joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 17.21
ἔσχεν , ἐπὶ τρίτον διαρκέσασα μῆνα , ἡ δὲ τόν κοινῶν διοίκησις πρὸς τὸν Μονομάχον μετέπεσε · καὶ ὃς αὐτίκα οὐ σὺν λόγῳ οὐδὲ μετά τινος ἔμφρονος οἰκονομίας οὔτε τὰς τῶν ἀξιωμάτων ἐποιεῖτο τιμὰς οὔτε τὰς τῶν χρημάτων διανομάς , ἀλλὰ καὶ τὰς τιμὰς χύδην παρεῖχε καὶ οἷς μὴ προσῆκεν αὐτὰς ἐχαρίζετο , καὶ τοὺς βασιλικοὺς θησαυροὺς εἰ αὐθημερὸν ἐκκενωθῆναι συμβέβηκεν , οὐδὲν αὐτῷ τι πρᾶγμα λελόγιστο . τοῖς γε μὴν ἰδιωτεύοντι προσκεκρουκόσιν αὐτῷ ἀφῆκεν ἅπασι τὰς αἰτίας , καὶ ἐμηνία τούτων οὐδέ τινι · ἡδυπαθείαις δ’ ἑαυτὸν ἐκδέδωκε καὶ τρυφαῖς , τὸ μὲν τὴν ἐκ τοῦ σάλου τῶν συμφορῶν ἀηδίαν ἀποπτύσαι πειρώμενος , ἄρτι πρὸς ἄκλυστον τάχα λιμένα κατάρας τὴν ἀρχὴν τὴν βασίλειον , τὸ δέ τι ταῖς βασιλίσσαις χαριζόμενος καὶ γλυκυθυμίας αὐταῖς μνώμενος ἀνειμένων οὔσαις ἠθῶν . λόγοις δὲ προσεῖχεν ἢ μᾶλλον τοῖς λόγους μετιοῦσι καὶ δό - ξαν ἔχουσι λογιότητος , αὐτὸς τῶν λόγων ἄκρῳ μόνον δακτύλῳ τὸ τοῦ λόγου γευσάμενος . τὰ μὲν οὖν περὶ τὰ βασίλεια οὕτως εἶχε , τὰ δ’ ἐκτὸς οὐκ εὐ - τυχῶς τοῖς Ῥωμαίοις ἐφέρετο . ἀποδρὰς γάρ τις ἐκ Βυζαντίου Σκύθης ἀνήρ , Βοϊσθλάβος ὀνομαζόμενος , καὶ χεῖρα περὶ αὐτὸν συλλέξας , κἀν τοῖς ὄρεσι τοῖς Ἰλλυρικοῖς ἐμφωλεύων ὥς τις ἄγριος θήρ , τὰ πρόσοικα τοῖς ὄρεσι τούτοις ἔθνη καὶ Ῥωμαίοις ὑπήκοα ἐληίζετο , Τριβαλλούς τε καὶ Σέρβους , καὶ ὅσοι τούτοις ὁμογενεῖς . ὡς δ’ οὖν ἠγγέλη τοῦτο τῷ βασιλεῖ , γράφει τῷ εἰς τὸ Δυρράχιον ἄρχοντι τῷ Στεφάνῳ συμβαλεῖν · καὶ τοῦτο γὰρ ὁ Βοϊσθλάβος ὠνόμαστο . ὁ δὲ ἀτέχνως ἐγχειρήσας τῇ πρὸς ἐκεῖνον μάχῃ , ἦν γὰρ στρατηγικῆς ἐμπειρίας ἀμέθεκτος , μεγάλης τοῖς μετ’ αὐτοῦ στρατευομένοις ἐγένετο παραίτιος συμφορᾶς , αὐτὸς μὲν μόλις μετὰ βραχέων σωθείς , τὸ δ’ ἄλλο στράτευμα σύμπαν καταστρώσας ἐκεῖ , μηδὲ χειρὶ δυνάμενον χρήσασθαι καὶ τοὺς ἀναιρέτας ἀμύνασθαι . τὰ μὲν οὖν κατὰ τὸ Ἰλλυρικὸν τοῦτον ἔσχε τὸν τρόπον . ὁ δὲ Μονομάχος , εἰς τὰ κατ’ οἶκον γὰρ αὐτῷ πάλιν ὁ λόγος ἐμφιλοχωρησάτω , ἐπεὶ καὶ ἡ δευτέρα σύνοικος αὐτῷ ἐτεθνήκει , εἰς τρίτον μὲν γάμον ἀποκλῖναι οὐκ ἔκρινεν , ἀνεψιᾷ δὲ τῆς αὐτοῦ γαμετῆς χηρείᾳ συζώσῃ , λάθρᾳ μὲν πρῴην , εἶτα καὶ εἰς τοὐμφανὲς συνεφθείρετο . ἡ δὲ καὶ νέας ἢν ἡλικίας καὶ κάλλους εἶχε τοῦ σώματος περιττῶς καὶ γένους ἐπιφανῶς · ἐξέφυ γὰρ τοῦ σπέρματος τῶν Σκληρῶν . οὕτω δ’ ἀλλήλοις ἐνετετήκεσαν καὶ οὕτω σφίσιν ὁ ἔρως ἐγκέκαυτο ὡς εἰ μὴ συνεῖεν ἀλλήλοις , μηδὲ ζῆν δοκεῖν μηδ’ ἀνέχεσθαι . διὸ καὶ ὑπερορίαν , ὡς εἴρηται , καταδικασθέντι τούτῳ τῷ βασιλεῖ κἀκείνη τῶν ἁπάντων ἑαυτὴν ὑπερώρισεν , ἕν ὁρῴη τὸν ἐρῶντά τε καὶ ἐρώμενον καὶ μὴ εἴη αὐτοῦ ὑπερόριος , καὶ συναπῄει τἀνδρί , πάντα γινομένη αὐτῷ καὶ τὴν συμφορὰν ὡς οἷόν τε συνεπικουφίζουσα κἀκ τῶν οἰκείων χορηγοῦσα τούτῳ , ἔνα μὴ πρὸς τοῖς ἄλλοις λυπηροῖς ἐνδείᾳ πιέζοιτο · ἔτρεφε γὰρ κἀκείνην ἡγεμονίας ἐλπίς . ἐπεὶ δ’ ἐκεῖνος εἰς τὴν τῆς βασιλείας ἤρθη περιωπήν , τῇ δὲ αἱ ἐλπίδες οὐκ ἐκβεβήκεσαν , οὐκ ἠμνημόνησε τῆς γυναικὸς οὐδ’ ἐν τῇ εὐκαιρίᾳ ὁ βασιλεύς , ἀλλὰ προσάγει λόγους τῇ βασιλίδι περὶ αὐτῆς , καὶ ἀξιοῖ ἀνακληθῆναί τε τὴν γυναῖκα καὶ τυχεῖν εὐετηρίας τινός . ἡ δὲ οὐκ ἀνένευσεν · ὁ γὰρ χρόνος αὐτῇ παρήνεγκεν τὸ ζηλότυπον , τύπον , ἤδη τυγχανούσῃ παρήλικι , καὶ οἱ συμβεβηκότες τες αὐτῇ πειρασμοὶ μετριωτέραν εἰργάσαντο . ἀνάγεται τοίνυν ἐκ Μιτυλήνης ἡ Σκλήραινα , καὶ οὐκ εὐθὺς αὐτῇ περιφανὴς κατοικία ἡτοίμαστο , ἀλλ’ οὐδὲ θεραπεία ἁβρά . τοῦ χρόνου δὲ προἰ·όντος καὶ βασίλειος αὐτῇ δορυφορία νενέμητο καὶ ὁ οἶκος αὐτῇ μετεσχημάτιστο εἰς ἀνάκτορον . οἶκον γὰρ οἰκεῖον οἰκοδομεῖν ὁ Μονομάχος ἐσχηματίσατο τὴν ἐκείνης καταγωγήν , ἵνα θαμὰ πρὸς ἐκείνην ἀπίοι , ὡς δή τι τῶν δομουμένων ὀψόμενος . μέχρι μὲν οὖν τινος ἐσκηνοποίει τὸν ἔρωτα , καὶ ὥσπερ ἠρυθρία πρὸς τὸ γινόμενον . εἶτα καὶ τὴν αἰδῶ καὶ τὴν σκηνὴν ἀποτίθεται , καὶ τῇ γυναικὶ συνῆν οὐχ ὡς παλλακῇ οὐδ’ ὡς ἡμιγάμῳ , ἀλλ’ ὡς ἐμφανῶς ξυνευνέτιδι , καὶ αὐτῇ ἐκ τῶν βασιλικῶν ταμείων καθ’ ἑκάστην ἐπέρρει τὰ χρήματα κατὰ ποταμοὺς καὶ φλέβες ἀνεστομοῦντο χρυσίτιδες , καὶ ἀπαρακαλύπτως αὐτῇ προσεφοίτα ὁ βασιλεύς . ἀλλὰ δεινὸν ἡγούμενος εἰ μὴ καὶ συμβιῴη αὐτῇ καὶ συνοικοίη διὰ παντός , μετάγει ἐκεῖθεν τὴν γυναῖκα πρὸς τὰ βασίλεια , τῇ βασιλίδι περὶ τούτου πρότερον κοινολογησά μένος καὶ πείσας μὴ δυσχερᾶναι πρὸς τὸ γινόμενον . μᾶλλον μέντοι καὶ φιλίας ὅρκια λέγεται παρὰ τοῖν γυναίοιν ἀμφοῖν τελεσθήσεσθαι , τοῦτο τοῦ αὐτοκράτορος ἀξιώσαντος . τετίμητο δὲ ἡ γυνὴ Σεβαστή , αὐτῇ πρώτῃ τῆς πρῴην βασιλικῆς ἀπονεμηθείσης τιμῆς · καὶ ὠνομά - ζετο δέσποινα . καὶ ἡ βασιλὶς ἐπὶ τούτοις οὔτ’ ἐμηνία οὔτ’ ἤχθετο , μέσον δὲ σκηνοῦντος τοῦ βασιλέως ἑκατέρωθεν ᾤκουν παραλλὰξ ἡ βασιλὶς καὶ ἡ Σεβαστή . οὔποτε ἡ Αὐγοῦστα προσῄει τῷ βασιλεῖ , εἰ μὴ τῆς ἐρωμένης μεμονῶσθαι τοῦτον ἀπηκριβώσατο . ἀλλ’ οὕτως ἔχουσα καὶ εἰς τόσον εὐκληρίας ἀρθεῖσα , καὶ μείζονας δ’ ἐλπίδας παρ’ ἑαυτῇ θάλπουσα , ἀθρόον ἀναρπάζεται νόσῳ , καὶ θνήσκει μέγα πένθος καταλιποῦσα τῷ βασιλεῖ .
Lemmas: ἔχω , ἐπί τρίτος διαρκέω μείς , ὁ δέ ὁ κοινός διοίκησις πρός ὁ Μονομάχος μεταπίπτω · καί ὅς αὐτίκα οὖον σύν λόγος οὐδέ μετά τις ἔμφρων οἰκονομία οὔτε ὁ ὁ ἀξίωμα ποιέω τιμή οὔτε ὁ ὁ χρῆμα διανομή , ἀλλά καί ὁ τιμή χύδην παρέχω καί ὅς μή προσήκω αὐτός χαρίζομαι , καί ὁ βασιλικός θησαυρός εἰμί αὐθήμερος ἐκκενόω συμβαίνω , οὐδείς αὐτός τίς πρᾶγμα λογίζομαι . ὁ γε μήv ἰδιωτεύω προσκρούω αὐτός ἀφίημι ἅπας ὁ αἴτιος , καί μήνιον οὗτος οὐδέ τις · ἡδυπάθεια δέ ἑαυτοῦ ἐκδίδωμι καί τρυφή , ὁ μέν ὁ ἐκ ὁ σάλος ὁ συμφορά ἀηδία ἀποπτύω πειράω , ἄρτι πρός ἄκλυστος τάχα λιμήν κατάρα ὁ ἀρχή ὁ βασίλειος , ὁ δέ τίς ὁ βασίλισσα χαρίζομαι καί γλυκυθυμία αὐτός μνάομαι ἀνίημι εἰμί ἠθέω . λόγος δέ προσέχω ἢ μᾶλλον ὁ λόγος μετέρχομαι καί δίδωμι - ξαν ἔχω λογιότης , αὐτός ὁ λόγος ἄκρος μόνος δάκτυλος ὁ ὁ λόγος γεύω . ὁ μέν οὖν περί ὁ βασίλεια οὕτως ἔχω , ὁ δέ ἐκτός οὐ εὕω - Τυχώς ὁ Ῥωμαῖος φέρω . ἀποδιδράσκω γάρ τις ἐκ Βυζάντιον Σκύθης ἀνήρ , Βοϊσθλάβος ὀνομάζω , καί χείρ περί αὐτός συλλέγω , ἐν ὁ ὄρος ὁ Ἰλλυρικός ἐμφωλεύω ὅς τις ἄγριος θήρ , ὁ πρόσοικος ὁ ὄρος οὗτος ἔθνος καί Ῥωμαῖος ὑπήκοος ληίζομαι , Τριβαλλός τε καί Σέρβος , καί ὅσος οὗτος ὁμογενής . ὡς δέ οὖν ἀγγέλλω οὗτος ὁ βασιλεύς , γράφω ὁ εἰς ὁ Δυρράχιον ἄρχω ὁ Στέφανος συμβάλλω · καί οὗτος γάρ ὁ Βοϊσθλάβος ὀνομάζω . ὁ δέ ἄτεχνος ἐγχειρέω ὁ πρός ἐκεῖνος μάχομαι , εἰμί γάρ στρατηγικός ἐμπειρία ἀμέθεκτος , μέγας ὁ μετά αὐτός στρατεύω γίγνομαι παραίτιος συμφορά , αὐτός μέν μόλις μετά βραχύς σῴζω , ὁ δέ ἄλλος στράτευμα σύμπας καταστόρεννυμι ἐκεῖ , μηδέ χείρ δύναμαι χράω καί ὁ ἀναιρέτης ἀμύνω . ὁ μέν οὖν κατά ὁ Ἰλλυρικός οὗτος ἔχω ὁ τρόπος . ὁ δέ Μονομάχος , εἰς ὁ κατά οἶκος γάρ αὐτός πάλιν ὁ λόγος ἐμφιλοχωρέω , ἐπεί καί ὁ δύο σύνοικος αὐτός θνῄσκω , εἰς τρίτος μέν γάμος ἀποκλίνω οὐ κρίνω , ἀνεψιά δέ ὁ αὐτός γαμετή χηρεία συζώννυμι , λάθρῃ μέν πρώην , εἶτα καί εἰς ἐμφανής συμφθείρω . ὁ δέ καί νέος εἄν ἡλικία καί κάλλος ἔχω ὁ σῶμα περισσός καί γένος ἐπιφανῶς · ἐκφύω γάρ ὁ σπέρμα ὁ σκληρός . οὗτος δέ ἀλλήλων ἐντήκω καί οὗτος σφεῖς ὁ Ἔρως ἐγκαίω ὡς εἰμί μή συνίημι ἀλλήλων , μηδέ ζῶ δοκέω μηδέ ἀνέχω . διό καί ὑπερορία , ὡς εἴρω , καταδικάζω οὗτος ὁ βασιλεύς ἐκεῖνος ὁ ἅπας ἑαυτοῦ ὑπερορίζω , εἷς ὁράω ὁ ἐράω τε καί ἐράω καί μή εἰμί αὐτός ὑπερόριος , καί συνάπειμι ἀνήρ , πᾶς γίγνομαι αὐτός καί ὁ συμφορά ὡς οἷος τε συνεπικουφίζω ἐκ ὁ οἰκέω χορηγέω οὗτος , νάω μή πρός ὁ ἄλλος λυπηρός ἔνδεια πιέζω · τρέφω γάρ ἐκεῖνος ἡγεμονία ἐλπίς . ἐπεί δέ ἐκεῖνος εἰς ὁ ὁ βασίλεια ἀραρίσκω περιωπή , ὁ δέ ὁ ἐλπίς οὐ ἐκβαίνω , οὐ ἀμνημονέω ὁ γυνή οὐδέ ἐν ὁ εὐκαιρίᾳ ὁ βασιλεύς , ἀλλά προσάγω λόγος ὁ βασιλίδι περί αὐτός , καί ἀξιόω ἀνακαλέω τε ὁ γυνή καί τυγχάνω εὐετηρία τις . ὁ δέ οὐ ἀνανεύω · ὁ γάρ χρόνος αὐτός παραφέρω ὁ ζηλότυπος , τύπος , ἤδη τυγχάνω παρῆλιξ , καί ὁ συμβαίνω αἱρέω αὐτός πειρασμός μέτριος ἐργάζομαι . ἀνάγω τοίνυν ἐκ Μιτυλήνη ὁ Σκλήραινα , καί οὐ εὐθύς αὐτός περιφανής κατοίκιος ἑτοιμάζω , ἀλλά οὐδέ θεραπεία ἁβρός . ὁ χρόνος δέ προΐημι καί βασίλειος αὐτός δορυφορία νέμω καί ὁ οἶκος αὐτός μετασχηματίζω εἰς ἀνάκτορον . οἶκος γάρ οἰκέω οἰκοδομέω ὁ Μονομάχος σχηματίζω ὁ ἐκεῖνος καταγωγή , ἵνα θαμά πρός ἐκεῖνος ἄπειμι , ὡς δή τίς ὁ δομέω ὁράω . μέχρι μέν οὖν τις σκηνοποιέω ὁ Ἔρως , καί ὥσπερ ἐρυθριάω πρός ὁ γίγνομαι . εἶτα καί ὁ αἰδώς καί ὁ σκηνή ἀποτίθημι , καί ὁ γυνή σύνειμι οὐ ὡς παλλακή οὐδέ ὡς ἡμίγαμος , ἀλλά ὡς ἐμφανής συνευνέτις , καί αὐτός ἐκ ὁ βασιλικός ταμεῖον κατά ἕκαστος ἐπέρρω ὁ χρῆμα κατά ποταμός καί φλέψ ἀναστομόω χρυσῖτις , καί ἀπαρακαλύπτως αὐτός προσφοιτάω ὁ βασιλεύς . ἀλλά δεινός ἡγέομαι εἰμί μή καί συμβιόω αὐτός καί συνοικέω διά πᾶς , μετάγω ἐκεῖθεν ὁ γυνή πρός ὁ βασίλεια , ὁ βασιλίδι περί οὗτος πρότερος κοινολογώ μένος καί πείθω μή δυσχεραίνω πρός ὁ γίγνομαι . μᾶλλον μέντοι καί φίλιος ὅρκιος λέγω παρά ὁ γύναιος ἄμφω τελέω , οὗτος ὁ αὐτοκράτωρ ἀξιόω . τιμάω δέ ὁ γυνή Σεβαστή , αὐτός πρῶτος ὁ πρώην βασιλικός ἀπονέμω τιμή · καί ὄνομα - Ζέτος δέσποινα . καί ὁ βασιλίς ἐπί οὗτος οὔτε μήνιον οὔτε ἔχθω , μέσος δέ σκηνέω ὁ βασιλεύς ἑκατέρωθεν οἰκέω παραλλάξ ὁ βασιλίς καί ὁ Σεβαστή . οὔποτε ὁ Αὐγοῦστα πρόσειμι ὁ βασιλεύς , εἰμί μή ὁ ἐράω μονόω οὗτος ἀπακριβόω . ἀλλά οὕτως ἔχω καί εἰς τόσος εὐκληρία ἀραρίσκω , καί μείζων δέ ἐλπίς παρά ἑαυτοῦ θάλπω , ἀθρόος ἀναρπάζω νόσος , καί θνῄσκω μέγας πένθος καταλιμπάνω ὁ βασιλεύς .