joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 18.18
Ἐν τοσούτῳ δὲ καὶ Πατζινάκων πλῆθος ἐπῆλθε κατὰ Ἀδριανουπόλεως , καὶ περὶ ταύτην παρεμβαλόντες τὴν πέριξ αὐτῶν ἐληίζοντο χώραν , οὓς ὁ Βρυέννιος δεξιωσάμενος χρήμασι μεταναστῆναι τῆς πόλεως ἔπεισε . περὶ δέ γε τὴν Κύζικον τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ ἀπελθόντι καὶ πειρωμένῳ ὑπαγαγέσθαι τοὺς ἐκεῖ ὁ ῾Ρουσέλιος ἐντυχὼν ἐτρέψατο κατὰ κράτος αὐτόν . ἄρτι δὲ τοῦ πατριάρχου Ἰωάννου τοῦ Ξιφιλίνου πρὸς τὰς αἰωνίους μεταθεμένου μονὰς ἐπὶ δέκα ἐνιαυτοὺς ἐφ’ ἑνὶ καὶ μησὶν ἑπτὰ τὴν ἐκκλησίαν ποι - μάναντος προεχειρίσθη πατριάρχης Κοσμᾶς μοναχός , λόγοις μὲν οὐχ ὡμιληκώς , ἀρεταῖς δὲ παντοίαις κοσμούμενος , καὶ διὰ τοῦτο καὶ πρὸς τοῦ βασιλέως ἐξόχως τιμώμενος . ὁ μέντοι Βοτανειάτης ἐκ διαφόρων γενῶν ἑαυτῷ περιποιησάμενος τάγματα καὶ Τούρκους προσηταιρίσατο , ὧν ἐξῆρχεν ὁ Κουτλουμούς , τῶν παρὰ Πέρσαις τυγχάνων περιφανῶν , ὃς τῷ Σουλτάνῳ κατὰ γένος προσήκων περὶ τῆς ἀρχῆς αὐτῷ διεφέρετο , καὶ πρὸς πολέμους ἤδη χωρεῖν ἡτοιμάζοντο . τοῦτο τῷ Χαλιφᾷ ἀγγελθέν , οὗτος δὲ παρ’ αὐτοῖς ὑπερβαλλόντως τετίμηται , ὡς ἐκ τοῦ γένους τοῦ Μουχούμετ κατάγεσθαι νομιζόμενος , εἰς ἀγωνίαν ἐνέβαλεν ἵνα μὴ παρ’ αὐτοῖς ἐμφύλιος γἐνηται πόλεμος . αὐτίκα τοίνυν εἰ καὶ τῆς οἰκείας διατριβῆς μὴ ἐξιέναι τῷ Χαλιφᾷ μηδὲ δημοσιεύειν νενόμισται , ἐκεῖνος τοῦ ἔθους καταφρονήσας ἔξεισι καὶ ἄπεισι πρὸς τοὺς περὶ τῆς ἀρχῆς ἀντερίζοντας , καὶ πείθει τούτους τῆς μὲν μάχης ἀφέξεσθαι , τὸν δὲ Σουλτὰν ἔχειν μὲν τὴν οἰκείαν ἀρχὴν ἀνακρωτηρίαστον , συνάρασθαι δὲ τῷ συγγενεῖ παντοίως , ἐν κα - τασχέσει γενέσθαι χώρας Ρωμαϊκῆς καὶ ταύτης ἄρχειν . ἐπὶ τούτοις γενομένων ἐκείνοις συμβάσεων , ὁ Κουτλουμοὺς εἰς τὴν ὑπὸ Ῥωμαίους ἐγένετο καὶ τότε τῷ Βοτανειάτῃ συνεστρατεύετο . ἔχων οὖν στρατιὰν ἀξιόλογον ὁ Βοτανειάτης μεθ’ ἑαυτοῦ ἔσπευδε τὴν Νικαίαν καταλήψεσθαι . ἤδη γὰρ προὐδέδοτό οἶ ἡ πόλις αὕτη παρὰ τῶν τεταγμένων αὐτῆς ἐπὶ φυλακῇ , κἀκεῖνοι αὐτό ἐθελονταὶ προσεχώρησαν , κἀκ τῆς μεγαλοπόλεως δὲ πολλοὶ καθ’ ἑκάστην προσεφοίτων αὐτῷ . οὕτω μὲν οὖ ’ν τῷ Βοτανειάτῃ κατὰ ῥοῦν ἐχώρουν τὰ πράγματα . ἐν δὲ τῇ τῶν πόλεων ὑπερκειμένῃ παμπληθεὶ συνελθόντες τό τ’ ἑ ταύτης δημοτικὸν καὶ τὸ ὑπερέχον ἐν ἄρχουσιν , οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τῶν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ κεκληρωμένων τὸ ἔκκριτον , κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς τοῦ εὐαγγελισμοῦ πανηγύρεως αὐτοκράτορα τὸν Βοτανειάτην ἀναγορεύουσι , προεξάρχοντος τοῦ τοιούτου συλλόγου τοῦ πατριάρχου Ἀντιοχείας , τοῦ καλουμένου Αἰμιλιανοῦ , καὶ τοῦ μητροπολίτου Ἰκονίου . διαιρεθέντες οὖν κατὰ φατρίας τῆς πολιτείας οἶ ἔξοχοι , καὶ κατὰ φάλαγγας συνασπίσαντες , ἐπίασι τῶν ἀνακτόρων τοῖς πρὸς τὸν ἀνίσχοντα ἥλιον , καὶ τούτων κρατήσαντες στρατιώτας οἰκείους ἐφιστῶσιν εἰς αὐτῶν φυλακήν . τὸν δὲ βασιλέα σὺν τῇ βασιλίσσῃ Μαρίᾳ καὶ τῷ υἱῷ εἰς τὰ ἐν Βλαχἐρναις καταπεφευγότα ἀνάκτορα καθαιροῦσι τῆς βασιλείας καὶ ῥάκος ἀμφιεννύουσι μοναχοῦ καὶ πρὸς τὴν μονὴν τοῦ Στουδίου ἀπάγουσιν , ἀπολελαυκότα τῆς βασιλείας ἐν ἔτεσιν ἓξ καὶ τοσούτοις μησί . ταῦτα κατὰ τὸ σάββατον γέγονεν , ἐν ᾧ τὴν ἐπὶ τῇ ἐκ νεκρῶν ἐγέρσει τοῦ Λαζάρου θαυματοποιίαν τοῦ κυρίου καὶ σωτῆρος ἡμῶν πανηγυρίζειν ἡ ἐκκλησία παρείληφε . τοῦ γὰρ Μιχαὴλ οὕτω τῆς βασιλείας ἐκπεπτωκότος , ἀπραγμάτευτον εὗρεν ὁ οτανειάτης τὴν αὐταρχίαν καὶ ᾔει πρὸς τὴν βασιλίδα τῶν πόλεων . ὁ μέντοι Νικηφόρος ὁ λογοθέτης τῷ Ρουσελίῳ ἐν Ἡρακλείᾳ σκηνουμένῳ τῆς πόλεως ὑπεξελθὼν προσεχώρησεν . οἱ δ’ ἐν τῇ πόλει τὸν Μιχαὴλ κατασπάσαντες , ἐπὶ τρισὶν ἡμέραις βασιλέως χηρεύοντα συντηρήσαντες τὰ βασίλεια τῷ Βοτανειάτῃ ἐπισπεῦσαι καὶ ἐλθεῖν ἐπιστέλλουσιν . ὁ δὲ ἔνα τῶν οἰκείων δούλων προπέμψας , τὸν Βορίλαν φημί , καὶ δι’ αὐτοῦ κατασχὼν τὰ ἀνάκτορα , ἐπικατέλαβε κἀκεῖνος μετ’ οὐ πολύ .
Lemmas: ἐν τοσοῦτος δέ καί πατζινακη πλῆθος ἐπέρχομαι κατά Ἁδριανούπολις , καί περί οὗτος παρεμβάλλω ὁ πέριξ αὐτός ληΐζομαι χώρα , ὅς ὁ Βρυέννιος δεξιόομαι χρῆμα μετανίστημι ὁ πόλις πείθω . περί δέ γε ὁ Κύζικος ὁ ἀδελφός αὐτός ἀπέρχομαι καί πειράω ὑπάγω ὁ ἐκεῖ ὁ ῾Ρουσέλιος ἐντυγχάνω τρέπω κατά κράτος αὐτός . ἄρτι δέ ὁ πατριάρχης Ἰωάννης ὁ Ξιφιλίνου πρός ὁ αἰώνιος μετατίθημι μονή ἐπί δέκα ἐνιαυτός ἐπί εἷς καί μείς ἑπτά ὁ ἐκκλησία ποῖ - μάνας προχειρίζω πατριάρχης Κοσμᾶς μοναχός , λόγος μέν οὐ ὁμιλέω , ἀρετή δέ παντοῖος κοσμέω , καί διά οὗτος καί πρός ὁ βασιλεύς ἔξοχος τιμάω . ὁ μέντοι Βοτανειάτης ἐκ διάφορος γένος ἑαυτοῦ περιποιέω τάγμα καί Τοῦρκος προσεταιρίζομαι , ὅς ἐξάρχω ὁ Κουτλουμούς , ὁ παρά Πέρσης τυγχάνω περιφανής , ὅς ὁ Σουλτάνος κατά γένος προσήκω περί ὁ ἀρχή αὐτός διαφέρω , καί πρός πόλεμος ἤδη χωρέω ἑτοιμάζω . οὗτος ὁ χαλιφᾶς ἀγγέλλω , οὗτος δέ παρά αὐτός ὑπερβαλλόντως τιμάω , ὡς ἐκ ὁ γένος ὁ Μουάμεδ κατάγω νομίζω , εἰς ἀγωνία ἐμβάλλω ἵνα μή παρά αὐτός ἐμφύλιος γίγνομαι πόλεμος . αὐτίκα τοίνυν εἰμί καί ὁ οἰκεῖος διατριβή μή ἔξειμι ὁ χαλιφᾶς μηδέ δημοσιεύω νομίζω , ἐκεῖνος ὁ ἔθος καταφρονέω ἔξειμι καί ἄπειμι πρός ὁ περί ὁ ἀρχή ἀντερίζω , καί πείθω οὗτος ὁ μέν μάχη ἀπέχω , ὁ δέ Σουλτάν ἔχω μέν ὁ οἰκεῖος ἀρχή ἀνακρωτηρίαστος , συναίρω δέ ὁ συγγενής παντοῖος , ἐν ἄν - τασχέσει γίγνομαι χώρα ρωμαϊκός καί οὗτος ἄρχω . ἐπί οὗτος γίγνομαι ἐκεῖνος σύμβασις , ὁ Κουτλουμοὺς εἰς ὁ ὑπό Ῥωμαῖος γίγνομαι καί τότε ὁ Βοτανειάτης συστρατεύω . ἔχω οὖν στρατία ἀξιόλογος ὁ Βοτανειάτης μετά ἑαυτοῦ σπεύδω ὁ νικαῖος καταλαμβάνω . ἤδη γάρ προδίδωμι οἶς ὁ πόλις οὗτος παρά ὁ τάσσω αὐτός ἐπί φυλακή , ἐκεῖνος αὐτός ἐθελοντής προσχωρέω , ἐκ ὁ Μεγαλόπολις δέ πολύς κατά ἕκαστος προσφοιτάω αὐτός . οὗτος μέν οὖον ἐν ὁ Βοτανειάτης κατά ῥόος χωρέω ὁ πρᾶγμα . ἐν δέ ὁ ὁ πόλις ὑπέρκειμαι παμπληθεί συνέρχομαι ὁ τε ὅς οὗτος δημοτικός καί ὁ ὑπερέχω ἐν ἄρχω , οὖον μήv ἀλλά καί ὁ ἐν ὁ ἐκκλησία κληρόω ὁ ἔκκριτος , κατά ὁ ἡμέρα ὁ ὁ εὐαγγελισμός πανήγυρις αὐτοκράτωρ ὁ Βοτανειάτης ἀναγορεύω , προεξάρχων ὁ τοιοῦτος σύλλογος ὁ πατριάρχης Ἀντιόχεια , ὁ καλέω Αἰμιλιανός , καί ὁ μητροπολίτης Ἰκόνιον . διαιρέω οὖν κατά φράτρα ὁ πολιτεία οἶς ἔξοχος , καί κατά φάλαγξ συνασπίζω , ἔπειμι ὁ ἄναξ ὁ πρός ὁ ἀνά-ἴσχω ἥλιος , καί οὗτος κρατέω στρατιώτης οἰκεῖος ἐφίστημι εἰς αὐτός φυλακή . ὁ δέ βασιλεύς σύν ὁ βασίλισσα Μαρία καί ὁ υἱός εἰς ὁ ἐν Βλαχἐρναις καταφεύγω ἀνάκτορον καθαιρέω ὁ βασίλεια καί ῥάκος ἀμφιέννυμι μοναχός καί πρός ὁ μονή ὁ στουδιον ἀπάγω , ἀπολαύω ὁ βασίλεια ἐν ἔτος ἓξ καί τοσοῦτος μείς . οὗτος κατά ὁ σάββατον γίγνομαι , ἐν ὅς ὁ ἐπί ὁ ἐκ νεκρός ἔγερσις ὁ Λάζαρος θαυματοποιία ὁ κύριος καί σωτήρ ἐγώ πανηγυρίζω ὁ ἐκκλησία παραλαμβάνω . ὁ γάρ Μιχαήλ οὗτος ὁ βασίλεια ἐκπίπτω , ἀπραγμάτευτος εὑρίσκω ὁ οτανειατη ὁ αὐταρχία καί ἔρχομαι πρός ὁ βασιλίς ὁ πόλις . ὁ μέντοι Νικηφόρος ὁ λογοθέτης ὁ Ρουσελίῳ ἐν Ἡράκλεια σκηνόω ὁ πόλις ὑπεξέρχομαι προσχωρέω . ὁ δέ ἐν ὁ πόλις ὁ Μιχαήλ κατασπάω , ἐπί τρεῖς ἡμέρα βασιλεύς χηρεύω συντηρέω ὁ βασίλεια ὁ Βοτανειάτης ἐπισπεύδω καί ἔρχομαι ἐπιστέλλω . ὁ δέ νάω ὁ οἰκέω δοῦλος προπέμπω , ὁ Βορίλας φημί , καί διά αὐτός κατέχω ὁ ἀνάκτορον , ἐπικαταλαμβάνω ἐκεῖνος μετά οὖον πολύς .