joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 6.5
ἐν δὲ Ῥώμῃ τότε Παυλῖνά τις ἦν καὶ γένους περιφανείᾳ καὶ τρόπων σεμνυνομένη χρηστότητι καὶ πλούτου περιττῶς ἔχουσα · οὖσα δὲ καὶ τὴν ὄψιν χαρίεσσα καὶ τῆς ἡλικίας ἐν ᾗ γυναῖκες ἀγάλλονται , σωφροσύνῃ κεκόσμητο . συνῴκει δὲ Σατορνίνῳ , ἀνδρὶ μηδὲν αὐτῆς εἰς ἴκαστον τῶν καλῶν ἀποδέοντι . ταύτης ἑάλω τῷ ἔρωτι Δέκιος Μοῦνδος , ἐν ἀξιώματι ὢν μεγάλῳ τῶν τότε ἱππέων , καὶ ἐπείρα δώροις · εἴκοσι γὰρ μυριάδας δραχμῶν Ἀττικῶν εὐνῆς ἐδίδου μιᾶς . ἡ δὲ οὐκ ἠνείχετο . κἀκεῖνος ἐξῆπτο πλέον εἰς ἔρωτα , ὥστε βρώσεως ἀποχῇ ἑαυτῷ μνηστεύεσθαι θάνατον . ἦν δὲ τούτῳ ἀπελευθέρα πατρῴα Ἴδη καλουμένῃ , παντοίων ἴδρις κακῶν . αὕτη οὕτως ἔχοντα τὸν νεανίαν ὁρῶσα ἀναθαρσύνει λόγοις καὶ ἀναζωπυρεῖ ὑποσχέσεσι , πέντε μυριάδων αὐτῇ δεήσειν λέγουσα μόνων ὥστε τὴν πρᾶξιν αὐτῷ κατεργάσασθαι . καὶ λαβοῦσα τὸ αἰτηθὲν ἀργύριον , ἐπεὶ οὐχ ἁλωτὴν ἑώρα τὴν Παυλῖναν τοῖς χρήμασι , τῇ δὲ θεραπείᾳ τῆς Ἴσιδος , θεὸς δ᾿ αὕτη τοῖς ῾Ρωμαίοις τότε νενόμιστο , ᾔδει ταύτην προσκειμένην θερμότατα , πρόσεισι τῶν τῆς ψευδοῦς ἐκείνης θεοῦ ἱερέων τισί , καὶ χρήμασιν ἀναπείθει τὴν Παυλῖναν ἐξαπατῆσαι αἷς δύναιντο μηχαναῖς καὶ τῷ Μούνδῳ συγκατακλῖναι . οἱ δὲ θελχθέντες τοῖς χρήμασι τῇ πράξει ἐπέβαλον . καὶ αὐτῶν ὁ γεραίτατος πρὸς τὴν Παυλῖναν ἐλθών , καὶ ἰδίᾳ αὐτῇ ἐντυχών , ἔλεγεν ἥκειν πεμπτὸς ὑπὸ τοῦ Ἀννούβιδος , κελεύοντος τοῦ θεοῦ πρὸς αὐτὸν ἥκειν αὐτῆς ἐρῶντα . τῇ δὲ ὁ λόγος ἔδοξεν εὐκταιότατος , εἰ ἐρῷτο ὑπὸ θεοῦ · καὶ τῷ ἀνδρὶ κοινοῦται τὸ ἀγγελθέν , κἀκεῖνος συνεχώρει , τὴν σωφροσύνην γινώσκων τῆς γυναικός . ἀπῆλθεν οὖν εἰς τὸ τέμενος · καὶ ὡς ὕπνου καιρὸς ἦν , ἔνδον ἐν τῷ ναῷ τῇ γυναικὶ καθευδῆσαι ἡτοίμαστο , καὶ τὰ λύχνα κατέσβεστο . ὁ γοῦν Μοῦνδος , ἐκέκρυπτο γὰρ ἐκεῖ , παν - νύχιον ἐνεφορήθη αὐτῆς , ὡς Ἄννουβις αὐτῇ προσφερόμενος . εἶτα ὁ μὲν ἀπῆλθεν , ἡ δὲ πρὸς τὸν ἄνδρα φοιτήσασα διηγεῖτο τὴν ἐπιφάνειαν τοῦ Ἀννούβιδος , καὶ πρὸς τὰς συνήθεις ἐνελαμπρύνετο ὡς ὁμιλίας ἀξιωθεῖσα θεοῦ . τρίτῃ δὲ μετὰ τὴν πρᾶξιν ἡμέρᾳ συναντήσας ὁ Μοῦνδος αὐτῇ “ Παυλῖνα ” , φησί , " καὶ τὰς εἴκοσι μυριάδας ἔχω , καὶ σύ μοι τούτων διηκονήσω χωρίς . ἃ δὲ πρὸς Μοῦνδον ἐξύβριζες , τούτων οὐδέν μοι προσήπτετο , Ἄννουβιν ὄνομα θεμένω αὑτῷ . ” ἐκ τούτων εἰς ἔννοιαν ἐλθοῦσα τοῦ τολμήματος ἡ γυνὴ περιρρήγνυται τὴν στολήν , καὶ τῷ ἀνδρὶ ἐδήλου τὸ ἐπιβούλευμα · ὁ δὲ τῷ Τιβερίῳ προσῆλθε . καὶ ὁ αὐτοκράτωρ ἐξετάσας τὸ γεγονός , τοὺς μὲν ἱερεῖς ἀνεσταύρωσε καὶ τὴν Ἴδην , τόν τε ναὸν καθεῖλε , καὶ τὸ τῆς Ἴσιδος ἄγαλμα εἰς·τὀν Θύβριν ποταμὸν κατεπόντισε , τὸν δὲ Μοῦνδον φυγῇ ἐδικαίωσε , συγγνόμην νείμας αὐτῷ ὥστε μὴ μεῖζον κολασθῆναι διὰ τὴν βίαν τοῦ ἔρωτος . Ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἐν τῇ ῾Ρώμῃ ἐπέπρακτο , ἐν δὲ Σαμαρείᾳ συμβέβηκε θόρυβος . ἀνὴρ γάρ τις ἐκέλευε τοὺς Σαμαρεῖς ἐπὶ τὸ Γαριζὶν ὅρος αὐτῷ συνελθεῖν ἁγνότατον δὲ τοῦτο αὐτοῖς ὑπείληπται τῶν ὀρῶν · καὶ ἀφικομένοις ἐπηγγέλλετο ἱερὰ σκεύη ἐμφανίσαι κατορωρυγμένα ἐκεῖ ὑπὸ Μωυσέως · οἱ δὲ ἠθροίζοντο καὶ ἐν ὅπλοις ἦσαν . Πιλᾶτος δὲ στρατιώτας πέμψας τοὺς μὲν ἔκτεινε , τοὺς δὲ ἐτρέψατο εἰς φυγήν , καὶ τῶν ζωγρηθέντων τοὺς κορυφαίους διέφθειρεν . οἶ δὲ Σαμαρεῖς πρὸς Οὐιτέλλιον ἦλθον Συρίας ἡγεμονεύοντα , Πιλάτου κατηγοροῦντες ἐπὶ τῆ τῶν ὁμοφύλων σφαγῇ . καὶ Οὐιτέλλιος Μάρκελλον πέμψας τῶν Ἰουδαίων προνοησόμενον , ἐπὶ ῾Ρώμην ἀπιέναι τὸν Πιλᾶτον ἐκέλευεν ἐπὶ τοῦ αὐτοκρά - τόρος ἀπολογησόμενον ἐφ᾿ οἶς ἐγκαλεῖται . καὶ ὁ μὲν ἀπῄει ἐπὶ δέκα ἔτεσιν ἡγεμονεύσας τῆς Ἰουδαίας , πρὶν δὲ τῇ ῾Ρώμῃ ἐγγίσαι αὐτόν , ἴφθη Τιβέριος μεταστάς . Οὐιτέλλιος δὲ εἰς Ἱεροσόλυμα ἐλθὼν τῆς τοῦ πάσχα ἑορτῆς τελουμένης ὑπεδέχθη μεγαλοπρεπῶς , καὶ τὰ τέλη τῶν γεωργουμένων καρπῶν τοῖς Ἱεροσολυμίταις ἀνίησι , καὶ τὴν στολὴν τοῦ ἀρχιερέως εἰς τὸ ἱερὸν συνεχώρησε κεῖσθαι καὶ παρὰ τοῖς ἱερεῦσιν εἶναι καθάπερ καὶ πρότερον · τότε δὲ ἐν τῇ ἀπέκειτο τῶν γὰρ ἀρχιερέων τις , ὁ πρῶτος δηλαδὴ Ὑρκανός , ἔγγιστα τοῦ ἱεροῦ βᾶριν ἐγείρας , καὶ ἐν αὐτῇ διαιτώμενος , ἐκεῖ καὶ τὴν ἀρχιερατικὴν στολὴν αὐτῷ ἀνήκουσαν εἶχεν , ὡς ἀρχιερεῖ . τὰ αὐτὰ δὲ ἐκείνῳ καὶ τοῖς μετ᾿ ἐκεῖνον ἐπράσσετο . Ἡρώδης δὲ τὴν βᾶριν ἐκείνην ἐπικατασκευάσας ἐπὶ τὸπολυτελέστερον , φίλος ὢν Ἀντωνίου , ἐπὶ τῷ ἐκείνου ταύτην ὀνόματι μετωνόμασε · καὶ τὴν στολὴν ἐν αὐτῇ εὑρηκὼς κατεῖχεν ἐκεῖ . τοῦτο δ᾿ ἐποίει καὶ ὁ Ἀρχέλαος , καὶ μετ᾿ ἐκεῖνον οἱ Ῥμαῖοι τὰ αὐτὰ ἐπὶ τῇ στολῇ ἔπραττον , ἀποκειμένῃ ἐκεῖ ὑπὸ σφραγῖσι τᾶν ἱερέων καὶ τῶν γαζοφυλάκων . ἑορτῆς δ᾿ ἐφεστώσης ἀπεδίδοτο τοῖς ἀρχιερεῦσιν ὑπὸ τοῦ φρουράρχου , καὶ μετὰ μίαν τῆς ἑορτῆς ἡμέραν αὖθις ἐκεΤ ἀπετίθετο . Οὐιτέλλιος δὲ παραχωρεῖ τῆς στολῆς τῷ ἔθνει . τὸν δὲ ἀρχιερέα Ἰωσὴφ τόν καὶ Καϊάφαν ἀφῃρηκὼς τὴν ἱερωσύνην , Ἰωνάθῃ δίδωσι ταύτην τῷ Ἄννα τοῦ ἀρχιερέως υἱῷ . κατ᾿ ἐντολὰς δὲ Τιβερίου σπένδεται Οὐιτέλλιος Ἀρταβάνῳ τῷ Παρθῶν βασιλεῖ , πέμψαντι τὸν υἱὸν Δαρεῖον μετὰ δώρων πολλῶν ὁμηρεύσοντα . παρὼν δ᾿ ἐν ταῖς σπονδαῖς καὶ ὁ τετράρχης Ἡρώδης ἐκ - πέμπει πρὸς Καίσαρα παραχρῆμα γράψας τὰ γεγονότα . εἶτα τοῦ Οὐιτελλίου περὶ τούτων ἐπιστείλαντος Τιβερίῳ , ἐκεῖνος ἀντέγραψε μαθεῖν πάντα παρὰ Ἡρώδου . τοῦτο εἰς ὀργὴν τόν Οὐιτέλλιον κατὰ τοῦ Ἡρώδου κεκίνηκεν · ἐβυσσοδόμευε δὲ τὸν θυμόν , καὶ μετῆλθεν αὐτὸν Γαΐου κρατήσαντος .
Lemmas: ἐν δέ Ῥώμη τότε Παυλῖνα τις εἰμί καί γένος περιφάνεια καί τρόπος σεμνύνω χρηστότης καί πλοῦτος περισσός ἔχω · εἰμί δέ καί ὁ ὄψις χαρίεις καί ὁ ἡλικία ἐν ὅς γυνή ἀγάλλομαι , σωφροσύνη κοσμέω . συνοικέω δέ Σατόρνινος , ἀνήρ μηδείς αὐτός εἰς ἴκαστον ὁ καλός ἀποδέω . οὗτος ἁλίσκομαι ὁ Ἔρως Δέκιος Μούνδος , ἐν ἀξίωμα εἰμί μέγας ὁ τότε ἱππεύς , καί πειράω δῶρον · εἴκοσι γάρ μυριάς δραχμή Ἀττικός εὐνή δίδωμι εἷς . ὁ δέ οὐ ἀνέχω . ἐκεῖνος ἐξάπτω πλέω εἰς Ἔρως , ὥστε βρῶσις ἀποχή ἑαυτοῦ μνηστεύω θάνατος . εἰμί δέ οὗτος ἀπελεύθερος πατρῷος Ἴδη καλέω , παντοῖος ἴδρις κακός . οὗτος οὕτως ἔχω ὁ νεανίας ὁράω ἀναθαρσύνω λόγος καί ἀναζωπυρέω ὑπόσχεσις , πέντε μυριάς αὐτός δήω λέγω μόνος ὥστε ὁ πρᾶξις αὐτός κατεργάζομαι . καί λαμβάνω ὁ αἰτέω ἀργύριον , ἐπεί οὐ ἀλάω ὁράω ὁ Παυλῖνα ὁ χρῆμα , ὁ δέ θεραπεία ὁ Ἶσις , θεός δέ οὗτος ὁ Ῥωμαῖος τότε νομίζω , οἶδα οὗτος πρόσκειμαι θερμός , πρόσειμι ὁ ὁ ψευδής ἐκεῖνος θεός ἱερός τις , καί χρῆμα ἀναπείθω ὁ Παυλῖνα ἐξαπατάω ὅς δύναμαι μηχανή καί ὁ Μούνδος συγκατακλίνω . ὁ δέ θέλγω ὁ χρῆμα ὁ πρᾶξις ἐπιβάλλω . καί αὐτός ὁ γεραιός πρός ὁ Παυλῖνα ἔρχομαι , καί ἴδιος αὐτός ἐντυγχάνω , λέγω ἥκω πεμπτός ὑπό ὁ Ἄνουβις , κελεύω ὁ θεός πρός αὐτός ἥκω αὐτός ἐράω . ὁ δέ ὁ λόγος δοκέω εὐκταῖος , εἰμί ἐράω ὑπό θεός · καί ὁ ἀνήρ κοινόω ὁ ἀγγέλλω , ἐκεῖνος συγχωρέω , ὁ σωφροσύνη γιγνώσκω ὁ γυνή . ἀπέρχομαι οὖν εἰς ὁ τέμενος · καί ὡς ὕπνος καιρός εἰμί , ἔνδον ἐν ὁ ναός ὁ γυνή καθεύδω ἑτοιμάζω , καί ὁ λύχνος κατασβέννυμι . ὁ γοῦν Μούνδος , κρύπτω γάρ ἐκεῖ , πᾶς - νύχιος ἐμφορέω αὐτός , ὡς αννουβιςʹ αὐτός προσφέρω . εἶτα ὁ μέν ἀπέρχομαι , ὁ δέ πρός ὁ ἀνήρ φοιτάω διηγέομαι ὁ ἐπιφάνεια ὁ Ἄνουβις , καί πρός ὁ συνήθης ἐλλαμπρύνομαι ὡς ὁμιλία ἀξιόω θεός . τρίτος δέ μετά ὁ πρᾶξις ἡμέρα συναντάω ὁ Μούνδος αὐτός “ Παυλῖνα ” , φημί , " καί ὁ εἴκοσι μυριάς ἔχω , καί σῦς ἐγώ οὗτος διακονέω χωρίς . ὁ δέ πρός Μούνδος ἐξυβρίζω , οὗτος οὐδείς ἐγώ προσάπτω , Ἄνουβις ὄνομα τίθημι ἑαυτοῦ . ” ἐκ οὗτος εἰς ἔννοια ἔρχομαι ὁ τόλμημα ὁ γυνή περιρρήγνυμι ὁ στολή , καί ὁ ἀνήρ δηλόω ὁ ἐπιβούλευμα · ὁ δέ ὁ Τιβέριος προσέρχομαι . καί ὁ αὐτοκράτωρ ἐξετάζω ὁ γίγνομαι , ὁ μέν ἱερεύς ἀνασταυρόω καί ὁ Ἴδη , ὁ τε ναός καθαιρέω , καί ὁ ὁ Ἶσις ἄγαλμα εἰμί Θύβρις ποταμός καταποντίζω , ὁ δέ Μούνδος φυγή δικαιόω , συγγίγνομαι νέμω αὐτός ὥστε μή μείζων κολάζω διά ὁ βία ὁ Ἔρως . ἀλλά οὗτος μέν ἐν ὁ Ῥώμη πράσσω , ἐν δέ Σαμάρεια συμβαίνω θόρυβος . ἀνήρ γάρ τις κελεύω ὁ Σαμαρεύς ἐπί ὁ Γαριζίν ὅρος αὐτός συνέρχομαι ἁγνός δέ οὗτος αὐτός ὑπολαμβάνω ὁ ὄρος · καί ἀφικνέομαι ἐπαγγέλλω ἱερόv σκεῦος ἐμφανίζω κατορύσσω ἐκεῖ ὑπό Μωυσῆς · ὁ δέ ἀθροίζω καί ἐν ὅπλον εἰμί . Πιλᾶτος δέ στρατιώτης πέμπω ὁ μέν ἐκτείνω , ὁ δέ τρέπω εἰς φυγή , καί ὁ ζωγρέω ὁ κορυφαῖος διαφθείρω . οἶς δέ Σαμαρεύς πρός Οὐιτέλλιος ἔρχομαι Συρία ἡγεμονεύω , Πιλᾶτος κατηγορέω ἐπί τῆ ὁ ὁμόφυλος σφαγή . καί Οὐιτέλλιος Μάρκελλος πέμπω ὁ Ἰουδαῖος προνοέω , ἐπί Ρώμη ἀφίημι ὁ Πιλᾶτος κελεύω ἐπί ὁ αυτοκρης - τόρος ἀπολογέομαι ἐπί οἶς ἐγκαλέω . καί ὁ μέν ἄπειμι ἐπί δέκα ἔτος ἡγεμονεύω ὁ Ἰουδαῖος , πρίν δέ ὁ Ῥώμη ἐγγίζω αὐτός , φθίω Τιβέριος μεθίστημι . Οὐιτέλλιος δέ εἰς Ἱερουσαλήμ ἔρχομαι ὁ ὁ πάσχα ἑορτή τελέω ὑποδείκνυμι μεγαλοπρεπής , καί ὁ τέλος ὁ γεωργέω καρπός ὁ Ἱεροσολυμίτης ἀνίημι , καί ὁ στολή ὁ ἀρχιερεύς εἰς ὁ ἱερόν συγχωρέω κεῖμαι καί παρά ὁ ἱερεύς εἰμί καθάπερ καί πρότερος · τότε δέ ἐν ὁ ἀπόκειμαι ὁ γάρ ἀρχιερεύς τις , ὁ πρῶτος δηλαδή Ὑρκανός , ἔγγιστος ὁ ἱερός βᾶρις ἐγείρω , καί ἐν αὐτός διαιτάω , ἐκεῖ καί ὁ ἀρχιερατικός στολή αὐτός ἀνήκω ἔχω , ὡς ἀρχιερεύς . ὁ αὐτός δέ ἐκεῖνος καί ὁ μετά ἐκεῖνος πράσσω . Ἡρῴδης δέ ὁ βᾶρις ἐκεῖνος ἐπικατασκευάζω ἐπί τὸπολυτελέστερον , φίλος εἰμί Ἀντώνιος , ἐπί ὁ ἐκεῖνος οὗτος ὄνομα μετονομάζω · καί ὁ στολή ἐν αὐτός εὑρίσκω κατέχω ἐκεῖ . οὗτος δέ ποιέω καί ὁ Ἀρχέλαος , καί μετά ἐκεῖνος ὁ Ῥμαῖοι ὁ αὐτός ἐπί ὁ στολή πράσσω , αποκειμαι ἐκεῖ ὑπό σφραγίς ὅς ἱερός καί ὁ γαζοφύλαξ . ἑορτή δέ ἐφίστημι ἀποδίδωμι ὁ ἀρχιερεύς ὑπό ὁ φρουράρχης , καί μετά εἷς ὁ ἑορτή ἡμέρα αὖθις Τ ἀποτίθημι . Οὐιτέλλιος δέ παραχωρέω ὁ στολή ὁ ἔθνος . ὁ δέ ἀρχιερεύς Ἰωσήφ ὁ καί Καϊάφας ἀφαιρέω ὁ ἱερωσύνη , Ἰωνάθαν δίδωμι οὗτος ὁ Ἄννα ὁ ἀρχιερεύς υἱός . κατά ἐντολή δέ Τιβέριος σπένδω Οὐιτέλλιος Ἀρτάβανος ὁ Παρθών βασιλεύς , πέμπω ὁ υἱός Δαρεῖος μετά δῶρον πολύς ὁμηρεύω . πάρειμι δέ ἐν ὁ σπονδή καί ὁ τετράρχης Ἡρῴδης ἐκ - πέμπω πρός Καῖσαρ παραχρῆμα γράφω ὁ γίγνομαι . εἶτα ὁ Οὐιτέλλιος περί οὗτος ἐπιστέλλω Τιβέριος , ἐκεῖνος ἀντιγράφω μανθάνω πᾶς παρά Ἡρώδης . οὗτος εἰς ὀργή ὁ Οὐιτέλλιος κατά ὁ Ἡρώδης κινέω · βυσσοδομεύω δέ ὁ θυμός , καί μετέρχομαι αὐτός Γάϊος κρατέω .