joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 17.14
Τοῦτον μὲν οὑν τοιοῦτον κατειλήφει τὸ τέρμα τῆς βιοτῆς . ἡ δὲ βασιλὶς ὅλη τοῦ τὸν Μιχαὴλ ἐγκαθιδρῦσαι τῷ θρόνῳ τῆς βασιλείας ἐγένετο , καὶ τῶν περὶ αὐτὴν τῶν πατρῴων δηλαδὴ θεραπόντων αὐτῆς ἀναβολῇ τὸ πρᾶγμα δοῦναι καὶ σκέψει συμβουλευέντων , ἡ δὲ οὐκ ἠνείχετο , κατεπειγομένη πρὸς τὴν τελεσιουργίαν καὶ παρὰ τοῦ ἐκτομίου Ἰωάννου τοῦ συγγόνου τοῦ Μιχαήλ , λάθρᾳ πρὸς αὐτὴν ὑποψιθυρίσαντος ὡς “ ἀπολούμεθα αὐτίκα , εἰ βραχεῖ τινι καιρῷ τὸ ἀποτέλεσμα βραδυνεῖ . ” λαβοῦσα τοίνυν εὐθὴς τὸν Μιχαήλ , καὶ στολὴν αὐτῷ περιθεμένη βασίλειον καὶ διαδήματι τὴν ἐκείνου κεφαλὴν αὐτὴ ἀναδήσασα καὶ ἐπὶ θώκου βασιλικοῦ καθιδρύσασα , καὶ αὐτὴ παρακαθισαμένη , πᾶσι τοῖς τότε παροῦσι καὶ εὐφημεῖν καὶ προσκυνεῖν προετρέπετο . οἱ δὲ καὶ τότε αὐτίκα νυκτὸς τὴν ἱεροτελεστίαν τὴν γαμικὴν ἐπ’ αὐτοῖς γενέσθαι ἱστόρησαν , τοῦ πατριάρχου Ἀλεξίου ἀφικομένου πρὸς τὰ βασίλεια , καὶ τὸν μὲν Ῥωμανὸν τεθνεῶτα καταλαβόντος , τὸν δέ γε Μιχαὴλ ἔτι τὰ ἐπὶ τῇ βασιλείᾳ τελούμενον . ἤδη δὲ καὶ τοῖς ἔξω διαδοθέντος τοῦ γεγονότος , καὶ πάσα ἡ πόλις τὸν νέον ἀνηγόρευεν αὐτοκράτορα , τὸ μὲν αὐτῷ χαριζόμενοι , τὸ δ’ ὅτι τὸν ἀπιόντα ἀπεφορτίσαντο χαίροντες . ἡ μὲν οὖν βασιλὶς ᾤετο βουλεύσασθαι ἄριστα καὶ ἑαυτῇ τὴν πᾶσαν ἐξουσίαν περιποιήσασθαι καὶ τὸν Μιχαὴλ ὑπηρέτην ἕξειν · τὸ δέ τι ἑτεροῖον συμβέβηκε . μέχρι μὲν γάρ τινος ἐσχηματίζετο τηρεῖν τὴν πρὸς τὴν βασιλίδα διάθεσιν καὶ ταύτῃ χαρίζεσθαι καὶ τὰ ἐκείνῃ θυμήρη ποιεῖν , εἶτα οὐκ εἰς μακρὰν ἐκτεῖναι τὴν προσποίησιν ἀνασχόμενος μεθαρμόττεται , καὶ ὑποπτεύει αὐτὴν καὶ δείσας περὶ ἑαυτῷ μεθίστησι μὲν τῶν βασιλείων τοὺς ἐκτομίας τοὺς αὐτῆς πατρῴους θεράποντας καὶ τὰς αὐτῇ συνήθεις θεραπαίνας αὐτῆς διαιρεῖ , ἑτέρας δ’ αὐτῇ πρὸς θεραπείαν ἀντικαθίστησι . καὶ ἐπὶ τούτοις τὴν γυναικωνῖτιν αὐτῇ ἀποφράγνυσι καὶ φρουρὰν περιίστησι , καὶ οὐδενὶ προσιέναι ταύτῃ παρακεχώρητο , εἰ μὴ τὸν προσιόντα ὁ φρούραρχος κατεξήτασεν ὅθεν ἥκοι καὶ τίνος δεόμενος παραγένοιτο . ἐδεδίει γὰρ οἴκοθεν ἔχων τοῦ δέους τὰς ἀφορμάς . εἰς ταῦτα δ’ ἐνάγεσθαι πλέον ὁ Μιχαὴλ λέγεται παρὰ τοῦ συμγόνου γόνου αὐτοῦ Ἰωάννου τοῦ ἐκτομίου . ἦν γὰρ καὶ δεινὸς ὁ ἄνθρωπος καὶ δραστήριος καὶ τὸ ἦθος ὑποκαθήμενος καὶ πρὸς τοὺς ἐντυγχάνοντας ποικιλλόμενος , περισπερχής τε καὶ πρὸς φροντίδων ὄγκον ἀκάματος , καὶ οὐδὲ γαστριζόμενος οὐδὲ περὶ τὸν ἄκρατον λιχνευόμενος οὐδὲ ἡττώμενος οἴνου τῆς περὶ τὰς δημοσίας διοικήσεις καθυφίει σπουδῆς . τὰ μὲν οὖν περὶ τὴν βασίλισσαν ᾠκονόμητο οὑτωσί , ὁ δὲ Μιχαὴλ τῆς τῶν κοινῶν πραγμάτων οἰκονομίας ἀντείχετο . εἶτα τῷ μὲν ἐκραταιοῦτο ἡ νόσος , ἣν οἶ μὲν ἐκάλουν δαιμόνιον μήνιμα διὰ τὴν ἐπιορκίαν ἐνσκῆψαν αὐτῷ καὶ συμπνῖγον τὸν ἄνθρωπον , ὡς πάλαι δὴ τὸν Σαούλ , οἱ δὲ μανίαν τε καὶ παραφοράν · ὁ δ’ ἐκτομίας Ἰωάννης τὴν ὅλην ἀνεδέξατο τῆς βασιλείας κυβέρνησιν , μοναχικὸν μὲν πάλαι σχῆμα ἐπενδυθείς , τοῦτο δὲ τηρῶν ἄχρι μόνου τοῦ σχήματος . Κωνσταντῖνος δὲ πατρίκιος ὁ Δαλασσηνός , οἴκοι διατρίβων καὶ περὶ τοῦ νέου βασιλέως πυθόμενος , δυσανασχετῶν ἦν ὅτι εἰς ἄνδρα τοιοῦτον ἡ βασιλεία περιέστη ῾Ρωμαίων . τοῦτο θορύβου τοὺς περὶ τὸν βασιλέα ἐμέστωσε , πτοηθέντας μήποτε ὁ Δαλασσηνὸς τυραννίδι ἐπίθηται . καὶ στέλλει ὁ Ἰωάννης τὸν ὅρκοις αὐτὸν βεβαιώσοντα ὡς οὐδενὸς ἀνιαροῦ πειραθήσεται καὶ πείσοντα τὸν ἄν - δρα τῷ βασιλεῖ προσελθεῖν . καὶ ὁ μὲν προσῆλθε , καὶ ὁ βασιλεὺς αὐτὸν ἀσπασίως προσήκατο καὶ ἐδεξιώσατο δωρεαῖς καὶ μείζονι ἀξίᾳ τετίμηκε καὶ ἐν τῇ πόλει διάγειν ἐκέλευσε . Νικητὰς δὲ ὁ τοῦ βασιλέως ὁμαίμων , δοὺξ τῆς ἐπὶ τῇ Δάφνῃ Ἀντιοχείας προχειρισθείς , εἴρχθη παρὰ τῶν Ἀντιοχέων τῆς εἰς τὴν πόλιν εἰσόδου . πράκτορα γάρ τινα τῶν δημοσίων τελῶν , ὡς αὐτοῖς φορτικῶς προσενηνεγμένον , ἀνελόντες οἱ τῆς Ἀντιοχείας πολῖται , καὶ δεδοικότες μὴ δίκας τῷ δουκὶ τοῦ τολμήματος τίσωσιν , ἐπεζύγωσαν αὐτῷ τὰς πύλας τῆς πόλεως . ὁ δὲ ὅρκοις αὐτοῖς παρασχόμενος πίστεις ὡς οὐδὲν διὰ τὸν φόνον ὑποσταῖεν κακόν , παραχωρεῖται τὴν εἴσοδον · εἶτα τοὺς ὅρκους οὐδὲν λογισάμενος πολλοὺς μὲν ἀποκτίννυσιν , ἐνίους δὲ τῶν παρ’ αὐτοῖς ἐπισήμων δεσμίους ἔστειλε πρὸς τὴν μεγαλόπολιν , γράψας τῷ ἀδελφῷ Ἰωάννῃ διὰ τὴν πρὸς τὸν Δαλασσηνὸν εὔνοιαν ἀπεῖρξαι αὐτῷ τὴν εἴσοδον τοὺς Ἀντιοχεῖς . ἐντεῦθεν 30 ὁ Δαλασσηνὸς εἰς τὴν νῆσον τὴν Πλάτην περιορίζεται , καὶ ὁ ἐπὶ θυγατρὶ κηδεστὴς αὐτοῦ Κων - σταντῖνος ὁ δούκας , τὴν ἀδικίαν ἐπιβοώμενος καὶ τὴν ἐπιορκίαν οὐ σιωπῶν , πύργῳ τινὶ κατακλείεται . εἶτα μετάγεται ὁ Δαλασσηνὸς ἐκ τῆς Πλάτης καὶ πύργῳ καθείργνυται . ἑάλω δὲ τότε τοῖ μὲν ἐκ τῆς Ἄγαρ τὰ Μύρα καὶ τοῖς Πατξινάκαις λεία γ’ γέγονε τὰ Μυσῶν . τοῦ δὲ δουκὸς Ἀντιοχείας Νικητὰ καταστρέψαντος τὴν ζωήν , ὁ Κωνσταντῖνος , ἀδελφὸς ὢν καὶ οὗτος τοῦ βασιλέως , ἐπὶ τῆ Ἀντιοχείᾳ τὸν τελευτήσαντα διεδέξατο , καὶ ὁ ἕτερος αὐτοῦ ἀδελφὸς πρωτοβεστιάριος προκεχείριστο . ἐξ Ἀφρικῆς μέντοι καὶ Σικελίας στόλος ἀποπλέων Ἀγαρηνῶν ἐκάκου τάς τε νήσους καὶ τὰ παράλια · ἀλλὰ τούτοις στόλος ἐπιπλέων Ῥωμαϊκὸς πολλὰ μὲν τῶν σκαφῶν κατέδυσεν αὔτανδρα , πολλοὺς δ’ ἐζώγρησε , καὶ τοὺς μὲν πρὸς τὸν βασιλέα ἐκπέπομφεν , οἱ δὲ ἀνεσκολοπίσθησαν κατὰ τὴν παράλιον . Παγκράτιος δὲ ὁ ἄρχων Ἀβασγίας , ᾧ τὴν οἰκείαν ἀνεψιὰν ὁ βασιλεὺς ἡρμόσατο Ῥωμανός , τάς τε πρὸς Ῥωμαίους σπονδὰς ἔλυσε καὶ ὧν παρεχώρησε πρὶν Ῥωμαίοις φρουρίων καὶ πόλεων ἐπελάβετο πάλιν , ὡς τάχα δίκας Ῥωμαίους πραττόμενος ὑπὲρ τοῦ βασιλέως καὶ θείου τῆς αὐτοῦ ὁμευνέτιδος . πολλάκις δ’ οἱ Πατξινάκαι τὸν Ἴστρον διαβαίνοντες τὰ Ῥωμαίων κακῶς διετίθεντο , τοὺς ἁλισκομένους ἡβηδὸν ἀναιροῦντες . καὶ Ἄραβες τὴν Ἔδεσσαν ἐπολιόρκησαν , καὶ ἥλω ἂν ἡ πόλις , εἰ μὴ ὁ δοὺξ Ἀντιοχείας ὁ Κωνσταντῖνος ὁ τοῦ αὐτοκράτορος ἀδελφὸς αὐτῇ ἐπεκούρησεν , ὃν ὁ βασιλεὺς τῆς σπουδῆς ἀμειβόμενος τῶν ἑῴων ταγμάτων δομέστικον προεβάλετο .
Lemmas: οὗτος μέν ἐν τοιοῦτος καταλαμβάνω ὁ τέρμα ὁ βιοτή . ὁ δέ βασιλίς ὅλος ὁ ὁ Μιχαήλ ἐγκαθιδρύω ὁ θρόνος ὁ βασίλεια γίγνομαι , καί ὁ περί αὐτός ὁ πατρῷος δηλαδή θεράπων αὐτός ἀναβολή ὁ πρᾶγμα δίδωμι καί σκέψις συμβουλεύω , ὁ δέ οὐ ἀνέχω , κατεπείγω πρός ὁ τελεσιουργία καί παρά ὁ ἐκτομίας Ἰωάννης ὁ σύγγονος ὁ Μιχαήλ , λάθρῃ πρός αὐτός ὑποψιθυρίζω ὡς “ ἀπόλλυμι αὐτίκα , εἰμί βραχύς τις καιρός ὁ ἀποτέλεσμα βραδύνω . ” λαμβάνω τοίνυν εὐθύς ὁ Μιχαήλ , καί στολή αὐτός περιτίθημι βασίλειος καί διάδημα ὁ ἐκεῖνος κεφαλή αὐτός ἀναδέω καί ἐπί θᾶκος βασιλικός καθιδρύω , καί αὐτός παρακαθίζω , πᾶς ὁ τότε πάρειμι καί εὐφημέω καί προσκυνέω προτρέπω . ὁ δέ καί τότε αὐτίκα νύξ ὁ ἱεροτελεστία ὁ γαμικός ἐπί αὐτός γίγνομαι ἱστορέω , ὁ πατριάρχης Ἀλέξιος ἀφικνέομαι πρός ὁ βασίλεια , καί ὁ μέν Ῥωμανός θνῄσκω καταλαμβάνω , ὁ δέ γε Μιχαήλ ἔτι ὁ ἐπί ὁ βασίλεια τελέω . ἤδη δέ καί ὁ ἔξω διαδίδωμι ὁ γίγνομαι , καί πᾶς ὁ πόλις ὁ νέος ἀναγορεύω αὐτοκράτωρ , ὁ μέν αὐτός χαρίζομαι , ὁ δέ ὅτι ὁ ἄπειμι ἀποφορτίζω χαίρω . ὁ μέν οὖν βασιλίς οἴομαι βουλεύω ἀγαθός καί ἑαυτοῦ ὁ πᾶς ἐξουσία περιποιέω καί ὁ Μιχαήλ ὑπηρέτης ἔχω · ὁ δέ τίς ἑτεροῖος συμβαίνω . μέχρι μέν γάρ τις σχηματίζω τηρέω ὁ πρός ὁ βασιλίς διάθεσις καί οὗτος χαρίζομαι καί ὁ ἐκεῖνος θυμαρής ποιέω , εἶτα οὐ εἰς μακράν ἐκτείνω ὁ προσποίησις ἀνέχω μεθαρμόζω , καί ὑποπτεύω αὐτός καί δείδω περί ἑαυτοῦ μεθίστημι μέν ὁ βασίλειος ὁ ἐκτομίας ὁ αὐτός πατρῷος θεράπων καί ὁ αὐτός συνήθης θεράπαινα αὐτός διαιρέω , ἕτερος δέ αὐτός πρός θεραπεία ἀντικαθίστημι . καί ἐπί οὗτος ὁ γυναικωνῖτις αὐτός ἀποφράζω καί φρουρά περιίστημι , καί οὐδείς πρόσειμι οὗτος παραχωρέω , εἰμί μή ὁ πρόσειμι ὁ φρούραρχος κατάγνυμι ὅθεν ἥκω καί τίς δήω παραγίγνομαι . δείδω γάρ οἴκοθεν ἔχω ὁ δέος ὁ ἀφορμή . εἰς οὗτος δέ ἐνάγω πλέω ὁ Μιχαήλ λέγω παρά ὁ συμγονοος γόνος αὐτός Ἰωάννης ὁ ἐκτομίας . εἰμί γάρ καί δεινός ὁ ἄνθρωπος καί δραστήριος καί ὁ ἦθος ὑποκάθημαι καί πρός ὁ ἐντυγχάνω ποικίλλω , περισπερχής τε καί πρός φροντίς ὄγκος ἀκάματος , καί οὐδέ γαστρίζω οὐδέ περί ὁ ἄκρατος λιχνεύω οὐδέ ἡσσάομαι οἶνος ὁ περί ὁ δημόσιος διοίκησις καθυφίημι σπουδή . ὁ μέν οὖν περί ὁ βασίλισσα οἰκονομέω οὕτως , ὁ δέ Μιχαήλ ὁ ὁ κοινός πρᾶγμα οἰκονομία ἀντέχω . εἶτα ὁ μέν κραταιόω ὁ νόσος , ὅς οἶς μέν καλέω δαιμόνιον μήνιμα διά ὁ ἐπιορκία ἐνσκήπτω αὐτός καί συμπνίγω ὁ ἄνθρωπος , ὡς πάλαι δή ὁ Σαῦλος , ὁ δέ μανία τε καί παραφορά · ὁ δέ ἐκτομίας Ἰωάννης ὁ ὅλος ἀναδέχομαι ὁ βασίλεια κυβέρνησις , μοναχικός μέν πάλαι σχῆμα ἐπενδύνω , οὗτος δέ τηρέω ἄχρι μόνος ὁ σχῆμα . Κωνσταντῖνος δέ πατρίκιος ὁ Δαλασσηνός , οἴκοι διατρίβω καί περί ὁ νέος βασιλεύς πυνθάνομαι , δυσανασχετέω εἰμί ὅτι εἰς ἀνήρ τοιοῦτος ὁ βασίλειος περιίστημι Ῥωμαῖος . οὗτος θόρυβος ὁ περί ὁ βασιλεύς μεστόω , πτοέω μήποτε ὁ Δαλασσηνός τυραννίς ἐπιτίθημι . καί στέλλω ὁ Ἰωάννης ὁ Ὅρκος αὐτός βεβαιόω ὡς οὐδείς ἀνιαρός πειράω καί πείθω ὁ ἄν - δράω ὁ βασιλεύς προσέρχομαι . καί ὁ μέν προσέρχομαι , καί ὁ βασιλεύς αὐτός ἀσπασίως προσίημι καί δεξιόομαι δωρεά καί μείζων ἄξιος τιμάω καί ἐν ὁ πόλις διάγω κελεύω . Νικητής δέ ὁ ὁ βασιλεύς ὅμαιμος , δούξ ὁ ἐπί ὁ Δάφνη Ἀντιόχεια προχειρίζω , εἴργω παρά ὁ Ἀντιοχεύς ὁ εἰς ὁ πόλις εἴσοδος . πράκτωρ γάρ τις ὁ δημόσιος τέλος , ὡς αὐτός φορτικός προσφέρω , ἀναιρέω ὁ ὁ Ἀντιόχεια πολίτης , καί δείδω μή δίκη ὁ δούξ ὁ τόλμημα τίνω , ἐπιζυγόω αὐτός ὁ πύλη ὁ πόλις . ὁ δέ Ὅρκος αὐτός παρέχω πίστις ὡς οὐδείς διά ὁ φόνος ὑφίστημι κακός , παραχωρώ ὁ εἴσοδος · εἶτα ὁ Ὅρκος οὐδείς λογίζομαι πολύς μέν ἀποκτίννμαι , ἔνιοι δέ ὁ παρά αὐτός ἐπίσημος δέσμιος στέλλω πρός ὁ Μεγαλόπολις , γράφω ὁ ἀδελφός Ἰωάννης διά ὁ πρός ὁ Δαλασσηνός εὔνοια ἀπείργω αὐτός ὁ εἴσοδος ὁ Ἀντιοχεύς . ἐντεῦθεν 30 ὁ Δαλασσηνός εἰς ὁ νῆσος ὁ Πλάτη περιορίζω , καί ὁ ἐπί θυγάτηρ κηδεστής αὐτός Κων - σταντῖνος ὁ δούξ , ὁ ἀδικία ἐπιβοάω καί ὁ ἐπιορκία οὖον σιωπή , πύργος τις κατακλείω . εἶτα μετάγω ὁ Δαλασσηνός ἐκ ὁ Πλάτης καί πύργος κατέργνυμι . ἁλίσκομαι δέ τότε τοῖ μέν ἐκ ὁ Ἄγαρ ὁ Μύρα καί ὁ πατξινακη λεῖος γε γίγνομαι ὁ Μυσός . ὁ δέ δούξ Ἀντιόχεια Νικητής καταστρέφω ὁ ζωή , ὁ Κωνσταντῖνος , ἀδελφός εἰμί καί οὗτος ὁ βασιλεύς , ἐπί τῆ Ἀντιόχεια ὁ τελευτάω διαδέχομαι , καί ὁ ἕτερος αὐτός ἀδελφός πρωτοβεστιάριος προχειρίζω . ἐκ Ἀφρική μέντοι καί Σικελία στόλος ἀποπλέω Ἀγαρηνός κακόω ὁ τε νῆσος καί ὁ παράλιος · ἀλλά οὗτος στόλος ἐπιπλέω Ῥωμαῖος πολύς μέν ὁ σκάφη καταδύω αὔτανδρος , πολύς δέ ζωγρέω , καί ὁ μέν πρός ὁ βασιλεύς ἐκπέμπω , ὁ δέ ἀνασκολοπίζω κατά ὁ παράλιος . Παγκράτιος δέ ὁ ἄρχω Ἀβασγία , ὅς ὁ οἰκεῖος ἀνεψιός ὁ βασιλεύς ἁρμόζω Ῥωμανός , ὁ τε πρός Ῥωμαῖος σπονδή λύω καί ὅς παραχωρέω πρίν Ῥωμαῖος φρούριον καί πόλις ἐπιλαμβάνω πάλιν , ὡς τάχα δίκη Ῥωμαῖος πράσσω ὑπέρ ὁ βασιλεύς καί θεῖον ὁ αὐτός ὁμευνέτις . πολλάκις δέ ὁ πατξινακη ὁ Ἴστρος διαβαίνω ὁ Ῥωμαῖος κακῶς διατίθημι , ὁ ἁλίσκομαι ἡβηδόν ἀναιρέω . καί Ἄραψ ὁ Ἔδεσσα πολιορκέω , καί ἁλίσκομαι εἄν ὁ πόλις , εἰμί μή ὁ δούξ Ἀντιόχεια ὁ Κωνσταντῖνος ὁ ὁ αὐτοκράτωρ ἀδελφός αὐτός ἐπικουρέω , ὅς ὁ βασιλεύς ὁ σπουδή ἀμείβω ὁ ἑῷος τάγμα δομέστικος προβάλλω .