joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 10.34
Μετὰ ταῦτα δ’ εἰς Σικελίαν ἦλθε . κἀκεῖ ὄντος ὁ δῆμος τῶν Ῥωμαίων τοὺς ὑπάτους χειροτονῶν ἐστασίασεν , ὡς κἀντεῦθεν δειχθῆναι ὅτι ἀδύνατον ἦν δημοκρατουμένους αὐτοὺς σωθῆναι . οὕτω γὰρ ἐθορύβησαν καὶ ἅπαντα συνετάραξαν ὥστε καὶ τὸν Αὔγουστον ὑπὸ τῶν ἐμφρόνων ἀνακληθῆναι . καὶ ἀγανακτήσας ἐπὶ τούτῳ ὁ Αὔγουστος , καὶ μήτε ἀεὶ τῇ Ῥώμῃ σχολάζειν δυνάμενος μήτ’ αὖ ἄναρχον αὐτὴνξ καταλείπειν τολμῶν , ἐζήτει αὐτῇ ἐπιστῆσαί τινα . καὶ ἔκρινε μὲν τὸν Ἀγρίππαν πρὸς αὐτὸ ἐπιτηδειότατον , βουληθεὶς δὲ καὶ μείζον’ αὐτῷ περιθεῖναι ἀξίωμα , ἵνα ἐκ τούτου ῥᾷον αὐτῶν ἄρχῃ , κατηνάγκασεν αὐτὸν τὴν γυναῖκα ἀφέντα τῇ αὐτοῦ θυγατρὶ συνοικῆσαι τῇ Ἰουλίᾳ , καὶ ἐς τὴν Ῥώμην αὐτίκα ἐπί τε τῷ γάμῳ καὶ ἐπὶ τῇ μεταχειρίσει τῆς πόλεως ἔπεμψε , διά τε τἄλλα καὶ ὅτι Μαικήνας εἶπε τῷ Καίσαρι ὡς “ τηλικοῦτον αὐτὸν πεποίηκας ὥστε ἢ γαμ - βρόν σου γενέσθαι χρῆναι ἦι φονευθῆναι . Ἀγρίππας οὖν οἰδοῦντα εὑρὼν ἐν τῇ Ῥώμῃ τὰ πράγματα κατεστήσατο . στήσατο . στήσατο . ὁ δ’ Αὔγουστος τὰ ἐν τῇ Σικελίᾳ διοικήσας εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐπεραιώθη , καὶ τὸ Ἑλληνικὸν διαγαγὼν εἰς τὴν Σάμον ἔπλευσε , κἀκεῖ χειμάσας εἰς τὴν Ἀσίαν ἐν τῷ ἔαρι ἐκομίσθη , καὶ τά τε ἐκεῖ καὶ τὰ ἐν τῇ Βιθυνίᾳ διέταξε , καὶ τοὺς Κυζικηνοὺς ἐδουλώσατο , ὅτι Ῥωμαίους τινὰς μαστιγώσαντες ἔκτειναν · τὸ αὐτὸ δὲ καὶ τοῖς Τυρίοις καὶ τοῖς Σιδωνίοις ἐποίησεν , ἐν τῇ Συρίφ γενόμενος . ἡ Ἰουλία δὲ τὸν Γάιον ἔτεκε . καὶ ὁ Αὔγουστος ἐθνῶν ἡγεμονίας τισὶ δεδωκὼς ἐπανῆλθεν εἰς Σάμον , κἀκεῖ καὶ αὖθις ἐχείμασε καὶ πολλὰ διῴκησεν · ἀφίκοντο γὰρ ἐνταῦθα πρεσβεῖαι πλεῖσται · καὶ οἱ Ἰνδοὶ τότε φιλίαν ἐποιήσαντο , δῶρα πέμψαντες ἄλλα τε καὶ τίγρεις , πρῶτον τότε Ῥωμαίοις ὀφθείσας . αὖθίς τε στάσις ἐν τῇ Ῥώμῃ συνέβη καὶ σφαγαὶ γεγόνασι διὰ τὰς τῶν ὑπάτων ἀρχαιρεσίας . μαθὼν οὖν ταῦθ’ ὁ Καῖσαρ , καὶ συνιδὼν ὅτι οὐδὲν πέρας γενήσεται τοῦ κακοῦ , εἰς τὴν Ρώμην ἠπείχθη καὶ αὐτὸς ἀπέδειξεν ὕπατον . ἐπεὶ δὲ ὑπαντῆσαι αὐτῷ πάντες παρεσκευάζοντο , νύκτωρ εἰς τὴν πόλιν ἀνεκομίσθη · ὃ καὶ πολλάκις ἐποίησε , καὶ ἐξιὼν τοῦ ἄστεος καὶ ἐπανιών , ἴνα μηδενὶ ὀχληρὸς εἴη . εἶτα τῶν τρόπων ἐπιμελητὴς καὶ τιμητὴς εἰς πενταετίαν παρακληθεὶς ἐχειροτονήθη , τὴν δὲ τῶν ὑπάτων τιμὴν διὰ βίου ἔλαβε . τινῶν δ’ αἰτίας σχόντων ἐπιβουλεύειν αὐτῷ καὶ τῷ Ἀγρίππᾳ , ἄλλους μέν τινας ἐδικαίωσε , τὸν δὲ Λέπιδον ἐμίσει μὲν καὶ δι’ ἄλλα καὶ ὅτι ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἐπεβούλευσεν αὐτῷ , οὐ μέντοι καὶ ἀποκτεῖναι ἠθέλησεν , ἀλλ’ ἄλλοτε ἄλλως προεπηλάκιζε καὶ ἐχλεύαζεν . ἔθετό τε καὶ ἄλλους νόμους , καὶ τὸ τοὺς δεκάσαντάς τινας ἐπὶ ταῖς ἀρχαῖς ἐς πέντε ἔτη αὐτῶν εἴργεσθαι · τοῖς τε ἀγάμοις καὶ ταῖς ἀνάνδροις ἐπιτίμια ἔταξε , τοῦ δὲ γάμου καὶ τῆς παιδοποιίας ἆθλα ἔθηκε . κἀπειδὴ πολὺ πλεῖον τὸ ἄρρεν τοῦ θήλεος τοῦ εὐγενοῦς ἦν , ἐπέτρεψε καὶ ἀπελευθέρας τοῖς ἐθέλουσι πλὴν τῶν βουλευτῶν ἄγεσθαι , ἔννομον τὴν τεκνοποιίαν αὐτῶν εἶναι κελεύσας . ἐπεὶ δὲ βρέφη τινὲς μνηστευόμενοι τὰς μὲν τῶν γεγαμηκότων ἐκαρποῦντο τιμάς , τὸ δ’ ἔργον αὐτῶν οὐ παρείχοντο , προσέταξε μηδεμίαν ἰσχύειν μνηστείαν μεθ’ ἣν οὐ δύο διελθόντων ἐτῶν γαμήσει τις , τοῦτ’ ἔστι δεκέτιν πάντως ἐγγυᾶσθαι · δώδεκα δὲ ταῖς κόραις ἔτη εἰς τὴν τοῦ γάμου ὥραν πλήρη νομίζεται . ὁ δὲ Ἀγρίππας καὶ ἕτερον υἱὸν ἐκ τῆς Ἰουλίας ἐγείνατο , Λούκιον ὀνομασθέντα · ὃν Αὔγουστος καὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ τὸν Γάιον εἰσεποιήσατο , καὶ διαδόχους τῆς ἀρχῆς αὐτόθεν ἀπέδειξεν , ἵν ἧττον ἐπιβουλεύηται . ἑστιώμενος δέ ποτε παρὰ Πωλίωνι , ἀνδρὶ πλουσίῳ μὲν σφόδρα , ὠμῷ δὲ λίαν καὶ ἀπηνεῖ , ἐπεὶ ὁ οἰνοχόος ἐκείνου κύλικα κρυσταλλίνην κατέαξε καὶ ἐς τὰς μυραίνας ὡρίσθη παρὰ τοῦ δεσπότου ἐμβληθῆναι , ἔτρεφε γὰρ ἐν δεξαμεναῖς τοιαύτας , ἀνθρώπους δεδιδαγμένας ἐσθίειν , καὶ τοὺς δούλους αὐταῖς οὓς ἐθανάτου παρέβαλλε , παρῃτεῖτο τὴν τιμωρίαν ὁ Καῖσαρ τοῦ οἰνοχόου · ὡς δ’ οὐκ ἔπειθε τὸν Πωλίωνα , “ φέρε ” φησίν “ ὅσα τοιαῦτα ἔχεις ἐκπώματα ἢ καὶ ἕτερα ἔντιμα , ἔν αὐτοῖς χρήσωμαι . ” κομισθέντα δὲ συνέτριψεν , εἰπὼν ἵνα μὴ διὰ ταῦτα οὕτως κολάζοιντο ἄνθρωποι . ὁ δὲ Πωλίων πρὸς τὸ πλῆθος τῶν ἀπολωλότων τῆς μιᾶς ἐπελάθετο κύλικος , καὶ τὸν οἰνοχόον τιμωρήσασθαι μὴ δυνάμενος , ὅτι ἐπὶ πολλοῖς τὸ αὐτὸ ἐπεποιήκει ὁ Αὔγουστος , καὶ ἄκων ἡσύχασεν . Ἀγρίππας δὲ νοσήσας ἐν Καμπανίᾳ ἀπέθανεν · οὗ ὁ Καῖσαρ παραγενόμενος τό τε σῶμα αὐτοῦ εἰς τὴν ῾Ρώμην ἐκόμισε καὶ ἐν τῇ ἀγορᾷ προθέμενος λόγον ἐπ᾿ αὐτῷ ἀνέγνω καὶ τὴν ἐκφορὰν αὐτοῦ πολυτελῆ ἐποιήσατο καὶ ἐν τῷ ἑαυτοῦ μνημείῳ ἔθαψεν . ὁ δὲ τοῦ Ἀγρίππου θάνατος κοινόν τι τοῖς ῾Ρωμαίοις πένθος ἐγένετο . τά τε γὰρ ἄλλα ἄριστος τῶν καθ᾿ ἑαυτὸν ἀνθρώπων ἐγένετο καὶ τῇ τοῦ Αὐγούστου φιλίᾳ πρὸς τὸ ἐκείνου καὶ πρὸς τὸ κοινῇ συμφέρον ἐκέχρητο , καὶ πάσαν τὴν ἑαυτοῦ σοφίαν καὶ ἀνδρείαν εἰς τὰ λυσιτελέστατα παρέχων τῷ Καίσαρι πᾶσαν τὴν παρ᾿ ἐκείνου καὶ δύναμιν καὶ τιμὴν εἰς τὸ τοὺς ἄλλους εὐεργετεῖν ἀνήλισκεν · ὅθεν οὔτ᾿ αὐτῷ ἐπαχθὴς οὔτε τοῖς ἄλλοις ἐπίφθονος ἐχρημάτισε . τούτου μεταλλάξαντος , ἐπεὶ συνεργοῦ πρὸς τὰ πράγματα ἐδεῖτο τὸν Τιβέριον καὶ ἄκων προσείλετο · οἱ γὰρ τοῦ Ἀγρίππου υἱοί , ἔγγονοι δ᾿ αὐτοῦ , ἐν παισὶν ἔτι ἐτέλουν . καὶ ἀποσπάσας ἐκείνου τὴν γυναῖκα , θυγατέρα οὖσαν Ἀγρίππου ἐξ ἄλλης γαμετῆς , τὴν Ἰουλίαν αὐτῷ ἐνεγύησεν . εἶτα διά τε τούτου καὶ διὰ C τοῦ Δρούσου καὶ διὰ Πείσωνος Λουκίου πολλὰ τῶν ἐθνῶν ὑπηγάγετο . ἀργύριον δὲ τῆς τε βουλῆς καὶ τοῦ δήμου εἰς εἰκόνας αὐτοῦ συνενεγκόντων , ἑαυτοῦ μὲν οὐδεμίαν ἔστησεν , Ὑγιείας δὲ δημοσίας καὶ Ὁμονοίας καὶ Εἰρήνης εἰκόνας εἰργάσατο . καὶ ἐν αὐτῇ τῇ πρώτῃ τοῦ ἔτους ἡμέρᾳ αὐτῷ ἐκείνῳ προσιόντες οἱ μὲν πλεῖον , οἱ δ᾿ ἧττον ἐδίδοσαν , καὶ ὃς προστιθεὶς ἕτερον τοσοῦτον ἢ καὶ πλέον ἀντεδίδου , οὐ μόνοις τοῖς βουλευταῖς , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἄλλοις . τέθνηκε δὲ τότε καὶ ἡ ἀδελφὴ αὐτοῦ Ὀκταβία , καὶ αὐτός τε ἐπ᾿ αὐτῇ δημοσίᾳ προτεθείσῃ ἐπιτάφιον εἶπε καὶ ὁ Δροῦσος · καὶ οἱ βου - λευταὶ πενθήρεις χιτῶνας ἔλαβον , δημοσίᾳ τὸ πένθος ποιήσαντες .
Lemmas: μετά οὗτος δέ εἰς Σικελία ἔρχομαι . ἐκεῖ εἰμί ὁ δῆμος ὁ Ῥωμαῖος ὁ ὕπατος χειροτονέω στασιάζω , ὡς ἐντεῦθεν δείκνυμι ὅτι ἀδύνατος εἰμί δημοκρατέομαι αὐτός σῴζω . οὗτος γάρ θορυβέω καί ἅπας συνταράσσω ὥστε καί ὁ Αὔγουστος ὑπό ὁ ἔμφρων ἀνακαλέω . καί ἀγανακτέω ἐπί οὗτος ὁ Αὔγουστος , καί μήτε ἀεί ὁ Ῥώμη σχολάζω δύναμαι μήτε αὖος ἄναρχος αὐτή καταλείπω τολμάω , ζητέω αὐτός ἐφίστημι τις . καί κρίνω μέν ὁ Ἀγρίππας πρός αὐτός ἐπιτήδειος , βούλομαι δέ καί μέγας αὐτός περιτίθημι ἀξίωμα , ἵνα ἐκ οὗτος ῥᾳδίως αὐτός ἄρχω , καταναγκάζω αὐτός ὁ γυνή ἀφίημι ὁ αὐτός θυγάτηρ συνοικέω ὁ Ἰουλία , καί εἰς ὁ Ῥώμη αὐτίκα ἐπί τε ὁ γάμος καί ἐπί ὁ μεταχείρισις ὁ πόλις πέμπω , διά τε ἄλλος καί ὅτι Μαικήνας εἶπον ὁ Καῖσαρ ὡς “ τηλικόσδε αὐτός ποιέω ὥστε ἢ γαμ - βιβρώσκω σύ γίγνομαι χρή ὅς φονεύω . Ἀγρίππας οὖν οἰδέω εὑρίσκω ἐν ὁ Ῥώμη ὁ πρᾶγμα καθίστημι . ἵστημι . ἵστημι . ὁ δέ Αὔγουστος ὁ ἐν ὁ Σικελία διοικέω εἰς ὁ Ἑλλάς περαιόω , καί ὁ Ἑλληνικός διάγω εἰς ὁ Σάμος πλέω , ἐκεῖ χειμάζω εἰς ὁ Ἀσία ἐν ὁ ἔαρ κομίζω , καί ὁ τε ἐκεῖ καί ὁ ἐν ὁ Βιθυνία διατάσσω , καί ὁ κυζικηνός δουλόω , ὅτι Ῥωμαῖος τις μαστιγόω κτείνω · ὁ αὐτός δέ καί ὁ Τύριος καί ὁ σιδώνιος ποιέω , ἐν ὁ Συρίφ γίγνομαι . ὁ Ἰουλία δέ ὁ Γάιος τίκτω . καί ὁ Αὔγουστος ἔθνος ἡγεμονία τις δίδωμι ἐπανέρχομαι εἰς Σάμος , ἐκεῖ καί αὖθις χειμάζω καί πολύς διοικέω · ἀφικνέομαι γάρ ἐνταῦθα πρεσβεία πλεῖστος · καί ὁ Ἰνδός τότε φίλιος ποιέω , Δῶρα πέμπω ἄλλος τε καί τίγρις , πρῶτος τότε Ῥωμαῖος ὁράω . αὖθις τε στάσις ἐν ὁ Ῥώμη συμβαίνω καί σφαγή γίγνομαι διά ὁ ὁ ὕπατος ἀρχαιρεσία . μανθάνω οὖν αὐτός ὁ Καῖσαρ , καί σύν-εἶδον ὅτι οὐδείς πέρας γίγνομαι ὁ κακός , εἰς ὁ Ῥώμη ἐπείγω καί αὐτός ἀποδείκνυμι ὕπατος . ἐπεί δέ ὑπαντάω αὐτός πᾶς παρασκευάζω , νύκτωρ εἰς ὁ πόλις ἀνακομίζω · ὅς καί πολλάκις ποιέω , καί ἔξειμι2 ὁ Ἄστυ καί ἐπανέρχομαι , ἵνα μηδείς ὀχληρός εἰμί . εἶτα ὁ τρόπος ἐπιμελητής καί τιμητής εἰς πενταετία παρακλάομαι χειροτονέω , ὁ δέ ὁ ὕπατος τιμή διά βίος λαμβάνω . τις δέ αἴτιος ἔχω ἐπιβουλεύω αὐτός καί ὁ Ἀγρίππας , ἄλλος μέν τις δικαιόω , ὁ δέ Λέπιδον μισέω μέν καί διά ἄλλος καί ὅτι ὁ υἱός αὐτός ἐπιβουλεύω αὐτός , οὖον μέντοι καί ἀποκτείνω ἐθέλω , ἀλλά ἄλλοτε ἄλλως προπηλακίζω καί χλευάζω . τίθημι τε καί ἄλλος νόμος , καί ὁ ὁ δεκάζω τις ἐπί ὁ ἀρχή εἰς πέντε ἔτος αὐτός εἴργω · ὁ τε ἄγαμος καί ὁ ἄνανδρος ἐπιτίμιον τάσσω , ὁ δέ γάμος καί ὁ παιδοποιία ἆθλος τίθημι . ἐπειδή πολύς πλείων ὁ ἄρσην ὁ θῆλυς ὁ εὐγενής εἰμί , ἐπιτρέπω καί ἀπελεύθερος ὁ ἐθέλω πλήν ὁ βουλευτής ἄγω , ἔννομος ὁ τεκνοποιία αὐτός εἰμί κελεύω . ἐπεί δέ βρέφος τις μνηστεύω ὁ μέν ὁ γαμέω καρπέω τιμή , ὁ δέ ἔργον αὐτός οὖον παρέχω , προστάσσω μηδείς ἰσχύω μνηστεία μετά ὅς οὖον δύο διέρχομαι ἔτος γαμέω τις , οὗτος εἰμί δεκέτης πάντως ἐγγυάω · δώδεκα δέ ὁ κόρη ἔτος εἰς ὁ ὁ γάμος ὥρα πλήρης νομίζω . ὁ δέ Ἀγρίππας καί ἕτερος υἱός ἐκ ὁ Ἰουλία γείνομαι , Λούκιος ὀνομάζω · ὅς Αὔγουστος καί ὁ ἀδελφός αὐτός ὁ Γάιος εἰσποιέω , καί διάδοχος ὁ ἀρχή αὐτόθεν ἀποδείκνυμι , ἵνα κακός ἐπιβουλεύω . ἑστιάω δέ ποτός παρά Πωλίων , ἀνήρ πλούσιος μέν σφόδρα , ὠμός δέ λίαν καί ἀπηνής , ἐπεί ὁ οἰνοχόος ἐκεῖνος κύλιξ κρυστάλλινος κατάγνυμι καί εἰς ὁ μύραινα ὁρίζω παρά ὁ δεσπότης ἐμβάλλω , τρέφω γάρ ἐν δεξαμενή τοιοῦτος , ἄνθρωπος διδάσκω ἐσθίω , καί ὁ δοῦλος αὐτός ὅς θανατόω παραβάλλω , παραιτέομαι ὁ τιμωρία ὁ Καῖσαρ ὁ οἰνοχόος · ὡς δέ οὐ πείθω ὁ Πωλίων , “ φέρω ” φημί “ ὅσος τοιοῦτος ἔχω ἔκπωμα ἢ καί ἕτερος ἔντιμος , ἐν αὐτός χράω . ” κομίζω δέ συντρίβω , εἶπον ἵνα μή διά οὗτος οὕτως κολάζω ἄνθρωπος . ὁ δέ Πωλίων πρός ὁ πλῆθος ὁ ἀπόλλυμι ὁ εἷς ἐπιλανθάνομαι κύλιξ , καί ὁ οἰνοχόος τιμωρέω μή δύναμαι , ὅτι ἐπί πολύς ὁ αὐτός ποιέω ὁ Αὔγουστος , καί ἄκων ἡσυχάζω . Ἀγρίππας δέ νοσέω ἐν Καμπανία ἀποθνῄσκω · ὅς ὁ Καῖσαρ παραγίγνομαι ὁ τε σῶμα αὐτός εἰς ὁ Ρώμη κομίζω καί ἐν ὁ ἀγορά προτίθημι λόγος ἐπί αὐτός ἀναγιγνώσκω καί ὁ ἐκφορά αὐτός πολυτελής ποιέω καί ἐν ὁ ἑαυτοῦ μνημεῖον θάπτω . ὁ δέ ὁ Ἀγρίππας θάνατος κοινός τίς ὁ Ῥωμαῖος πένθος γίγνομαι . ὁ τε γάρ ἄλλος ἀγαθός ὁ κατά ἑαυτοῦ ἄνθρωπος γίγνομαι καί ὁ ὁ Αὔγουστος φίλιος πρός ὁ ἐκεῖνος καί πρός ὁ κοινός συμφέρω χράομαι , καί πᾶς ὁ ἑαυτοῦ σοφία καί ἀνδρεῖος εἰς ὁ λυσιτελής παρέχω ὁ Καῖσαρ πᾶς ὁ παρά ἐκεῖνος καί δύναμις καί τιμή εἰς ὁ ὁ ἄλλος εὐεργετέω ἀναλίσκω · ὅθεν οὔτε αὐτός ἐπαχθής οὔτε ὁ ἄλλος ἐπίφθονος χρηματίζω . οὗτος μεταλήγω , ἐπεί συνεργός πρός ὁ πρᾶγμα δήω ὁ Τιβέριος καί ἄκων προσαιρέομαι · ὁ γάρ ὁ Ἀγρίππας υἱός , ἔγγονος δέ αὐτός , ἐν παῖς ἔτι τελέω . καί ἀποσπάω ἐκεῖνος ὁ γυνή , θυγάτηρ εἰμί Ἀγρίππας ἐκ ἄλλος γαμετή , ὁ Ἰουλία αὐτός ἐνεγγυάω . εἶτα διά τε οὗτος καί διά C ὁ Δροῦσος καί διά Πείσων Λούκιος πολύς ὁ ἔθνος ὑπάγω . ἀργύριον δέ ὁ τε βουλή καί ὁ δῆμος εἰς εἰκών αὐτός συμφέρω , ἑαυτοῦ μέν οὐδείς ἵστημι , Ὑγίεια δέ δημόσιος καί Ὁμόνοια καί Εἰρήνη εἰκών ἐργάζομαι . καί ἐν αὐτός ὁ πρῶτος ὁ ἔτος ἡμέρα αὐτός ἐκεῖνος πρόσειμι ὁ μέν πλείων , ὁ δέ κακός δίδωμι , καί ὅς προστίθημι ἕτερος τοσοῦτος ἢ καί πλέω ἀντιδίδωμι , οὖον μόνος ὁ βουλευτής , ἀλλά καί ὁ ἄλλος . θνῄσκω δέ τότε καί ὁ ἀδελφή αὐτός Ὀκταουία , καί αὐτός τε ἐπί αὐτός δημόσιος προτίθημι ἐπιτάφιος εἶπον καί ὁ Δροῦσος · καί ὁ βοῦς - λευος πενθήρης χιτών λαμβάνω , δημόσιος ὁ πένθος ποιέω .