joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 4.7
ἐπάνεισιν , Ἀμὰν δὲ οἴκοι ὑπέστρεψε καὶ τὰ συμβάντα κλαίων τῇ γυναικὶ διηγεῖτο . ἐν τούτοις ἡκον ἐκ τῆς Ἐσθὴρ εὐνοῦχοι , ἐπὶ τὸ δεῖπνον τὸν Ἀμὰν ἐπισπεύδοντες . εἶς δὲ τούτων ἰδὼν τὸν σταυρὸν ἐν τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ , καὶ μαθὼν παρά του τῶν οἰκετῶν ὡς ἐπὶ Μαρδοχαῖον τοῦτον ἡτοίμασαν πρὸς τιμωρίαν αἰτηθησόμενον , τότε μὲν ἀπῆλθεν , ὡς δ' ἡ εὐωχία πρὸς τέλος ἠν , ἐπέτρεπε τῇ βασιλίσσῃ λέγειν ὁ βασιλεὺς τίνα αἰτεῖ , ἡ δὲ τὸν τοῦ λαοῦ κίνδυνον ἀπωδύρετο , καὶ μετὰ τοῦ ἔθνους ἔλεγεν ἐκδεδόσθαι καὶ αὐτὴ πρὸς ἀπώλειαν , καὶ τὸν Ἀμὰν ταῦτα ἐπῆγεν αἰτήσασθαι . ταραχθέντος δὲ πρὸς τοῦτο τοῦ βασιλέως λέως καὶ ἐκπεπηδηκότος τοῦ συμποσίου , τῆς Ἐσθὴρ ὁ Ἀμὰν ἐδέετο · καὶ ἐπὶ τῆς κλίνης πεσόντος καὶ ἱκετεύοντος τὴν βασίλισσαν , ἐπεισελθὼν ὁ βασιλεύς “ ὦ κάκιστε εἶπε , “ καὶ καὶ βιάζεσθαί μου τὴν γυναῖκα ἐπιχειρεῖς ; ” ἐν τούτοις παρὼν ὁ εὐνοῦχος περὶ τοῦ σταυροῦ εἶπεν ὃν εἶδεν ἐπὶ Μαρδοχαῖον ἡτοιμασμένον . καὶ ὁ βασιλεὺς αὐτίκα κελεύει τὸν Ἀμὰν ἐπ’ ἐκείνου τοῦ σταυροῦ κρεμασθῆναι . καὶ ὁ μὲν οὕτως ἀπώλετο , τὴν δὲ οὐσίαν αὐτοῦ δῶρον ἔσχηκεν ἡ βασίλισσα . γνοὺς δὲ τὴν πρὸς Ἐσθὴρ τοῦ Μαρδοχαίου συγγένειαν ὁ βασιλεὺς δίδωσιν αὐτό τὸν δακτύλιον ὃν ἔδωκε πρὶν τῷ Ἀμάν . καὶ ἡ βασίλισσα τὴν κτῆσιν τῷ Μαρδοχαίῳ παρέσχετο , καὶ τοῦ κινδύνου ἀπαλλάξαι τὸ τῶν Ἑβραίων ἔθνος τοῦ βασιλεώς ἐδέετο . καὶ ὃς γράφειν ἃ βούλεται ἐξ ὀνόματος αὐτοῦ ἐφῆκε περὶ τοῦ ἔθνους . τὰ δὲ γραφέντα ἤσαν τοιαῦτα . τοῦ μὲν Ἀμὰν κατηγόρουν ὡς πονηροῦ καὶ ἀγνώμονος καὶ αἰτησαμένου ἔθνους ἀπώλειαν μηδὲν ἀδικήσαντος , τὸν δέ γε Μαρδοχαῖον σωτῆρα ἐκάλουν , καὶ τοὺς Ἰουδαίους τὸν ἄριστον πολιτευομένους τρόπον καὶ τὸν θεόν σεβομένους , καὶ οὐ μόνον σφάς τῆς τιμωρίας ἀπέλυον εἰς ἣν ὁ Ἀμὰν αὐτοὺς ἐξῃτήσατο , ἀλλὰ καὶ τιμῆς ἠξίουν καὶ τοῖς ἰδίοις νόμοις χρωμένους ζῆν μετ’ εἰρήνης ἐπέτρεπον , καὶ ἐδίδουν ἀμύνεσθαι τῇ τρισκαιδεκάτῃ ἑκάτῃ ἡμέρᾳ τοῦ δωδεκάτου μηνός , ὅς ἐστιν Ἄδαρ , χοῦς αὐτοὺς ἀδικήσαντας , καὶ τοῖς τῶν χωρῶν σατράπαις ἐκέλευον βοηθεῖν αὐτοῖς , ἵνα τοὺς ἐχθροὺς μετελεύ - σονται . Οἱ δὲ ἐν Σούσοις Ἰουδαῖοι τὰ κατὰ τὸν Μαρδοχαῖον γνόντες , κοινὴν τὴν εὐπραγίαν ἡγήσαντο , καὶ κατὰ τὴν τρισκαιδεκάτην τοῦ Ἄδαρ μηνός , ὃς Μακεδόνας Δύστρος ὠνόμασται , οἵ τε ἐν Σούσοις Ἰουδαῖοι περὶ πεντακοσίους ἀπέκτειναν τῶν ἐχθρῶν , καὶ οἱ ἐν ταῖς ἄλλαις πόλεσί τε καὶ χώραις ἑπτακιδμυρίους καὶ πεντακισχιλίους ἀπώλεσαν . οἶ δ' ἐν Σούσοις καὶ τῇ ἐξῆς ἡμέρᾳ τριακοσίους διέφθειραν , τοῦτο αἰτησαμένης Ἐσθῆρ · καὶ οἱ δέκα τοῦ Ἀμὰν παῖδες ἀνεσταυρώθησαν , χαρισαμένου καὶ τοῦτο τοῦ βασιλέως αὐτῇ . τὴν δὲ τεσσαρεσκαιδεκάτην τοῦ μηνὸς ἑορτάσιμον τὸ ἔθνος ἅπαν ἐποίησε . καὶ ἔκτοτε τὰς ἡμέρας καὶ ἄμφω ἑορτάζουσι , φρουραίας ταύτας προσαγορεύοντες . ὁ δὲ Μαρδοχαῖος μέγας τε ἢν καὶ συνδιεῖπε τῷ βασιλεῖ τὴν ἀρχήν . Τῆς δ’ ἀρχιερωσύνης εἰς Ἰωάνναν μεταπεσούσης τὸν υἱὸν Ἰωδαί , ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ Ἰησοῦς , φίλος ὢ Βαγώα τοῦ στρατηγοῦ τῆς Ἀρταξέρξου δυνάμεως , ὑπόσχεσιν ἔσχε τὴν ἀρχιερωσύνην λαβεῖν . διὰ ταύτην γοῦν τὴν αἰτίαν ὁ Ἰωάννας παροξυνθεὶς ἐν τῷ ναῷ ἀνεῖλε τὸν ἀδελφόν . καὶ ὁ Βαγώας εὐθὺς ἐπιστὰς εἰς τὸν ναόν τε εἰσῆλθεν εἰπὼν ὡς “ εἰ οἱ τὸν φόνον ἐν τῷ ναῷ τολμήσαντες εἰσέρχονται ἐν αὐτῷ , κἀγὼ εἰσελεύσομαι καθαρώτερος τυγχάνων αὐτῶν,’ καὶ ἐπ’ ἔτεσιν ἑπτὰ τοὺς Ἰουδαίους ἐκάκωσε . τοῦ Ἰωάννα δὲ τὴν ζωὴν καταστρέψαντος διαδέχεται τὴν ἀρχιερωσύνην ὁ υἱὸς αὐτοῦ Ἰωάδ . ἢν δὲ καὶ τούτῳ ἀδελφὸς Μανασσῆς , ᾠ Σαναβαλέτης σατράπης Δαρείου τοῦ τελευταίου βασιλέως Περσῶν τὴν ἑαυτοῦ θυγατέρα συνῴκισε , Νικασὼ καλουμένην . οἱ δὲ τῶν Ιεροσολυμιτῶν λογάδες ἐστασίαζον , ὅτι ἀλλοφύλῳ συνῴκησεν ὁ τοῦ ἀρχιερέως ἀδελφός , καὶ ἢ διαζεύγνυσθαι ταύτης ἐκέλευον ἢ τοῦ θυσιαστηρίου ἀπέχεσθαι . ὁ δὲ πρὸς τὸν πενθερὸν ἀφικόμενος διηγήσατο ταῦτα . τοῦ δὲ Σαναβαλέτου καὶ τὴν ἱερωσύνην αὐτῷ τηρήσειν ὑπισχνουμένου καὶ ἀρχιερέα ἀποδείξειν καἲ ἡγεμόνα ὧν αὐτὸς ἦρχε τόπων , εἰ τῆς αὐτοῦ θυγατρὸς μὴ ἀπόσχοιτο , καὶ ναὸν οἰκοδομήσειν ἐπὶ τοῦ Γαριζὶν ὄρους , ὃ τῶν κατὰ Σαμάρειαν ὀρῶν ἐστιν ὑψηλότατον , τοῦ ἐν Ἱεροσολύμοις κρείττονα ἐπαγγελλομένου μετὰ γνώμης τοῦ βασιλέως Δαρείου , ἐπαρθεὶς τούτοις ὁ Μανασσῆς κατέμενε παρὰ τῶ Σαναβαλέτῃ . πολλῶν δὲ καὶ ἄλλων ἱερέων καὶ Ἰσραηλιτῶν τοιούτοις γάμοις ἐμπεπλεγμένων πάντες συνῃεσαν πρὸς τὸν Μανασσῆν . ὁ μὲν οὑν Σαναβαλέτης τῷ βασιλεῖ Δαρείω τὴν περὶ τῆς οἰκοδομῆς τοῦ ναοῦ ἐν Γαριζὶν ἀξίωσιν προσάγειν ἡτοίμαστο , ὁ δὲ τῷ Ἀλεξάνδρῳ συμβαλὼν ἐν Ἰσσῷ τῆς Κιλικίας καὶ ἡττηθεὶς ἔφυγεν . ἀπογνοὺς οὖν ὁ Σαναβαλέτης Δαρεῖον τῷ Ἀλεξάνδρῳ πρόσεισι σὺν ὀκτάκις χιλίοις τῶν ὑπ’ αὐτόν , καὶ ἑαυτὸν καὶ τοὺς τόπους ὧν ἦρχεν ἔλεγε παραδιδόναι αὐτῷ . προσδεξαμένου δὲ τοῦ Ἀλεξάνδρου αὐτόν , θαρρῶν ἤδη περὶ τοῦ γαμβροῦ καὶ τῆς τοῦ ναοῦ ἀνεγέρσεως ἐν τῷ Γαριζὶν προσῆγεν ἀξίωσιν . καὶ ἐπιτραπεὶς τὴν οἰκοδομήν , σύν πάσῃ σπουδῇ τὸν ναὸν ᾠκοδόμησε , καὶ Μανασσῆν τὸν γαμβρὸν ἀρχιερέα κατέστησεν .
Lemmas: ἐπάνειμι , ἀμάν δέ οἴκοι ὑποστρέφω καί ὁ συμβαίνω καλέω ὁ γυνή διηγέομαι . ἐν οὗτος ἥκω ἐκ ὁ Ἐσθήρ εὐνοῦχος , ἐπί ὁ δεῖπνον ὁ ἀμάν ἐπισπεύδω . εἰμί δέ οὗτος εἶδον ὁ σταυρός ἐν ὁ οἰκίον αὐτός , καί μανθάνω παρά ὁ ὁ οἰκέτης ὡς ἐπί Μαρδοχαῖος οὗτος ἑτοιμάζω πρός τιμωρία αἰτέω , τότε μέν ἀπέρχομαι , ὡς δέ ὁ εὐωχία πρός τέλος ἐάν , ἐπιτρέπω ὁ βασίλισσα λέγω ὁ βασιλεύς τίς αἰτέω , ὁ δέ ὁ ὁ λαός κίνδυνος ἀποδύρομαι , καί μετά ὁ ἔθνος λέγω ἐκδίδωμι καί αὐτός πρός ἀπώλεια , καί ὁ ἀμάν οὗτος ἐπάγω αἰτέω . ταράσσω δέ πρός οὗτος ὁ βασιλεύς Λέως καί ἐκπηδάω ὁ συμπόσιον , ὁ Ἐσθήρ ὁ ἀμάν δήω · καί ἐπί ὁ κλίνη πίπτω καί ἱκετεύω ὁ βασίλισσα , ἐπεισέρχομαι ὁ βασιλεύς “ εἰμί κακός εἶπον , “ καί καί βιάζω ἐγώ ὁ γυνή ἐπιχειρέω ; ” ἐν οὗτος πάρειμι ὁ εὐνοῦχος περί ὁ σταυρός εἶπον ὅς ὁράω ἐπί Μαρδοχαῖος ἑτοιμάζω . καί ὁ βασιλεύς αὐτίκα κελεύω ὁ ἀμάν ἐπί ἐκεῖνος ὁ σταυρός κρεμάννυμι . καί ὁ μέν οὕτως ἀπόλλυμι , ὁ δέ οὐσία αὐτός δῶρον ἔχω ὁ βασίλισσα . γιγνώσκω δέ ὁ πρός Ἐσθήρ ὁ Μαρδοχαῖος συγγένεια ὁ βασιλεύς δίδωμι αὐτός ὁ δακτύλιος ὅς δίδωμι πρίν ὁ ἀμάν . καί ὁ βασίλισσα ὁ κτῆσις ὁ Μαρδοχαῖος παρέχω , καί ὁ κίνδυνος ἀπαλλάσσω ὁ ὁ Ἑβραῖος ἔθνος ὁ βασιλεύς δήω . καί ὅς γράφω ὁ βούλομαι ἐκ ὄνομα αὐτός ἐφίημι περί ὁ ἔθνος . ὁ δέ γράφω ἀσάω τοιοῦτος . ὁ μέν ἀμάν κατηγορέω ὡς πονηρός καί ἀγνώμων καί αἰτέω ἔθνος ἀπώλεια μηδείς ἀδικέω , ὁ δέ γε Μαρδοχαῖος σωτήρ καλέω , καί ὁ Ἰουδαῖος ὁ ἀγαθός πολιτεύω τρόπος καί ὁ θεός σέβομαι , καί οὖον μόνος σφεῖς ὁ τιμωρία ἀπολύω εἰς ὅς ὁ ἀμάν αὐτός ἐξαιτέω , ἀλλά καί τιμή ἀξιόω καί ὁ ἴδιος νόμος χράω ζῶ μετά εἰρήνη ἐπιτρέπω , καί δίδωμι ἀμύνω ὁ τρισκαιδέκατος ἕκατος ἡμέρα ὁ δωδέκατος μείς , ὅς εἰμί ἄρ , χοῦς αὐτός ἀδικέω , καί ὁ ὁ χώρα σατράπης κελεύω βοηθέω αὐτός , ἵνα ὁ ἐχθρός μεταλύω - σοντ . ὁ δέ ἐν Σοῦσα Ἰουδαῖος ὁ κατά ὁ Μαρδοχαῖος γιγνώσκω , κοινός ὁ εὐπραγία ἡγέομαι , καί κατά ὁ τρισκαιδέκατος ὁ ἄρ μείς , ὅς Μακεδών Δύστρος ὀνομάζω , ὁ τε ἐν Σοῦσα Ἰουδαῖος περί πεντακόσιοι ἀποκτείνω ὁ ἐχθρός , καί ὁ ἐν ὁ ἄλλος πόλις τε καί χώρα ἑπτακιδμυρίους καί πεντακισχίλιοι ἀπόλλυμι . οἶς δέ ἐν Σοῦσα καί ὁ ἑξῆς ἡμέρα τριακόσιοι διαφθείρω , οὗτος αἰτέω Ἐσθήρ · καί ὁ δέκα ὁ ἀμάν παῖς ἀνασταυρόω , χαρίζομαι καί οὗτος ὁ βασιλεύς αὐτός . ὁ δέ τεσσαρεσκαιδέκατος ὁ μείς ἑορτάσιμος ὁ ἔθνος ἅπας ποιέω . καί ἔκτοτε ὁ ἡμέρα καί ἄμφω ἑορτάζω , φρουραῖος οὗτος προσαγορεύω . ὁ δέ Μαρδοχαῖος μέγας τε εἄν καί συνδιειπον ὁ βασιλεύς ὁ ἀρχή . ὁ δέ ἀρχιερωσύνη εἰς Ἰωάννα μεταπίπτω ὁ υἱός Ἰωδαί , ὁ ἀδελφός αὐτός Ἰησοῦς , φίλος ὦ Βαγώας ὁ στρατηγός ὁ Ἀρταξέρξης δύναμις , ὑπόσχεσις ἔχω ὁ ἀρχιερωσύνη λαμβάνω . διά οὗτος γοῦν ὁ αἴτιος ὁ Ἰωάννα παροξύνω ἐν ὁ ναός ἀναιρέω ὁ ἀδελφός . καί ὁ Βαγώας εὐθύς ἐφίστημι εἰς ὁ ναός τε εἰσέρχομαι εἶπον ὡς “ εἰμί ὁ ὁ φόνος ἐν ὁ ναός τολμάω εἰσέρχομαι ἐν αὐτός , ἐγώ εἰσέρχομαι καθαρός τυγχάνω αὐτός καί ἐπί ἔτος ἑπτά ὁ Ἰουδαῖος κακόω . ὁ Ἰωάννα δέ ὁ ζωή καταστρέφω διαδέχομαι ὁ ἀρχιερωσύνη ὁ υἱός αὐτός Ἰωάδ . εἄν δέ καί οὗτος ἀδελφός Μανασσῆς , ὀͅς Σαναβαλέτης σατράπης Δαρεῖος ὁ τελευταῖος βασιλεύς Πέρσης ὁ ἑαυτοῦ θυγάτηρ συνοικίζω , Νικασώ καλέω . ὁ δέ ὁ Ἱεροσολυμίτης λογάς στασιάζω , ὅτι ἀλλόφυλος συνοικέω ὁ ὁ ἀρχιερεύς ἀδελφός , καί ἢ διαζεύγνυμαι οὗτος κελεύω ἢ ὁ θυσιαστήριον ἀπέχω . ὁ δέ πρός ὁ πενθερός ἀφικνέομαι διηγέομαι οὗτος . ὁ δέ Σαναβαλλέτης καί ὁ ἱερωσύνη αὐτός τηρέω ὑπισχνέομαι καί ἀρχιερεύς ἀποδείκνυμι καίω ἡγεμών ὅς αὐτός ἄρχω τόπος , εἰμί ὁ αὐτός θυγάτηρ μή ἀπέχω , καί ναός οἰκοδομέω ἐπί ὁ Γαριζίν ὄρος , ὅς ὁ κατά Σαμάρεια ὄρος εἰμί ὑψηλός , ὁ ἐν Ἱερουσαλήμ ἀγαθός ἐπαγγέλλω μετά γνώμη ὁ βασιλεύς Δαρεῖος , ἐπαίρω οὗτος ὁ Μανασσῆς καταμένω παρά ὁ Σαναβαλλέτης . πολύς δέ καί ἄλλος ἱερός καί Ἰσραηλίτης τοιοῦτος γάμος ἐμπλέκω πᾶς σύνειμι πρός ὁ Μανασσῆς . ὁ μέν ἐν Σαναβαλέτης ὁ βασιλεύς Δαρεῖος ὁ περί ὁ οἰκοδομεύς ὁ ναός ἐν Γαριζίν ἀξίωσις προσάγω ἑτοιμάζω , ὁ δέ ὁ Ἀλέξανδρος συμβάλλω ἐν Ἰσσός ὁ Κιλικία καί ἡσσάομαι φεύγω . ἀπογιγνώσκω οὖν ὁ Σαναβαλέτης Δαρεῖος ὁ Ἀλέξανδρος πρόσειμι σύν ὀκτώ χίλιοι ὁ ὑπό αὐτός , καί ἑαυτοῦ καί ὁ τόπος ὅς ἄρχω λέγω παραδίδωμι αὐτός . προσδέχομαι δέ ὁ Ἀλέξανδρος αὐτός , θαρσέω ἤδη περί ὁ γαμβρός καί ὁ ὁ ναός ἀνέγερσις ἐν ὁ Γαριζίν προσάγω ἀξίωσις . καί ἐπιτρέπω ὁ οἰκοδομή , σῦς πᾶς σπουδή ὁ ναός οἰκοδομέω , καί Μανασσῆς ὁ γαμβρός ἀρχιερεύς καθίστημι .