joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 8.20
Ἱνσοῦβροι δὲ Γαλατικὸν γένος , συμμάχους ἐκ τῶν ὑπὲρ τὰς Ἄλπεις ὁμοφύλων προσειληφότες , ὅπλα τοῖς Ῥωμαίοις ἐπήνεγκαν . διό καὶ αὐτοὶ ηὐτρεπίζοντο . ληισαμένων δὲ τόν βαρβάρων τινά , τελευταῖον χειμῶνος μεγάλου νυκτὸς συμβάντος ὑπετόπησαν τὸ θεῖον ἐναντιοῦσθαι αὐτοῖς καὶ ἠθύμησαν , καὶ καταπτήξαντες φυγῇ τὴν σωτηρίαν πορίσασθαι ἐπεχείρησαν . ’σαν . καὶ ὁ Ῥηγοῦλος αὐτοὺς κατεδίωξε , καὶ τοῖς ὀπισθοφυλακοῦσι προσμίξας ἡττήθη τε καὶ ἀπέθανεν ’ Αἰμίλιος δὲ λόφον τινὰ κατασχὼν ἡσύχαζεν . ἀντικατασχόντων δὲ καὶ τῶν Γαλατῶν ἕτερον , ἐπί τινας μὲν ἡμέρας ἠρέμουν , ἔπειτα οἱ μὲν ὀργῇ τοῦ γεγονότος , αὐχήματι δὲ τῆς νίκης οἱ βάρβαροι , καταδραμόντες ἀπὸ τῶν μετεώρων συνέβαλον . καὶ ἐπὶ πολὺ μὲν ἰσορρόπως ἐμάχοντο , τέλος δ’ οἶ Ῥωμαῖοι τῷ ἱππικῷ περισχόντες αὐτοὺς κατέκοψαν , καὶ τὸ στρατόπεδον αὐτῶν εἷλον καὶ τὰ λάφυρα ἐκομίσαντο . καὶ μετὰ ταῦτα τοῖς τῶν Βοουίων ὁ Αἰμίλιος ἐλυμήνατο , καὶ τὰ ἐπινίκια ἤγαγε , τούς τε πρώτους τῶν ἁλόντων ὡπλισμένους μένους ἐπὶ τὸ Καπιτώλιον ἀνεκόμισεν , ἐπισκώπτων αὐτοῖς ὡς ὀμωμοκόσι μὴ πρότερον τοὺς θώρακας ἀποδύσασθαι πρὶν ἀνελθεῖν εἰς τὸ Καπιτώλιον . ἐκ δὲ τούτου τήν τε τῶν Βοουίων ἅπασαν προσεκτήσαντο καὶ τὸν Ἠριδανὸν τότε πρῶτον ἐπὶ τοὺς Ἰνσούβρους διέβησαν καὶ τὴν χώραν αὐτῶν ἐπόρθουν . Τεράτων δ’ ἐν τούτῳ γενομένων ἐς μέγα δέος οἶ ἐν τῇ Ῥώμῃ κατέστησαν ’ ποταμός τε γὰρ ἐν τῷ Πικηνῷ αἱματώδης ἐρρύη κἀν τῇ Τυρσηνίδι καίεσθαι τοῦ οὐρανοῦ πολὺ ἔδοξε , καὶ ἐν τῷ Ἀριμίνῳ φῶς νύκτωρ ἡμέρᾳ προσεοικὸς ἔλαμψε , καὶ πολλαχόθι τῆς Ἰταλίας τρεῖς σελῆναι νυκτὸς ἐφαντάσθησαν , κἀν τῇ ἀγορᾷ γὺψ ἐφ’ ἡμέρας πλείονας ἐνιδρύθη . διά τε γοῦν τὰ τέρατα ταῦτα καὶ ὅτι τινὲς παρανόμως ἔλεγον τοὺς ὑπάτους αἱρεθῆναι , μετεπέμψαντο αὐτούς . δεξάμενοι δὲ τὰ γράμματα οἱ ὕπατοι οὐκ εὐθὺς αὐτὰ ἀνέγνων , ἄρτι πρὸς πόλεμον καθιστάμενοι , ἀλλὰ προσυμβαλόντες ἐκράτησαν . μετὰ δὲ τὴν μάχην ἀναγνωσθείσης . τῆς ἐπιστολῆς ὁ μὲν Φούριος ἑτοίμως ἐπείθετο , ὁ δέ γε Φλαμίνιος ἐπαιρόμενος τῇ νίκῃ τήν τε αἵρεσιν αὐτῶν ἀπεδείκνυ δι’ αὐτῆς ὀρθῶς ἔχουσαν καὶ διὰ τὸν πρὸς αὐτὸν φθόνον ἐνέκειτο καὶ τοῦ θείου τοὺς δυνατοὺς καταψεύδεσθαι . οὔτ’ οὖν ἀπαναστῆναι πρὶν τὸ πᾶν καταστήσασθαι ἤθελε καὶ διδάξειν καὶ τοὺς οἴκοι ἔφη μήτ’ ὄρνισι μήτ’ ἄλλῳ δή τινι τοιούτῳ προσέχοντας ἀπατᾶσθαι . καὶ ὁ μὲν κατὰ χώραν μένειν ἤθελε καὶ τόν συνάρχοντα κατέχειν ἐπειρᾶτο , ἐπειρᾶτο , Φούριος δ' οὐκ ἐπείθετο . τῶν δὲ μετὰ τοῦ Φλαμινίου μελλόντων καταλειφθήσεσθαι φοβηθέντων μὴ μονωθέντες πάθωσί τι παρὰ τῶν ἐναντίων , καὶ δεηθέντων ἡμέρας τινὰς προσμεῖναι , ἐπείσθη , οὐ μέντοι καὶ ἔργου ἥψατο . Φλαμίνιος δὲ περινοστῶν τὴν χώραν ἔτεμνε καὶ ἐρύματά τινα κατεστρέψατο , τά τε λάφυρα πάντα τοῖς στρατιώταις , θεραπεύων αὐτούς , ἐχαρίσατο . ὀψὲ δ' οἴκαδε ἐπανελθόντες ὑπὸ μὲν τῆς γερουσίας αἰτίαν τῆς ἀπειθείας ἔσχον , διὰ γὰρ τὴν πρὸς τὸν Φλαμίνιον ὀργὴν ἠτίμασαν καὶ τὸν Φούριον , τὸ δὲ πλῆθος ἀντιφιλονεικῆσαν ὑπὲρ τοῦ Φλαμινίου ἐψηφίσαντο τὰ νικητήρια . καὶ ἀγαγόντες αὐτὰ ἐξέστησαν τῆς ἀρχῆς . Ἕτεροι δὲ ὕπατοι Κλαύδιος Μάρκελλος καὶ Γναῖος Σκιπίων ἀνθαιρεθέντες ἐστράτευσαν ἐπὶ τοὺς Ἰνσούβρους . εἰρήνην γὰρ αὐτοῖς αἰτήσασιν οὐκ ἐψηφίσαντο . καὶ ἄμφω μὲν πρῶτον πολεμοῦντες τὰ πλείω ἐκράτουν , ἔπειτα τὴν συμμαχίδα λεηλατουμένην μαθόντες διῃρέθησαν . καὶ Μάρκελλος μὲν ἐπὶ τοὺς ληιζομένους τὴν σύμμαχον διὰ ταχέων ἐλθὼν οὐ κατέλαβε σφᾶς ἐκεῖ , φεύγοντας δ’ ἐπεδίωξε καὶ ὑποστάντας ἐνίκησε , Σκιπίων δὲ κατὰ χώραν μείνας Ἀκέρας ἐπολιόρκει , καὶ λαβὼν αὐτὰς ὁρμητήριον τοῦ πολέμου πεποίηκεν , οὔσας ἐπικαίρους καὶ εὐερκεῖς . κἀντεῦθεν ὁρμώμενοι τό τε Μεδιόλανον καὶ κωμόπολιν ἑτέραν ἐχειρώσαντο . ἁλόντων δὲ τούτων καὶ οἱ λοιποὶ Ἱνσοῦβροι ὡμολόγησαν αὐτοῖς , χρήματα καὶ μέρος τῆς γῆς δόντες . Εἶτα Πούπλιός τε Κορνήλιος καὶ Μάρκος Μινούκιος ἐπ’ Ἴστρου ἐστράτευσαν , καὶ πολλὰ τῶν ἐκεῖ ἐθνῶν τὰ μὲν πολέμῳ , τὰ δὲ ὁμολογίαις ὑπέταξαν . Λούκιος δὲ Οὐετούριος καὶ Γάιος Δουτάτιος ἦλθον μέχρι τῶν Ἄλπεων , ἄνευ δὲ μάχης πολλοὺς ᾠκειώσαντο . ὁ μέντοι τῶν Σαρδιαίων ἄρχων Δημήτριος , ὡς ἄνω που εἴρηται , τοῖς ἐπιχωρίοις ἐπαχθὴς ἦν καὶ τὰ τῶν πλησιοίκων ἐκακούργει καὶ ἐδόκει τῇ Ῥωμαίων φιλίᾳ ἀποχρώμενος ἀδικεῖν . αἰσθόμενοι δὲ τοῦτο οἱ ὕπατοι Αἰμίλιος Παῦλος καὶ Μάρκος Διούιος μετεπέμψαντο αὐτόν . ὡς δ’ οὐχ ὑπήκουσεν , ἀλλὰ καὶ τῆς συμμαχίδος σφῶν ἥπτετο , ἐστράτευσαν ἐπ’ αὐτὸν ἐν τῇ Ἴσσῃ ὄντα . καὶ προμαθόντες ὅτι ὑφώρμει που τῶν κατάρσεων , μέρος τῶν νεῶν εἰς τὰ ἐπὶ θάτερα τῆς νήσου προσμίξαι ἔπεμψαν . κἀκ τούτου τῶν Ἰλλυριῶν ἐπ’ ἐκείνους ὡς καὶ μόνους ὄντας τραπομένων , αὐτοὶ κατὰ σχολὴν προσπλεύσαντες ἐν ἐπιτηδείῳ τε ἐστρατοπεδεύσαντο καὶ προσπεσόντας σφίσιν αὐθημερὸν τοὺς ἐπιχωρίους ὀργῇ τῆς ἀπάτης ἀπεώσαντο . τοῦ δὲ Δημητρίου ἐς Φάρον ἑτέραν νῆσον διαφυγόντος , καὶ ἐπ’ ἐκείνην ἔπλευσαν καὶ τῶν ἀντικαταστάντων ἐκράτησαν καὶ τὴν πόλιν ἐκ προδοσίας εἷλον , τοῦ Δημητρίου διαδράντος . ὃς τότε μὲν εἰς Μακεδονίαν μετὰ πολλόν χρημάτων πρὸς Φίλιππον τὸν βασιλέα αὐτῆς ἐλθὼν ὑπ’ ἐκείνου μὲν οὐκ ἐξεδόθη , πρὸς δὲ τοὺς Ἰλλυριοὺς ἐπανελθὼν συνελήφθη ὑπὸ Ῥωμαίων καὶ ἐδικαιώθη .
Lemmas: ινσουβροω δέ Γαλατικός γένος , σύμμαχος ἐκ ὁ ὑπέρ ὁ Ἄλπεις ὁμόφυλος προσλαμβάνω , ὅπλον ὁ Ῥωμαῖος ἐπιφέρω . διό καί αὐτός εὐτρεπίζω . ληΐζομαι δέ ὁ βάρβαρος τις , τελευταῖος χειμών μέγας νύξ συμβαίνω ὑποτοπέω ὁ θέω ἐναντιόομαι αὐτός καί ἀθυμέω , καί καταπτήσσω φυγή ὁ σωτηρία πορίζω ἐπιχειρέω . σῴζω . καί ὁ Ῥηγοῦλος αὐτός καταδιώκω , καί ὁ ὀπισθοφυλακέω προσμείγνυμι ἡσσάομαι τε καί ἀποθνῄσκω ’ Αἰμίλιος δέ λόφος τις κατέχω ἡσυχάζω . ἀντικατέχω δέ καί ὁ Γαλάτης ἕτερος , ἐπί τις μέν ἡμέρα ἠρεμέω , ἔπειτα ὁ μέν ὀργή ὁ γίγνομαι , αὔχημα δέ ὁ Νίκη ὁ βάρβαρος , κατατρέχω ἀπό ὁ μετέωρος συμβάλλω . καί ἐπί πολύς μέν ἰσόρροπος μάχομαι , τέλος δέ οἶς Ῥωμαῖος ὁ ἱππικός περιέχω αὐτός κατακόπτω , καί ὁ στρατόπεδον αὐτός αἱρέω καί ὁ λάφυρα κομίζω . καί μετά οὗτος ὁ ὁ βοουιος ὁ Αἰμίλιος λυμαίνομαι , καί ὁ ἐπινίκιος ἄγω , ὁ τε πρῶτος ὁ ἁλίσκομαι ὁπλίζω μένος ἐπί ὁ Καπιτώλιον ἀνακομίζω , ἐπισκώπτω αὐτός ὡς ὄμνυμι μή πρότερος ὁ θώραξ ἀποδύω πρίν ἀνέρχομαι εἰς ὁ Καπιτώλιον . ἐκ δέ οὗτος ὁ τε ὁ βοουιος ἅπας προσκτάομαι καί ὁ Ἠριδανός τότε πρῶτος ἐπί ὁ Ἰνσούβρος διαβαίνω καί ὁ χώρα αὐτός πορθέω . Τέρας δέ ἐν οὗτος γίγνομαι εἰς μέγας δέος οἶς ἐν ὁ Ῥώμη καθίστημι ’ ποταμός τε γάρ ἐν ὁ Πικηνός αἱματώδης ῥέω ἐν ὁ Τυρσηνίς καίω ὁ οὐρανός πολύς δοκέω , καί ἐν ὁ Ἀρίμινον φάος νύκτωρ ἡμέρα προσέοικα λάμπω , καί πολλαχόθι ὁ Ἰταλία τρεῖς σελήνη νύξ φαντάζω , ἐν ὁ ἀγορά γύψ ἐπί ἡμέρα πλείων ἐνιδρύω . διά τε γοῦν ὁ τέρας οὗτος καί ὅτι τις παρανόμως λέγω ὁ ὕπατος αἱρέω , μεταπέμπω αὐτός . δέχομαι δέ ὁ γράμμα ὁ ὕπατος οὐ εὐθύς αὐτός ἀναγιγνώσκω , ἄρτι πρός πόλεμος καθίστημι , ἀλλά προσυμβάλλω κρατέω . μετά δέ ὁ μάχη ἀναγιγνώσκω . ὁ ἐπιστολή ὁ μέν Φούριος ἑτοίμως πείθω , ὁ δέ γε Φλαμίνιος ἐπαίρω ὁ Νίκη ὁ τε αἵρεσις αὐτός ἀποδείκνυμι διά αὐτός ὀρθῶς ἔχω καί διά ὁ πρός αὐτός φθόνος ἔγκειμαι καί ὁ θεῖον ὁ δυνατός καταψεύδομαι . οὔτε οὖν ἀπανίστημι πρίν ὁ πᾶς καθίστημι ἐθέλω καί διδάσκω καί ὁ οἴκοι φημί μήτε ὄρνις μήτε ἄλλος δή τις τοιοῦτος προσέχω ἀπατάω . καί ὁ μέν κατά χώρα μένω ἐθέλω καί ὁ συνάρχω καταχέω πειράω , πειράω , Φούριος δέ οὐ πείθω . ὁ δέ μετά ὁ Φλαμίνιος μέλλω καταλείπω φοβέω μή μονόω πάσχω τίς παρά ὁ ἐναντίος , καί δήω ἡμέρα τις προσμένω , πείθω , οὖον μέντοι καί ἔργον ἅπτω . Φλαμίνιος δέ περινοστέω ὁ χώρα τέμνω καί ἔρυμα τις καταστρέφω , ὁ τε λάφυρα πᾶς ὁ στρατιώτης , θεραπεύω αὐτός , χαρίζομαι . ὀψέ δέ οἴκαδε ἐπανέρχομαι ὑπό μέν ὁ γερουσία αἴτιος ὁ ἀπείθεια ἔχω , διά γάρ ὁ πρός ὁ Φλαμίνιος ὀργή ἀτιμάζω καί ὁ Φούριος , ὁ δέ πλῆθος ἀντιφιλονεικέω ὑπέρ ὁ Φλαμίνιος ψηφίζω ὁ νικητήριος . καί ἄγω αὐτός ἐξίστημι ὁ ἀρχή . ἕτερος δέ ὕπατος Κλαύδιος Μάρκελλος καί Γναῖος Σκιπίων ἀνθαιρέω στρατεύω ἐπί ὁ Ἰνσούβρος . εἰρήνη γάρ αὐτός αἰτέω οὐ ψηφίζω . καί ἄμφω μέν πρῶτος πολεμέω ὁ πλείων κρατέω , ἔπειτα ὁ συμμαχίς λεηλατέω μανθάνω διαιρέω . καί Μάρκελλος μέν ἐπί ὁ ληΐζομαι ὁ σύμμαχος διά ταχύς ἔρχομαι οὖον καταλαμβάνω σφεῖς ἐκεῖ , φεύγω δέ ἐπιδιώκω καί ὑφίστημι νικάω , Σκιπίων δέ κατά χώρα μένω ἀκέρα πολιορκέω , καί λαμβάνω αὐτός ὁρμητήριον ὁ πόλεμος ποιέω , εἰμί ἐπίκαιρος καί εὐερκής . ἐντεῦθεν ὁρμάω ὁ τε Μεδιόλανον καί κωμόπολις ἕτερος χειρόομαι . ἁλίσκομαι δέ οὗτος καί ὁ λοιπός ινσουβροω ὁμολογέω αὐτός , χρῆμα καί μέρος ὁ γῆ δίδωμι . εἶτα Πούπλιος τε Κορνήλιος καί Μάρκος Μινούκιος ἐπί Ἴστρος στρατεύω , καί πολύς ὁ ἐκεῖ ἔθνος ὁ μέν πόλεμος , ὁ δέ ὁμολογία ὑποτάσσω . Λούκιος δέ Οὐετούριος καί Γάιος Δουτάτιος ἔρχομαι μέχρι ὁ Ἄλπεις , ἄνευ δέ μάχη πολύς οἰκειόω . ὁ μέντοι ὁ Σαρδιαίων ἄρχω Δημήτριος , ὡς ἄνω ποῦ εἴρω , ὁ ἐπιχώριος ἐπαχθής εἰμί καί ὁ ὁ πλησιοικος κακουργέω καί δοκέω ὁ Ῥωμαῖος φίλιος ἀποχράω ἀδικέω . αἰσθάνομαι δέ οὗτος ὁ ὕπατος Αἰμίλιος Παῦλος καί Μάρκος Διούιος μεταπέμπω αὐτός . ὡς δέ οὐ ὑπακούω , ἀλλά καί ὁ συμμαχίς σφεῖς ἅπτω , στρατεύω ἐπί αὐτός ἐν ὁ Ἴσσα εἰμί . καί προμανθάνω ὅτι ὑφορμάω ποῦ ὁ κάταρσις , μέρος ὁ νέος εἰς ὁ ἐπί ἕτερος ὁ νῆσος προσμείγνυμι πέμπω . ἐκ οὗτος ὁ Ἰλλυριός ἐπί ἐκεῖνος ὡς καί μόνος εἰμί τρέπω , αὐτός κατά σχολή προσπλέω ἐν ἐπιτήδειος τε στρατοπεδεύω καί προσπίπτω σφεῖς αὐθήμερος ὁ ἐπιχώριος ὀργή ὁ ἀπάτη ἀπωθέω . ὁ δέ Δημήτριος εἰς Φάρος ἕτερος νῆσος διαφεύγω , καί ἐπί ἐκεῖνος πλέω καί ὁ ἀντικαθίστημι κρατέω καί ὁ πόλις ἐκ προδοσία αἱρέω , ὁ Δημήτριος διαδιδράσκω . ὅς τότε μέν εἰς Μακεδονία μετά πολύς χρῆμα πρός Φίλιππος ὁ βασιλεύς αὐτός ἔρχομαι ὑπό ἐκεῖνος μέν οὐ ἐκδίδωμι , πρός δέ ὁ Ἰλλυριοί ἐπανέρχομαι συλλαμβάνω ὑπό Ῥωμαῖος καί δικαιόω .