joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 9.11
Ὁ δὲ Μασινέσσας ἀνὴρ ἦν ἐν τοῖς κρατίστοις ἐξεταζόμενος καὶ χειρὶ γὰρ καὶ βουλεύμασιν ἄριστος ἐτύγχανε τὰ πολέμια . πρὸς δὲ τοὺς Ῥωμαίους ἐκ τῶν Καρχηδονίων ἐξ αἰτίας τοιᾶσδε μετήνεκτο . ὁ ᾿Ασδρούβας ὁ τοῦ Γίσγωνος φίλος τε ἦν αὐτῷ καὶ Σοφωνίδα τὴν ἑαυτοῦ θυγατέρα αὐτῷ ἐνηγγύησε . τῷ Σύφακι δὲ συγγενόμενος , καὶ τὰ τῶν Ῥωμαίων αὐτὸν φρονοῦντα αἰσθόμενος , οὐκέτι τὰ ὡμολογημένα πρὸς τὸν Μασινίσσαν ἐφύλαξεν , ἀλλὰ θέλων τοῖς Καρχηδονίοις τὸν Σύφακα προσποιήσασθαι , οὐκ ἐλαχίστης δυνάμεως ἄρχοντα , τήν τεἀρχὴν αὐτῷ συγκατέπραξεν , ἣ τῷ Μασινίσσᾳ προσῆκε , τοῦ πατρὸς αὐτοῦ τότε θανόντος , καὶ τὴν Σοφωνίδα συνῴκισεν . ἡ δὲ τό τε κάλλος ἐπιφανὴς ἢν καὶ παιδείᾳ πολλῇ καὶ γραμμάτων καὶ μουσικῆς ἤσκητο , ἀστεία τε καὶ αἱμύλος ἦν , καὶ οὕτως ἐπαφρόδιτος ὡς ὀφθεῖσα ἢ καὶ ἀκουσθεῖσα μόνον καὶ τὸν πάνυ δυσέρωτα κατεργάσασθαι . Ὁ μὲν οὖν Σύφαξ διὰ ταῦτα τοῖς Καρχηδονίοις προσέθετο , καὶ ὁ Μασινίσσας τὰ τῶν Ῥωμαίων ἀν - θείλετο καὶ χρησιμώτατος αὐτοῖς διὰ πάντων ἐγένετο · Σκιπίων δὲ πάντα τὰ ἐντὸς τοῦ Πυρηναίου τὰ μὲν βίᾳ , τὰ δὲ ὁμολογίᾳ προσποιησάμενος ἐς τὴν Λιβύην στείλασθαι ἡτοιμάζετο . οἱ δ’ ἐν τῇ Ῥώμῃ τὰ μὲν φθόνῳ τῶν κατορθωμάτων αὐτοῦ , τὰ δὲ φόβῳ μὴ ὑπερφρονήσας τυραννήσῃ , ἀνεκαλέσαντο αὐτόν , δύο τῶν στρατηγῶν διαδόχους αὐτῷ πέμψαντες . Καὶ ὁ μὲν οὕτω τῆς ἀρχῆς ἐπαύθη , ὁ δέ γε Σουλπίκιος μετὰ τοῦ Ἀττάλου κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον Ὠρεὸν μὲν προδοσίᾳ , Ὀποῦντα δὲ ἰσχύι κατέσχεν . ὁ γὰρ Φίλιππος οὐκ ἠδυνήθη αὐτοῖς ἐπαμῦναι διὰ ταχέων , τὰς διόδους προκατασχόντων τῶν Αἰτωλῶν . ὀψὲ δέ ποτε ἐπελθών , εἰς τὰς ναῦς αὐτοῦ τὸν Ἀτταλον καταφυγεῖν ἐβιάσατο . ὁ μέντοι Φίλιππος σπείσασθαι τοῖς Ῥωμαίοις ἠθέλησε . καί τινων λόγων αὐτοῖς γενομένων τὰ μὲν τῆς εἰρήνης ἀφείθη , τοὺς δ’ Αἰτωλοὺς ἀπὸ τοῦ συμμαχεῖν τοῖς Ῥωμαίοις μεταθέμενος φίλους ἑαυτοῦ ἐποιήσατο . Ὁ δ’ Ἀννίβας τέως ἡσυχίαν ἦγεν , ἀγαπῶν εἰ τὰ ὑπάρχοντά οἶ διασώσαιτο . καὶ οἱ ὕπατοι νομίζοντες αὐτὸν καὶ ἄνευ μάχης ἐκτρυχωθῆναι , ἀνεῖχον . Τῶ δ’ ἐπιόντι ἔτει ὅ τε Σκιπίων ὁ Πούπλιος καὶ Λικίνιος Κράσσος ὑπάτευσαν . καὶ ὁ μὲν ἐν τῇ Ἰταλίᾳ ἔμεινεν , ὁ δὲ Σκιπίων ἐς Σικελίαν ἀπελθεῖν καὶ ἐς Λιβύην προσετέτακτο , ἵνα εἰ μὴ τὴν Καρχηδόνα αἱρήσει , τόν γε Ἀννίβαν ἀπὸ τῆς Ἰταλίας τέως ἀνθελκύσῃ . οὔτε δὲ στράτευμα ἀξιόλογον οὔτε πρὸς τριήρεις ἀνάλωμα ἔλαβε , διὰ τὰς ἀριστείας φθονούμενος · μόλις δὲ καὶ τὰ πάνυ ἀναγκαῖα παρέσχον αὐτῷ . καὶ ὁ μὲν σὺν τῷ ναυτικῷ τόν συμμάχων καί τισιν ἐθελονταῖς ἐκ τοῦ δήμου ἀπῇρεν , ὁ δὲ Μάγων ἐκ τῆς νήσου παραπλεύσας εἰς τὴν Λιγυστικὴν ἀπέβη . ὁ Κράσσος δ’ ἐν τῇ Βρεττίᾳ τῷ Ἀννίβᾳ προσήδρευεν . ὁ μέντοι Φίλιππος κατηλλάγη Ῥωμαίοις · Πούπλιον γὰρ Σεμπρώνιον εἰς Ἀπολλωνίαν ἐλθόντα σὺν πολλῇ δυνάμει αἰσθόμενος ἀσμένως ἐσπείσατο . Σκιπίων δ’ ὁ ὕπατος εἰς Σικελίαν κατάρας παρεσκευάζετο μὲν ὡς ἐς Λιβύην πλεύσων , οὐκ ἠδυνήθη δέ , μήτε δύναμιν ἐντελῆ καὶ αὐτὴν ἀσυγκρότητον ἔχων . διὸ πάντα τὸν χειμῶνα ἐκεῖ διήγαγε , τοὺς σὺν αὐτῷ ἐξασκῶν καὶ ἄλλους προσκαταλέγων . μέλλοντι δὲ περαιώσασθαι ἀγγελία αὐτῷ ἐκ Ῥηγίου ἧκε τὴν πόλιν τῶν Λοκρῶν τινας προδώσειν . τοῦ γὰρ φρουράρχου καταβοήσαντες καὶ μηδεμιᾶς ἐκδικίας παρὰ τοῦ Ἀννίβου τυχόντες πρὸς τοὺς Ῥωμαίους ἀπέκλιναν . νᾶν . δύναμιν οὖν πέμψας ἐκεῖ , πολλὰ τῆς πόλεως νυκτὸς μετὰ τῶν προδιδόντων κατέλαβε . τῶν δὲ Καρχηδονίων εἰς τὴν ἄκραν συνειληθέντων καὶ τὸν Ἀννίβαν μετακαλεσαμένων , κατὰ τάχος ἐξανήχθη καὶ ὁ Σκιπίων , καὶ πλησιάσαντα τῇ πόλει αἰφνιδίῳ ἐπεκδρομῇ ἀπεώσατο . εἶτα λαβὼν τὴν ἀκρόπολιν καὶ ἐπιτρέψας τὴν πάσαν πόλιν δύο χιλιάρχοις ἀνέπλευσεν . οὐκ ἠδυνήθη μέντοι τῇ Λιβύῃ προσπλεῦσαι . οὕτω δ' οἱ Καρχηδόνιοι τὴν ὁρμὴν αὐτοῦ ἔδεισαν , ὥστε χρήματα μὲν τῷ Φιλίππῳ στεῖλαι , ἵν εἰς τὴν ᾿Ιταλίαν στρατεύσῃ , καὶ τῷ Ἀννίβᾳ καὶ σῖτον πέμψαι καὶ στρατιώτας , καὶ ναῦς τῷ Μάγωνι καὶ χρήματα , ἔνα τὸν Σκιπίωνα κωλύσῃ περαιωθῆναι . ἐκ δὲ σημείων τινῶν νίκην οἶ Ῥωμαῖοι λαμπρὰν ἐλπίσαντες , τήν τε ἐν τῇ Λιβύῃ στρατιὰν τῷ Σκιπίωνι καὶ δύναμιν ἄλλην ὡς ἂν ἐθελήσῃ καταλέξασθαί οἱ ἐπέτρεψαν . τῶν γὰρ ὑπάτων Μάρκον μὲν Εέθηγον τῷ Μάγωνι , Πούπλιον δὲ Σεμπρώνιον τῷ Ἀννίβᾳ ἀντέταξαν .
Lemmas: ὁ δέ Μασινέσσας ἀνήρ εἰμί ἐν ὁ ἀγαθός ἐξετάζω καί χείρ γάρ καί βούλευμα ἀγαθός τυγχάνω ὁ πολέμιος . πρός δέ ὁ Ῥωμαῖος ἐκ ὁ Καρχηδόνιος ἐκ αἴτιος τοιόσδε μεταφέρω . ὁ Ασδρούβας ὁ ὁ Γίσγωνος φίλος τε εἰμί αὐτός καί Σοφωνίδης ὁ ἑαυτοῦ θυγάτηρ αὐτός ἐνάγω . ὁ Σύφαξ δέ συγγίγνομαι , καί ὁ ὁ Ῥωμαῖος αὐτός φρονέω αἰσθάνομαι , οὐκέτι ὁ ὁμολογέω πρός ὁ Μασινίσσας φυλάσσω , ἀλλά ἐθέλω ὁ Καρχηδόνιος ὁ Σύφαξ προσποιέω , οὐ μικρός δύναμις ἄρχω , ὁ τεἀρχὴν αὐτός συγκαταπράσσω , ὅς ὁ Μασινίσσας προσήκω , ὁ πατήρ αὐτός τότε θνῄσκω , καί ὁ Σοφωνίδης συνοικίζω . ὁ δέ ὁ τε κάλλος ἐπιφανής εἄν καί παιδεία πολύς καί γράμμα καί μουσικός ἀσκέω , ἀστεῖος τε καί αἱμύλος εἰμί , καί οὕτως Ἐπαφρόδιτος ὡς ὁράω ἢ καί ἀκούω μόνος καί ὁ πάνυ δύσερως κατεργάζομαι . ὁ μέν οὖν Σύφαξ διά οὗτος ὁ Καρχηδόνιος προστίθημι , καί ὁ Μασινίσσας ὁ ὁ Ῥωμαῖος εἰς - θάλλω καί χρήσιμος αὐτός διά πᾶς γίγνομαι · Σκιπίων δέ πᾶς ὁ ἐντός ὁ Πυρηναῖος ὁ μέν βία , ὁ δέ ὁμολογία προσποιέω εἰς ὁ Λιβύη στέλλω ἑτοιμάζω . ὁ δέ ἐν ὁ Ῥώμη ὁ μέν φθόνος ὁ κατόρθωμα αὐτός , ὁ δέ φόβος μή ὑπερφρονέω τυραννέω , ἀνακαλέω αὐτός , δύο ὁ στρατηγός διάδοχος αὐτός πέμπω . καί ὁ μέν οὗτος ὁ ἀρχή παύω , ὁ δέ γε Σουλπίκιος μετά ὁ Ἄτταλος κατά ὁ αὐτός χρόνος Ὠρεός μέν προδοσία , Ὀποῦς δέ ἰσχύς κατέχω . ὁ γάρ Φίλιππος οὐ δύναμαι αὐτός ἐπαμύνω διά ταχύς , ὁ δίοδος προκατέχω ὁ Αἰτωλός . ὀψέ δέ ποτός ἐπέρχομαι , εἰς ὁ ναῦς αὐτός ὁ Ἀτταλός καταφεύγω βιάζομαι . ὁ μέντοι Φίλιππος σπένδω ὁ Ῥωμαῖος ἐθέλω . καί τίνω λόγος αὐτός γίγνομαι ὁ μέν ὁ εἰρήνη ἀφίημι , ὁ δέ Αἰτωλοί ἀπό ὁ συμμαχέω ὁ Ῥωμαῖος μετατίθημι φίλος ἑαυτοῦ ποιέω . ὁ δέ Ἀννίβας τέως ἡσυχία ἄγω , ἀγάπη εἰμί ὁ ὑπάρχω οἶς διασῴζω . καί ὁ ὕπατος νομίζω αὐτός καί ἄνευ μάχη ἐκτρυχόω , ἀνέχω . ὁ δέ ἔπειμι ἔτος ὅς τε Σκιπίων ὁ Πούπλιος καί Λικίνιος Κράσσος ὑπατεύω . καί ὁ μέν ἐν ὁ Ἰταλία μένω , ὁ δέ Σκιπίων εἰς Σικελία ἀπέρχομαι καί εἰς Λιβύη προστάσσω , ἵνα εἰμί μή ὁ Καρχηδών αἱρέω , ὁ γε Ἀννίβας ἀπό ὁ Ἰταλία τέως ἀνθέλκω . οὔτε δέ στράτευμα ἀξιόλογος οὔτε πρός τριήρης ἀνάλωμα λαμβάνω , διά ὁ ἀριστεία φθονέω · μόλις δέ καί ὁ πάνυ ἀναγκαῖος παρέχω αὐτός . καί ὁ μέν σύν ὁ ναυτικός ὁ σύμμαχος καί τις ἐθελοντής ἐκ ὁ δῆμος ἀπαίρω , ὁ δέ Μάγος ἐκ ὁ νῆσος παραπλέω εἰς ὁ Λιγυστικός ἀποβαίνω . ὁ Κράσσος δέ ἐν ὁ Βρέττιος ὁ Ἀννίβας προσεδρεύω . ὁ μέντοι Φίλιππος καταλλάσσω Ῥωμαῖος · Πούπλιος γάρ Σεμπρώνιος εἰς Ἀπολλωνία ἔρχομαι σύν πολύς δύναμις αἰσθάνομαι ἄσμενος σπένδω . Σκιπίων δέ ὁ ὕπατος εἰς Σικελία κατάρα παρασκευάζω μέν ὡς εἰς Λιβύη πλέω , οὐ δύναμαι δέ , μήτε δύναμις ἐντελής καί αὐτός ἀσυγκρότητος ἔχω . διό πᾶς ὁ χειμών ἐκεῖ διάγω , ὁ σύν αὐτός ἐξασκέω καί ἄλλος προσκαταλέγω . μέλλω δέ περαιόω ἀγγελία αὐτός ἐκ Ῥήγιον ἵημι ὁ πόλις ὁ Λοκρός τις προδίδωμι . ὁ γάρ φρουράρχης καταβοάω καί μηδείς ἐκδικία παρά ὁ Ἀννίβας τυγχάνω πρός ὁ Ῥωμαῖος ἀποκλίνω . νάω . δύναμις οὖν πέμπω ἐκεῖ , πολύς ὁ πόλις νύξ μετά ὁ προδίδωμι καταλαμβάνω . ὁ δέ Καρχηδόνιος εἰς ὁ ἄκρος συνειλέω καί ὁ Ἀννίβας μετακαλέω , κατά τάχος ἐξανάγω καί ὁ Σκιπίων , καί πλησιάζω ὁ πόλις αἰφνίδιος ἐπεκδρομή ἀπωθέω . εἶτα λαμβάνω ὁ ἀκρόπολις καί ἐπιτρέπω ὁ πᾶς πόλις δύο χιλίαρχος ἀναπλέω . οὐ δύναμαι μέντοι ὁ Λιβύη προσπλέω . οὗτος δέ ὁ Καρχηδόνιος ὁ ὁρμή αὐτός δείδω , ὥστε χρῆμα μέν ὁ Φίλιππος στέλλω , ἵνα εἰς ὁ Ἰταλία στρατεύω , καί ὁ Ἀννίβας καί σῖτος πέμπω καί στρατιώτης , καί ναῦς ὁ Μάγος καί χρῆμα , νάω ὁ Σκιπίων κωλύω περαιόω . ἐκ δέ σημεῖον τις Νίκη οἶς Ῥωμαῖος λαμπρός ἐλπίζω , ὁ τε ἐν ὁ Λιβύη στρατία ὁ Σκιπίων καί δύναμις ἄλλος ὡς εἄν ἐθέλω καταλέγω ὁ ἐπιτρέπω . ὁ γάρ ὕπατος Μᾶρκος μέν Εέθηγον ὁ Μάγος , Πούπλιος δέ Σεμπρώνιος ὁ Ἀννίβας ἀντιτάσσω .