joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 11.10
Ἡ δὲ Μεσσαλῖνα μὴ ἀρκουμένη ὅτι ἐμοιχεύετο , ἐπεθύμησε καὶ ἄνδρας πολλοὺς ἔχειν · καὶ συνῴκησεν ἂν πᾶσι τοῖς αὐτῇ χρωμένοις μετὰ συμβολαίων , εἰ μὴ ἐν τῷ πρώτῳ φωραθεῖσα ἀπώλετο . ἴως μὲν γὰρ οἷ Καισάρειοι πάντες ὡμονόουν αὐτῇ , οὐδὲν ἦν ὃ οὐκ ἀπὸ κοινῆς γνώμης ἐποίουν · ἐπεὶ δὲ τὸν Πολύβιον , καίτοι κἀκείνῳ πλησιάζουσα , διέβαλε καὶ ἀπέκτεινεν , οὐκέτ’ αὐτῇ ἐπίστευον , καὶ ἐρημωθεῖσα τῆς παρ’ αὐτῶν εὐνοίας ἐφθάρη . τὸν γὰρ Σέλιον τὸν Γάιον τὸν τοῦ Σιλίου τοὺ ὑπὸ Τιβερίου σφαγέντος υἱὸν ἄνδρα ἐπεγράψατο , καὶ τούς τε γάμους πολυτελῶς εἱστίασε καὶ οἰκίαν αὐτῷ βασιλικὴν ἐχα - ρίσατο , πάντα τὰ τιμιώτατα τῶν τοῦ Κλαυδίου κειμηλίων συμφορήσασα εἰς αὐτήν · καὶ τέλος ὕπατον C αὐτὸν ἀπέφηνε . ταῦτα δῆλα τοῖς ἄλλοις ὄντα τὸν Κλαύδιον ἐλάνθανεν . ἀποδημήσαντι δέ ποτε αὐτῷ καὶ μονωθέντι ὁ Νάρκισσος μηνύει πάντα διὰ τῶν παλλακῶν τὰ γινόμενα . ὅθεν εἰς τὴν Ρώμην τε ἐπανῆλθε καὶ ἄλλους τε πολλοὺς καὶ τὸν ὀρχηστὴν τὸν νηστῆρα ἐφόνευσε , καὶ μετὰ τοῦτο καὶ αὐτὴν τὴν Μεσσαλῖναν ἀπέσφαξεν . Ἐκείνης δ’ οὕτω διαφθαρείσης τὴν Ἀγριππῖναν τὴν ἀδελφιδῆν ἔγημε σπουδῇ τῶν ἀπελευθέρων , ὅτι τὸν Δομίτιον ἐς προσήβους ἤδη τελοῦντα εἶχεν ὒ ἰόν , ὅπως ἔφεδρον αὐτὸν ἐπὶ τῇ ἀρχῇ τρέφοντες μηδὲν ὑπὸ τοῦ Βρεττανικοῦ δεινὸν πάθωσιν , ὡς τὴν αὐτοῦ μητέρα τὴν Μεσσαλῖναν ἀναιρεθῆναι ποιήσαντες . δεδογμένου δὲ ἤδη τοῦ γάμου , δείσαντες τὸν Σιλανὸν ὑπὸ τοῦ Κλαυδίου τιμώμενον ὡς ἄνδρα ἀγαθόν , ἅμα δὲ καὶ τὴν Ὀκταουίαν τὴν θυγατέρα αὐτοῦ τῷ τῆς Ἀγριππίνης υἱῷ τῷ Δομιτίῳ προμνώμενοι , ἐγγεγυμένην τῷ Σιλανῷ , πείθουσι τὸν Κλαύδιον ὡς ἐπιβουλεύοντά οἱ τὸν Σιλανὸν ἀποκτεῖναι . γενομένου δὲ τούτου λόγους ἐν τῇ βουλῇ ὁ Οὐιτέλλιος ἐποιήσατο ὅτι συμφέρει τῷ κοινῷ γήμαι τὸν Κλαύδιον . καὶ τὴν Ἀγριππἶναν ἐπιτηδείαν εἰς τοῦτο ἀπέφαινε , καὶ βιάσασθαι σφίσιν αὐτὸν ἐπὶ τὸν γάμον συνεβλού - λεῦ ὲν . ἐντεῦθεν ὁρμηθέντες οἶ βουλευταὶ πρὸς τὸν Κλαύδιον ἦλθον καὶ ἠνάγκασαν δῆθεν αὐτὸν γήμαι , καὶ ψήφισμα ἐποιήσαντο ἐξεῖναι Ῥωμαίοις ἀδελφιδᾶς ἄγεσθαι · πρότερον γὰρ ἐκεκώλυτο . Ὡς δ’ ὁ γάμος ἐτελέσθη , τόν τε Κλαύδιον ἐσφετερίσατο , δεινοτάτη οὖσα οὖσα χρῆσθαι , καὶ πρὸς οὓς εὐνοικῶς ἐκεῖνος εἶχε , τοὺς μὲν φόβῳ , τοὺς δὲ εὐεργεσίαις ᾠκειώσατο . καὶ τέλος τὸν μὲν Βρετ - τανικὸν τὸν παῖδα αὐτοῦ ὡς τῶν τυχόντων τινὰ τρέ - φεσθαι ἐποίει , ὁ γὰρ ἕτερος ἔθανε , τὸν δὲ Δομίτιον τότε μὲν γαμβρὸν τῷ Κλαυδίῳ ἀπέδειξεν , ὕστερον δὲ καὶ εἰσεποίησε , καὶ εἰσποιήσασα τῷ Κλαυδίῳ αὐτὸν καὶ πρὸς τὸ κράτος ἐξήσκει καὶ παρὰ τῷ Σενέκᾳ ἐξεπαίδευεν . ἀμύθητόν τε πλοῦτον συνέλεγεν , οὐδὲ τὴν τυχοῦσαν λαβὴν ἐπ’ ἀργυρισμῷ παραλείπουσα , πολλοὺς δὲ καὶ φονεύουσα διὰ χρήματα . ἤδη δέ τινας καὶ γυναῖκας ζηλοτυπήσασα ἔκτεινε . τὴν γοῦν Παυλῖναν τὴν Λολλίαν ἀποκτείνασα καὶ τὴν κεφαλὴν αὐτῆς κομισθεῖσαν μὴ γνωρίσασα , τό τε στόμα αὐτῆς αὐτὴ ταῖς χερσὶν ἀνέῳξε καὶ τοὺς ὀδόντας ἐπεσκέψατο ἰδίως πως ἔχοντας . Μετὰ ταῦτα δὲ καὶ Αὐγύσταν τὴν Ἀγριππῖναν ὁ Κλαύδιος ἐπεκάλεσε , καὶ τὸν υἱὸν αὐτῆς σἰσποιησάμενος μετωνόμασε Τιβέριον Κλαύδιον Νέρωνα Δροῦσον Γερμανικὸν Καίσαρα , μηδὲν φροντίσας ὅτι καίεσθαι ὁ οὐρανὸς τὴν ἡμέραν ἐκείνην ἔδοξε . καὶ μετὰ τοῦτο τὴν θυγατέρα τὴν Ὀκταουίαν εἰς ἕτερόν τι γένος εἰσαγαγών , ἵνα μὴ ἀδελφοὺς συνοικίζειν δοκῇ , ἐνεγύησεν αὐτῷ . Ἀγριππῖνα δὲ καὶ Καλπουρκαὶ νίαν γυναῖκα τῶν πρώτων ἐφυγάδευσεν , ἢ ὡς λέγεται καὶ ἀπέκτεινεν , ἐπειδὴ τὸ κάλλος αὐτῆς ὁ Κλαύδιος ἐθαύμασε καὶ ἐπῄνεσε . τοῦ δὲ Νέρωνος , τοῦτο γὰρ τὸ ὄνομα ἐπ’ αὐτῷ ἐξενίκησεν , ἐς τοὺς ἐφήβους ἐγγραφέντος , κατὰ τὴν ἡμέραν , ἐν ᾗ ἐνεγράφη , τὸ δαιμόνιον τήν τ’ ἑ γῆν ἐπὶ πολὺ ἔσεισε καὶ φόβον νυκτὸς πᾶσιν ὁμοίως ἐνέβαλε . Νέρων μὲν οὖν ηὔξετο , Βρεττανικὸς δὲ οὔτε τινὰ τιμὴν οὔτε ἐπιμέλειαν εἶχεν · ἡ γὰρ Ἀγριππῖνα τοὺς περιέποντας αὐτὸν τοὺς μὲν ἐξήλασε , τοὺς δὲ καὶ ἀπέκτεινε · καὶ τὸν Σωσίβιον , ᾧ ἡ τροφὴ αὐτοῦ καὶ ἡ παιδεία προσετέ - τακτο , κατέσφαξεν ὡς τῷ Νέρωνι ἐπιβουλεύοντα . καὶ παραδοῦσα αὐτὸν οἷς ἤθελεν , οὔτε τῷ πατρὶ σθνεῖναι οὔτε δημοσιεύειν εἴα . ἠδύνατο δὲ πάντα , τοῦ Κλαυδίου κρατοῦσα καὶ τὸν Νάρκισσον καὶ τὸν Πάλλαμτα λαντα οἰκειωσαμένη · ὁ γὰρ Κάλλιστος ἐπὶ πολὺ προ - χωρήσας δυνάμεως ἐτελεύτησεν . Οἱ ἀστρολόγοι δὲ ἐξ ἁπάσης τῆς Ἰταλίας ἠλάθησαν , καὶ οἶ αὐτοῖς συγγινόμενοι ἐκολάσθησαν . Καράτακος δέ τις βαρβάρων ἀρχηγὸς ἁλοὺς καὶ εἰς τὴν 'Ρώμην ἀχθείς , καὶ συγγνώμης παρὰ τοῦ Κλαυδίου τυχών , εἶτα περινοστήσας τὴν πόλιν μετὰ τὴν ἄφε - σιν , καὶ ἰδὼν αὐτῆς τὴν λαμπρότητα καὶ τὸ μέγεθος “ εἷτα ” ἔφη “ ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα κεκτημένοι τῶν σκηνιδίων ἡμῶν ἐπιθμεῖτε ; ” Ἰουλίῳ δέ τινι Γαλ - λικῷ δίκην λέγοντι ἀχθεσθεὶς ὁ Κλαύδιος ἐκέλευσεν αὐτὸν εἰς τὸν Τίβεριν ἐμβληθῆναι . ἐφ’ ᾧ δὴ Δομίτιος Ἆφρος , πλεῖστον τῶν κατ’ αὐτὸν ἐν τῷ συνηγορεῖν ἰσχύσας , κάλλιστα ἀπέσκωψε · δεηθέντος γάρ τινος τῆς παρ’ αὐτοῦ βοηθείας , ἐπειδὴ ὑπὸ τοῦ Γαλλικοῦ ἐγκατελείφθη , ἔφη πρὸς αὐτόν “ καὶ τίς σοι εἶπεν ὅτι κρεῖσσον ἐκείνου νήχομαι ; ”
Lemmas: ὁ δέ Μεσσαλῖνα μή ἀρκέω ὅτι μοιχεύω , ἐπιθυμέω καί ἀνήρ πολύς ἔχω · καί συνοικέω εἄν πᾶς ὁ αὐτός χράω μετά συμβόλαιος , εἰμί μή ἐν ὁ πρῶτος φωράω ἀπόλλυμι . ἴωσις μέν γάρ οἷ Καισάρειος πᾶς ὁμονοέω αὐτός , οὐδείς εἰμί ὅς οὐ ἀπό κοινός γνώμη ποιέω · ἐπεί δέ ὁ Πολύβιος , καίτοι ἐκεῖνος πλησιάζω , διαβάλλω καί ἀποκτείνω , οὐκέτι αὐτός πιστεύω , καί ἐρημόω ὁ παρά αὐτός εὔνοια φθείρω . ὁ γάρ Σέλιος ὁ Γάιος ὁ ὁ Σίλιος ὅς ὑπό Τιβέριος σφάζω υἱός ἀνήρ ἐπιγράφω , καί ὁ τε γάμος πολυτελής ἑστιάω καί οἰκίον αὐτός βασιλικός χάσκω - ρίσατο , πᾶς ὁ τίμιος ὁ ὁ Κλαύδιος κειμήλιον συμφορέω εἰς αὐτός · καί τέλος ὕπατος C αὐτός ἀποφαίνω . οὗτος δῆλος ὁ ἄλλος εἰμί ὁ Κλαύδιος λανθάνω . ἀποδημέω δέ ποτός αὐτός καί μονόω ὁ Νάρκισσος μηνύω πᾶς διά ὁ παλλακή ὁ γίγνομαι . ὅθεν εἰς ὁ Ῥώμη τε ἐπανέρχομαι καί ἄλλος τε πολύς καί ὁ ὀρχηστής ὁ νηστῆρα φονεύω , καί μετά οὗτος καί αὐτός ὁ Μεσσαλῖνα ἀποσφάζω . ἐκεῖνος δέ οὗτος διαφθείρω ὁ Ἀγριππῖνα ὁ ἀδελφιδῆ γαμέω σπουδή ὁ ἀπελεύθερος , ὅτι ὁ Δομίτιος εἰς πρόσηβος ἤδη τελέω ἔχω ὒ εἶμι , ὅπως ἔφεδρος αὐτός ἐπί ὁ ἀρχή τρέφω μηδείς ὑπό ὁ βρεττανικός δεινός πάσχω , ὡς ὁ αὐτός μήτηρ ὁ Μεσσαλῖνα ἀναιρέω ποιέω . δοκέω δέ ἤδη ὁ γάμος , δείδω ὁ Σιλανός ὑπό ὁ Κλαύδιος τιμάω ὡς ἀνήρ ἀγαθός , ἅμα δέ καί ὁ Ὀκταουία ὁ θυγάτηρ αὐτός ὁ ὁ Ἀγριππίνη υἱός ὁ Δομίτιος προμνάομαι , ἐγγυάω ὁ Σιλανός , πείθω ὁ Κλαύδιος ὡς ἐπιβουλεύω ὁ ὁ Σιλανός ἀποκτείνω . γίγνομαι δέ οὗτος λόγος ἐν ὁ βουλή ὁ Οὐιτέλλιος ποιέω ὅτι συμφέρω ὁ κοινός γαμέω ὁ Κλαύδιος . καί ὁ Ἀγριππίνη ἐπιτήδειος εἰς οὗτος ἀποφαίνω , καί βιάζομαι σφεῖς αὐτός ἐπί ὁ γάμος συμβάλλω - λόω εἰμί . ἐντεῦθεν ὁρμάω οἶς βουλευτής πρός ὁ Κλαύδιος ἔρχομαι καί ἀναγκάζω δῆθεν αὐτός γαμέω , καί ψήφισμα ποιέω ἔξεστι Ῥωμαῖος ἀδελφιδῆ ἄγω · πρότερος γάρ κωλύω . ὡς δέ ὁ γάμος τελέω , ὁ τε Κλαύδιος σφετερίζω , δεινός εἰμί εἰμί χράω , καί πρός ὅς εὐνοικός ἐκεῖνος ἔχω , ὁ μέν φόβος , ὁ δέ εὐεργεσία οἰκειόω . καί τέλος ὁ μέν Βρετ - τανικός ὁ παῖς αὐτός ὡς ὁ τυγχάνω τις τρέ - φημί ποιέω , ὁ γάρ ἕτερος θνῄσκω , ὁ δέ Δομίτιος τότε μέν γαμβρός ὁ Κλαύδιος ἀποδείκνυμι , ὕστερος δέ καί εἰσποιέω , καί εἰσποιέω ὁ Κλαύδιος αὐτός καί πρός ὁ κράτος ἐξασκέω καί παρά ὁ Σενέκας ἐκπαιδεύω . ἀμύθητος τε πλοῦτος συλλέγω , οὐδέ ὁ τυγχάνω λαβή ἐπί ἀργυρισμός παραλείπω , πολύς δέ καί φονεύω διά χρῆμα . ἤδη δέ τις καί γυνή ζηλοτυπέω ἐκτείνω . ὁ γοῦν Παυλῖνα ὁ Λολλία ἀποκτείνω καί ὁ κεφαλή αὐτός κομίζω μή γνωρίζω , ὁ τε στόμα αὐτός αὐτός ὁ χείρ ἀνοίγω καί ὁ ὀδούς ἐπισκοπέω ἰδίως πως ἔχω . μετά οὗτος δέ καί αυγυιστημι ὁ Ἀγριππῖνα ὁ Κλαύδιος ἐπικαλέω , καί ὁ υἱός αὐτός εἰσποιέω μετονομάζω Τιβέριος Κλαύδιος Νέρων Δροῦσος Γερμανικός Καῖσαρ , μηδείς φροντίζω ὅτι καίω ὁ οὐρανός ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος δοκέω . καί μετά οὗτος ὁ θυγάτηρ ὁ Ὀκταουία εἰς ἕτερος τίς γένος εἰσάγω , ἵνα μή ἀδελφός συνοικίζω δοκέω , ἐνεγγυάω αὐτός . Ἀγριππῖνα δέ καί Καλπουρκαὶ νία γυνή ὁ πρῶτος φυγαδεύω , ἢ ὡς λέγω καί ἀποκτείνω , ἐπεί ὁ κάλλος αὐτός ὁ Κλαύδιος θαυμάζω καί ἐπαινέω . ὁ δέ Νέρων , οὗτος γάρ ὁ ὄνομα ἐπί αὐτός ἐκνικάω , εἰς ὁ ἔφηβος ἐγγράφω , κατά ὁ ἡμέρα , ἐν ὅς ἐγγράφω , ὁ δαιμόνιον ὁ τε ὅς γῆ ἐπί πολύς σείω καί φόβος νύξ πᾶς ὁμοίως ἐμβάλλω . Νέρων μέν οὖν αὐξάνω , βρεττανικός δέ οὔτε τις τιμή οὔτε ἐπιμέλεια ἔχω · ὁ γάρ Ἀγριππῖνα ὁ περιέπω αὐτός ὁ μέν ἐξελαύνω , ὁ δέ καί ἀποκτείνω · καί ὁ Σωσίβιος , ὅς ὁ τροφή αὐτός καί ὁ παιδεία πρόσω - τακτός , κατασφάζω ὡς ὁ Νέρων ἐπιβουλεύω . καί παραδίδωμι αὐτός ὅς ἐθέλω , οὔτε ὁ πατήρ σθνεῖναι οὔτε δημοσιεύω ἐάω . δύναμαι δέ πᾶς , ὁ Κλαύδιος κρατέω καί ὁ Νάρκισσος καί ὁ Πάλλαμτα Λάντα οἰκειόω · ὁ γάρ Κάλλιστος ἐπί πολύς προ - χωρέω δύναμις τελευτάω . ὁ ἀστρολόγος δέ ἐκ ἅπας ὁ Ἰταλία ἐλαύνω , καί οἶς αὐτός συγγίγνομαι κολάζω . Καράτακος δέ τις βάρβαρος ἀρχηγός ἁλίσκομαι καί εἰς ὁ Ρώμη ἄγω , καί συγγνώμη παρά ὁ Κλαύδιος τυγχάνω , εἶτα περινοστέω ὁ πόλις μετά ὁ ΑΦΕ - βρόχος , καί εἶδον αὐτός ὁ λαμπρότης καί ὁ μέγεθος “ εἶτα ” φημί “ οὗτος καί ὁ τοιοῦτος κτάομαι ὁ σκηνίδιον ἐγώ ἐπιτέμνω ; ” Ἰούλιος δέ τις Γαλ - λικῷ δίκη λέγω ἄχθομαι ὁ Κλαύδιος κελεύω αὐτός εἰς ὁ Τίβερις ἐμβάλλω . ἐπί ὅς δή Δομίτιος Ἄφρος , πλεῖστος ὁ κατά αὐτός ἐν ὁ συνηγορέω ἰσχύω , καλῶς ἀποσκώπτω · δήω γάρ τις ὁ παρά αὐτός βοήθεια , ἐπεί ὑπό ὁ γαλλικός ἐγκαταλείπω , φημί πρός αὐτός “ καί τίς σύ εἶπον ὅτι κρατύς ἐκεῖνος νήχομαι ; ”