joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 5.23
Τοῦτο μὲν οὖν τὸ γένος Ἡρώδου · τὰ δὲ πράγματα πρὸς μόνον τὸν Ἀντίπατρον ἀφεώρων . καὶ ἢν ἅπασι φοβερός , οὐ τοσοῦτον τῇ δυναστείᾳ ὅσον τῆ τῶν τρόπων κακότητι · μάλιστα δὲ αὐτὸν Φερώρας ἐθεράπευε καὶ ἀντεθεραπεύετο . ἠναντίωτο δὲ αὐτοῖς ἡ Σαλώμη , ἐναντίως ἀεὶ πρὸς τὴν τῆς κηήσεως αὐτῆς σημασίαν διακειμένη · ἡ μὲν γὰρ εἰρήνης σημαντικὸν καὶ εἰρηνικὴν εἶναι τὴν οὕτω κεκλημένην ἐδήλου , ἡ δὲ καὶ σφόδρα μάχιμος ἦν καὶ ἑτέρους πρὸς μάχας καὶ στάσεις καὶ συγγενείας ἀλλοτρίωσιν διεγείρουσα . αὕτη κατασκοποῦσα τὴν Ἀντιπάτρου καὶ Φερώρου οἰκείωσιν , ἔλεγε τῷ Ἡρώδῃ ἐπὶ κακῷ τῷ αὐτοῦ τὴν τούτων γίνεσθαι εὔνοιαν . γνόντες οὑν ἐκεῖνοι τὴν τῆς Σαλώμης διαβολήν , ἐν τᾦ φανερῷ μὲν μῖσος κατ᾿ ἀλλήλων καὶ λοιδορίας ἦσαν ἐπιτηδεύοντες , κεκρυμμένως δὲ τὴν πρὸς ἀλλήλους ἐτήρουν ὁμόνοιαν . τὴν Σαλώμην δ᾿ οὐκ ἐλάνθανον , πάντα τε ἀνιχνεύουσαν καὶ τῷ βασιλεῖ ἀπαγγέλλουσαν συνόδους λαθραίας συμπόσιά τε καὶ ἀνέκφορα βουλευτήρια . ὁ δὲ καὶ αὐτὸς τὰ πολλὰ συνίει . Φαρισαῖοι δὲ τὴν γυναικωνίτιδα οἰκειούμενοι , ἄνθρωποι μέγα φρονοῦν - τες ἐπ᾿ ἀκριβώσει τοῦ πατρίου νόμου καὶ βασιλεῖ ἀντιπράττοντες , οἳ πάντων ὀμωμοκότων Καίσαρι εὐνοεῖν καὶ τῷ βασιλεῖ Ἡρώδῃ αὐτοὶ οὐκ ἐπείσθησαν , ὄντες ὑπερεξακισχίλιοι , τῇ δὲ γυναικὶ Φερώρου εὐνοοῦντες , προύλεγον Ἡρώδῃ τέλος τῆς ἀρχῆς κατεψηφίσθαι παρὰ θεοῦ , νεμηθῆναι δὲ αὐτὴν Φερώρᾳ τε καὶ τοῖς ἐξ αὐτοῦ . οὐδὲ ταῦτα τὴν τῆς Σαλώμης μοχθηρίαν διέδρα , καὶ αὐτίκα τῷ βασιλεῖ ἀπηγγέλλοντο . τῶν μὲν οὖν Φαρισαίων οἱ ἐπὶ τούτοις ἐληλεγμένοι ἀνῄρηντο , καὶ εὐνοῦχος Βαγώας , Κᾶρός τέ τις ἐπὶ σώματος κάλλει διαπρεπὴς καὶ Ἡρώδου ὢν παιδικά , καὶ ἕτεροι τῶν περὶ τὸν βασιλέα , ὡς συνίστορες . εἶτα συνέδριον καθίσας ὁ βασιλεὺς τῆς Φερώρου γυναικὸς κατηγόρει καὶ ἀπηρίθμει πολλὰ αἰτιάματα , καὶ τέλος πρὸς τὸν Φερώραν τὸν λόγον τρέψας “ δεῖν ” ἔλεγε “ καὶ πρὶν αὐτοκέλευστόν σε διὰ ταῦτα τὸ γύναιον ἀποπέμψασθαι . νῦν γοῦν εἰ τῆς ἐμῆς ἀντιποιῇ συγγενείας , τὴν μετ᾿ αὐτῆς συμβίωσιν παραιτοῦ . ” ὁ δὲ πρότερον θανεῖν αἱρεῖσθαι ἀπεκρίνατο ἢ ζῶν ἀποστερεῖσθαι τῆς γυναικός . ἐντεῦθεν Ἡρώδης Ἀντιπάτρῳ καὶ τῇ ἐκείνου μητρὶ Φερώρᾳ συνομιλεῖν ἀπηγόρευσεν ἢ ταῖς γυναιξὶ συνιέναι . οἱ δὲ κατετίθεντο , συνῄεσαν δὲ ἀλλήλοις καὶ συνεκώ - μαζον ᾗ καιρός . Ἀντίπατρος δὲ τὴν ὀργὴν τοῦ πατρὸς ὑφορώμενος γράφει τοῖς ἐν ῾Ρώμῃ φίλοις ἐπι - στέλλειν Ἡρώδῃ στέλλειν πρὸς Καίσαρα τὸν Ἀντίπατρον . πέμπεται γοῦν εἰς ῥώμην μετὰ δώρων Ἀντίπατρος , φέρων καὶ διαθήκην Ἡρώδου αὐτῷ τὴν ἀρχὴν διδοῦσαν , εἰ δὲ φθάσει θανών , Ἡρώδῃ τῷ ἐκ τῆς ἀρχιερέως γενομένῳ θυγατρός . Φερώραν δέ , μὴ ἀφιέντα τὴν γυναῖκα , ἀναχωρεῖν ἐπέταττεν ὁ Ἡρώδης . καὶ ὃς ἐπί τὴν τετραρχίαν ἀπῆρεν , ὀμόσας οὐ πρότερον ἥξειν ἢ πύθοιτο τελευτῆσαι τὸν ἀδελφόν . ὥστε καὶ νοσήσαντος τοῦ βασιλέως κληθεὶς οὐχ ὑπήκουσεν , ἔνα μὴ παραβαίη τὸν ὅρκον . Ἡρώδης δ’ ὕστερον Φερώρα νοσήσαντος ἧκε πρὸς ἐκεῖνον αὐτόκλητος , καὶ θανόντα ἐτίμησεν . Η δὲ Φερώρου τελευτὴ ἀρχὴ κακῶν Ἀντιπάτρῳ ἐγένετο , τιννυμένου τοῦ θείου τῆς ἀδελφοκτονίας αὐτόν . ἀπελεύθεροι γὰρ δύο τῶν Φερώρᾳ τιμίων ἠξίουν Ἡρώδην μὴ ἐᾶσαι τὸν ἀδελφὸν ἀνεκδίκητον φαρμάκῳ διαφθαρέντα . ταῦτα πιστὰ δοκοῦντα εἰς ἐξέτασιν τὸν βασιλέα ἐκίνησαν , καὶ ἐβασανίζοντο γυναῖκες δοῦλαί τε καὶ ἐλεύθεραι . αἱ μὲν οὑν ἄλλαι ἐνεκαρτέρουν ἐχεμυθοῦσαι , μία δέ τις ἄλλο μὲν ἔφη οὐδέν , θεὸν δ’ ἐπεκαλεῖτο , τοιαύταις ἀνάγκαις τὴν Ἀντιπάτρου μητέρα περιπεσεῖν , ὡς κακῶν αἰτίαν . τοῦτο εἰς πλείονα τὸν Ἡρώδην ἐκίνησεν ἔρευναν · καὶ πάντα σφοδροτέραις βασάνοις αἱ γυναῖκες περιβληθεῖσαι πεποιήκασιν ἔκπυστα , τοὺς κώμους καὶ τὰς κρυπτὰς συνόδους , καὶ λόγους Ἀντιπάτρου πρὸς τὰς γυναῖκας γενομένους Φερώρου , μῖσος πρὸς τὸν πατέρα , ὀλοφύρσεις πρὸς τὴν μητέρα , ὅτι ἐπὶ μήκιστον ἡ ζωὴ παρατέταται τῷ πατρί , ὡς μηδ’ αἰσθέσθαι τῶν τῆς βασιλείας ἡδέων , εἴποτε αὐτῷ γένηται , διὰ γῆρας ἤδη αὐτῷ ἐπικείμενον · καὶ ἄλλα δὲ πλείω καὶ τοῦ πατρὸς καθαπτόμενα αἱ γυναῖκες ἔλεγον . τούτοις ἤδη καταγνοὺς Ἀντιπάτρου ὁ βασιλεὺς ἀφαιρεῖται μὲν τὴν ἐκείνου μητέρα τὴν Δωρίδα τὸν περὶ αὐτὴν πάντα κόσμον ταλάντων ὄντα πολλῶν , αὐτὴν δὲ ἀποπέμπεται . μάλιστα δ᾿ ἐξώτρυνε κατὰ τοῦ υἱοῦ τὸν Ἡρώδην ἐπίτροπος ἐκείνου Ἀντίπατρος , ἄλλα τε κατειπὼν ἐν τῷ βασανίζεσθαι καὶ ὅτι φάρμακον δοίη Φερώρᾳ , ἐντειλάμενος δοῦναί αὐτὸ τῷ πατρὶ παρὰ τὴν ἀποδημίαν αὐτοῦ , ἵν εἴη ἀνύποπτος μὴ παρών , καὶ τοῦτο τὸν Φερώραν φυλάσσειν δοῦναι τῇ γυναικί . ἡ γυνὴ δὲ ὡμολόγει , καὶ ἀπιοῦσα κομίσαι τὸ φάρμακον ἐκ τοῦ τέγους ἔρριψεν ἑαυτήν , οὐ μὴν ἐτελεύτησε . καὶ ἀνακτηθεῖσαν ἠρώτα πάλιν ὁ βασιλεύς ἡ δὲ ὤμοσε πάντα ἐρεῖν ὡς ἐπέπρακτο . καὶ λαβεῖν ἔφη τὸ φάρμακον παρὰ τοῦ ἀνδρός , ἡτοιμασμένον ἐπ’ αὐτὸν τὸν πατέρα ὑπ’ Ἀντιπάτρου . νοσήσαντος δὲ Φερώρα , ἐπεὶ ἐλθὼν αὐτὸς ἐθεράπευε τὸν ἀδελφόν , ὁρῶν σου τὴν εὔνοιαν ἐκεῖνος “ πρὸς ἐμέ ἔφη ‘‘κόμισον , ὦ γύναι , τὸ φάρμακον , καὶ κατάκαυσον ἐπ’ ὄψει ἐμῇ . ” κἀγὼ αὐτίκα ὡς ἐκεῖνος ἐνετέλλετο ἔπραττον , τὸ μὲν πλεῖστον πυρὶ παραδοῦσα , ἑαυτῇ δ᾿ ὑπολειπομένη ὀλίγον , ἵν αὐτῷ χρησαίμην , εἰ μεταστάντος Φερώρα κακά μοι παρὰ σοῦ ἀπαντᾷ . παρῆγε δὲ εἰς τό μέσον τὴν πυξίδα τε καὶ τὸ φάρμακον . κατηγορεῖτο δὲ καὶ ἡ τοῦ βασιλέως γυνή , ἡ τοῦ ἀρχιερέως θυγάτηρ , ὡς συνίστωρ ἁπάντων · ἣν αὐτίκα ἐξέβαλε , καὶ τὸν υἱὸν αὐτῆς ἀπήλειψε τῶν διαθηκῶν , εἰς τὸ βασιλεῦσαι μεμνημένων ἐκείνου . καὶ τὸν πενθερὸν Σίμωνα τὸν τοῦ Βοηθοῦ τὴν ἀρχιερωσύνην ἀφείλετο , ἕτερον δὲ καθιστᾷ τὸν τοῦ Θεοφίλου Ματθίαν .
Lemmas: οὗτος μέν οὖν ὁ γένος Ἡρώδης · ὁ δέ πρᾶγμα πρός μόνος ὁ Ἀντίπατρος ἀφοράω . καί εἄν ἅπας φοβερός , οὖον τοσοῦτος ὁ δυναστεία ὅσος τῆ ὁ τρόπος κακότης · μάλιστα δέ αὐτός Φερώρας θεραπεύω καί ἀντιθεραπεύω . ἐναντιόομαι δέ αὐτός ὁ Σαλώμη , ἐναντίος ἀεί πρός ὁ ὁ κηήσεως αὐτός σημασία διάκειμαι · ὁ μέν γάρ εἰρήνη σημαντικός καί εἰρηνικός εἰμί ὁ οὗτος καλέω δηλόω , ὁ δέ καί σφόδρα μάχιμος εἰμί καί ἕτερος πρός μάχη καί στάσις καί συγγένεια ἀλλοτρίωσις διεγείρω . οὗτος κατασκοπέω ὁ Ἀντίπατρος καί Φερώρας οἰκέω , λέγω ὁ Ἡρώδης ἐπί κακός ὁ αὐτός ὁ οὗτος γίγνομαι εὔνοια . γιγνώσκω ἐν ἐκεῖνος ὁ ὁ Σαλώμη διαβολή , ἐν ὁ φανερός μέν μῖσος κατά ἀλλήλων καί λοιδορία εἰμί ἐπιτηδεύω , κεκρυμμένως δέ ὁ πρός ἀλλήλων τηρέω ὁμόνοια . ὁ Σαλώμη δέ οὐ λανθάνω , πᾶς τε ἀνιχνεύω καί ὁ βασιλεύς ἀπαγγέλλω σύνοδος λαθραῖος συμπόσιον τε καί ἀνέκφορος βουλευτήριον . ὁ δέ καί αὐτός ὁ πολύς συνίημι . Φαρισαῖος δέ ὁ γυναικωνῖτις οἰκειόω , ἄνθρωπος μέγας φρονέω - αἱρέω ἐπί ἀκριβόω ὁ πάτριος νόμος καί βασιλεύς ἀντιπράσσω , ἕ πᾶς ὄμνυμι Καῖσαρ εὐνοέω καί ὁ βασιλεύς Ἡρώδης αὐτός οὐ πείθω , εἰμί ὑπερεξακισχίλιοι , ὁ δέ γυνή Φερώρας εὐνοέω , προλέγω2 Ἡρώδης τέλος ὁ ἀρχή καταψηφίζομαι παρά θεός , νέμω δέ αὐτός Φερώρας τε καί ὁ ἐκ αὐτός . οὐδέ οὗτος ὁ ὁ Σαλώμη μοχθηρία διαδιδράσκω , καί αὐτίκα ὁ βασιλεύς ἀπαγγέλλω . ὁ μέν οὖν Φαρισαῖος ὁ ἐπί οὗτος ἐλέγχω ἀναιρέω , καί εὐνοῦχος Βαγώας , Κάρος τε τις ἐπί σῶμα κάλλος διαπρεπής καί Ἡρώδης εἰμί παιδικός , καί ἕτερος ὁ περί ὁ βασιλεύς , ὡς συνίστωρ . εἶτα συνέδριον καθίζω ὁ βασιλεύς ὁ Φερώρας γυνή κατηγορέω καί ἀπαριθμέω πολύς αἰτίαμα , καί τέλος πρός ὁ Φερώρας ὁ λόγος τρέπω “ δήω ” λέγω “ καί πρίν αὐτοκέλευστος σύ διά οὗτος ὁ γύναιον ἀποπέμπω . νῦν γοῦν εἰμί ὁ ἐμός ἀντιποιέω συγγένεια , ὁ μετά αὐτός συμβίωσις παραιτέομαι . ” ὁ δέ πρότερος θνῄσκω αἱρέω ἀποκρίνω ἢ ζῶ ἀποστερέω ὁ γυνή . ἐντεῦθεν Ἡρῴδης Ἀντίπατρος καί ὁ ἐκεῖνος μήτηρ Φερώρας συνομιλέω ἀπαγορεύω ἢ ὁ γυνή συνίημι . ὁ δέ κατατίθημι , σύνειμι2 δέ ἀλλήλων καί συνίημι - μαστός ὅς καιρός . Ἀντίπατρος δέ ὁ ὀργή ὁ πατήρ ὑφοράω γράφω ὁ ἐν Ῥώμη φίλος ἐπι - στέλλω Ἡρώδης στέλλω πρός Καῖσαρ ὁ Ἀντίπατρος . πέμπω γοῦν εἰς ῥώμη μετά δῶρον Ἀντίπατρος , φέρω καί διαθήκη Ἡρώδης αὐτός ὁ ἀρχή δίδωμι , εἰμί δέ φθάνω θνῄσκω , Ἡρώδης ὁ ἐκ ὁ ἀρχιερεύς γίγνομαι θυγάτηρ . Φερώρας δέ , μή ἀφίημι ὁ γυνή , ἀναχωρέω ἐπιτάσσω ὁ Ἡρῴδης . καί ὅς ἐπί ὁ τετραρχία ἀπαίρω , ὄμνυμι οὖον πρότερος ἥκω ἢ πυνθάνομαι τελευτάω ὁ ἀδελφός . ὥστε καί νοσέω ὁ βασιλεύς καλέω οὐ ὑπακούω , νάω μή παραβαίνω ὁ Ὅρκος . Ἡρῴδης δέ ὕστερος Φερώρας νοσέω ἵημι πρός ἐκεῖνος αὐτόκλητος , καί θνῄσκω τιμάω . ὁ δέ Φερώρας τελευτή ἀρχή κακός Ἀντίπατρος γίγνομαι , τιννύω ὁ θεῖον ὁ ἀδελφοκτονία αὐτός . ἀπελεύθερος γάρ δύο ὁ Φερώρας τίμιος ἀξιόω Ἡρώδης μή ἐάω ὁ ἀδελφός ἀνεκδίκητος φάρμακον διαφθείρω . οὗτος πιστόν δοκέω εἰς ἐξέτασις ὁ βασιλεύς κινέω , καί βασανίζω γυνή δούλη τε καί ἐλεύθερος . ὁ μέν ἐν ἄλλος ἐγκαρτερέω ἐχέμυθος , εἷς δέ τις ἄλλος μέν φημί οὐδείς , θεός δέ ἐπικαλέω , τοιοῦτος ἀνάγκη ὁ Ἀντίπατρος μήτηρ περιπίπτω , ὡς κακός αἴτιος . οὗτος εἰς πλείων ὁ Ἡρώδης κινέω ἔρευνα · καί πᾶς σφοδρός βάσανος ὁ γυνή περιβάλλω ποιέω ἔκπυστος , ὁ κῶμος καί ὁ κρυπτός σύνοδος , καί λόγος Ἀντίπατρος πρός ὁ γυνή γίγνομαι Φερώρας , μῖσος πρός ὁ πατήρ , ὀλόφυρσις πρός ὁ μήτηρ , ὅτι ἐπί μακρός ὁ ζωή παρατείνω ὁ πατήρ , ὡς μηδέ αἰσθάνομαι ὁ ὁ βασίλεια ἡδύς , εἴποτε αὐτός γίγνομαι , διά γῆρας ἤδη αὐτός ἐπίκειμαι · καί ἄλλος δέ πλείων καί ὁ πατήρ καθάπτω ὁ γυνή λέγω . οὗτος ἤδη καταγιγνώσκω Ἀντίπατρος ὁ βασιλεύς ἀφαιρέω μέν ὁ ἐκεῖνος μήτηρ ὁ Δωρίς ὁ περί αὐτός πᾶς κόσμος τάλαντον εἰμί πολύς , αὐτός δέ ἀποπέμπω . μάλιστα δέ ἐξοτρύνω κατά ὁ υἱός ὁ Ἡρώδης ἐπίτροπος ἐκεῖνος Ἀντίπατρος , ἄλλος τε κατεῖπον ἐν ὁ βασανίζω καί ὅτι φάρμακον δήω Φερώρας , ἐντέλλω δίδωμι αὐτός ὁ πατήρ παρά ὁ ἀποδημία αὐτός , ἵνα εἰμί ἀνύποπτος μή πάρειμι , καί οὗτος ὁ Φερώρας φυλάσσω δίδωμι ὁ γυνή . ὁ γυνή δέ ὁμολογέω , καί ἄπειμι κομίζω ὁ φάρμακον ἐκ ὁ τέγος ῥίπτω ἑαυτοῦ , οὖον μήv τελευτάω . καί ἀνακτάομαι ἐρωτάω πάλιν ὁ βασιλεύς ὁ δέ ὄμνυμι πᾶς εἴρω ὡς πράσσω . καί λαμβάνω φημί ὁ φάρμακον παρά ὁ ἀνήρ , ἑτοιμάζω ἐπί αὐτός ὁ πατήρ ὑπό Ἀντίπατρος . νοσέω δέ Φερώρας , ἐπεί ἔρχομαι αὐτός θεραπεύω ὁ ἀδελφός , ὁράω σύ ὁ εὔνοια ἐκεῖνος “ πρός ἐγώ φημί κομίζω , εἰμί γυνή , ὁ φάρμακον , καί κατακαίω ἐπί ὁράω ἐμέω . ” ἐγώ αὐτίκα ὡς ἐκεῖνος ἐντέλλω πράσσω , ὁ μέν πλεῖστος πῦρ παραδίδωμι , ἑαυτοῦ δέ ὑπολείπω ὀλίγος , ἵνα αὐτός χράω , εἰμί μεθίστημι Φερώρας κακός ἐγώ παρά σύ ἀπαντάω . παράγω δέ εἰς ὁ μέσος ὁ πυξίς τε καί ὁ φάρμακον . κατηγορέω δέ καί ὁ ὁ βασιλεύς γυνή , ὁ ὁ ἀρχιερεύς θυγάτηρ , ὡς συνίστωρ ἅπας · ὅς αὐτίκα ἐκβάλλω , καί ὁ υἱός αὐτός ἀπαλείφω ὁ διαθήκη , εἰς ὁ βασιλεύω μιμνήσκω ἐκεῖνος . καί ὁ πενθερός Σίμων ὁ ὁ βοηθός ὁ ἀρχιερωσύνη ἀφαιρέω , ἕτερος δέ καθιστάω ὁ ὁ Θεόφιλος Ματθίας .