joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 15.12
Καὶ τὰ μὲν οὕτως ἔσχον . ἐμπρησμοῦ δὲ συμβάντος , ὁ μέγας τρίκλινος τῶν ἱερῶν ἀνακτόρων ὁ Θωμαΐτης λεγόμενος ἔργον γέγονε τοῦ πυρός , ὅτε λέγεται καυθῆναι καὶ τὰ σχεδιάσματα τῆς ἐξηγήσεως τῆς θείας γραφῆς , ἃ ὁ χρυσοῦς τὴν γλῶτταν συνεγράψατο Ἰωάννης , ἐκεῖσέ που ἀποκείμενα . ὁ δέ γε . βασιλεὺς Κωνσταντῖνος κατὰ Βουλγάρων ἐξεστράτευσε , τοῦ Καρδάμου τοῦ ἔθνους ἀρχηγετοῦντος · μικρᾶς δὲ προσβολῆς γενομένης ἀμφοῖν τοῖν ἀντιθέτοιν μεροῖν δειλία ἐνέσκηψε . καὶ ὁ μὲν βασιλεὺς ἐπανέζευξεν εἰς τὴν μεγαλόπολιν , οἱ δὲ Βούλγαροι εἰς τὰ ἤθη τὰ ἑαυτῶν . ἀλλὰ καὶ κατὰ Ἀράβων ὁρμήσας οὐδέν τι λόγου ἄξιον ἤνυσε . παρακληθεὶς δὲ ὑπὸ τῆς μητρὸς καὶ τῶν ἐν τέλει τινῶν αὖθις ἀνάγει ταύτην εἰς τὰ βασίλεια , καὶ ἑαυτῷ συνευφημεῖσθαι σθαι παραχωρεῖ , καὶ πάντα μὲν τὰ τῶν θεμάτων τάγματα ἐδέξαντο τὴν τῆς Εἰρήνης αὖθις ἀνάρρησιν , οἱ δὲ τοῦ θέματος τῶν Ἀρμενιακῶν ἀντέπιπτόν τε καὶ ἐστασίαζον , καὶ ἐπεκαλοῦντο τὸν πρῴην αὐτῶν , ὡς εἴρηται , στρατηγήσαντα Ἀλέξιον τὸν Μωσηλέ . ἔφθη γὰρ ὁ βασιλεὺς ἐκεῖθεν μεταπεμψάμενος , καὶ τιμήσας πατρίκιον εἶχε μεθ᾿ ἑαυτοῦ , φήμης ἐπικρα - τούσης μέλλειν βασιλεῦσαι τὸν ἄνα . διὰ ταύτην τοίνυν , καὶ ὅτι παρὰ τῶν στασιαζόντων ἐπεκαλεῖτο , δείσας ὁ βασιλεύς , καθεῖρξεν ἐν τῷ πραιτωρίῳ αὐτόν , τύψας πρότερον καὶ τὴν κόμην περιελών . τοῦ δὲ τῶν Βουλγάρων ἀρχηγετοῦντος ὡρμηκότος κατὰ τῆς ῬωμαΪκῆς ἐπικρατείας , ἀσυντάκτως ὁ βασιλεὺς αὐτῷ ἐπελθὼν ἡττᾶται , καὶ πλῆθος πολὺ στρατευομένων ἀπόλλυσιν , ἀλλὰ μὴν καὶ τῶν μεγιστάνων πολλούς . αἱ δὲ στρατιωτικαὶ συντάξεις ἀθροισθεῖσαι κατὰ τὴν μεγαλόπολιν ἐβουλεύοντο βασιλεῦσαι τὸν ἀπὸ Καισάρων Νικηφόρον τὸν τοῦ Κωνσταντίνου πατράδελφον . ἀλλὰ τὸ σκέμμα οὐκ ἔλαθε · διὸ αὐτὸς μὲν ὁ Νικηφόρος ἐξεκόπη τὰ ὄμματα · ὁ δέ γε Χριστοφόρος καὶ ὁ Νικητὰς ὁ Ἀυθιμός τε καὶ ὁ Εὐδόκιμος τῶν γλωσσῶν ὑπέστησαν ἐκτομήν . ἀλλὰ καὶ τὸν Μωσηλὲ τὸν Ἀλέξιον ὁ βασιλεὺς ἐξετύφλωσεν , ὑποθήκαις ταῦτα μητρικαῖς ἐργασάμενος . οἱ δὲ τοῦ θέματος τῶν Ἀρμενιακῶν τὴν τοῦ Ἀλεξίου μαθόντες τύφλωσιν , τὸν σφέτερον στρατηγὸν ἐποίησαν ἔμφρουρον . ἦν δ’ οὗτος ὁ Καμουλιανὸς ὁ πατρίκιος . ὡς οὖν ἀνηνέχθη τοῦτο τῷ βασιλεῖ , στέλλει κατ’ αὐτῶν σὺν δυνάμει Κωνσταντῖνον τὸν Ἀρτασήραν καὶ τὸν Χρυσόχειρα , στρατηγὸν τῶν Βουκελλαρίων τυγχάνοντα . καὶ κροτηθέντος πολέμου πολλοὶ μὲν ἔπεσον ἀμφοτέρωθεν , τρέπονται δὲ οἱ βασιλικοί , καὶ ἀμφοῖν ζωγρηθέντων τῶν στρατηγῶν , οὓς οἱ Ἀρμενιακοὶ αὐτίκα ἐτύφλωσαν . εἶτα ὁ κρατῶν αὐτὸς κατ’ αὐτῶν ἐξεστράτευσε καὶ χειροῦται αὐτούς , καὶ τοὺς μὲν προύχοντας ἀναιρεῖ , τοῖς δὲ λοίποῖς δημεύσει τῶν ὑπαρχόντων ἐπιτετίμηκε . χιλίους δὲ τῶν ἐκ τῆς αὐτῶν μητροπόλεως δεσμήσας καὶ ἐς τὴν μεγαλόπολιν ἐνεγκών , τὰς ὄψεις τε σφῶν καταστί - κτους ποιήσας ἐν γράμμασι , μέλανος ἐγχεομένου τοῖς στίγμασιν · ἔλεγε δὲ ἡ γραφὴ “ Ἀρμενιακὸς ἐπίβουλος διέσπειρε τούτους ἐν Σικελίᾳ καὶ ἐν ἄλλαις νήσοις . ” τὴν δ’ ἑαυτοῦ γυναῖκα Μαρίαν ἀποστέρξας ὁ βασιλεὺς ἀποκαρῆναι ταύτην ἐξεβιάσατο , συμβουλῇ , ὡς λέγεται , τῆς μητρὸς αὐτοῦ , ἵν’ ὑπὸ πάντων μισηθείη καὶ εἰς αὐτὴν ἡ τῆς βασιλείας ἀντιπεριενεχθείη διοίκησις . κἂν γὰρ συνῆν τῷ υἱῷ περὶ τὰ ἀνάκτορα , ἀλλ’ οὐ συμμετεῖχε τῆς ἐξουσίας , μόνης δέ γε τῆς εὐφημίας , λίαν δ’ ἐνόσει τὸ φίλαρχον . μεταμφιασαμένης οὖν τῆς τοῦ κρατοῦντος συμβίου καὶ περιβαλομένης ἀκούσης ἀντὶ τῆς βασιλείου στο - λῆς μοναζούσης ἀμφία μέλανα , Θεοδότην τινὰ κου - βικουλαρέαν ἐκεῖνος ἠγάγετο , Αὐγούσταν στὰν στέψας αὐτήν . καὶ κατὰ τῆς Ἀράβων ἐπιστρατεύσας τρόπαιον ἵστησι . τοὐ μέντοι Καρδάμου , ὃν ὁ λόγος τῶν Βουλγάρων ἐγνώρισεν ἀρχηγόν , φόρους ἀπαιτοῦντος αὐτῷ τελεῖσθαι παρὰ Ῥωμαίων , καὶ περὶ τούτων διαπεμψαμένου πρὸς τὸν κρατοῦντα , ἢ τὴν Θρᾴκην ἄχρι τῆς πόλεως ἀπειλοῦντος ληίσασθαι , ἐκεῖνος κόπρον ὑποζυγίων τῷ βαρβάρῳ ἀπέστειλεν , ἐπιστείλας αὐτῷ ὅτι “ γέρων εἷ καὶ μὴ κοπιάσῃς ἐνταῦθα ἐρχόμενος · ἐγὼ δὲ μᾶλλον ἐλεύσομαι ἐπὶ σέ . ” καὶ αὐτίκα τὰς Ῥωμαϊκὰς ἀθροίσας δυνάμεις ἀπῄει κατὰ Βουλγάρων , καὶ ἤδη πλησίον ἀλλήλων γενομένων τῶν στρατευμάτων , καὶ τοῦ βασιλέως εἰς μάχην προ - καλουμένου τοὺς βαρβάρους , ὁ Κάρδαμος σὺν τοῖς οἰκείοις ἀποδειλιάσας στρατεύμασι φυγὰς ᾤχετο . ἀλλὰ καὶ οἶ Ἄραβες κατὰ τοῦ Ἀμορίου χωρήσαντες οὐδέν τι ἴσχον πρὸς τὴν πόλιν ἀνύσιμον , λείαν δὲ λαβόντες ὑπέστρεψαν .
Lemmas: καί ὁ μέν οὕτως ἔχω . ἐμπρησμός δέ συμβαίνω , ὁ μέγας τρίκλινος ὁ ἱερός ἄναξ ὁ Θωμαΐτης λέγω ἔργον γίγνομαι ὁ πῦρ , ὅτε λέγω καίω καί ὁ σχεδίασμα ὁ ἐξήγησις ὁ θεῖος γραφεύς , ὁ ὁ χρύσεος ὁ γλῶσσα συγγράφω Ἰωάννης , ἐκεῖσε ποῦ ἀπόκειμαι . ὁ δέ γε . βασιλεύς Κωνσταντῖνος κατά Βουλγάρα ἐκστρατεύω , ὁ κάρδαμον ὁ ἔθνος ἀρχηγετέω · μικρός δέ προσβολή γίγνομαι ἄμφω ὁ ἀντίθετος μέρος δειλία ἐνσκήπτω . καί ὁ μέν βασιλεύς ἐπαναζεύγνυμι εἰς ὁ Μεγαλόπολις , ὁ δέ Βούλγαρος εἰς ὁ ἦθος ὁ ἑαυτοῦ . ἀλλά καί κατά Ἄραψ ὁρμάω οὐδείς τίς λόγος ἄξιος ἀνύω . παρακλάομαι δέ ὑπό ὁ μήτηρ καί ὁ ἐν τέλος τις αὖθις ἀνάγω οὗτος εἰς ὁ βασίλεια , καί ἑαυτοῦ συνευφημέω ἕπομαι παραχωρέω , καί πᾶς μέν ὁ ὁ θέμα τάγμα δέχομαι ὁ ὁ Εἰρήνη αὖθις ἀνάρρησις , ὁ δέ ὁ θέμα ὁ Ἀρμενιακός ἀντιπίπτω τε καί στασιάζω , καί ἐπικαλέω ὁ πρώην αὐτός , ὡς εἴρω , στρατηγέω Ἀλέξιος ὁ Μωσηλέ . φθάνω γάρ ὁ βασιλεύς ἐκεῖθεν μεταπέμπω , καί τιμάω πατρίκιος ἔχω μετά ἑαυτοῦ , φήμη πικρός - Τούσης μέλλω βασιλεύω ὁ ἄναξ . διά οὗτος τοίνυν , καί ὅτι παρά ὁ στασιάζω ἐπικαλέω , δείδω ὁ βασιλεύς , κατείργω ἐν ὁ πραιτώριον αὐτός , τύπτω πρότερος καί ὁ κόμη περιαιρέω . ὁ δέ ὁ Βουλγάρα ἀρχηγετέω ὁρμάω κατά ὁ ρωμαϊκός ἐπικράτεια , ἀσύντακτος ὁ βασιλεύς αὐτός ἐπέρχομαι ἡσσάομαι , καί πλῆθος πολύς στρατεύω ἀπόλλυμι , ἀλλά μήv καί ὁ μεγιστᾶνες πολύς . ὁ δέ στρατιωτικός συντάσσω ἀθροίζω κατά ὁ Μεγαλόπολις βουλεύω βασιλεύω ὁ ἀπό Καῖσαρ Νικηφόρος ὁ ὁ Κωνσταντῖνος πατράδελφος . ἀλλά ὁ σκέμμα οὐ λανθάνω · διό αὐτός μέν ὁ Νικηφόρος ἐκκόπτω ὁ ὄμμα · ὁ δέ γε Χριστοφόρος καί ὁ Νικητής ὁ Ἀυθιμός τε καί ὁ Εὐδόκιμος ὁ γλῶσσα ὑφίστημι ἐκτομή . ἀλλά καί ὁ Μωσηλὲ ὁ Ἀλέξιος ὁ βασιλεύς ἐκτυφλόω , ὑποθήκη οὗτος μητρικός ἐργάζομαι . ὁ δέ ὁ θέμα ὁ Ἀρμενιακός ὁ ὁ Ἀλέξιος μανθάνω τύφλωσις , ὁ σφέτερος στρατηγός ποιέω ἔμφρουρος . εἰμί δέ οὗτος ὁ Καμουλιανὸς ὁ πατρίκιος . ὡς οὖν ἀναφέρω οὗτος ὁ βασιλεύς , στέλλω κατά αὐτός σύν δύναμις Κωνσταντῖνος ὁ Ἀρτασήραν καί ὁ Χρυσόχειρας , στρατηγός ὁ Βουκελλάριος τυγχάνω . καί κροτέω πόλεμος πολύς μέν πίπτω ἀμφοτέρωθεν , τρέπω δέ ὁ βασιλικός , καί ἄμφω ζωγρέω ὁ στρατηγός , ὅς ὁ αρμενιακός αὐτίκα τυφλόω . εἶτα ὁ κράτος αὐτός κατά αὐτός ἐκστρατεύω καί χειρόομαι αὐτός , καί ὁ μέν προέχω ἀναιρέω , ὁ δέ λοιπός δήμευσις ὁ ὑπάρχω ἐπιτιμάω . χίλιοι δέ ὁ ἐκ ὁ αὐτός μητρόπολις δεσμέω καί εἰς ὁ Μεγαλόπολις φέρω , ὁ ὄψις τε σφεῖς καθίστημι - κτους ποιέω ἐν γράμμα , μέλας ἐγχέω ὁ στίγμα · λέγω δέ ὁ γραφή “ Ἀρμενιακός ἐπίβουλος διασπείρω οὗτος ἐν Σικελία καί ἐν ἄλλος νῆσος . ” ὁ δέ ἑαυτοῦ γυνή Μαρία ἀποστέργω ὁ βασιλεύς ἀποκείρω οὗτος ἐκβιάζω , συμβουλή , ὡς λέγω , ὁ μήτηρ αὐτός , ἵνα ὑπό πᾶς μισέω καί εἰς αὐτός ὁ ὁ βασίλεια ἀντιπεριέχω διοίκησις . κἀν γάρ σύνειμι ὁ υἱός περί ὁ ἀνάκτορον , ἀλλά οὖον συμμετέχω ὁ ἐξουσία , μόνος δέ γε ὁ Εὐφημία , λίαν δέ νοσέω ὁ φίλαρχος . μεταμφιάζω οὖν ὁ ὁ κράτος σύμβιος καί περιβάλλω ἄκων ἀντί ὁ βασίλειος στο̅ - Λῆς μονάζων ἀμφίας μέλας , Θεοδότη τις ποῦ - βικουλαρέαν ἐκεῖνος ἄγω , Αὐγούστα ἵστημι στέφω αὐτός . καί κατά ὁ Ἄραψ ἐπιστρατεύω τρόπαιον ἵστημι . ὁ μέντοι κάρδαμον , ὅς ὁ λόγος ὁ Βουλγάρα γνωρίζω ἀρχηγός , φόρος ἀπαιτέω αὐτός τελέω παρά Ῥωμαῖος , καί περί οὗτος διαπέμπω πρός ὁ κράτος , ἢ ὁ Θρᾴκη ἄχρι ὁ πόλις ἀπειλέω ληΐζομαι , ἐκεῖνος κόπρος ὑποζύγιον ὁ βάρβαρος ἀποστέλλω , ἐπιστέλλω αὐτός ὅτι “ γέρων ὅς καί μή κοπιάω ἐνταῦθα ἐρχόμενος · ἐγώ δέ μᾶλλον ἔρχομαι ἐπί σός . ” καί αὐτίκα ὁ Ῥωμαικός ἀθροίζω δύναμις ἄπειμι κατά Βουλγάρα , καί ἤδη πλησίος ἀλλήλων γίγνομαι ὁ στράτευμα , καί ὁ βασιλεύς εἰς μάχη προ - καλέω ὁ βάρβαρος , ὁ Κάρδαμος σύν ὁ οἰκέω ἀποδειλιάω στράτευμα φυγάς οἴχομαι . ἀλλά καί οἶς Ἄραψ κατά ὁ Ἀμόριον χωρέω οὐδείς τίς ἴσχω πρός ὁ πόλις ἀνύσιμος , λεῖος δέ λαμβάνω ὑποστρέφω .