joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 11.8
Γάιος μὲν οὕτως ἐφθάρη · τῆς δὲ βουλῆς ἐν τῷ Καπιτωλίῳ συναθροισθείσης τοῖς μὲν δημοκρατεῖ - σθαι ἐδόκει , οἶ δὲ μοναρχεῖσθαι καὶ αὖθις ἔκρινον · καὶ τούτων οἱ μὲν τόνδε , οἶ δὲ τόνδε ᾑροῦντο . κἀν τούτῳ στρατιῶταί τινες εἰς τὸ παλάτιον , ἵνα τι διαρπάσωσιν , εἰσπηδήσαντες εὗρον ἐν σκοτεινῇ γωνίᾳ κατακρυπτόμενόν που τὸν Κλαύδιον , συνῆν γὰρ τῷ Γαΐῳ τοῦ θεάτρου ἐξερχομένῳ , καὶ τὴν ταραχὴν φοβηθεὶς κατεκρύβη , καὶ ἐξεῖλκον αὐτὸν μὴ εἰδότες ὅστις ἦν · γνόντες δὲ αὐτοκράτορά τε προσηγόρευσαν καὶ ἐς τὸ στρατόπεδον ἤγαγον , καὶ μή τινος ἐνδοιά - σαντος ἅπαντες αὐτῷ τὸ κράτος δεδώκασιν , ὡς ἐκ γένους ὄντι βασιλικοῦ καὶ νομιζομένῳ ἐπιεικεῖ . εἰ γὰρ καὶ ἀνεδύετο καὶ ἀντέλεγεν , ἀλλ’ ὅσον ἐξίστατο καὶ ἀντέκειτο , τοσοῦτον μᾶλλον ἀντεφιλονείκουν οἰ στρατιῶται μὴ παρ’ ἑτέρων λαβεῖν αὐτοκράτορα , ἀλλ’ αὐτοὶ δοῦναι πᾶσι . διὸ καὶ ἄκων , ὡς ἐδόκει , ὑπέκυψε . μαθόντες δὲ καὶ οἱ ὕπατοι καὶ οἷ βουλευταὶ ἤδη προκατειλῆφθαι τὴν ἀρχήν , καὶ αὐτοὶ ὡμο - λόγησαν . Καὶ οὕτω Τιβέριος Κλαύδιος Νέρων Γερμανικὸς ὁ τοῦ Δρούσου τοῦ τῆς λῖ βίας υἱοῦ παῖς τῆς αὐτοκρατοῦς ἀρχῆς ἔτυχεν , ἄγων ἔτος πεντηκοστόν . ἐγένετο δὲ τὴν μὲν ψυχὴν οὐ φαῦλος , ἀλλὰ καὶ ἐν παιδείᾳ ἤσκητο ἴ’ . ὥστε καὶ συγγράψαι τινά · τὸ δὲ σῶμα νοσώδης . πάνυ δὲ ἐγυναικοκρατήθη ἅμα καὶ ἐδουλοκρατήθη , ἅτε καὶ ἐκ παίδων ἴν τ’ ἑ νοσηλείᾳ καὶ ἐν φόβῳ πολλῷ τραφείς , κἀντεῦθεν καὶ ἐπὶ πλεῖον τῆς ἀληθείας προσποιησάμενος εὐήθειαν καὶ ἤθους χαυνότητα , ὅπερ καὶ αὐτὸς ἐν τῇ βουλῇ ὡμολόγησε , καὶ πολὺν μὲν χρόνον τῇ τήθῃ Λιβίᾳ , πολὺν δὲ τῇ μητρὶ Ἀντωνίᾳ τοῖς τ’ ἀπελευθέροις συνδιαι - τηθείς , οὐδὲν ἐλευθεροπρεπὲς ἐπεδείκνυτο . ἐπετί - θεντο δ’ αὐτῷ αἱ γυναῖκές τε καὶ οἶ ἀπελεύθεροι ἐν τοῖς πότοις καὶ ἐν ταῖς μίξεσι · πάνυ γὰρ ἀπλήστως ἀμφοτέροις προσέκειτο . πρὸς δὲ καὶ δειλίαν εἶχε . τοιοῦτος δὲ πεφυκώς , ὡς συνελόντι εἰπεῖν , ὅμως οὐκ ὀλίγα καὶ δεόντως ἔπραττεν ὁσάκις τῶν εἰρημένων παθῶν ἔξω ἐγίνετο καὶ ἑαυτοῦ ἐκράτει . οὐκ εὐθὺς μέντοι εἰς τὴν βουλὴν εἰσῆλθεν , ἀλλὰ μετὰ τριακοεἰ στῆν ἡμέραν , διά τε τὸν Γάιον οὕτως ἀπολωλότα δεδιὼς καὶ ὅτι τινὲς ἑαυτοῦ βελτίους εἰς τὴν ἀρχὴν παρὰ τῆς βουλῆς ὠνομάσθησαν . ἀλλὰ τά τε ἄλλα ἀκριβῶς ἐφυλάσσετο καὶ πάντας τοὺς αὐτῷ προσιόντας ἐρευνᾶσθαι ἐποίει μή τι ξιφίδιον ἔχωσι , καὶ ἐν τοῖς συμποσίοις στρατιώτας εἶχεν αὐτῷ συνόντας . ὃ καὶ μετὰ ταῦτα ἐγίνετο · ἡ δὲ τῶν ξιφιδίων ἔρευνα διὰ Οὐεσπασασιανοῦ ἐπαύσατο . Τὸν μὲν οὖν Χαιρέαν καί τινας ἄλλους ἀπέκτεινεν , οὐ διὰ τὸν Γάιον , ἀλλ’ ἑαυτῷ ἀσφάλειαν προμηθούμενος · μηθούμενος · καὶ ὁ Σαβῖνος δὲ ἑκὼν ἀπέθανε , μὴ ἀξιώσας κολασθέντος τοῦ Χαιρέου αὐτὸς περιεῖναι · τὰς δὲ τοῦ Γαί·ου ἀδελφὰς τήν τ’ ἑ Ἀγριππῖναν καὶ τὴν Ἰουλίαν καταγαγὼν ἐκ τῆς ὑπερορίας , καὶ τὰς οὐσίας αὐταῖς ἀπέδωκε , καὶ τοὺς ἄλλους τοὺς ἐκπε - σόντας ὁμοίως κατήγαγε . καὶ τοὺς ἐν εἱρκταῖς δεδε - μένους ἀκριβῶς ἐξετάσας , τοὺς μὲν συκοφαντουμένους ἀφῆκε , τοὺς δὲ κάκουργήσαντάς τι ἐκόλασε . καὶ τὰ φάρμακα , ἃ πολλὰ ἐν τοῖς τοῦ Γαΐου εὑρέθη , καὶ τὰ βιβλία τοῦ Πρωτογενοῦς , ὃν καὶ ἀπέκτεινεν , ἔκαυσε . τά τε γράμματα ἃ ἔλεγε μὲν κατακαῦσαι ὁ Γάιος , εὑρέθησαν δὲ ὄντα , τοῖς βουλευταῖς τε έπέδεειξε , καὶ ἔδωκεν ἀναγνῶναι τοῖς τε γράψασιν αὐτὰ καὶ τοῖς καθ’ ὧν ἐγέγραπτο , καὶ μετὰ τοῦτο κατέφλεξε . τῆς τε γερουσίας ἀτιμῶσαι βουληθείσης τὸν Γάιον , ψηφισθῆναι μὲν τοῦτο αὐτὸς ἐκώλυσε , νυκτὸς δὲ τὰς εἰκόνας αὐτοῦ πάσας ἠφάνισε , καὶ τὰ ὑπὸ τοῦ Γαΐου καὶ ὑφ’ ἑτέρων δι’ ἐκεῖνον οὐκ ὀρθῶς γεγονότα ἀνέτρεψεν . ἀνδριάντων δὲ αὐτῷ ψηφισθέντων παρῃτήσατο · καὶ θύειν ἢ προσκυνεῖν ἐν ἀγάλμασιν αὐτῷ ἀπηγόρευσε . καὶ ἄλλα δὲ τοιαῦτα πολλὰ ἐποίει , μετριοφρονῶν καὶ κρίσει ταῦτα πράττων , ἀλλ’ οὐκ ἐπιτηδεύσει . τὰς γοῦν θυγατέρας κατηγγύησε τὴν μὲν Λουκίῳ Ἰουνίῳ Σιλανῷ , τὴν δὲ Γναίῳ Πομπηίῳ Μάγνῳ . καὶ οὐδὲν ὑπέρογκον ἔπραξεν , ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἐδίκασε καὶ ἡ βουλὴ ἠθροίσθη . ταῦτά τε οὖν ἐπιεικῶς ἔπραττε , καὶ τῶν ὑπάτων ἐν τῷ συνεδρίῳ καταβάντων ἀπὸ τῶν δίφρων , ἔνα διαλεχθῶσιν αὐτῷ , προσεξαν ἔστη τε καὶ ἀντιπροσῆλθε σφίσιν . ἰδιωτικῶς τε ἔζη ὧς τὰ πολλὰ καὶ ἑλληνικῶς αὐτός τε καὶ οἱ περὶ αὐτὸν διῃτῶντο . Περὶ τὰ χρήματα δὲ θαυμαστὸς ἐγένετο . ἀπηγόρευσε γὰρ ἀργύριον αὐτῷ προσφέρεσθαι , ὃ καὶ ἐπὶ τοῦ Αὐγούστου ἐγίνετο . ἀπεῖπε δὲ μηδὲ κληροπαρά τινος συγγενεῖς ἔχοντας καταλιμπάνεσθαι . καὶ τῶν προδημευθέντων ἐπί τε τοῦ Τιβερίου καὶ τοῦ Γαΐου τὰ μὲν αὐτοῖς ἔτι περιοῦσι , τὰ δὲ τοῖς τέκνοις αὐτῶν ἀπέδωκε · καὶ πολλοῖς παρὰ τοῦ Γαΐου τὰς σφετέρας ἀρχὰς καὶ χώρας ἀφαιρεθεῖσιν αὐτὸς αὖθις ἐπανεσώσατο . καὶ ἄλλα τοιαῦτα ἔργα εἰργάσατο , δι’ ἃ ἐπῃνεῖτο . ὑπὸ δὲ τῶν ἐξελευθέρων αὐτοῦ 20 καὶ τῆς γυναικὸς Βαλερίας Μεσσαλίνης ἕτερα ἐπράχθη οὐχ ὁμοιότροπα . λιμοῦ μέντοι ἰσχυροῦ γενομένου οὐ μόνον τῆς τότε ἀφθονίας ἐφρόντισεν , ἀλλὰ καὶ τῆς εἰσέπειτα . ἐπεισάκτου γὰρ παντὸς σχεδὸν τοῦ σίτου τοῖς Ῥωμαίοις ὄντος , ἡ χώρα ἡ πρὸς ταῖς ἐκβολαῖς τοῦ Τιβέριδος οὔτε κατάρσεις ἀσφαλεῖς οὔτε λιμένας ἐπιτηδείους ἔχουσα ἀνωφελὲς σφίσι τὸ κράτος τῆς θαλάσσης ἐποίει · οὐδὲν γὰρ κατὰ τὴν χειμερινὴν ὥραν ἠδύνατο εἰσφοιτᾶν . τοῦτο οὖν συνιδὼν λιμένας τε κατεσκεύασε καὶ ἀπετέλεσε πρᾶγμα καὶ τοῦ φρονήματος καὶ τοῦ μεγέθους τῆς Ῥώμης ἄξιον . ἐν πᾶσι δὲ μετριάζων , οὔτε γεννηθέν - τος αὐτῷ υἱέος , ὃς τότε μὲν Κλαύδιος Τιβέριος Γερμανικός , ὕστερον δὲ καὶ Βρεττανικὸς ἐπωνομάσθη , ἄλλο τι ἐπιφανὲς ἔπραξεν , οὔτ’ Αὔγουστον αὐτὸν ἢ τὴν Μεσσαλῖναν Αὐγούσταν ἐπικληθῆναι ἐφῆκε .
Lemmas: Γάιος μέν οὕτως φθείρω · ὁ δέ βουλή ἐν ὁ Καπιτώλιον συναθροίζω ὁ μέν δημοκρατέομαι - ἕπομαι δοκέω , οἶς δέ μοναρχέω καί αὖθις κρίνω · καί οὗτος ὁ μέν ὅδε , οἶς δέ ὅδε αἱρέω . ἐν οὗτος στρατιώτης τις εἰς ὁ Παλάτιον , ἵνα τίς διαρπάζω , εἰσπηδάω εὑρίσκω ἐν σκοτεινός γωνία κατακρύπτω ποῦ ὁ Κλαύδιος , σύνειμι γάρ ὁ Γάϊος ὁ θέατρον ἐξέρχομαι , καί ὁ ταραχή φοβέω κατακρύπτω , καί ἐξέλκω αὐτός μή οἶδα ὅστις εἰμί · γιγνώσκω δέ αὐτοκράτωρ τε προσαγορεύω καί εἰς ὁ στρατόπεδον ἄγω , καί μή τις Ἔνδοιος - Σάντος ἅπας αὐτός ὁ κράτος δίδωμι , ὡς ἐκ γένος εἰμί βασιλικός καί νομίζω ἐπιεικής . εἰμί γάρ καί ἀναδύνω καί ἀντιλέγω , ἀλλά ὅσος ἐξίστημι καί ἀντίκειμαι , τοσοῦτος μᾶλλον ἀντιφιλονεικέω ὁ στρατιώτης μή παρά ἕτερος λαμβάνω αὐτοκράτωρ , ἀλλά αὐτός δίδωμι πᾶς . διό καί ἄκων , ὡς δοκέω , ὑποκύπτω . μανθάνω δέ καί ὁ ὕπατος καί οἷ βουλευτής ἤδη προκαταλαμβάνω ὁ ἀρχή , καί αὐτός ώμος - λογάω . καί οὗτος Τιβέριος Κλαύδιος Νέρων Γερμανικός ὁ ὁ Δροῦσος ὁ ὁ λίαν Βίας υἱός παῖς ὁ αὐτοκρατής ἀρχή τυγχάνω , ἄγω ἔτος πεντηκοστός . γίγνομαι δέ ὁ μέν ψυχή οὖον φαῦλος , ἀλλά καί ἐν παιδεία ἀσκέω εἷς . ὥστε καί συγγράφω τις · ὁ δέ σῶμα νοσώδης . πάνυ δέ γυναικοκρατέομαι ἅμα καί δουλοκρατέομαι , ἅτε καί ἐκ παῖς εἶμι τε ὅς νοσηλεία καί ἐν φόβος πολύς τρέφω , ἐντεῦθεν καί ἐπί πλείων ὁ ἀλήθεια προσποιέω εὐήθεια καί ἦθος χαυνότης , ὅσπερ καί αὐτός ἐν ὁ βουλή ὁμολογέω , καί πολύς μέν χρόνος ὁ τήθη Λιβία , πολύς δέ ὁ μήτηρ Ἀντωνία ὁ τε ἀπελεύθερος συνδιαι - τήθω , οὐδείς ἐλευθεροπρεπής ἐπιδείκνυμι . ἐπιτίθημι - τίθημι δέ αὐτός ὁ γυνή τε καί οἶς ἀπελεύθερος ἐν ὁ πότος καί ἐν ὁ μίξις · πάνυ γάρ ἄπληστος ἀμφότερος πρόσκειμαι . πρός δέ καί δειλία ἔχω . τοιοῦτος δέ φύω , ὡς συναιρέω εἶπον , ὅμως οὐ ὀλίγος καί δήω πράσσω ὁσάκις ὁ εἴρω πάθος ἔξω γίγνομαι καί ἑαυτοῦ κρατέω . οὐ εὐθύς μέντοι εἰς ὁ βουλή εἰσέρχομαι , ἀλλά μετά τριακοεἰ ἵστημι ἡμέρα , διά τε ὁ Γάιος οὕτως ἀπόλλυμι δείδω καί ὅτι τις ἑαυτοῦ ἀγαθός εἰς ὁ ἀρχή παρά ὁ βουλή ὀνομάζω . ἀλλά ὁ τε ἄλλος ἀκριβῶς φυλάσσω καί πᾶς ὁ αὐτός πρόσειμι ἐρευνάω ποιέω μή τίς ξιφίδιον ἔχω , καί ἐν ὁ συμπόσιον στρατιώτης ἔχω αὐτός σύνειμι . ὅς καί μετά οὗτος γίγνομαι · ὁ δέ ὁ ξιφίδιον ἔρευνα διά ουεσπασασιανω παύω . ὁ μέν οὖν Χαιρέας καί τις ἄλλος ἀποκτείνω , οὖον διά ὁ Γάιος , ἀλλά ἑαυτοῦ ἀσφάλεια προμηθέομαι · μηθουμην · καί ὁ Σαβῖνος δέ ἑκών ἀποθνῄσκω , μή ἀξιόω κολάζω ὁ Χαιρέας αὐτός περίειμι · ὁ δέ ὁ Γάιος ἀδελφή ὁ τε ὅς Ἀγριππῖνα καί ὁ Ἰουλία κατάγω ἐκ ὁ ὑπερορία , καί ὁ οὐσία αὐτός ἀποδίδωμι , καί ὁ ἄλλος ὁ ΕΚΠΕ - Σόντας ὁμοίως κατάγω . καί ὁ ἐν εἱρκτή δεδε - μένος ἀκριβῶς ἐξετάζω , ὁ μέν συκοφαντέω ἀφίημι , ὁ δέ κακουργέω τίς κολάζω . καί ὁ φάρμακον , ὁ πολύς ἐν ὁ ὁ Γάϊος εὑρίσκω , καί ὁ βιβλίον ὁ Πρωτογενής , ὅς καί ἀποκτείνω , καίω . ὁ τε γράμμα ὁ λέγω μέν κατακαίω ὁ Γάιος , εὑρίσκω δέ εἰμί , ὁ βουλευτής τε ἐπιδείκνυμι , καί δίδωμι ἀναγιγνώσκω ὁ τε γράφω αὐτός καί ὁ κατά ὅς γράφω , καί μετά οὗτος καταφλέγω . ὁ τε γερουσία ἀτιμόω βούλομαι ὁ Γάιος , ψηφίζω μέν οὗτος αὐτός κωλύω , νύξ δέ ὁ εἰκών αὐτός πᾶς ἀφανίζω , καί ὁ ὑπό ὁ Γάϊος καί ὑπό ἕτερος διά ἐκεῖνος οὐ ὀρθῶς γίγνομαι ἀνατρέπω . ἀνδριάς δέ αὐτός ψηφίζω παραιτέομαι · καί θύω ἢ προσκυνέω ἐν ἄγαλμα αὐτός ἀπαγορεύω . καί ἄλλος δέ τοιοῦτος πολύς ποιέω , μετριοφρονέω καί κρίσις οὗτος πράσσω , ἀλλά οὐ ἐπιτηδεύω . ὁ γοῦν θυγάτηρ κατεγγυάω ὁ μέν Λούκιος Ἰούνιος Σιλανός , ὁ δέ Γναῖος Πομπήιος μάγνος . καί οὐδείς ὑπέρογκος πράσσω , ἀλλά καί αὐτός ἐν ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος δικάζω καί ὁ βουλή ἀθροίζω . οὗτος τε οὖν ἐπιεικής πράσσω , καί ὁ ὕπατος ἐν ὁ συνέδριον καταβαίνω ἀπό ὁ δίφρος , νάω διαλέγω αὐτός , προσέχω ἵστημι τε καί ἀντιπροσέρχομαι σφεῖς . ἰδιωτικός τε ζῶ ὅς ὁ πολύς καί Ἑλληνικός αὐτός τε καί ὁ περί αὐτός διαιτάω . περι ὁ χρῆμα δέ θαυμαστός γίγνομαι . ἀπαγορεύω γάρ ἀργύριον αὐτός προσφέρω , ὅς καί ἐπί ὁ Αὔγουστος γίγνομαι . ἀπολέγω δέ μηδέ κληροπαρά τις συγγενής ἔχω καταλείπω . καί ὁ προδημεύω ἐπί τε ὁ Τιβέριος καί ὁ Γάϊος ὁ μέν αὐτός ἔτι περίειμι , ὁ δέ ὁ τέκνον αὐτός ἀποδίδωμι · καί πολύς παρά ὁ Γάϊος ὁ σφέτερος ἀρχή καί χώρα ἀφαιρέω αὐτός αὖθις ἐπανασῴζω . καί ἄλλος τοιοῦτος ἔργον ἐργάζομαι , διά ὁ ἐπαινέω . ὑπό δέ ὁ ἐξελεύθερος αὐτός 20 καί ὁ γυνή Βαλερία Μεσσαλίνη ἕτερος πράσσω οὐ ὁμοιότροπος . λιμός μέντοι ἰσχυρός γίγνομαι οὖον μόνος ὁ τότε ἀφθονία φροντίζω , ἀλλά καί ὁ εἰσέπειτα . ἐπείσακτος γάρ πᾶς σχεδόν ὁ σῖτος ὁ Ῥωμαῖος εἰμί , ὁ χώρα ὁ πρός ὁ ἐκβολή ὁ Τίβερις οὔτε κάταρσις ἀσφαλής οὔτε λιμήν ἐπιτήδειος ἔχω ἀνωφελής ὅς ὁ κράτος ὁ θάλασσα ποιέω · οὐδείς γάρ κατά ὁ χειμερινός ὥρα δύναμαι εἰσφοιτάω . οὗτος οὖν σύν-εἶδον λιμήν τε κατασκευάζω καί ἀποτελέω πρᾶγμα καί ὁ φρόνημα καί ὁ μέγεθος ὁ Ῥώμη ἄξιος . ἐν πᾶς δέ μετριάζω , οὔτε γεννάω - ὅς αὐτός υἱός , ὅς τότε μέν Κλαύδιος Τιβέριος Γερμανικός , ὕστερος δέ καί βρεττανικός ἐπονομάζω , ἄλλος τίς ἐπιφανής πράσσω , οὔτε Αὔγουστος αὐτός ἢ ὁ Μεσσαλῖνα Αὐγούστα ἐπικαλέω ἐφίημι .