joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 11.12
Καὶ Κλαύδιος μὲν ὃν εἴρηται τρόπον ἐξ ἀνθρώπων ἐγένετο , τὴν δ’ ἡγεμονίαν ὁ Νέρων ἐσφετερίσατο τῆς Ἀγριππίνης σπουδῇ , υἱὸς αὐτῆς ὢν καὶ εἰσποιητὸς παῖς τῷ Κλαυδίῳ γενόμενος , τῶν τε διαθηκῶν τοῦ Κλαυδίου ἀφανισθεισῶν καὶ τοῦ Βρεττανικοῦ παρηγκωνισμένου , ὃς γνήσιος ἦν τοῦ τεθνεῶτος υἱός , ἐν παιδικῇ ἔτι τυγχάνων τῇ ἡλικίᾳ . τοῦ Νέρωνος δὲ αὐτοκράτορος καὶ Αὐγούστου ὑπό τε τῆς βουλῆς καὶ τῆς στρατιὰς ἀναγορευθέντος ἡ ᾿Αγριππῖνα πάντα τὰ τῇ ἀρχῇ προσήκοντα διῴκει τῷ ἐκείνου ὀνόματι καπηλεύουσα πάντα . προϊόντος δὲ τοῦ χρόνου ὁ Σενέκας ἔπαρχος ὢν τοῦ δορυφορικοῦ καὶ ὁ Βοῦρρος διδάσκαλος τοῦ Νέρωνος τὴν μὲν ἔπαυσαν , αὐτοὶ δὲ τὴν ἀρχὴν · ἤνυσαν ἄριστα ἐφ’ ὅσονπερ ἠδυνήθησαν . ὁ γὰρ Νέρων νεώτατος τυγχάνων ὅτ’ ἐμονάρχησεν , ἑπτακαιδέκατον ἕκατον γὰρ ἔτος ἦγε τότε τῆς ἡλικίας αὐτοῦ , καὶ μήτε φιλοπραγματίας ὤν , ἐτρύφα καὶ ἤρα καὶ ἐκώμαζε καὶ ἐμέθυε καὶ μονομαχίαις καὶ ἱπποδρομίαις ἐσχόλαζε . πολυδάπανος δὲ καὶ οὐ μικρόφρων ἦν , ἀλλὰ μᾶλλον ἀσωτευόμενος . τεκμήριον δέ , τινὶ τῶν περὶ αὐτὸν πεντήκοντα ἅμα καὶ διακοσίας μυριάδας ἀργυρίου δοθῆναι κελεύσας , ἐπειδὴ ἡ Ἀγριππῖνα ἀθροίσασα τὸ ἀργύριον ἐνώπιον αὐτοῦ τεθῆναι πεποίηκεν , ἔν ἀθρόον ἰδὼν αὐτὸ μεταβάληται , συνεὶς ἐκεῖνος ἤρετο πόσον εἴη τὸ κείμενον , καὶ μαθών “ ἠγνόησα ” εἶπεν “ ὀλίγον οὕτω κεχαρισμένος ” , καὶ διπλασιασθῆναι ἐκέλευσεν . οὕτω δὲ ταχὺ τοὺς βασιλικοὺς ἐξήντλησε θησαυρούς , ταχὺ δὲ πόρων ἐδεήθη καινῶν καὶ τέλη οὐκ εἰθισμένα πάντοθεν ἐξελέγετο . Τῆς δ’ Ἀγριππίνης , ὅτι μὴ ἀργυρολογεῖν ἡδύνατο φιλαργυρωτάτη οὖσα , περιθύμως ὀργισθείσης , καὶ ἀπειλησαμένης τὸν Βρεττανικὸν αὐτοκράτορα καταστήσειν , φοβηθεὶς ὁ Νέρων ἀπέκτεινε φαρμάκῳ αὐτόν . καὶ ὁ μὲν παραχρῆμα ἀπέψυξε καὶ φοράδην ὡς ἐπίληπτος ἐκκεκόμιστο · ἐν δέ γε τῇ ἐκφορᾷ , ἐπεὶ πελιδνὸς ὑπὸ τοῦ φαρμάκου γέγονε , γύψῳ χρισθεὶς διὰ τῆς ἀγορᾶς ἤγετο · ὑετὸς δὲ πολὺς ὑγρᾶς ἔτι τῆς γύψου οὔσης ἐπιπεσὼν ἅπασαν αὐτὴν ἀπέκλυσεν , τὸ δεινὸν μόνον ἀκούεσθαι , ἀλλὰ καὶ ὁρᾶσθαι . Ὕστερον δὲ καὶ τὴν μητέρα τὴν Ἀγριππῖναν , τὸν ἀπελεύθερον Ἀνίκητον πέμψας , διεχειρίσατο . ἣ τὸν πεμφθέντα ἰδοῦσα , καὶ γνοῦσα ἐφ’ ὅτῳ ἥκει , τὴν ἐσθῆτα περιερρήξατο , καὶ τὴν γαστέρα ἀπογυμνώσασα μνώσασα “ παῖε ταύτην ” Ἀνίκητε , παῖε , Νέρωνα ἔτεκε . ” καὶ ἡ μὲν ἐσφάγη , ὁ δὲ Νέρων καὶ αὐτόπτης τοῦ τολμήματος γέγονε καὶ πᾶσαν εἶδε γυμνώσας καὶ τὰ τραύματα ἐξηρίθμησε . ταῖς δὲ νυξὶν ἐξεταράττετο ὥστε καὶ ἐκ τῆς εὐνῆς ἀναπηδᾶν καὶ ἐκδειματοῦσθαι . ἐν δὲ τῇ Ῥώμᾐ πολλαχόθι ἐγράφετο παρά τινων ἀφανῶς Νέρων , Ὀρέστης , Ἀλκμαίων μητροκτόνοι . Καὶ τὴν Αὐγούσταν Ὀκταουίαν τὴν τοῦ Κλαυδίου θυγατέρα , τὴν τὴν γυναῖκα , ἀπεπέμψατο . τῆς γὰρ Σαβίνης ἐρῶν , ἤθελεν αὐτῇ συνεῖναι ὡς γαμετῇ . δείσασα δὲ ἡ Σαβίνα μήποτε ἡ Ὀκταουία μετακληθῇ , κατηγόρους ἐπ’ αὐτῆ̣ καὶ μοιχείας καὶ γοητείας ψευδοῦς παρεσκευάσατο . καὶ τὸ μὲν πρῶτον φυγαδευθῆναι αὐτήν , ἔπειτα καὶ σφαγῆναι ἐποίησεν . εἶτα καὶ αὐτὴ ἡ Σαβίνα ἐκτάνθη ὑπὸ τοῦ Νέρωνος · κυούσῃ γὰρ αὐτῇ λὰξ ἐνέθορεν . ἐπὶ πολὺ δὲ θανοῦσαν ἐπένθησεν . οὕτως δ’ αὐτὴν ἐπόθησεν ὥστε τὰ μὲν πρῶτα γυναῖκά τινα προσφερῆ ἐκείνῃ μετεπέμψατο καὶ ἔσχεν , ἔπειτα παῖδα ἀπελεύθερον , ὃν πόρον ὠνόμαζεν , ἐκτεμὼν ἔγημεν , ἐπειδὴ καὶ αὐτὸς τῇ Σαβίνῃ ἐῴκει , καίπερ Πυθαγόρᾳ τινὶ ἐξ - ελευθέρῳ γεγαμημένος . καὶ συνεγίνοντο ἅμα τῷ Νέρωνι Πυθαγόρας μὲν ὡς ἀνήρ , Σπόρος δὲ ὡς γυνή . καὶ ἐκιθαρῴδησε δὲ δημοσίᾳ , καίτοι βραχὺ καὶ μέλαν φώνημα ἔχων , καὶ ἐν τῷ ἱπποδρομίῳ ἡρματηλάτησεν . ἐπεραιώθη δὲ καὶ πρὸς τὴν Ἑλλάδα , οὔτοι γε ὡς οἶ πρόγονοι αὐτοῦ , ἀλλ’ ἐπὶ ὀρχήσει καὶ ἐπὶ κιθαρῳδήσει κηρύξει τ’ ἑ καὶ τραγῳδίας ὑπο - κρίσει . οὐ γὰρ ἤρκει αὐτῷ ἡ Ῥώμη , ἀλλ’ ἐδεήθη καὶ ἐκστρατείας , ἵνα καὶ περιοδονίκης , ὡς ἔλεγε , γένηται . Ἀλλὰ τί ἄν τις καθ’ ἕκαστον λέγοι τῶν παρ’ ἐκείνου πραττομένων ; πάντα γὰρ ἀπλῶς ὅσα οἱ τυχόντες ὑποκρίνονται , κἀκεῖνος ἔλεγέ τε καὶ ἔπραττε καὶ ἔπασχε , πλὴν καθ’ ὅσον χρυσαῖς ἐδεῖτο ἀλύσεσιν · οὐ γὰρ ἔπρεπε Ῥωμαίων αὐτοκράτορα σιδηραῖς δεῖσθαι . στρατιώτης δέ τις ἰδὼν αὐτὸν δεδεμένον ἠγανάκτησε καὶ προσδραμὼν ἔλυσεν . ἕτερος δέ , ἐρομένου τινὸς τί ποιεῖ ὁ αὐτοκράτωρ , ἀπεκρίνατο ὅτι “ τίκτει ” · τοιοῦτον γάρ τι ὑπεκρίνετο τότε . δὲ καὶ τὸν Ἰσθμὸν τῆς Πελοποννήσου διορύξαι , καίπερ τῶν ἀνθρώπων ὀκνούντων . λαβὼν οὖν αὐτὸς δίκελλαν , καί τι καὶ ἀνασκάψας , ἔπεισε καὶ τοὺς ἄλλους ἀνάγκῃ αὐτὸν μιμήσασθαι . αἷμα δὲ τοῖς πρώτοις ἁψαμένοις τῆς γῆς λέγεται ἀναβλύσαι καὶ οἰμωγὰς καὶ μυκηθμοὺς ἐξακούεσθαι καὶ εἰδώλων γενέσθαι φαντασίαν πολλῶν .
Lemmas: καί Κλαύδιος μέν ὅς εἴρω τρόπος ἐκ ἄνθρωπος γίγνομαι , ὁ δέ ἡγεμονία ὁ Νέρων σφετερίζω ὁ Ἀγριππίνη σπουδή , υἱός αὐτός εἰμί καί εἰσποιητός παῖς ὁ Κλαύδιος γίγνομαι , ὁ τε διαθήκη ὁ Κλαύδιος ἀφανίζω καί ὁ βρεττανικός παραγκωνίζω , ὅς γνήσιος εἰμί ὁ θνῄσκω υἱός , ἐν παιδικός ἔτι τυγχάνω ὁ ἡλικία . ὁ Νέρων δέ αὐτοκράτωρ καί Αὔγουστος ὑπό τε ὁ βουλή καί ὁ στρατιά ἀναγορεύω ὁ Αγριππίνα πᾶς ὁ ὁ ἀρχή προσήκω διοικέω ὁ ἐκεῖνος ὄνομα καπηλεύω πᾶς . πρόειμι δέ ὁ χρόνος ὁ Σενέκας ἔπαρχος εἰμί ὁ δορυφορικός καί ὁ Βοῦρρος διδάσκαλος ὁ Νέρων ὁ μέν παύω , αὐτός δέ ὁ ἀρχή · ἀνύω ἀγαθός ἐπί ὅσος δύναμαι . ὁ γάρ Νέρων νέος τυγχάνω ὅτι μοναρχέω , ἑπτακαιδέκατος ἕκατος γάρ ἔτος ἄγω τότε ὁ ἡλικία αὐτός , καί μήτε φιλοπραγματίας εἰμί , τρυφάω καί ἐράω καί κωμάζω καί μεθύω καί μονομαχία καί ἱπποδρομία σχολάζω . πολυδάπανος δέ καί οὖον μικρόφρων εἰμί , ἀλλά μᾶλλον ἀσωτεύω . τεκμήριον δέ , τις ὁ περί αὐτός πεντήκοντα ἅμα καί διακόσιοι μυριάς ἀργύριον δίδωμι κελεύω , ἐπεί ὁ Ἀγριππῖνα ἀθροίζω ὁ ἀργύριον ἐνώπιος αὐτός τίθημι ποιέω , ἐν ἀθρόος εἶδον αὐτός μεταβάλλω , συνίημι ἐκεῖνος ἔρομαι πόσος εἰμί ὁ κεῖμαι , καί μανθάνω “ ἀγνοέω ” εἶπον “ ὀλίγος οὗτος χαρίζομαι ” , καί διπλασιάζω κελεύω . οὗτος δέ ταχύς ὁ βασιλικός ἐξαντλέω θησαυρός , ταχύς δέ πόρος δήω καινός καί τέλος οὐ ἐθίζω πάντοθεν ἐκλέγω . ὁ δέ Ἀγριππίνη , ὅτι μή ἀργυρολογέω ἡδύνω φιλάργυρος εἰμί , περίθυμος ὀργίζω , καί ἀπειλέω ὁ βρεττανικός αὐτοκράτωρ καθίστημι , φοβέω ὁ Νέρων ἀποκτείνω φάρμακον αὐτός . καί ὁ μέν παραχρῆμα ἀποψύχω καί φοράδην ὡς ἐπίληπτος ἐκκομίζω · ἐν δέ γε ὁ ἐκφορά , ἐπεί πελιδνός ὑπό ὁ φάρμακον γίγνομαι , γύψος χρίω διά ὁ ἀγορά ἄγω · ὑετός δέ πολύς ὑγρός ἔτι ὁ γύψος εἰμί ἐπιπίπτω ἅπας αὐτός ἀποκλύζω , ὁ δεινός μόνος ἀκούω , ἀλλά καί ὁράω . ὕστερος δέ καί ὁ μήτηρ ὁ Ἀγριππῖνα , ὁ ἀπελεύθερος Ἀνίκητος πέμπω , διαχειρίζω . ὅς ὁ πέμπω ὁράω , καί γιγνώσκω ἐπί ὅστις ἥκω , ὁ ἐσθής περιρρήγνυμι , καί ὁ γαστήρ ἀπογυμνόω μιμνήσκω “ παίω οὗτος ” Ἀνίκητος , παίω , Νέρων τίκτω . ” καί ὁ μέν σφάζω , ὁ δέ Νέρων καί αὐτόπτης ὁ τόλμημα γίγνομαι καί πᾶς ὁράω γυμνόω καί ὁ τραῦμα ἐξαριθμέω . ὁ δέ νύξ ἐκταράσσω ὥστε καί ἐκ ὁ εὐνή ἀναπηδάω καί ἐκδειματόω . ἐν δέ ὁ Ῥώμη πολλαχόθι γράφω παρά τίνω ἀφανής Νέρων , Ὀρέστης , Ἀλκμαίων μητροκτόνος . καί ὁ Αὐγούστα Ὀκταουία ὁ ὁ Κλαύδιος θυγάτηρ , ὁ ὁ γυνή , ἀποπέμπω . ὁ γάρ Σαβῖνα ἐράω , ἐθέλω αὐτός συνίημι ὡς γαμετή . δείδω δέ ὁ Σαβίνα μήποτε ὁ Ὀκταουία μετακαλέω , κατήγορος ἐπί ἀϋτή καί μοιχεία καί γοητεία ψευδής παρασκευάζω . καί ὁ μέν πρῶτος φυγαδεύω αὐτός , ἔπειτα καί σφάζω ποιέω . εἶτα καί αὐτός ὁ Σαβίνα κτείνω ὑπό ὁ Νέρων · κύω γάρ αὐτός λάξ ἐνθρῴσκω . ἐπί πολύς δέ θνῄσκω πενθέω . οὕτως δέ αὐτός ποθέω ὥστε ὁ μέν πρῶτος γυνή τις προσφερής ἐκεῖνος μεταπέμπω καί ἔχω , ἔπειτα παῖς ἀπελεύθερος , ὅς πόρος ὀνομάζω , ἐκτέμνω γαμέω , ἐπεί καί αὐτός ὁ Σαβῖνα ἔοικα , καίπερ Πυθαγόρας τις ἐκ - ἐλεύθερος γαμέω . καί συγγίγνομαι ἅμα ὁ Νέρων Πυθαγόρας μέν ὡς ἀνήρ , Σπόρος δέ ὡς γυνή . καί κιθαρωδώ δέ δημόσιος , καίτοι βραχύς καί μέλας φώνημα ἔχω , καί ἐν ὁ ἱπποδρόμιος ἁρματηλατέω . περαιόω δέ καί πρός ὁ Ἑλλάς , οὔτοι γε ὡς οἶς πρόγονος αὐτός , ἀλλά ἐπί ὀρχέομαι καί ἐπί κιθαρῴδησις κηρύσσω τε ὅς καί τραγῳδία ὑπο - κρίσις . οὖον γάρ ἀρκέω αὐτός ὁ Ῥώμη , ἀλλά δήω καί ἐκστρατεία , ἵνα καί περιοδονίκης , ὡς λέγω , γίγνομαι . ἀλλά τίς ἄν τις κατά ἕκαστος λέγω ὁ παρά ἐκεῖνος πράσσω ; πᾶς γάρ ἀπλόος ὅσος ὁ τυγχάνω ὑποκρίνομαι , ἐκεῖνος λέγω2 τε καί πράσσω καί πάσχω , πλήν κατά ὅσος χρύσεος δήω ἄλυσις · οὖον γάρ πρέπω Ῥωμαῖος αὐτοκράτωρ σιδήρεος δήω . στρατιώτης δέ τις εἶδον αὐτός δήω ἀγανακτέω καί προστρέχω λύω . ἕτερος δέ , ἔρομαι τις τίς ποιέω ὁ αὐτοκράτωρ , ἀποκρίνω ὅτι “ τίκτω ” · τοιοῦτος γάρ τίς ὑποκρίνομαι τότε . δέ καί ὁ Ἰσθμός ὁ Πελοπόννησος διορύσσω , καίπερ ὁ ἄνθρωπος ὀκνέω . λαμβάνω οὖν αὐτός δίκελλα , καί τίς καί ἀνασκάπτω , πείθω καί ὁ ἄλλος ἀνάγκη αὐτός μιμέομαι . αἷμα δέ ὁ πρῶτος ἅπτω ὁ γῆ λέγω ἀναβλύζω καί οἰμωγή καί μυκηθμός ἐξακούω καί εἴδωλον γίγνομαι φαντασία πολύς .