joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 14.25
Τῷ μὲν οὖν τῶν Βουλγάρων ἄρχοντι δῶρα πολλὰ παρασχὼν καὶ συνθήκας εἰρήνης μετ’ αὐτοῦ ποιησάμενος ἀπελθεῖν αὐτὸν παρεσκεύασεν . τοῦ δὲ Ἀψιμάρου καὶ Ἡρακλείου τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ πρὸς αὐτὸν ἀχθέντων , ἀλλὰ μὴν καὶ τοῦ Λεοντίου , τὸν Ἡράκλειον σὺν ἄλλοις πλείοσιν ἐν ξύλοις παρὰ τοῖς τείχεσιν ἀπῃώρησε , τὸν Ἀψίμαρον δέ γε καὶ τὸν Λεόντιον δεσμίους διὰ τῆς Ἀγορᾶς περιαγαγὼν καὶ θεατρίσας ἱππικοῦ ἀγομένου , ῥιφέντας ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ κατὰ τῶν τραχήλων πεπάτηκε , καὶ οὕτως ἐκτμηθῆναι τὰς αὐτῶν κεφαλὰς ἐν τῷ κυνηγίῳ προσέταξεν , ἑπτὰ τοῦ Ἀψιμάρου ἐνιαυτοὺς βασιλεύσαυτος . τὸν δὲ πατριάρχην Καλλίνικον πρότερον αὐτοῦ πηρώσας τὰ ὄμματα εἰς Ῥώμην ἔθετο ὑπερόριον . Κῦρον δέ τινα μοναχὸν ἔγκλειστον πατριάρχην προυβάλετο , ὃς αὐτῷ τὴν εἰς τὴν βασιλείαν ἀποκατάστασιν προεφοίβασε . πολὺ δὲ πλῆθος ἔκ τε τοῦ δημοτικοῦ καὶ τοῦ στρατιωτικοῦ τότε διέφθειρεν οὗτος ὁ βασιλεύς , τοὺς μὲν φανερῶς , ἐνίους μέντοι καὶ ἀφανῶς . στείλας δ’ εἰς Χαζαρίαν ἤγαγε τὴν γυναῖκα αὐτοῦ ἔ , ἤδη αὐτῷ τεκοῦσαν υἱόν , ὃν Τιβέριον κατωνόμασε , κἀκείνην δὲ καὶ τὸ παιδίον τοῦ τῆς βασιλείας ἀξιώσας ὀνόματος καὶ ἄμφω ἔστεψε . λύσας δὲ τὰς πρὸς τοὺς Βουλγάρους σπονδὰς κατ’ αὐτῶν ἐξεστράτευσε σὺν ἱππικαῖς τε καὶ πεζικαῖς δυνάμεσι καὶ σὺν στόλῳ πολλῷ , καὶ ἀπῆλθε πρὸς τὴν Ἀγχίαλον . τὸ μὲν οὖν πρῶτον δείσαντες οἱ Βούλγαροι εἰς τὰ ὅρη ἀνέδραμον , ἐκεῖθεν δὲ ἀσυντάκτως ὁρῶντες τὴν τῶν Ῥωμαίων στρατιὰν σκηνουμένην καὶ ἀπροσέκτως εἰς χορτασμάτων συλλογὴν σκιδναμένην , ἀνεθάρσησαν , καὶ ἐπελθόντες αὐτοῖς πολλοὺς μὲν ἀνεῖλον , οὐ μείους δὲ ᾐχμαλώτευσαν καὶ ἵππον συνέσχον πολλήν . ὁ μέντοι βασιλεὺς σὺν τοῖς περιλειφθεῖσιν εἰς τὸ ἐκεῖ συνεκλείσθησαν φρούριον . εἶτα τοὺς ἵππους πάντας νευροκοπήσαντες , ἔνα μὴ τούτους λάβοιεν οἱ πολέμιοι , τοῖς τοῦ στόλου σκάφεσιν ἐμβεβηκότες ἐπανῆλθον εἰς τὸ Βυζάντιον σὺν αἰσχύνῃ πολλῇ . μηνιῶν δὲ τοῖς ἐν Χερσῶνι , ὅτι ἐκεῖ περιωρισμένον αὐτὸν γνόντες νεωτερίζοντα ἠβουλήθησαν ἀνελεῖν , στέλλει τριήρεις καὶ δρόμωνας καὶ νῆας ἑτέρας τῶν φορτηγῶν σὺν στρατεύματι πλείστῳ καὶ δυσὶ στρατηγοῖς , ἐντειλάμενος αὐτοῖς μὴ φείσασθαί τινος τῶν ἐκεῖ , ἀλλὰ πάντας συγκόψαι τοῖς ξίφεσιν . οἱ σὺν οὐδενὶ πόνῳ , οὐ γὰρ ἀντέστησαν οἱ τῶν ἐν Χερσῶνι πόλεων κάτοικοι , παραλαβόντες αὐτοὺς ἅπαντας σχεδὸν ἀνῃρήκασι , μόνης τῆς νεαζούσης ἡλικίας μέχρι μειρακίων φεισάμενοι . ὁ μαθὼν Ἰουστινιανός , ὅτι μὴ καὶ τούτους ἀνεῖλον , ἐξώργιστο , καὶ πρὸς αὐτὸν ἀποσταλῆναι παρεκελεύσατο . ἀποσταλέντας δὲ καταποντισθῆναι ἐν τῇ θαλάσσῃ συνέβη τοὺς πλείονας , καὶ ἔδοξε τοῦτο τῷ βασιλεῖ καταθύμιον . καὶ οὐδ᾿ οὕτω τῆς κατ᾿ ἐκείνων μανίας ἐμπέπληστο , ἀλλ᾿ ἠπείλει καὶ αὖθις στελεῖν καὶ οὕτω τὴν χώραν ἐξερημῶσαι ὡς καὶ τὰς πόλεις καθελεῖν καὶ ἀροτριᾶσαι . διὰ ταῦτα οἱ ἔτι περιλειφθέντες ἐν Χερσῶνι καὶ οἱ τούτων περίοικοι ἀποστατήσαντες Φιλιππικὸν τὸν τοῦ Βαρδάνη , ὃν ὁ λόγος ἱστόρησε παρὰ τοῦ Ἀψιμάρου εἰς Κεφαλληνίαν περιορισθῆναι , ἄρτι ἀνακληθέντα ἐκ τῆς ὑπερορίας καὶ ἐπανιόντα πρὸς τὴν Κωνσταντινούπολιν , κἀκεῖ γενόμενον βασιλέα ἀναγορεύουσι , καὶ τοῦ σφῶν ἄρχοντος Ἡλία συμπράττοντος . ἃ μαθὼν Ἰουστινιανὸς τοὺς μὲν τοῦ Ἡλία παῖδας ἐν τῷ κόλπῳ κατέσφαξε τῆς μητρός , ἐκείνην δὲ δούλῳ αὐτῆς Ἱνδῷ μαγείρῳ συνέζευξεν . εἶτα στόλον ἐτοιμασάμενος στέλλει κατὰ Χερσῶνος , ἐντειλάμενος τῷ τοῦ στόλου κατάρχοντι ἡβηδὸν ξύμπαντας ἀνελεῖν . ἤδη δὲ καταλαβόντος τὴν Χερσῶνα τοῦ ναυτικοῦ καὶ πολιορκοῦντος αὐτὴν ἧκον Χάζαροι τοῖς Χερσωνίταις ἐπικουρήσοντες . ἐντεῦθεν ἡ μὲν πολιορκία ἐλέλυτο , οἱ δὲ τοῦ στόλου μὴ τολμῶντες πρὸς τὸν βασιλέα ἐπανελθεῖν , τοῦ μὲν βλασφημίας κατέχεον , τὸν δὲ Βαρδάνην ὡς βασιλέα εὐφήμησαν . καιροῦ δὲ πα αρρυἐντος συχνοῦ , ὅτι μηδὲν αὐτῷ ἐκ τοῦ στόλου μεμήνυτο , ὁ βασιλεὺς ὑποτοπήσας συμβῆναί τι φερόμενον κατ᾿ αὐτοῦ , ἐξώρμησε τῆς Βυζαντίδος , καὶ ἕως Σινώπης ἐλθὼν ὁρᾷ τὸν στόλον εὐθὺ τῆς πόλεως πλοῖζόμενον · αὐτίκα τοίνυν γέγονε καὶ αὐτὸς ὀπισθόρμητος . τοῦ δὲ Φιλιππικοῦ εὐπλοήσαντος , καὶ προκαταλαβόντος τὴν μεγαλόπολιν , ἐκεῖνος ἐν τῷ Δαματρύϊ ἐσκήνωσε . πρὸς ὃν ὁ εἰρημένος Ἡλίας σταλεὶς ἠδυνήθη πεῖσαι τὸ μετὰ Ἰουστινιανοῦ στρατιωτικὸν ἀποστῆναι αὐτοῦ καὶ προσρυῆναι Φιλιππι - κῶ . κατ’ ἀλειφθεὶς τοίνυν παρὰ τῶν στρατιωτῶν Ἰουστινιανὸς χειροῦται καὶ χερσὶν οἰκείαις εὐθὺς ὁ Ἡλίας ἀφεῖλε τὴν αὐτοῦ κεφαλήν . ὁ δ’ ἑ τούτου παῖς ὁ Τιβέριος μετὰ τῆς πρὸς μητρὸς μάμμης Ἀναστασίας , ἡ γὰρ μήτηρ αὐτοῦ Θεοδώρα ἔφθη θανεῖν , τῷ ἐν Βλαχέρναις ναῷ προσφυγὼν εἰσέδυ τὸ θεῖον θυσιαστήριον , καὶ ὑπὸ τὴν παναγῆ γενόμενος τράπεζαν , ἑνὸς τῶν ταύτην ἀνεχόντων στυλίσκων δεδραγμένος ἱκέτευε μὴ θανεῖν . ἀλλ’ οἱ σταλέντες εἰς ζήτησιν αὐτοῦ ἐξελκύσαντες τοῦ θυσιαστηρίου τὸν παῖδα μαχαίρᾳ τούτου τὸν λαιμὸν ὡς βοσκήματος ἀπέτεμον ἀπηνῶς .
Lemmas: ὁ μέν οὖν ὁ Βουλγάρα ἄρχω Δῶρα πολύς παρέχω καί συνθήκη εἰρήνη μετά αὐτός ποιέω ἀπέρχομαι αὐτός παρασκευάζω . ὁ δέ Ἀψίμαρος καί Ἡράκλειος ὁ ἀδελφός αὐτός πρός αὐτός ἄγω , ἀλλά μήv καί ὁ Λεόντιος , ὁ Ἡράκλειος σύν ἄλλος πλείων ἐν ξύλον παρά ὁ τεῖχος ἀπαιωρέω , ὁ Ἀψίμαρος δέ γε καί ὁ Λεόντιος δέσμιος διά ὁ Ἀγορή περιάγω καί θεατρίζω ἱππικόν ἄγω , ῥίπτω ὑπό ὁ πούς αὐτός κατά ὁ τράχηλος πατέω , καί οὕτως ἐκτέμνω ὁ αὐτός κεφαλή ἐν ὁ κυνήγιον προστάσσω , ἑπτά ὁ Ἀψίμαρος ἐνιαυτός βασιλεύω . ὁ δέ πατριάρχης καλλίνικος πρότερος αὐτός πηρόω ὁ ὄμμα εἰς Ῥώμη τίθημι ὑπερόριος . Κῦρος δέ τις μοναχός ἐγκλειστός πατριάρχης προβάλλω , ὅς αὐτός ὁ εἰς ὁ βασίλειος ἀποκατάστασις προφοιβάζω . πολύς δέ πλῆθος ἐκ τε ὁ δημοτικός καί ὁ στρατιωτικός τότε διαφθείρω οὗτος ὁ βασιλεύς , ὁ μέν φανερῶς , ἔνιοι μέντοι καί ἀφανής . στέλλω δέ εἰς Χαζαριάν ἄγω ὁ γυνή αὐτός ἔ , ἤδη αὐτός τίκτω υἱός , ὅς Τιβέριος κατονομάζω , ἐκεῖνος δέ καί ὁ παιδίον ὁ ὁ βασίλεια ἀξιόω ὄνομα καί ἄμφω στέφω . λύω δέ ὁ πρός ὁ Βούλγαρος σπονδή κατά αὐτός ἐκστρατεύω σύν ἱππικός τε καί πεζικός δύναμις καί σύν στόλος πολύς , καί ἀπέρχομαι πρός ὁ Ἀγχίαλος . ὁ μέν οὖν πρῶτος δείδω ὁ Βούλγαρος εἰς ὁ ὅρη ἀνατρέχω , ἐκεῖθεν δέ ἀσύντακτος ὁράω ὁ ὁ Ῥωμαῖος στρατία σκηνόω καί ἀπρόσεκτος εἰς χόρτασμα συλλογή σκίδνημι , ἀναθαρσέω , καί ἐπέρχομαι αὐτός πολύς μέν ἀναιρέω , οὖον μείων δέ αἰχμαλωτεύω καί ἵππος συνέχω πολύς . ὁ μέντοι βασιλεύς σύν ὁ περιλείπομαι εἰς ὁ ἐκεῖ συγκλείω φρούριον . εἶτα ὁ ἵππος πᾶς νευροκοπέω , νάω μή οὗτος λαμβάνω ὁ πολέμιος , ὁ ὁ στόλος σκάφος ἐμβαίνω ἐπανέρχομαι εἰς ὁ Βυζάντιον σύν αἰσχύνη πολύς . μηνιάω δέ ὁ ἐν χερσώνω , ὅτι ἐκεῖ περιορίζω αὐτός γιγνώσκω νεωτερίζω βούλομαι ἀναιρέω , στέλλω τριήρης καί δρόμων καί ναῦς ἕτερος ὁ φορτηγός σύν στράτευμα πλεῖστος καί δύο στρατηγός , ἐντέλλω αὐτός μή φείδομαι τις ὁ ἐκεῖ , ἀλλά πᾶς συγκόπτω ὁ ξίφος . ὁ σύν οὐδείς πόνος , οὖον γάρ ἀνθίστημι ὁ ὁ ἐν χερσώνω πόλις κάτοικος , παραλαμβάνω αὐτός ἅπας σχεδόν ἀναιρέω , μόνος ὁ νεάζω ἡλικία μέχρι μειράκιον φείδομαι . ὁ μανθάνω Ἰουστινιανός , ὅτι μή καί οὗτος ἀναιρέω , ἐξοργίζω , καί πρός αὐτός ἀποστέλλω παρακελεύομαι . ἀποστέλλω δέ καταποντίζω ἐν ὁ θάλασσα συμβαίνω ὁ πλείων , καί δοκέω οὗτος ὁ βασιλεύς Καταθύμιον . καί οὐδέ οὗτος ὁ κατά ἐκεῖνος μανία ἐμπίμπλημι , ἀλλά ἀπειλέω καί αὖθις στέλλω καί οὗτος ὁ χώρα ἐξερημόω ὡς καί ὁ πόλις καθαιρέω καί ἀροτριάω . διά οὗτος ὁ ἔτι περιλείπομαι ἐν χερσώνω καί ὁ οὗτος περίοικος ἀποστατέω Φιλιππικός ὁ ὁ Βαρδάνη , ὅς ὁ λόγος ἱστορέω παρά ὁ Ἀψίμαρος εἰς Κεφαλληνία περιορίζω , ἄρτι ἀνακαλέω ἐκ ὁ ὑπερορία καί ἐπανέρχομαι πρός ὁ Κωνσταντινούπολις , ἐκεῖ γίγνομαι βασιλεύς ἀναγορεύω , καί ὁ σφεῖς ἄρχω Ἡλίας συμπράσσω . ὁ μανθάνω Ἰουστινιανός ὁ μέν ὁ Ἡλίας παῖς ἐν ὁ κόλπος κατασφάζω ὁ μήτηρ , ἐκεῖνος δέ δοῦλος αὐτός Ἰνδός μάγειρος συζεύγνυμι . εἶτα στόλος ἑτοιμάζω στέλλω κατά Χερσών , ἐντέλλω ὁ ὁ στόλος κατάρχω ἡβηδόν σύμπας ἀναιρέω . ἤδη δέ καταλαμβάνω ὁ Χερσών ὁ ναυτικός καί πολιορκέω αὐτός ἥκω Χάζαρος ὁ χερσωνιος ἐπικουρέω . ἐντεῦθεν ὁ μέν πολιορκία λύω , ὁ δέ ὁ στόλος μή τολμάω πρός ὁ βασιλεύς ἐπανέρχομαι , ὁ μέν βλασφημία καταχέω , ὁ δέ Βαρδάνη ὡς βασιλεύς εὐφημέω . καιρός δέ πῃ αρρυἐντος συχνός , ὅτι μηδείς αὐτός ἐκ ὁ στόλος μηνύω , ὁ βασιλεύς ὑποτοπέω συμβαίνω τίς φέρω κατά αὐτός , ἐξορμέω ὁ Βυζαντίς , καί ἠώς Σινώπη ἔρχομαι ὁράω ὁ στόλος εὐθύς2 ὁ πόλις πλοΐζω · αὐτίκα τοίνυν γίγνομαι καί αὐτός ὀπισθόρμητος . ὁ δέ Φιλιππικός εὐπλοέω , καί προκαταλαμβάνω ὁ Μεγαλόπολις , ἐκεῖνος ἐν ὁ Δαματρύϊ σκηνόω . πρός ὅς ὁ εἴρω Ἡλίας στέλλω δύναμαι πείθω ὁ μετά Ἰουστινιανός στρατιωτικός ἀφίστημι αὐτός καί προσρέω Φιλίππι - Κῶς . κατά ἀλείφω τοίνυν παρά ὁ στρατιώτης Ἰουστινιανός χειρόομαι καί χείρ οἰκεῖος εὐθύς ὁ Ἡλίας ἀφαιρέω ὁ αὐτός κεφαλή . ὁ δέ ὅς οὗτος παῖς ὁ Τιβέριος μετά ὁ πρός μήτηρ μάμμη Ἀναστασία , ὁ γάρ μήτηρ αὐτός Θεοδώρα φθάνω θνῄσκω , ὁ ἐν Βλαχέρναις ναός προσφεύγω εἰσδύνω ὁ θέω θυσιαστήριον , καί ὑπό ὁ παναγής γίγνομαι τράπεζα , εἷς ὁ οὗτος ἀνέχω στυλίσκος δράσσομαι ἱκετεύω μή θνῄσκω . ἀλλά ὁ στέλλω εἰς ζήτησις αὐτός ἐξέλκω ὁ θυσιαστήριον ὁ παῖς μάχαιρα οὗτος ὁ λαιμός ὡς βόσκημα ἀποτέμνω ἀπηνής .