joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 17.19
Ὡς δὲ κατὰ τοῦ ὁμογενοῦς αἔματος τοιοῦτον ἤρατο τρόπαιον , ἕνα ἔτι περιλελεῖφθαι αὐτῷ ἐνόμιζεν Ἡράκλειον ἄεθλον τὸ καὶ τὴν βασιλίδα ἀποσκευάσασθαι , καὶ πρὸς τοῦτον λοιπὸν ἀποδύεται , ἐνάγοντα πρὸς τοὔργον καὶ τὸν θεῖον ἔχων Κωνσταντῖνον καὶ παραθήγοντα . λογοποιεῖ τοίνυν ὁ δυσγενέστατος παῖς κατὰ τῆς εὐγενεστάτης μητρὸς καὶ συμπλάττει κατ’ αὐτῆς αἰτιάματα , φαρμακόν τε καλεῖ καὶ ἐπιβουλεύειν αὐτοῦ τῇ ζωῇ τῆς ἀθῴου κατηγορεῖ . καὶ τί δεῖ κύκλους ἑλίττειν ; ἐξωθεῖ τῶν βασιλείων αὐτὴν καὶ περιορίζει τῇ νήσῳ τῇ λεγονίας τοῦ Πρίγκιπος , καὶ τέλος ἀποκείρει τὴν εὐεργέτιν καὶ μεταμφιέννυσι καὶ ἀντὶ τῆς ἐκ πενταγονίας προσηκούσης αὐτῇ πορφύρας ἐνδιδύσκει τρι - βώνιον . καὶ ὁ μὲν ὡς ἤδη τὸ πᾶν ἠνυκὼς ἔχαιρέ τε καὶ γαῦρος ὦπτο , καὶ παιδιαῖς ἑαυτὸν ἐπέδωκε καὶ τρυφαῖς . ἡ δὲ δίκη οὐκ ἐπενύσταξεν , ἀλλ’ αὐτίκα μετῆλθε τὸν ἀλιτήριον . ὡς γὰρ τὸ περὶ τὴν βασιλίδα τοῖς ἐν τῇ πόλει κεκήρυκτο , κατήφειαν ἦν ὁρᾶν παρὰ πᾶσι καὶ σκυθρωπότητα , καὶ ὡς ἐν οἰκείᾳ συμφορᾷ διετίθετο ἕκαστος , εἶτα καὶ φανερῶς ἐλοιδοροῦντο τῷ τυραννήσαντι . αἱ δὲ γυναῖκες καὶ θρήνους συνίστων , ἀνακαλούμεναι τὴν βασίλισσαν . καὶ τέλος εἰς στάσιν φανερὰν ἀνερράγησαν οἱ τῆς πόλεως ξύμπαντες . καὶ ἵνα τὸν τολμητίαν τιμωρήσωνται , οὐδεὶς ἐφείδετο τῆς οἰκείας ζωῆς , ἀλλ’ ὲ́καστος τῷ προστυχόντι τὴν δεξιὰν ὁπλίσας συνέ - θεον ἐπὶ τὰ ἀνάκτορα . τὸν δὲ πρῶτον μὲν οὐ πάνυ τι τὸ τοῦ πλήθους συγκίνημα ἐθορύβησεν , εἶτα τὸν δῆμον ὁρῶν ἐκμαινόμενον εἰς λόχους τε συνιστάμενον καὶ τὸν λαὸν ἐπιρρέοντα , τοὺς δὲ περὶ αὐτὸν ἀμφιβόλους ταῖς γνώμαις κατανοῶν , κἀκείνοις γὰρ τὸ περὶ τὴν βασίλισσαν μεμίσητο τόλμημα , περιδεής τις καὶ ἐναγώνιος γέγονεν . ἀλλά τι μικρὸν τὴν ἀγωνίαν αὐτῷ ὁ νωβελίσσιμος ἐπεκούφισεν . οἴκοι γὰρ ὢν καὶ τὴν στάσιν μεμαθηκώς , τοὺς περὶ αὐτὸν ὁπλίσας , πολλοὶ δ’ αὐτῷ παρετρέφοντο , διὰ μέσης τῆς Ἀγορὰς παριὼν ἀπῆλθεν εἰς τὰ βασίλεια , καὶ αὐτίκα στέλλουσι τοὺς ἐπανάξοντας τὴν βασίλισσαν , τοῖς δὲ στασιώταις ἀντέστησάν τινας ἐκ τἀφανοῦς βέλη κατ’ αὐτῶν ἀφιέντας , καὶ λίθους ἐσφενδόνων , ἐξ ὧν οὐ βράχιστοι ἀνῃρέθησαν . ἤδη δὲ τὴν βασιλίδα ἀνακομισθεῖσαν στήσαντες ἐπὶ μετεώρου ἐν τῷ θεάτρῳ τοῖς στασιάζουσιν ἐπεδείκνυον , ἴνα δῆθεν αὐτοῖς κατευνασθῇ ὁ θυμός , ἀνακληθείσης τῆς σφετέρας δεσπότιδος . τοῖς δὲ τοῦτο μᾶλλον ἀνῆψε τὸν θυμὸν καὶ ἐξέκαυσε τὴν ὀργήν . ὡς γὰρ μετημφιεσμένην αὐτὴν ἑωράκεισαν , ἐπὶ πλέον ἀνερρώγεσαν εἰς τὸν πόλεμον , καὶ τῆς κακοηθείας τὸν τυραννοῦντα μισήσαντες ἀφίστανται μὲν τῆς βασιλίδος Ζωῆς , πρὸς δὲ τὴν Θεοδώραν τὴν ταύτης σύγγονον τρέπονται , ἤδη προμετασχηματισθεῖσαν κἀκείνην παρὰ τῆς ἀδελφῆς , ὡς ὁ λόγος φθάσας ἐδίδαξε , καί τινα τῶν αὐτῆς θεραπόντων παραλαβόντες πατρῴων , ἀφίκοντο ἐπ’ αὐτήν , καὶ ταύτην τῆς κατοικίας ἐξαγαγόντες καὶ οἷον περὶ αὐτὴν συνασπίσαντες , εἰς τὸ μέγα τέμενος ἄγουσι τῆς τοῦ θεοῦ λόγου Σοφίας , καὶ παρὰ πάντων τῶν τε τῆς βουλῆς καὶ τῶν τοῦ δήμου καὶ αὐτῶν τῶν τῆς ἐκκλησίας ἡ Θεοδώρα βασιλὶς ἀνηγόρευτο . τοῦτο πᾶσαν ἐλπίδα τῷ Μιχαὴλ καὶ τοῖς περὶ ἐκεῖνον ἀπέσβεσε , καὶ δεδιὼς περὶ τῇ ζωῇ τῶν βασιλείων μεθίσταται , καὶ νηὶ τῶν βασιλικῶν ἐμβεβηκὼς αὐτὸς καὶ ὁ νωβελίσσιμος εἰς τὴν περιώνυμον ἀπῆλθον τοῦ Στουδίου μονήν , τὰ μὲν τῆς βασιλείας γνωρίσματα ἀποθέμενος , μοναστοῦ δ’ ἑαυτῷ περιθέμενος ἀμφία . ἐπεὶ δ’ ἐγνώσθη τοῦτο τῷ δήμῳ , οὐκ εἶχον ὅπως ἐκ τῆς χαρᾶς κατάσχωσιν ἑαυτούς , καὶ ἐπ’ ἐκεῖνον συνέθεον . ἤδη δὲ κλινούσης ἡμέρας , οἱ περὶ τὴν Θεοδώραν δείσαντες μὴ ἡ βασιλὶς Ζωὴ αὖθις τὸν ἐκβεβλημένον ἀνακαλέσηται , ἵνα μὴ ἡ ἀδελφὴ αὐτῇ συγκοινωνήσῃ τῆς βασιλείας , στέλλουσι τοὺς τὰ ὄμματα καὶ ἀμφοῖν ἐξορύξοντας . οἱ μὲν οὖν ἐξ αὐτοῦ τοῦ θυσιαστηρίου τῆς τοῦ Στουδίου μονῆς ἐκσπασθέντες ἀπήγοντο . τὸ δὲ πλῆθος συρρεῦσαν περὶ αὐτοὺς ἐνύβριζόν τε καὶ ἐπετώραζον , καὶ μέλη συντιθέντες ἐπετραγῴδουν αὐτοῖς . ὡς δ’ ἧκον ἐπὶ τὸ Σίγμα , τόπος δ’ ἐστὶ κεκλημένος τουτί , ἐκεῖ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐξεκόπησαν , ὁ μὲν Κωνσταντῖνος γενναίως φέρων τὴν συμφοράν , ὁ δὲ Μιχαὴλ θεοκλυτῶν τε καὶ ὀδυρόμενος . ἐπεὶ δὲ ἄμφω σκότος ἐκάλυψε , πρὸς τὴν Θεοδώραν οἱ τὴν πήρωσιν ἐκείνοις σχεδιάσαντες ἐπανήλθοσαν , ἔτι τῷ μεγάλῳ τεμένει προσμένουσαν . ἡ δὲ Ζωὴ ἐτύγχανε περὶ τὰ βασίλεια . ἦν μὲν οὖν αὐτῇ τὸ βουλόμενον μὴ προσήσεσθαι τοῦ κράτους κοινωνὸν τὴν ὁμαίμονα · ἐζηλοτύπει γὰρ ἐκτόπως . ἀλλ’ οἱ τῆς γερουσίας καὶ ἄμφω σεβόμενοι , τὴν μὲν ὡς βασιλίδα σφῶν ἐκ μακροῦ , τὴν δέ , ὡς ἄρτι ἀναρρηθεῖσαν καὶ τοῦ καταλυθῆναι τὴν τυραννίδα γενομένην αἰτίαν , πείθουσι τὴν πρεσβυτέραν κοινωνὸν τοῦ κράτους προσειληφέναι τὴν ἀδελφήν . ἥκει τοίνυν καὶ ἡ Θεοδώρα πρὸς τὰ βασίλεια καὶ συμμετέχει τοῦ κράτους τῇ ἀδελφῇ , ἐντεῦθεν ὑπερορίαν οἶ πηρωθέντες τοὺς ὀφθαλμοὺς κατακρίνονται , τῆς βασιλείας αὐτοῖς ἐπὶ μήνας τέσσαρας καὶ πέντε ἡμέρας συσταλείσης , ὡς εἴθε γε καὶ ἐπὶ βραχύτερον . Κατηντήκει τοίνυν περὶ τὴν γυναικωνῖτιν ἡ τῶν
Lemmas: ὡς δέ κατά ὁ ὁμογενής ἄμα τοιοῦτος ἔραμαι τρόπαιον , εἷς ἔτι περιλείπομαι αὐτός νομίζω Ἡράκλειος ἆθλος ὁ καί ὁ βασιλίς ἀποσκευάζω , καί πρός οὗτος λοιπός ἀποδύω , ενάγων πρός ἔργον καί ὁ θέω ἔχω Κωνσταντῖνος καί παραθήγω . λογοποιέω τοίνυν ὁ δυσγενής παῖς κατά ὁ εὐγενής μήτηρ καί συμπλάσσω κατά αὐτός αἰτίαμα , φαρμακός τε καλέω καί ἐπιβουλεύω αὐτός ὁ ζωή ὁ ἀθῷος κατηγορέω . καί τίς δεῖ κύκλος ἑλίσσω ; ἐξωθέω ὁ βασίλειος αὐτός καί περιορίζω ὁ νῆσος ὁ λεγονίας ὁ Πρίγκιπος , καί τέλος ἀποκείρω ὁ εὐεργέτις καί μεταμφιέννυμι καί ἀντί ὁ ἐκ πενταγονία προσήκω αὐτός πορφύρα ἐνδιδύσκω τρι - βώνιον . καί ὁ μέν ὡς ἤδη ὁ πᾶς ἀνύω χαίρω τε καί γαῦρος ὁράω , καί παιδιά ἑαυτοῦ ἐπιδίδωμι καί τρυφή . ὁ δέ δίκη οὐ ἐπινύσσω , ἀλλά αὐτίκα μετέρχομαι ὁ ἀλιτήριος . ὡς γάρ ὁ περί ὁ βασιλίς ὁ ἐν ὁ πόλις κηρύσσω , κατήφεια εἰμί ὁράω παρά πᾶς καί σκυθρωπότητα , καί ὡς ἐν οἰκεῖος συμφορά διατίθημι ἕκαστος , εἶτα καί φανερῶς λοιδορέω ὁ τυραννεύω . ὁ δέ γυνή καί θρῆνος σύνοιδα , ἀνακαλέω ὁ βασίλισσα . καί τέλος εἰς στάσις φανερός ἀναρρήγνυμι ὁ ὁ πόλις σύμπας . καί ἵνα ὁ τολμητίας τιμωρέω , οὐδείς φείδομαι ὁ οἰκεῖος ζωή , ἀλλά ἕκαστος ὁ προστυγχάνω ὁ δεξιά ὁπλίζω συνέρχομαι - θεός ἐπί ὁ ἀνάκτορον . ὁ δέ πρῶτος μέν οὖον πάνυ τίς ὁ ὁ πλῆθος συγκίνημα θορυβέω , εἶτα ὁ δῆμος ὁράω ἐκμαίνω εἰς λόχος τε συνίστημι καί ὁ λαός ἐπιρρέω , ὁ δέ περί αὐτός ἀμφίβολος ὁ γνώμη κατανοέω , ἐκεῖνος γάρ ὁ περί ὁ βασίλισσα μισέω τόλμημα , περιδεής τις καί ἐναγώνιος γίγνομαι . ἀλλά τίς μικρός ὁ ἀγωνία αὐτός ὁ νωβελίσσιμος ἐπικουφίζω . οἴκοι γάρ εἰμί καί ὁ στάσις μανθάνω , ὁ περί αὐτός ὁπλίζω , πολύς δέ αὐτός παρατρέφω , διά μέσος ὁ ἀγορά πάρειμι1 ἀπέρχομαι εἰς ὁ βασίλεια , καί αὐτίκα στέλλω ὁ ἐπανάγω ὁ βασίλισσα , ὁ δέ στασιώτης ἀνθίστημι τις ἐκ ἀφανής βέλος κατά αὐτός ἀφίημι , καί λίθος σφενδονάω , ἐκ ὅς οὖον βραχύς ἀναιρέω . ἤδη δέ ὁ βασιλίς ἀνακομίζω ἵστημι ἐπί μετέωρος ἐν ὁ θέατρον ὁ στασιάζω ἐπιδείκνυμι , ἵνα δῆθεν αὐτός κατευνάζω ὁ θυμός , ἀνακαλέω ὁ σφέτερος δεσπότιδος . ὁ δέ οὗτος μᾶλλον ἀνάπτω ὁ θυμός καί ἐκκαίω ὁ ὀργή . ὡς γάρ μεταμφιέζω αὐτός ὁράω , ἐπί πλέω ἀναρρήγνυμι εἰς ὁ πόλεμος , καί ὁ κακοήθεια ὁ τυραννέω μισέω ἀφίστημι μέν ὁ βασιλίς Ζωή , πρός δέ ὁ Θεοδώρα ὁ οὗτος σύγγονος τρέπω , ἤδη προμετασχηματίζω ἐκεῖνος παρά ὁ ἀδελφός , ὡς ὁ λόγος φθάνω διδάσκω , καί τις ὁ αὐτός θεράπων παραλαμβάνω πατρῷος , ἀφικνέομαι ἐπί αὐτός , καί οὗτος ὁ κατοίκιος ἐξάγω καί οἷος περί αὐτός συνασπίζω , εἰς ὁ μέγας τέμενος ἄγω ὁ ὁ θεός λόγος Σοφία , καί παρά πᾶς ὁ τε ὁ βουλή καί ὁ ὁ δῆμος καί αὐτός ὁ ὁ ἐκκλησία ὁ Θεοδώρα βασιλίς ἀναγορεύω . οὗτος πᾶς ἐλπίς ὁ Μιχαήλ καί ὁ περί ἐκεῖνος ἀποσβέννυμι , καί δείδω περί ὁ ζωή ὁ βασίλειος μεθίστημι , καί ναῦς ὁ βασιλικός ἐμβαίνω αὐτός καί ὁ νωβελίσσιμος εἰς ὁ περιώνυμος ἀπέρχομαι ὁ στουδιον μονή , ὁ μέν ὁ βασίλεια γνώρισμα ἀποτίθημι , μοναστής δέ ἑαυτοῦ περιτίθημι ἀμφίας . ἐπεί δέ γιγνώσκω οὗτος ὁ δῆμος , οὐ ἔχω ὅπως ἐκ ὁ χαρά κατέχω ἑαυτοῦ , καί ἐπί ἐκεῖνος συνθέω . ἤδη δέ κλίνω ἡμέρα , ὁ περί ὁ Θεοδώρα δείδω μή ὁ βασιλίς Ζωή αὖθις ὁ ἐκβάλλω ἀνακαλέω , ἵνα μή ὁ ἀδελφή αὐτός συγκοινωνέω ὁ βασίλεια , στέλλω ὁ ὁ ὄμμα καί ἄμφω ἐξορύσσω . ὁ μέν οὖν ἐκ αὐτός ὁ θυσιαστήριον ὁ ὁ στουδιον μονή ἐκσπάω ἀπάγω . ὁ δέ πλῆθος συρρέω περί αὐτός ἐνυβρίζω τε καί ἐπετώραζον , καί μέλος συντίθημι ἐπιτραγῳδέω αὐτός . ὡς δέ ἥκω ἐπί ὁ Σίγμα , τόπος δέ εἰμί καλέω οὗτος , ἐκεῖ ὁ ὀφθαλμός ἐκκόπτω , ὁ μέν Κωνσταντῖνος γενναῖος φέρω ὁ συμφορά , ὁ δέ Μιχαήλ θεοκλυτέω τε καί ὀδύρομαι . ἐπεί δέ ἄμφω σκότος καλύπτω , πρός ὁ Θεοδώρα ὁ ὁ πήρωσις ἐκεῖνος σχεδιάζω ἐπανέρχομαι , ἔτι ὁ μέγας τέμενος προσμένω . ὁ δέ Ζωή τυγχάνω περί ὁ βασίλεια . εἰμί μέν οὖν αὐτός ὁ βούλομαι μή προσίημι ὁ κράτος κοινωνός ὁ ὁμαίμων · ζηλοτυπέω γάρ ἔκτοπος . ἀλλά ὁ ὁ γερουσία καί ἄμφω σέβομαι , ὁ μέν ὡς βασιλίς σφεῖς ἐκ μακρός , ὁ δέ , ὡς ἄρτι ἀναρρέω καί ὁ καταλύω ὁ τυραννίς γίγνομαι αἴτιος , πείθω ὁ πρέσβυς κοινωνός ὁ κράτος προσλαμβάνω ὁ ἀδελφός . ἥκω τοίνυν καί ὁ Θεοδώρα πρός ὁ βασίλεια καί συμμετέχω ὁ κράτος ὁ ἀδελφός , ἐντεῦθεν ὑπερορία οἶς πηρόω ὁ ὀφθαλμός κατακρίνω , ὁ βασίλεια αὐτός ἐπί μείς τέσσαρες καί πέντε ἡμέρα συστέλλω , ὡς εἴθε γε καί ἐπί βραχύς . Κατηντήκει τοίνυν περί ὁ γυναικωνῖτις ὁ ὁ