joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 15.24
Τῇ γοῦν ἀποστασίᾳ τῇ τοῦ Θωμᾶ καὶ τοῖς ἐμφυλίοις πολέμοις τῶν Ῥωμαϊκῶν ἀσχολουμένων δυνάμεων C ἄδειαν εὑρηκότες πᾶσαν οἶ πρὸς ἐσπέραν Ἀγαρηνοί , οἱ τὸν τῆς Ἰβηρίας οἰκοῦσι κόλπον καὶ λέγονται Ἱσπανοί , τῷ σφετέρῳ προσίασιν ἀρχηγῷ , ὂν αὐτοὶ καλοῦσιν Ἀμερμουμνὴν , καὶ ᾐτοῦντο ἀποικίαν στείλασθαι , διὰ πλῆθος στενοχωρούμενοι . κἀκεῖνος κατένευσε , καὶ τούτους παραλαβὼν σὺν τριήρεσιν ἀπέπλευσε , τὰς ὑπὸ Ῥωμαίους νήσους περιιών τε καὶ ληιζόμενος . ὡς δ’ ἧκε καὶ εἰς τὴν Κρήτην καὶ τὸ ταύτης ἔγνωκε πάμφορον , τοὺς μὲν πλείστους εἰς λείαν ἐκπέπομφεν , αὐτὸς δὲ μετ’ ὀλίγων εἰς φυλακὴν δῆθεν παραλειφθεὶς τῶν νηῶν πῦρ ἐν ἔβαλε κατ’ αὐτῶν καὶ πάσας ἐνέπρησε . τεθορυβημένων δὲ τῶν Ἀγαρηνῶν διὰ τοῦτο καὶ τὴν αἰτίαν ζητούντων , ὁ Ἀπόχαψ , οὕτω γὰρ ὁ σφῶν ὠνόμαστο ἀρχηγός , “ ἀποικίαν ᾐτεῖσθε ” φησίν · “ ἰδοὺ τοίνυν χώρα ῥέουσα μέλι καὶ γάλα καὶ ταύτην κατασχόντες οἰκήσατε ” . ἐκείνων δὲ εἰπόντων “ καὶ τὰ φίλτατα ποῦ ” ; ὁ Ἀπόχαψ “ ἐνταῦθα γυναῖκές εἰσιν ” ἀνθυπήνεγκεν , “ ἐξ ὧν γενήσονται καὶ παῖδες ὑμῖν οὐ μετὰ μακρόν . ” τούτοις πεισθέντες οἱ ἐκ τῆς Ἄγαρτήν τε νῆσον ὑφ’ ἑαυτοὺς ἐποιήσαντο καὶ τοὺς αὐθιγενεῖς ἐδουλώσαντο . ὅτε καὶ Κύριλλος ὁ Γορτύνης ἐπίσκοπος ἀθλήσας ὑπὲρ Χριστοῦ μαρτυρίου κεκόμιστο στέφανον . θανούσης δὲ τῆς συζύγου τῷ βα - σιλεῖ ἐκεῖνος ὑπεκρίνετο μὲν εἰς τὸ προφανὲς δευτέροις ὁμιλῆσαι γάμοις μὴ βούλεσθαι , κρύβδην δὲ πρὸς τοὺς ἐξόχους τῆς γερουσίας διεπέμπετο ἀξιοῦσθαι παρ’ αὐ‘ῶν ἑτέραν τοῦ βίου κοινωνὸν εἰσοικίσασθαι . καὶ ἡ σκῆψις ὡς εὐπρεπής · δεινὸν γὰρ ἔφασαν εἶναι ἡμὰς μὲν βασιλεύεσθαι παρὰ σοῦ , τὰς δ’ ἡμῶν συνοίκους βασιλίδος στερίσκεσθαι . ὁ δὲ πρότερον μὲν ἀκκιζόμενος τὴν ἀξίωσιν οὐ προσίεται · λιπαρούντων δ’ ἐκείνων πίστεις ἐξ αὐτῶν ἀπῄτει , εἰ βούλοιντο ἀγαγέσθαι αὐτὸν βασιλίδα , ὡς καὶ μετὰ θάνατον αὐτοῦ βασίλισσαν ταύτην ἕξουσι καὶ τὰ ἐκ ταύτης αὐτῷ φυησόμενα ὡς βασιλέας τιμήσουσι . ταῦτα δὲ τῶν τῆς συγκλήτου ἐγγράφως αὐτῷ ἐπαγγειλαμένων , κἀκεῖνος αὐτοῖς προσεποιή - σατο πείθεσθαι καὶ εἰσοικίζεται γυναῖκά τινα , θυγατέρα λεγομένην γενέσθαι τοῦ βασιλεύσαντος Κωνσταντίνου , ὃν ἡ μήτηρ , ὡς ἤδη ἔμπροσθεν εἴρηται , ἐξετύφλωσεν . ἦν δ᾿ αὕτη κεκαρμένη πρὸ πλείονος καὶ ἐν τῇ νήσῳ τῇ Πρίγκιπος ταῖς ἀσκουμέναις ἐκεῖ μοναχαῖς ἐκ πρώτης τριχὸς συγκατείλεκτο , καὶ ἡ κλῆσις τῇ γυναικὶ Εὐφροσύνη . τοῦ πατριάρχου δὲ Θεοδότου θανόντος , ὃς ἔξ ἔτη ἀσεβῶς τῆς ἐκκλησίας ἐκράτησεν , Ἀντώνιος προεχειρίσθη , ᾧ Κασσιματᾶς τὸ ἐπώνυμον , καὶ οὗτος δὲ τὴν περὶ τὴν πίστιν δόξαν διέστραπτο . ὁ μέντοι βασιλεὺς στόλον ἐκπέμπει κατὰ τῶν τὴν Κρήτην κατασχόντων Ἀγαρηνῶν . ἥττητο δέ , καὶ οἱ περιλειφθέντες ἐπαν ῆλθον τῆς ἥττης αὐτάγγελοι . εἶτ᾿ αὖθις ἕτερον πολὺ ναυτικὸν ἑτοιμασάμενος ἔστειλε , τούτῳ στρατηγὸν ἐπιστήσας τὸν Κρατερόν , ὃς συμβαλὼν τοῖς ἐν Κρήτη Ἀγαρηνοῖς πρότερον μὲν εὐτύχησε , πολλοὺς ἐκείνων καὶ ζωγρήσας καὶ ἀνελών . εἶτα τῇ νίκῃ τεθαρρηκὼς κἀκεῖνος καὶ ὁ ὑπ᾿ ἐκεῖνον λαός , ὡς ἤδη τῶν ἐναντίων ἐκνενευρισμένων καὶ μὴ ἄν ποτε προσβαλεῖν αὐτοῖς τολμησόντων , ἀνέσει ἑαυτοὺς καὶ πότοις ἐξέδωκαν ἀφυλάκτως καὶ ὕπνωττον κατὰ τὴν νύκτα ἐκείνην σὺν ῥᾳστώνῃ πολλῇ . ἅπερ κατανοήσαντες . οἱ πολέμιοι νυκτὸς αὐτοῖς ἐπῆλθον μετὰ μεγίστου ἀλαλαγμοῦ καὶ πάντας διέφθειραν , ὡς μικροῦ μηδ᾿ ἄγγελον περιλειφθῆναι τῆς συμφορᾶς . καὶ αὐτὸς γὰρ ὁ τοῦ στόλου ἐξάρχων ὁ Κρατερὸς ἐν πλοίῳ ἐμπορικῷ φυγὰς ἀπιὼν κατελήφθη καὶ ἀνεσκολοπίσθη . ἕτερος δέ τις αὖθις Ὠορύφας καλούμενος ναυτικὸν πιστευθεὶς ἕτερον ἐπῄει τὰς νήσους , καὶ ταῖς πειρατικαῖς ναυσὶ τῶν Ἀγαρηνῶν συνεπλέκετο , καὶ τὴν τούτων ῥύμην τὴν πρὸς προνομὴν ἀνέκοπτε , καὶ τοὺς ἐν τῇ Κρήτῃ τοῦ προτέρου θράσους ἀνέστειλε . καὶ κατὰ Σικελίαη δὲ στάσις ἑτέρα κεκίνητο . ἀνὴρ γάρ τις Εὐφήμιος καοῦ κατάρχων τινὸς ἔρωτι περι - μανεῖ μοναζούσης ἐλήφθη τινός , καὶ ταύτην ἅρπαγ - μὰ τίθεται . ἐξήτει εἰ τοίνυν τοῦτον ὁ στρατηγός , διὰ τὸ ἁμάρτημα κολασθησόμενον . ὁ δὲ διὰ τοῦτο τῶ τῆς Ἀφρικῆς ἀμηρᾷ φυγὼν προσελήλυθε , καί οἱ προδοῦναι τὴν Σικελίαν ὑπισχνεῖτο καὶ φόρους αὐ - τῷ παρέχειν πολλούς , εἰ βασιλεὺς ἀναρρηθείη ‘ρω - μαίων . καὶ ὁ μὲν τὴν ἔφεσιν ἐκείνου πληροῖ καὶ δύναμιν αὐτῷ δίδωσι βαρεῖαν . ὁ δ’ Εὐφήμιος αὐτῶ τὴν Σικελίαν προδίδωσι . καὶ ἡ μὲν ὑπὸ τοὺς Ἀγαρηνοὺς τὸν τρόπον τοῦτον ἐγένετο . ὁ δ’ Εὐφήμιος οὐ μετὰ μακρὸν δίκην ἐκτίνει τῆς οἰκείας παρανομίας καὶ ἀπονοίας , καὶ στερίσκεται τῆς ζωῆς , ἀναιρεθεὶς βιαιότατα . ὁ βασιλεὺς δὲ Μιχαὴλ ἐπὶ ἔτη ὀκτὼ καὶ μῆνας ἐννέα ἀπολαύσας τῆς βασιλείας , νεφρίτιδι νόσῳ καὶ ἐπισχέσει τῶν οὔρων ἢ δυσεντερίᾳ , λέγεται γὰρ καὶ ἄμφω , κατέστρεψε τὴν ζωήν , τῷ υἱῷ Θεοφίλῳ τὴν βασιλείαν καταλιπών . ἐπ’ ἐκείνου δὲ καὶ ἡ Δαλματία τῆς τῶν Ῥωμαίων ἀρχῆς ἀφηνίασε . λέγεται δὲ καὶ ἀρχαῖον εἶναι χρησμὸν οὑτωσί πως περιέχοντα · ἀρχὴ κακῶν γε προσπεσεῖται τῇ χθονί , ὅταν κατάρξῃ τῆς Βαβυλῶνος δράκων δύσγλωττος οὗτος καὶ φιλόχρυσος λίαν . καὶ ἦν ὡς ἀληθῶς ἐκεῖνος λίαν φιλοχρυσότατος .
Lemmas: ὁ γοῦν ἀποστασία ὁ ὁ Θωμᾶς καί ὁ ἐμφύλιος πόλεμος ὁ Ῥωμαϊκός ἀσχολέω δύναμις C ἄδεια εὑρίσκω πᾶς οἶς πρός εἰσπεράω Ἀγαρηνός , ὁ ὁ ὁ Ἰβηρία οἰκέω κόλπος καί λέγω Ἱσπανός , ὁ σφέτερος πρόσειμι ἀρχηγός , εἰμί αὐτός καλέω ἀμερμουμνῆς , καί αἰτέω ἀποικία στέλλω , διά πλῆθος στενοχωρέω . ἐκεῖνος κατανεύω , καί οὗτος παραλαμβάνω σύν τριήρης ἀποπλέω , ὁ ὑπό Ῥωμαῖος νῆσος περίειμι τε καί ληΐζω . ὡς δέ ἵημι καί εἰς ὁ Κρήτη καί ὁ οὗτος γιγνώσκω πάμφορος , ὁ μέν πλεῖστος εἰς λεῖος ἐκπέμπω , αὐτός δέ μετά ὀλίγος εἰς φυλακή δῆθεν παραλείπω ὁ ναός πῦρ ἐν βάλλω κατά αὐτός καί πᾶς ἐμπίμπρημι . θορυβέω δέ ὁ Ἀγαρηνός διά οὗτος καί ὁ αἴτιος ζητέω , ὁ Ἀπόχα , οὗτος γάρ ὁ σφεῖς ὀνομάζω ἀρχηγός , “ ἀποικία αἰτέω ” φημί · “ ἰδού τοίνυν χώρα ῥέω μέλι καί γάλα καί οὗτος κατέχω οἰκέω ” . ἐκεῖνος δέ εἶπον “ καί ὁ φίλος ποῦ ” ; ὁ Ἀπόχα “ ἐνταῦθα γυνή εἰμί ” ἀνθυπήνεγκεν , “ ἐκ ὅς γίγνομαι καί παῖς σύ οὖον μετά μακρός . ” οὗτος πείθω ὁ ἐκ ὁ Ἄγαρτήν τε νῆσος ὑπό ἑαυτοῦ ποιέω καί ὁ αὐθιγενής δουλόω . ὅτε καί Κύριλλος ὁ Γόρτυς ἐπίσκοπος ἀθλέω ὑπέρ Χριστός μαρτύριον κομίζω στέφανος . θνῄσκω δέ ὁ σύζυγος ὁ βάω - σιλεῖ ἐκεῖνος ὑποκρίνομαι μέν εἰς ὁ προφανής δύο ὁμιλέω γάμος μή βούλομαι , κρύβδην δέ πρός ὁ ἔξοχος ὁ γερουσία διαπέμπω ἀξιόω παρά αὐ‘ῶν ἕτερος ὁ βίος κοινωνός εἰσοικίζω . καί ὁ σκῆψις ὡς εὐπρεπής · δεινός γάρ φημί εἰμί ἡμός μέν βασιλεύω παρά σύ , ὁ δέ ἐγώ σύνοικος βασιλίς στερίσκω . ὁ δέ πρότερος μέν ἀκκίζομαι ὁ ἀξίωσις οὖον προσίημι · λιπαρέω δέ ἐκεῖνος πίστις ἐκ αὐτός ἀπαιτέω , εἰμί βούλομαι ἄγω αὐτός βασιλίς , ὡς καί μετά θάνατος αὐτός βασίλισσα οὗτος ἔχω καί ὁ ἐκ οὗτος αὐτός φύω ὡς βασιλεύς τιμάω . οὗτος δέ ὁ ὁ σύγκλητος ἔγγραφος αὐτός ἐπαγγέλλω , ἐκεῖνος αὐτός προσποιέω - Σάτο πείθω καί εἰσοικίζω γυνή τις , θυγάτηρ λέγω γίγνομαι ὁ βασιλεύω Κωνσταντῖνος , ὅς ὁ μήτηρ , ὡς ἤδη ἔμπροσθεν εἴρω , ἐκτυφλόω . εἰμί δέ οὗτος κείρω πρό πλείων καί ἐν ὁ νῆσος ὁ Πρίγκιπος ὁ ἀσκέω ἐκεῖ μοναχός ἐκ πρῶτος θρίξ συγκαταλέγω , καί ὁ κλῆσις ὁ γυνή Εὐφροσύνη . ὁ πατριάρχης δέ Θεόδοτος θνῄσκω , ὅς ἐκ ἔτος ἀσεβής ὁ ἐκκλησία κρατέω , Ἀντώνιος προχειρίζω , ὅς κασσιματη ὁ ἐπώνυμος , καί οὗτος δέ ὁ περί ὁ πίστις δόξα διαστρέφω . ὁ μέντοι βασιλεύς στόλος ἐκπέμπω κατά ὁ ὁ Κρήτη κατέχω Ἀγαρηνός . ἡττάω δέ , καί ὁ περιλείπομαι ἐπήν ἔρχομαι ὁ ἧσσα αὐτάγγελος . εἶτα αὖθις ἕτερος πολύς ναυτικόν ἑτοιμάζω στέλλω , οὗτος στρατηγός ἐφίστημι ὁ Κρατερός , ὅς συμβάλλω ὁ ἐν Κρήτη Ἀγαρηνός πρότερος μέν εὐτυχέω , πολύς ἐκεῖνος καί ζωγρέω καί ἀναιρέω . εἶτα ὁ Νίκη θαρσέω ἐκεῖνος καί ὁ ὑπό ἐκεῖνος λαός , ὡς ἤδη ὁ ἐναντίος ἐκνευρίζω καί μή ἄν ποτός προσβάλλω αὐτός τολμάω , ἄνεσις ἑαυτοῦ καί πότος ἐκδίδωμι ἀφύλακτος καί ὑπνώττω κατά ὁ νύξ ἐκεῖνος σύν ῥᾳστώνη πολύς . ὅσπερ κατανοέω . ὁ πολέμιος νύξ αὐτός ἐπέρχομαι μετά μέγας ἀλαλαγμός καί πᾶς διαφθείρω , ὡς μικρός μηδέ ἄγγελος περιλείπομαι ὁ συμφορά . καί αὐτός γάρ ὁ ὁ στόλος ἐξάρχω ὁ Κρατερός ἐν πλοῖον ἐμπορικός φυγάς ἀπέρχομαι καταλαμβάνω καί ἀνασκολοπίζω . ἕτερος δέ τις αὖθις ωορυφημι καλέω ναυτικόν πιστεύω ἕτερος ἔπειμι ὁ νῆσος , καί ὁ πειρατικός ναῦς ὁ Ἀγαρηνός συμπλέκω , καί ὁ οὗτος ῥύμη ὁ πρός προνομή ἀνακόπτω , καί ὁ ἐν ὁ Κρήτη ὁ πρότερος θράσος ἀναστέλλω . καί κατά Σικελία δέ στάσις ἕτερος κινέω . ἀνήρ γάρ τις Εὐφήμιος κάω κατάρχω τις Ἔρως περί - μαίνομαι μονάζων λαμβάνω τις , καί οὗτος ἅρπαξ - μά τίθημι . ἐξαιτέω εἰμί τοίνυν οὗτος ὁ στρατηγός , διά ὁ ἁμάρτημα κολάζω . ὁ δέ διά οὗτος ὁ ὁ Ἀφρική ἀμηρᾶς φεύγω πρόσειμι , καί ὁ προδίδωμι ὁ Σικελία ὑπισχνέομαι καί φόρος αὖος - ὁ παρέχω πολύς , εἰμί βασιλεύς ἀναρρέω ρω - Μαίων . καί ὁ μέν ὁ ἔφεσις ἐκεῖνος πληρόω καί δύναμις αὐτός δίδωμι βαρύς . ὁ δέ Εὐφήμιος αὐτός ὁ Σικελία προδίδωμι . καί ὁ μέν ὑπό ὁ αγαρηνός ὁ τρόπος οὗτος γίγνομαι . ὁ δέ Εὐφήμιος οὖον μετά μακρός δίκη ἐκτίνω ὁ οἰκεῖος παρανομία καί ἀπόνοια , καί στερίσκω ὁ ζωή , ἀναιρέω βίαιος . ὁ βασιλεύς δέ Μιχαήλ ἐπί ἔτος ὀκτώ καί μείς ἐννέα ἀπολαύω ὁ βασίλεια , νεφρῖτις νόσος καί ἐπίσχεσις ὁ ὅρος ἢ δυσεντερία , λέγω γάρ καί ἄμφω , καταστρέφω ὁ ζωή , ὁ υἱός Θεόφιλος ὁ βασίλειος καταλείπω . ἐπί ἐκεῖνος δέ καί ὁ Δαλματία ὁ ὁ Ῥωμαῖος ἀρχή αφηνιάζω . λέγω δέ καί ἀρχαῖος εἰμί χρησμός οὕτως πως περιέχω · ἀρχή κακός γε προσπίπτω ὁ Χθών , ὅταν κατάρχω ὁ Βαβυλών δράκων δύσγλωττος οὗτος καί φιλόχρυσος λίαν . καί εἰμί ὡς ἀληθής ἐκεῖνος λίαν φιλόχρυσος .