joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 5.22
Ταύτην δεξάμενος τὴν ἐπιστολὴν ὁ Ἡρώδης ἐκάλει πρὸς τὸ συνέδριον οὓς ἐβούλετο , Ἀρχέλαον δι’ ἔχθραν παραιτησάμενος , ἢ καὶ ἐναντιωθήσεσθαι νομίζων τῇ γνώμῃ αὐτοῦ . ἤδη δὲ συνηγμένων τόν τε ἡγεμόνων καὶ τῶν ἄλλων , κατηγόρει τῶν παίδων ὁ βασιλεύς , καὶ τὰ δι’ αὐτῶν ἐκείνων γραφέντα ὑπανεγίνωσκεν · ἐν οἶς οὐδὲν ἐγέγραπτο ἕτερον ἢ ὅτι φυγεῖν βουλεύοιντο καὶ λοιδορίαι τινὲς εἰς αὐτὸν ὀνείδη διὰ τὴν δύσνοιαν ἔχουσαι . καὶ τέλος εἰπὼν καὶ ἐκ τῆς φύσεως καὶ ἐκ τοῦ Καίσαρος αὐτῷ τὴν ἐξουσίαν δοθῆναι , καὶ νόμον προσέθηκε πάτριον , ὃς ἐκέλευεν , εἴ του κατηγορήσαντες οἱ γονεῖς ἐπιθεῖεν τὰς χεῖρας τῇ κεφαλῇ , τοὺς περιεστῶτας τοῦτον ὀφείλειν λιθολευστεῖν καὶ οὕτως ἀποκτείνειν . ὅπερ ἔλεγε δύνασθαι καὶ αὐτὸς ἐν τῇ πατρίδι καὶ τῇ βασιλείᾳ ποιεῖν , ἀνμεῖναι δὲ τὴν ἐκείνων κρίσιν . ταῦτα τοῦ Ἡρώδου εἰπόντος οἱ συνεδριάζοντες τὴν ἐξουσίαν ἐκύρουν αὐτῷ , τῶν νεανίσκων μηδὲ παρηγμένων εἰς τὸ συνέδριον καὶ τινὲς μὲν κατεψηφίζοντο τῶν τοῦ Ἡρώδου υἱῶν , ἀλλ’ οὐ μέντοι καὶ κτείνειν , οἶ δέ γε πλείους καὶ θανάτῳ κολάζειν αὐτοὺς ἀπεφαίνοντο . καὶ ἐπὶ τούτοις διελύετο τὸ συνέδριον . Ἡρώδης δὲ ἧκεν εἰς Τυρὸν καὶ τοὺς παῖδας ἄγων . ὡς δὲ ἠλθον εἰς Καισάρειαν , μετέωροι πάντες ἤσαν , ποῖ κατὰ τοὺς νεανίας χωρήσειεν ἐκδεχόμενοι · καὶ τοῖς μὲν γινομένοις ἐδυσχέραινον , οὐκ ἢν δὲ ἀκίνδυνον οὔτε τι ὑπὲρ ἐκείνων εἰπεῖν οὔτ’ ἀκούειν ἑτέρου λέγοντος , ἀλλ’ ὀδυνηρῶς μέν , ἀναύδως δὲ τοῦ πάθους ἔφερον τὴν ὑπερβολήν . Στρατιώτης δέ τις ὄνομα Τηρῶν , υἱοῦ αὐτῷ καθ’ ἡλικίαν ὄντος Ἀλεξάνδρῳ φίλου , πολλὰ καὶ πρὸς τὸ πλῆθος ἔλεγε , καὶ πρὸς τὸν βασιλέα δὲ παρρησιασάμενος μόνος μόνῳ ἐντυχεῖν ἠξίου . καὶ ἐνδόντος ποί ποτέ σοι ἔφη ὁ περιττὸς ἐκεῖνος νοῦς ; τίς δὲ ἡ τῶν φίλων καὶ συγγενῶν ἐρημία ; εἶτα οὐ σκέψῃ τί τό πραττόμενον , εἰ δύο νεανίας ἐκ βασιλίδος σοι γυναικὸς γενομένους εἰς πᾶσαν ἀρετὴν ἄκρους ἀναιρήσεις , σεαυτὸν ἐν γήρᾳ καταλιπὼν ἐφ’ ἐνὶ παιδὶ καὶ συγγενέσιν ὧν αὐτὸς τοσαυτάκις κατέγνως θάνατον ; οὐκ ἐννοήσεις ὅτι καὶ τῶν ὄχλων ἡ σιωπὴ διὰ μέγεθος τοῦ πάθους ἐστί , καὶ πᾶσα ἡ στρατιὰ ἔλεον μὲν τῶν ἀτυχούντων , μῖσος δὲ τῶν ταῦτα ἐξεργαζομένων ἐσχήκασιν ; ” ἤκουε ταῦτα ὁ βασιλεὺς ἐν ἀρχῇ οὐκ ἀγνωμόνως . ὁ δὲ Τηρῶν ἀμέτρῳ καὶ στρατιωτικῇ χρώμενος παρρησίᾳ τὸν Ἡρώδην ἐτάραξε . καὶ πρὸς τὴν τῶν στρατιωτῶν κεκίνητο ἀγανάκτησιν , καὶ προστάττει τὸν Τήρωνα δήσαντας ἔχειν ἐν φυλακῇ . ἐπιτίθεται δὲ τῷ καιρῷ καὶ Τρύφων τοῦ βασιλέως κουρεύς , εἰπὼν ὡς ἀναπείθοιτο πολλάκις ὑπὸ τοῦ Τήρωνος ξυρῷ τὸν λαιμὸν τοῦ βασιλέως τεμεῖν · ἔσεσθαι γὰρ ἐν τοῖς πρώτοις τῷ Ἀλεξάνδρῳ . ταῦτα εἰπὼν καὶ αὐτὸς συλλαμβάνεται . καὶ ἐν βασάνοις ἦσαν ὁ Τηρῶν τε καὶ ὁ παῖς αὐτοῦ καὶ αὐτὸς ὁ κουρεύς . διακαρτεροῦντος δ᾿ ἐν ταῖς βασάνοις τοῦ Τήρωνος , ὁρῶν ὁ παῖς τὸν πατέρα χαλεπῶς διακείμενον , ἴφη μηνύσειν τῷ βασιλεῖ τὴν ἀλήθειαν , εἰ μέλλει ῥύσασθαι τῶν βασάνων τὸν πατέρα καὶ ἑαυτόν . λαβὼν δὲ πίστεις , ἔλεγεν εἶναι συνθήκην ἐπιθέσθαι τῷ βασιλεῖ δι’ αὐτοχειρίας τὸν Τἠρωνα . ταῦτα εἰπὼν ἐξαιρεῖται τὸν πατέρα τῆς ἀνάγκης . ὁ δ’ Ἡρώδης οὐδὲν ἔτι ἐνδοιάσιμον τῇ ψυχῇ καταλελοιπὼς περὶ τὴν τεκνοκτονίαν , τέλος τῇ προαιρέσει ἐπέθετο . καὶ ἀχθέντες εἰς Σεβαστὴν Ἀλέξανδρός τε καὶ Ἀριστόβουλος ἐπιτάξαντος τοῦ πατρὸς στραγγάλῃ ἀπηγχονήθησαν . προαγαγὼν δ’ εἰς τὸ πλῆθος τριακοσίους τῶν ἡγεμόνων τοὺς ἐν αἰτίᾳ γενομένους καὶ τὸν Τήρωνα σὺν τῷ παιδὶ καὶ τὸν κουρέα κατηγόρει αὐτῶν · οὓς οἱ τοῦ πλήθους βάλλοντες τοῖς παρατυχοῦσιν ἀπέκτειναν . Ἀντιπάτρῳ δὲ κατεργασαμένῳ τοὺς ἀδελφοὺς ἐργωδεστέρα ἢν ἡ τῆς βασιλείας ἐπιτυχία , μίσους τῷ ἔθνει φυέντος πρὸς αὐτόν , καὶ μάλιστα τῷ ὁπλιτικῷ . τέως δὲ συνῆρχε τῷ πατρὶ καὶ ἐπιστεύετο παρ’ αὐτοῦ . τὴν δὲ Ἀλεξάνδρου γυναῖκα Ἡρώδης πρὸς τὸν πατέρα ἀπέπεμψεν , ἔτρεφε δὲ τὰ τῶν θανόντων τέκνα πάνυ ἐπιμελῶς . ἦσαν δὲ Ἀλεξάνδρῳ μὲν ἐκ Γλαφύρας ἄρσενες δύο , Ἀριστοβούλῳ δὲ ἐκ Βερνίκης υἱοὶ τρεῖς καὶ δύο θυγάτρια . γέγονε δὲ τῶ βασιλεῖ καὶ ἐκ τῆς ἀρχιερέως θυγατρὸς Ἡρώδης υἷός . ἐννέα γὰρ τῷ βασιλεῖ συνῴκουν γυναῖκες , πάτριον ὂν καὶ πλείοσι κατὰ ταὐτὸν συνοικεῖν . ἦσαν δὲ ἥ τε τοῦ Ἀντιπάτρου μήτηρ καὶ ἡ τοῦ ἀρχιερέως θυγάτηρ , ἐξ ἧς , ὡς εἴρηται , παῖς ἐγεννήθη αὐτῷ ὁμώνυμος . ἢν δὲ καὶ ἀδελφοῦ παῖς αὐτῷ μία γεγαμημένη , καὶ ἀνεψιὰ σὺν αὐτῇ , ἐξαδέλφη δηλαδή · τὰς γὰρ ἐξαδέλφας ἀνεψιὰς ἐκάλουν οἱ παλαιοί , ὡς ἔστιν εὑρεῖν πολλαχοῦ καὶ παρὰ τῷ Πλουτάρχῳ καὶ παρὰ ταῖς βίβλοις ταῖς νομικαῖς . ἦν δ’ ἐν ταῖς γυναιξὶν Ἡρώδου κἀκ τοῦ ἔθνους τῶν Σαμαρέων μία , ἧς ἦσαν παῖδες Ἀντίπας τε καὶ Ἀρχέλαος καὶ θυγάτηρ Ὀλυμπιάς . καὶ Κλεοπάτρα δὲ Ἱεροσολυμῖτις ταῖς τούτου γυναιξὶ συνηρίθμητο · καὶ ταύτης παῖδες Ἡρώδης καὶ Φίλιππος . καὶ Πάλλας δὲ ἦν ἐν ταῖς αὐτοῦ γαμεταῖς , Φασάηλον πεποιημένη παῖδα αὐτῷ . καὶ ἐπὶ ταῖς λοιπαῖς Φαίδρα καὶ Ἐλπὶς συνῴκουν αὐτῷ ἦσαν δὲ Ἡρώδῃ καὶ δύο θυγατέρες ἐκ Μαριάμ , καὶ ἐκ Φαίδρας δὲ καὶ Ἐλπίδος ἔφυσαν αὐτῷ θυγατέρες Ῥωξάνη καὶ Σαλώμη .
Lemmas: οὗτος δέχομαι ὁ ἐπιστολή ὁ Ἡρῴδης καλέω πρός ὁ συνέδριον ὅς βούλομαι , Ἀρχέλαος διά ἔχθρα παραιτέομαι , ἢ καί ἐναντιόομαι νομίζω ὁ γνώμη αὐτός . ἤδη δέ συνάγω ὁ τε ἡγεμών καί ὁ ἄλλος , κατηγορέω ὁ παῖς ὁ βασιλεύς , καί ὁ διά αὐτός ἐκεῖνος γράφω ὑπαναγιγνώσκω · ἐν οἶς οὐδείς γράφω ἕτερος ἢ ὅτι φεύγω βουλεύω καί λοιδορία τις εἰς αὐτός ὄνειδος διά ὁ δύσνοια ἔχω . καί τέλος εἶπον καί ἐκ ὁ φύσις καί ἐκ ὁ Καῖσαρ αὐτός ὁ ἐξουσία δίδωμι , καί νόμος προστίθημι πάτριος , ὅς κελεύω , εἰμί ὁ κατηγορέω ὁ γονεύς ἐπιτίθημι ὁ χείρ ὁ κεφαλή , ὁ περιίστημι οὗτος ὀφείλω λιθολευστέω καί οὕτως ἀποκτείνω . ὅσπερ λέγω δύναμαι καί αὐτός ἐν ὁ πατρίς καί ὁ βασίλεια ποιέω , ἀναμένω δέ ὁ ἐκεῖνος κρίσις . οὗτος ὁ Ἡρώδης εἶπον ὁ συνεδριάζω ὁ ἐξουσία κυρόω αὐτός , ὁ νεανίσκος μηδέ πάρειμι εἰς ὁ συνέδριον καί τις μέν καταψηφίζομαι ὁ ὁ Ἡρώδης υἱός , ἀλλά οὖον μέντοι καί κτείνω , οἶς δέ γε πλείων καί θάνατος κολάζω αὐτός ἀποφαίνω . καί ἐπί οὗτος διαλύω ὁ συνέδριον . Ἡρῴδης δέ ἵημι εἰς τυρός καί ὁ παῖς ἄγω . ὡς δέ ἠλσχω εἰς Καισάρεια , μετέωρος πᾶς ἀσάω , ποῖ κατά ὁ νεανίας χωρέω ἐκδέχομαι · καί ὁ μέν γίγνομαι δυσχεραίνω , οὐ εἄν δέ ἀκίνδυνος οὔτε τίς ὑπέρ ἐκεῖνος εἶπον οὔτε ἀκούω ἕτερος λέγω , ἀλλά ὀδυνηρός μέν , ἄναυδος δέ ὁ πάθος φέρω ὁ ὑπερβολή . Στρατιώτης δέ τις ὄνομα τηρέω , υἱός αὐτός κατά ἡλικία εἰμί Ἀλέξανδρος φίλος , πολύς καί πρός ὁ πλῆθος λέγω , καί πρός ὁ βασιλεύς δέ παρρησιάζομαι μόνος μόνος ἐντυγχάνω ἀξιόω . καί ἐνδίδωμι ποῖ ποτός σύ φημί ὁ περισσός ἐκεῖνος νόος ; τίς δέ ὁ ὁ Φίλων καί συγγενής ἐρημία ; εἶτα οὖον σκέπτομαι τίς ὁ πράσσω , εἰμί δύο νεανίας ἐκ βασιλίς σύ γυνή γίγνομαι εἰς πᾶς ἀρετή ἄκρος ἀναιρέω , σαυτοῦ ἐν γῆρας καταλείπω ἐπί ἐν παῖς καί συγγενής ὅς αὐτός τοσαυτάκις καταγιγνώσκω θάνατος ; οὐ ἐννοέω ὅτι καί ὁ ὄχλος ὁ σιωπή διά μέγεθος ὁ πάθος εἰμί , καί πᾶς ὁ στρατία ἔλεος μέν ὁ ἀτυχέω , μῖσος δέ ὁ οὗτος ἐξεργάζομαι ἔχω ; ” ἀκούω οὗτος ὁ βασιλεύς ἐν ἀρχή οὐ ἀγνώμων . ὁ δέ τηρέω ἄμετρος καί στρατιωτικός χράω παρρησία ὁ Ἡρώδης ταράσσω . καί πρός ὁ ὁ στρατιώτης κινέω ἀγανάκτησις , καί προστάσσω ὁ Τήρων δήω ἔχω ἐν φυλακή . ἐπιτίθημι δέ ὁ καιρός καί Τρύφων ὁ βασιλεύς κουρεύς , εἶπον ὡς ἀναπείθω πολλάκις ὑπό ὁ Τήρων ξυρόν ὁ λαιμός ὁ βασιλεύς τέμνω · εἰμί γάρ ἐν ὁ πρῶτος ὁ Ἀλέξανδρος . οὗτος εἶπον καί αὐτός συλλαμβάνω . καί ἐν βάσανος εἰμί ὁ τηρέω τε καί ὁ παῖς αὐτός καί αὐτός ὁ κουρεύς . διακαρτερέω δέ ἐν ὁ βάσανος ὁ Τήρων , ὁράω ὁ παῖς ὁ πατήρ χαλεπῶς διάκειμαι , Ίφη μηνύω ὁ βασιλεύς ὁ ἀλήθεια , εἰμί μέλλω ῥύομαι ὁ βάσανος ὁ πατήρ καί ἑαυτοῦ . λαμβάνω δέ πίστις , λέγω εἰμί συνθήκη ἐπιτίθημι ὁ βασιλεύς διά αὐτοχειρία ὁ Τήρων . οὗτος εἶπον ἐξαιρέω ὁ πατήρ ὁ ἀνάγκη . ὁ δέ Ἡρῴδης οὐδείς ἔτι ἐνδοιάσιμος ὁ Ψυχή καταλείπω περί ὁ τεκνοκτονία , τέλος ὁ προαίρεσις ἐπιτίθημι . καί ἄγω εἰς Σεβαστή Ἀλέξανδρος τε καί Ἀριστόβουλος ἐπιτάσσω ὁ πατήρ στραγγάλη ἀπαγχονίζω . προάγω δέ εἰς ὁ πλῆθος τριακόσιοι ὁ ἡγεμών ὁ ἐν αἴτιος γίγνομαι καί ὁ Τήρων σύν ὁ παῖς καί ὁ κουρεύς κατηγορέω αὐτός · ὅς ὁ ὁ πλῆθος βάλλω ὁ παρατυγχάνω ἀποκτείνω . Ἀντίπατρος δέ κατεργάζομαι ὁ ἀδελφός ἐργώδης εἄν ὁ ὁ βασίλεια ἐπιτυχία , μῖσος ὁ ἔθνος φύω πρός αὐτός , καί μάλιστα ὁ ὁπλιτικός . τέως δέ συνάρχω ὁ πατήρ καί πιστεύω παρά αὐτός . ὁ δέ Ἀλέξανδρος γυνή Ἡρῴδης πρός ὁ πατήρ ἀποπέμπω , τρέφω δέ ὁ ὁ θνῄσκω τέκνον πάνυ ἐπιμελής . εἰμί δέ Ἀλέξανδρος μέν ἐκ Γλαφύραι ἄρσην δύο , Ἀριστόβουλος δέ ἐκ Βερνίκη υἱός τρεῖς καί δύο θυγάτριον . γίγνομαι δέ ὁ βασιλεύς καί ἐκ ὁ ἀρχιερεύς θυγάτηρ Ἡρῴδης υἱός . ἐννέα γάρ ὁ βασιλεύς συνοικέω γυνή , πάτριος εἰμί καί πλείων κατά αὐτός συνοικέω . εἰμί δέ ὅς τε ὁ Ἀντίπατρος μήτηρ καί ὁ ὁ ἀρχιερεύς θυγάτηρ , ἐκ ὅς , ὡς εἴρω , παῖς γεννάω αὐτός ὁμώνυμος . εἄν δέ καί ἀδελφός παῖς αὐτός εἷς γαμέω , καί ἀνεψιά σύν αὐτός , ἐξάδελφος δηλαδή · ὁ γάρ ἐξάδελφος ἀνεψιός καλέω ὁ παλαιός , ὡς εἰμί εὑρίσκω πολλαχοῦ καί παρά ὁ Πλούταρχος καί παρά ὁ Βίβλος ὁ νομικός . εἰμί δέ ἐν ὁ γυνή Ἡρώδης ἐκ ὁ ἔθνος ὁ Σαμαρεύς εἷς , ὅς εἰμί παῖς Ἀντίπατρος τε καί Ἀρχέλαος καί θυγάτηρ Ὀλυμπιάς . καί Κλεοπάτρα δέ Ἱεροσολυμῖτις ὁ οὗτος γυνή συναριθμέω · καί οὗτος παῖς Ἡρῴδης καί Φίλιππος . καί Πάλλας δέ εἰμί ἐν ὁ αὐτός γαμετή , Φασάηλον ποιέω παῖς αὐτός . καί ἐπί ὁ λοιπός Φαίδρα καί Ἐλπὶς συνοικέω αὐτός εἰμί δέ Ἡρώδης καί δύο θυγάτηρ ἐκ Μαρία , καί ἐκ Φαίδρα δέ καί Ἐλπίς φύω αὐτός θυγάτηρ Ῥωξάνη καί Σαλώμη .