυσέντευκτος δέ εἰμί πᾶς εἰμί μισητός , ὅθεν ἅπας χαίρω , εἰμί ὁ ὁ βασίλεια περιίστημι εἰς ἕτερος καί περιαιρέω οὗτος ἐκ μέσος · διό καί συντρέχω ἅπας εἰς ὁ μέγας τέμενος ὁ θεός . ὅσπερ μανθάνω ὁ Βρίγγας , δήω ἐπιεικής λόγος ὁ πλῆθος μετέρχομαι ὁ οὗτος καταμαλάσσω ὁρμή , ὁ δέ ἀπειλή μᾶλλον αὐτός ἐκτραχύνω , εἶπον ὡς ἐγώ καταπαύω αὐτός ὁ ὅρμημα , οἰκονομέω ὠνέομαι αὐτός σῖτος εἰς ὁ ἑαυτοῦ κόλπος φέρω ὁ ὁ νόμισμα ἴκαστον . ” οὗτος ὁ πλῆθος ἀκούω ἐκμαίνω . ἀπεχθῶς δέ πρός οὗτος ὁ Βρίγγας ἔχω ὁ πρώην παρακοιμώμενος ὁ Βασίλειος καί θεραπεία ἔχω περί ἑαυτοῦ δαψιλής , εἰσπεράω ἤδη καταλαμβάνω , ὁ ἑαυτοῦ θεράπων καθοπλίζω εἰς διάφορος μέρος ὁ πόλις ἐξαποστέλλω , καί πολύς οἰκίον ἐκεῖνος πλῆθος ἀστικός ἑνόω ὁ ἀντιπράσσω καταστρέφω , καί αὐτός δῆτα ὁ ὁ Βρίγγα , καί ἄνθρωπος δέ πολύς ἀναιρέω . οὗτος δέ ποιέω , καί ἅμα Νικηφόρος εὐφημέω πανταχοῦ αὐτοκράτωρ . ἐντεῦθεν ἀμείβω ὁ ὁ τυγχάνω ὁ Βάρδα Φωκᾶς καί ὁ Βρίγγα . ὁ μέν γάρ θαρσέω πως ἔξειμι ὁ ἐκκλησία , ὁ δέ Βρίγγας εἰς αὐτός εἰσέρχομαι ἱκέτης ἐλεεινός . ὁ δέ παρακοιμώμενος Βασίλειος καί ὁ περί αὐτός τριήρης ἑτοιμάζω , καί αὐτός ὁ βασέͅλειον , καί σύν αὐτός ἐν Χρυσόπολις γίγνομαι , ὁ Νικηφόρος ἐκεῖθεν εἰς ὁ Ἕβδομος ἄγω , ἐκεῖθεν σύν πρόοδος δημοτελής εἰς ὁ μέγας ἐκκλησία ἀφικνέομαι , καί · ταινιόω ὁ ἀνήρ ὁ πατριάρχης Πολύευκτος . ὁ δέ βασιλίς Θεοφανώ αὐτίκα ὁ ἄναξ ἐξωθέω εἰς ὁ Πέτριος ἀπάγω · ὁ δέ παρακοιμώμενος Ἰωσήφ εἰς Παφλαγονία περιορίζω καί μετά δύο ἐνιαυτός ἀποβιόω . Βάρδας δέ ὁ ὁ Νικηφόρου πατήρ Καῖσαρ τιμάω . μετά ὀλίγος δέ ἡμέρα ἑαυτοῦ ὁ Θεοφανώ συνοικίζω ὁ βασιλεύς , καί κρέας ἀπέχω , ἐξότου Βάρδας ὁ παῖς αὐτός ὁ οἰκεῖος ἀνεψιός ὁ πλεῦσις προσπαίζω δόρυ παρά ἐκεῖνος βάλλω ἄκων θνῄσκω , ἔκτοτε καί οὗτος τρέφω . ἐν δέ ὁ κατά ὁ βασίλεια νέη ἐκκλησία ὁ ιερολογία ὁ γαμικός τελέω παρά Πολυεύκτος ὁ πατριάρ - χόω ἐν ὁ εἴσοδος ὁ πρός ὁ θυσιαστήριον ἤδη ὁ κιγκλίς ἐγγίζω ὁ βασιλεύς κωλύω παρά ὁ πατριάρχης συνεισέρχομαι , ὡς ἔθος αὐτός , φημί εἰμί μή πρότερος ἐπιτίμιον δουλεύω ὁ δευτερογαμέω , μή δήω αὐτός ὁ πρός ὁ θυσιαστήριον εἴσοδος κατατολμάω . οὗτος δύσφορος φέρω ὁ κράτος , καί μήνιον ὁ πατριάρχης . γίγνομαι δέ τις καί λόγος , διά ὅς οὐδέ ἐπιβαίνω αὐτός ὅλως ὁ ἱερός δάπεδον συγχωρέω ὁ πατριάρχης . λέγω γάρ ἀνάδοχος γίγνομαι ὁ Νικηφόρος ὁ ὁ Θεοφάνης παῖς ἐκ ὁ ἅγιος βάπτισμα , καί ἀπαιτέω ὁ πατριάρχης ἢ διαζεύγνυμι ὁ βασίλισσα ἢ πόρρω εἰμί ὁ ἱερός . ἀλλά ἐκεῖνος ὁ Θεοφάνης ἀπέχω · ἔτι γάρ ὁ οὗτος Ἔρως φλεγμαίνω , κοινόω τοίνυν ὁ πάρειμι ὁ ἀρχιερεύς καί ὁ ὁ γερουσία λόγιος ὁ ζήτημα . ὁ δέ ὁ περί οὗτος κανών ὁ κοπρωνυμέω ἐπιγράφω μή δήω λέγω ἐνεργός λογίζομαι τοιόσδε ἀνήρ νομοθέτημα , καί πᾶς αὐτός ἔγγραφος παρέχω ὁ περί οὗτος συγχώρησις . ὁ δέ γε ὅς πατριάρχης ἔτι ὁ οἰκεῖος ἔνστασις ἔχω , μέχρι ὅς ὁ ὁ βασιλεύς πατήρ ὁ Καῖσαρ Βάρδας ἔνορκος αὐτός πίστις παρέχω ὡς οὖον γίγνομαι ὁ βασιλεύς ὁ ὁ Θεοφάνης παῖς ἀνάδοχος , καί ὁ πρωτοπαπᾶς δέ ὁ βασίλειος Στυλιανός , ὅς λέγω πρῶτος κῆρυξ ὁ φήμη οὗτος γίγνομαι , ἐπί σύνοδος μήτε ὁράω μήτε εἶπον περί οὗτος πρός τις ἐξόμνυμι . οὗτος δέ γίγνομαι δέχομαι ὁ Νικηφόρος ὁ πατριάρχης . ὁ δέ ἐν Σικελία Σαρακηνός δασμός πράσσω ἐκ ὁ Ῥωμαῖος ἐκ παλαιός συνθήκη , ὁ βασιλεύς οὗτος οὐ ἀνασχετός οἴομαι αὐτός βασιλεύω ὁ Ἀγαρηνός Ῥωμαῖος φορολογέω · διό κατά αὐτός ἐκπέμπω Μανουήλ πατρίκιος , νόθος εἰμί παῖς ὁ πατράδελφος αὐτός Λέων , ὅς δομέστικος γίγνομαι ὁ σχολή ἐπί Ῥωμανός ὁ γέρων τυραννίς ἐπιχειρέω πηρόω ὁ ὀφθαλμός . οὗτος τοίνυν ὁ Μανουήλ σύν ναυτικός περιφανής ὁ Σικελία προσορμίζω οὖον μόνος οὐδείς τίς κατορθόω , ἀλλά καί λίαν σφάλλω ἐκ ἀπειρία καί νεωτερικός ἀγερωχία ἤ μᾶλλον ἀτασθαλία · αὐτός τε γάρ διόλλυμι καί ἅπας ὁ σύν αὐτός στρατιωτικός . καί ὁ μέν κατά Σικελία συγκυρέω οὗτος . κατά Κιλικία δέ , καί οὗτος δέ ὁ Ἀγαρηνός κρατέω , ἐκπέμπω ὁ βασιλεύς Ἰωάννης μάγιστρος ὁ Τζιμισκής , ὁ Ἀνατολή προχειρίζω δομέστικος . ὁ δέ πρός Ἄδανα ἀφικνέομαι 15 ὁ ἐν οὗτος τε συμπλέκω Ἀγαρηνός καί κατά αὐτός ἵστημι τρόπαιον . ἐντεῦθεν μέγας αὐτός ἢ πρότερος ἐν στρατηγία ὁ φήμη κηρύσσω .