joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 13.2
Οὕτω δὲ μοναρχήσας ὁ Κωνσταντῖνος καὶ Φλάβιος ὠνομάσθη καὶ οὕτω πως ἐχρημάτιζε Φλάβιος Κωνσταντῖνος , καὶ ἐν Ῥώμῃ διῆγε , τῆς μὲν τῶν εἰδώλων θρησκείας οὐκ ἀποστάς , τὰ περὶ Χριστοῦ δὲ μυούμενος καὶ ἤδη παραδεχόμενος . σώματος δὲ νοσεροῦ καὶ πλεῖστα φύοντος ἐκ κακοχυμίας καὶ ὕλης μοχθηρᾶς ἐξανθήματα τυχόν , ὡς λώβην ταῦτα παρὰ τῶν ἰατρῶν ὀνομάζεσθαι καὶ λέπρᾳ παρεικάζεσθαι καὶ τὴν τούτων θεραπείαν ἀπαγορεύεσθαι , εὗρε τοὺς ἱερεῖς τοῦ ἐν τῷ Καπιτωλίῳ Δῖός οὐκ ἄλλως λέγοντας τεύξεσθαι θεραπείας αὐτὸν εἰ μὴ ἐν παίδων νηπίων ἔτι ἀτμίζοντι λούσαιτο αἵματι . αὐτίκα τοίνυν ἐκ πάσης τῆς ὑπ’ ἐκεῖνον χώρας συνῆκτο τὰ νήπια , καὶ ἡμέρα ὥριστο τῆς τούτων σφαγῆς . καὶ ὁ βασιλεὺς ἀπῄει τότε τῷ αἵματι τῶν παίδων λουσόμενος εἰς τὸ Καπιτώλιον . αἶ δὲ τούτων μητέρες προἰ·όντος αὐτοῦ γοερὰς ἠφίουν φωνὰς καὶ ὠλόλυζον . ὧν ἀκούσας ἐκεῖνος ἤρετο τί τοῦ θρήνου τὸ αἴτιον , καὶ μαθὼν τὰς μητέρας θρηνεῖν τῶν βρεφῶν , ὥσπερ ἐκ μέθης ἀνενεγκόν , “ τὸ μὲν τῆς πράξεως ” εἶπεν “ ἀνόσιον πρόδηλον , ἄδηλον δέ γε τὸ ἀποτέλεσμα · εἰ δὲ καὶ τοῦτο ἦν ἀναμφίβολον , κρεῖσσον πάσχειν ἐμὲ ταῖς νόσοις ταλαιπωροῦ μένον ἢ τοσούτων βρεφῶν καταψηφιεῖσθαι ἀπώλειαν καὶ ῥομφαίᾳ λύπης τὰς τῶν μητέρων αὐτῶν διελάσαι ψυχάς . ” καὶ ταῦτα εἰπὼν ἐπανῆλθεν , ἀποδοθῆναι ταῖς μητράσι προστάξας τὰ νήπια , καὶ χρήματα δὲ δοθῆναι αὐταῖς , ἔν’ ἀντίρροπον ἕξουσιν ἤ καὶ διπλασίονα τὴν χαράν , ὅτι τε ζῶντα τὰ ἔκγονα ἀπειλήφασι καὶ ὅτι ἐπὶ τούτοις καὶ χρήματα προσειλήφασι . ταῦτα δὲ διαπραξαμένῳ νυκτὸς αὐτῷ ἐδοξάτην ἄνδρε παρεστάναι διττώ , Πέτρος εἶναι καὶ Παῦλος λέγοντες οἶ ἀπόστολοι τοῦ Χριστοῦ , καὶ “ εἰ σωματικῆς ” ἔλεγον “ καὶ ψυχικῆς , ὑγείας βούλει τυχεῖν , τὸν ἐπίσκοπον μετακάλεσαι Σίλβεστρον , κἀκεῖνός σοι καὶ τὴν λύμην ἀκέσεται τῆς σαρκὸς καὶ ζωῆς ἀνωλέθρου καταξιώσει δε . ” ἐπὶ τούτοις ὁ βασιλεὺς τοῦ ὕπνου ἀνενεγκὼν στέλλει τοὺς μεταπεμψομένους σὺν αἰδοῖ τὸν ἐπίσκοπον . καὶ παραγενομένῳ τῷ ἱερῷ Σιλβέστρῳ “ εἰπέ μοι ” ἔφη , “ ἐπίσκοπε , θρησκεύονται παρ’ ὑμῖν θεοὶ Πέτρος καὶ Παῦλος ὀνομαζόμενοι ; ὁ δὲ “ εἷς ἡμῖν θεὸς γινώσκεται ” ἀπεκρίνατο , “ Πέτρος δὲ καὶ Παῦλος θεράποντες καὶ ὑπηρέται εἰσίν . ” ἑξῆς οὖν ὁ βασιλεὺς διηγεῖται αὐτῷ τὸ ἐνύπνιον , καὶ τὸ καθ’ ἡμᾶς παρ’ αὐτοῦ μυεῖται μυστήριον καὶ βαπτίζεται . καὶ ἄνεισιν ἐκ τῆς παναγοῦς κολυμβήθρας ὑγιὴς ὅλος , καὶ αὐτίκα ἄδειάν τε κηρύττει χριστιανοῖς καὶ τοὺς ναοὺς σφίσιν ἀναπετάννυσι καὶ νέους ἐφίησιν ἀνεγείρεσθαι . κλείει δὲ τοὔμπαλιν τὰ τεμένη τῶν ψευδωνύμων θεῶν , ἀδεῶς τε θεσπίζει προσιέναι τοὺς βουλομένους τῇ πίστει τοῦ Χριστοῦ . βιάζεσθαι μὲν γὰρ οὐδένα ἔλεγε βούλεσθαι , τοὺς δ’ ἑκόντας προστιθεμένους τῷ Χριστῷ ἀποδέχεσθαι . ὁ μὲν οὖν οὕτω τῇ πίστει τοῦ Χριστοῦ προσελήλυθε · τὸ κήρυγμα δ’ ἐπλατύνετο καὶ παρρησία τοῖς χριστωνύμοις ἐδίδοτο . προσίασιν οὖν τῇ τοῦ βασιλέως μητρὶ Ἰουδαῖοι , ἠπατῆσθαι λέγοντες τὸν βασιλέα καὶ ἔργῳ θεοφιλεῖ ἔργον ἀναμίξαι θεομισές , θεοφιλὲς μὲν τὴν τῶν εἰδώλων καθαίρεσιν ὀνομάζοντες , θεομισὲς δὲ τὴν πίστιν τὴν εἰς Χριστόν · μόνον γὰρ εἶναι θεὸν ἀληθῆ τὸν παρ’ αὐτῶν θρησκευόμενον · τὸν Ἰησοῦν δὲ ἄνθρωπον οἶ ἀλιτήριοι κακοῦργον ἀπεκάλουν καὶ γόητα . ἀναφέρει ταῦτα ἡ μήτηρ τῷ βασιλεῖ καὶ υἱῷ · ὁ δὲ διαλεχθῆναι δεῖν ἔκρινεν ἐπ’ ἀκροάσει αὐτοῦ καὶ τῶν τῆς γερουσίας λογάδων τοὺς ταῦτα λέγοντας Ἰουδαίους τῷ Ῥώμης ἐπισκόπῳ Σιλβέστρῳ καὶ τοῖς περὶ αὐτόν , ἔν’ οὕτω γνοίη τίνα τὰ παρὰ τῶν Ἰουδαίων εἰσὶν εἰσαγόμενα . γέγονεν ἡ διάλεξις . ἔδοξαν οἶ λόγοι τοῦ ἱεροῦ Σιλβέστρου ἐπικρατέστεροι . ἐκ διαλεκτικῆς δυνάμεως ὑπερτερεῖν οἱ Ἰουδαῖοι τὸν Σίλβεστρον ἔλεγον , σημείων ἐζήτουν ἐπίδειξιν . μᾶλλον δέ τις παρ’ αὐτοῖς γόης ἀνὴρ Ζαμ - βρῆς καλούμενος βοῦν ἐνεθῆναι ἠξίου , διὰ τούτου λέγων μέλλειν ἐνδείξασθαι τὴν δύναμιν τοῦ οἰκείου θεοῦ . προσήχθη ὁ βοῦς , πεπλησίακεν αὐτῷ ὁ Ζαμβρῆς , ὑπεψιθύρισέ τι αὐτῷ εἰς τὸ οὖς . κἀκεῖνος μέγα τι καὶ γοερὸν μυκησάμενος καὶ τρόμῳ συνδινηθεὶς καταπέπτωκε καὶ νενέκρωτο . ηὔχουν ἐπὶ τούτῳ οἶ Ἰουδαῖοι , τὸ τοῦ σφετέρου θεοῦ ὄνομα μὴ στέγειν λέγοντες τὸν ἀκούοντα . “ τί δέ , ” φησὶν ὁ Σίλβεστρος , “ ὁ λέγων τοῦτο τῷ ζῴῳ πρὸς τὸ οὖς οὐκ ἀκούει τοῦ λεγομένου ; πῶς οὖν οὐ θνήσκει ; κἀκεῖνος “ οὐ λόγων ” ἔφη “ στροφῆς τε καὶ πιθανότητος ἄρτι χρεία , ἀλλ’ ἔργων , ἐπίσκοπε . ” “ εἰ οὖν τὸν παρὰ σοῦ νεκρωθέντα τοῦτον ταῦρον ” ὁ Σίλβεστρος εἶπε “ ζωώσω αὐτὸς τῇ τοῦ Χριστοῦ ἐπικλήσει , οὐκ ἄν τι μεῖζον δόξω ποιεῖν καὶ μεγάλην ἀποδείξω τὴν δύναμιν τοῦ Χριστοῦ ; ” κἀκεῖνος κατέθετο καὶ κατὰ τῆς σωτηρίας τοῦ βασιλέως εὐθὺς ἐξωμόσατο , εἰ τὸν ταῦρον ἴδοι ἀναβιώσαντα , τὸν Χριστὸν ὁμολογῆσαι θεόν . καὶ ὁ Σίλβεστρος εἰς οὐρανὸν ἀτενίσας καὶ τὸν κύριον ἐπικαλεσάμενος ἔστη τοῦ ταύρου ἐγγύς , καὶ τὴν φωνὴν ἐπάρας ἐβόησεν “ εἰ θεὸς ἀληθής ἐστιν ὃν ἐγὼ κηρύττω Χριστόν , ἔγειραι , ταῦρε , καὶ στῆθι ἐπὶ τοὺς πόδας σου . αὐτίκα γοῦν κινηθεὶς ὁ ταῦρος ἀνέθορε . καὶ οἱ παρόντες “ μέγας ὁ τοῦ Σιλβέστρου θεός ” ἐξεβόησαν . Ἰουδαῖοι δὲ καταπλαγέντες τῷ θαύματι τοῖς ποσὶ τοῦ ἁγίου προσέπιπτον καὶ ἱκέτευον ἱλεώσασθαι αὐτοῖς τὸν θεὸν καὶ τοῦ θείου σφὰς ἀξιῶσαι βαπτίσματος · καὶ ἡ ἀοίδιμος δὲ τοῦ βασιλέως μήτηρ , ἀμύητος οὖσα , ἠξίου καὶ μυηθῆναι καὶ βαπτισθῆναι · τυχοῦσα τοίνυν τοῦ ἐφετοῦ , καὶ τὸν ἀληθῆ ἐπιγνοῦσα θεόν , τοὺς τόπους οὓς οἶ ὡραῖοι πόδες Χριστοῦ , ὡς εἰρήνην εὐαγγελισαμένου , διώδευσαν , θεάσασθαι ἐπεθύμησε . καὶ συμπαραλαβοῦσα τὸν θεσπέσιον Σίλβεστρον εἰς Ἱεροσόλυμα παραγέγονε · καὶ τὸ τοῦ κυρίου προσκυνήσασα μνῆμα καὶ τὸν θεῖον εὑρηκυῖα σταυρόν , ἐν ᾧ προσεπάγη σωματικῶς ὁ θεὸς ἡμῶν , ναούς τε δομησαμένη πολυτελεῖς , πρὸς τὸν υἱὸν καὶ βασιλέα ἐπανελήλυθεν . υἱοὺς δ’ ἐκ Φαύστας τῆς τοῦ Μαξιμιανοῦ θυγατρὸς ὁ βασιλεὺς ἐγείνατο τρεῖς , Κωνσταντῖνον , Κωνστάντιον καὶ Κώνσταντα ; καὶ θυγατέρα Ἑλένην , ἣ τῷ Ἰουλιανῷ συνῴκησεν ὕστερον . εἶχε δὲ καὶ ἐκ παλλακῆς υἱὸν ἕτερον , Κρίσπον καλούμενον , τῶν ἄλλων αὐτοῦ υἱέων πρεσβύτερον , ὃς καὶ παρὰ τῷ πρὸς Λικίνιον πολέμῳ πολλάκις ἠρίστευσε . τούτῳ ἠ’ μητρυιὰ Φαύστα ἐπιμανεῖσα ἐρωτικῶς , ἐπεὶ μὴ εὐπειθοῦς ἐκείνου ἐτύγχανε , κατεῖπε πρὸς τὸν πατέρα ὡς ἐρῶντος αὐτῆς καὶ βιάσασθαι πολλάκις ἐπιχειρήσαντος . διὸ καὶ θάνατον ὁ Κρίσπος παρὰ τοῦ πατρὸς κατεδικάσθη , πεισθέντος τῇ γαμετῇ . ὡς δ’ ἔγνω μετέπειτα ὁ αὐτοκράτωρ τὸ ἀληθές , καὶ τὴν γυναῖκα ἐκόλασε διά τε τὸ ταύτης ἀκόλαστον καὶ τὸν φόνον τὸν τοῦ παιδός . εἰσαχθεῖσα γὰρ ἐν λουτρῷ ἡ Φαύστα σφοδρῶς ἐκκαυθέντι ἐκεῖ τὴν ζωὴν βιαίως ἀπέρρηξε . Σαρμάτων δὲ καὶ Γότθων κατὰ τῆς Ῥωμαίοις ὑπηκόου κεκινημένων καὶ τὴν Θρᾳκῴαν μοῖραν ληιζομένων , διανίσταται κατ’ αὐτῶν Κωνσταντῖνος ὁ μέγιστος · καὶ τὴν Θρᾴκην καταλβὼν τοῖς βαρβάροις συρρήγνυται , καὶ κατ’ αὐτῶν ἵστησι λαμπρότατον τρόπαιον .
Lemmas: οὕτως δέ μοναρχέω ὁ Κωνσταντῖνος καί Φλάβιος ὀνομάζω καί οὗτος πως χρηματίζω Φλάβιος Κωνσταντῖνος , καί ἐν Ῥώμη διάγω , ὁ μέν ὁ εἴδωλον θρησκεία οὐ ἀφίστημι , ὁ περί Χριστός δέ μυέω καί ἤδη παραδέχομαι . σῶμα δέ νοσερός καί πλεῖστος φύω ἐκ κακοχυμία καί ὕλη μοχθηρός ἐξάνθημα τυγχάνω , ὡς λώβη οὗτος παρά ὁ ἰατρός ὀνομάζω καί λέπρα παρεικάζω καί ὁ οὗτος θεραπεία ἀπαγορεύω , εὑρίσκω ὁ ἱερεύς ὁ ἐν ὁ Καπιτώλιον Δῖος οὐ ἄλλως λέγω τυγχάνω θεραπεία αὐτός εἰμί μή ἐν παῖς νήπιος ἔτι ἀτμίζω λούω αἷμα . αὐτίκα τοίνυν ἐκ πᾶς ὁ ὑπό ἐκεῖνος χώρα σύνειμι ὁ νήπιος , καί ἡμέρα ὁρίζω ὁ οὗτος σφαγή . καί ὁ βασιλεύς ἄπειμι τότε ὁ αἷμα ὁ παῖς λούω εἰς ὁ Καπιτώλιον . ἀεί δέ οὗτος μήτηρ προΐημι αὐτός γοερός ἀφίημι φωνή καί ὀλολύζω . ὅς ἀκούω ἐκεῖνος ἔρομαι τίς ὁ θρῆνος ὁ αἴτιος , καί μανθάνω ὁ μήτηρ θρηνέω ὁ βρέφος , ὥσπερ ἐκ μέθη ἀναφέρω , “ ὁ μέν ὁ πρᾶξις ” εἶπον “ ἀνόσιος πρόδηλος , ἄδηλος δέ γε ὁ ἀποτέλεσμα · εἰμί δέ καί οὗτος εἰμί ἀναμφίβολος , κρατύς πάσχω ἐγώ ὁ νόσος ταλαίπωρος μένω ἢ τοσοῦτος βρέφος καταψηφίζω ἀπώλεια καί ῥομφαία λύπη ὁ ὁ μήτηρ αὐτός διελαύνω Ψυχή . ” καί οὗτος εἶπον ἐπανέρχομαι , ἀποδίδωμι ὁ μήτηρ προστάσσω ὁ νήπιος , καί χρῆμα δέ δίδωμι αὐτός , ἐν ἀντίρροπος ἔχω ἤ καί διπλασίων ὁ χαρά , ὅτι τε ζῶ ὁ ἔκγονος ἀπολαμβάνω καί ὅτι ἐπί οὗτος καί χρῆμα προσλαμβάνω . οὗτος δέ διαπράσσω νύξ αὐτός δοκέω ἀνήρ παρίστημι διττός , Πέτρος εἰμί καί Παῦλος λέγω οἶς ἀπόστολος ὁ Χριστός , καί “ εἰμί σωματικός ” λέγω “ καί ψυχικός , ὑγεία βούλομαι τυγχάνω , ὁ ἐπίσκοπος μετακαλέω Σίλβεστρος , ἐκεῖνος σύ καί ὁ λύω ἀκέομαι ὁ σάρξ καί ζωή ἀνώλεθρος καταξιόω δέ . ” ἐπί οὗτος ὁ βασιλεύς ὁ ὕπνος ἀναφέρω στέλλω ὁ μεταπέμπω σύν αἰδώς ὁ ἐπίσκοπος . καί παραγίγνομαι ὁ ἱερός Σίλβεστρος “ εἶπον ἐγώ ” φημί , “ ἐπίσκοπος , θρησκεύω παρά σύ θεός Πέτρος καί Παῦλος ὀνομάζω ; ὁ δέ “ εἷς ἐγώ θεός γιγνώσκω ” ἀποκρίνω , “ Πέτρος δέ καί Παῦλος θεράπων καί ὑπηρέτης εἰμί . ” ἑξῆς οὖν ὁ βασιλεύς διηγέομαι αὐτός ὁ ἐνύπνιον , καί ὁ κατά ἐγώ παρά αὐτός μυέω μυστήριον καί βαπτίζω . καί ἀνέρχομαι ἐκ ὁ παναγής κολυμβήθρα ὑγιής ὅλος , καί αὐτίκα ἄδεια τε κηρύσσω Χριστιανός καί ὁ ναός σφεῖς ἀναπετάννυμι καί νέος ἐφίημι ἀνεγείρω . καλέω δέ ἔμπαλιν ὁ τέμενος ὁ ψευδώνυμος θεός , ἀδεῶς τε θεσπίζω πρόσειμι ὁ βούλομαι ὁ πίστις ὁ Χριστός . βιάζομαι μέν γάρ οὐδείς λέγω βούλομαι , ὁ δέ ἑκών προστίθημι ὁ Χριστός ἀποδέχομαι . ὁ μέν οὖν οὗτος ὁ πίστις ὁ Χριστός πρόσειμι · ὁ κήρυγμα δέ πλατύνω καί παρρησία ὁ χριστωνυμέω δίδωμι . πρόσειμι οὖν ὁ ὁ βασιλεύς μήτηρ Ἰουδαῖος , ἀπατάω λέγω ὁ βασιλεύς καί ἔργον θεοφιλής ἔργον ἀναμίσγω θεομισής , θεοφιλής μέν ὁ ὁ εἴδωλον καθαίρεσις ὀνομάζω , θεομισής δέ ὁ πίστις ὁ εἰς Χριστός · μόνος γάρ εἰμί θεός ἀληθής ὁ παρά αὐτός θρησκεύω · ὁ Ἰησοῦς δέ ἄνθρωπος οἶς ἀλιτήριος κακοῦργος ἀποκαλέω καί γόης . ἀναφέρω οὗτος ὁ μήτηρ ὁ βασιλεύς καί υἱός · ὁ δέ διαλέγω δήω κρίνω ἐπί ἀκροάομαι αὐτός καί ὁ ὁ γερουσία λογάς ὁ οὗτος λέγω Ἰουδαῖος ὁ Ῥώμη ἐπίσκοπος Σίλβεστρος καί ὁ περί αὐτός , ἐν οὗτος γιγνώσκω τίς ὁ παρά ὁ Ἰουδαῖος εἰμί εἰσάγω . γίγνομαι ὁ διάλεξις . δοκέω οἶς λόγος ὁ ἱερός Σιλβέστρου ἐπικρατής . ἐκ διαλεκτική δύναμις ὑπερτερέω ὁ Ἰουδαῖος ὁ Σίλβεστρος λέγω , σημεῖον ζητέω ἐπίδειξις . μᾶλλον δέ τις παρά αὐτός γόης ἀνήρ Ζαμ - Βρης καλέω βοῦς ἐνεθῆναι ἀξιόω , διά οὗτος λέγω μέλλω ἐνδείκνυμι ὁ δύναμις ὁ οἰκεῖος θεός . προσάγω ὁ βοῦς , πλησιάζω αὐτός ὁ Ζαμβρῆς , ὑποψιθυρίζω τίς αὐτός εἰς ὁ οὖς . ἐκεῖνος μέγας τίς καί γοερός μυκάομαι καί τρόμος συνδινέομαι καταπίπτω καί νεκρόω . αὐχέω ἐπί οὗτος οἶς Ἰουδαῖος , ὁ ὁ σφέτερος θεός ὄνομα μή στέγω λέγω ὁ ἀκούω . “ τίς δέ , ” φημί ὁ Σίλβεστρος , “ ὁ λέγω οὗτος ὁ ζῷον πρός ὁ οὖς οὐ ἀκούω ὁ λέγω ; πῶς οὖν οὖον θνῄσκω ; ἐκεῖνος “ οὖον λόγος ” φημί “ στροφή τε καί πιθανότης ἄρτι χρεία , ἀλλά ἔργον , ἐπίσκοπος . ” “ εἰμί οὖν ὁ παρά σύ νεκρόω οὗτος ταῦρος ” ὁ Σίλβεστρος εἶπον “ ζώνω αὐτός ὁ ὁ Χριστός ἐπίκλησις , οὐ ἄν τίς μείζων δοκέω ποιέω καί μέγας ἀποδείκνυμι ὁ δύναμις ὁ Χριστός ; ” ἐκεῖνος κατατίθημι καί κατά ὁ σωτηρία ὁ βασιλεύς εὐθύς ἐξόμνυμι , εἰμί ὁ ταῦρος ὁράω ἀναβιόω , ὁ Χριστός ὁμολογέω θεός . καί ὁ Σίλβεστρος εἰς οὐρανός ἀτενίζω καί ὁ κύριος ἐπικαλέω ἵστημι ὁ ταῦρος ἐγγύς , καί ὁ φωνή ἐπαίρω βοάω “ εἰμί θεός ἀληθής εἰμί ὅς ἐγώ κηρύσσω Χριστός , ἐγείρω , ταῦρος , καί ἵστημι ἐπί ὁ πούς σύ . αὐτίκα γοῦν κινέω ὁ ταῦρος ἀναθρῴσκω . καί ὁ πάρειμι “ μέγας ὁ ὁ Σιλβέστρου θεός ” ἐκβοάω . Ἰουδαῖος δέ καταπλάσσω ὁ θαῦμα ὁ πούς ὁ ἅγιος προσπίπτω καί ἱκετεύω ἱλάομαι αὐτός ὁ θεός καί ὁ θεῖον σφός ἀξιόω βάπτισμα · καί ὁ ἀοίδιμος δέ ὁ βασιλεύς μήτηρ , ἀμύητος εἰμί , ἀξιόω καί μυέω καί βαπτίζω · τυγχάνω τοίνυν ὁ ἐφετός , καί ὁ ἀληθής ἐπιγιγνώσκω θεός , ὁ τόπος ὅς οἶς ὡραῖος πούς Χριστός , ὡς εἰρήνη εὐαγγελίζομαι , διοδεύω , θεάομαι ἐπιθυμέω . καί συμπαραλαμβάνω ὁ θεσπέσιος Σίλβεστρος εἰς Ἱερουσαλήμ παραγίγνομαι · καί ὁ ὁ κύριος προσκυνέω μνῆμα καί ὁ θέω εὑρίσκω σταυρός , ἐν ὅς προσεπάγω σωματικός ὁ θεός ἐγώ , ναός τε δομέω πολυτελής , πρός ὁ υἱός καί βασιλεύς ἐπανέρχομαι . υἱός δέ ἐκ Φαυστάς ὁ ὁ Μαξιμιανός θυγάτηρ ὁ βασιλεύς γείνομαι τρεῖς , Κωνσταντῖνος , Κωνστάντιος καί Κώνστας ; καί θυγάτηρ Ἑλένη , ὅς ὁ Ἰουλιανός συνοικέω ὕστερος . ἔχω δέ καί ἐκ παλλακή υἱός ἕτερος , Κρίσπος καλέω , ὁ ἄλλος αὐτός υἱός πρέσβυς , ὅς καί παρά ὁ πρός Λικίνιος πόλεμος πολλάκις ἀριστεύω . οὗτος ἤ μητρυιά Φαύστα ἐπιμαίνομαι ἐρωτικός , ἐπεί μή εὐπειθής ἐκεῖνος τυγχάνω , κατεῖπον πρός ὁ πατήρ ὡς ἐράω αὐτός καί βιάζομαι πολλάκις ἐπιχειρέω . διό καί θάνατος ὁ Κρίσπος παρά ὁ πατήρ καταδικάζω , πείθω ὁ γαμετή . ὡς δέ γιγνώσκω μετέπειτα ὁ αὐτοκράτωρ ὁ ἀληθής , καί ὁ γυνή κολάζω διά τε ὁ οὗτος ἀκόλαστος καί ὁ φόνος ὁ ὁ παῖς . εἰσάγω γάρ ἐν λουτρόν ὁ Φαύστα σφοδρός ἐκκαίω ἐκεῖ ὁ ζωή βίαιος ἀπορρήγνυμι . Σάρμα δέ καί Γότθος κατά ὁ Ῥωμαῖος ὑπήκοος κινέω καί ὁ Θρᾷξ μοῖρα ληΐζομαι , διανίσταμαι κατά αὐτός Κωνσταντῖνος ὁ μέγας · καί ὁ Θρᾴκη καταλαμβάνω ὁ βάρβαρος συρρήγνυμι , καί κατά αὐτός ἵστημι λαμπρός τρόπαιον .