joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 9.26
Ἐντεῦθεν αὖθις ὁ πρὸς τοὺς Καρχηδονίους τὸ τρίτον ἀνερριπίζετο πόλεμος . οἱ μὲν γὰρ οὐκ ἔφερον ἐλαττούμενοι , ἀλλὰ καὶ συμμαχικὰ καὶ ναυτικὸν ἐπὶ τῇ τοῦ Νομαδικοῦ πολέμου παρασκευῇ παρὰ τὰς συνθήκας ἡτοίμαζον · οἶ δὲ Ῥωμαῖοι ὡς τὰ ἄλλα κατὰ γνώμην ἔθεντο , οὐχ ἡσύχασαν , ἀλλὰ πέμψαντες τὸν Σκιπίωνα τὸν Νασικᾶν ταῦτά τε αὐτοῖς ἐνεκάλουν καὶ τὴν παρασκευὴν διαλῦσαι ἐκέλευον . καὶ ἐπεὶ τὸν Μασινίσσαν ᾐτιῶντο ἐκεῖνοι καὶ διὰ τὸν πρὸς ἐκεῖνον πόλεμον ἀπειρήκασι ποιῆσαι τὸ κελευόμενον , σύμβασίν τινα πρὸς τὸν Μασινίσσαν αὐτοῖς ἔπραξαν καί τινος αὐτοῖς ἀποστῆναι χώρας αὐτὸν ἔπεισαν . ὡς δ’ οὐδὲν μᾶλλον εἰσήκουον , μικρὸν ἐπισχόντες Ῥωμαῖοι , ἐπεὶ τάχιστα νικηθέντας σφὰς μεγάλῃ μάχῃ πρὸς τοῦ Μασινίσσου ἐπύθοντο , εὐθὺς αὐτοῖς τὸν πόλεμον ἐψηφίσαντο . ὃ μαθόντες οἱ Καρχηδόνιοι , οὐκ εὖ ὑπὸ τῆς συμφορὰς ἔχοντες , κατέδεισαν , καὶ πρέσβεις ἐς τὴν Ῥώμην διὰ συμμαχίαν ἐστάλκασι , καὶ ἄλλοι γὰρ τῶν προσχώρων αὐτοῖς ἐπετίθεντο , καὶ ἐς πᾶν τοῖς Ῥωμαίοις ὑπείξειν ἐολάτ - τοντο . μὴ γὰρ ταῖς σπονδαῖς ἐμμένειν μέλλοντες , ῥᾷον ἅπαντα ἐπηγγέλλοντο . Τῆς δὲ γερουσίας βουλὴν περὶ τούτου συναγαγούσης , ὁ μὲν Σκιπίων ὁ Νασικᾶς δέξασθαι τὴν τῶν Καρχηδονίων πρεσβείαν καὶ σπονδὰς αὐτοῖς ποιήσασθαι συνεβούλευεν , ὁ δὲ Εάτων ὁ Μάρκος μήτε σπείσασθαι τούτοις δεῖν εἶπε μήτε λῦσαι τοῦ πολέμου τὸ ψήφισμα . οἱ δέ γε βουλευταὶ τήν τε τῶν πρέσβεων ἱκετείαν ἐδέξαντο καὶ σπονδὰς αὐτοῖς ὑπέσχοντο παρασχεῖν καὶ ἐπὶ τούτοις ὁμήρους ᾔτησαν . οὑς Λούκιος Μάρκιος καὶ Μάρκος Μανίλιος , εἰς τὴν Σικελίαν ἐλθόντες , ἐκεῖσε πεμφθέντας ἔλαβον . καὶ τοὺς μὲν εἰς τὴν ῾Ρώμην ἔπεμψαν , αὐτοὶ δὲ σπουδῇ τὴν Ἀφρικὴν κατειλήφασι . καὶ στρατοπεδευσάμενοι τὰ τέλη τῶν Καρχηδονίων ἐκεῖ μετεπέμψαντο · καὶ ὡς ἀφίκοντο , οὐ πέντα ἅμα σφίσιν ὅσα ᾔτουν ἐξέφηναν , δείσαντες μὴ ταῦτα προμαθόντες ἀκεραίοις τοῖς πράγμασι σφῶν καταστῶσιν εἰς πόλεμον . καὶ τὸ μὲν πρῶτον σῖτον ᾔτησαν καὶ ἔλαβον , εἶτα τὰς τριήρεις καὶ ἐπὶ ταύταις τὰ μηχανήματα , εἶτα τὰ ὅπλα προσῄτησαν . λαβόντες οὖν πάντα , οἱ γὰρ Καρχηδόνιοι πολλὴν ἑτέραν παρασκευὴν κεκρυμμένην εἶχον , τέλος ἐκέλευον αὐτοὺς κατασκάψαι μὲν τὴν πόλιν αὐτῶν , ἑτέραν δ᾿ ἐν μεσογείῳ οἰκοδομῆσαι ἀτείχιστον , ὀγδοήκοντα σταδίους τῆς θαλάσσης διέχουσαν . πρὸς τοῦτο δ᾿ οἱ Καρχηδόνιοι ἐς δάκρυα κατηνέχθησαν καὶ ὡς ἑαλωκότες ἀνωλοφύροντο καὶ ἐδέοντο τῶν ὑπάτων μὴ καταναγκάσαι σφᾶς γενέσθαι τῆς πατρίδος αὐτόχειρας . ὡς δ᾿ οὐδὲν ἤνυον , ἀλλ᾿ ἢ πρᾶξαι τὸ προσταττόμενον ἐκελεύοντο ἢ ἀναρρῖψαι τὸν πόλεμον , συχνοὶ μὲν αὐτοῦ παρὰ τοῖς ῾Ρωμαίοις ὡς ἤδη κεκρατηκόσι κατέμειναν , οἱ δὲ λοιποὶ ἀπαναχωρή - τῶν τε σφετέρων ἀρχόντων ἐνίους ἀπέκτειναν , ὅτι μὴ κατ’ ἀρχὰς τὸν πόλεμον εἴλοντο , καὶ τοὺς ἐντὸς τοῦ τείχους εὑρεθέντας Ῥωμαίους διέφθειραν , καὶ πρὸς τὸν πόλεμον ὥρμησαν . διὸ τούς τε δούλους ἅπαντας ἠλευθέρωσαν καὶ τοὺς φυγάδας κατήγαγον , καὶ τόν Ἀσδρούβαν στρατηγὸν αὖθις εἵκοντο , καὶ ὅπλα καὶ μηχανὰς τριήρεις τε ἡτοιμάσαντο . ὡς γὰρ τοῦ πολέμου ἐπικειμένου , καὶ περὶ ἀνδραποδισμοῦ κινδυνεύοντες , δι’ ἐλαχίστου πάνθ’ ὅσων ἔχρῃζον κατεσκεύαζον . ἐφείδοντο γὰρ οὐδενός , ἀλλὰ καὶ τοὺς ἀνδριάντας πρὸς τὴν χρείαν τοῦ χαλκοῦ συνεχώνευσαν καὶ ἐς τὰς σχοίνους τῶν γυναικῶν ταῖς κόμαις ἐχρήσαντο . οἱ δ’ ὕπατοι τό μὲν πρῶτον αὐτοὺς ὡς ἀόπλους ταχέως αἱρήσειν ἐλπίσαντες μόνας ἡτοιμάσαντο κλίμακας , ὡς δι’ αὐτῶν τοῦ τείχους εὐθὺς ἐπιβησόμενοι , ἔπειτα δὲ προσβαλόντες καὶ ὡπλισμένους σφὰς καὶ τὰ πρὸς πολιορκίαν ἔχοντας ἰδόντες πρὸς μηχανῶν ἐργασίαν ἐτράποντο , καὶ αὐτὰς ἐπικινδύνως κατασκευάσαντες , ὁ γὰρ Ἀσδρούβας ὑλαγωγοῦντας ἐνεδρεύων ἐλύπει , προσέμισγον τῇ πόλει . καὶ Μανίλιος μὲν ἐκ τῆς ἠπείρου αὐτῇ προσβαλὼν οὐδὲν αὐτοὺς ἔβλαψε , Μάρκιος δ᾿ ἐκ θαλάσσης κατὰ τὸ λιμνῶδες προσπεσὼν κατέσεισε μέν τι τοῦ τείχους , οὐ μέντοι καὶ εἰσῆλθεν . οἱ γὰρ Καρχηδόνιοι τούς τε βιαζομένους εἰσελθεῖν ἐξεκρούσαντο καὶ νύκτωρ διὰ τῶν ἐρειπίων ἐπεξελθόντες ἀνθρώπους τε συχνοὺς ἔκτειναν καὶ μηχανήματα πλεῖστα κατέπρησαν . ἀλλ’ οὐδὲ ἐπὶ πολὺ τῆς χώρας παρὰ τοῦ Ἀσδρούβου καὶ τῶν ἱππέων εἰῶντο σκεδάννυσθαι , οὔτε μὴν ὁ Μασινίσσας αὐτοῖς ἐπε - κούρησεν . οὐ γὰρ ἐν ἀρχῇ τοῦ πολέμου προσεκέκλητο , καὶ πρὸς τὸν Ἀσδρούβαν τότε πολεμήσειν ὑποσχομένῳ οὐκ ἐπέτρεψαν .
Lemmas: ἐντεῦθεν αὖθις ὁ πρός ὁ Καρχηδόνιος ὁ τρίτος ἀνά-ῥιπίζω πόλεμος . ὁ μέν γάρ οὐ φέρω ἐλασσόω , ἀλλά καί συμμαχικός καί ναυτικόν ἐπί ὁ ὁ νομαδικός πόλεμος παρασκευή παρά ὁ συνθήκη ἑτοιμάζω · οἶς δέ Ῥωμαῖος ὡς ὁ ἄλλος κατά γνώμη τίθημι , οὐ ἡσυχάζω , ἀλλά πέμπω ὁ Σκιπίων ὁ Νασικᾶς οὗτος τε αὐτός ἐγκαλέω καί ὁ παρασκευή διαλύω κελεύω . καί ἐπεί ὁ Μασινίσσας αἰτιάομαι ἐκεῖνος καί διά ὁ πρός ἐκεῖνος πόλεμος ἀπεῖπον ποιέω ὁ κελεύω , σύμβασις τις πρός ὁ Μασινίσσας αὐτός πράσσω καί τις αὐτός ἀφίστημι χώρα αὐτός πείθω . ὡς δέ οὐδείς μᾶλλον εἰσακούω , μικρός ἐπέχω Ῥωμαῖος , ἐπεί ταχύς νικάω σφός μέγας μάχομαι πρός ὁ Μασινίσσος πυνθάνομαι , εὐθύς αὐτός ὁ πόλεμος ψηφίζω . ὅς μανθάνω ὁ Καρχηδόνιος , οὐ εὕω ὑπό ὁ συμφορά ἔχω , καταδείδω , καί πρέσβυς εἰς ὁ Ῥώμη διά συμμαχία στέλλω , καί ἄλλος γάρ ὁ πρόσχωρος αὐτός ἐπιτίθημι , καί εἰς πᾶς ὁ Ῥωμαῖος ὑπείκω εἴλω - τοντο . μή γάρ ὁ σπονδή ἐμμένω μέλλω , ῥᾳδίως ἅπας ἐπαγγέλλω . ὁ δέ γερουσία βουλή περί οὗτος συνάγω , ὁ μέν Σκιπίων ὁ Νασικᾶς δέχομαι ὁ ὁ Καρχηδόνιος πρεσβεία καί σπονδή αὐτός ποιέω συμβουλεύω , ὁ δέ ἐάω ὁ Μάρκος μήτε σπένδω οὗτος δήω εἶπον μήτε λύω ὁ πόλεμος ὁ ψήφισμα . ὁ δέ γε βουλευτής ὁ τε ὁ πρέσβυς Ἱκεσία δέχομαι καί σπονδή αὐτός ὑπισχνέομαι παρέχω καί ἐπί οὗτος ὅμηρος αἰτέω . οὖς Λούκιος Μάρκιος καί Μάρκος Μανίλιος , εἰς ὁ Σικελία ἔρχομαι , ἐκεῖσε πέμπω λαμβάνω . καί ὁ μέν εἰς ὁ Ρώμη πέμπω , αὐτός δέ σπουδή ὁ Ἀφρική καταλαμβάνω . καί στρατοπεδεύω ὁ τέλος ὁ Καρχηδόνιος ἐκεῖ μεταπέμπω · καί ὡς ἀφικνέομαι , οὖον Πέντα ἅμα σφεῖς ὅσος αἰτέω ἐκφαίνω , δείδω μή οὗτος προμανθάνω ἀκέραιος ὁ πρᾶγμα σφεῖς καθίστημι εἰς πόλεμος . καί ὁ μέν πρῶτος σῖτος αἰτέω καί λαμβάνω , εἶτα ὁ τριήρης καί ἐπί οὗτος ὁ μηχάνημα , εἶτα ὁ ὅπλον προΐστημι . λαμβάνω οὖν πᾶς , ὁ γάρ Καρχηδόνιος πολύς ἕτερος παρασκευή κρύπτω ἔχω , τέλος κελεύω αὐτός κατασκάπτω μέν ὁ πόλις αὐτός , ἕτερος δέ ἐν μεσόγαιος οἰκοδομέω ἀτείχιστος , ὀγδοήκοντα στάδιον ὁ θάλασσα διέχω . πρός οὗτος δέ ὁ Καρχηδόνιος εἰς δάκρυ καταφέρω καί ὡς ἁλίσκομαι ἀνολοφύρομαι καί δήω ὁ ὕπατος μή καταναγκάζω σφεῖς γίγνομαι ὁ πατρίς αὐτόχειρ . ὡς δέ οὐδείς ἀνύω , ἀλλά ἢ πράσσω ὁ προστάσσω κελεύω ἢ ἀναρρίπτω ὁ πόλεμος , συχνός μέν αὐτός παρά ὁ Ῥωμαῖος ὡς ἤδη κρατέω καταμένω , ὁ δέ λοιπός ἀπαναχωρέω - ὁ τε σφέτερος ἄρχω ἔνιοι ἀποκτείνω , ὅτι μή κατά ἀρχή ὁ πόλεμος εἴλω , καί ὁ ἐντός ὁ τεῖχος εὑρίσκω Ῥωμαῖος διαφθείρω , καί πρός ὁ πόλεμος ὁρμάω . διό ὁ τε δοῦλος ἅπας ἐλευθερόω καί ὁ φυγάς κατάγω , καί ὁ Ἀσδρούβας στρατηγός αὖθις ἱκνέομαι , καί ὅπλον καί μηχανή τριήρης τε ἑτοιμάζω . ὡς γάρ ὁ πόλεμος ἐπίκειμαι , καί περί ἀνδραποδισμός κινδυνεύω , διά μικρός πᾶς ὅσος χρῄζω κατασκευάζω . φείδομαι γάρ οὐδείς , ἀλλά καί ὁ ἀνδριάς πρός ὁ χρεία ὁ χαλκός συγχωνεύω καί εἰς ὁ σχοῖνος ὁ γυνή ὁ κόμη χράω . ὁ δέ ὕπατος ὁ μέν πρῶτος αὐτός ὡς ἄοπλος ταχέως αἱρέω ἐλπίζω μόνος ἑτοιμάζω κλῖμαξ , ὡς διά αὐτός ὁ τεῖχος εὐθύς ἐπιβαίνω , ἔπειτα δέ προσβάλλω καί ὁπλίζω σφός καί ὁ πρός πολιορκία ἔχω ὁράω πρός μηχανή ἐργασία τρέπω , καί αὐτός ἐπικίνδυνος κατασκευάζω , ὁ γάρ Ἀσδρούβας ὑλαγωγέω ἐνεδρεύω λυπέω , προσμείγνυμι ὁ πόλις . καί Μανίλιος μέν ἐκ ὁ ἤπειρος αὐτός προσβάλλω οὐδείς αὐτός βλάπτω , Μάρκιος δέ ἐκ θάλασσα κατά ὁ λιμνώδης προσπίτνω κατασείω μέν τίς ὁ τεῖχος , οὖον μέντοι καί εἰσέρχομαι . ὁ γάρ Καρχηδόνιος ὁ τε βιάζομαι εἰσέρχομαι ἐκκρούω καί νύκτωρ διά ὁ ἐρείπιον ἐπεξέρχομαι ἄνθρωπος τε συχνός κτείνω καί μηχάνημα πλεῖστος καταπίμπρημι . ἀλλά οὐδέ ἐπί πολύς ὁ χώρα παρά ὁ Ἀσδρούβας καί ὁ ἱππεύς ἐάω σκεδάννυμι , οὔτε μήv ὁ Μασινίσσας αὐτός ἔπω - κουρώ . οὖον γάρ ἐν ἀρχή ὁ πόλεμος προσκαλέω , καί πρός ὁ Ἀσδρούβας τότε πολεμέω ὑπισχνέομαι οὐ ἐπιτρέπω .