joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 7.24
Οὔπω δὲ τῆς περὶ ταῦτα παυθεῖσιν ἀσχολίας πόλεμοι προσέπεσον διαφόρων ἐθνῶν , Αἰκουῶν τε καὶ Οὐολούσκων καὶ Λατίνων . Τυρρηνοὶ δὲ Σούτριον ἐπολιόρκουν συμμαχίδα Ῥωμαίων πόλιν . ἀποδείκνυται οὑν τὸ τρίτον δικτάτωρ ὁ Κάμιλλος · καὶ στρατεύσας ἐπ’ αὐτοὺς κατετροπώσατο τοὺς λοιπούς , ἐπὶ δὲ τὸ Σούτριον ἦγε τὴν στρατιάν . οἱ δὲ Σουτρῖνοι , ἔτυχον γὰρ τὴν πόλιν τοῖς πολεμίοις ἐκδεδωκότες καὶ ταύτης ἀποχωρήσαντες , καθ’ ὁδὸν ἔτι ὄντι τῷ Καμίλλῳ μετὰ γυναικῶν καὶ παίδων ὑπήντων . οὓς ἰδὼν ὁ Κάμιλλος , καὶ τὰ συμβεβηκότα πυθόμενος , αὐτίκα πρὸς τὸ Σούτριον ὡς εἶχεν ἠπείγετο · καὶ ἀπροσδοκήτως αὐτῷ προσβαλών , ἀφύλακτόν τε εὑρών , ἀπαθὲς κακῶν αὐθημερὸν τοῖς πολίταις αὐτὸ ἀνεσώσατο . ἐθριάμβευσεν οὑν ἐπὶ τούτοις ἄγων τὰ ἐπινίκια καὶ ἐπὶ μέγα δόξης ᾔρετο . Μάρκος δὲ Μάλλιος ὁ πρῶτος τοὺς Κελτοὺς τῷ Καπιτωλίῳ προσβαλόντας ἐκ τῆς ἄκρας ὠσάμενος , ὅθεν καὶ Καπιτωλῖνος προσωνομάσθη , φθονῶν τῶ Καμίλλῳ μᾶλλον τῶν ἄλλων τυραννίδι ἐπέθετο , καὶ διὰ τοῦτο ᾠκειοῦτο τὸν ὅμιλον δημαγωγῶν καὶ πάντα πράττων εἰς θεραπείαν αὐτοῦ . παραλαβὸν οὖν αὐτὸν τὸ πλῆθος ἀνήγαγεν εἰς τὸ Καπιτώλιον · καὶ κατέσχον αὐτό . διὸ καὶ δικτάτωρ ᾑρέθη τὸ τέταρτον ὁ Κάμιλλος . τῶν δὲ τῆς γερουσίας καὶ τῶν ἐν τέλει ἐς μέγα δέος ἐμπεπτωκότων καὶ ἀπορούντων τί ἂν πράξαιεν , δοῦλός τις αὐτοῖς προσελθὼν ζῶντα τὸν Καπιτωλῖνον παραδοῦναι σφίσιν υπέσχετο . λαβων οὑν ὁπλίτας καὶ τάξας αὐτοὺς ἀφανῶς ἐνεδρεύειν ὑπὸ τὸ Καπιτώλιον , ὡς αὐτόμολος τῷ Καπιτωλίνῳ προσκεχωρήκει , ἐπῄνει τε αὐτὸν τῆς ἐπιχειρήσεως βοήθειαν παρὰ τῶν ὁμοδούλων αὐτῷ ἐπηγγέλλετο . καὶ ταῦτά οἱ διαλεγόμενος ἀπήγαγε τὸν ἄνδρα πόρρω τῶν περιεστηκότων , ὡς δή τι κοινολογούμενος μένος αὐτῷ ἰδιαίτατα , καὶ ἠρέμα κατ’ ἐκεῖνο τοῦ Καπιτωλίου προσῄει καθ’ ὃ ἡ ἐνέδρα ἐλελόχιστο , κἀκεῖθεν αὐτὸν κάτω ἀπώσατο · ὃς καὶ ληφθεὶς ἀποκεκόμιστο πρὸς τὸ δικαστήριον . ὁ δὲ τάς τε ἀριστείας κατέλεγε καὶ τὸ Καπιτώλιον τοῖς τε δικάζουσι καὶ τοῖς περιεστῶσιν ἐδείκνυ , ἄποπτον ὄν ἐκεῖθεν , καὶ τῆς σωτηρίας αὐτοῦ τε καὶ τῶν ἐν αὐτῷ προσπεφευγότων πολιτῶν ἀνεμίμνησκεν , ὡς ἐντεῦθεν κατακλᾶσθαι τοὺς δικαστὰς καὶ ὑπερτίθεσθαι τὴν ψῆφον , μήτ’ ἀφιέντας μήτι . καταδικάζοντας . τοῦτο δὴ νοήσας ὁ Κάμιλλος εἰς ἄλλον τόπον τὸ δικαστήριον συνεστήσατο , ὅθεν οὐκ ἦν τὸ Καπιτώλιον ἄποπτον . καὶ καταψηφισθεὶς ὁ Καπιτωλῖνος ἐκεῖ ἀπήχθη τε εἰς τὸ Καπιτώλιον καὶ κατὰ τῆς πέτρας ὠσθεὶς ἀπώλετο , καθ’ ἧς ἐκεῖνος τὸν Κελτὸν κατεκρήμνισεν . Εἶτα πολλῶν πολέμων κατά τε τῆς Ῥώμης αὐτῆς καὶ τῶν ὑποκειμένων αὐτῇ πόλεων κινηθέντων , ἐπεξελθόντες τοῖς ἐναντίοις οἱ Ῥωμαῖοι διά τε τοῦ Καμίλλου καὶ δι’ ἑτέρων , ἤδη ἐκείνου ὑπεργηράσαντος , τούς τε πολέμους κατέπαυσαν καὶ εἰρήνην βαθεῖαν ἔσχον πρὸς τοὺς ἐκτός , πρὸς ἀλλήλους δὲ ἐστασίαζον . Μάρκος γάρ τις Φάβιος εὐπατρίδης , θυγατέρων δύο τυγχάνων πατήρ , τὴν μὲν πρεσβυτέραν Λικινίῳ τινὶ Στόλωνι κατηγγύησε πολὺ αὐτοῦ καταδεεστέρῳ , τὴν δὲ νεωτέραν Σουλπικίῳ Ῥούφῳ , ἀνδρὶ ὁμοτίμῳ , συνῴκισε . χιλιαρχοῦντος οὖν τοῦ Ρούφου καὶ ὄντος ἐν ἀγορᾷ , πρὸς τὴν γυναῖκα αὐτοῦ ἡ ἀδελφὴ αὐτῆς παραγέγονεν . ἀφικομένου δ' ἐκείνου τὴν θύραν ὁ ῥαβδοῦχος κατά τι ἔθος ἀρχαῖον ἔκρουσε . διεπτοήθη δὲ πρὸς τὸν πάταγον ἡ γυνὴ οὔπω τούτου πεπειραμένη · καὶ γέλως ἐπὶ τούτῳ καὶ παρὰ τῆς ἀδελφῆς καὶ τῶν παρόντων ἐγένετο , καὶ ὡς ἰδιῶτις ἐσκώφθη . τῇ δ' ἐν δεινῷ τὸ πρᾶγμα πεποίητο , καὶ τὸν ἄνδρα ἐς ἀρχὴν παραγγεῖλαι ἠρέθιζεν . ὁ γοῦν Στόλων ὑπὸ τῆς γυναικὸς παρακινηθεὶς Λουκίῳ τινὶ Σεξτίῳ , ἀνδρὶ τῶν ὀμοίων , τὰ τοῦ πράγματος κοινωσάμενος , ἄμφω δημαρχῆσαι κατεβιάσαντο , καὶ τὸν κόσμον τῆς πολιτείας συνέχεον , ὡς καὶ ἐπὶ τέσσαρσιν ἔτεσιν ἀναρχίαν γενέσθαι τῷ δήμῳτὰς γὰρ τῶν εὐπατριδῶν ἀρχαιρεσίας ἐνεπόδιζον . καὶ ἐπὶ πλέον ἂν ἔτι τοῦτο ἐγένετο , εἰ μή τις ἀγγελία κεκόμιστο ἐπὶ τὴν Ῥώμην αὗθις ἐλαύνειν Κελτούς . ἅπαν οὑν πρὸς ἀλλήλους ἀφέντες διάφορον , δικτά - τωρα τὸ πέμπτον τὸν Κάμιλλον εἵλοντο καὶ πρὸς τοὺς βαρβάρους ἐστράτευσαν . οὐ μάχη μέντοι κοινή , μονομαχία δὲ γέγονε πρότερον . Τίτος γάρ τις Μάλλιος , ἀνὴρ εὐπατρίδης . προσκεκρουκὼς τῷ πατρὶ παρημελεῖτο καὶ διέτριβεν ἐν ἀγρῷ · εἶτα τῷ πατρὶ διηλλάγη , καὶ χιλίαρχος στρατοπέδου γενόμενος τῷ τε προκαλουμένῳ Κελτῷ πρὸς μονομαχίαν ἀντέστη καὶ νικήσας αὐτὸν τὸν στρεπτὸν αὐτοῦ χρυσοῦν ὄντα ἐσκύλευσε , καὶ Τουρκουάτος φορῶν αὐτὸν ἐπεκέκλητο . συμμιξάντων δὲ καὶ τῶν στρατευμάτων ἥττηντο οἶ Κελτοί , καὶ τῆς μὲν ἐπὶ τὴν Ῥώμην ὁρμῆς ἀπέσχοντο , τὴν δ' Ἀλβανίδα ἐλεηλάτουν , ἐάσαντες οὖν αὐτοὺς οἷ Ῥωμαῖοι διαρπάσαι τὴν χώραν , ὡς κατακορεῖς γενόμενοι βρωμάτων καὶ μέθης εὐεπιχειρητότεροι εἶεν , ἐπέθεντο σφίσι , καὶ αὐτῶν τε πολλοὺς διέφθειραν καὶ τὸ σφῶν εἷλον στρατόπεδον . ὁ δὲ Κάμιλλος εἰς τὴν Ῥώμην ἐπανελθὼν ἀπέθετο τὴν ἀρχήν . Ἔκτοτε οὑν οἶ μὲν χιλίαρχοι , οἳ ἀντὶ τῶν ὑπάτων ἐγίνοντο , ἐσχολάκασιν , ὕπατοι δὲ ἀπεδείκνυντο ἐνίοτε μὲν εὐπατρίδαι , ἐκ δὲ τοῦ πλήθους ἐνίοτε , ποτὲ δὲ καὶ ἐξ ἀμφοτέρων ὁμοῦ . νόσου δ’ ἐνσκηψάσης τῇ Ῥώμῃ καὶ ὁ Κάμιλλος τέθνηκε , καὶ οἶ Ῥωμαῖοι πλεῖστα θανόντος τοῦ ἀνδρὸς ἠνιάθησαν .
Lemmas: οὔπω δέ ὁ περί οὗτος παύω ἀσχολία πόλεμος προσπίπτω διάφορος ἔθνος , αικουω τε καί Οὐολοῦσκος καί Λατῖνος . Τυρηηνός δέ Σούτριον πολιορκέω συμμαχίς Ῥωμαῖος πόλις . ἀποδείκνυμι ἐν ὁ τρίτος δικτάτωρ ὁ Κάμιλλος · καί στρατεύω ἐπί αὐτός κατά-τροπόω ὁ λοιπός , ἐπί δέ ὁ Σούτριον ἄγω ὁ στρατιά . ὁ δέ Σουτρῖνοι , τυγχάνω γάρ ὁ πόλις ὁ πολέμιος ἐκδίδωμι καί οὗτος ἀποχωρέω , κατά ὁδός ἔτι εἰμί ὁ Κάμιλλος μετά γυνή καί παῖς ὑπαντάω . ὅς εἶδον ὁ Κάμιλλος , καί ὁ συμβεβηκός πυνθάνομαι , αὐτίκα πρός ὁ Σούτριον ὡς ἔχω ἐπείγω · καί ἀπροσδόκητος αὐτός προσβάλλω , ἀφύλακτος τε εὑρίσκω , ἀπαθής κακός αὐθήμερος ὁ πολίτης αὐτός ἀνασῴζω . θριαμβεύω ἐν ἐπί οὗτος ἄγω ὁ ἐπινίκιος καί ἐπί μέγας δόξα ἀείρω . Μάρκος δέ Μάλλιος ὁ πρῶτος ὁ Κελτοί ὁ Καπιτώλιον προσβάλλω ἐκ ὁ ἄκρος ὠθέω , ὅθεν καί Καπιτωλῖνος προσονομάζω , φθονέω ὁ Κάμιλλος μᾶλλον ὁ ἄλλος τυραννίς ἐπιτίθημι , καί διά οὗτος οἰκειόω ὁ ὅμιλος δημαγωγός καί πᾶς πράσσω εἰς θεραπεία αὐτός . παραλαμβάνω οὖν αὐτός ὁ πλῆθος ἀνάγω εἰς ὁ Καπιτώλιον · καί κατέχω αὐτός . διό καί δικτάτωρ αἱρέω ὁ τέταρτος ὁ Κάμιλλος . ὁ δέ ὁ γερουσία καί ὁ ἐν τέλος εἰς μέγας δέος ἐμπίπτω καί ἀπορέω τίς εἄν πράσσω , δοῦλος τις αὐτός προσέρχομαι ζῶ ὁ Καπιτωλῖνος παραδίδωμι σφεῖς ὑπισχνέομαι . λαμβάνω ἐν ὁπλίτης καί τάσσω αὐτός ἀφανής ἐνεδρεύω ὑπό ὁ Καπιτώλιον , ὡς αὐτόμολος ὁ Καπιτώλιος προσχωρέω , ἐπαινέω τε αὐτός ὁ ἐπιχείρησις βοήθεια παρά ὁ ὁμόδουλος αὐτός ἐπαγγέλλω . καί οὗτος ὁ διαλέγω ἀπάγω ὁ ἀνήρ πόρρω ὁ περιίστημι , ὡς δή τίς κοινολογέομαι μένος αὐτός ἴδιος , καί ἠρέμα κατά ἐκεῖνος ὁ Καπιτώλιον πρόσειμι κατά ὅς ὁ ἐνέδρα λοχίζω , ἐκεῖθεν αὐτός κάτω ἀπωθέω · ὅς καί λαμβάνω ἀποκομίζω πρός ὁ δικαστήριον . ὁ δέ ὁ τε ἀριστεία καταλέγω καί ὁ Καπιτώλιον ὁ τε δικάζω καί ὁ περιίστημι δείκνυμι , ἄποπτος εἰμί ἐκεῖθεν , καί ὁ σωτηρία αὐτός τε καί ὁ ἐν αὐτός προσφεύγω πολίτης ἀναμιμνήσκω , ὡς ἐντεῦθεν κατακλάω ὁ δικαστής καί ὑπερτίθημι ὁ ψῆφος , μήτε ἀφίημι μῆτις . καταδικάζω . οὗτος δή νοέω ὁ Κάμιλλος εἰς ἄλλος τόπος ὁ δικαστήριον συνίστημι , ὅθεν οὐ εἰμί ὁ Καπιτώλιον ἄποπτος . καί καταψηφίζομαι ὁ Καπιτωλῖνος ἐκεῖ ἀπάγω τε εἰς ὁ Καπιτώλιον καί κατά ὁ πέτρα ὠθέω ἀπόλλυμι , κατά ὅς ἐκεῖνος ὁ Κελτός κατακρημνίζω . εἶτα πολύς Πολέμων κατά τε ὁ Ῥώμη αὐτός καί ὁ ὑπόκειμαι αὐτός πόλις κινέω , ἐπεξέρχομαι ὁ ἐναντίος ὁ Ῥωμαῖος διά τε ὁ Κάμιλλος καί διά ἕτερος , ἤδη ἐκεῖνος ὑπεργηράω , ὁ τε πόλεμος καταπαύω καί εἰρήνη βαθύς ἔχω πρός ὁ ἐκτός , πρός ἀλλήλων δέ στασιάζω . Μάρκος γάρ τις Φάβιος εὐπατρίδης , θυγάτηρ δύο τυγχάνω πατήρ , ὁ μέν πρέσβυς Λικίνιος τις Στόλων κατεγγυάω πολύς αὐτός καταδεής , ὁ δέ νέος Σουλπίκιος Ῥοῦφος , ἀνήρ ὁμότιμος , συνοικίζω . χιλιαρχέω οὖν ὁ Ῥοῦφος καί εἰμί ἐν ἀγορά , πρός ὁ γυνή αὐτός ὁ ἀδελφή αὐτός παραγίγνομαι . ἀφικνέομαι δέ ἐκεῖνος ὁ θύρα ὁ ῥαβδοῦχος κατά τίς ἔθος ἀρχαῖος κρούω . διαπτοέω δέ πρός ὁ πάταγος ὁ γυνή οὔπω οὗτος πειράω · καί γέλως ἐπί οὗτος καί παρά ὁ ἀδελφός καί ὁ πάρειμι γίγνομαι , καί ὡς ἰδιῶτις σκώπτω . ὁ δέ ἐν δεινός ὁ πρᾶγμα ποιέω , καί ὁ ἀνήρ εἰς ἀρχή παραγγέλλω ἐρεθίζω . ὁ γοῦν Στόλων ὑπό ὁ γυνή παρακινούμαι Λούκιος τις Σέξτιος , ἀνήρ ὁ ὅμοιος , ὁ ὁ πρᾶγμα κοινόω , ἄμφω δημαρχέω καταβιάζω , καί ὁ κόσμος ὁ πολιτεία συγχέω , ὡς καί ἐπί τέσσαρες ἔτος ἀναρχία γίγνομαι ὁ δῆμα γάρ ὁ εὐπατρίδης ἀρχαιρεσία ἐμποδίζω . καί ἐπί πλέω εἄν ἔτι οὗτος γίγνομαι , εἰμί μή τις ἀγγελία κομίζω ἐπί ὁ Ῥώμη αὖθις ἐλαύνω Κελτός . ἅπας ἐν πρός ἀλλήλων ἀφίημι διάφορος , Δικτά - τώρα ὁ πέμπτος ὁ Κάμιλλος αἱρέω καί πρός ὁ βάρβαρος στρατεύω . οὖον μάχη μέντοι κοινός , μονομαχία δέ γίγνομαι πρότερος . Τίτος γάρ τις Μάλλιος , ἀνήρ εὐπατρίδης . προσκρούω ὁ πατήρ παραμελέω καί διατρίβω ἐν ἀγρός · εἶτα ὁ πατήρ διαλλάσσω , καί χιλίαρχος στρατόπεδον γίγνομαι ὁ τε προκαλέω Κελτός πρός μονομαχία ἀνθίστημι καί νικάω αὐτός ὁ στρεπτόν αὐτός χρύσεος εἰμί σκυλεύω , καί τουρκουάτος φορός αὐτός ἐπικαλέω . συμμίγνυμι δέ καί ὁ στράτευμα ἡσσάομαι οἶς Κελτός , καί ὁ μέν ἐπί ὁ Ῥώμη ὁρμή ἀπέχω , ὁ δέ Ἀλβανίς λεηλατέω , ἐάω οὖν αὐτός οἷ Ῥωμαῖος διαρπάζω ὁ χώρα , ὡς κατακορέω γίγνομαι βρῶμα καί μέθη εὐεπιχείρητος ἄγω , ἐπιτίθημι ὅς , καί αὐτός τε πολύς διαφθείρω καί ὁ σφεῖς αἱρέω στρατόπεδον . ὁ δέ Κάμιλλος εἰς ὁ Ῥώμη ἐπανέρχομαι ἀποτίθημι ὁ ἀρχή . ἔκτοτε ἐν οἶς μέν χιλίαρχος , ἕ ἀντί ὁ ὕπατος γίγνομαι , σχολάζω , ὕπατος δέ ἀποδείκνυμι ἐνίοτε μέν εὐπατρίδης , ἐκ δέ ὁ πλῆθος ἐνίοτε , ποτέ δέ καί ἐκ ἀμφότερος ὁμοῦ . νόσος δέ ενσκήπτω ὁ Ῥώμη καί ὁ Κάμιλλος θνῄσκω , καί οἶς Ῥωμαῖος πλεῖστος θνῄσκω ὁ ἀνήρ ἀνιάω .