joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 8.8
Ἐντεῦθεν ἤρξαντο οἱ Ῥωμαῖοι διαποντίων ἀγώνων · ναυτικῶν γὰρ οὔτι πάνυ πεπείραντο · θαλαττουργοὶ δὲ γενόμενοι καὶ ἐπὶ τὰς νήσους τάς τε ἄλλας ἠπείρους ἐπεραιώθησαν . Καρχηδονίοις δὲ πρώτοις ἐπολέμησαν , οὐδὲν αὐτῶν οὖσιν ἥττοσιν οὔτε πλούτῳ οὔτε ἀρετῇ χώρας , καὶ ἠσκημένοις τὰ ναυτικὰ πρὸς ἀκρίβειαν , καὶ παρεσκευασμένοις ἱππικαῖς τε δυνάμεσι καὶ πεζαῖς καὶ ἐλέφασι , καὶ ἄρχουσι Λιβύων , τήν τε Σαρδῶ καὶ τῆς Σικελίας τὰ πλείω κατέχουσιν · ὅθεν καὶ τὴν Ἰταλίαν χειρώσασθαι δι’ ἐλπίδων πεποίηντο . τά τε γὰρ ἄλλα σφᾶς φρονηματίζεσθαι ἔπειθον , καὶ τῷ αὐτονόμῳ λίαν ἐτύγχανον ἐπαιρόμενοι , τὸν γὰρ βασιλέα ἑαυτοῖς κλῆσιν ἐτησίου ἀρχῆς , ἀλλ’ οὐκ ἐπὶ χρονίῳ δυναστείᾳ προυβάλλοντο , καὶ ὡς αὐτοῖς πονούμενοι προθυμότατα ὤργων . Σκήψεις δὲ τοῦ πολέμου ἐγένοντο Ῥωμαίοις μὲν ὅτι Καρχηδόνιοι τοῖς Ταραντίνοις ἐβοήθησαν , Καρχηδονίοις δὲ ὅτι φιλίαν Ῥωμαῖοι συνέθεντο τῷ Ἱέρωνι · τὸ δ' ἀληθές , ὅτι ἀλλήλους ὑφωρῶντο , καὶ μίαν σωτηρίαν τῶν οἰκείων ἑκάτεροι ᾤοντο εἰ τὰ τῶν ἄλλων προσκτήσαιντο . οὕτω διανοουμένοις αὐ - τοῖς συμπεσόν τι τὰς σπονδάς τε διέλυσε καὶ ἐς τὸν πόλεμον αὐτοὺς ἐξηρέθισε · τὸ δ’ ἦν τοιοῦτον . Οἱ Μαμερτῖνοι ἐκ Καμπανίας ποτὲ πρὸς Μεσσήνην ἀποικίαν στειλάμενοι , τότε δ’ ὑπὸ Ἱέρωνος πολιορκούμενοι , ἐπεκαλέσαντο τοὺς Ῥωμαίους οἶα σφίσι προσήκοντας . κἀκεῖνοι ἑτοίμως ἐπικουρῆσαι αὐτοῖς ἐψηφίσαντο , εἰδότες ὅτι , ἂν τῆς συμμαχίας αὐτῶν οἱ Μαμερτῖνοι μὴ τεύξωνται , πρὸς τοὺς Καρχηδονίους τραπήσονται , κἀκεῖνοι τῆς τε Σικελίας ὅλης κρατήσουσι καὶ ἐς τὴν Ἰταλίαν ἐξ αὐτῆς διαβήσονται . ἡ γὰρ νῆσος αὕτη βραχὺ τῆς ἠπείρου διέχει , ὡς μυθεύεσθαι ὅτι ποτὲ καὶ αὐτὴ ἠπείρωτο . ἥ τε οὖν νῆσος οὕτω τῇ Ἰταλίᾳ ἐπικειμένη ἐδόκει τοὺς Καρχηδονίους ἐκκαλέσασθαι καὶ τῶν ἀντιπέραν ἀντιποιήσασθαι , ἄν γε ταύτην κατάσχωσι , καὶ ἡ Μεσσήνη παρεῖχε τοῖς κρατοῦσιν αὐτῆς καὶ τοῦ πορθμοῦ κυριεύειν . Ψηφισάμενοι δὲ βοήθειαν οἱ Ῥωμαῖοι τοῖς Μαμερτίνοις , οὐ ταχέως αὐτοῖς ἐπεκούρησαν διά τινας ἐπισυμβάσας αἰτίας . ὅθεν ἀνάγκῃ πιεζόμενοι οἱ Μαμερτῖνοι Καρχηδονίους ἐπεκαλέσαντο . οἱ δὲ καὶ ἑαυτοῖς καὶ τοῖς ἐπικαλεσαμένοις εἰρήνην κατεπράξαντο πρὸς Ἱέρωνα , ἵνα μὴ οἶ Ῥωμαῖοι ἐς τὴν νῆσον περαιωθῶσι , καὶ τὸν πορθμὸν δὲ καὶ τὴν πόλιν ἐφύλασσον , Ἄννωνος σφῶν ἡγουμένου . κἀν τούτῳ Γάιος Κλαύδιος χιλιαρχῶν ναυσὶν ὀλίγαις ὑπὸ Ἀππίου Κλαυδίου προπεμφθεὶς εἰς τὸ Ῥήγιον ἀφίκετο . διαπλεῦσαι δὲ οὐκ ἐθάρρησε , πολὺ πλεῖον τὸ τῶν Καρχηδονίων ὁρῶν ναυτικόν . ἀκατίῳ δ’ ἐμβὰς προσέσχε τῇ Μεσσήνῃ καὶ διειλέχθη αὐτοῖς ὅσα ὁ καιρὸς ἐδίδου . ἀντειπόντων δὲ τῶν Καρχηδονίων , τότε μὲν μηδὲν πράξας ἀνεκομίσθη , μετὰ ταῦτα δὲ γνοὺς τοὺς Μαμερτίνους ἐν στάσει ὄντας , οὔτε γὰρ τοῖς Ῥωμαίοις ὑπείκειν ἐβούλοντο καὶ τοὺς Καρχηδονίους ἐβαρύνοντο , ἔπλευσεν αὖθις , καὶ ἄλλα τε εἶπεν ἐπαγωγὰ καὶ ὡς ἐπ’ ἐλευθερώσει τῆς πόλεως ἥκει , καὶ ἐπειδὰν κατασταῖεν τὰ πράγματα , ἀποπλεύσει · καὶ τοὺς Καρχηδονίους ἢ ἀποχωρῆσαι ἐκέλευσεν ἤ , εἴ τι δίκαιον ἔχοιεν , τοῦτο εἰπεῖν . ὡς δ’ οὔτε τῶν Μαμερτίνων τις ὑπὸ δέους ἐφθέγγετο , καὶ οἱ Καρχηδόνιοι βίᾳ τὴν πόλιν κατέχοντες οὐδὲν αὐτοῦ ἐφρόντιζον , αὔταρκες ἔφη “ μαρτύριον παρ’ ἀμφοτέρων ἡ σιωπή , τῶν μὲν ὅτι ἀδικοῦσιν , εἰ γάρ τι ὑγιὲς ἐφρόνουν , ἐδικαιολογήσαντο ἄν , τῶν δὲ ὅτι τῆς ἐλευθερίας ἐφίενται · ἐπαρρησιάσαντο γὰρ ἄν , εἰ τὰ τῶν Καρχηδονίων προῄρηντο . ” καὶ ἐπηγγέλλετο βοηθήσειν αὐτοῖς . θορύβου δὲ καὶ ἐπαίνου παρὰ τῶν Μαμερτίνων ἐπὶ τούτοις γενομένου εὐθὺς ἀνέπλευσε πρὸς τὸ Ῥήγιον , καὶ μετ’ ὀλίγον παντὶ τό ναυτικῷ βιασάμενος τὸν διάπλουν , τὸ μέν τι ὑπὸ τοῦ πλήθους καὶ τῆς τέχνης τῶν Καρχηδονίων , τὸ δὲ πλεῖστον διὰ τὴν τοὐ ῥοῦ χαλεπότητα καὶ χειμῶνα ἐξαίφνης γενόμενον , τινάς τε τῶν τριήρων ἀπέβαλε καὶ ταῖς λοιπαῖς μόλις εἰς τὸ Ῥήγιον ἀπεσώθη .
Lemmas: ἐντεῦθεν ἄρχω ὁ Ῥωμαῖος διαπόντιος ἀγών · ναυτικός γάρ οὔτις πάνυ πείρω · θαλασσουργός δέ γίγνομαι καί ἐπί ὁ νῆσος ὁ τε ἄλλος ἤπειρος περαιόω . Καρχηδόνιος δέ πρῶτος πολεμέω , οὐδείς αὐτός εἰμί κακός οὔτε πλοῦτος οὔτε ἀρετή χώρα , καί ἀσκέω ὁ ναυτικόν πρός ἀκρίβεια , καί παρασκευάζω ἱππικός τε δύναμις καί πεζός καί ἐλέφας , καί ἄρχω Λίβυς , ὁ τε Σαρδώ καί ὁ Σικελία ὁ πλείων κατέχω · ὅθεν καί ὁ Ἰταλία χειρόομαι διά ἐλπίς ποιέω . ὁ τε γάρ ἄλλος σφεῖς φρονηματίζομαι πείθω , καί ὁ αὐτόνομος λίαν τυγχάνω ἐπαίρω , ὁ γάρ βασιλεύς ἑαυτοῦ κλῆσις ετήσιος ἀρχή , ἀλλά οὐ ἐπί χρόνιος δυναστεία προβάλλω , καί ὡς αὐτός πονέω πρόθυμος ὀργάω . σκήπτω δέ ὁ πόλεμος γίγνομαι Ῥωμαῖος μέν ὅτι Καρχηδόνιος ὁ Ταραντῖνοι βοηθέω , Καρχηδόνιος δέ ὅτι φίλιος Ῥωμαῖος συντίθημι ὁ Ἱέρων · ὁ δέ ἀληθής , ὅτι ἀλλήλων ὑφοράω , καί εἷς σωτηρία ὁ οἰκέω ἑκάτερος οἴομαι εἰμί ὁ ὁ ἄλλος προσκτάομαι . οὗτος διανοέομαι αὖος - ὁ συμπίπτω τίς ὁ σπονδή τε διαλύω καί εἰς ὁ πόλεμος αὐτός ἐξερεθίζω · ὁ δέ εἰμί τοιοῦτος . ὁ Μαμερτῖνοι ἐκ Καμπανία ποτέ πρός Μεσσήνη ἀποικία στέλλω , τότε δέ ὑπό Ἱέρων πολιορκέω , ἐπικαλέω ὁ Ῥωμαῖος οἶος ὅς προσήκω . ἐκεῖνος ἑτοίμως ἐπικουρέω αὐτός ψηφίζω , οἶδα ὅτι , εἄν ὁ συμμαχία αὐτός ὁ Μαμερτῖνοι μή τεύχω , πρός ὁ Καρχηδόνιος τρέπω , ἐκεῖνος ὁ τε Σικελία ὅλος κρατέω καί εἰς ὁ Ἰταλία ἐκ αὐτός διαβαίνω . ὁ γάρ νῆσος οὗτος βραχύς ὁ ἤπειρος διαχέω , ὡς μυθεύω ὅτι ποτέ καί αὐτός ἀπειρόω . ὅς τε οὖν νῆσος οὗτος ὁ Ἰταλία ἐπίκειμαι δοκέω ὁ Καρχηδόνιος ἐκκαλέω καί ὁ ἀντιπέραν ἀντιποιέω , ἄν γε οὗτος κατέχω , καί ὁ Μεσσήνη παρέχω ὁ κρατέω αὐτός καί ὁ πορθμός κυριεύω . ψηφίζομαι δέ βοήθεια ὁ Ῥωμαῖος ὁ Μαμερτῖνοι , οὖον ταχέως αὐτός ἐπικουρέω διά τις ἐπισυμβαίνω αἴτιος . ὅθεν ἀνάγκη πιέζω ὁ Μαμερτῖνοι Καρχηδόνιος ἐπικαλέω . ὁ δέ καί ἑαυτοῦ καί ὁ ἐπικαλέω εἰρήνη καταπράσσω πρός Ἱέρων , ἵνα μή οἶς Ῥωμαῖος εἰς ὁ νῆσος περαιόω , καί ὁ πορθμός δέ καί ὁ πόλις φυλάσσω , Ἄννων σφεῖς ἡγέομαι . ἐν οὗτος Γάιος Κλαύδιος χιλιαρχέω ναῦς ὀλίγος ὑπό Ἄππιος Κλαύδιος προπέμπω εἰς ὁ Ῥήγιον ἀφικνέομαι . διαπλέω δέ οὐ θαρσέω , πολύς πλείων ὁ ὁ Καρχηδόνιος ὁράω ναυτικός . ἀκάτιον δέ ἐμβαίνω προσέχω ὁ Μεσσήνη καί διαιλέγω αὐτός ὅσος ὁ καιρός δίδωμι . ἀντιλέγω δέ ὁ Καρχηδόνιος , τότε μέν μηδείς πράσσω ἀνακομίζω , μετά οὗτος δέ γιγνώσκω ὁ Μαμερτῖνοι ἐν στάσις εἰμί , οὔτε γάρ ὁ Ῥωμαῖος ὑπείκω βούλομαι καί ὁ Καρχηδόνιος βαρύνω , πλέω αὖθις , καί ἄλλος τε εἶπον ἐπαγωγός καί ὡς ἐπί ἐλευθερόω ὁ πόλις ἥκω , καί ἐπειδάν καθίστημι ὁ πρᾶγμα , ἀποπλέω · καί ὁ Καρχηδόνιος ἢ ἀποχωρέω κελεύω ἤ , εἰμί τίς Δίκαιος ἔχω , οὗτος εἶπον . ὡς δέ οὔτε ὁ Μαμερτῖνος τις ὑπό δέος φθέγγομαι , καί ὁ Καρχηδόνιος βία ὁ πόλις κατέχω οὐδείς αὐτός φροντίζω , αὐτάρκης φημί “ μαρτύριον παρά ἀμφότερος ὁ σιωπή , ὁ μέν ὅτι ἀδικέω , εἰμί γάρ τίς ὑγιής φρονέω , δικαιολογέομαι ἄν , ὁ δέ ὅτι ὁ ἐλευθερία ἐφίημι · παρρησιάζομαι γάρ ἄν , εἰμί ὁ ὁ Καρχηδόνιος προλέγω . ” καί ἐπαγγέλλω βοηθέω αὐτός . θόρυβος δέ καί ἔπαινος παρά ὁ Μαμερτῖνος ἐπί οὗτος γίγνομαι εὐθύς ἀναπλέω πρός ὁ Ῥήγιον , καί μετά ὀλίγος πᾶς ὁ ναυτικός βιάζομαι ὁ διάπλοος , ὁ μέν τίς ὑπό ὁ πλῆθος καί ὁ τέχνη ὁ Καρχηδόνιος , ὁ δέ πλεῖστος διά ὁ ὁ ῥόος χαλεπότης καί χειμών ἐξαπίνης γίγνομαι , τις τε ὁ τριήρης ἀποβάλλω καί ὁ λοιπός μόλις εἰς ὁ Ῥήγιον ἀποσῴζω .