joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 6.28
Τίτος δ’ ἐπ’ Αἴγυπτον πορευθεὶς καὶ καταντήσας εἰς Ἀλεξάνδρειαν , κἀκεῖθεν πλεῖν ἐπὶ τὴν Ἰταλίαν μέλλων , τῶν αἰχμαλώτων τοὺς ἡγεμόνας Ἰωάννην καὶ Σίμωνα , καὶ ἄλλους ἄνδρας ἑπτακοσίους μεγέθει τε καὶ κάλλει σώματος διαπρέποντας εἰς τὴν Ἰταλίαν αὐτίκα μάλα ἐκέλευσεν ἄγεσθαι , ἔν ἐν τῷ θριάμβῳ πληρώσωσι τὴν πομπήν . Μετὰ δὲ τὴν εἰς Ῥώμην τοῦ Τίτου ἄφιξιν πεμφθεὶς στρατηγὸς εἰς Ἰουδαίαν Λούκιος Βάσσος τὸ μὲν ἐν τῷ Ἡρωδίῳ φρούριον μετὰ τῶν κατεχόντων αὐτὸ προσηγάγετο · εἶτα πᾶν ὅσον ἦν ἐκεῖ στρατιωτικὸν συναγαγὼν ἐπὶ Μαχαιροῦντα στρατεύει . ἦν δὲ τὸ φρούριον τοῦτο λίαν δυσάλωτον , πετρώδης ὢν ὄχθος τετειχισμένος · οὕτω δ’ ὑπὸ τῆς φύσεως κατεσκεύαστο ὡς μηδὲ προσιτὸς εἶναι · φάραγξι γὰρ πάντοθεν τόθεν βαθείαις ἐτετάφρευτο . οὕτω δ’ ὀχυρότητος ἔχον καὶ βασίλειον εἶχεν ἐντὸς μεγέθει τε καὶ κάλλει λει τῶν οἰκήσεων θαυμαστόν , πολλὰς δὲ καὶ δεξα - μενὰς εἰς ὑποδοχὴν ὕδατος ἐν τοῖς ἐπιτηδ ειοτάτοις τῶν τόπων ἐκέκτητο . πρὸς δὲ τοῖς ἄλλοις ἐν τοῖς βασιλείοις καὶ πήγανον ἦν ἄξιον διὰ τὸ μέγεθος θαύματος · συκῆς γὰρ οὐδεμιᾶς ὕψους καὶ πάχους ἐλείπετο · λόγος δ’ ἦν ἀπὸ τῶν Ἡρώδου χρόνων αὐτὸ διαρκέσαι , καὶ ἐπὶ πλεῖστον ’ίσως ἔμεινεν ἄν , εἰ μὴ ὑπὸ τῶν παραλαβόντων τὸν τόπον Ἰουδαίων ἐκκέκοπτο . ἐν δὲ τῇ κατὰ τὴν ἄρκτον τοῦ φρουρίου φάραγγι ὀνομάζεταί τις τόπος Βαάρ , καὶ φύει ῥίζαν ὁμωνύμως καλουμένην αὐτῷ . αὕτη φλογὶ μὲν ἔοικε τὴν χροιάν , περὶ δὲ τὰς ἐσπέρας σέλας ἀπαστράπτει τοῖς δὲ βουλομένοις λαβεῖν αὐτὴν οὐκ ἔστιν εὐχείρωτος , ἀλλ’ ὑποφεύγει καὶ οὐ πρότερον ἕσταται πρὶν ἄν τις οὖρον γυναικὸς ἢ τὸ ἔμμηνον αἷμα καταχέῃ αὐτῆς . καὶ τότε δὲ τοῖς ἁψαμένοις θάνατός ἐστι προφανής , εἰ μὴ τύχῃ τις αὐτὴν ἐκείνην ἀπενεγκάμενος τὴν ῥίζαν ἀπηρτημένην ἐκ τῆς χειρός . ἁλίσκεται δὲ καὶ καθ’ ἕτερον τρόπον ἀκινδύνως . κύκλῳ γὰρ αὐτὴν περιορύσσουσιν , ὡς εἶναι τὸ τῇ γῇ κρυπτόμενον τῆς ῥίζης βραχύτατον , εἶτ' ἐξ αὐτῆς ἀποδοῦσι κύνα , κἀκείνου τῷ δήσαντι συνακολουθεῖν ὁρμήσαντος , ἡ μὲν ἀνασπᾶται ῥαιδίως , θνήσκει δ’ εὐθὺς ὁ κύων · φόβος δ’ οὐδεὶς τοῖς μετὰ ταῦτα λαμβάνουσιν . ἔστι δὲ διὰ μίαν ἰσχὺν περισπούδαστος . τὰ γὰρ καλούμενα δαιμόνια καί τισιν εἰσδυόμενα αὕτη ταχέως ἐξελαύνει , κἂν μόνον τοῖς νοσοῦσι προσενεχθῇ . Τοῦτο τὸ φρούριον ὁ Βάσσος παραστήσασθαι θέλων , τὴν πρὸς ἀνατολὰς αὐτοῦ φάραγγα χῶσαι ἀπεἀπὸ πειρᾶτο . οἱ δ’ ἐναπειλημμένοι τῶν Ἰουδαίων ἔνδον τῶν ξένων διακριθέντες ἐκείνους μὲν ἠνάγκασαν ἐν τῇ κάτω πόλει παραμένειν , τὸ δ’ ἄνω φρούριον εἶχον αὐτοί . ἐποιοῦντο μέντοι τὰς ἐξόδους προθύμως ἀνὰ πᾶσαν ἡμέραν , καὶ τοῖς τυχοῦσι συμπλεκόμενοι πολλοὶ μὲν ἔθνησκον , πολλοὺς δὲ τῶν Ῥωμαίων ἀνῄρουν πονοῦντας ἐπὶ τοῖς χώμασιν . Ἐκ δέ τινος συντυχίας ἡ τοῦ φρουρίου παράδοσις γέγονε καὶ τῶν χωμάτων χωρίς . νεανίας τις ἦν ἐν τοῖς πολιορκουμένοις τόλμῃ θρασὺς καὶ κατὰ χεῖρα δραστήριος Ἐλεάζαρ καλούμενος , ὃς ἐξιέναι καὶ κωλύειν τὴν χῶσιν παρακαλῶν τοὺς πολλούς , ἐν ταῖς μάχαις ἐπιφανέστατος γέγονε , πολλὰ δεινὰ τοὺς Ῥωμαίους διατιθείς . καί ποτε τῆς μάχης διακριθείσης αὐτὸς μείνας ἔξω τῶν πυλῶν τοῖς ἐπὶ τοῦ τείχnυς ὡμίλει . Ῥοῦφος δέ τις τοῦ Ῥωμαϊκοῦ στρατοπέδου , τὸ γένος Αἰγύπτιος , ἐξαίφνης ἐπιδραμών , σὺν ὅπλοις αὐτοῖς τὸν Ἐλεάζαρ ἀράμενος φθάνει μεταθεὶς εἰς τὸ Ῥωμαίων στρατόπεδον . τοῦ δὲ στρατηγοῦ γυμνωθῆναι κελεύσαντος αὐτὸν καὶ μαστίζεσθαι βλεπόντων τῶν ἐκ τῆς πόλεως , ἀθρόα ἡ πόλις ἀνῴμωξε . τοῦτο κατὰ τῶν πολεμίων ὁ Βάσσος στρατήγημα ἐποιήσατο , καὶ σταυρὸν προσέταξε καταπήγνυσθαι , ὡς αὐτίκα κρεμάσων τὸν Ἐλεάζαρον . οἱ δ’ ἀπὸ τοῦ φρουρίου ὁρῶντες ὠδυνῶντο μᾶλλον καὶ ἀνῴμωζον διωλύγιον . καὶ ὁ Ἐλεάζαρ ἱκέτευε σφὰς μήτ’ αὐτὸν περιιδεῖν οὕτω θνήσκοντα καὶ ἑαυτοῖς τὴν σωτηρίαν προμηθεύσασθαι , εἴξασι τῇ Ῥωμαίων ἰσχύι · καὶ τύχῃ . οἱ δὲ καὶ πρὸς τοὺς ἐκείνου κατακλώμενοι λόγους , καὶ πολλῶν ἔνδον ὑπὲρ αὐτοῦ δεομένων , ἢν γὰρ ἐκ μεγάλης καὶ σφόδρα πολυανθρώπου συγγενείας , εἰς οἴκτου ἐνέδωκαν καὶ στείλαντες τὴν τοῦ φρουρίου παράδοσιν ἐπηγγέλλοντο , ἔνα ἀδεεῖς ἀπαλλάττωνται , τὸν Ἐλεάζαρ λαβόντες . Δεξαμένου δὲ τοῦ στρατηγοῦ ταῦτα , οἱ ἐν τῇ κάτω πόλει τὴν γινομένην ἰδίᾳ τοῖς Ἰουδαίοις πυθόμενοι σύμβασιν , ἀποδρᾶναι νυκτὸς αὐτοὶ ἐβουλεύσαντο . καὶ τὰς πύλας αὐτῶν ἀνοιξάντων , παρὰ τῶν τὴν ὁμολογίαν πεποιημένων πρὸς τὸν Βάσσον ἧκε μήνυσις . οἱ μὲν οὖν τῶν ἐξιόντων ἐρρωμενέστατοι ἔφθασαν διεκπεσεῖν , τῶν δ’ ἔνδον καταληφθέντων ἄνδρες μὲν ἀνῃρέθησαν ἐπὶ χιλίοις ἑπτακόσιοι , γύναια δὲ καὶ παῖδες ἠνδραποδίσθησαν . τὰς δὲ πρὸς τοὺς παραδόντας τὸ φρούριον ὁμολογίας φυλάσσων ὁ βάσσος αὐτούς τε ἀφῆκε καὶ τὸν Ἐλεάζαρ ἀπέδωκε . Ταῦτα διαπραξάμενος ἠπείγετο ἐπὶ τὸν λεγόμε - νον Ἰάρδην δρυμόν · πολλοὶ γὰρ πρὸς αὐτὸν ἦσαν τῶν κατὰ τὰς πολιορκίας πρότερον ἀποδράντων . ἐλθὼν οὖν ἐπὶ τὸν τόπον , κυκλοῦται αὐτὸν τοῖς ἱππεῦσιν ἅπαντα , τοὺς δὲ πεζοὺς δενδροτομεῖν τὴν ὕλην ἐκέλευσεν . οἶ δ' ἐκεῖ προσπεφευγότες Ἰουδαῖοι ἀθρόοι μετὰ βοῆς ᾄξαντες ἐνέπιπτον τοῖς κυκλωσαμένοις αὐτούς . ὡς δὲ καρτερῶς αὐτοὺς ἐκεῖνοι ἐδέχοντον , χρόνος μὲν οὐ βραχὺς τῇ μάχῃ ἐτρίβη , τέλος δὲ αὐτῇ οὐχ ὅμοιον τοῖς ἐναντίος ἀπέβη μέρεσι . Ρωμαίων μὲν γὰρ ἔπεσον δώδεκα , ὀλίγοι δ’ ἐτρώθησαν , τῶν δὲ Ἰουδαίων ἐκ τῆς μάχης ταύτης οὐδεὶς διέφυγεν , ἁλόντες δὲ καὶ τρισχιλίων οὐχ ἥττους πάντες ἀπέθανον . Βάσσος μέντοι καὶ Λεβέριος Μάξιμος , ὅς ἦν ἐπίτροπος , πᾶσαν τὴν γῆν ἀποδόσθαι τῶν Ἰουδαίων παρὰ Καίσαρος ἐκελεύσθησαν . ὀκτακοσίοις δὲ μόνοις ἀπὸ τῆς στρατείας διαφειμένοις χωρίον ἔδωκεν εἰς κατοίκησιν , ὃ καλεῖται μὲν Ἀμαοῦς , ἀπέχει δὲ τῶν Ἰεροσολύμων σταδίους τριάκοντα . φόρον δὲ τοῖς ὁπουδήποτε οὖσιν Ἰουδαίοις ἐπέταξε δύο δραχμὰς ἕκαστον ἐτησίως εἰσφέρειν εἰς τὸ Καπιτώλιον , ὥσπερ πρότερον εἰς τὸν ἐν Ἰεροσολύμοις ναὸν συνετέλουν .
Lemmas: Τίτος δέ ἐπί Αἴγυπτος πορεύω καί καταντάω εἰς Ἀλεξάνδρεια , ἐκεῖθεν πλέω ἐπί ὁ Ἰταλία μέλλω , ὁ αἰχμάλωτος ὁ ἡγεμών Ἰωάννης καί Σίμων , καί ἄλλος ἀνήρ ἑπτακόσιοι μέγεθος τε καί κάλλος σῶμα διαπρέπω εἰς ὁ Ἰταλία αὐτίκα μάλα κελεύω ἄγω , ἐν ἐν ὁ θρίαμβος πληρόω ὁ πομπή . μετά δέ ὁ εἰς Ῥώμη ὁ Τίτος ἄφιξις πέμπω στρατηγός εἰς Ἰουδαῖος Λούκιος Βάσσος ὁ μέν ἐν ὁ ἠρῳδιός φρούριον μετά ὁ κατέχω αὐτός προσάγω · εἶτα πᾶς ὅσος εἰμί ἐκεῖ στρατιωτικός συνάγω ἐπί Μαχαιροῦς στρατεύω . εἰμί δέ ὁ φρούριον οὗτος λίαν δυσάλωτος , πετρώδης εἰμί ὄχθος τειχίζω · οὗτος δέ ὑπό ὁ φύσις κατασκευάζω ὡς μηδέ προσιτός εἰμί · φάραγξ γάρ πάντοθεν τόθεν βαθύς ταφρεύω . οὗτος δέ ὀχυρότης ἔχω καί βασίλειος ἔχω ἐντός μέγεθος τε καί κάλλος λέι ὁ οἴκησις θαυμαστός , πολύς δέ καί δείκνυμι - Μεναί εἰς ὑποδοχή ὕδωρ ἐν ὁ ἐπιτηδ ἔρος ὁ τόπος κτάομαι . πρός δέ ὁ ἄλλος ἐν ὁ βασίλειος καί πήγανον εἰμί ἄξιος διά ὁ μέγεθος θαῦμα · συκέα γάρ οὐδείς ὕψος καί πάχος λείπω · λόγος δέ εἰμί ἀπό ὁ Ἡρώδης χρόνος αὐτός διαρκέω , καί ἐπί πλεῖστος ἵημι μένω ἄν , εἰμί μή ὑπό ὁ παραλαμβάνω ὁ τόπος Ἰουδαῖος ἐκκόπτω . ἐν δέ ὁ κατά ὁ ἄρκτος ὁ φρούριον φάραγξ ὀνομάζω τις τόπος Βαάρ , καί φύω ῥίζα ὁμώνυμος καλέω αὐτός . οὗτος φλόξ μέν ἔοικα ὁ χροιά , περί δέ ὁ εἰσπεράω σέλας ἀπαστράπτω ὁ δέ βούλομαι λαμβάνω αὐτός οὐ εἰμί εὐχείρωτος , ἀλλά ὑποφεύγω καί οὖον πρότερος ἵστημι πρίν ἄν τις ὅρος γυνή ἢ ὁ ἔμμηνος αἷμα καταχέω αὐτός . καί τότε δέ ὁ ἅπτω θάνατος εἰμί προφανής , εἰμί μή τυγχάνω τις αὐτός ἐκεῖνος ἀποφέρω ὁ ῥίζα ἀπαρτάω ἐκ ὁ χείρ . ἁλίσκομαι δέ καί κατά ἕτερος τρόπος ἀκίνδυνος . κύκλος γάρ αὐτός περιορύσσω , ὡς εἰμί ὁ ὁ γῆ κρύπτω ὁ ῥίζα βραχύς , εἶτα ἐκ αὐτός ἀποδέω κύω , ἐκεῖνος ὁ δήω συνακολουθέω ὁρμάω , ὁ μέν ἀνασπάω ῥᾴδιος , θνῄσκω δέ εὐθύς ὁ κύω · φόβος δέ οὐδείς ὁ μετά οὗτος λαμβάνω . εἰμί δέ διά εἷς ἰσχύς περισπούδαστος . ὁ γάρ καλέω δαιμόνιος καί τις εἰσδύνω οὗτος ταχέως ἐξελαύνω , κἀν μόνος ὁ νοσέω προσφέρω . οὗτος ὁ φρούριον ὁ Βάσσος παρίστημι ἐθέλω , ὁ πρός ἀνατολή αὐτός φάραγξ χόω ἀπολέγω πειράω . ὁ δέ ἐναπολαμβάνω ὁ Ἰουδαῖος ἔνδον ὁ ξένος διακρίνω ἐκεῖνος μέν ἀναγκάζω ἐν ὁ κάτω πόλις παραμένω , ὁ δέ ἄνω φρούριον ἔχω αὐτός . ποιέω μέντοι ὁ ἔξοδος προθύμως ἀνά πᾶς ἡμέρα , καί ὁ τυγχάνω συμπλέκω πολύς μέν θνῄσκω , πολύς δέ ὁ Ῥωμαῖος ἀναιρέω πονέω ἐπί ὁ χῶμα . ἐκ δέ τις συντυχία ὁ ὁ φρούριον παράδοσις γίγνομαι καί ὁ χῶμα χωρίς . νεανίας τις εἰμί ἐν ὁ πολιορκέω τόλμα θρασύς καί κατά χείρ δραστήριος Ἐλεάζαρ καλέω , ὅς ἔξειμι καί κωλύω ὁ χῶσις παρακαλέω ὁ πολύς , ἐν ὁ μάχη ἐπιφανής γίγνομαι , πολύς δεινός ὁ Ῥωμαῖος διατίθημι . καί ποτός ὁ μάχη διακρίνω αὐτός μένω ἔξω ὁ πύλη ὁ ἐπί ὁ τείχnυς ὁμιλέω . Ῥοῦφος δέ τις ὁ Ῥωμαϊκός στρατόπεδον , ὁ γένος Αἰγύπτιος , ἐξαπίνης ἐπιτρέχω , σύν ὅπλον αὐτός ὁ Ἐλεάζαρ ἀείρω φθάνω μετατίθημι εἰς ὁ Ῥωμαῖος στρατόπεδον . ὁ δέ στρατηγός γυμνόω κελεύω αὐτός καί μαστίζω βλέπω ὁ ἐκ ὁ πόλις , ἀθρόος ὁ πόλις ἀνοιμώζω . οὗτος κατά ὁ πολέμιος ὁ Βάσσος στρατήγημα ποιέω , καί σταυρός προστάσσω καταπήγνυμι , ὡς αὐτίκα κρεμάννυμι ὁ Ἐλεάζαρος . ὁ δέ ἀπό ὁ φρούριον ὁράω ὀδυνάω μᾶλλον καί ἀνοιμώζω διωλύγιος . καί ὁ Ἐλεάζαρ ἱκετεύω σφός μήτε αὐτός περιοράω οὗτος θνήσκω καί ἑαυτοῦ ὁ σωτηρία προμηθεύω , ἔοικα ὁ Ῥωμαῖος ἰσχύς · καί τυγχάνω . ὁ δέ καί πρός ὁ ἐκεῖνος κατακλάω λόγος , καί πολύς ἔνδον ὑπέρ αὐτός δήω , εἄν γάρ ἐκ μέγας καί σφόδρα πολυάνθρωπος συγγένεια , εἰς οἶκτος ἐνδίδωμι καί στέλλω ὁ ὁ φρούριον παράδοσις ἐπαγγέλλω , νάω ἀδεής ἀπαλλάσσω , ὁ Ἐλεάζαρ λαμβάνω . δέχομαι δέ ὁ στρατηγός οὗτος , ὁ ἐν ὁ κάτω πόλις ὁ γίγνομαι ἴδιος ὁ Ἰουδαῖος πυνθάνομαι σύμβασις , ἀποδιδράσκω νύξ αὐτός βουλεύω . καί ὁ πύλη αὐτός ἀνοίγω , παρά ὁ ὁ ὁμολογία ποιέω πρός ὁ Βάσσος ἵημι μήνυσις . ὁ μέν οὖν ὁ ἔξειμι ἐρρωμένος φθάνω διεκπίτνω , ὁ δέ ἔνδον καταλαμβάνω ἀνήρ μέν ἀναιρέω ἐπί χίλιοι ἑπτακόσιοι , γύναιον δέ καί παῖς ἀνδραποδίζω . ὁ δέ πρός ὁ παραδίδωμι ὁ φρούριον ὁμολογία φυλάσσω ὁ βασσάρα αὐτός τε ἀφίημι καί ὁ Ἐλεάζαρ ἀποδίδωμι . οὗτος διαπράσσω ἐπείγω ἐπί ὁ λέω - νοῦς Ἰάρδης δρυμός · πολύς γάρ πρός αὐτός εἰμί ὁ κατά ὁ πολιορκία πρότερος ἀποδιδράσκω . ἔρχομαι οὖν ἐπί ὁ τόπος , κυκλόω αὐτός ὁ ἱππεύς ἅπας , ὁ δέ πεζός δενδροτομέω ὁ ὕλη κελεύω . οἶς δέ ἐκεῖ προσφεύγω Ἰουδαῖος ἀθρόος μετά βοή ἀίσσω ἐμπίπτω ὁ κυκλόω αὐτός . ὡς δέ καρτερός αὐτός ἐκεῖνος δέχομαι , χρόνος μέν οὖον βραχύς ὁ μάχομαι τρίβω , τέλος δέ αὐτός οὐ ὅμοιος ὁ ἐναντίος ἀποβαίνω μέρος . Ῥωμαῖος μέν γάρ πίπτω δώδεκα , ὀλίγος δέ τιτρώσκω , ὁ δέ Ἰουδαῖος ἐκ ὁ μάχη οὗτος οὐδείς διαφεύγω , ἁλίσκομαι δέ καί τρισχίλιοι οὐ κακός πᾶς ἀποθνῄσκω . Βάσσος μέντοι καί Λεβέριος Μάξιμος , ὅς εἰμί ἐπίτροπος , πᾶς ὁ γῆ πωλέω ὁ Ἰουδαῖος παρά Καῖσαρ κελεύω . ὀκτακόσιοι δέ μόνος ἀπό ὁ στρατεία διαφίημι χωρίον δίδωμι εἰς κατοίκησις , ὅς καλέω μέν Ἀμαοῦς , ἀπέχω δέ ὁ Ἱερουσαλήμ στάδιον τριάκοντα . φόρος δέ ὁ ὁπουδήποτε εἰμί Ἰουδαῖος ἐπιτάσσω δύο δραχμή ἕκαστος ετησίως εἰσφέρειν εἰς ὁ Καπιτώλιον , ὥσπερ πρότερος εἰς ὁ ἐν Ἱερουσαλήμ ναός συντελέω .