joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 10.5
πρὸς αὐτὸν οὐδεμίαν ἔγνω Πομπήιος . Στρατονίκη δέ , ἣ καὶ μέγιστον παρὰ Μιθριδάτῃ ἔσχεν ἀξίωμα καὶ τό πολυχρυσότατον τῶν φρουρίων ἐφύλαττε , C δῶρά τε πολλὰ τῷ Πομπηίῳ προσήγαγε καὶ τὸ φρούριον παρεδίδου . ὁ δὲ τῶν προσαχθέντων ὅσα κόσμον ἱεροῖς καὶ λαμπρότητα τῷ θριάμβῳ παρεῖχον λαβὼν μόνα , τὰ λοιπὰ τὴν Στρατονίκην ἔχειν ἐκέλευσε . καὶ τοῦ βασιλέως δὲ τῶν Ἰβήρων κλίνην καὶ τράπεζαν καὶ θρόνον χρυσᾶ πάντα πεπομφότος αὐτῷ , καὶ ταῦτα τοῖς ταμίαις εἰς τὸ δημόσιον παραδέδωκεν . ὡς δὲ τὸν Μιθριδάτην ἐώρα φεύγοντα χαλεπώτερον ἢ μαχόμενον , τούτῳ μὲν εἶπεν ἰσχυρότερον ἑαυτοῦ πολέμιον τὸν λιμὸν ἀπολείψειν , αὐτὸς δὲ προῆγε σὺν στρατιᾷ . χειρωσάμενος δὲ δι’ Ἀφρανίου τοὺς περὶ Ἀμανὸν Ἄραβας , καταβὰς εἰς Συρίαν ταύτην μὲν ἐπαρχίαν καὶ κτῆμα Ῥωμαίων ἀπέφηνε , τὴν δὲ Ἰουδαίαν ὑπέταξε καὶ τὸν βασιλέα αὐτῆς Ἀριστόβουλον συνέλαβεν , ὡς ἐν τοῖς Ἰουδαϊκοῖς ἤδη ἱστόρηται . μέγα δ’ ἦν ὄνομα τῆς αὐτοῦ δυνάμεως καὶ μεῖζον τῆς ἀρετῆς καὶ πρᾳότητος . ὁ δὲ τῶν περὶ τὴν Πέτραν Ἀράβων βασιλεὺς δείσας ἔγραψε Πομπηίῳ πάντα πείθεσθαι . ἠγγέλη μέντοι αὐτῷ τεθνεὼς καὶ ὁ Μιθριδάτης , Φαρνάκου τοῦ υἱοῦ διαχρησαμένου αὐτόν . εἰς Ἀμινσὸν οὖν ἀφικομένῳ Πομπηίῳ πολλὰ μὲν δῶρα παρὰ Φαρνάκου κεκόμιστο , πολλὰ δέ γε προσήνεκτο σώματα , καὶ αὐτὸς ὁ Μιθριδάτου νεκρός . Ἐπανιὼν δὲ λυπηρὰν τὴν ἐπάνοδον ἔσχηκε διὰ τὴν γυναῖκα Μουκίαν ἐξυβρίσασαν παρὰ τὴν ἀποδημίαν αὐτοῦ · καὶ πλησιάσας τῇ Ἰταλίᾳ ἔπεμψεν ἐκείνῃ τὴν ἄφεσιν . εἰς δὲ τὴν Ῥώμην λόγοι περὶ αὐτοῦ ἐγίνοντο καὶ θόρυβος ἦν ὡς τὸ στράτευμα τῇ πόλει ἐπάξοντός τε καὶ μοναρχήσοντος . ὁ δὲ τῆς Ἰταλίας τε ἅμα ἐπέβη καὶ ἐκκλησιάσας τοὺς στρατιώτας ἐκέλευσεν ἕκαστον ἕκαστον πρὸς τὰ οἰκεῖα τρέπεσθαι , αὖθις δὲ συναθροισθῆναι διὰ τὸν θρίαμβον . σκεδασθείσης δ' οὕτω τῆς στρατιᾶς ἄνοπλον αἱ πόλεις ὁρῶσαι Πομπήιον καὶ μετ’ ὀλίγων ἀπιόντα , ὑφ’ ἡδονῆς ἐκεχεόμεναι καὶ προπέμπουσαι συγκατῆγον εἰς τὴν Ῥώμην μετὰ δυνάμεως πλείονος . τοῦ δὲ νόμου μὴ ροῦντος πρὸ τοῦ θριάμβου παρελθεῖν εἰς τὴν πόλιν , πέμψας ἠξίου τὴν βουλὴν ὑπερθέσθαι τὰς τῶν ὑπά - τῶν ἀρχαιρεσίας . Κάτωνος δ ἐναντιωθέντος οὐκ ἔτυχε ’ διὸ καὶ οἰκειώσασθαι τὸν ἄνδρα ἠθέλησε . δυεῖν οὖν ἀδελφιδῶν οὐσῶν ἐκείνῳ , τὴν μὲν αὐτὸς ἐζήτει λαβεῖν , τὴν δὲ τῷ υἱῷ συνοικίσαι . παραιτου - μένου δὲ τὴν ἀγχιστείαν τοῦ Κάτωνος , ὡς διαφθορὰν ἐσομένην αὐτῷ τοῦ τρόπου , ἡ ἀδελφὴ καὶ ἡ γυνὴ ἐχαλέπαινον . Ἀφρανίῳ δὲ Πομπηίου ὑπατείαν μετι · ὄντος , καὶ διὰ τοῦτο πρὸς τὰς φυλὰς ἀργύριον ἀνα - λίσκοντος , καὶ κακῶς ἐντεῦθεν ἀκούοντος ὡς ὤνιον τὴν ἀρχὴν ποιουμένου τοῖς μὴ ταύτης ἀξίοις , ὁ Κάτων πρὸς τὰς γυναῖκας Γ τούτων ἔφη τῶν ὀνειδῶν κοινω - κοινωνητέον ἡμῖν οἰκείοις γενομένοις πρὸς τὸν Πομπήιον . ’ Τοῦ δὲ θριάμβου τῷ μεγέθει καίπερ εἰς δύο ἡμέρας μερισθέντος ὁ χρόνος οὐκ ἐξήρκεσεν , ἀλλὰ τῶν παρεσκευασμένων πολλὰ τῆς θέας ἐξέπεσε . γράμμασι δὲ προηγουμένοις ἐδηλοῦτο τὰ γένη καθ’ ὣν ἐθριάμβευεν . ἦν δὲ ταῦτα , Πόντος , Ἀρμένια , Παφλαγονία , Καππαδοκία , Μηδία , Κόλχοι , Ἴβηρες , Ἀλβανοί , Συρία , Κιλικία , Μεσοποταμία , τὰ περὶ Φοινίκην καὶ Παλαιστίνην , Ἰουδαία , Ἀραβία , τὸ πειρατικὸν ἅπαν ἐν γῇ καὶ θαλάττῃ καταπεπολεμη - μένον ’ ἐν δὲ τούτοις φρούρια μὲν ἡλωκότα χιλίων οὐκ ἐλάττω , πόλεις δὲ οὐ πολὺ τῶν ἐνακοσίων ἀπο - δέουσαι , πειρατικαὶ δὲ νῆες ὀκτακόσιαι , κατοικίαι δὲ πόλεων μιᾶς δἐουσοι τεσσαράκοντα . πρὸς δὲ τούτοις ἔφραζε διὰ τῶν γραμμάτων ὅτι πεντακισχί - λιαι μὲν μυριάδες ἐκ τῶν τελῶν ὑπῆρχον , ἐκ δὲ ὧν αὐτὸς προσεκτήσατο μυρίας ὀκτακισχιλίας πεντακο - σίας Ῥωμαῖοι λαμβάνουσιν , ἀναφέρεται δὲ εἰς τὸ δημόσιον ταμιεῖον ἐν νομίσματι καὶ κατασκευαῖς ἀρ - γυρίου καὶ χρυσίου δισμύρια τάλαντα , πάρεξ τῶν τοῖς στρατιώταις δεδομένων . αἰχμάλωτοι δὲ ἐπομπεύθησαν ἄνευ τῶν ἀρχιπειρατῶν υἷός Τιγράνου τοῦ Ἀρμενίου μετὰ γυναικὸς καὶ θυγατέρων , αὐτοῦ τε Τιγράνου τοῦ βασιλέως γυνὴ Ζωσίμη καὶ βασιλεὺς Ἰουδαίων Ἀριστόβουλος , καὶ συγγενεῖς Μιθριδάτου , ἄλλοι τε πλείους . μέγιστον δὲ ὑπῆρξε πρὸς δόξαν αὐτῷ ὅτι τρὶς τεθριαμβευκώς , τὸν μὲν πρῶτον ἐκ Λιβύης , τὸν δὲ δεύτερον ἐξ Εὐρώπης , τὸν δὲ τελευταῖον ἀπὸ τῆς Ἀσίας κατάγων , τρόπον τινὰ τὴν οἰκουμένην ἐδόκει τοῖς τρισὶν ἐπῆχθαι θριάμβοις . ἦν δὲ τότε ἐτῶν τεσσαράκοντα . Σιτοδείας δὲ μετὰ ταῦτα τὴν Ῥώμην καὶ τὰ περὶ αὐτὴν κατασχούσης πλεύσας εἰς Σικελίαν καὶ Σαρδῶ καὶ Λιβύην ἤθροισε σῖτον . καὶ ἀνάγεσθαι μέλλων , τῶν κυβερνητῶν ὀκνούντων διὰ πνεύματα βίαια , πρῶτος αὐτὸς ἐμβὰς τὰς ἀγκύρας αἴρειν ἐκέλευσε καὶ ἀνεβόησε “ πλεῖν ἀνάγκη , ζῆν δὲ οὐκ ἀνάγκη . ” τοιαύτῃ δὲ τόλμῃ χρώμενος καὶ ἀγαθῇ τύχῃ ἐνέπλησε τὰ ἐμπόρια σίτου , πλοίων δέ γε τὴν θάλασσαν . καὶ ὤνητο μὲν ἂν ἐνταῦθα τοῦ βίου παυσάμενος · ὁ δὲ ἐπέκεινα χρόνος αὐτῷ τὰς μὲν εὐτυχίας ἤνεγκεν ἐπιφθόνους , ἀνήκεστα δέ γε τὰ δυστυχήματα . προστεθεὶς γὰρ Καίσαρι , καὶ διὰ τῆς οἰκείας δόξης τε καὶ δυνάμεως ἐξάρας αὐτόν , ὑπ’ ἐκείνου ἀνατέτραπτό τε καὶ καταβέβλητο . Ἵνα δὲ μὴ δὶς τὰ αὐτὰ ἱστορῆται , ἐν τοῖς περὶ Καίσαρος τὰ λοιπὰ τοῦ Πομπηίου εἰρήσεται , τῇ περὶ ἐκείνου συνεμπίπτοντα ἱστορίᾳ .
Lemmas: πρός αὐτός οὐδείς γιγνώσκω Πομπήιος . Στρατονίκη δέ , ὅς καί μέγας παρά Μιθριδάτης ἔχω ἀξίωμα καί ὁ πολύχρυσος ὁ φρούριον φυλάσσω , C δῶρον τε πολύς ὁ Πομπήιος προσάγω καί ὁ φρούριον παραδίδωμι . ὁ δέ ὁ προσάγω ὅσος κόσμος ἱερός καί λαμπρότης ὁ θρίαμβος παρέχω λαμβάνω μόνος , ὁ λοιπάς ὁ Στρατονίκη ἔχω κελεύω . καί ὁ βασιλεύς δέ ὁ Ἴβηρ κλίνη καί τράπεζα καί θρόνος χρύσεος πᾶς πέμπω αὐτός , καί οὗτος ὁ ταμίας εἰς ὁ δημόσιος παραδίδωμι . ὡς δέ ὁ Μιθριδάτης αἰώρα φεύγω χαλεπός ἢ μάχομαι , οὗτος μέν εἶπον ἰσχυρός ἑαυτοῦ πολέμιος ὁ λιμός ἀπολείπω , αὐτός δέ προάγω σύν στρατιά . χειρόομαι δέ διά Ἀφράνιος ὁ περί Ἀμανός Ἄραψ , καταβαίνω εἰς Συρία οὗτος μέν ἐπαρχία καί κτῆμα Ῥωμαῖος ἀποφαίνω , ὁ δέ Ἰουδαῖος ὑποτάσσω καί ὁ βασιλεύς αὐτός Ἀριστόβουλος συλλαμβάνω , ὡς ἐν ὁ Ἰουδαϊκός ἤδη ἱστορέω . μέγας δέ εἰμί ὄνομα ὁ αὐτός δύναμις καί μείζων ὁ ἀρετή καί πραότης . ὁ δέ ὁ περί ὁ Πέτρη Ἄραψ βασιλεύς δείδω γράφω Πομπήιος πᾶς πείθω . ἀγγέλλω μέντοι αὐτός θνήσκω καί ὁ Μιθριδάτης , Φαρνάκης ὁ υἱός διαχράομαι αὐτός . εἰς Ἀμινσὸν οὖν ἀφικνέομαι Πομπήιος πολύς μέν Δῶρα παρά Φαρνάκης κομίζω , πολύς δέ γε προσφέρω σῶμα , καί αὐτός ὁ Μιθριδάτης νεκρός . ἐπανέρχομαι δέ λυπηρός ὁ ἐπάνοδος ἔχω διά ὁ γυνή Μουκίας ἐξυβρίζω παρά ὁ ἀποδημία αὐτός · καί πλησιάζω ὁ Ἰταλία πέμπω ἐκεῖνος ὁ ἄφεσις . εἰς δέ ὁ Ῥώμη λόγος περί αὐτός γίγνομαι καί θόρυβος εἰμί ὡς ὁ στράτευμα ὁ πόλις ἐπάγω τε καί μοναρχέω . ὁ δέ ὁ Ἰταλία τε ἅμα ἐπιβαίνω καί ἐκκλησιάζω ὁ στρατιώτης κελεύω ἕκαστος ἕκαστος πρός ὁ οἰκεῖος τρέπω , αὖθις δέ συναθροίζω διά ὁ θρίαμβος . σκεδάννυμι δέ οὗτος ὁ στρατιά ἄνοπλος ὁ πόλις ὁράω Πομπήιος καί μετά ὀλίγος ἄπειμι , ὑπό ἡδονή ἐκχέω καί προπέμπω συγκατάγω εἰς ὁ Ῥώμη μετά δύναμις πλείων . ὁ δέ νόμος μή Ρούντος πρό ὁ θρίαμβος παρέρχομαι εἰς ὁ πόλις , πέμπω ἀξιόω ὁ βουλή ὑπερτίθημι ὁ ὁ ὑπό - ὁ ἀρχαιρεσία . Κάτων δ ἐναντιόω οὐ τυγχάνω ’ διό καί οἰκειόω ὁ ἀνήρ ἐθέλω . δύο οὖν ἀδελφιδέος εἰμί ἐκεῖνος , ὁ μέν αὐτός ζητέω λαμβάνω , ὁ δέ ὁ υἱός συνοικίζω . παραιτέομαι - μένω δέ ὁ ἀγχιστεία ὁ Κάτων , ὡς διαφθορά εἰμί αὐτός ὁ τρόπος , ὁ ἀδελφή καί ὁ γυνή χαλεπαίνω . Ἀφράνιος δέ Πομπήιος ὑπατεία μετι · εἰμί , καί διά οὗτος πρός ὁ φυλή ἀργύριον ἀνα - λίσκοντος , καί κακῶς ἐντεῦθεν ἀκούω ὡς ὤνιος ὁ ἀρχή ποιέω ὁ μή οὗτος ἄξιος , ὁ Κάτων πρός ὁ γυνή Γ οὗτος φημί ὁ ὄνειδος κοινός - κοινωνητέον ἐγώ οἰκέω γίγνομαι πρός ὁ Πομπήιος . ’ ὁ δέ θρίαμβος ὁ μέγεθος καίπερ εἰς δύο ἡμέρα μερίζω ὁ χρόνος οὐ ἐξαρκέω , ἀλλά ὁ παρασκευάζω πολύς ὁ θέα ἐκπίπτω . γράμμα δέ προηγούμενος δηλόω ὁ γένος κατά ἐάν θριαμβεύω . εἰμί δέ οὗτος , Πόντος , Ἀρμένιος , Παφλαγονία , Καππαδοκία , Μηδία , Κόλχος , Ἴβηρ , Ἀλβανός , Συρία , Κιλικία , Μεσοποταμία , ὁ περί Φοινίκη καί Παλαιστίνη , Ἰουδαῖος , Ἀραβία , ὁ πειρατικός ἅπας ἐν γῆ καί θάλασσα καταπολεμέω - μένω ’ ἐν δέ οὗτος φρούριον μέν ἁλίσκομαι χίλιοι οὐ μικρός , πόλις δέ οὖον πολύς ὁ ἐνακόσιοι ἀπος - δήω , πειρατικός δέ ναῦς ὀκτακόσιοι , κατοίκιος δέ πόλις εἷς δεουω τεσσαράκοντα . πρός δέ οὗτος φράζω διά ὁ γράμμα ὅτι πεντακισχί - λιαι μέν μυριάς ἐκ ὁ τέλος ὑπάρχω , ἐκ δέ ὅς αὐτός προσκτάομαι μυρίος ὀκτακισχίλιοι πεντακός - σία Ῥωμαῖος λαμβάνω , ἀναφέρω δέ εἰς ὁ δημόσιος ταμιεῖον ἐν νόμισμα καί κατασκευή ἀρ - γύριος καί χρυσίον δισμύριοι τάλαντον , παρέκ ὁ ὁ στρατιώτης δίδωμι . αἰχμάλωτος δέ πομπεύω ἄνευ ὁ ἀρχιπειράτης υἱός Τιγράνης ὁ Ἀρμένιος μετά γυνή καί θυγάτηρ , αὐτός τε Τιγράνης ὁ βασιλεύς γυνή Ζωσίμη καί βασιλεύς Ἰουδαῖος Ἀριστόβουλος , καί συγγενής Μιθριδάτης , ἄλλος τε πλείων . μέγας δέ ὑπάρχω πρός δόξα αὐτός ὅτι τρίς θριαμβεύω , ὁ μέν πρῶτος ἐκ Λιβύη , ὁ δέ δύο ἐκ Εὐρώπη , ὁ δέ τελευταῖος ἀπό ὁ Ἀσία κατάγω , τρόπος τις ὁ οἰκέω δοκέω ὁ τρεῖς ἐπάγω θρίαμβος . εἰμί δέ τότε ἔτος τεσσαράκοντα . σιτοδεία δέ μετά οὗτος ὁ Ῥώμη καί ὁ περί αὐτός κατασχάω πλέω εἰς Σικελία καί Σαρδώ καί Λιβύη ἀθροίζω σῖτος . καί ἀνάγω μέλλω , ὁ κυβερνήτης ὀκνέω διά πνεῦμα βίαιος , πρῶτος αὐτός ἐμβαίνω ὁ ἄγκυρα ἀείρω κελεύω καί ἀναβοάω “ πλέω ἀνάγκη , ζῶ δέ οὐ ἀνάγκη . ” τοιοῦτος δέ τόλμα χράω καί ἀγαθός τυγχάνω ἐμπίμπλημι ὁ ἐμπόριον σῖτος , πλοῖον δέ γε ὁ θάλασσα . καί ὀνίνημι μέν εἄν ἐνταῦθα ὁ βίος παύω · ὁ δέ ἐπέκεινα χρόνος αὐτός ὁ μέν εὐτυχία φέρω ἐπίφθονος , ἀνήκεστος δέ γε ὁ δυστύχημα . προστίθημι γάρ Καῖσαρ , καί διά ὁ οἰκεῖος δόξα τε καί δύναμις ἐξαίρω αὐτός , ὑπό ἐκεῖνος ἀνατρέπω τε καί καταβάλλω . ἵνα δέ μή δίς ὁ αὐτός ἱστορέω , ἐν ὁ περί Καῖσαρ ὁ λοιπάς ὁ Πομπήιος εἴρω , ὁ περί ἐκεῖνος συνεμπίπτω ἱστορία .