joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 7.20
ἐχρῆτό τινι . χρόνον μὲν οὑν τινα εἰρνήν πρὸς ἀλλήλους καὶ πρὸς τοὺς περιοίκους ἤγαγον · εἶτα λιμοῦ ἐπικρατήσαντος , ὥστε τινὰς καὶ εἰς τὸν ποταμὸν ἑαυτοὺς ἐμβαλεῖν μὴ φέροντας τὸν λιμόν , ἐστασίασαν . οἱ μὲν γὰρ τοὺς εὐπόρους ὡς περὶ τὸν σῖτον κακουργοῦντας ἐν αἰτίᾳ πεποίηντο , οἱ δὲ τοὺς πένητας ὡς τὴν γῆν μὴ βουλομένους ἐργάζεσθαι . ἰδὼν δὲ τοῦτο Σπούριος Μάλιος , ἀνὴρ ἱππεὺς πλούσιος , τυραννίδι ἐπικεχείρηκε , καὶ σῖτον ἐκ τῆς περιχώρου πριάμενος πολλοῖς μὲν ἐπευωνίζων , πολλοῖς δὲ καὶ προῖκα ἐδίδου , κἀκ τούτου συχνοὺς προσοικειωσάμενος , ὅπλα τε ἐπορίσατο καὶ φρουρούς · καὶ ἐκράτησεν ἂν τῆς πόλεως , εἰ μὴ Μινούκιος Αὐγουρῖνος , ἀνὴρ εὐπατρίδης , ἐπὶ τῇ σιτοδοσίᾳ τεταγμένος καὶ αἰτιώμενος ἐπὶ τῇ σιτοδείᾳ , εἰσήγγειλε τῇ βουλῇ τὸ πραττόμενον . ἡ δὲ γερουσία μαθοῦσα τὸ μήνυμα δικτάτωρα παραυτίκα ἐν τῷ συνεδρίῳ ἀνεῖπε τὸν Κυῒντιον τὸν Λούκιον τὸν Κικινάτον , καὶ ταῦτα παρήλικα ὄντα · ὀγδοηκοντούτης γὰρ ἦν . κἀκεῖ τὴν ἡμέραν πᾶσαν ἀνάλωσαν συγκαθήμενοι , ὥς τι δὴ βουλευόμενοι , ἔνα μὴ τὸ γεγονὸς ἐκφοιτήσῃ . νυκτὸς δ' ὁ δικτάτωρ τὸ Καπιτώλιον καὶ τὰ λοιπὰ τὰ ἐπικαιρότατα διὰ τῶν ἰππέων προκαταλαβών , ἔωθεν ἐπὶ τὸν Μάλιον ἔπεμψε Γάιον Σερουίλιον τὸν ἵππαρχον , ὡς δι’ ἄλλο τι ἐκεῖνον μετακαλοῦ μένος . ὁ δέ , ὑποτοπήσαντός τι τοῦ Μαλίου καὶ διαμέλλοντος , δείσας μὴ ὑπὸ ’τον πλήθους ἐξαρπασθῇ , ἤδη γὰρ συνέτρεχον , ἔκτεινε τὸν ἄνδρα , ἢ αὐτογνωμονήσας ἢ τοῦτο κεκελευσμένος πρὸς τοῦ δικτάτωρος . θορυβηθέντος δ' ἐπὶ τούτῳ τοῦ πλήθους ὁ Κυΐντιος δημηγορήσας καὶ σῖτον σφίσι παρασχὼν καὶ μή τινα ἕτερον ἢ κολάσας ἢ ἐπαιτιασάμενος τὸν θόρυβον ἔπαυσε . Πολέμων δὲ τοῖς Ῥωμαίοις ἐκ διαφόρων ἐθνῶν ἐπενηνεγμένων , τοὺς μὲν ἐν ὀλίγαις ἡμέραις ἐνίκησαν , τοῖς δὲ Τυρσηνοῖς ἐπὶ μακρὸν ἐπολέμησαν . Πλστουμέου δὲ νενικηκότος τοὺς Αἰκουοὺς καὶ μεγάλην πόλιν ἑλόντος αὐτῶν , ὅτι μήτ’ ἐκείνην οἱ στρατιῶται εἰς προνομὴν ἐξεχωρήθησαν μήτε τι τῆς λείας αἰτήσαντες ἔλαβον , τόν τε ταμίαν τὸν διατιθέμενον αὐτὴν περιστάντες ἐφόνευσαν καὶ τὸν Ποστούμιον ἐπιτιμῶντα αὐτοῖς ἐπὶ τούτῳ καὶ ζητοῦντα τοὺς αὐτόχειρας προσαπέκτειναν , καὶ τὴν χώραν οὐ τὴν αἰχμάλωτον μόνον , ἀλλὰ καὶ πάσαν προσένειμαν ἑαυτοῖς τὴν ἐν τῷ δημοσίῳ τότε τυγχάνουσαν . κἂν ἐπὶ πλεῖστον ἡ στάσις διήρκεσεν , εἰ μὴ πόλεμος αὖθις Ρωμαίοις παρὰ τῶν Αἰκουῶν ἐπενήνεκτο . φοβηθέντες γὰρ διὰ τοῦτο ἡσύχασαν , καὶ τὴν τιμωρίαν τῶν φόνων εἰς ὀλίγους ἐλθοῦσαν ὑπέμειναν , καὶ ἐπὶ τοὺς ἐναντίους στρατεύσαντες μάχῃ αὐτοὺς νενικήκασι . διὸ τήν τε λείαν αὐτοῖς οἱ δυνατοὶ διέδοσαν καὶ μισθὸν τοῖς πεζοῖς , εἶτα καὶ τοῖς ἱππεῦσιν ἐψηφίσαντο · ἀμισθὶ γὰρ μέχρι τότε καὶ οἰκόσιτοι ἐστρατεύοντο · τότε δὲ πρῶτον μισθοφορεῖν ἤρξαντο . Πολέμου δὲ αὐτοῖς πρὸς Οὐιέντας συστάντος , ἴως μὲν κατὰ σφὰς ἐπολέμουν ἐκεῖνοι , πολλάκις αὐτοὺς οἱ Ῥωμαῖοι ἐνίκησαν , καὶ ἐς πολιορκίαν κατέστησαν · προσγενομένων δὲ αὐτοῖς συμμάχων ἐπεξῆλθον τοῖς Ῥωμαίοις καὶ ἐπεκράτησαν . ἐν τούτοις δὲ ἡ πρὸς τῷ ὄρει τῷ Ἀλβανῷ οὔσα λίμνη , ὑπὸ τόν πέριξ αὐτῆς περικλειομένη λόφων καὶ μὴ ἔχουσα ἐκροήν , κατὰ τὸν τῆς πολιορκίας τῶν Οὐιεντῶν καιρὸν ἐς τοσοῦτον ἐπλήμμυρεν ὡς ὑπερεκχεῖσθαι καὶ τῶν ὀρῶν καὶ κατιέναι πρὸς θάλασσαν . κρίναντες δ’ οἱ Ῥωμαῖοι πάντως τι διὰ τούτου θεῖον σημαίνεσθαι , μαίνεσθαι , ἔπεμψαν εἰς Δελφοὺς περὶ τούτου χρησόμενοι . ἦν δέ τις καὶ παρὰ τοῖς Οὐιένταις Τυρσηνὸς ἀνὴρ μαντικός . ἐς ταὐτὸν οὖν ἥ τε Πυθία καὶ ἡ ἐκείνου μαντεία συνέδραμον · καὶ ἄμφω γὰρ ἁλώσεσθαι τὴν πόλιν εἶπον ὅταν τό ὕδωρ τὸ πλημμυρῆσαν μὴ ἐς θάλασσαν ἐκπέσῃ , ἀλλ’ ἀναλωθείη ἑτέρωθι , καί τινας ἱερουργέας διὰ τοῦτο γενέσθαι ἐκέλευσαν . ἀλλ’ ὁ μὲν Πύθιος οὔτε τίσι θεῶν οὔθ’ ὅπως αὐτὰς ποιήσουσι διεσάφησεν , ὁ δὲ Τυρσηνὸς ἐῴκει μὲν εἰδέναι , οὐδὲν δὲ ἐδήλου . οἱ γοῦν περὶ τὸ τεῖχος , ὅθεν ἐκεῖνος ὡμίλει , τεταγμένοι Ῥωμαῖοι , φιλίαν πρὸς ἐκεῖνον ὑποκριθέντες , τά τε ἄλλα θαρρεῖν αὐτῷ ἐνεδίδουν καὶ ἀδεῶς ἐπέτρεπον ἐκφοιτᾶν · καὶ οὕτω συλλαβόντες αὐτὸν πάντα τὰ καθήκοντα ἠνάγκασαν ἐξειπεῖν . καὶ κατὰ τὴν ὑποθήκην ἐκείνου τάς τε θυσίας ἐποίη(?)αν καὶ τὸν λόφον διέτρησαν καὶ τὸ πλεονάζον ὕδωρ εἰς τὸ πεδίον κρυπτῇ διώρυχι μετωχέτευσαν , ὥσθ’ ἅπαν ἐν αὐτῷ ἀναλίσκεσθαι καὶ μή τι καταρρέειν εἰς θάλασσαν .
Lemmas: χράω τις . χρόνος μέν ἐν τις εἰρήν πρός ἀλλήλων καί πρός ὁ περίοικος ἄγω · εἶτα λιμός ἐπικρατέω , ὥστε τις καί εἰς ὁ ποταμός ἑαυτοῦ ἐμβάλλω μή φέρω ὁ λιμός , στασιάζω . ὁ μέν γάρ ὁ εὔπορος ὡς περί ὁ σῖτος κακουργέω ἐν αἴτιος ποιέω , ὁ δέ ὁ πένης ὡς ὁ γῆ μή βούλομαι ἐργάζομαι . εἶδον δέ οὗτος Σπούριος Μάλιος , ἀνήρ ἱππεύς πλούσιος , τυραννίς ἐπιχειρέω , καί σῖτος ἐκ ὁ περίχωρος ὠνέομαι πολύς μέν ἐπευωνίζω , πολύς δέ καί προίξ δίδωμι , ἐκ οὗτος συχνός προσοικειόω , ὅπλον τε πορίζω καί φρουρός · καί κρατέω εἄν ὁ πόλις , εἰμί μή Μινούκιος Αὐγουρῖνος , ἀνήρ εὐπατρίδης , ἐπί ὁ σιτοδοσία τάσσω καί αἰτιάομαι ἐπί ὁ σιτοδεία , εἰσαγγέλλω ὁ βουλή ὁ πράσσω . ὁ δέ γερουσία μανθάνω ὁ μήνυμα δικτάτωρ παραυτίκα ἐν ὁ συνέδριον ἀνειπεῖν ὁ Κυΐντιος ὁ Λούκιος ὁ κικινάτος , καί οὗτος παρήλικος εἰμί · ὀγδοηκοντούτης γάρ εἰμί . ἐκεῖ ὁ ἡμέρα πᾶς ἀναλίσκω σύν-κάθημαι , ὅς τίς δή βουλεύω , νάω μή ὁ γίγνομαι ἐκφοιτάω . νύξ δέ ὁ δικτάτωρ ὁ Καπιτώλιον καί ὁ λοιπάς ὁ ἐπίκαιρος διά ὁ ἱππεύς προκαταλαμβάνω , εἴωθα ἐπί ὁ Μάλιος πέμπω Γάιος Σερουίλιος ὁ Ἵππαρχος , ὡς διά ἄλλος τίς ἐκεῖνος μετακαλέω μένος . ὁ δέ , ὑποτοπέω τίς ὁ Μαλίου καί διαμέλλω , δείδω μή ὑπό ’τον πλῆθος ἐξαρπάζω , ἤδη γάρ συντρέχω , ἐκτείνω ὁ ἀνήρ , ἢ αὐτογνωμονέω ἢ οὗτος κελεύω πρός ὁ δικτάτωρ . θορυβέω δέ ἐπί οὗτος ὁ πλῆθος ὁ Κυΐντιος δημηγορέω καί σῖτος ὅς παρέχω καί μή τις ἕτερος ἢ κολάζω ἢ ἐπαιτιάομαι ὁ θόρυβος παύω . Πολέμων δέ ὁ Ῥωμαῖος ἐκ διάφορος ἔθνος ἐπιφέρω , ὁ μέν ἐν ὀλίγος ἡμέρα νικάω , ὁ δέ Τυρρηνός ἐπί μακρός πολεμέω . πλστουμεης δέ νικάω ὁ αικουος καί μέγας πόλις αἱρέω αὐτός , ὅτι μήτε ἐκεῖνος ὁ στρατιώτης εἰς προνομή ἐκχωρέω μήτε τίς ὁ λεῖος αἰτέω λαμβάνω , ὁ τε ταμίας ὁ διατίθημι αὐτός περιίστημι φονεύω καί ὁ Ποστούμιος ἐπιτιμάω αὐτός ἐπί οὗτος καί ζητέω ὁ αὐτόχειρ προσαποκτείνω , καί ὁ χώρα οὖον ὁ αἰχμάλωτος μόνος , ἀλλά καί πᾶς προσνέμω ἑαυτοῦ ὁ ἐν ὁ δημόσιος τότε τυγχάνω . κἀν ἐπί πλεῖστος ὁ στάσις διαρκέω , εἰμί μή πόλεμος αὖθις Ῥωμαῖος παρά ὁ αικουω ἐπιφέρω . φοβέω γάρ διά οὗτος ἡσυχάζω , καί ὁ τιμωρία ὁ φόνος εἰς ὀλίγος ἔρχομαι ὑπομένω , καί ἐπί ὁ ἐναντίος στρατεύω μάχομαι αὐτός νικάω . διό ὁ τε λεῖος αὐτός ὁ δυνατός διαδίδωμι καί μισθός ὁ πεζός , εἶτα καί ὁ ἱππεύς ψηφίζω · ἀμισθί γάρ μέχρι τότε καί οἰκόσιτος στρατεύω · τότε δέ πρῶτος μισθοφορέω ἄρχω . Πόλεμος δέ αὐτός πρός Οὐιέντας συνίστημι , ἴωσις μέν κατά σφός πολεμέω ἐκεῖνος , πολλάκις αὐτός ὁ Ῥωμαῖος νικάω , καί εἰς πολιορκία καθίστημι · προσγίγνομαι δέ αὐτός σύμμαχος ἐπεξέρχομαι ὁ Ῥωμαῖος καί ἐπικρατέω . ἐν οὗτος δέ ὁ πρός ὁ ὄρος ὁ Ἀλβανός εἰμί λίμνη , ὑπό ὁ πέριξ αὐτός περικλείω λόφος καί μή ἔχω ἐκροή , κατά ὁ ὁ πολιορκία ὁ ουιημι καιρός εἰς τοσοῦτος πλημμύρω ὡς ὑπερεκχέω καί ὁ ὄρος καί κατέρχομαι πρός θάλασσα . κρίνω δέ ὁ Ῥωμαῖος πάντως τίς διά οὗτος θέω σημαίνω , μαίνομαι , πέμπω εἰς Δελφοί περί οὗτος χράω2 . εἰμί δέ τις καί παρά ὁ Οὐιένταις Τυρσηνός ἀνήρ μαντικός . εἰς αὐτός οὖν ὅς τε Πυθία καί ὁ ἐκεῖνος μαντεῖος συντρέχω · καί ἄμφω γάρ ἁλίσκομαι ὁ πόλις εἶπον ὅταν ὁ ὕδωρ ὁ πλημμυρέω μή εἰς θάλασσα ἐκπίπτω , ἀλλά ἀναλίσκω ἑτέρωθι , καί τις ἱερουργέας διά οὗτος γίγνομαι κελεύω . ἀλλά ὁ μέν Πύθιος οὔτε τίσις θεός οὔτε ὅπως αὐτός ποιέω διασαφέω , ὁ δέ Τυρσηνός ἔοικα μέν οἶδα , οὐδείς δέ δηλόω . ὁ γοῦν περί ὁ τεῖχος , ὅθεν ἐκεῖνος ὁμιλέω , τάσσω Ῥωμαῖος , φίλιος πρός ἐκεῖνος ὑποκρίνομαι , ὁ τε ἄλλος θαρσέω αὐτός ἐνδίδωμι καί ἀδεῶς ἐπιτρέπω ἐκφοιτάω · καί οὗτος συλλαμβάνω αὐτός πᾶς ὁ καθήκω ἀναγκάζω ἐξεῖπον . καί κατά ὁ ὑποθήκη ἐκεῖνος ὁ τε θυσία ἐποίη(?)αν καί ὁ λόφος διατετραίνω καί ὁ πλεονάζω ὕδωρ εἰς ὁ πεδίον κρυπτός διῶρυξ μετοχετεύω , ὥστε ἅπας ἐν αὐτός ἀναλίσκω καί μή τίς καταρρέω εἰς θάλασσα .