joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 5.14
Ἐπεὶ δὲ προπέμψας ὁ βασιλεὺς Ἡρώδης τὸν Ἀντώνιον ἐπὶ Πάρθους εἰς τὴν Ἰουδαίαν ὑπέστρεψεν , εὐθὺς ἡ ἀδελφὴ Σαλώμη καὶ ἡ μήτηρ αὐτῶν κατηγόρουν Ἀλεξάνδρας καὶ Μαριάμ . ἡ δὲ Σαλώμη καὶ κατὰ τοῦ ἀνδρὸς ἑαυτῆς λόγον εἰσῆγεν ὡς μιγνυμένου τῇ Μαριάμ · οὗτος δ’ ἦν Ἰωσὴφ ὁ τῶν τῆς βασιλείας πραγμάτων ἐπίτροπος . ἔλεγε δὲ ταῦτα ἐκ πλείονος αὐτῇ χαλεπαίνουσα ὅτι τὴν αὐτόν δυσγένειαν ἐξωνείδιζεν . Ἡρώδης δὲ εὐθὺς ἐταράττετο , καὶ ζηλοτυπῶν ἰδίᾳ τὴν Μαριὰμ ἀνέκρινεν . ἀπομνυμένης δ᾿ ἐκείνης ἐχάλα τὴν ὀργήν , καὶ τοῦ ἔρωτος ἥττητο , καὶ τὴν εἰς αὐτὴν ἐπιστοῦτο φιλοστοργίαν . ἡ δὲ οὐ στέργοντος εἶπεν εἶναι τὸ κἀμὲ ἀπολέσθαι ἐντείλασθαι , εἴ γέ σοι παρ’ Ἀντωνίου χαλεπόν τι ἐπενεχθῇ . οὗτος ὁ λόγος ἐτάραξε Ἡρώδην , καὶ ἐβόα σαφῶς ἐκ τούτου πεφωρᾶσθαι τὸν τοῦ Ἰωσὴφ πρὸς αὐτὴν ἔρωτα . οὐ C γὰρ ἂν ἐξεῖπεν , ἔλεγε , τὸ ἀπόρρητον , μὴ μεγάλης συναψάσης αὐτοὺς διαθέσεως . καὶ ἀπέκτεινεν ἂν τὴν γυναῖκα αὐτίκα , εἰ μὴ τῷ αὐτῆς ἐδεδούλωτο ἔρωτι . τὸν Ἰωσὴφ δὲ μηδ’ εἰς ὄψιν αὐτοῦ ἀγαγὼν προσέταξε διαχρήσασθαι , καὶ τὴν Ἀλεξάνδραν ὡς ἁπάντων αἰτίαν δήσας ἐφύλαττεν . Ἀντώνιος δὲ τῷ Κλεοπάτρας ἔρωτι , μᾶλλον δὲ φαρμακείαις διεφθαρμένος , ταῖς ἐκείνης θελήσεσιν ἐδεδούλωτο . ἣ τὸν μὲν ἀδελφόν , ᾧ ἡ βασιλεία διέφερε , φαρμάκῳ διέφθειρε , τὴν δ’ ἀδελφὴν Ἀρσινόην δι’ Ἀντωνίου ἀπέκτεινε · τὸν μέντοι Ἀντώνιον ἐβιάζετο τὴν Ἰουδαίαν αὐτῇ καὶ τὴν Ἀραβίαν προσνεῖμαι . ὁ δὲ τὸ προφανὲς τῆς ἀδικίας δυσωπούμενος , ἐκείνῃ τε χαρίζεσθαι διὰ τοὺς ἔρωτας καὶ τὰς γοητείας ἀναγκαζόμενος , ἐξ ἑκατέρων τῶν χωρῶν μέρη ἀποτεμόμενος , τούτοις αὐτῆς τὴν ἀπληστίαν παρεμυθήσατο . ὁ μὲν οὖν Ἀντώνιος εἰς Ἀρμενίαν ἐστράτευσεν , ἡ δὲ ὑποστρέφουσα εἰς τὴν Ἰουδαίαν ἐγένετο , συντυχόντος αὐτῇ τοῦ Ἡρώδου . συνηθείας δὲ αὐτῇ πρὸς Ἡρώδην γενομένης προσεκαλεῖτο αὐτὸν εἰς εὐνήν , ἀκρατῶς πρὸς μίξιν διακειμένη , τάχα δέ τι καὶ παθοῦσα πρὸς ἐκεῖνον ἐρωτικόν , ἦι τὸ πιθανώτερον , ἀρχὴν ἐνέδρας τὴν ἐπ’ αὐτῇ ὁμιλίαν κατὰ τοῦ ἀνδρὸς συσκευάζουσα . Ἡρώδης δὲ τοὺς μὲν λόγους αὐτῆς διεκρούσατο , δωρεαῖς δὲ θεραπεύσας ἐπ’ Αἴγυπτον προύπεμψεν . Ἑβδόμου δὲ ἤδη ἔτους Ἡρώδου τῆς βασιλείας ἐνεστηκότος ἐσείσθη τῶν Ἰουδαίων ἡ γῆ ὡς οὐκ ἄλλοτε , καὶ τῶν τε κτηνῶν φθορὰ πολλὴ γέγονε καὶ τῶν ἀνθρώπων ὡσεὶ τρισμύριοι ἐν ταῖς καταπεπτωκυίαις οἰκίαις συγκατεχώσθησαν . τοὺς φόρους δὲ τῶν ἀπονεμηθεισῶν τῇ Κλεοπάτρᾳ χωρῶν ἐξ Ἀραβίας καὶ Ἰουδαίας Ἡρώδου μισθωσαμένου , ὁ Ἄραψ περὶ τὴν τοῦ δασμοῦ καταβολὴν ἠγνωμόνει . ἔγνω οὖν ὁ βασιλεὺς χωρῆσαι κατὰ τοῦ Ἄραβος , καὶ ὑπ’ Ἀντωνίου τοῦτο ἐπιτραπείς , καὶ συμβαλὼν πολλάκις τελευταῖον νικᾷ , καὶ προστατεῖν τοῦ ἔθνους ὑπὸ τῶν Ἀράβων ᾑρέθη . καὶ ὑπέστρεφεν εἰς τὰ οἰκεῖα , μέγα διὰ τὰ ἀνδραγαθήματα κτησάμενος ὄνομα καὶ φρονήματος ἔμπλεως . Ἄρτι δὲ Καίσαρος τὸν Ἀντώνιον ἐν Ἀκτίῳ μάχῃ νικήσαντος Ἡρώδῃ τὰ πράγματα τεθορύβητο ἢ ἀπέγωνστο τέλεον . οὐ γὰρ ἦν ἐλπίς , τοσαύτης αὐτῷ πρὸς Ἀντώνιον φιλίας γενομένης , μὴ κακωθῆναι ὑπὸ τοῦ Καίσαρος . ὅθεν τὸν Ὑρκανὸν ἐκ μέσου ποιῆσαι διανοούμενος , τότε μᾶλλον ᾤετο συμφέρειν αὐτῷ τὴν ἐγχείρησιν , ἵνα μὴ ἀνὴρ περισώζοιτο τυχεῖν τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἀξιώτερος . Ἡρώδης μὲν οὖν οὕτω διανενόητο , ἠρέθισε δέ τι συμβὰν πρὸς τὴν πρᾶξιν πλέον αὐτόν . ἡ γὰρ Ἀλεξάνδρα φιλόνεικον τυγχάνουσα γύναιον οὐκ ἀνίει ἀναπείθουσα τὸν πατέρα Μάλχῳ προσχωρῆσαι τῷ τὴν Ἀραβίαν ἔχοντι . ὁ δὲ πρῶτον μὲν διωθεῖτο τοὺς λόγους , ἐγκειμένης δ ἐκείνης τέλος ἐπιστολὴν πρὸς τὸν Μάλχον ἐγχαράττει περὶ τοῦ δέξασθαι σφᾶς , καὶ Δοσιθέῳ τινὶ τῶν φίλων δίδωσι ταύτην . καὶ ὃς Ἡρώδῃ τὴν ἐπιστολὴν ἐνεχείρισεν , ὁ δὲ ἀποδοῦναι τό Μάλχῳ τὴν γραφὴν ἠξίωσε τὸν Δοσίθεον καὶ τὰ παρ’ ἐκείνου γράμματα ἐνεγκεῖν . ταῦτα δὲ τοῦ Δοσιθέου πληρώσαντος ἀντεπέστειλεν ὁ Ἄραψ αὐτόν τε τὸν Ὑρκανὸν δέξασθαι καὶ πάντας τοὺς σὺν αὐτῷ . ταύτην οὖν Ἡρώδης δεξάμενος τὴν ἐπιστολὴν μεταπέμπεται Ὑρκανόν , καὶ περὶ τῶν πρὸς τὸν Μάλχον ἀνέκρινε συνθηκῶν · ἀρνουμένου δὲ τὰς ἐπιστολὰς δείξας τῷ συνεδρίῳ τὸν ἄνδρα διεχειρίσατο . πολλοὶ δὲ σκῆψιν Ἡρώδου τὰ κατὰ τὸν Ὑρκανὸν γενέσθαι φασί , βουλομένου αὐτὸν ποιήσασθαι ἐκποδών , καὶ τούτου ποι - οῦνται τεκμήριον τὴν τοῦ ἀνδρὸς ἐπιείκειαν ἢ ἀφέλειαν καὶ τὸ μηδὲ ἐν νεότητι θράσους τι ἢ προπετείας ἐνδείξασθαι · τότε δὲ ἦν ἐτῶν ὀγδοήκοντα πρὸς ἐνί .
Lemmas: ἐπεί δέ προπέμπω ὁ βασιλεύς Ἡρῴδης ὁ Ἀντώνιος ἐπί Πάρθος εἰς ὁ Ἰουδαῖος ὑποστρέφω , εὐθύς ὁ ἀδελφή Σαλώμη καί ὁ μήτηρ αὐτός κατηγορέω Ἀλεξάνδρα καί Μαρία . ὁ δέ Σαλώμη καί κατά ὁ ἀνήρ ἑαυτοῦ λόγος εἰσάγω ὡς μείγνυμι ὁ Μαρία · οὗτος δέ εἰμί Ἰωσήφ ὁ ὁ ὁ βασίλεια πρᾶγμα ἐπίτροπος . λέγω δέ οὗτος ἐκ πλείων αὐτός χαλεπαίνω ὅτι ὁ αὐτός δυσγένεια ἐξονειδίζω . Ἡρῴδης δέ εὐθύς ταράσσω , καί ζηλοτυπέω ἴδιος ὁ Μαρία ἀνακρίνω . ἀπόμνυμι δέ ἐκεῖνος χαλάω ὁ ὀργή , καί ὁ Ἔρως ἡττάω , καί ὁ εἰς αὐτός πιστόω φιλοστοργία . ὁ δέ οὖον στέργω εἶπον εἰμί ὁ ἐγώ ἀπόλλυμι ἐντέλλω , εἰμί γε σύ παρά Ἀντώνιος χαλεπός τίς ἐπιφέρω . οὗτος ὁ λόγος ταράσσω Ἡρώδης , καί βοάω σαφῶς ἐκ οὗτος φωράω ὁ ὁ Ἰωσήφ πρός αὐτός Ἔρως . οὖον C γάρ εἄν ἐξεῖπον , λέγω , ὁ ἀπόρρητος , μή μέγας συνάπτω αὐτός διάθεσις . καί ἀποκτείνω εἄν ὁ γυνή αὐτίκα , εἰμί μή ὁ αὐτός δουλόω Ἔρως . ὁ Ἰωσήφ δέ μηδέ εἰς ὄψις αὐτός ἄγω προστάσσω διαχράομαι , καί ὁ Ἀλεξάνδρα ὡς ἅπας αἴτιος δήω φυλάσσω . Ἀντώνιος δέ ὁ Κλεοπάτρα Ἔρως , μᾶλλον δέ φαρμακεία διαφθείρω , ὁ ἐκεῖνος θέλησις δουλόω . ὅς ὁ μέν ἀδελφός , ὅς ὁ βασίλειος διαφέρω , φάρμακον διαφθείρω , ὁ δέ ἀδελφή Ἀρσινόη διά Ἀντώνιος ἀποκτείνω · ὁ μέντοι Ἀντώνιος βιάζομαι ὁ Ἰουδαῖος αὐτός καί ὁ Ἀραβία προσνέμω . ὁ δέ ὁ προφανής ὁ ἀδικία δυσωπέω , ἐκεῖνος τε χαρίζομαι διά ὁ Ἔρως καί ὁ γοητεία ἀναγκάζω , ἐκ ἑκάτερος ὁ χώρα μέρος ἀποτέμνω , οὗτος αὐτός ὁ ἀπληστία παραμυθέομαι . ὁ μέν οὖν Ἀντώνιος εἰς Ἀρμένιος στρατεύω , ὁ δέ ὑποστρέφω εἰς ὁ Ἰουδαῖος γίγνομαι , συντυγχάνω αὐτός ὁ Ἡρώδης . συνήθεια δέ αὐτός πρός Ἡρώδης γίγνομαι προσκαλέω αὐτός εἰς εὐνή , ἀκρατής πρός μίξις διάκειμαι , τάχα δέ τίς καί πάσχω πρός ἐκεῖνος ἐρωτικός , ὅς ὁ πιθανός , ἀρχή ἐνέδρα ὁ ἐπί αὐτός ὁμιλία κατά ὁ ἀνήρ συσκευάζω . Ἡρῴδης δέ ὁ μέν λόγος αὐτός διακρούω , δωρεά δέ θεραπεύω ἐπί Αἴγυπτος προπέμπω . ἕβδομος δέ ἤδη ἔτος Ἡρώδης ὁ βασίλεια ἐνίστημι σείω ὁ Ἰουδαῖος ὁ γῆ ὡς οὐ ἄλλοτε , καί ὁ τε κτῆνος φθορά πολύς γίγνομαι καί ὁ ἄνθρωπος ὡσεί τρισμύριοι ἐν ὁ καταπίπτω οἰκίον συγκαταχώννυμι . ὁ φόρος δέ ὁ ἀπονέμω ὁ Κλεοπάτρα χώρα ἐκ Ἀραβία καί Ἰουδαῖος Ἡρώδης μισθόω , ὁ Ἄραψ περί ὁ ὁ δασμός καταβολή ἀγνωμονέω . γιγνώσκω οὖν ὁ βασιλεύς χωρέω κατά ὁ Ἄραψ , καί ὑπό Ἀντώνιος οὗτος ἐπιτρέπω , καί συμβάλλω πολλάκις τελευταῖος νικάω , καί προστατέω ὁ ἔθνος ὑπό ὁ Ἄραψ αἱρέω . καί ὑποστρέφω εἰς ὁ οἰκεῖος , μέγας διά ὁ ἀνδραγάθημα κτάομαι ὄνομα καί φρόνημα ἔμπλεος . ἄρτι δέ Καῖσαρ ὁ Ἀντώνιος ἐν Ἄκτιον μάχομαι νικάω Ἡρώδης ὁ πρᾶγμα θορυβέω ἢ ἀπογιγνώσκω τελέω . οὖον γάρ εἰμί ἐλπίς , τοσοῦτος αὐτός πρός Ἀντώνιος φίλιος γίγνομαι , μή κακόω ὑπό ὁ Καῖσαρ . ὅθεν ὁ Ὑρκανός ἐκ μέσος ποιέω διανοέομαι , τότε μᾶλλον οἴομαι συμφέρω αὐτός ὁ ἐγχείρησις , ἵνα μή ἀνήρ περισώζω τυγχάνω ὁ βασίλεια αὐτός ἄξιος . Ἡρῴδης μέν οὖν οὗτος διανοέομαι , ἐρεθίζω δέ τίς συμβαίνω πρός ὁ πρᾶξις πλέω αὐτός . ὁ γάρ Ἀλεξάνδρα φιλόνεικος τυγχάνω γύναιον οὐ ἀνίημι ἀναπείθω ὁ πατήρ Μάλχος προσχωρέω ὁ ὁ Ἀραβία ἔχω . ὁ δέ πρῶτος μέν διωθέω ὁ λόγος , ἔγκειμαι δ ἐκεῖνος τέλος ἐπιστολή πρός ὁ Μάλχος ἐγχαράσσω περί ὁ δέχομαι σφεῖς , καί Δοσίθεος τις ὁ Φίλων δίδωμι οὗτος . καί ὅς Ἡρώδης ὁ ἐπιστολή ἐγχειρίζω , ὁ δέ ἀποδίδωμι ὁ Μάλχος ὁ γραφή ἀξιόω ὁ Δοσίθεος καί ὁ παρά ἐκεῖνος γράμμα φέρω . οὗτος δέ ὁ Δοσίθεος πληρόω ἀντεπιστέλλω ὁ Ἄραψ αὐτός τε ὁ Ὑρκανός δέχομαι καί πᾶς ὁ σύν αὐτός . οὗτος οὖν Ἡρῴδης δέχομαι ὁ ἐπιστολή μεταπέμπω Ὑρκανός , καί περί ὁ πρός ὁ Μάλχος ἀνακρίνω συνθήκη · ἀρνέομαι δέ ὁ ἐπιστολή δείκνυμι ὁ συνέδριον ὁ ἀνήρ διαχειρίζω . πολύς δέ σκῆψις Ἡρώδης ὁ κατά ὁ Ὑρκανός γίγνομαι φημί , βούλομαι αὐτός ποιέω ἐκποδών , καί οὗτος ποῖ - ὄνομαι τεκμήριον ὁ ὁ ἀνήρ ἐπιείκεια ἢ ἀφέλεια καί ὁ μηδέ ἐν νεότης θράσος τίς ἢ προπέτεια ἐνδείκνυμι · τότε δέ εἰμί ἔτος ὀγδοήκοντα πρός ἐν .