joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 12.3
Ὁ δὲ Κάσσιος ἐν τῇ Συρίᾳ διάγων ἐνεωτέρισεν · ὃς Σύρος ἦν , ἀνὴρ δὲ ἄριστος καὶ οἶον ἄν τινες ἕξειν εὔξαιντο αὐτοκράτορα . ἐκινήθη δὲ πρὸς ἀποστασίαν , ἀγγελίας αὐτῷ ψευδοῦς κομισθείσης ὡς ὁ Μάρκος ἀπέθανεν . ἅπαξ δὲ πρὸς τὸ ἔργον ὁρμήσας οὐκ ἀπέστη , μετ’ ὀλίγον μαθὼν τὴν ἀγγελίαν εἶναι ψευδῆ · ἡτοιμάζετο δὲ πολέμῳ τὴν ἐξουσίαν ἕξειν . ὁ δὲ Μάρκος τοὺς στρατιώτας συγκαλεσάμενος ἐδημηγόρησε καὶ παρεθάρρυνε σφᾶς πρὸς τὸν πόλεμον . παρασκευαζομένῳ δὲ νῖκαί τε πλεῖσται κατὰ βαρβάρων διαφόρων ἠγγέλθησαν καὶ ἡ Κασσίου σφαγή , ὃν ἑκατόνταρχός τις βαδίζοντι προσελθὼν ἔτρωσεν αἰφνίδιον , οὐ μέντοι καιρίως , προσκατειργάσατο δὲ τὸν φόνον ὁ δέκαρχος . καὶ ὁ μὲν οὕτως ἀπώλετο μῆνας τρεῖς καὶ ἡμέρας ἕξ τὴν ἀρχὴν ὀνειρώξας , καὶ ὁ υἱὸς δὲ αὐτοῦ ἐφονεύθη τυγχάνων ἑτέρωθι · ὁ δ’ αὐτοκράτωρ οὐδένα τῶν ἐκείνῳ συναποστάντων διεχρήσατο , ἀλλ’ ἐπιεικῶς ἐχρήσατο ξύμπασι . καὶ τῇ βουλῇ δὲ ἐπέστειλε μηδένα τῶν Κασσίῳ συναραμένων τεθνάναι · “ μὴ γὰρ γένοιτο ” ἔφη “ μηδένα ὑμῶν δι’ ἐμὲ μήτε τῇ ἐμῇ μήτε τῇ ὑμετέρᾳ ψήφῳ σφαγῆναι . ἂν δὲ μὴ τούτου τύχω , σπεύσω θανεῖν . ” οὕτω διὰ πάντων καὶ εὐσεβὴς ἐγένετο καὶ χρηστός . ἐνομοθε - τήθη δὲ τότε μηδένα τοῦ ἔθνους ἄρχειν ὅθεν ἐγένετο , ὅτι ὁ Κάσσιος ἐν τῇ Συρίᾳ ἡγεμονεύων , ὅπου καὶ ἡ πατρὶς αὐτοῦ ἦν , ἐνεόχμωσεν . Ἐλθὼν δ’ εἰς Ἀθήνας ὁ Μάρκος τιμάς τε τοῖς Ἀθηναίοις ἔνειμε καὶ διδασκάλους ἐπὶ πάσης παιδείας ἔταξε , μισθὸν ἐτήσιον ἐκ τοῦ ταμείου κομιζομένους . ἐς δὲ τὴν Ῥώμην ἐλθὼν τοῖς ὄφλουσι τῷ βασιλικῷ ταμείῳ καὶ τῷ δημοσίῳ πᾶσιν ἀφῆκε τὰς ὀφειλάς . πόλεσί τε χρήματα δέδωκε , καὶ τὴν Σμύρναν ὑπὸ σεισμοῦ παθοῦσαν ἀνοικοδομηθῆναι προσέταξεν . ὡς δ’ αὖθις τὰ Σκυθικὰ κεκίνητο , γυναῖκα τῶ υἱῷ θᾶττον ἢ ἐβούλετο Κρισπῖναν συνῴκισέ , καὶ κατ’ αὐτῶν ἐξεστράτευσε . καὶ χρήματα ἐκ τοῦ δημοσίου ᾔτησε · πάντα γὰρ τῆς βουλῆς καὶ τοῦ δήμου ἔλεγεν εἶναι . καταπολεμηθέντων δὲ τῶν βαρβάρων αὐτοκράτωρ προσηγορεύθη τὸ δέκατον . καὶ εἰ ἔτι ἐζήκει , τὰ ἐκεῖ πάντα ὑπὸ Ῥωμαίους ἂν ἐποιήσατο · ἀλλὰ μετήλλαξε , τῶν ἰατρῶν αὐτὸν κατεργασαμένων , ὡς λέγεται , τῷ Κομόδῳ χαριζομένων . ἄρτι δὲ θνήσκων τοῦτόν τε τοῖς στρατιώταις παρακατέθετο , ἵνα μὴ δοκῆ ὑπ’ αὐτοῦ θνήσκειν , καὶ τῷ χιλιάρχῳ τὸ σύνθημα αἰτοῦντι “ πρὸς τόν ἀνατέλλοντα ” εἷπεν “ ἄπιθι · ἐγὼ γὰρ δύομαι ἤδη . ” ἄριστα οὖν ἄρξας μετήλλαξε , ζήσας μὲν ἔτη πεντήκοντα καὶ ἐννέα , τριάκοντα καὶ ὀκτὼ ἐνδέοντα ἡμερῶν , αὐταρχήσας δὲ ἔτη ἐννεακαίδεκα καὶ ἡμέρας ἕνδεκα . ἦν γὰρ καὶ φύσει ἀγαθὸς ἀνήρ , πλεῖστα δὲ καὶ ὑπὸ παιδείας βελτίων ἐγένετο . οὐ μέντοι ἀξίως τῆς ἀρετῆς εὐδαιμόνησεν . ἐντεῦθεν δὲ μᾶλλον θαυμάσειεν ἄν τις αὐτόν , ὅτι καὶ ἀλλοκότοις καὶ ἐξαισίοις χρησάμενος πράγμασιν αὐτός τε περιεγένετο καὶ τὴν ἀρχὴν δεισώσατο . Τούτου κρατοῦντος ὁ ἱερὸς Πολύκαρπος ὁ Σμύρἀρχιερεὺς τὸν μαρτυρικὸν ἀνεδήσατο στέφανον · καὶ ὁ μέγας ἐπὶ λόγοις καὶ μείζων ἐν ὁμολογίᾳ Ἰουστῖνος ἐνήθλησεν , οὗ πολλὰ μέχρι τοῦδε συγγράμματα σώζονται . τῷ δὲ ὀγδόῳ ἔτει τῆς Μάρκου Οὐήῥοῦ τοῦ Ἀντωνίνου τούτου ἀρχῆς Ἀνίκητος τελευτᾷ , ἔτη ἓν ἐπὶ δέκα τῆς Ῥωμαίων ἐκκλησίας προστάς · καὶ τοῦτον Σωτὴρ διαδέχεται . καὶ Κελαδίωνος μετὰ δέκα καὶ τέσσαρα ἔτη τὴν ζωὴν ἐκμετρήσαντος Ἀγριππῖνος τὴν Ἀλεξανδρέων ἐπισκοπὴν ἐγκεχείριστο . καὶ τῆς Ἀντιοχέων ἐκκλησίας μετὰ Ἣρωνα Κορνηλίου προστάντος τετάρτου , πέμπτος Ἔρως ὰὐτὸν διεδέξατο , κἀκεῖνον ἕκτος Θεόφιλος , ὃς καὶ κατὰ Μαρκίωνος ἐγγράφως ὡπλίσατο · ὃν ἴβδομος διεδἐξατο Μαξιμῖνος . τοῦ Ῥωμαίων δὲ ἀρχιερατεύσαντος Σωτῆρος μεταστάντος τῶν γηίνων , ἀντεισῆκτο Ἐλεύθερος .
Lemmas: ὁ δέ Κάσσιος ἐν ὁ Συρία Διάγων νεωτερίζω · ὅς Σύρος εἰμί , ἀνήρ δέ ἀγαθός καί οἶος ἄν τις ἔχω εὔχομαι αὐτοκράτωρ . κινέω δέ πρός ἀποστασία , ἀγγελία αὐτός ψευδής κομίζω ὡς ὁ Μάρκος ἀποθνῄσκω . ἅπαξ δέ πρός ὁ ἔργον ὁρμάω οὐ ἀφίστημι , μετά ὀλίγος μανθάνω ὁ ἀγγελία εἰμί ψευδής · ἑτοιμάζω δέ πόλεμος ὁ ἐξουσία ἔχω . ὁ δέ Μάρκος ὁ στρατιώτης συγκαλέω δημηγορέω καί παραθαρσύνω σφεῖς πρός ὁ πόλεμος . παρασκευάζω δέ νίκη τε πλεῖστος κατά βάρβαρος διάφορος ἀγγέλλω καί ὁ Κάσσιος σφαγή , ὅς ἑκατόνταρχος τις βαδίζω προσέρχομαι τιτρώσκω αἰφνίδιος , οὖον μέντοι καίριος , προσκατεργάζομαι δέ ὁ φόνος ὁ δέκαρχος . καί ὁ μέν οὕτως ἀπόλλυμι μείς τρεῖς καί ἡμέρα ἕξ ὁ ἀρχή ὀνειρώσσω , καί ὁ υἱός δέ αὐτός φονεύω τυγχάνω ἑτέρωθι · ὁ δέ αὐτοκράτωρ οὐδείς ὁ ἐκεῖνος συναφίστημι διά-χράω2 , ἀλλά ἐπιεικής χράω σύμπας . καί ὁ βουλή δέ ἐπιστέλλω μηδείς ὁ Κάσσιος συναίρω θνήσκω · “ μή γάρ γίγνομαι ” φημί “ μηδείς σύ διά ἐγώ μήτε ὁ ἐμέω μήτε ὁ ὑμέτερος ψῆφος σφάζω . εἄν δέ μή οὗτος τυγχάνω , σπεύδω θνῄσκω . ” οὗτος διά πᾶς καί εὐσεβής γίγνομαι καί χρηστός . ενομοθος - τήθη δέ τότε μηδείς ὁ ἔθνος ἄρχω ὅθεν γίγνομαι , ὅτι ὁ Κάσσιος ἐν ὁ Συρία ἡγεμονεύω , ὅπου καί ὁ πατρίς αὐτός εἰμί , νεοχμόω . ἔρχομαι δέ εἰς Ἀθῆναι ὁ Μάρκος τιμή τε ὁ Ἀθηναῖος νέμω καί διδάσκαλος ἐπί πᾶς παιδεία τάσσω , μισθός ἐτήσιος ἐκ ὁ ταμεῖον κομίζω . εἰς δέ ὁ Ῥώμη ἔρχομαι ὁ ὄφλω ὁ βασιλικός ταμεῖον καί ὁ δημόσιος πᾶς ἀφίημι ὁ ὀφειλή . πόλις τε χρῆμα δίδωμι , καί ὁ Σμύρνα ὑπό σεισμός πάθος ἀνοικοδομέω προστάσσω . ὡς δέ αὖθις ὁ σκυθικός κινέω , γυνή ὁ υἱός ταχύς ἢ βούλομαι Κρισπῖνα συνοικίζω , καί κατά αὐτός ἐκστρατεύω . καί χρῆμα ἐκ ὁ δημόσιος αἰτέω · πᾶς γάρ ὁ βουλή καί ὁ δῆμος λέγω εἰμί . καταπολεμέω δέ ὁ βάρβαρος αὐτοκράτωρ προσαγορεύω ὁ δέκατος . καί εἰμί ἔτι ζῶ , ὁ ἐκεῖ πᾶς ὑπό Ῥωμαῖος εἄν ποιέω · ἀλλά μεταλλάσσω , ὁ ἰατρός αὐτός κατεργάζομαι , ὡς λέγω , ὁ Κόμοδος χαρίζομαι . ἄρτι δέ θνῄσκω οὗτος τε ὁ στρατιώτης παρακατατίθεμαι , ἵνα μή δοκεύς ὑπό αὐτός θνῄσκω , καί ὁ χιλίαρχος ὁ σύνθημα αἰτέω “ πρός ὁ ἀνατέλλω ” ἕπω “ ἄπειμι · ἐγώ γάρ δύο ἤδη . ” ἀγαθός οὖν ἄρχω μεταλλάσσω , ζῶ μέν ἔτος πεντήκοντα καί ἐννέα , τριάκοντα καί ὀκτώ ἐνδέω ἡμέρα , αὐταρχέω δέ ἔτος ἐννεακαίδεκα καί ἡμέρα ἕνδεκα . εἰμί γάρ καί φύσις ἀγαθός ἀνήρ , πλεῖστος δέ καί ὑπό παιδεία ἀγαθός γίγνομαι . οὖον μέντοι ἀξίως ὁ ἀρετή εὐδαιμονέω . ἐντεῦθεν δέ μᾶλλον θαυμάζω ἄν τις αὐτός , ὅτι καί ἀλλόκοτος καί ἐξαίσιος χράω πρᾶγμα αὐτός τε περιγίγνομαι καί ὁ ἀρχή δείδω . οὗτος κράτος ὁ ἱερός Πολύκαρπος ὁ Σμύρἀρχιερεὺς ὁ μαρτυρικόν ἀναδέω στέφανος · καί ὁ μέγας ἐπί λόγος καί μείζων ἐν ὁμολογία Ἰουστῖνος ἐναθλέω , ὅς πολύς μέχρι ὅδε σύγγραμμα σῴζω . ὁ δέ ὄγδοος ἔτος ὁ Μᾶρκος οὐῆρον ὁ Ἀντωνῖνος οὗτος ἀρχή Ἀνίκητος τελευτάω , ἔτος εἷς ἐπί δέκα ὁ Ῥωμαῖος ἐκκλησία προστάς · καί οὗτος Σωτήρ διαδέχομαι . καί Κελαδίων μετά δέκα καί τέσσαρες ἔτος ὁ ζωή ἐκμετρέω Ἀγριππῖνος ὁ Ἀλεξανδρεύς ἐπισκοπή ἐγχειρίζω . καί ὁ Ἀντιοχεύς ἐκκλησία μετά ἥρων Κορνήλιος προΐστημι τέταρτος , πέμπτος Ἔρως αὐτός διαδέχομαι , ἐκεῖνος ἕκτος Θεόφιλος , ὅς καί κατά Μαρκίων ἔγγραφος ὁπλίζω · ὅς ἴβδομος διαδέχομαι Μαξιμῖνος . ὁ Ῥωμαῖος δέ ἀρχιερατεύω Σωτήρ μεθίστημι ὁ γήϊνος , ἀντιάω Ἐλεύθερος .