joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 17.18
Ἧκε δ’ ἡ τῆς βασιλείας ἀρχὴ πρὸς τὸν Καίσαρα , πάντα τοῦ μητραδέλφου αὐτοῦ τοῦ Ἰωάννου ἀνύοντος . ὁ μὲν γὰρ βασιλεὺς Μιχαὴλ Καίσαρα τοῦτον ἐτίμησεν , ὡς προγέγραπται , εἶτα ὥσπερ μεταμελόμενος , οὐ χρηστὴν πρὸς ἐκεῖνον ἐτήρει διάθεσιν . ὅθεν καὶ ἔξω που τῆς πόλεως ὥριστο αὐτό ἡ καταγωγή , καὶ οὐδ’ ἐφεῖτο τούτῳ , εἰ μὴ κελευσθείη , πρὸς τὸν βασιλέα φοιτᾶν . ἐπεὶ δὲ τῶν βασιλείων ὑπεξῆλθεν ὁ αὐτοκράτωρ , ὡς εἴρηται , οἶ ἐκείνου αὐτάδελφοι , βασίλειον πλάττονται γράμμα , ἐπιτρέπον ἐκείνῳ τὴν πρὸς τὰ ἀνάκτορα πάροδον . καὶ ὁ μὲν εἰσελήλυθεν · ὁ δὲ πρῶτος τῶν ἀδελφῶν ὁ ὀρφανοτρόφος μὴ δεῖν συνεβούλευσεν ἐπιχειρῆσαι πράξει τινὶ γνώμης τῆς βασιλίδος χωρίς . προσίασι τοίνυν αὐτῇ καὶ τοῖς ὢ ἐκείνης ποσὶ τὸν Καίσαρα καταβάλλουσι καὶ προΐσχονται τὴν εἰσποίησιν καὶ πίστεις διδόασι καὶ φρικώδεις ὅρκους ὀμνύουσιν ἦ μὴν τοῦ ὀνόματος μόνου τῆς βασιλείας μετέχειν τὸν Μιχαὴλ , ἐκείνης δ’ εἶναι τὴν ἐξουσίαν , καὶ ὡς ἀργυρωνήτῳ , εἰ βούλεται , κεχρῆσθαι αὐτῷ . τούτοις ἐκείνην καὶ ἄλλως εὐάγωγον οὖσαν καταγοητεύσαντες καὶ καταθέλξαντες τοῖς μειλίγμασι συλῶσι καὶ τοῦ ἑαυτῶν ποιοῦσι θελήματος . καὶ ἐγχειρίζεται τὸ σκῆπτρον τῷ Μιχαὴλ καὶ ἀναδεῖται τῇ βασιλικῇ στεφάνῃ ὁ ταύτης ἀνάξιος , οὐ μᾶλλον ἐκ γένους , καίτοι τούτου τυχὼν δυσγενεστάτου καὶ ἀφανοῦς , τῶν γὰρ τὰς νῆας καταπιττούντων ἦν αὐτῷ ὁ πατήρ , ὅσον ἐκ τρόπων κακότητος . ἦν γὰρ ὕπουλος τὴν γνώμην , ἀγνώμων δὲ τὴν ψυχὴν καὶ ἀχάριστος καὶ μήτε συγγενείας θεσμοὺς μήτε φιλίας αἰδούμενος . ἦν δέ οἱ καὶ ἡ γλῶττα πρὸς τὰ βουλεύματα τῆς ψυχῆς ἀσύμφωνος καὶ ἀσύμβατος , ἄλλα μὲν ἐνὶ φρεσὶ κεύθοντι , ἄλλα δὲ λέγοντι , καὶ ἐπὶ τούτοις , εἴπερ τις ἄλλος , βάσκα - νος ὁ ἀνήρ , δουλοπρεπής τε παρὰ τὰς τόν καιρῶν δυσκολίας καὶ ἀνελεύθερος , δύσοργός τε καὶ εὐμετάβολος , οὐκ ἐξ ὀργῆς ῥᾷον μεταβαλλόμενος εἰς πρᾳότητα , ἀλλ’ ἐκ χρηστοτέρας διαθέσεως ἐς μῖσος ἐκ τοῦ τυχόντος μεταφερόμενος . ὁ μὲν οὖν τοιοῦτος ὢν ἐπὶ τὸν ἄξονα τῆς βασιλείας ἀνάγεται , τῷ δὲ ὀρφανοτρόφῳ καὶ θείῳ αὐτοῦ καὶ τῷ συγγενικῷ ξύμπαντι ὁ κολοφὼν ἐντεῦθεν ἐπῆκτο τῶν συμφορῶν . οὐ γὰρ ἐπὶ μακρὸν ἐτήρησε τὴν σκηνήν τε καὶ τὴν προσποίησιν , ἀλλ’ ἐπί τινας βραχίστας ἡμέρας δεσπότην τὸν θεῖον ὀνομάζων καὶ συνθωκοῦν αὐτῷ ἀξιῶν καὶ πάντα ἐπ’ ἐκείνῳ τιθέμενος εἶτα ὑφῄρει τι τῆς τιμῆς , εἶτα οὐκ ἦν αὐτῷ πειθήνιος ἐν τοῖς πλείοσι , καὶ ἄλλοτε ἄλλο τι πρὸς τὸν θεῖον ὑποκνίζον αὐτὸν ἐνεδείκνυτο . τῷ δὲ μετέμελε τῆς εἰς τὸν ἀνεψιὸν τοῦτον σπουδῆς , οὐκ εἶχε δ’ ὅτι καὶ δρά - σειεν ἐξ ἑτοίμου , ἀλλ’ ἐβυσσοδόμευε τὸ ἐγχείρημα , τέως δὲ οὐ συνεχῶς προσῄει τῷ βασιλεῖ . διαφορᾶς δὲ πρὸς Κωνσταντῖνον τὸν ἀδελφὸν αὐτῷ γενομένης , ᾧ μόνῳ ἐξ ἁπάσης τῆς συγγενείας ὁ Μιχαὴλ προσέκειτο καὶ ἐτίμησε νωβελίσσιμον , καὶ τραχυνθέντος ἐκείνου κατὰ τοῦ Ἰωάννου τοῦ βασιλέως ἐνώπιον , ὁ Ἰωάννης τοῖς λόγοις δηχθεὶς καὶ μᾶλλον ὅτι μὴ πρὸς τοῦ βασιλέως διὰ τὰς πρὸς αὐτὸν λοιδορίας ἐπιτετίμητο , ἀπεδυσπέτησέ τε καὶ πόρρω ποι τοῦ ἄστεος γέγονε . τοῦτο δὲ γνωσθὲν πολύ τι τῆς γερουσίας μέρος συνεπεσπάσατο , ὥστε αὐτῷ προσφοιτᾶν , οὐκ εὐνοίᾳ , ἀλλ’ ἵν ἐφ’ ἑαυτοὺς τὴν αὐτοῦ εὐμένειαν ἐφελκύσωνται . ἀλλὰ διὰ γραμμάτων , αὐτῷ τὴν ὑπεροψίαν ὁ βασιλεὺς προσωνείδισε , τὴν πρὸς ἐκεῖνον συνέλευσιν εὐλαβηθεὶς τῶν πολλῶν καὶ κακοήθως ἠξίου ἀφίξεσθαι . καὶ ὁ μὲν ᾔει · ὁ δὲ μὴ ἀναμείνας τοῦ θείου τὴν ἄφιξιν πεπόρευτο πρὸς τὸ θέατρον · ἦν γὰρ ἡμέρα ἵπποις ἁμιλλητήριος . ὡς δ’ ἐλθὼν ὁ θεῖος οὐχ εὗρε τὸν βασιλεύοντα , ἔτι τῷ θυμῷ ὑπερζέσας , ὡς περιυβρισμένος , ἐπάνεισι . καὶ ὁ βασιλεὺς αὐτῷ τὴν δυσμένειαν εἰς προῦπτον ἐκρήγνυσι , καὶ στέλλει νῆα κελεύων αὐτῷ δι’ αὐτῆς ἥξειν , δώσοντι λόγους τῆς εἰς ἐκεῖνον ὑπεροψίας . καὶ ὁ μὲν ἔπλει πρὸς τὰ βασίλεια . ὁ δὲ βασιλεὺς ἄνωθεν διά τινος συνθήματος , ὃ τοῖς ἄγουσι τὸν Ἰωάννην προέγνωστο , ἐπέχει τῇ νηὶ τὴν εἰς τὰ βασίλεια πάροδον , αὐτίκα αὐτίκα δὲ τριήρης ἐπελθοῦσα λαμβάνει τοῦτον καὶ ὑπερόριον τίθησι . τοιούτοις ἠμείψατο τὸν εὐεργέτην ὁ δι’ ἐκείνου Καῖσαρ , εἶτα καὶ βασιλεὺς γεγονός . ἐπεὶ δ’ ἐκεῖνον ἐκ μέσου πεποίηκε , μέτεισι τὸ συγγενὲς καὶ ἄνδρας οὐχὶ τῇ τῆς φύσεως μόνῃ δηλωτικῇ σημασίᾳ , ἀλλὰ καὶ τῇ σημαινούσῃ τοὺς γήμαντας καὶ τοὺς εἰς ἀνδρῶν ἡλικίαν ἐλάσαντας ὑπηνήτας ἤδη καὶ παίδων γεγονότας πατέρας τῶν παιδογόνων μορίων ἀποστερεῖ καὶ ἐκτομίας ἐργάζεται .
Lemmas: ἥκω δέ ὁ ὁ βασίλεια ἀρχή πρός ὁ Καῖσαρ , πᾶς ὁ μητράδελφος αὐτός ὁ Ἰωάννης ἀνύω . ὁ μέν γάρ βασιλεύς Μιχαήλ Καῖσαρ οὗτος τιμάω , ὡς προγράφω , εἶτα ὥσπερ μεταμέλομαι , οὖον χρηστός πρός ἐκεῖνος τηρέω διάθεσις . ὅθεν καί ἔξω ποῦ ὁ πόλις ὁρίζω αὐτός ὁ καταγωγή , καί οὐδέ ἐφίημι οὗτος , εἰμί μή κελεύω , πρός ὁ βασιλεύς φοιτάω . ἐπεί δέ ὁ βασίλειος ὑπεξέρχομαι ὁ αὐτοκράτωρ , ὡς εἴρω , οἶς ἐκεῖνος αυτάδελφος , βασίλειος πλάσσω γράμμα , ἐπιτρέπω ἐκεῖνος ὁ πρός ὁ ἀνάκτορον πάροδος . καί ὁ μέν εἰσέρχομαι · ὁ δέ πρῶτος ὁ ἀδελφός ὁ ὀρφανοτρόφος μή δήω συμβουλεύω ἐπιχειρέω πρᾶξις τις γνώμη ὁ βασιλίς χωρίς . πρόσειμι τοίνυν αὐτός καί ὁ ὦ ἐκεῖνος πούς ὁ Καῖσαρ καταβάλλω καί προΐσχω ὁ εἰσποίησις καί πίστις δίδωμι καί φρικώδης Ὅρκος ὄμνυμι εἰμί μήv ὁ ὄνομα μόνος ὁ βασίλεια μετέχω ὁ Μιχαήλ , ἐκεῖνος δέ εἰμί ὁ ἐξουσία , καί ὡς ἀργυρώνητος , εἰμί βούλομαι , χράομαι αὐτός . οὗτος ἐκεῖνος καί ἄλλως εὐάγωγος εἰμί καταγοητεύω καί καταθέλγω ὁ μείλιγμα συλάω καί ὁ ἑαυτοῦ ποιέω θέλημα . καί ἐγχειρίζω ὁ σκῆπτρον ὁ Μιχαήλ καί ἀναδέω ὁ βασιλικός στεφάνη ὁ οὗτος ἀνάξιος , οὖον μᾶλλον ἐκ γένος , καίτοι οὗτος τυγχάνω δυσγενής καί ἀφανής , ὁ γάρ ὁ ναῦς καταπιττόω εἰμί αὐτός ὁ πατήρ , ὅσος ἐκ τρόπος κακότης . εἰμί γάρ ὕπουλος ὁ γνώμη , ἀγνώμων δέ ὁ ψυχή καί ἀχάριστος καί μήτε συγγένεια θεσμός μήτε φίλιος αἰδέομαι . εἰμί δέ ὁ καί ὁ γλῶσσα πρός ὁ βούλευμα ὁ Ψυχή ἀσύμφωνος καί ἀσύμβατος , ἄλλος μέν ἐν φρήν κεύθω , ἄλλος δέ λέγω , καί ἐπί οὗτος , εἴπερ τις ἄλλος , βάσκα - Μύκονος ὁ ἀνήρ , δουλοπρεπής τε παρά ὁ ὁ καιρός δυσκολία καί ἀνελεύθερος , δυσοργο τε καί εὐμετάβολος , οὐ ἐκ ὀργή ῥᾳδίως μεταβάλλω εἰς πραότης , ἀλλά ἐκ χρηστός διάθεσις εἰς μῖσος ἐκ ὁ τυγχάνω μεταφέρω . ὁ μέν οὖν τοιοῦτος εἰμί ἐπί ὁ ἄγω ὁ βασίλεια ἀνάγω , ὁ δέ ὀρφανοτροφέω καί θεῖον αὐτός καί ὁ συγγενικός σύμπας ὁ κολοφών ἐντεῦθεν ἔπειμι ὁ συμφορά . οὖον γάρ ἐπί μακρός τηρέω ὁ σκηνή τε καί ὁ προσποίησις , ἀλλά ἐπί τις βραχύς ἡμέρα δεσπότης ὁ θέω ὀνομάζω καί συνθωκέω αὐτός ἄξιος καί πᾶς ἐπί ἐκεῖνος τίθημι εἶτα ὑφαιρέω τίς ὁ τιμή , εἶτα οὐ εἰμί αὐτός πειθήνιος ἐν ὁ πλείων , καί ἄλλοτε ἄλλος τίς πρός ὁ θέω ὑποκνίζω αὐτός ἐνδείκνυμι . ὁ δέ μεταμέλομαι ὁ εἰς ὁ ἀνεψιός οὗτος σπουδή , οὐ ἔχω δέ ὅτι καί δράω - σείω ἐκ ἑτοῖμος , ἀλλά βυσσοδομεύω ὁ ἐγχείρημα , τέως δέ οὖον συνεχῶς πρόσειμι ὁ βασιλεύς . διαφορά δέ πρός Κωνσταντῖνος ὁ ἀδελφός αὐτός γίγνομαι , ὅς μόνος ἐκ ἅπας ὁ συγγένεια ὁ Μιχαήλ πρόσκειμαι καί τιμάω νωβελίσσιμον , καί τραχύνω ἐκεῖνος κατά ὁ Ἰωάννης ὁ βασιλεύς ἐνώπιος , ὁ Ἰωάννης ὁ λόγος δάκνω καί μᾶλλον ὅτι μή πρός ὁ βασιλεύς διά ὁ πρός αὐτός λοιδορία ἐπιτιμάω , ἀποδυσπετέω τε καί πόρρω ποῖ ὁ Ἄστυ γίγνομαι . οὗτος δέ γιγνώσκω πολύς τίς ὁ γερουσία μέρος συνεπισπάω , ὥστε αὐτός προσφοιτάω , οὐ εὔνοια , ἀλλά ἵνα ἐπί ἑαυτοῦ ὁ αὐτός εὐμένεια ἐφέλκω . ἀλλά διά γράμμα , αὐτός ὁ ὑπεροψία ὁ βασιλεύς προσονειδίζω , ὁ πρός ἐκεῖνος συνέλευσις εὐλαβέομαι ὁ πολύς καί κακοήθης ἀξιόω ἀφικνέομαι . καί ὁ μέν ἔρχομαι · ὁ δέ μή ἀναμένω ὁ θεῖον ὁ ἄφιξις πορεύω πρός ὁ θέατρον · εἰμί γάρ ἡμέρα ἵππος ἁμιλλητήριος . ὡς δέ ἔρχομαι ὁ θεῖος οὐ εὑρίσκω ὁ βασιλεύω , ἔτι ὁ θυμός ὑπερζέω , ὡς περιυβρίζω , ἐπάνειμι . καί ὁ βασιλεύς αὐτός ὁ δυσμένεια εἰς πρόοπτος ἐκρήγνυμι , καί στέλλω ναῦς κελεύω αὐτός διά αὐτός ἥκω , δίδωμι λόγος ὁ εἰς ἐκεῖνος ὑπεροψία . καί ὁ μέν πλέω πρός ὁ βασίλεια . ὁ δέ βασιλεύς ἄνωθεν διά τις σύνθημα , ὅς ὁ ἄγω ὁ Ἰωάννης προγιγνώσκω , ἐπέχω ὁ ναῦς ὁ εἰς ὁ βασίλεια πάροδος , αὐτίκα αὐτίκα δέ τριήρης ἐπέρχομαι λαμβάνω οὗτος καί ὑπερόριος τίθημι . τοιοῦτος ἀμείβω ὁ εὐεργέτης ὁ διά ἐκεῖνος Καῖσαρ , εἶτα καί βασιλεύς γίγνομαι . ἐπεί δέ ἐκεῖνος ἐκ μέσος ποιέω , μέτειμι ὁ συγγενής καί ἀνήρ οὐ ὁ ὁ φύσις μόνος δηλωτικός σημασία , ἀλλά καί ὁ σημαίνω ὁ γαμέω καί ὁ εἰς ἀνήρ ἡλικία ἐλαύνω ὑπηνήτης ἤδη καί παῖς γίγνομαι πατήρ ὁ παιδογόνος μόριον ἀποστερέω καί ἐκτομίας ἐργάζομαι .