joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 8.2
Μετὰ δὲ ταῦτα δημάρχων τινῶν χρεῶν ἀποκοπὴν εἰσηγησαμένων , ἐπεὶ μὴ καὶ παρὰ τῶν δανει - στῶν αὕτη ἐδίδοτο , ἐστασίασε τὸ πλῆθος · καὶ οὐ πρότερον τὰ τῆς στάσεως κατηυνάσθη ἕως πολέμιοι τῇ πόλει ἐπήλθοσαν . ἦρξαν δὲ τῶν πολέμων οἶ Ταραντῖονι , Τυρσηνοὺς καὶ Γαλάτας καὶ Σαυνίτας καὶ ἄλλους προσεταιρισάμενοι πλείονας . ἀλλὰ τοὺς μὲν ἄλλους οἱ Ῥωμαῖοι συμβαλόντες διαφόροις μάχαις ἐνίκησαν καὶ ὑπάτοις ἄλλοτε ἄλλοις · οἱ δὲ Ταραντῖνοι , καίτοι αὐτοὶ τὸν πόλεμον παρασκευάσαντες , ὅμως οὔπω πρὸς μάχην ἀντικατέστησαν φανερῶς . ναυαρχοῦντος δὲ Λουκίου Οὐαλερίου , καὶ τριήρεσι προσοπρμίσαι βουληθέντος ἐς Τάραντα ) ἐπεὶ ἀπῄει ὅπῃ σὺν αὐταῖς ἀπεστάλη , φίλιον τὴν χώραν ἡγούμενος , οἶ Ταραντῖνοι κατ’ αὐτῶν ὑποτοπήσαντες τὸν Οὐαλέριον πλεῖν ἐκ τοῦ συνειδότος ὧν ἔδρων , μετ’ ὀργῆς ἀντανήχθησαν , καὶ προσπεσόντες αὐτῷ μηδὲν πολέμιον ἐλπίσαντι κατέδυσαν ἐκεῖνόν τε καὶ ἄλλους πολλούς ’ καὶ τοὺς ἁλόντας τοὺς μὲν καθεῖρξαν , τοὺς δὲ καὶ ἀπέκτειναν . πυθόμενοι δὲ ταῦθ’ οἱ Ῥωμαῖοι ἠγανάκτησαν μέν , πρέσβεις δ’ ὅμως ἀπέστειλαν ἐπεγκαλοῦντες αὐτοῖς καὶ δίκας ἀπαιτοῦντες . οἱ δὲ οὐ μόνον αὐτοῖς οὐδὲν ἐπιεικὲς ἀπεκρίθησαν , ἀλλὰ καὶ ἐτώθαζον , ὡς καὶ τὴν ἐσθῆτα τοὐ Λουκίου Ποστουμίου τοῦ προέχοντος κηλιδῶσαι τῶν πρέσβεων . θορύβου δὲ ἐπὶ τούτῳ γενομένου , καὶ τῶν Ταραντίνων ἐπικαγχαζόντων , ὁ Ποστούμιος “ γελᾶτε ” ἔφη , “ γελᾶτε ἕως ἔξεστιν ὑμῖν · κλαυσεῖσθε γὰρ ἐπὶ μακρότατον ὅταν τὴν ἐσθῆτα ταύτην τῷ αἵματι ὑμῶν ἀποπλύνητε . ” Ἐπανελθόντων οὖν τῶν πρέσβεων οἱ Ῥωμαῖοι τὰ πραχθέντα μαθόντες ἤλγησαν , καὶ στρατεῦσαι ἐπὶ τοὺς Ταραντίνους Λούκιον Αἰμίλιον τὸν ὕπατον ἐψηφίσαντο . ὃς εἰς Τάραντα προσχωρήσας λόγους αὐτοῖς ἐπιτηδείους ἔπεμψε , νομίζων εἰρήνην ἐπί τισι μετρίοις αἱρήσεσθαι . οἱ δὲ ταῖς γνώμαις ἀλλήλοις ἠναντιώθησαν · καὶ τῶν μὲν πρεσβυτέρων καὶ εύπόρων τὴν εἰρήνην σπευδόντων , τῶν δ᾿ ἐν ἡλικίᾳ καὶ ὀλίγα ἢ μηδὲν ἐχόντων πόλεμον αἱρουμένων , ἐκράτησαν οἱ νεώτεροι . φοβούμενοι δὲ ὅμως , τὸν Πύρρὸν τὸν Ἠπειρώτην εἰς συμμαχίαν ἐβουλεύσαντο προσκαλέσασθαι , καὶ πρέσβεις αὐτῷ καὶ δῶρα πεπόμφασιν . Αἰμίλιος δὲ ταῦτα μαθὼν τὴν χώραν αὐτῶν ἐλεηλάτει καὶ ἔφθειρεν . οἱ δὲ ἐπεξῆλθον μέν , ἀλλ᾿ ἐτράπησαν , ὥστε τοὺς ῾Ρωμαίους τήν τε χώραν αὐτών ἀδεῶς πορθῆσαι καί τινα χειρώσασθαι φρούρια . πολλὴν δὲ τῶν ἁλόντων τοῦ Αἰμιλίου πεποιηκότος πρόνοιαν , καί τινας τῶν δυνατωτέρων ἐλευθερώσαντος , οἱ Ταραντῖνοι τήν τε φιλανθρωπίαν αὐτοῦ θαυμάσαντες , καὶ εἰς ἐλπίδας προαχθέντες σπονδῶν , Ἆγιν τοῖς ῾Ρωμαίοις ἐπιτήδειον ὄντα εἴλοντο στρατηγὸν αὐτοκράτορα . ἄρτι δ᾿ οὗτος κεχειροτόνητο καὶ Κινέας ὑπὸ τοῦ Πύρροῦ προπεμφθεὶς ἐμποδὼν τοῖς πραττομένοις ἐγένετο . ὁ γὰρ Πύρρὸς τῆς καλουμένης βασιλεύων Ἠπείρου φύσεως τε δεξιότητι καὶ παιδείας ἰσχύϊ καὶ ἐμπειρίᾳ πάντων προέφερε , καὶ τοῦ Ἑλλη - νικοῦ τὸ πλεῖστον τὸ μὲν εὐποιίαις , τὸ δὲ φόβῳ , προσεπεποίητο . οὕτος τοίνυν τοῖς τῶν Ταραντίνων πρέσβεσιν ἐντυχών , ἕρμαιον τὴν συμμαχίαν ἡγήσατο , ἐκ πλείονος τῆς Σικελίας καὶ τῆς Καρχηδόνος καὶ τῆς Σαρδοῦς ἐφιέμενος , ὀκνῶν δ᾿ ὅμως ἔχθρας πρὸς ῾Ρωμαίους αὐτὸς προκατάρξασθαι · καὶ βοηθήσειν μὲν αὐτοῖς ἐπηγγείλατο , ἵνα δὲ μὴ ὑποπτευθείη δι᾿ ἅπερ εἴρηται , οἴκαδε αὐτίκα ἀνακομισθήσεσθαι ἔφη , καὶ ἐν ταῖς συνθήκαις προστεθῆναι πεποίηκε τὸ μὴ περαιτέρω τῆς χρείας ἐν τῇ Ἰταλίᾳ παρ᾿ αὐτῶν κατα - σχεθῆναι . συνθέμενος δὲ ταῦτα , τοὺς μὲν πλείους τῶν πρέσβεων ὡς τὰ στρατεύματα αὐτῷ συμπαρασκευάσοντας ἐν ὁμηρείᾳ κατέσχεν , ὀλίγους δ’ ἐξ αὐτῶν καὶ τὸν Κινέαν προέπεμψε σὺν στρατῷ . ἐλθόντων δ’ αὐτῶν οἱ Ταραντῖνοι θαρσήσαντες τῶν τε καταλλαγῶν τῶν πρὸς Ῥωμαίους ἀπέσχοντο καὶ τὸν Ἄγιν παύσαντες τῆς στρατηγίας ἕνα τῶν πρέσβεων ἐχειροτόνησαν στρατηγόν . μετ’ οὐ πολὺ δὲ Μίλων ὑπὸ τοῦ Πυρροῦ σὺν δυνάμει πεμφθεὶς τήν τε ἀκρόπολιν αὐτῶν ἐς τὴν ἐκείνου ὑποδοχὴν κατειλήφει καὶ τὴν τοῦ τείχους φρουρὰν ὑφ’ ἑαυτὸν ἐποιήσατο . καὶ οἱ Ταραντῖνοι ἐπὶ τούτοις ἔχαιρον , ὡς μήτε φρουρεῖν μήτ’ ἄλλο τι ἐπίπονον ὑπομένειν ἀναγκαζόμενοι , καὶ αὐτοῖς τροφὰς ἐχορήγουν καὶ τῷ Πυρρῷ χρήματα ἔπεμπον . Ὁ οὖν Αἰμίλιος τέως μὲν κατὰ χώραν ἔμενεν , ἐπεὶ δὲ τούς τε Πυρρείους ἥκοντας ἔγνω , καὶ διὰ τὸν χειμῶνα προσκαρτερεῖν οὐχ οἶός τε ἦν , ἐς Ἀπουλίαν ὥρμησεν . οἱ δὲ Ταραντῖνοι ἔν τινι στενοπόρῳ χωρίῳ , δι’ οὗ διελθεῖν ἀνάγκην εἶχε , λοχήσαντες , ἄπορον αὐτῷ τὴν πορείαν ἐποίουν τοξεύμασιν ἀκοντίσμασί τε καὶ σφενδονήμασιν . ὁ δὲ τοὺς αἰχμαλώτους σφῶν , οὓς ἐπήγετο , προήγαγε . φοβηθέντες δ οἱ Ταραντῖνοι μὴ τοὺς σφετέρους ἀντὶ Ῥωμάιων ἀπολέσωσιν , ἐπαύσαντο . Ὁ δὲ Πυρρὸς οὐδὲ τὸ ἔαρ ἀναμείνας ἀπῄει , στράτευμά τε πολὺ καὶ ἔκκριτον ἐπαγόμενος καὶ ἐλέφαντας εἴκοσι , ζῷα μήπω πρότερον τοῖς ἐν τῇ Ἰταλίᾳ ὀφθέντα · ὅθεν ἐξεπλήσσοντο καὶ ἐθαύμαζον . χειμῶνι δὲ περιπεσὼν τὸ Ἰόνιον περαιούμενος πολλοὺς ἀπώλεσε τοῦ στρατεύματος , οἶ δὲ λοιποὶ τῷ κλύδωνι ἐσκεθάσθησαν . μόλις μόλις δ’ οὖν πεζεύσας ἦλθεν εἰς Τάραντα . καὶ αὐτίκα τοὺς μὲν ἀκμάζοντας τοῖς ἑαυτοῦ στρατιώταις συνέταξεν , ὅπως μὴ καθ’ ἑαυτοὺς λελοχισμένοι νεωτερίσωσι , καὶ τὸ θέατρον ἔκλεισε , τάχα διὰ τὸν πόλεμον , ὅπως μὴ ἐς αὐτὸ συνερχόμενοι νεοχμώσωσί τι , ἀπεῖπε δ' αὐτοῖς καὶ πρὸς συμπόσια καὶ κώμους ἀθροίζεσθαι , καὶ τοὺς νεωτέρους ἐν τοῖς ὅπλοις ἀσκεῖσθαι ἐκέλευεν ἦι διημερεύειν κατὰ τὴν ἀγοράν . ὡς δέ τινες ἀχθόμενοι τούτοις ὑπεχώρησαν , φρουροὺς ἑκτῶν οἰκείων κατέστησεν , ὥστε μηδένα ἐξιέναι τῆς πόλεως . οἶ δὲ τούτοις τε καὶ τῇ χορηγίᾳ τῶν τροφῶν βαρυνόμενοι , καὶ τοὺς δορυφόρους εἰς τὰς οἰκίας αὐτῶν ἀναγκαζόμενοι δέχεσθαι , μετεγίνωσκον , δεσπότου καὶ οὐχὶ συμμάχου του Πυρροῦ π·ειρώμενοι . ὁ δὲ διὰ ταύτα μὴ πρὸς τοὺς Ῥωμαίους ἀποκλίνασι φοβηθείς , τῶν τὰ πολιτικὰ δυναμένων πράττειν καὶ προστατεῖν τοῦ ὁμίλου τοὺς μὲν εἰς Ἤπειρον πρὸς τὸν υἱὸν ἐπί τισι προφάσεσιν ἔπεμπε , τοὺς δἑ καὶ ἀφανῶς διώλλυεν . Ἀρίσταρχον δέ τινα ἐν τοῖς ἀρίστοις τῶν Ταραντίνων ἐξεταζόμενον καὶ εἰπεῖν πιθανώτατον προσηταιρίσατο , ἔν ὕποπτος τῷ δήμῳ ὡς τὰ τοῦ Πυρροῦ φρονῶν γένηται · ὡς δ’ ἔτι πιστεῦον ἐκείνω τὸ πλῆθος ἐώρα , ἔπεμπεν αὐτὸν εἰς τὴν Ἤπειρον · καὶ ὃς ἀντειπεῖν μὴ θαρρῶν ἐξέπλευσε μέν , ἐς δὲ τὴν Ῥώμην μὴν ἀφίκετο .
Lemmas: μετά δέ οὗτος δήμαρχος τις χρέος ἀποκοπή εἰσηγέομαι , ἐπεί μή καί παρά ὁ δάνος - ἵστημι οὗτος δίδωμι , στασιάζω ὁ πλῆθος · καί οὖον πρότερος ὁ ὁ στάσις κατανύω ἠώς πολέμιος ὁ πόλις ἐπέρχομαι . ἄρχω δέ ὁ Πολέμων οἶς Ταραντῖνος , Τυρηηνός καί Γαλάτης καί Σαυνίτης καί ἄλλος προσεταιρίζομαι πλείων . ἀλλά ὁ μέν ἄλλος ὁ Ῥωμαῖος συμβάλλω διάφορος μάχη νικάω καί ὕπατος ἄλλοτε ἄλλος · ὁ δέ Ταραντῖνος , καίτοι αὐτός ὁ πόλεμος παρασκευάζω , ὅμως οὔπω πρός μάχη ἀντικαθίστημι φανερῶς . ναυαρχέω δέ Λούκιος Οὐαλέριος , καί τριήρης προσορμίζω βούλομαι εἰς Τάρας ) ἐπεί ἄπειμι ὅπῃ σύν αὐτός ἀποστέλλω , φίλιος ὁ χώρα ἡγέομαι , οἶς Ταραντῖνος κατά αὐτός ὑποτοπέω ὁ Οὐαλέριος πλέω ἐκ ὁ σύνοιδα ὅς δράω , μετά ὀργή ἀντανάγω , καί προσπίπτω αὐτός μηδείς πολέμιος ἐλπίζω καταδύω ἐκεῖνος τε καί ἄλλος πολύς ’ καί ὁ ἁλίσκομαι ὁ μέν κατείργω , ὁ δέ καί ἀποκτείνω . πυνθάνομαι δέ αὐτός ὁ Ῥωμαῖος ἀγανακτέω μέν , πρέσβυς δέ ὅμως ἀποστέλλω ἐπεγκαλέω αὐτός καί δίκη ἀπαιτέω . ὁ δέ οὖον μόνος αὐτός οὐδείς ἐπιεικής ἀποκρίνω , ἀλλά καί τωθάζω , ὡς καί ὁ ἐσθής ὁ Λούκιος Ποστούμιος ὁ προέχω κηλιδώνω ὁ πρέσβυς . θόρυβος δέ ἐπί οὗτος γίγνομαι , καί ὁ Ταράντινος ἐπικαγχάζω , ὁ Ποστούμιος “ γελάω ” φημί , “ γελάω ἠώς ἔξεστι σύ · καλέω γάρ ἐπί μακρός ὅταν ὁ ἐσθής οὗτος ὁ αἷμα σύ ἀποπλύνω . ” ἐπανέρχομαι οὖν ὁ πρέσβυς ὁ Ῥωμαῖος ὁ πράσσω μανθάνω ἀλγέω , καί στρατεύω ἐπί ὁ Ταραντῖνος Λούκιος Αἰμίλιος ὁ ὕπατος ψηφίζω . ὅς εἰς Τάρας προσχωρέω λόγος αὐτός ἐπιτήδειος πέμπω , νομίζω εἰρήνη ἐπί τις μέτριος αἱρέω . ὁ δέ ὁ γνώμη ἀλλήλων ἐναντιόομαι · καί ὁ μέν πρέσβυς καί εὔπορος ὁ εἰρήνη σπεύδω , ὁ δέ ἐν ἡλικία καί ὀλίγος ἢ μηδείς ἔχω πόλεμος αἱρέω , κρατέω ὁ νέος . φοβέω δέ ὅμως , ὁ πυρρός ὁ Ἠπειρώτης εἰς συμμαχία βουλεύω προσκαλέω , καί πρέσβυς αὐτός καί Δῶρα πέμπω . Αἰμίλιος δέ οὗτος μανθάνω ὁ χώρα αὐτός λεηλατέω καί φθείρω . ὁ δέ ἐπεξέρχομαι μέν , ἀλλά τρέπω , ὥστε ὁ Ῥωμαῖος ὁ τε χώρα αὐτός ἀδεῶς πορθέω καί τις χειρόομαι φρούριον . πολύς δέ ὁ ἁλίσκομαι ὁ Αἰμίλιος ποιέω πρόνοια , καί τις ὁ δυνατός ἐλευθερόω , ὁ Ταραντῖνος ὁ τε φιλανθρωπία αὐτός θαυμάζω , καί εἰς ἐλπίς προάγω σπονδή , Ἆγις ὁ Ῥωμαῖος ἐπιτήδειος εἰμί εἴλω στρατηγός αὐτοκράτωρ . ἄρτι δέ οὗτος χειροτονέω καί Κινέας ὑπό ὁ πυρρός προπέμπω ἐμποδών ὁ πράσσω γίγνομαι . ὁ γάρ πυρρός ὁ καλέω βασιλεύω Ἤπειρος φύσις τε δεξιότης καί παιδεία ἰσχύς καί ἐμπειρία πᾶς προφέρω , καί ὁ Ἕλλη - Νίκος ὁ πλεῖστος ὁ μέν εὐποιΐα , ὁ δέ φόβος , προσποιέω . οὗτος τοίνυν ὁ ὁ Ταράντινος πρέσβυς ἐντυγχάνω , ἕρμαιον ὁ συμμαχία ἡγέομαι , ἐκ πλείων ὁ Σικελία καί ὁ Καρχηδών καί ὁ Σαρδώ ἐφίημι , ὀκνέω δέ ὅμως ἔχθρα πρός Ῥωμαῖος αὐτός προκατάρχω · καί βοηθέω μέν αὐτός ἐπαγγέλλω , ἵνα δέ μή ὑποπτεύω διά ὅσπερ εἴρω , οἴκαδε αὐτίκα ἀνακομίζω φημί , καί ἐν ὁ συνθήκη προστίθημι ποιέω ὁ μή περαιτέρω ὁ χρεία ἐν ὁ Ἰταλία παρά αὐτός κατά - ἔχω . συντίθημι δέ οὗτος , ὁ μέν πλείων ὁ πρέσβυς ὡς ὁ στράτευμα αὐτός συμπαρασκευάζω ἐν ὁμηρεία κατέχω , ὀλίγος δέ ἐκ αὐτός καί ὁ Κινέας προπέμπω σύν στρατός . ἔρχομαι δέ αὐτός ὁ Ταραντῖνος θαρσέω ὁ τε καταλλαγή ὁ πρός Ῥωμαῖος ἀπέχω καί ὁ Ἄγις παύω ὁ στρατηγία εἷς ὁ πρέσβυς χειροτονέω στρατηγός . μετά οὖον πολύς δέ Μίλων ὑπό ὁ πυρρός σύν δύναμις πέμπω ὁ τε ἀκρόπολις αὐτός εἰς ὁ ἐκεῖνος ὑποδοχή καταλαμβάνω καί ὁ ὁ τεῖχος φρουρά ὑπό ἑαυτοῦ ποιέω . καί ὁ Ταραντῖνος ἐπί οὗτος χαίρω , ὡς μήτε φρουρέω μήτε ἄλλος τίς ἐπίπονος ὑπομένω ἀναγκάζω , καί αὐτός τροφή χορηγέω καί ὁ πυρρός χρῆμα πέμπω . ὁ οὖν Αἰμίλιος τέως μέν κατά χώρα μένω , ἐπεί δέ ὁ τε πύρρειος ἥκω γιγνώσκω , καί διά ὁ χειμών προσκαρτερέω οὐ οἷος τε εἰμί , εἰς Ἀπουλία ὁρμάω . ὁ δέ Ταραντῖνος ἐν τις στενόπορος χωρίον , διά ὅς διέρχομαι ἀνάγκη ἔχω , λοχάω , ἄπορος αὐτός ὁ πορεία ποιέω τόξευμα ἀκόντισμα τε καί σφενδόνημα . ὁ δέ ὁ αἰχμάλωτος σφεῖς , ὅς ἐπάγω , προάγω . φοβέω δ ὁ Ταραντῖνος μή ὁ σφέτερος ἀντί Ῥωμαῖος ἀπόλλυμι , παύω . ὁ δέ πυρρός οὐδέ ὁ ἔαρ ἀναμένω ἄπειμι , στράτευμα τε πολύς καί ἔκκριτος ἐπάγω καί ἐλέφας εἴκοσι , ζῷον μήπω πρότερος ὁ ἐν ὁ Ἰταλία ὁράω · ὅθεν ἐκπλήσσω καί θαυμάζω . χειμών δέ περιπίπτω ὁ Ἰόνιος περαιόω πολύς ἀπόλλυμι ὁ στράτευμα , οἶς δέ λοιπός ὁ κλύδων σκεδάννυμι . μόλις μόλις δέ οὖν πεζεύω ἔρχομαι εἰς Τάρας . καί αὐτίκα ὁ μέν ἀκμάζω ὁ ἑαυτοῦ στρατιώτης συντάσσω , ὅπως μή κατά ἑαυτοῦ λοχίζω νεωτερίζω , καί ὁ θέατρον καλέω , τάχα διά ὁ πόλεμος , ὅπως μή εἰς αὐτός συνέρχομαι νεοχμόω τίς , ἀπολέγω δέ αὐτός καί πρός συμπόσιον καί κῶμος ἀθροίζω , καί ὁ νέος ἐν ὁ ὅπλον ἀσκέω κελεύω ὅς διημερεύω κατά ὁ ἀγορά . ὡς δέ τις ἄχθομαι οὗτος ὑποχωρέω , φρουρός ἕκτος οἰκέω καθίστημι , ὥστε μηδείς ἔξειμι ὁ πόλις . οἶς δέ οὗτος τε καί ὁ χορηγία ὁ τροφή βαρύνω , καί ὁ δορυφόρος εἰς ὁ οἰκίον αὐτός ἀναγκάζω δέχομαι , μεταγιγνώσκω , δεσπότης καί οὐ σύμμαχος ὁ πυρρός πειράω . ὁ δέ διά οὗτος μή πρός ὁ Ῥωμαῖος ἀποκλίνω φοβέω , ὁ ὁ πολιτικός δύναμαι πράσσω καί προστατέω ὁ ὅμιλος ὁ μέν εἰς Ἤπειρος πρός ὁ υἱός ἐπί τις πρόφασις πέμπω , ὁ δέ καί ἀφανής διόλλυμι . Ἀρίσταρχος δέ τις ἐν ὁ ἀγαθός ὁ Ταράντινος ἐξετάζω καί εἶπον πιθανός προσεταιρίζομαι , ἐν ὕποπτος ὁ δῆμος ὡς ὁ ὁ πυρρός φρονέω γίγνομαι · ὡς δέ ἔτι πιστεύω ἐκεῖνος ὁ πλῆθος αἰώρα , πέμπω αὐτός εἰς ὁ Ἤπειρος · καί ὅς ἀντιλέγω μή θαρσέω ἐκπλέω μέν , εἰς δέ ὁ Ῥώμη μήv ἀφικνέομαι .