joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 18.27
Ἀπηγγέλη δέ ποτε τῷ βασιλεῖ Τούρκων ἀθροίζεσθαι στρατιάν , βουλομένην ἐπελθεῖν ταῖς ὑπὸ Ῥωμαίους χώραις καὶ ταύτας ληίσασθαι . ἔτυχε δὲ τότε τοὺς πόδας ἀλγῶν , τοῦ ῥεύματος σφοδρότερον ἐπιρρεύσαντος καὶ περιωδυνίαις αὐτὸν καὶ ἀλγηδόσιν ὀξυτάταις πιέζοντος . ἐπεὶ γοῦν οὐκ εἶχε δι’ ἑαυτοῦ κατὰ τῶν βαρβάρων στρατεύσασθαι , φάλαγγα κατ’ αὐτῶν ἐκπέμπει στρατιωτῶν , φαλαγγάρχην ἐπιστήσας αὐτοῖς τὸν Καμμύτξην Εὐστάθιον , ἄνδρα τοῖς πρώτοις τεταγμένον τῶν στρατηγῶν . ὁ δὲ οὐκ ἐλαχίστῃ τῶν πολεμίων μοίρᾳ περιτυχὼν προσβάλλει τούτοις , ἡττήθη δὲ προσβαλών , καὶ αὐτὸς μὲν ἑάλω , οἶ δ’ ὑπ’ αὐτὸν οἱ μὲν ἔπεσον , οἱ δὲ φυγόντες ἐσώθησαν . ὡς δὲ ταῦτα τῷ βασιλεῖ κατηγγέλθησαν , οὐκέτι καθεκτὸς ἦν ἐκεῖνος , ἀλλ’ ἔξεισι , καὶ Τούρκοις μὲν ἐνέτυχεν οὐδαμοῦ , μαθόντες γὰρ τὴν κατ’ αὐτῶν τοῦ βασιλέως ὁρμὴν τοῖς ἵπποις ἐνδόντες τοὺ ’ς χαλινοὺς ἔφυγον ἀμεταστρεπτί , ἴσχυσε δὲ καὶ ὁ Καμμύτξης τὰς χεῖρας αὐτῶν ἐκφυγεῖν , τοὺς αὐτὸν φρουροῦντας μεγάλαις ὑποσχέσεσι πείσας συναποδρᾶναι αὐτῷ καὶ προσεληλυθέναι τῷ βασιλεῖ . καὶ ὁ μὲν πρὸς τὸν αὐτοκράτορα ἦλθε προσάγων καὶ τοὺς αὐτοῦ φύλακας αὐτομόλους . ὁ δὲ κρατῶν ἐκεῖνον μὲν ἡδέως εἶδε , τοὺς δ’ ἐκεῖνον λελυκότας ἐδεξιώσατο χρήμασι , καὶ ἐπανῆλθεν εἰς τὸ βυξάντιον . οὐ πολὺς παρερρύη καιρὸς καὶ ἔξεισιν αὖθις κατὰ τῶν βαρβάρων τούτων ὁ αὐτοκράτωρ , καὶ ἄπεισιν εἰς τὸ Φιλομήλιον · εὗρε δὲ τὸ ἄστυ τοῦτο κενὸν ὁπλιτῶν · πάντες γὰρ τὴν τοῦ αὐτοκράτορος ἐγνωκότες κατ’ αὐτῶν ἔφοδον τὰ μὲν φίλτατα μετέθεντο , ἐκεῖνοι δ’ ἀνεχώρησαν . τὸ μὲν οὖν ἄστυ ἀπόνως ἐλήφθη . ἀλλὰ μέντοι καί τινα φρούρια καὶ σπήλαια , ἃ καταφύγια τοῖς ἐγχωρίοις ὠνό - μασται , παρὰ τῶν κατεχόντων αὐτὰ τῷ βασιλεῖ παρεδόθησαν , καὶ οἱ ἐν αὐτοῖς μετφοικίσθησαν , τοῦτο συμφέρον τοῦ αὐτοκράτορος κρίναντος . οὓς μεθ’ ἑαυτοῦ λαβὼν ἐκεῖνος ἐπανῄει , ἐπεὶ μὴ πολεμίοις ἐνέτυχε . τῶν δὲ μετοικιζομένων ὅσοι μὲν ἀκμάξοντες ἦσαν ἢ καὶ νεάζοντες , δι’ ἑαυτῶν τὴν πορείαν πεποίηντο . οἷς δὲ τὸ γῆρας βραδεῖς ἐτίθει τοὺς πόδας εἰς βάδισιν , τούτοις παρεῖχεν ὁ κρατῶν ὑποξύγια . εἰ δέ τινες ἢ νόσοις ἢ πάθεσιν ἄλλοις εἶχον παρειμένα τὰ σώματα ἢ γήρᾳ μακροχρονίῳ τε καὶ λυγρῷ , τούτους ἀσπίσιν ἐπετίθει μακραῖς , καὶ τὰς ἀσπίδας νέους φέρειν ἐπέταττε σθεναρούς , δεδυνημένους ἀχθοφορεῖν , αὐτὸς δὲ περιιών , εἴ τινα τῶν οὕτω κομιζομένων ἢ δίψει κάμνοντα εὕρισκεν ἢ τροφῆς ὀρεγόμενον ἢ ἄλλως ταλαιπωροῦ μένον , ὡς ἐνὸν ἀνεκτᾶτο τὸν κάμνοντα . οὕτω δὲ ὁδοιπορήσαντί τε καὶ καταλύσαντι καὶ Τοῦρκοι πρὸς ἐσπέραν ἀνεφάνησαν , σπονδὰς πρὸς Ῥωμαίους λέγοντες ἐθέλειν θέσθαι τὸν σφέτερον ἀρχηγόν . τοῦτο δὲ οὐδὲ τῷ βασιλεῖ ἔδοξεν ἀποθύμιον . ἔωθεν οὖν ἧκεν 5 ὁ τῶν βαρβάρων κρατῶν · ὁ δὲ ἦν οὐ σατράπης , ἀλλ’ ἐκ τοῦ γένους τοῦ σουλτανικοῦ καταγόμενος καὶ Σουλτὰν ὑπὸ τῶν οἰκείων ὀνομαζόμενος , ὃς ἐφίππῳ τῷ βασιλεῖ ἐντυχὼν πόρρωθεν αὐτὸς ἀποβὰς τοῦ ἵππου καὶ πεζὸς προσεληλυθώς , καὶ οὕτω τὴν προσκύνησιν αὐτοῦ ἀφοσιωσάμενος συνθήκας τε ἔθετο καὶ χρήμασι πολλοῖς φιλοτιμηθεὶς ἐκεῖνός τε καὶ ὅσοι σὺν αὐτῷ ἐληλύθασιν , ὁ μὲν ἐπανῄει πρὸς τὰ ἤθη τὰ ἑαυτοῦ , ὁ δ’ αὐτοκράτωρ ἐπανῆλθεν εἰς τὰ βασίλεια . ἐντεῦθεν ηὔξητο τὸ τῶν ποδῶν ἄλγος 10 αὐτῷ καὶ ἦν κλινήρης ὡς τὰ πολλά , κατῆρχε δ’ ἡ βασιλὶς καὶ ἦν ἐπίδοξος τὴν αὐταρχίαν σφετερίσασθαι . ὁ δὲ ταύτης υἱὸς καὶ βασιλεὺς οὐκ ἠρέμει , παντοίως πρὸς τὴν δοκοῦσαν τῆς μητρὸς ἐπιχείρησιν ἀντιστρατευόμενος .
Lemmas: ἀπαγγέλλω δέ ποτός ὁ βασιλεύς Τοῦρκος ἀθροίζω στρατιά , βούλομαι ἐπέρχομαι ὁ ὑπό Ῥωμαῖος χώρα καί οὗτος ληΐζομαι . τυγχάνω δέ τότε ὁ πούς ἄλγος , ὁ ῥεῦμα σφοδρός ἐπιρρέω καί περιωδυνία αὐτός καί ἀλγηδών ὀξύς2 πιέζω . ἐπεί γοῦν οὐ ἔχω διά ἑαυτοῦ κατά ὁ βάρβαρος στρατεύω , φάλαγξ κατά αὐτός ἐκπέμπω στρατιώτης , φαλαγγάρχης ἐφίστημι αὐτός ὁ Καμμύτξην Εὐστάθιος , ἀνήρ ὁ πρῶτος τάσσω ὁ στρατηγός . ὁ δέ οὐ μικρός ὁ πολέμιος μοῖρα περιτυγχάνω προσβάλλω οὗτος , ἡσσάομαι δέ προσβάλλω , καί αὐτός μέν ἁλίσκομαι , οἶς δέ ὑπό αὐτός ὁ μέν πίπτω , ὁ δέ φυγή σῴζω . ὡς δέ οὗτος ὁ βασιλεύς καταγγέλλω , οὐκέτι καθεκτός εἰμί ἐκεῖνος , ἀλλά ἔξειμι , καί Τοῦρκος μέν ἐντυγχάνω οὐδαμοῦ , μανθάνω γάρ ὁ κατά αὐτός ὁ βασιλεύς ὁρμή ὁ ἵππος ἐνδίδωμι ὅς εἰς χαλινός φεύγω ἀμεταστρεπτί , ἰσχύω δέ καί ὁ Καμμύτξης ὁ χείρ αὐτός ἐκφεύγω , ὁ αὐτός φρουρά μέγας ὑπόσχεσις πείθω συναποδιδράσκω αὐτός καί προσέρχομαι ὁ βασιλεύς . καί ὁ μέν πρός ὁ αὐτοκράτωρ ἔρχομαι προσάγω καί ὁ αὐτός φύλαξ αὐτόμολος . ὁ δέ κράτος ἐκεῖνος μέν ἡδύς ὁράω , ὁ δέ ἐκεῖνος λύω δεξιόομαι χρῆμα , καί ἐπανέρχομαι εἰς ὁ βυξάντιον . οὖον πολύς παραρρέω καιρός καί ἔξειμι αὖθις κατά ὁ βάρβαρος οὗτος ὁ αὐτοκράτωρ , καί ἄπειμι εἰς ὁ Φιλομήλιον · εὑρίσκω δέ ὁ Ἄστυ οὗτος κενός ὁπλίτης · πᾶς γάρ ὁ ὁ αὐτοκράτωρ γιγνώσκω κατά αὐτός ἔφοδος ὁ μέν φίλος μετατίθημι , ἐκεῖνος δέ ἀναχωρέω . ὁ μέν οὖν Ἄστυ ἄπονος λαμβάνω . ἀλλά μέντοι καί τις φρούριον καί σπήλαιον , ὁ καταφύγιο ὁ ἐγχώριος ὠνέομαι - μαστός , παρά ὁ κατέχω αὐτός ὁ βασιλεύς παραδίδωμι , καί ὁ ἐν αὐτός μετφοικίσθησαν , οὗτος συμφέρω ὁ αὐτοκράτωρ κρίνω . ὅς μετά ἑαυτοῦ λαμβάνω ἐκεῖνος ἐπάνειμι , ἐπεί μή πολέμιος ἐντυγχάνω . ὁ δέ μετοικίζω ὅσος μέν ἀκμάζω εἰμί ἢ καί νεάζω , διά ἑαυτοῦ ὁ πορεία ποιέω . ὅς δέ ὁ γῆρας βραδύς τίθημι ὁ πούς εἰς βάδισις , οὗτος παρέχω ὁ κράτος ὑποξύγια . εἰμί δέ τις ἢ νόσος ἢ πάθος ἄλλος ἔχω παρίημι ὁ σῶμα ἢ γῆρας μακροχρόνιος τε καί λυγρός , οὗτος ἀσπίς ἐπιτίθημι μακρός , καί ὁ ἀσπίς νέος φέρω ἐπιτάσσω σθεναρός , δύναμαι ἀχθοφορέω , αὐτός δέ περίειμι , εἰμί τις ὁ οὗτος κομίζω ἢ διψάω κάμνω εὑρίσκω ἢ τροφή ὀρέγω ἢ ἄλλως ταλαίπωρος μένω , ὡς ἐν-εἰμί ἀνακτάομαι ὁ κάμνω . οὗτος δέ ὁδοιπορέω τε καί καταλύω καί Τοῦρκος πρός εἰσπεράω ἀναφαίνω , σπονδή πρός Ῥωμαῖος λέγω ἐθέλω τίθημι ὁ σφέτερος ἀρχηγός . οὗτος δέ οὐδέ ὁ βασιλεύς δοκέω ἀποθύμιος . εἴωθα οὖν ἵημι 5 ὁ ὁ βάρβαρος κράτος · ὁ δέ εἰμί οὖον σατράπης , ἀλλά ἐκ ὁ γένος ὁ σουλτανικός κατάγω καί Σουλτάν ὑπό ὁ οἰκέω ὀνομάζω , ὅς Ἔφιππος ὁ βασιλεύς ἐντυγχάνω πόρρωθεν αὐτός ἀποβαίνω ὁ ἵππος καί πεζός προσέρχομαι , καί οὗτος ὁ προσκύνησις αὐτός ἀφοσιόω συνθήκη τε τίθημι καί χρῆμα πολύς φιλοτιμέομαι ἐκεῖνος τε καί ὅσος σύν αὐτός ἔρχομαι , ὁ μέν ἐπάνειμι πρός ὁ ἦθος ὁ ἑαυτοῦ , ὁ δέ αὐτοκράτωρ ἐπανέρχομαι εἰς ὁ βασίλεια . ἐντεῦθεν αὐξάνω ὁ ὁ πούς ἄλγος 10 αὐτός καί εἰμί κλινήρης ὡς ὁ πολύς , κατάρχω δέ ὁ βασιλίς καί εἰμί ἐπίδοξος ὁ αὐταρχία σφετερίζω . ὁ δέ οὗτος υἱός καί βασιλεύς οὐ ἠρεμέω , παντοῖος πρός ὁ δοκέω ὁ μήτηρ ἐπιχείρησις ἀντιστρατεύομαι .