joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 15.15
Τοιαῦτα πολλὰ ὁ Νικηφόρος κατὰ τῶν ὑπηκόων ἐπινοῶν , ἦν γὰρ ποριμώτατος ἐν τοιούτοις , πᾶσαν αὐτοῖς ἐπήνεγκε κάκωσιν καὶ ὑπὸ πάντων μεμίσητο . ὅθεν ἄγνωστός τις ἀνὴρ ξίφος ποτὲ λαβὼν ἐν χεροῖν εἰσέδραμε τὰ βασίλεια , ἀνελεῖν τὸν βασιλέα τοῦτον ζητῶν . τινῶν δ’ ἐπιδραμόντων αὐτῷ , τοὺς μὲν ἔπληξε τῷ ξίφει , αὐτὸς δὲ συσχεθεὶς καὶ βασάνοις ἐκδοθεὶς οὐδέν τι κατά του ἐξέφηνεν , ἀλλὰ παρακεκόφθαι τὰς φρένας ὑποκριθεὶς κατάκλειστος γέγονε . ανιχαίοις δὲ καὶ τοῖς καλουμένοις Ἀθιγγάνοις ἐν χρημοῖς τε καὶ οἰωνίσμασι καὶ τελεταῖς ἀπορρήτοις ἐκέχρητο . κἀντεῦθεν εἰς τὰς χώρας τὰς Ῥωμαϊκὰς εἰσεφθάρησαν , καὶ πολλοὶ τῶν ἀβελτέρων εἰς τὴν πίστιν ὑπ’ αὐτῶν διεφθάρησαν . οἱ δὲ τῆς Ἄγαρ πολλάκις ἐπιστρατεύοντες κατὰ Ῥωμαίων ἐκάκουν τὰς χώρας , εἷλον δὲ σὺν ἄλλοις καὶ τὴν Εὐχάϊταν . καὶ οὗτοι μὲν τὰ πρὸς ἀνίσχοντα ἥλιον ἐληίζοντο , οἱ δὲ Βούλγαροι τὰ ἑσπέρια . ἐπιστρατεῦσαι τοίνυν κατὰ Βουλγάρων ὁ βασιλεὺς ἐβουλεύσατο · καί τινος τῶν οἰκειοτάτων αὐτῷ συμβουλεύοντος αὐτῷ ἐνδοῦναι τοῖς ὑπηκόοις τὴν κάκωσιν , “ πάντες γάρ ” ἔφη “ καταβοῶσιν ἡμῶν , καὶ εἴ τι τῶν ἀπαισίων συμβαίη ἡμῖν , πάντες ἐπιχαρήσονται τῇ πτώσει ἡμῶν ” , ἐκεῖνος ἔφη ὡς ὁ θεὸς ἐσκλήρυνε τὴν καρ - δίαν μου κατὰ τὴν τοῦ Φαραώ · μὴ οὖν ἐκδέχου τι ἀγαθὸν τοῖς ὑπὸ χεῖρά μου ἐξ ἐμοῦ . συναθροίσας οὖν τὰ τάγματα πάντοθεν καὶ εἰς Βουλγαρίαν παραγενόμενος , τοῦ Κρούμου τοῦ ἔθνους ἀρχηγετοῦντος , τὸ μὲν πρῶτον εὐτύχησεν , ὥστε καὶ τὴν τοῦ Κρούμου παρειληφέναι αὐλήν , οὕτω γὰρ τὴν τοῦ σφῶν ἀρχηγοῦ οἶ Βούλγαροι ἐκάλουν κατοίκησιν , καὶ τοῖς ἐκείνου ταμείοις σφραγῖδας ἐπιβαλεῖν , ὡς ἤδη γενομένοις αὐτοῦ , καὶ πολλοὺς τῶν οἰκείων διὰ σκύλων ἁρπαγὴν τιμωρήσασθαι . τοῦ δὲ Κρούμου ἀποδεδειλιακότος , καὶ ἱκετεύοντος φείσασθαι τοῦ ἔθνους καὶ ἐφ’ οἴαις ἂν βούλοιτο συνθήκαις σπείσασθαι αὐτῷ , ὀγκωθεὶς ἐκεῖνος τῷ εὐτυχήματι τὰς σπονδὰς οὐ προσήκατο . ἀπογνοὺς οὖν ὁ Κροῦμος , καὶ τὸν περὶ ψυχῆς ἤδη λογιζόμενος θέειν , τὰς ἑαυτοῦ δυνάμεις συναγαγὼν καὶ λόγοις παρακλητικοῖς παρακροτήσας αὐτούς , ἔπεισι νυκτὸς ἔτι οὔσης κατὰ τῆς τῶν Ῥωμαίων παρεμβολῆς ἀφυλάκτως κοιμωμένων ἁπάντων · μὴ γὰρ ἄν ποτε τολμῆσαι συμμίξαι αὐτοῖς τοὺς βαρβάρους ἐξ ἀπονοίας πολλῆς ᾤοντο , καὶ αὐτίκα κατὰ τῆς βασιλείου σκηνῆς ὡρμήκεσαν , καὶ ἀναιρεῖται μὲν ὁ Νικηφόρος , τὸ δ’ ὅπως ἠγνόηται . λέγεται δὲ καὶ παρὰ τῶν οἰκείων ἀναιρεθῆναι ἢ πρωτουργησάντων τὴν ἐκείνου σφαγὴν ἣ τῶν μὲν βαρβάρων καταρξαμένων , τῶν δὲ Ρωμαίων ἐπεξεργασαμένων τὸν φόνον τὸν τοῦ ἀλάστορος . τιτρώσκεται δὲ καὶ ὁ Σταυράκιος μεταξὺ τοῦ ὤμου τοῦ δεξιοῦ καὶ τοῦ τ’ ἐνόντος , καὶ ἀναιροῦνται πολλοὶ μὲν τῶν ἐν ὑπεροχαῖς , τῶν ἐν τέλει , τῶν ἐν στρατηγίαις , τῶν ἐν ἀξιώμασι , τῶν δ’ ἄλλως στρατευομένων , καὶ τῶν τῆς βασιλικῆς ὑπηρεσίας καὶ τῶν λοιπῶν θεραπόντων οὐδὲ ἀριθμητοί . διαρπάζεται δὲ ξύμπασα ἡ τοῦ βασιλέως ἀποσκευὴ καὶ ἅπαν τὸ τῶν Ῥωμαίων χαράκωμα , καὶ περιγίνεται τοῖς βαρβάροις καὶ πλαοῦτος συχνὸς καὶ ὅπλα πολλὰ καὶ ἵππος μυρία . μόλις δ’ οὖν ὁ Σταυράκιος περισώζεται , καὶ ὅσοις ἡ νὺξ παρέσχε λαθεῖν λόχμας ὑποδῦσι καὶ ἴλη καὶ τοιαῦτά τινα . τὸν δὲ τοῦ βασιλέως Νικηφόρου νεκρὸν λαβὼν ὁ Κροῦμος καὶ τὴν κεφαλὴν ἐκτεμών , ἐφ᾿ ἡμέρας μέν τινας ἐφ᾿ ὕψους ἀνήρτησε , θεατρίζων ταύτην καὶ ἐμπομπεύων τῷ κατορθώματι . εἶτα τὸ τῆς κορυφῆς ὀστοῦν ἀποδιελὼν καὶ γυμνώσας τοῦ δέρματος ἀργύρῳ τε περιδήσας , ὡς κύλικι τούτῳ ἐκέχρητο , οἶνόν τ᾿ ἐγχέων αὐτῷ πίνειν ἐδίδου τοῖς ὑπ᾿ αὐτόν . ἀγγελθέντος δ᾿ ἐν Βυζαντίῳ τοῦ τῶν Ῥωμαίων ὀλέθρου καὶ τῆς τοῦ βασιλέως σφαγῆς , θρῆνος μὲν ἦν πανταχόσε πολὺς καὶ ὠλόλυζον οἱ τοῖς ἀνῃρημένοις προσήκοντες · κουφισμὸν δ᾿ ἐποίει τῆς συμφορᾶς ἡ τοῦ κρατοῦντος ἀπώλεια , ἐφηδομένων πάντων αὐτῇ .
Lemmas: τοιοῦτος πολύς ὁ Νικηφόρος κατά ὁ ὑπήκοος ἐπινοέω , εἰμί γάρ πόριμος ἐν τοιοῦτος , πᾶς αὐτός ἐπιφέρω κάκωσις καί ὑπό πᾶς μισέω . ὅθεν ἄγνωστος τις ἀνήρ ξίφος ποτέ λαμβάνω ἐν χείρ εἰστρέχω ὁ βασίλεια , ἀναιρέω ὁ βασιλεύς οὗτος ζητέω . τις δέ ἐπιτρέχω αὐτός , ὁ μέν πλήσσω ὁ ξίφος , αὐτός δέ συνέχω καί βάσανος ἐκδίδωμι οὐδείς τίς κατά ὁ ἐκφαίνω , ἀλλά παρακόπτω ὁ φρήν ὑποκρίνομαι κατάκλειστος γίγνομαι . ανιχαιος δέ καί ὁ καλέω ἀθίγγανος ἐν χρημοῖς τε καί οἰώνισμα καί τελετή ἀπόρρητος χράομαι . ἐντεῦθεν εἰς ὁ χώρα ὁ Ῥωμαικός εἰσεφθάρησαν , καί πολύς ὁ ἀβέλτερος εἰς ὁ πίστις ὑπό αὐτός διαφθείρω . ὁ δέ ὁ Ἄγαρ πολλάκις ἐπιστρατεύω κατά Ῥωμαῖος κακόω ὁ χώρα , αἱρέω δέ σύν ἄλλος καί ὁ ευχαιτη . καί οὗτος μέν ὁ πρός ἀνά-ἴσχω ἥλιος ληΐζομαι , ὁ δέ Βούλγαρος ὁ ἑσπέριος . ἐπιστρατεύω τοίνυν κατά Βουλγάρα ὁ βασιλεύς βουλεύω · καί τις ὁ οἰκεῖος αὐτός συμβουλεύω αὐτός ἐνδίδωμι ὁ ὑπήκοος ὁ κάκωσις , “ πᾶς γάρ ” φημί “ καταβοάω ἐγώ , καί εἰμί τίς ὁ ἀπαίσιος συμβαίνω ἐγώ , πᾶς ἐπιχαίρω ὁ πτῶσις ἐγώ ” , ἐκεῖνος φημί ὡς ὁ θεός σκληρύνω ὁ Κάρ - δῖος ἐγώ κατά ὁ ὁ Φαραώ · μή οὖν ἐκδέχομαι τίς ἀγαθός ὁ ὑπό χείρ ἐγώ ἐκ ἐγώ . συναθροίζω οὖν ὁ τάγμα πάντοθεν καί εἰς Βουλγαρία παραγίγνομαι , ὁ Κρούμος ὁ ἔθνος ἀρχηγετέω , ὁ μέν πρῶτος εὐτυχέω , ὥστε καί ὁ ὁ Κρούμος παραλαμβάνω αὐλή , οὗτος γάρ ὁ ὁ σφεῖς ἀρχηγός οἶς Βούλγαρος καλέω κατοίκησις , καί ὁ ἐκεῖνος ταμεῖον σφραγίς ἐπιβάλλω , ὡς ἤδη γίγνομαι αὐτός , καί πολύς ὁ οἰκέω διά σκῦλα ἁρπαγή τιμωρέω . ὁ δέ Κρούμος αποδεδειλιακοος , καί ἱκετεύω φείδομαι ὁ ἔθνος καί ἐπί οἶος εἄν βούλομαι συνθήκη σπένδω αὐτός , ὀγκόω ἐκεῖνος ὁ εὐτύχημα ὁ σπονδή οὖον προσίημι . ἀπογιγνώσκω οὖν ὁ Κρούμος , καί ὁ περί Ψυχή ἤδη λογίζομαι θέω , ὁ ἑαυτοῦ δύναμις συνάγω καί λόγος παρακλητικός παρακροτέω αὐτός , ἔπειμι νύξ ἔτι εἰμί κατά ὁ ὁ Ῥωμαῖος παρεμβολή ἀφύλακτος κοιμάω ἅπας · μή γάρ ἄν ποτός τολμάω συμμείγνυμι αὐτός ὁ βάρβαρος ἐκ ἀπόνοια πολύς οἴομαι , καί αὐτίκα κατά ὁ βασίλειος σκηνή ὁρμέω , καί ἀναιρέω μέν ὁ Νικηφόρος , ὁ δέ ὅπως ἀγνοέω . λέγω δέ καί παρά ὁ οἰκέω ἀναιρέω ἢ πρωτουργέω ὁ ἐκεῖνος σφαγή ὅς ὁ μέν βάρβαρος κατάρχω , ὁ δέ Ῥωμαῖος ἐπεξεργάζομαι ὁ φόνος ὁ ὁ ἀλάστωρ . τιτρώσκω δέ καί ὁ Σταυράκιος μεταξύ ὁ ὦμος ὁ δεξιός καί ὁ τε ἔνειμι , καί ἀναιρέω πολύς μέν ὁ ἐν ὑπεροχή , ὁ ἐν τέλος , ὁ ἐν στρατηγία , ὁ ἐν ἀξίωμα , ὁ δέ ἄλλως στρατεύω , καί ὁ ὁ βασιλικός ὑπηρεσία καί ὁ λοιπός θεράπων οὐδέ ἀριθμητός . διαρπάζω δέ σύμπας ὁ ὁ βασιλεύς ἀποσκευή καί ἅπας ὁ ὁ Ῥωμαῖος χαράκωμα , καί περιγίγνομαι ὁ βάρβαρος καί πλαουος συχνός καί ὅπλον πολύς καί ἵππος μυρίος . μόλις δέ οὖν ὁ Σταυράκιος περισῴζω , καί ὅσος ὁ νύξ παρέχω λανθάνω λόχμη ὑπόδυσις καί ἴλη καί τοιοῦτος τις . ὁ δέ ὁ βασιλεύς Νικηφόρου νεκρός λαμβάνω ὁ Κρούμος καί ὁ κεφαλή ἐκτέμνω , ἐπί ἡμέρα μέν τις ἐπί ὕψος ἀναρτάω , θεατρίζω οὗτος καί ἐμπομπεύω ὁ κατόρθωμα . εἶτα ὁ ὁ κορυφή ὀστέον ἀποδιαλύω καί γυμνόω ὁ δέρμα ἄργυρος τε περιδέω , ὡς κύλιξ οὗτος χράομαι , οἶνος τε ἔγχος αὐτός πίνω δίδωμι ὁ ὑπό αὐτός . ἀγγέλλω δέ ἐν Βυζάντιον ὁ ὁ Ῥωμαῖος ὄλεθρος καί ὁ ὁ βασιλεύς σφαγή , θρῆνος μέν εἰμί πανταχόσε πολύς καί ὀλολύζω ὁ ὁ ἀναλέγω προσήκω · κουφισμός δέ ποιέω ὁ συμφορά ὁ ὁ κράτος ἀπώλεια , ἐφήδομαι πᾶς αὐτός .