joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 6.1
Καὶ Ἡρώδης μὲν οὕτως ἀπέτισε τὸ χρεών , Ἀρχέλαος δὲ εἰς τὸ ἱερὸν ἀνελθὼν καὶ εὐφημηθεὶς ἐπὶ θρόνου τε καθίσας χρυσοῦ ἐδεξιοῦτο τὸ πλῆθος . τοῦ μέντοι στρατεύματος καὶ τὸ διάδημα περιτιθέντος αὐτῷ , οὐκ ἐδέξατο , εἰ μὴ πρότερον Καῖσαρ τὰς πατρικὰς διαθήκας ἐπικυρώσειε · καὶ θύσας ἐπ᾿ εὐωχίαν ἐτράπετο . Συνελθόντες οὖν τῶν Ἰουδαίων τινὲς Ματθίαν καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ κολασθέντας ὑπὸ Ἡρώδου διὰ τὴν τοῦ χρυσοῦ ἀετοῦ κατάσπασιν ὠλοφύροντο , ἐπὶ μέγα τὴν οἰμωγὴν αἴροντες · συνόδου τε αὐτοῖς γενομένης ἠξίουν τοὺς ὑφ᾿ Ἡρώδου τιμωμένους κολάσαντα τὸν Ἀρχέλαον ἐκδικῆσαι τοὺς τεθνεῶτας , καὶ πρὸ τῶν ἄλλων τὸν ἀρχιερέα παῦσαι , ἕτερον δὲ καταστήσασθαι νομιμώτερον . τούτοις Ἀρχέλαος καίπερ ἀχθόμενος τὴν ὁρμὴν αὐτῶν ἐπέχων ἐπένευε καὶ τὸν στρατηγὸν τῷ πλήθει διαλεξόμενον ἔστειλεν , ὡς οὐ νῦν τούτων καιρός , ἀλλ᾿ ὅταν αὐτῷ ἡ ἀρχὴ βεβαιωθῇ ἐπινεύσει τοῦ Καίσαρος . οἶ δὲ βοῶντες καὶ θορυβοῦντες οὐκ εἴων λέγειν τὸν στρατηγόν , οὐδέ του ἄλλου ἠνείχοντο ἐπὶ σωφρονισμῷ καὶ ἀποτροπῇ τῶν στάσεων ὡρμημένου λέγειν αὐτοῖς . ἄρτι δὲ τῆς τῶν ἀζύμων ἑορτῆς ἐνεστηκυίας , καὶ πλήθους πάντοθεν συρρεύσαντος εἰς τὸ ἱερόν , ἐπὶ μέγα τὴν στά - σιν ἐξᾶραι προεθυ μοῦντο . ὅ δείσας Ἀρχέλαος χιλίαρ - χον μετὰ σπείρας ἐξέπεμψε τὴν ὁρμὴν καταστελοῦντα τοῦ δήμου τοῦ στασιάζοντος . καὶ οἶ στασιασταὶ πα - παραχρῆμα ἐπὶ τοὺς στρατιώτας ὡρμήκασι καὶ κατέ - λευσαν τοὺς πλείστους αὐτῶν , ὀλίγοι δέ τινες καὶ ὁ χιλίαρχος τραυματίαι διέφυγον . Ἀρχέλαος δὲ συνι - δὼν ὡς εἰ μὴ τὸ τῆς πληθύος Sρμημα κωλυθῆ̣ , εἰς μέγα κακὸν τὰ τῆς στάσεως ἀποβήσεται , ἐκπέμπει πᾶν τὸ στρατόπεδον · καὶ εἰς μὲν τρισχιλίους ἀνῃρἐ - ἀνῃρέθησαν , οἶ δέ γε λοιποὶ ἐπὶ τὰ ὄρη διεσκεδάσθησαν . καὶ κήρυγμα γέγονε πάντας ἀναχωρεῖν ἐπὶ τὰ οἰ - κεἴα · οἶ δὲ τὴν ἑορτὴν λιπόντες ἀπῄεσαν . Ἀρχέλαος δὲ ἐπί Ρώμην ἐξέπλει σὺν τῇ μητρί , Φιλίππῳ τῷ ἀδελφῷ πιστεύσας τὰ πράγματα ’ συνεξ - συνεξῄει δὲ αὐτῷ καὶ Σαλώμη ἡ ἀδελφὴ Ἡρώδου . καὶ Ἀντίπας δὲ ὁ ‘Πρώδου υἱὸς ἑτέρωθεν ἐπὶ Ρώμην ὥρ - μητο , καὶ αὐτὸς τῆς βασιλείας ἀντιληψόμενος , ὡς ἐν προτέραις διαθήκαις καταγεγραμμένης αὐτῷ ’ ἐπτέ - ρου δὲ τοῦτον πρὸς τὰς ἐλπίδας Σαλώμη . ἐπεὶ δὲ εἰς ῥώμην ἀφίκοντο καὶ παρέστησαν Καίσαρι , οἶ μὲν ὑπὲρ Ἀρχελάου τοὺς λόγους πεποίηντο , οἱ δὲ ὑπὲρ Ἀντίπᾳ , τοῦ Ἀρχελάου κατηγοροῦντες . Καῖσαρ δὲ μᾶλλον ὑπὲρ Ἀρχελάου ῥοπὴν ἐδείκνυ . Ἐν τούτοις δὲ ἀγγέλλεται Καίσαρι τὸ τῶν Ιου - δαίων ἔθνος στασιάσαν καὶ τοὺς ἐκεῖ Ῥωμαίους πο - λιορκοῦν . κατὰ γὰρ τὴν τῆς πεντηκοστῆς ἑορτὴν μυριάδων πολλῶν συναθροισθεισῶν πανταχόθεν , ὑπ’ αὐτῶν οἱ Ῥωμαῖοι συγκατεκλείσθησαν καὶ αὐτὸς Σα - βῖνος · στρατηγὸς δὲ ἦν οὗτος Ῥωμαίων . καὶ μάχη ἦν καρτερά , καὶ οἶ‘ρωμαῖοι ἐκράτουν . περιοδεύσαν - τες οὑν οἶ Ἰουδαῖοι ἐπὶ τὰς στοὰς ἀνῆλθον τὰς ἔξω τοῦ ἱεροῦ , κἀντεῦθεν ἐξ ὑπερδεξίων βάλλοντες με - γάλα ἔβλαπτον τοὺς Ῥωμαίους . οἶ δὲ πῦρ ταῖς στοαῖς ἐνιᾶσι καὶ τοῦτο ὑπέτρεφον ὕλαις ἐγείρειν φλόγα πεφυκυίαις · καὶ ταχὺ ἥπτετο τοῦ ὀρόφου , καὶ οἶ ἐπὶ τῶν στοῶν οἶ μὲν τῷ ὀρόφῳ καταρρηγνυμένῳ συγκατεφέροντο , τοὺς δὲ περισταδὸν ἔβαλλον οἶ πολέμιοι , οἶ δὲ εἰς τὸ πῦρ ἐνίεσαν ἑαυτούς , οἶ δὲ τοῖς ἑαυτῶν ἐκτείνοντο ξίφεσιν , ἐσώθη τε τῶν ἐν ταῖς στοαῖς ἀνελθόντων οὐδ’ ὁστισοῦν . καὶ οἱ Ῥωμαῖοι ἐκράτουν τοῦ ἱεροῦ θησαυροῦ , καὶ πολλὰ μὲν ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν διήρπαστο , Σαβῖνος δὲ εἰς τὸ φανερὸν τετρακόσια περιέσωσε τάλαντα . οἵ γε μὴν περιλελειμμένοι τῶν μαχομένων τὸ βασίλειον περισχόντες πῦρ αὐτῷ ἐμβαλεῖν ἠπείλουν καὶ ἅπαντας κτεῖναι , εἰ δ᾿ ἀπίοιεν , ἄδειαν τοῖς Ῥωμαίοις ἐπηγγέλλοντο καὶ Σαβίνῳ · καὶ πολλοὶ τῶν βασιλικῶν πρὸς αὐτοὺς ηὐτομόλησαν . Ῥοῦφος δὲ καὶ Γράτος , τρισχιλίους τοῦ Ἡρώδου στρατεύματος ἔχοντες ἄνδρας ἐρρωμένους τοῖς σώμασι , Ῥωμαίοις προστίθενται . Ἰουδαῖοι δὲ οὐ μεθίεντο τῆς πολιορκίας , καὶ ὁ Σαβῖνος ἐκαρτέρει πολιορκούμενος . Ἐπὶ τούτοις καὶ ἕτεροι θόρυβοι τὴν Ἰουδαίαν κατέλαβον . Ἰούδας γὰρ Ἐζεκίου τοῦ ἀρχιλῃστοῦ υἷός τοῦ ὑφ’ Ἡρώδου μεγάλοις ληφθέντος πόνοις , συστησάμενος πλῆθος τῷ περὶ Σέπφωριν τῆς Γαλιλαίας ἐπέδραμε βασιλείῳ , καὶ τῶν ἐκεῖ κρατήσας ὅπλων ὥπλισε τοὺς περὶ αὐτόν , φοβερός τε ἅπασιν ἦν . ἀλλὰ καὶ Σίμων , δοῦλος μὲν Ἡρώδου τοῦ βασιλέως , ἀνὴρ δ᾿ εὐπρεπὴς καὶ μεγέθει καὶ ῥώμῃ σώματος προύχων , ἀρθεὶς τῇ ταραχῇ τῶν πραγμάτων ἐτόλμησε περιθέσθαι διάδημα . καὶ πλήθους συστάντος περὶ αὐτόν , βασιλεὺς καὶ αὐτὸς ἀναρρηθεὶς τὸ ἐν Ἱεριχοῦντι βασίλειον πίμπρησι , καὶ ἄλλους δὲ τῶν βασιλικῶν οἴκων , διαρπάσας τὰ ἐν αὐτοῖς . ἀλλὰ , τούτῳ Γράτος μάχην συνάψας τό τε πολὺ του μετ αὐτοῦ πλήθους διέφθειρε καὶ αὐτοῦ τοῦ Σίμωνος τὴν κεφαλὴν κρατήσας ἀπέτευε . καὶ ἄλλοι δὲ κατὰ τὸν καιρὸν ἐκεῖνον ἐγένοντο , κακοῦντες καὶ Ῥωμαίους καὶ τοὺς βασιλικούς .
Lemmas: καί Ἡρῴδης μέν οὕτως ἀποτίνω ὁ χρέος , Ἀρχέλαος δέ εἰς ὁ ἱερόν ἀνέρχομαι καί εὐφημέω ἐπί θρόνος τε καθίζω χρυσός δεξιόομαι ὁ πλῆθος . ὁ μέντοι στράτευμα καί ὁ διάδημα περιτίθημι αὐτός , οὐ δέχομαι , εἰμί μή πρότερος Καῖσαρ ὁ πατρικός διαθήκη ἐπικυρόω · καί θύω ἐπί εὐωχία τρέπω . συνέρχομαι οὖν ὁ Ἰουδαῖος τις Ματθίας καί ὁ σύν αὐτός κολάζω ὑπό Ἡρώδης διά ὁ ὁ χρυσός ἀετός κατάσπασις ὀλοφύρομαι , ἐπί μέγας ὁ οἰμωγή ἀείρω · σύνοδος τε αὐτός γίγνομαι ἀξιόω ὁ ὑπό Ἡρώδης τιμάω κολάζω ὁ Ἀρχέλαος ἐκδικέω ὁ θνῄσκω , καί πρό ὁ ἄλλος ὁ ἀρχιερεύς παύω , ἕτερος δέ καθίστημι νόμιμος . οὗτος Ἀρχέλαος καίπερ ἄχθομαι ὁ ὁρμή αὐτός ἐπέχω ἐπινεύω καί ὁ στρατηγός ὁ πλῆθος διαλέγω στέλλω , ὡς οὖον νῦν οὗτος καιρός , ἀλλά ὅταν αὐτός ὁ ἀρχή βεβαιόω ἐπίνευσις ὁ Καῖσαρ . οἶς δέ βοῦς καί θορυβέω οὐ ἐάω λέγω ὁ στρατηγός , οὐδέ ὁ ἄλλος ἀνέχω ἐπί σωφρονισμός καί ἀποτροπή ὁ στάσις ὁρμάω λέγω αὐτός . ἄρτι δέ ὁ ὁ ἄζυμος ἑορτή ἐνίστημι , καί πλῆθος πάντοθεν συρρέω εἰς ὁ ἱερός , ἐπί μέγας ὁ ἕκαστος - βρόχος ἐξαίρω προτίθημι μουντός . ὅς δείδω Ἀρχέλαος χίλιος - Χον μετά σπείρω ἐκπέμπω ὁ ὁρμή καταστέλλω ὁ δῆμος ὁ στασιάζω . καί οἶς στασιαστής πῃ - παραχρῆμα ἐπί ὁ στρατιώτης ὁρμάω καί κατέ - λεύσσω ὁ πλεῖστος αὐτός , ὀλίγος δέ τις καί ὁ χιλίαρχος τραυματίας διαφεύγω . Ἀρχέλαος δέ συνι - δήω ὡς εἰμί μή ὁ ὁ πλῆθος Sρμημα κωλύω , εἰς μέγας κακός ὁ ὁ στάσις ἀποβαίνω , ἐκπέμπω πᾶς ὁ στρατόπεδον · καί εἰς μέν τρισχίλιοι ἀναιρέω - ἀναιρέω , οἶς δέ γε λοιπός ἐπί ὁ ὄρος διασκεδάννυμι . καί κήρυγμα γίγνομαι πᾶς ἀναχωρέω ἐπί ὁ ὁ - κεῖος · οἶς δέ ὁ ἑορτή λίπος ἄπειμι . Ἀρχέλαος δέ ἐπί Ῥώμη ἐκπλέω σύν ὁ μήτηρ , Φίλιππος ὁ ἀδελφός πιστεύω ὁ πρᾶγμα ’ συνέχω - συνέξειμι δέ αὐτός καί Σαλώμη ὁ ἀδελφή Ἡρώδης . καί Ἀντίπατρος δέ ὁ ‘Πρώδου υἱός ἑτέρωθεν ἐπί Ῥώμη ὦρ - Μητός , καί αὐτός ὁ βασίλεια ἀντιλαμβάνω , ὡς ἐν πρότερος διαθήκη καταγεγραμμένος αὐτός ’ ἐπτός - ῥόος δέ οὗτος πρός ὁ ἐλπίς Σαλώμη . ἐπεί δέ εἰς ῥώμη ἀφικνέομαι καί παρίστημι Καῖσαρ , οἶς μέν ὑπέρ Ἀρχέλαος ὁ λόγος ποιέω , ὁ δέ ὑπέρ Ἀντίπατρος , ὁ Ἀρχέλαος κατηγορέω . Καῖσαρ δέ μᾶλλον ὑπέρ Ἀρχέλαος ῥοπή δείκνυμι . ἐν οὗτος δέ ἀγγέλλω Καῖσαρ ὁ ὁ ἰός - δαίω ἔθνος στασιάζω καί ὁ ἐκεῖ Ῥωμαῖος ἀπό - λιορκοω . κατά γάρ ὁ ὁ πεντηκοστή ἑορτή μυριάς πολύς συναθροίζω πανταχόθεν , ὑπό αὐτός ὁ Ῥωμαῖος συγκατακλείω καί αὐτός Σα - Βίνος · στρατηγός δέ εἰμί οὗτος Ῥωμαῖος . καί μάχη εἰμί καρτερός , καί οἶ‘ρωμαῖοι κρατέω . περιοδεύω - αἱρέω ἐν οἶς Ἰουδαῖος ἐπί ὁ στοά ἀνέρχομαι ὁ ἔξω ὁ ἱερός , ἐντεῦθεν ἐκ ὑπερδέξιος βάλλω ἐγώ - γάλα βλάπτω ὁ Ῥωμαῖος . οἶς δέ πῦρ ὁ στοά ἐνίημι καί οὗτος ὑποτρέφω ὕλη ἐγείρω φλόξ φύω · καί ταχύς ἅπτω ὁ ὄροφος , καί οἶς ἐπί ὁ στοά οἶς μέν ὁ ὄροφος καταρρήγνυμι συγκαταφέρω , ὁ δέ περισταδόν βάλλω οἶς πολέμιος , οἶς δέ εἰς ὁ πῦρ ἐνίημι ἑαυτοῦ , οἶς δέ ὁ ἑαυτοῦ κτείνω ξίφος , σῴζω τε ὁ ἐν ὁ στοά ἀνέρχομαι οὐδέ ὅστις . καί ὁ Ῥωμαῖος κρατέω ὁ ἱερός θησαυρός , καί πολύς μέν ὑπό ὁ στρατιώτης διαρπάζω , Σαβῖνος δέ εἰς ὁ φανερός τετρακόσιοι περισῴζω τάλαντον . ὁ γε μήv περιλείπω ὁ μάχομαι ὁ βασίλειος περιέχω πῦρ αὐτός ἐμβάλλω ἀπειλέω καί ἅπας κτείνω , εἰμί δέ ἄπειμι , ἄδεια ὁ Ῥωμαῖος ἐπαγγέλλω καί Σαβῖνος · καί πολύς ὁ βασιλικός πρός αὐτός αὐτομολέω . Ῥοῦφος δέ καί Γράτος , τρισχίλιοι ὁ Ἡρώδης στράτευμα ἔχω ἀνήρ ῥώννυμι ὁ σῶμα , Ῥωμαῖος προστίθημι . Ἰουδαῖος δέ οὖον μεθίημι ὁ πολιορκία , καί ὁ Σαβῖνος καρτερέω πολιορκέω . ἐπί οὗτος καί ἕτερος θόρυβος ὁ Ἰουδαῖος καταλαμβάνω . Ἰούδας γάρ Ἐζεκίας ὁ ἀρχιλῃστής υἱός ὁ ὑπό Ἡρώδης μέγας λαμβάνω πόνος , συνίστημι πλῆθος ὁ περί Σέπφωρις ὁ Γαλιλαία ἐπιτρέχω βασίλειος , καί ὁ ἐκεῖ κρατέω ὅπλον ὁπλίζω ὁ περί αὐτός , φοβερός τε ἅπας εἰμί . ἀλλά καί Σίμων , δοῦλος μέν Ἡρώδης ὁ βασιλεύς , ἀνήρ δέ εὐπρεπής καί μέγεθος καί ῥώμη σῶμα προέχω , ἀραρίσκω ὁ ταραχή ὁ πρᾶγμα τολμάω περιτίθημι διάδημα . καί πλῆθος συνίστημι περί αὐτός , βασιλεύς καί αὐτός ἀναιρέω ὁ ἐν Ἱεριχώ βασίλειος πίμπρημι , καί ἄλλος δέ ὁ βασιλικός οἶκος , διαρπάζω ὁ ἐν αὐτός . ἀλλά , οὗτος Γράτος μάχη συνάπτω ὁ τε πολύς ὁ μετά αὐτός πλῆθος διαφθείρω καί αὐτός ὁ Σίμων ὁ κεφαλή κρατέω ἀφετεύω . καί ἄλλος δέ κατά ὁ καιρός ἐκεῖνος γίγνομαι , κακόω καί Ῥωμαῖος καί ὁ βασιλικός .