joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 12.13
Τοῦ δ’ Ἀντωνίνου διαφθαρέντος , ὃν καὶ Καράκαλλον ἐκάλουν , ὡς εἴρηται , ἀλλὰ μέντοι καὶ Τάραντα ἐκ μονομάχου τινὸς εἰδεχθεστάτου καὶ μιαιφονωτάτου , ὁ Μακρῖνος μετὰ τετάρτην ἡμέραν τὴν ἡγεμονίαν εἰλήφει παρὰ τῆς στρατιᾶς , τὸ μὲν γένος Μαυρὸς τυγχάνων ἐκ Σικελίας καὶ γονέων ἀσημοτάτῶν ὅθεν κατὰ τὸ τῶν Μαύρων ἔθος τῶν ὤτων τὸ ἴτερον διετέτρητο , ἐπιεικὴς δὲ καὶ τῶν νόμων φύλαξ πιστότατος . ὃς καὶ ἔπαρχος γεγονὼς ἄριστα τὰ τῆς ἀρχῆς διῳκήσατο , αὐταρχήσας δὲ οὐ πάντα καλῶς ἔπραξεν . ἀναξίους γὰρ ἐφίστα ταῖς ἀρχαῖς , ὃ τὸ μἐγιστόν ἐστι μέρος τῆς βασιλικῆς διοικήσεως , καὶ τρυφερωτέρᾳ ἐχρήσατο βιοτῇ , ἀλλὰ μέντοι καὶ σοβαρότητι . Ἰουλία δὲ ἡ μήτηρ τοῦ Ἀντωνίνου ἐν Ἀντιοχείᾳ διάγουσα καὶ τὸν θάνατον τοῦ υἱοῦ μαθοῦσα ἑαυτὴν διαχρήσασθαι ὥρμησεν , οὐ διὰ τὸν υἱόν , ἀλλὰ δεδοικυῖα περὶ ἑαυτῇ μὴ ἰδιωτεύσῃ . ἐπεὶ δὲ οὐδὲν ἠλλοίωτο τῶν περὶ αὐτήν , ἀλλὰ καὶ τὴν θεραπείαν καὶ τοὺς δορυφόρους εἶχεν , ἐφιλοψύχησεν . εἶτα τοῦ Μακρίνου λοιδορεῖσθαι παρ’ ἐκείνης ἀκούσαντος καὶ τῇ αὐταρχίᾳ αἰσθομένου ἐπιχειρούσης , ἐκελεύσθη ἐκλελοιπέναι τὴν Ἀντιόχειαν καὶ ὅπῃ βούλοιτο ἀπελθεῖν . ἡ δὲ τότε διέφθειρεν ἑαυτήν . Τοῦ δ’ Ἀρταβάνου δυνάμεσι μεγάλαις φερομένου κατὰ Ῥωμαίων , συμβαλὼν αὐτῷ περὶ τὴν Νίσιβιν ὁ Μακρῖνος δὶς ἡττήθη καὶ ἠναγκάσθη πολλῶν χρημάτων τὴν εἰρήνην ἐκπρίασθαι . ὁ μὲν οὖν πρὸς Ἀρτάβανον κατηύναστο πόλεμος , ἀνερράγη δὲ τοῖς Ῥωμαίοις ἐμφύλιος ἕτερος . Εὐτυχιανὸς γάρ τις τῶν Καισαρείων , τὴν τῶν στρατιωτῶν εἰς τὸν Μακρῖνον ἀπέχθειαν συνιδὼν ὅτι μὴ ἄπλετα ὡς ὁ Ἀντωνῖνος αὐτοῖς ἐχαρίζετο , καὶ ὑπὸ μαντείων ἀναπεισθείς , ἐπαναστάσει κατὰ τοῦ Μακρίνου ἐπικεχείρηκε . Μαίσης οὖν τῆς ὁμαίμονος τῆς Ἰουλίας τῆς βασιλίδος θυγατέρας ἐχούσης δύο , Σοαιμίδα καὶ Μαμαίαν , καὶ δύο ἐγγόνους ἄρσενας ἐξ αὐτῶν , τὸν ἔνα τούτων λαβὼν ὁ Εὐτυχιανός , καὶ υἱὸν εἶναι μοιχίδιον τοῦ Καρακάλλου πλασάμενος , εἰς τὸ στρατόπεδον ὑπὸ νύκτα εἰσήγαγε , καὶ τοὺς στρατιώτας λαβὴν ζητοῦντας ἐπαναστάσεως νεωτερίσαι ἀνέπεισεν . οἱ καὶ Ἀντωνῖνον αὐτὸν ὀνομάσαντες αὐτοκράτορα αὐτίκα ἀνεῖπον , καίτοι παιδίον τυγχάνοντα . καὶ τοῦτον παραλαβόντες ἐπὶ τὸν Μακρῖνον ἤλασαν ἐν Ἀντιοχείᾳ διάγοντα · καὶ συμβαλόντες αὐτῷ ἔν τινι χωρίῳ πολὺ τῆς Ἀντιοχείας ἡττήθησαν μέν · εἶτ’ αὖθις ἐπισυστάντας αὐτοὺς ὁ Μακρῖνος ἰδὼν εἰς φυγὴν ἐτράπη , καὶ ἀπῄει εἰς Ἀντιόχειαν ὡς δῆθεν νενικηκώς , ἔνα μὴ ἀποκλεισθείη τῆς πόλεως . τὸν δὲ υἱὸν πρὸς τὸν Ἀρτάβανον ἔπεμψεν . ἀγγελθείσης δὲ τῆς ἥττης αὐ - τοῦ , καὶ φόνων γινομένων πολλῶν , ἀπέδρα νυκτός , τὴν κεφαλὴν ξυράμενος καὶ τὸ γένειον , καὶ φαιὰν ἐσθῆτα λαβών , ὡς ἂν μὴ ἐπιγινώσκοιτο · καὶ μετ’ ὀλίγων εἰς Αἰγὰς τῆς Κιλικίας παραγενόμενος , κὼ διὰ Καππαδοκίας Γαλατίας τε καὶ Βιθυνίας ἐλθὼν μέχρις ἐριβώλου τοῦ ἐπινείου κατ’ ἀντικρὺ κειμένου Νικομηδείας , διέπλευσεν εἰς Χαλκηδόνα . καὶ πρός τινα στείλας τῶν ἐπιτρόπων ἀργύριον ᾔτησεν . ὅθεν γνωσθεὶς συνελήφθη παρὰ τῶν τὰ ψευδαντωνίνου φρονούντων , καὶ ἤχθη μέχρι Καππαδοκίας . ἔνθα μαθὼν ὡς ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἑαλώκει , ἐκ τοῦ ὀχήματος ἑαυτὸν ἔρριψε καὶ τὸν ὦμον συντέτριπτο . μετ’ οὐ πολὺ δὲ καὶ ἐσφάγη , ζήσας μὲν ἔτη τέσσαρα καὶ πεντήκοντα , αὐταρχήσας δὲ Ῥωμαίων ἴνα ἐνιαυτὸν καὶ μῆνας δύο τριῶν δέοντας ἡμερῶν , καὶ καταλυθεὶς ὑπὸ παιδαρίου . λέγεται δὲ τοῦτο τὸ ἔπος ἐν τῷ χρησμῷ ῥηθῆναι αὐτῷ ὦ γέρον , ἦ μάλα δή σε νέοι τείρουσι μαχηταί , σὴ δὲ βίη λέλυται , χαλεπὸν δέ σε γῆρας ἱκάνει .
Lemmas: ὁ δέ Ἀντωνῖνος διαφθείρω , ὅς καί καράκαλλον καλέω , ὡς εἴρω , ἀλλά μέντοι καί Τάρας ἐκ μονομάχος τις εἰδεχθής καί μιαιφόνος , ὁ Μακρῖνος μετά τέταρτος ἡμέρα ὁ ἡγεμονία λαμβάνω παρά ὁ στρατιά , ὁ μέν γένος μαυρός τυγχάνω ἐκ Σικελία καί γονεύς ἀσημότης ὅθεν κατά ὁ ὁ Μαῦρος ἔθος ὁ οὖς ὁ ἴτερον διατετραίνω , ἐπιεικής δέ καί ὁ νόμος φύλαξ πιστός . ὅς καί ἔπαρχος γίγνομαι ἀγαθός ὁ ὁ ἀρχή διοικέω , αὐταρχέω δέ οὖον πᾶς καλῶς πράσσω . ἀνάξιος γάρ ἐφίστημι ὁ ἀρχή , ὅς ὁ μέγας εἰμί μέρος ὁ βασιλικός διοίκησις , καί τρυφερός χράω βιοτή , ἀλλά μέντοι καί σοβαρότης . Ἰουλία δέ ὁ μήτηρ ὁ Ἀντωνῖνος ἐν Ἀντιόχεια διάγω καί ὁ θάνατος ὁ υἱός μανθάνω ἑαυτοῦ διαχράομαι ὁρμάω , οὖον διά ὁ υἱός , ἀλλά δείδω περί ἑαυτοῦ μή ιδιώτευση . ἐπεί δέ οὐδείς ἀλλοιόω ὁ περί αὐτός , ἀλλά καί ὁ θεραπεία καί ὁ δορυφόρος ἔχω , φιλοψυχέω . εἶτα ὁ Μακρῖνος λοιδορέω παρά ἐκεῖνος ἀκούω καί ὁ αὐταρχία αἰσθάνομαι ἐπιχειρέω , κελεύω ἐκλείπω ὁ Ἀντιόχεια καί ὅπῃ βούλομαι ἀπέρχομαι . ὁ δέ τότε διαφθείρω ἑαυτοῦ . ὁ δέ Ἀρτάβανος δύναμις μέγας φέρω κατά Ῥωμαῖος , συμβάλλω αὐτός περί ὁ Νίσιβις ὁ Μακρῖνος δίς ἡσσάομαι καί ἀναγκάζω πολύς χρῆμα ὁ εἰρήνη ἐκπρίασθαι . ὁ μέν οὖν πρός Ἀρτάβανος κατανύω πόλεμος , ἀναρρήγνυμι δέ ὁ Ῥωμαῖος ἐμφύλιος ἕτερος . Εὐτυχιανός γάρ τις ὁ Καισάρειος , ὁ ὁ στρατιώτης εἰς ὁ Μακρῖνος ἀπέχθεια σύν-εἶδον ὅτι μή ἄπλετος ὡς ὁ Ἀντωνῖνος αὐτός χαρίζομαι , καί ὑπό μαντεῖος ἀναπείθω , ἐπανάστασις κατά ὁ Μακρῖνος ἐπιχειρέω . Μαίσης οὖν ὁ ὁμαίμων ὁ Ἰουλία ὁ βασιλίς θυγάτηρ ἔχω δύο , Σοαιμίς καί μαῖα , καί δύο ἔγγονος ἄρσην ἐκ αὐτός , ὁ νάω οὗτος λαμβάνω ὁ Εὐτυχιανός , καί υἱός εἰμί μοιχίδιος ὁ καράκαλλον πλάσσω , εἰς ὁ στρατόπεδον ὑπό νύξ εἰσάγω , καί ὁ στρατιώτης λαβή ζητέω ἐπανάστασις νεωτερίζω ἀναπείθω . ὁ καί Ἀντωνῖνος αὐτός ὀνομάζω αὐτοκράτωρ αὐτίκα ἀνειπεῖν , καίτοι παιδίον τυγχάνω . καί οὗτος παραλαμβάνω ἐπί ὁ Μακρῖνος ἐλαύνω ἐν Ἀντιόχεια διάγω · καί συμβάλλω αὐτός ἐν τις χωρίον πολύς ὁ Ἀντιόχεια ἡσσάομαι μέν · εἶτα αὖθις ἐπισυνίστημι αὐτός ὁ Μακρῖνος εἶδον εἰς φυγή τρέπω , καί ἄπειμι εἰς Ἀντιόχεια ὡς δῆθεν νικάω , νάω μή ἀποκλείω ὁ πόλις . ὁ δέ υἱός πρός ὁ Ἀρτάβανος πέμπω . ἀγγέλλω δέ ὁ ἧσσα αὖος - ὁ , καί φόνος γίγνομαι πολύς , ἀποδιδράσκω νύξ , ὁ κεφαλή ξυράω καί ὁ γένειον , καί φαιός ἐσθής λαμβάνω , ὡς εἄν μή ἐπιγιγνώσκω · καί μετά ὀλίγος εἰς Αἰγαί ὁ Κιλικία παραγίγνομαι , Κῶς διά Καππαδοκία Γαλατία τε καί Βιθυνία ἔρχομαι μέχρι ἐριβῶλαξ ὁ ἐπίνειον κατά ἀντικρύ κεῖμαι Νικομήδεια , διαπλέω εἰς Χαλκηδών . καί πρός τις στέλλω ὁ ἐπίτροπος ἀργύριον αἰτέω . ὅθεν γιγνώσκω συλλαμβάνω παρά ὁ ὁ ψευδαντωνῖνος φρονέω , καί ἄγω μέχρι Καππαδοκία . ἔνθα μανθάνω ὡς ὁ υἱός αὐτός ἁλίσκομαι , ἐκ ὁ ὄχημα ἑαυτοῦ ῥίπτω καί ὁ ὦμος συντρίβω . μετά οὖον πολύς δέ καί σφάζω , ζῶ μέν ἔτος τέσσαρες καί πεντήκοντα , αὐταρχέω δέ Ῥωμαῖος ἵνα ἐνιαυτός καί μείς δύο τρεῖς δήω ἡμέρα , καί καταλύω ὑπό παιδάριον . λέγω δέ οὗτος ὁ ἔπος ἐν ὁ χρησμός εἴρω αὐτός εἰμί γέρων , εἰμί μάλα δή σύ νέος τείρω μαχητής , σός δέ βίαιος λύω , χαλεπός δέ σύ γῆρας ἱκάνω .