joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 13.14
Τελευτήσαντος δὲ Ἰουλιανοῦ ψήφῳ κοινῇ Ἰοβιανὸς εἰς τὴν αὐταρχίαν προυκέκριτο , τότε χιλιαρχῶν , ἀνὴρ εὐσεβής , υἱὸς Βαρωνιανοῦ χρηματίσαντος κόμητος . ὁ δ’ ἦν τὴν βασιλείαν ἀπαναινόμενος · καὶ τὴν αἰτίαν ἐρωτηθεὶς ἐξεβόησε χριστιανὸς εἶναι καὶ μὴ ἀνέχεσθαι βασιλεύειν στρατοῦ ἑλληνίζοντος . καὶ εὐθὺς ὁμοφώνως ὡς ἐκ συνθήματος ἄπαντες ἀντεβόησαν εἶναι χριστιανοί . καὶ οὕτως ἐκεῖνος δεξάμενος τὴν ἀρχὴν τοῖς Πέρσαις ἐσπείσατο , οὐ προσηκούσας Ῥωμαίοις σπονδὰς ἐξ ἀνάγκης πεποιηκός . τῆς γὰρ Νισίβεως καὶ Σιγγάρας πόλεων περιφανῶν ἐξέστη αὐτοῖς , μετοικίσας τοὺς κατοίκους τῶν πόλεων · ὑφ’ ὧν θρηνούντων καὶ ἀνέδην ἐβλασφημεῖτο . ἀλλὰ καὶ χωρῶν αὐτοῖς πολλῶν παρεχώρησε καὶ δικαίων Ῥωμαίοις μαίοις ἀνηκόντων ἀνέκαθεν . καὶ ὁμήρων δοθέντων ἑκατέρωθεν , οὕτως ἐβεβαιώθησαν αἶ σπονδαί . ἐντεῦθεν ἀναζευγνύντες οἱ Ῥωμαῖοι , σπάνει τῶν ἀναγκαίων περιπεπτώκασιν , ὡς μηδὲ ὕδατος εὐπορεῖν . μόλις γοῦν εἰς τὴν τῆς Κοίλης Συρίας Ἀντιόχειαν ὁ Ἰοβιανὸς καταντήσας τοὺς τῶν χριστιανῶν ἱερεῖς , ὅσοι τε ἐπὶ Κωνσταντίου καὶ ὅσοι ἐπὶ τοῦ παραβάτου τῶν ἐκκλησιῶν ἐξηλάθησαν , εἰς αὐτὰς ἐπανήγαγε καὶ πρὸ τῶν ἄλλων τὸν μέγαν Ἀθανάσιον ἐπὶ Ἀλεξάνδρειαν . ἐξ Ἀντιοχείας δὲ εἰς Θαρσὸν γεγονὼς καὶ τὸ μνῆμα κοσμήσας τοῦ Ἰουλιανοῦ , ἐπανῄει · καὶ εἰς Ἄγκυραν τῆς Γαλατίας γενόμενος κἀκεῖθεν ἀπάρας καὶ σταθμὸν προελθών , εἰς Δαδάστανά τε καταλύσας , αἰφνίδιον τετελεύτηκεν , ὡς μὲν ἔνιοι συνεγράψαντο , ἀρτιφυεῖς μύκητας δηλητηρίους φαγέων · ἦν γὰρ λιτὸς περὶ δίαιταν · ὡς δ’ ἕτεροι , χειμῶνος ὄντος ἐν οἰκήματι κατέδαρθε νέον ἐμπεπλασμένῳ κονίᾳ , καὶ διὰ τὸ τοῦ ψύχους πολὺ ἀνθράκων ἀναφθέντων ἐντός , ἀτμὶς ἐκ τῆς κονίας πυρουμένης ἀνεδόθη πολλή , καὶ δι’ αὐτῆς ἀπεπνίγη κοιμώμενος , μηδ’ αἰσθόμενος τῆς πνιγμονῆς , ἐξ οἴνου καρηβαρῶν · πολλῷ γὰρ λέγεται κεχρῆσθαι ἀκράτῳ . καὶ οὐδὲ ἡ γυνὴ αὐτοῦ ἔφθη τοῦτον θεάσασθαι , καὶ ταῦτα εἰς ὑπαντὴν αὐτοῦ προελθοῦσα μετὰ βασιλικῆς πομπῆς σὺν τῷ υἱῷ αὐτοῦ Βαρωνιανῷ . θανόντος μέντοι τοῦ Ἰοβιανοῦ οἱ στρατιῶται σκυθρωπάζοντες τὴν Νίκαιαν κατειλήφασι , καὶ γεγονότες ἐκεῖ περὶ βασιλέως ἐβουλεύοντο . καὶ οἱ μὲν τόνδε , οἱ δὲ τόνδε ὠνόμαζον , οἱ πλείους δ’ ἐπὶ τῷ Σαλουστίῳ ὑπάρχῳ τῶν πραιτωρίων τυγχάνοντι ὡμοφώνησαν . ὁ δ᾿ ἀπηνήνατο , τὸ γῆρας εἰς παραίτησιν προβαλλόμενος . αἰτουμένων δὲ τὸν τούτου υἱόν , οὐ κατένευσε , διὰ νεότητα καὶ γνώμης ἀφέλειαν κρίνας ἐκεῖνον πρὸς ἀρχὴν τοιαύτην ἀνεπιτήδειον . διὸ μετὰ τῶν ἄλλων καὶ αὐτὸς ὁ Σαλούστιος βασιλέα καὶ ἀπόντα τὸν Οὐαλεντινιανὸν ἐψηφίσατο . ὁ μέντοι Ἰοβιανὸς εὐσεβὴς ἦν περὶ τὸ δόγμα καὶ ἀγαθοθελής . οἴνου δ᾿ ἥττητο καὶ ἀφροδισίων , καὶ τὴν τοῦ σώματος ἀναδρομὴν εὐμήκης ἐτύγχανε καὶ γραμμάτων οὐκ ἄπειρος . ὃς ὀπίσω ποτὲ τοῦ Ἰουλιανοῦ πορευόμενος ὡς χιλίαρχος , ἐν τόπῳ κατάντει προϊόντος , ἐπάτησε τὸ κράσπεδον τῆς πορφυρίδος αὐτοῦ . ὁ δέ , εἴτ᾿ ἐκ τοὐτου διάδοχον αὐτοῦ τὸν Ἰοβιανὸν ἐτεκμήρατο εἴτ᾿ ἐκ μαντείας ἔγνω τοῦτό τινος , εἶπεν “ αἴθε κἂν ἄνθρωπος ” . ἦρξε δὲ οὐδ᾿ ὃλους μῆνας ὀκτώ . ὁ μέντοι νεκρὸς αὐτοῦ εἰς τὸ Βυζάντιον ἀνακομισθεὶς ἐν τῷ τῶν ἁγίων Ἀποστόλων ἐτάφη ναῷ , ὅπου μετὰ ταῦτα συνετάφη καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ Χαριτώ . ἔθανε δὲ Ἰοβιανὸς τρίτον ἄγων τῆς ἡλικίας ἔτος ἐπὶ τριακοστῷ .
Lemmas: τελευτάω δέ Ἰουλιανός ψῆφος κοινός Ἰοβιανός εἰς ὁ αὐταρχία προκρίνω , τότε χιλιαρχέω , ἀνήρ εὐσεβής , υἱός βαρωνιανω χρηματίζω κόμης . ὁ δέ εἰμί ὁ βασίλειος ἀπαναινόμενος · καί ὁ αἴτιος ἐρωτάω ἐκβοάω χριστιανός εἰμί καί μή ἀνέχω βασιλεύω στρατός ἑλληνίζω . καί εὐθύς ὁμόφωνος ὡς ἐκ σύνθημα ἀπάντομαι ἀντιβοάω εἰμί Χριστιανός . καί οὕτως ἐκεῖνος δέχομαι ὁ ἀρχή ὁ Πέρσης σπένδω , οὖον προσήκω Ῥωμαῖος σπονδή ἐκ ἀνάγκη ποιέω . ὁ γάρ Νίσιβις καί Σιγγάρης πόλις περιφανής ἐξίστημι αὐτός , μετοικίζω ὁ κάτοικος ὁ πόλις · ὑπό ὅς θρηνέω καί ἀνέδην βλασφημέω . ἀλλά καί χώρα αὐτός πολύς παραχωρέω καί Δίκαιος Ῥωμαῖος μαῖον ἀνήκω ἀνέκαθεν . καί ὅμηρος δίδωμι ἑκατέρωθεν , οὕτως βεβαιόω ἀεί σπονδή . ἐντεῦθεν ἀναζεύγνυμι ὁ Ῥωμαῖος , σπάνις ὁ ἀναγκαῖος περιπίπτω , ὡς μηδέ ὕδωρ εὐπορέω . μόλις γοῦν εἰς ὁ ὁ Κοίλη Συρία Ἀντιόχεια ὁ Ἰοβιανός καταντάω ὁ ὁ Χριστιανός ἱερεύς , ὅσος τε ἐπί Κωνστάντιος καί ὅσος ἐπί ὁ Παραβάτου ὁ ἐκκλησία ἐξελαύνω , εἰς αὐτός ἐπανάγω καί πρό ὁ ἄλλος ὁ μέγας Ἀθανάσιος ἐπί Ἀλεξάνδρεια . ἐκ Ἀντιόχεια δέ εἰς ταρσός γίγνομαι καί ὁ μνῆμα κοσμέω ὁ Ἰουλιανός , ἐπάνειμι · καί εἰς Ἄγκυρα ὁ Γαλατία γίγνομαι ἐκεῖθεν ἀπαίρω καί σταθμόν προέρχομαι , εἰς Δαδάστανα τε καταλύω , αἰφνίδιος τελευτάω , ὡς μέν ἔνιοι συγγράφω , ἀρτιφυής μύκης δηλητήριος φαγέω · εἰμί γάρ λιτός περί δίαιτα · ὡς δέ ἕτερος , χειμών εἰμί ἐν οἴκημα καταδαρθάνω νέος ἐμπλάσσω κονία , καί διά ὁ ὁ ψῦχος πολύς ἄνθραξ ἀνάπτω ἐντός , ἀτμίς ἐκ ὁ κονία πυρόω ἀναδίδωμι πολύς , καί διά αὐτός ἀποπνίγω κοιμάω , μηδέ αἰσθάνομαι ὁ πνιγμονή , ἐκ οἶνος καρηβαρέω · πολύς γάρ λέγω χράομαι ἄκρατος . καί οὐδέ ὁ γυνή αὐτός φθάνω οὗτος θεάομαι , καί οὗτος εἰς ὑφαντός αὐτός προέρχομαι μετά βασιλικός πομπή σύν ὁ υἱός αὐτός Βαρώνιος . θνῄσκω μέντοι ὁ Ἰοβιανός ὁ στρατιώτης σκυθρωπάζω ὁ Νίκαια καταλαμβάνω , καί γίγνομαι ἐκεῖ περί βασιλεύς βουλεύω . καί ὁ μέν ὅδε , ὁ δέ ὅδε ὀνομάζω , ὁ πλείων δέ ἐπί ὁ Σαλούστιος ὕπαρχος ὁ πραιτώριον τυγχάνω ὁμοφωνέω . ὁ δέ ἀπαναίνομαι , ὁ γῆρας εἰς παραίτησις προβάλλω . αἰτέω δέ ὁ οὗτος υἱός , οὖον κατανεύω , διά νεότης καί γνώμη ἀφέλεια κρίνω ἐκεῖνος πρός ἀρχή τοιοῦτος ἀνεπιτήδειος . διό μετά ὁ ἄλλος καί αὐτός ὁ Σαλούστιος βασιλεύς καί ἄπειμι ὁ Οὐαλεντινιανός ψηφίζω . ὁ μέντοι Ἰοβιανός εὐσεβής εἰμί περί ὁ δόγμα καί ἀγαθοθελής . οἶνος δέ ἡττάω καί Ἀφροδίσιος , καί ὁ ὁ σῶμα ἀναδρομή εὐμήκης τυγχάνω καί γράμμα οὐ ἤπειρος . ὅς ὀπίσω ποτέ ὁ Ἰουλιανός πορεύω ὡς χιλίαρχος , ἐν τόπος κατάντης πρόειμι , πατέω ὁ κράσπεδον ὁ πορφυρίς αὐτός . ὁ δέ , ἔτι ἐκ οὗτος διάδοχος αὐτός ὁ Ἰοβιανός τεκμαίρομαι ἔτι ἐκ μαντεῖος γιγνώσκω οὗτος τις , εἶπον “ εἴθε κἀν ἄνθρωπος ” . ἄρχω δέ οὐδέ ὅλος μείς ὀκτώ . ὁ μέντοι νεκρός αὐτός εἰς ὁ Βυζάντιον ἀνακομίζω ἐν ὁ ὁ ἅγιος ἀπόστολος θάπτω ναός , ὅπου μετά οὗτος συνθάπτω καί ὁ γυνή αὐτός Χαριτώ . θνῄσκω δέ Ἰοβιανός τρίτος ἄγω ὁ ἡλικία ἔτος ἐπί τριακοστός .