joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 8.12
Ἐκεῖθεν δ’ ἐπὶ Καμάριναν ἀπερισκέπτως γενόμενοι ἐς χωρία προλελοχισμένα ἐνέπεσον · καὶ πανσυδὶ ἂν ἐφθάρησαν , εἰ μὴ Μάρκος Καλπούρνιος χιλιαρχῶν σοφίᾳ μετῆλθε τὸ δυστύχημα . ἰδὼν γάρ τινα τῶν πέριξ λόφων μόνον ὑπὸ τοῦ κρημνώδους μὴ προκατειλημμένον , ὁπλίτας τριακοσίους παρὰ τοῦ ὑπάτου ᾐτήσατο , καὶ σὺν αὐτοῖς ἐπ’ ἐκεῖνον ὥρμησεν , ἴν οἱ πολέμιοι πρὸς αὐτοὺς τράπωνται , κάντεῦθεν οἶ λοιποὶ διαφύγωσι . καὶ ἔσχεν οὕτως · ὡς γὰρ τὴν ὁρμὴν αὐτῶν εἶδον οἱ ἐναντίοι , ἐκπλαγέντες τὸν μὲν ὕπατον καὶ τοὺς περὶ αὐτὸν ὡς ἤδη ἑαλωκότας κατέλιπον , ἐπὶ δὲ τὸν Καλπούρνιον συνέδραμον . καὶ μάχης ἰσχυρᾶς γεγονυίας πολλοὶ μὲν κἀκείνων , πάντες δ’ οἱ τριακόσιοι ἔπεσον · μόνος δὲ περιεσέσωστο ὁ Καλπούρνιος , τρωθεὶς μέν , λαθὼν δ’ ἐν τοῖς νεκροῖς κείμενος ὑπὸ τῶν τραυμάτων ὡς τευνηκώς , ἔνθα ζωὸς εὑρεθεὶς ἐσώθη . ἐν ᾧ δ' οἱ τριακόσιοι ἐμάχοντο , ὁ ὕπατος ἀπεχώρησε . διαφυγὼν δ’ οὕτως τήν τε Καμάριναν καὶ ἄλλας πόλεις τὰς μὲν βίᾳ , τὰς δὲ καὶ ὁμολογίᾳ παρεστήσατο . ἐντεῦθεν ἐπὶ τὴν Λιπάραν ὥρμησεν ὁ Ἀτίλιος . νυκτὸς δὲ λαθὼν προκατέσχεν αὐτὴν ὁ Ἀμίλκας , καὶ ἐπεξελ - θὼν αἰφνιδίως πολλοὺς διέφθειρε . Γάιος δὲ Σουλπίκιος τῆς τε Σαρδοῦς τὰ πλείστα κατέδραμε καὶ ὑπερφρονήσας ἐκ τούτου ὧ́ρμησεν ἐπὶ τὴν Λιβύην . καὶ ἀπῆραν μὲν καὶ οἶ Καρχηδό - νιοι σὺν τῷ Ἀννίβᾳ περὶ τοῖς οἴκοι δεδιότες , ἀντι - πνεύσαντος δὲ πνεύματος σφίσιν ἄμφω ἐπέστρεψαν . καὶ μετὰ ταῦτα ἴσφηλε διά τινων ψευδ αὐτομόλων τὸν Ἀννίβαν ὁ Ἀτίλιος ὡς ἐς τὴν Λιβύην αὖθις πλευσόμενος . σπουδῇ τε οὖν αὐτῷ ἐξαναχθέντι ἐπῖ - πλεύσας ὁ Σουλπίκιος τὰς μὲν πλείους τῶν νεόν ἀγνοούσας ὑπὸ ὁμίχλης ἐπὶ πολὺ τὸ γινόμενον καὶ ταραττομένας κατέδυσε , τὰς δὲ λοιπὰς καταφυγού — σὰς ἐς τὴν γῆν κενὰς εἷλεν . ὁ γὰρ Ἀννίβας οὐκ ἀσφαλῆ τὸν λιμένα ὁρῶν , καταλιπὼν αὐτὰς ὑπεχό - ρησεν εἰς πόλιν Σουλκούς · ἔνθα στασιασάντων πρὸς αὐτὸν Καρχηδονίων προῆλθέ τε ἐς αὐτοὺς μόνος καὶ ἀπώλετο . ἀδεέστερον δ’ ἐκ τούτου τὴν χώραν κατα - τρέχοντες οἱ Ῥωμαῖοι ἡττήθησαν ὑπὸ Ἄννωνος . ταῦτα ἐν τῷ ἴτει τούτῳ ἐγένετο . καὶ συνεχῶς λίθοι ἐξ οὐρανοῦ ἐς τὴνῬώμην ἅμα πολλοί , ὡς καὶ χαλάζῃ ἐοικέναι , ἔπεσον ’ καὶ ἐς τὸ Ἀλβανὸν καὶ ἄλλοθι λί - θους ὁμοίως συνέβη κατενεχθῆναι . Οἱ δ’ ὕπατοι ἐπὶ Σικελίαν ἐλθόντες ἐπὶ Λιπά - ’ρᾶν ἐστράτευσαν . ἐπεὶ δ’ ὑπὸ τὴν ἄκραν τὴν Τυν - δαρίδα καλουμένην ναυλοχοῦντας ᾔσθοντο τοὺς Καρ - χηδονίους , διχῇ τὸν πλοῦν ἐποιοῦντο . καὶ θατέρου τῶν ὑπάτων τῷ ἡμίσει τοῦ ναυτικοῦ τὸ ἀκρωτήριον περιβαλόντος , νομίσας ὁ Ἀμίλκας μόνους εἶναι , ἔξα - νήχθη - ὡς δὲ καὶ οἱ λοιποὶ ἐπεγένοντο , πρὸς φυγὴν ἐχώρησε καὶ τοῦ ναυτικοῦ πλεῖστον ἀπέβαλεν . ἐπαρ - θέντες δ’ οἱ Ῥωμαῖοι Σικελίαν μὲν ὡς ἤδη σφετέραν οὖσαν κατέλιπον , τῇ δὲ Λιβύῃ τῇ τε Καρχηδόνι ἐπιχειρήσαι ἐτόλμησαν . ἡγοῦντο δὲ αὐτῶν ὅ τε Ῥηγοῦλος ὁ Μάρκος καὶ Λούκιος Μάλλιος , ἐξ ἀρετῆς προκριθέντες . καὶ οἱ μὲν εἰς τὴν Σικελίαν πλεύσαντες τὰ ἐκεῖ τε καθίστων καὶ τὸν ἐς τὴν Λιβύην ηὐτρέπιζον πλοῦν , Καρχηδόνιοι δὲ οὐκ ἀνέμειναν αὐτοὺς ἐπιπλεῦσαι σφίσιν , ἀλλὰ παρασκευασάμενοι πρὸς Σικελίαν ἠπείχθησαν . καὶ παρὰ τῇ Ἡρακλειώτιδι ἐς χεῖρας ἀλλήλοις ἦλθον . ἰσορρόπου δὲ τῆς ναυμαχίας ἐπὶ πολὺ γινομένης , τέλος ὑπερέσχον Ῥωμαῖοι . Ἀμίλκας δὲ ἀντιστῆναι αὐτοῖς οὐκέτι ἐτόλμα , Ἄννωνα δὲ πρὸς αὐτοὺς ἔπεμψεν ὡς ὑπὲρ εἰρήνης , βουλόμενος τόν καιρὸν τρίβειν ’ ἤλπιζε γὰρ στράτευμά οἶ πεμφθήσεσθαι οἴκοθεν . Ἄννων δέ , βοώντων τινῶν συλλαβεῖν αὐτὸν ὅτι καὶ Καρχηδό - νιοι ἀπάτῃ συνέλαβον τὸν Κορνήλιον , “ ἂν τοῦτο ποιήσητε ” εἶπεν , ‘‘οὐδὲν ἔτι κρείττους τῶν Διβύων ἔσεσθε . ” ἐκεῖνος μὲν οὖν εὐκαιρότατα θωπεύσας οὐδὲν ἔπαθεν , οἱ δὲ καὶ αὖθις τοῦ πολέμου εἴχοντο . καὶ οἱ μὲν ὕπατοι ἐκ τῆς Μεσσήνης ἔπλεον , Ἀμίλκας δὲ καὶ Ἄννων διαιρεθέντες ἀμφοτέρωθεν αὐτοὺς περισχεῖν ἐμελέτων . ἀλλ’ ὁ Ἄννων οὐχ ὑπέστη προσιόντας αὐτούς , προκαταπλεύσας δ’ εἰς Καρχηδόνα ταύτην ἐφύλασσεν . ὁ δὲ Ἀμίλκας πυθόμενος τοῦτο κατὰ χώραν ἔμενεν . ἐκβάντες δ’ εἰς τὴν γῆν οἶ Ῥωμαῖοι ἐπὶ τὴν Ἀσπίδα τὴν πόλιν ἐχώρησαν . οὓς ἰδόντες προσιόντας οἱ ἐπιχώριοι προυπεξῆλθον · καὶ ἀμαχεὶ κατασχόντες αὐτὴν οἱ Ῥωμαῖοι τοῦ πολέμου ὁρμητήριον ἐποιήσαντο , κἀντεῦθεν τήν τε γῆν ἐπόρθουν καὶ πόλεις τὰς μὲν ἐθελουσίας , τὰς δὲ φόβῳ προσεκτῶντο , λείαν τε πολλὴν ἐλάμβανον καὶ αὐτομόλους πλείστους ἐδέχοντο , καὶ τῶν οἰκείων συχνοὺς τῶν ἐν τοῖς πρὶν πολέμοις ἁλόντων ἐκομί - ζοντο .
Lemmas: ἐκεῖθεν δέ ἐπί Καμάρινα ἀπερισκέπτως γίγνομαι εἰς χωρίον προλοχίζω ἐμπίπτω · καί πανσυδί εἄν φθείρω , εἰμί μή Μάρκος Καλπούρνιος χιλιαρχέω σοφία μετέρχομαι ὁ δυστύχημα . εἶδον γάρ τις ὁ πέριξ λόφος μόνος ὑπό ὁ κρημνώδης μή προκαταλαμβάνω , ὁπλίτης τριακόσιοι παρά ὁ ὕπατος αἰτέω , καί σύν αὐτός ἐπί ἐκεῖνος ὁρμάω , εἶμι ὁ πολέμιος πρός αὐτός τρέπω , καίνω οἶς λοιπός διαφεύγω . καί ἔχω οὕτως · ὡς γάρ ὁ ὁρμή αὐτός εἶδον ὁ ἐναντίος , ἐκπλάσσω ὁ μέν ὕπατος καί ὁ περί αὐτός ὡς ἤδη ἁλίσκομαι καταλείπω , ἐπί δέ ὁ Καλπούρνιος συντρέχω . καί μάχη ἰσχυρός γίγνομαι πολύς μέν ἐκεῖνος , πᾶς δέ ὁ τριακόσιοι πίπτω · μόνος δέ περισῴζω ὁ Καλπούρνιος , τιτρώσκω μέν , λανθάνω δέ ἐν ὁ νεκρός κεῖμαι ὑπό ὁ τραῦμα ὡς τευνηκώς , ἔνθα ζωός εὑρίσκω σῴζω . ἐν ὅς δέ ὁ τριακόσιοι μάχομαι , ὁ ὕπατος ἀποχωρέω . διαφεύγω δέ οὕτως ὁ τε Καμάρινα καί ἄλλος πόλις ὁ μέν βία , ὁ δέ καί ὁμολογία παρίστημι . ἐντεῦθεν ἐπί ὁ Λιπάρα ὁρμάω ὁ Ἀτίλιος . νύξ δέ λανθάνω προκατέχω αὐτός ὁ Ἀμίλκας , καί ἐπεξέρχομαι - Θῶν αἰφνίδιος πολύς διαφθείρω . Γάιος δέ Σουλπίκιος ὁ τε Σαρδώ ὁ πλεῖστος κατατρέχω καί ὑπερφρονέω ἐκ οὗτος ὁρμάω ἐπί ὁ Λιβύη . καί ἀπαίρω μέν καί οἶς Καρχηδό - νιος σύν ὁ Ἀννίβας περί ὁ οἴκοι δείδω , ἀντι - πνέω δέ πνεῦμα σφεῖς ἄμφω ἐπιστρέφω . καί μετά οὗτος ἴσφηλε διά τίνω ψευδός αὐτόμολος ὁ Ἀννίβας ὁ Ἀτίλιος ὡς εἰς ὁ Λιβύη αὖθις πλέω . σπουδή τε οὖν αὐτός ἐξανάγω ἐπί - πλέω ὁ Σουλπίκιος ὁ μέν πλείων ὁ νειός ἀγνοέω ὑπό ὁμίχλη ἐπί πολύς ὁ γίγνομαι καί ταράσσω καταδύω , ὁ δέ λοιπάς καταφυγᾶς — σός εἰς ὁ γῆ κενός αἱρέω . ὁ γάρ Ἀννίβας οὐ ἀσφαλής ὁ λιμήν ὁράω , καταλείπω αὐτός ὑπέχω - Ῥῆσος εἰς πόλις Σουλκούς · ἔνθα στασιάζω πρός αὐτός Καρχηδόνιος προέρχομαι τε εἰς αὐτός μόνος καί ἀπόλλυμι . ἀδεῶς δέ ἐκ οὗτος ὁ χώρα κατά - τρέχω ὁ Ῥωμαῖος ἡσσάομαι ὑπό Ἄννων . οὗτος ἐν ὁ ἴτω οὗτος γίγνομαι . καί συνεχῶς λίθος ἐκ οὐρανός εἰς τὴνῬώμην ἅμα πολύς , ὡς καί χάλαζα ἔοικα , πίπτω ’ καί εἰς ὁ Ἀλβανόν καί ἄλλοθι λίαν - Θοῦς ὁμοίως συμβαίνω καταφέρω . ὁ δέ ὕπατος ἐπί Σικελία ἔρχομαι ἐπί Λίπα - ἐράω στρατεύω . ἐπεί δέ ὑπό ὁ ἄκρος ὁ Τύν - δαρίδα καλέω ναυλοχέω αἰσθάνομαι ὁ Καρ - χηδονίους , διχή ὁ πλόος ποιέω . καί θατέρου ὁ ὕπατος ὁ ἥμισυς ὁ ναυτικός ὁ ἀκρωτήριον περιβάλλω , νομίζω ὁ Ἀμίλκας μόνος εἰμί , ξαίνω - νήχω - ὡς δέ καί ὁ λοιπός ἐπιγίγνομαι , πρός φυγή χωρέω καί ὁ ναυτικός πλεῖστος ἀποβάλλω . παρά - θέω δέ ὁ Ῥωμαῖος Σικελία μέν ὡς ἤδη σφέτερος εἰμί καταλείπω , ὁ δέ Λιβύη ὁ τε Καρχηδών ἐπιχειρέω τολμάω . ἡγέομαι δέ αὐτός ὅς τε Ῥηγοῦλος ὁ Μάρκος καί Λούκιος Μάλλιος , ἐκ ἀρετή προκρίνω . καί ὁ μέν εἰς ὁ Σικελία πλέω ὁ ἐκεῖ τε καθιστάω καί ὁ εἰς ὁ Λιβύη εὐτρεπίζω πλόος , Καρχηδόνιος δέ οὐ ἀναμένω αὐτός ἐπιπλέω σφεῖς , ἀλλά παρασκευάζω πρός Σικελία ἐπείγω . καί παρά ὁ Ἡρακλειῶτις εἰς χείρ ἀλλήλων ἔρχομαι . ἰσόρροπος δέ ὁ ναυμαχία ἐπί πολύς γίγνομαι , τέλος ὑπερέχω Ῥωμαῖος . Ἀμίλκας δέ ἀνθίστημι αὐτός οὐκέτι τολμάω , Ἄννων δέ πρός αὐτός πέμπω ὡς ὑπέρ εἰρήνη , βούλομαι ὁ καιρός τρίβω ’ ἐλπίζω γάρ στράτευμα οἶς πέμπω οἴκοθεν . Ἄννων δέ , βοῦς τις συλλαμβάνω αὐτός ὅτι καί Καρχηδό - νιος ἀπάτη συλλαμβάνω ὁ Κορνήλιος , “ εἄν οὗτος ποιέω ” εἶπον , ‘‘οὐδὲν ἔτι ἀγαθός ὁ διβυας εἰμί . ” ἐκεῖνος μέν οὖν εὔκαιρος θωπεύω οὐδείς πάσχω , ὁ δέ καί αὖθις ὁ πόλεμος ἔχω . καί ὁ μέν ὕπατος ἐκ ὁ Μεσσήνη πλέω , Ἀμίλκας δέ καί Ἄννων διαιρέω ἀμφοτέρωθεν αὐτός περιέχω μελετάω . ἀλλά ὁ Ἄννων οὐ ὑφίστημι πρόσειμι αὐτός , προκαταπλέω δέ εἰς Καρχηδών οὗτος φυλάσσω . ὁ δέ Ἀμίλκας πυνθάνομαι οὗτος κατά χώρα μένω . ἐκβαίνω δέ εἰς ὁ γῆ οἶς Ῥωμαῖος ἐπί ὁ Ἀσπίς ὁ πόλις χωρέω . ὅς ὁράω πρόσειμι ὁ ἐπιχώριος προεξέρχομαι · καί ἀμαχεί κατέχω αὐτός ὁ Ῥωμαῖος ὁ πόλεμος ὁρμητήριον ποιέω , ἐντεῦθεν ὁ τε γῆ πορθέω καί πόλις ὁ μέν ἐθελούσιος , ὁ δέ φόβος προσκτάομαι , λεῖος τε πολύς λαμβάνω καί αὐτόμολος πλεῖστος δέχομαι , καί ὁ οἰκέω συχνός ὁ ἐν ὁ πρίν πόλεμος ἁλίσκομαι ἐκομί - ζοντο .