joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 9.15
Εἰς ἑτέρους δ’ αὖθις πολέμους οἱ Ῥωμαῖοι κατέστησαν , γενομένους πρὸς Φίλιππόν τε τὸν Μακεδόνα καὶ τὸν Ἀντίοχον . μέχρι γὰρ ἡ πρὸς Καρχηδονίους ἤκμαζε μάχη , κἂν μὴ φίλια σφίσι τὰ περὶ τὸν Φίλιππον ἦν , ἐθεράπευον αὐτόν , ἵνα μὴ τοῖς Καρχηδονίοις συνάροιτο ἢ εἰς τὴν Ἰταλίαν στρατεύσοιτο · ἐπεὶ δὲ τὰ κατ’ ἐκείνους ἠρέμησαν , οὐκέτ’ ἐμέλλησαν , ἀλλ’ ἐς πόλεμον αὐτῷ κατέστησαν φανερόν , πολλὰ ἐγκαλοῦντες αὐτῷ . πρέσβεις οὖν οἶ Ῥωμαῖοι πρὸς αὐτὸν πέμψαντες , ἐπεὶ μηδὲν ὧν ἐπετάττετο ἔπραττε , τὸν πόλεμον ἐψηφίσαντο , χρώμενοι μὲν τῇ τῶν Ἑλλήνων ἐπιβασίᾳ λαβῇ , τὸ δ’ ἀληθὲς ἀγανακτοῦντες ἐφ’ οἶς ἐδεδράκει , καὶ προκαταλαμβάνοντες αὐτόν , ἵνα μὴ καταδουλωσάμενος ἐκείνους ἐπὶ τὴν Ἰταλίαν στρα - τεύσῃ κατὰ τὸν Πυρρὸν . ψηφισάμενοι δὲ τὸν πόλεμον τά τε ἄλλα παρεσκευάσαντο εὖ καὶ στρατηγὸν ἐπὶ τοῦ ναυτικοῦ Λούκιον Ἀπούστιον Σουλπικίῳ Γάλβᾳ δεδώκασι . καὶ ὁ Γάλβας τὸν Ἰόνιον κόλπον διαβαλὼν ἐπὶ πολὺ ἐνόσησε . παραλαβόντες οὖν τὴν δύναμιν πᾶσαν ὃ τε ῥηθεὶς στρατηγὸς καὶ Κλαύδιος Κέντων ὁ ὑποστράτηγος , αὐτὸς μὲν τῷ ναυτικῷ τὰς Αθήνας ὑπὸ τῶν Μακεδόνων πολιορκουμένας ἐρρύ - σατο καὶ Χαλκίδα κατεχομένην ὑπ’ αὐτῶν ἐπόρθησε , κἀν τούτῳ Φιλίππου ταῖς Ἀθήναις ἐπιστρατεύσαντος ἐπανελθὼν τότε αὐτὸν ἀπεώσατο καὶ μετὰ τοῦτο αὖθις προσβαλόντα ἀπεκρούσατο , Ἀπούστιος δ’ ἐς τὴν Μακεδονίαν , ἀσχόλου περὶ τὴν Ἑλλάδα τοῦ Φιλίππου ὄντος , ἐμβαλὼν τήν τε γῆν ἐληίζετο καὶ φρούρια καὶ πόλεις ἐχειρώσατο . Φίλιππος δὲ διὰ ταῦτα ἐν ἀμηχανίᾳ γενόμενος τέως μὲν ἄνω καὶ κάτω περιέθει ἄλλοτε ἄλλοις ἀμύνων , ὡς δὲ ὁ Ἀπούστιος τῇ χώρᾳ αὐτοῦ ἰσχυρῶς ἐνέκειτο καὶ οἱ Δάρδανοι τὴν πρόσορον σφίσι Μακεδονίαν ἐκακούργουν , οἰ - κοῦσι δ’ οὗτοι ὑπέρ τε Ἰλλυριῶν καὶ ὑπὲρ Μακεδόνων , Ἰλλυριοί τέ τινες καὶ Ἀμύνανδρος Ἀθαμανίας Θεσσαλικοῦ γένους βασιλεὺς ὤν , σύμμαχοι πρότερον ὄντες αὐτοῦ , πρὸς τοὺς Ῥωμαίους μετέστησαν , ἐκ τούτου καὶ τὰ τῶν Αἰτωλῶν ὑπώπτευσε καὶ περὶ τοῖς οἴκοι ἔδεισε καὶ ἐκεῖ μετὰ τοῦ πλείονος στρατεύματος ἔσπευσε γνοὺς δὲ τὴν πρόσοδον αὐτοῦ ὁ Ἀπούστιος ἀνεχώρησεν · ἤδη γὰρ καὶ χειμὼν ἦν . Ῥαΐσας δ’ ἐκ τῆς νόσου ὁ Γάλβας πλείω παρεσκευάσατο δύναμιν καὶ ἅμα ἔαρι εἰς τὴν Μακεδονίαν ἠπείγετο . ἐπεὶ δ’ ἐπλησίασαν ἀλλήλοις , ἀντεστρατοπεδεύσαντο , καὶ ἀκροβολισμοῖς ἐχρῶντο τῶν ἱππέων καὶ τῶν ψιλῶν . μεταστάντων δὲ τῶν Ῥωμαίων ἴς τι χωρίον ὅθεν ῥᾷον ἦν αὐτοῖς ἐπισιτίσασθαι , νομίσας ὁ Φίλιππος ὡς φοβουμένους αὐτὸν μεταστῆναι , ἐπῆλθεν αὐτοῖς ποιουμένοις ἁρπαγὰς ἀπροσδόκητος καί τινας διέφθειρε . καὶ ὁ Γάλβας τοῦτο αἰσθόμενος ἐπεξέδραμεν ἐκ τοῦ στρατοπέδου καὶ προσπεσὼν αὐτῷ πολλῷ πλείους ἀνταπέκτεινεν . ὁ δέ γε Φίλιππος ἡττηθεὶς καὶ τρωθεὶς ὑπὸ νύκτα ἀπανέστη . οὐ μέντοι αὐτὸν ὁ Γάλβας ἐπεδίωξεν , ἀλλ’ εἰς τὴν Ἀπολλωνίαν ἀνεκομίσθη . καὶ ὁ Απού - στιος δὲ μετὰ τῶν Ῥοδίων καὶ τοῦ Ἀττάλου περιπλέων νήσους συχνὰς ἐχειρώσατο . Κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν χρόνον καί τις Ἀμίλκας Καρχηδόνιος , τῷ Μάγωνι συστρατεύσας ἐν Ἰταλίᾳ κἀκεῖ ὑπομείνας , τέως μὲν ἡσυχίαν ἦγεν , ὡς δ’ ὁ Μακεδονικὸς πόλεμος ἐνέστη , τούς τε Γαλάτας τῶν Ῥωμαίων ἀπέστησε καὶ μετ’ αὐτῶν ἐπὶ Λίγυας στρατεύσας τινὰς κἀκείνων προσεποιήσατο . Λουκίῳ δὲ Φουρίῳ στρατηγοῦντι πολεμηθέντες ἡττήθησαν καὶ περὶ σπονδῶν ἐπρεσβεύσαντο . καὶ οἶ μὲν Λίγυες ἔτυχον αὐτῶν , τοῖς ἄλλοις δὲ οὐκ ἐδόθησαν , ἀλλ᾿ ἀντεστράτευσεν ἐπ’ αὐτοὺς Αὐρήλιος ὁ ὕπατος , φθονήσας τῆς νίκης τῷ στρατηγῷ . Τῷ δ’ ἐξῆς ἔτει πρὸς τοῦ Ἀμίλκα καὶ τῶν Γαλατῶν συνηνέχθη πολλὰ καὶ δεινά . Γναῖόν τε γὰρ Βαίβιον στρατηγὸν ἐνίκησαν , καὶ τὴν συμμαχίδα τῶν Ρωμαίων κατέτρεχον , καὶ Πλακεντίαν ἐπολιόρκουν καὶ ἑλόντες κατέσκαψαν .
Lemmas: εἰς ἕτερος δέ αὖθις πόλεμος ὁ Ῥωμαῖος καθίστημι , γίγνομαι πρός Φίλιππος τε ὁ Μακεδών καί ὁ Ἀντίοχος . μέχρι γάρ ὁ πρός Καρχηδόνιος ἀκμάζω μάχη , κἀν μή φίλιος ὅς ὁ περί ὁ Φίλιππος εἰμί , θεραπεύω αὐτός , ἵνα μή ὁ Καρχηδόνιος συναίρω ἢ εἰς ὁ Ἰταλία στρατεύω · ἐπεί δέ ὁ κατά ἐκεῖνος ἠρεμέω , οὐκέτι μέλλω , ἀλλά εἰς πόλεμος αὐτός καθίστημι φανερός , πολύς ἐγκαλέω αὐτός . πρέσβυς οὖν οἶς Ῥωμαῖος πρός αὐτός πέμπω , ἐπεί μηδείς ὅς ἐπιτάσσω πράσσω , ὁ πόλεμος ψηφίζω , χράω μέν ὁ ὁ Ἕλλην ἐπιβασία λαβή , ὁ δέ ἀληθής ἀγανακτέω ἐπί οἶς δράω , καί προκαταλαμβάνω αὐτός , ἵνα μή καταδουλόω ἐκεῖνος ἐπί ὁ Ἰταλία στρα - τεύχω κατά ὁ πυρρόν . ψηφίζομαι δέ ὁ πόλεμος ὁ τε ἄλλος παρασκευάζω εὕω καί στρατηγός ἐπί ὁ ναυτικός Λούκιος Ἀπούστιος Σουλπίκιος Γάλβας δίδωμι . καί ὁ Γάλβας ὁ Ἰόνιος κόλπος διαβάλλω ἐπί πολύς νοσέω . παραλαμβάνω οὖν ὁ δύναμις πᾶς ὅς τε ἐρῶ στρατηγός καί Κλαύδιος Κέντων ὁ ὑποστράτηγος , αὐτός μέν ὁ ναυτικός ὁ Ἀθῆναι ὑπό ὁ Μακεδών πολιορκέω ῥέω - Σάτο καί Χαλκίς κατέχω ὑπό αὐτός πορθέω , ἐν οὗτος Φίλιππος ὁ Ἀθῆναι ἐπιστρατεύω ἐπανέρχομαι τότε αὐτός ἀπωθέω καί μετά οὗτος αὖθις προσβάλλω ἀποκρούω , Ἀπούστιος δέ εἰς ὁ Μακεδονία , ἄσχολος περί ὁ Ἑλλάς ὁ Φίλιππος εἰμί , ἐμβάλλω ὁ τε γῆ ληίζομαι καί φρούριον καί πόλις χειρόομαι . Φίλιππος δέ διά οὗτος ἐν ἀμηχανία γίγνομαι τέως μέν ἄνω καί κάτω περιθέω ἄλλοτε ἄλλος ἀμύνω , ὡς δέ ὁ Ἀπούστιος ὁ χώρα αὐτός ἰσχυρῶς ἔγκειμαι καί ὁ Δάρδανος ὁ πρόσορος ὅς Μακεδονία κακουργέω , ὁ - Κούσι δέ οὗτος ὑπέρ τε Ἰλλυριός καί ὑπέρ Μακεδών , Ἰλλυριός τε τις καί Ἀμύνανδρος Ἀθαμανία Θεσσαλικός γένος βασιλεύς εἰμί , σύμμαχος πρότερος εἰμί αὐτός , πρός ὁ Ῥωμαῖος μεθίστημι , ἐκ οὗτος καί ὁ ὁ Αἰτωλός ὑποπτεύω καί περί ὁ οἴκοι δείδω καί ἐκεῖ μετά ὁ πλείων στράτευμα σπεύδω γιγνώσκω δέ ὁ πρόσοδος αὐτός ὁ Ἀπούστιος ἀναχωρέω · ἤδη γάρ καί χειμών εἰμί . ῥαίω δέ ἐκ ὁ νόσος ὁ Γάλβας πλείων παρασκευάζω δύναμις καί ἅμα ἔαρ εἰς ὁ Μακεδονία ἐπείγω . ἐπεί δέ πλησιάζω ἀλλήλων , ἀντιστρατοπεδεύω , καί ἀκροβολισμός χράω ὁ ἱππεύς καί ὁ ψιλός . μεθίστημι δέ ὁ Ῥωμαῖος ἴς τίς χωρίον ὅθεν ῥᾳδίως εἰμί αὐτός ἐπισιτίζομαι , νομίζω ὁ Φίλιππος ὡς φοβέω αὐτός μεθίστημι , ἐπέρχομαι αὐτός ποιέω ἁρπαγή ἀπροσδόκητος καί τις διαφθείρω . καί ὁ Γάλβας οὗτος αἰσθάνομαι ἐπιτρέχω ἐκ ὁ στρατόπεδον καί προσπίτνω αὐτός πολύς πλείων ἀνταποκτείνω . ὁ δέ γε Φίλιππος ἡσσάομαι καί τιτρώσκω ὑπό νύξ ἀπανίστημι . οὖον μέντοι αὐτός ὁ Γάλβας ἐπιδιώκω , ἀλλά εἰς ὁ Ἀπολλωνία ἀνακομίζω . καί ὁ Απού - στιος δέ μετά ὁ Ῥόδιος καί ὁ Ἄτταλος περιπλέω νῆσος συχνός χειρόομαι . κατά δέ ὁ αὐτός χρόνος καί τις Ἀμίλκας Καρχηδόνιος , ὁ Μάγος συστρατεύω ἐν Ἰταλία ἐκεῖ ὑπομένω , τέως μέν ἡσυχία ἄγω , ὡς δέ ὁ μακεδονικός πόλεμος ἐνίστημι , ὁ τε Γαλάτης ὁ Ῥωμαῖος ἀφίστημι καί μετά αὐτός ἐπί Λίγυς στρατεύω τις ἐκεῖνος προσποιέω . Λούκιος δέ Φούριος στρατηγός πολεμέω ἡσσάομαι καί περί σπονδή πρεσβεύω . καί οἶς μέν Λίγυς τυγχάνω αὐτός , ὁ ἄλλος δέ οὐ δίδωμι , ἀλλά ἀντιστρατεύω ἐπί αὐτός Αὐρήλιος ὁ ὕπατος , φθονέω ὁ Νίκη ὁ στρατηγός . ὁ δέ ἑξῆς ἔτος πρός ὁ Ἀμίλκας καί ὁ Γαλάτης συμφέρω πολύς καί δεινός . Γναῖος τε γάρ Βαίβιος στρατηγός νικάω , καί ὁ συμμαχίς ὁ Ῥωμαῖος κατατρέχω , καί Πλακεντία πολιορκέω καί αἱρέω κατασκάπτω .