joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 17.26
Τὸ δὲ τῶν Πατζινάκων ἔθνος αὖθις κατὰ τὴν Εὐρωπαίαν μοῖραν κεκίνητο · Σκυθικὸν δὲ τὸ ἔθνος καὶ πολυάνθρωπον , πέραν Ἴστρου νεμόμενον . ἦν δὲ τότε τοῦ ἔθνους ἄρχων Τυράχ , ἀνὴρ τὸ μὲν γένος παρὰ τὸ ἔθνος λαμπρός , τὸ δὲ ἦθος νωθής . ἕτερος δέ τις Κεγένης καλούμενος , ἄσημος μὲν ὅσον εἰς γένους ἀναφοράν , ἀνὴρ δὲ ῥέκτης τ’ ἑ καὶ δραστήριος καὶ πολλάκις ἐν πολέμοις ἀνδραγαθήσας , παρὰ τοῦ ἔθνους πεφίλητο . διὸ καὶ παρὰ τοῦ Τυρὰχ ἐλοχᾶτο , ζητοῦντος αὐτὸν ἀνελεῖν . ὃ γνοὺς ἐκεῖνος , καὶ δύο τῶν φυλῶν προσεταιρισάμενος , οὐσῶν πασῶν δέκα ἐπὶ τρισί , σὺν αὐταῖς διέβη τὸν Ἴστρον , καὶ ἐπὶ τὰ Ῥωμαίων ὅρια γέγονεν , αὐτόμολος ἥκειν λέγων τῷ βασιλεῖ καὶ οὐκ ἔσεσθαί οἶ ἀσυντελής . ἐμηνύθη ταῦτα τῷ Μονομάχῳ , καὶ ὁ τῆς χώρας ἄρχων κελεύεται δέξασθαι τοὺς Σκύθας . ὁ δὲ Κεγένης εἰς τὴν βασιλίδα τῶν πόλεων φοιτήσας ἐς ὄψιν ἦλθε τῷ βασιλεῖ , καὶ τὸ σωτήριον δεξάμενος βάπτισμα , ἐτιμήθη πατρίκιος . ἔπεισε μέντοι καὶ τοὺς σὺν αὐτῶ Σκύθας τοῦ θείου τούτου λουτροῦ μετασχεῖν . ποιούμενος δὲ τὰς διατριβὰς κατὰ τὰ παρίστρια , καὶ διαβαίνων τὸν ποταμὸν ἀθρόον , ἐκάκου τοὺς τοὐ Τυράχ , ἀναιρῶν τε καὶ ληιζόμενος . πρεσβείαν τοίνυν ὁ Τυρὰχ πρὸς τὸν βασιλέα ἀπεσταλκὼς ᾐτιᾶτο ὅτι τὸν ἀποστάτην τοῦ ἔθνους ἐδέξατο , καὶ εἰ μὴ κωλύσει κακοῦν τὸ ἔθνος τὸν πρόσφυγα , τὸ ἔθνος ὅλον ἔξει πολέμιον . πρὸς ταῦτα δ’ ὁ αὐτοκράτωρ “ οὔτε προδότης ” ἔφη “ τοῦ προσελθόντος γενήσομαι οὔτε κωλύσω μὴ ἀμύνασθαι τοὺς ἐπιβουλεύσαντας . ” τούτων τῶν μηνυμάτων τῷ Τυρὰχ κομισθέντων , ἐπεὶ χειμὼν ἐπέστη καὶ ὁ Ἴστρος ἐξ ὄχθης εἰς τὴν ἑτέραν τῷ κρύει πηγνύμενος κεκρυστάλλωτο , πεζῇ διέβη τὸν ποταμὸν σὺν τῷ ἔθνει παντὶ καὶ τὴν Ῥωμαἱδα χώραν καταλαβὼν τὰ ἐν ποσὶν ἐκεράιζεν . ὁ δέ γε βασιλεὺς τοῦτο μαθὼν στρατιὰν αὐτίκα τῷ τῆς χώρας ἄρχοντι καὶ τῷ Κεγένῃ ἐπίκουρον ἔπεμψεν . οἱ μέντοι Πατζινάκαι τροφῶν ἀφθονίαν εὑρόντες καὶ οἴνου καὶ ἄλλων πομάτων ἐσκευασμένων ἐκ μέλιτος , καὶ περὶ ταῦτα ἀπληστευσάμενοι , νοσήματι κοιλιακῷ περιέπεσον . καὶ τοῦτο ἐξ αὐτομόλου γνοὺς ὁ Κεγένης ἀναπείθει καὶ τὰς Ῥωμαϊκὰς δυνάμεις ἐπιθέσθαι τοῖς ἐναντίοις . ὡς γοῦν εἶδον οἱ βάρβαροι τὴν κατ’ αὐτῶν τῶν Ῥωμαίων ἐπέλευσιν , κατειργασμένοι τῇ νόσῳ τυγχάνοντες ἰλιγγίασαν καὶ ἀποδειλιάσαντες μεθῆκαν τὰ ὅπλα καὶ ἱκέται γεγόθησαν . καὶ τοῖς ἐχθροῖς παρέδωκαν ἑαυτούς . τούτων ὅσοι μὲν ὑπὸ τὸν Κεγένην γεγόνασιν , οἱ μὲν ξίφεσι παρεδόθησαν , οἱ δὲ πρὸς δουλείαν χρυσοῦ ἀπεδόθησαν . τὸ πλῆθος δὲ τὸ λοιπὸν χρήσιμον ἐνομίσθη γενέσθαι ῾Ρωμαίοις , εἰ τὰ ὅπλα ἀφαιρεθὲν εἰς τὴν τῶν Βουλγάρων χώραν κατοικισθείη , ἔρημον οὖσαν τὴν πλείονα , πρὸ μικροῦ τοῦ ἔθνους ἐκείνου καταλυθέντος . ὃ καὶ γέγονε τοῦ βασιλέως κε - λεύσαντος . ὁ δέ γε Τυρὰχ σὺν τοῖς ἐξόχοις τοῦ ἔθνους ἤχθη πρὸς τὸν κρατοῦντα , καὶ τοῦ θείου καταξιωθέντες βαπτίσματος , ἀξιώμασι λαμπροῖς ἐτιμήθησαν . ὡς δὲ μάχαι Ῥωμαίοις μετὰ τῶν τούρκων ἦσαν κατὰ τὴν ἑῴαν , πεντεκαίδεκα χιλιάδας Πατζινάκων ὁ αὐτοκράτωρ ἐπιλεξάμενος , καὶ καθοπλίσας αὐτούς , ἵππους τε παρασχόμενος , ἐπιστήσας στρατάρχας αὐτοῖς ἐκ τῶν ὁμογενῶν , ἐν Χρυσοπόλει διεπέρασεν , εἰς Ἰβηρίαν κελεύσας ἀπελθεῖν , τάξας αὐτοῖς καὶ προηγήτορα τῆς ὁδοῦ . ὡς δ’ οὖν περὶ τὸν Δαματρὺν ἥκασιν , ἔστησαν , καὶ πρόσω βαίνειν οὐκ ἤθελον · εἰς τοὐπίσω δὲ χωρήσαντες καὶ ἄχρι τοῦ πορθμοῦ ἐφθακότες σὺν τοῖς ἵπποις τὴν θάλασσαν διαπορθμευσάμενοι κατὰ τὴν τοῦ ἁγίου ταρασίου μονήν , αὐτίκα συντεταμένην ποιησάμενοι τὴν ὁδοιπορίαν , τοῖς ὁμογενέσι προσήνωντο , καὶ ἐπεὶ ὁμοῦ συνηθροίσθησαν , ἀπῆλθον καὶ ἐν τοῖς παριστρίοις πεδίοις ἐπήξαντο τὰς σκηνάς , ἐκεῖθεν δ’ ὁρμώμενοι τὰ Θρᾳκῷα κατέτρεχον . πολλάκις δὲ τοῦ βασιλέως κατ’ αὐτῶν στρατεύματα πέμψαντος , ἐπικρατέστεροι ἦσαν οἱ βάρβαροι , ὥστε καὶ ἀδεῶς κατὰ πάσης τῆς Θρᾴκης καὶ Μακεδονίας σκεδάννυσθαι καὶ λείαν ἅπαντα τίθεσθαι , καὶ οὐ τὰ πόρρω μόνον , ἀλλὰ μέντοι καὶ τὰ τῇ πόλει ἀγχίθυρα . τέλος δὲ σπένδονται Ῥωμαίοις τριακοντούτεις σπονδάς . καὶ οὕτως ὁ τῶν Πατζινάκων ἔληξε πόλεμος .
Lemmas: ὁ δέ ὁ πατζινακη ἔθνος αὖθις κατά ὁ Εὐρωπαῖος μοῖρα κινέω · Σκυθικός δέ ὁ ἔθνος καί πολυάνθρωπος , πέραν Ἴστρος νέμω . εἰμί δέ τότε ὁ ἔθνος ἄρχω Τυράχ , ἀνήρ ὁ μέν γένος παρά ὁ ἔθνος λαμπρός , ὁ δέ ἦθος νωθής . ἕτερος δέ τις Κεγένης καλέω , ἄσημος μέν ὅσος εἰς γένος ἀναφορά , ἀνήρ δέ ῥέκτης τε ὅς καί δραστήριος καί πολλάκις ἐν πόλεμος ἀνδραγαθέω , παρά ὁ ἔθνος φιλέω . διό καί παρά ὁ Τυρὰχ λοχάω , ζητέω αὐτός ἀναιρέω . ὅς γιγνώσκω ἐκεῖνος , καί δύο ὁ Φυλή προσεταιρίζομαι , εἰμί πᾶς δέκα ἐπί τρεῖς , σύν αὐτός διαβαίνω ὁ Ἴστρος , καί ἐπί ὁ Ῥωμαῖος ὅριον γίγνομαι , αὐτόμολος ἥκω λέγω ὁ βασιλεύς καί οὐ εἰμί οἶς ἀσυντελής . μηνύω οὗτος ὁ Μονομάχος , καί ὁ ὁ χώρα ἄρχω κελεύω δέχομαι ὁ Σκύθης . ὁ δέ Κεγένης εἰς ὁ βασιλίς ὁ πόλις φοιτάω εἰς ὄψις ἔρχομαι ὁ βασιλεύς , καί ὁ σωτήριος δέχομαι βάπτισμα , τιμάω πατρίκιος . πείθω μέντοι καί ὁ σύν αὐτός Σκύθης ὁ θεῖον οὗτος λουτρόν μετέχω . ποιέω δέ ὁ διατριβή κατά ὁ παρίστριος , καί διαβαίνω ὁ ποταμός ἀθρόος , κακόω ὁ ὁ Τυράχ , ἀναιρέω τε καί ληΐζω . πρεσβεία τοίνυν ὁ Τυρὰχ πρός ὁ βασιλεύς ἀποστέλλω αἰτιάομαι ὅτι ὁ ἀποστάτης ὁ ἔθνος δέχομαι , καί εἰμί μή κωλύω κακόω ὁ ἔθνος ὁ πρόσφυξ , ὁ ἔθνος ὅλος ἔξειμι πολέμιος . πρός οὗτος δέ ὁ αὐτοκράτωρ “ οὔτε προδότης ” φημί “ ὁ προσέρχομαι γίγνομαι οὔτε κωλύω μή ἀμύνω ὁ ἐπιβουλεύω . ” οὗτος ὁ μήνυμα ὁ Τυρὰχ κομίζω , ἐπεί χειμών ἐφίστημι καί ὁ Ἴστρος ἐκ ὄχθη εἰς ὁ ἕτερος ὁ κρύος πήγνυμι κρυσταλλόω , πεζός διαβαίνω ὁ ποταμός σύν ὁ ἔθνος πᾶς καί ὁ Ῥωμαἱδα χώρα καταλαμβάνω ὁ ἐν πούς ἐκεράιζεν . ὁ δέ γε βασιλεύς οὗτος μανθάνω στρατία αὐτίκα ὁ ὁ χώρα ἄρχω καί ὁ Κεγένῃ ἐπίκουρος πέμπω . ὁ μέντοι πατζινακη τροφή ἀφθονία εὑρίσκω καί οἶνος καί ἄλλος πόμα σκευάζω ἐκ μέλι , καί περί οὗτος ἀπληστευσάμενοι , νόσημα κοιλιακός περιπίπτω . καί οὗτος ἐκ αὐτόμολος γιγνώσκω ὁ Κεγένης ἀναπείθω καί ὁ Ῥωμαικός δύναμις ἐπιτίθημι ὁ ἐναντίος . ὡς γοῦν εἶδον ὁ βάρβαρος ὁ κατά αὐτός ὁ Ῥωμαῖος ἐπέλευσις , κατεργάζομαι ὁ νόσος τυγχάνω ἰλιγγιάζω καί ἀποδειλιάω μεθίημι ὁ ὅπλον καί ἱκέτης γίγνομαι . καί ὁ ἐχθρός παραδίδωμι ἑαυτοῦ . οὗτος ὅσος μέν ὑπό ὁ Κεγένην γίγνομαι , ὁ μέν ξίφος παραδίδωμι , ὁ δέ πρός δουλεία χρυσός ἀποδίδωμι . ὁ πλῆθος δέ ὁ λοιπός χρήσιμος νομίζω γίγνομαι Ῥωμαῖος , εἰμί ὁ ὅπλον ἀφαιρέω εἰς ὁ ὁ Βουλγάρα χώρα κατοικίζω , ἐρῆμος εἰμί ὁ πλείων , πρό μικρός ὁ ἔθνος ἐκεῖνος καταλύω . ὅς καί γίγνομαι ὁ βασιλεύς κε - λεύσσω . ὁ δέ γε Τυρὰχ σύν ὁ ἔξοχος ὁ ἔθνος ἄγω πρός ὁ κράτος , καί ὁ θεῖον καταξιόω βάπτισμα , ἀξίωμα λαμπρός τιμάω . ὡς δέ μάχη Ῥωμαῖος μετά ὁ Τοῦρκος εἰμί κατά ὁ ἑῷος , πεντεκαίδεκα χιλιάς πατζινακη ὁ αὐτοκράτωρ ἐπιλέγω , καί καθοπλίζω αὐτός , ἵππος τε παρέχω , ἐφίστημι Στρατάρχας αὐτός ἐκ ὁ ὁμογενής , ἐν Χρυσόπολις διαπεράω , εἰς Ἰβηρία κελεύω ἀπέρχομαι , τάσσω αὐτός καί προηγήτωρ ὁ ὁδός . ὡς δέ οὖν περί ὁ Δαματρὺν ἥκω , ἵστημι , καί πρόσω βαίνω οὐ ἐθέλω · εἰς τοὐπίσω δέ χωρέω καί ἄχρι ὁ πορθμός φθάνω σύν ὁ ἵππος ὁ θάλασσα διαπορθμεύω κατά ὁ ὁ ἅγιος Ταρασίου μονή , αὐτίκα συντείνω ποιέω ὁ ὁδοιπορία , ὁ ὁμογενής προσήνωντο , καί ἐπεί ὁμοῦ συναθροίζω , ἀπέρχομαι καί ἐν ὁ παρίστριος πεδίον πήγνυμι ὁ σκηνή , ἐκεῖθεν δέ ὁρμάω ὁ Θρᾷξ κατατρέχω . πολλάκις δέ ὁ βασιλεύς κατά αὐτός στράτευμα πέμπω , ἐπικρατής εἰμί ὁ βάρβαρος , ὥστε καί ἀδεῶς κατά πᾶς ὁ Θρᾴκη καί Μακεδονία σκεδάννυμι καί λεῖος ἅπας τίθημι , καί οὖον ὁ πόρρω μόνος , ἀλλά μέντοι καί ὁ ὁ πόλις ἀγχίθυρος . τέλος δέ σπένδω Ῥωμαῖος τριακονταέτης σπονδή . καί οὕτως ὁ ὁ πατζινακη λήγω πόλεμος .