joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 18.24
Οὗτος ὁ βασιλεύς , τοῦ ὀρφανοτροφείου ἐσχολακότος , ἀλλὰ μὴν καὶ ἄλλων γηροκομείων πολλῶν , τὰς πάντων κτήσεις τῷ ὀρφανοτροφείῳ προσνείμας καὶ αὐτὸς ἑτέρας προσαφορίσας , ἀνεκαίνισέ τε αὐτὸ καὶ ἀνενέωσε πολλοῖς ἀναλώμασι καὶ πλῆθος γηροκομουμένων αὐτῷ ἐγκατέστησεν . ἀλλὰ μὴν καὶ μοναζόντων καὶ μοναζουσῶν ἐν αὐτῷ ἐδείματο καταγώγια · πρὸς δὲ τοῖς καὶ διδασκαλεῖον γραμματικῶν , ἵν᾿ἐν αὐτῷ διδάσκοιντο παῖδες ὀρφανοὶ ἢ γονέων ἀπόρων , διδασκάλους ἐντάξας αὐτῷ καὶ παιδαγωγοὺς καὶ σιτήσεις ἀποτάξας τοῖς διδάσκουσί τε καὶ τοῖς μανθάνουσι . καὶ τὰ μὲν οὕτως ἔσχε καὶ μέχρι τοῦδε διατετήρηται . ἄλλο δ’ αὖθις κατὰ τοῦ αὐτο - κράτορος συνεστήσαντό τινες διαβούλιον , οὑ κορυφαῖος μὲν ἦν ὁ Ἀνεμᾶς Μιχαὴλ , συνίστορες δὲ πολλοὶ τῶν τὰ πρῶτα πραττομένων ἐν τῇ μοίρᾳ τῇ στρατιώτιδι . ἀλλὰ μήπω τῷ ἔργῳ ἐπιχειρήσαντες ἐγνώσθησάν τε καὶ συνελήφθησαν , καὶ τοῖς μὲν συνωμόταις ψίλωσις ἐπήχθη τῶν τριχῶν καὶ τοῦ πώγωνος , οὐ ξυρῷ , ἀλλὰ δρώπακι . τῷ δ’ Ἀνεμᾷ ἄψαυστος μὲν ἡ κεφαλὴ καὶ ὁ πώγων τετήρητο , πή - ρωσις δὲ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ κατεψήφιστο . ἔτι δὲ θριαμβευομένων αὐτῶν ἐπικαταλαμβάνει βασίλειον θέσπισμα , τῆς ποινῆς τὸν Ἀνεμᾶν ἐξαιρούμενον καί οἱ συγχωροῦν τῶν ὀμμάτων τὴν ἐκκοπήν . ἀφαιρεθέντες δὲ τὰς οὐσίας ὑπερορίαν ἄλλος ἀλλαχόθι κατεδικάσθησαν . ἡ μήτηρ δὲ τοῦ αὐτοκράτορος τούτου του τῶν τῆς βασιλείας πραγμάτων ἀναδεξαμένη , ὡς εἴρηται , τὴν διοίκησιν , μέχρι πολλοῦ ταύτην μετεχειρίζετο , ὅθεν καὶ τὰ πρὸς κάκωσιν τῶν ὑπηκόων τότε γινόμενα ἐκείνῃ οἱ πλείονες ἐπεγράφοντο . ἤχθετο μὲν οὖν ὁ βασιλεὺς ὡς ἐν μόνῳ σχεδὸν τῆς βασιλείας ἀπολαύων ὀνόματι , ᾐδεῖτο δὲ τὴν μητέρα καὶ ἀκούσης ἐκείνης ἀφελέσθαι τὴν ἐξουσίαν οὐκ ἤθελεν . ἐπεὶ δ’ ἐκείνῃ συνῆκεν ἀχθόμενον τὸν υἱόν , πτοηθεῖσα μὴ βιασθείη καὶ ἀθέλητον δόξῃ ποιήσασθαι τὴν μετάστασιν , παρακεχωρήκει πάντων τῷ υἱῷ τε καὶ αὐτοκράτορι καὶ τῶν βασιλείων ὑπανεχώρησε , τὴν τοῦ Παντεπόπτου μονήν , ἣν ἐκείνη ἐδείματο , κατοικίαν ποιησαμένη , παρ’ ᾗ καί τινας ἐνιαυτοὺς παροικήσασα ἐντίμως τε καὶ βασιλικῶς , ἐς γῆράς τε βαθὺ καταντήσασα , μετήλλαξε τὴν ζωήν . ἴνα δ’ ἐνιαυτὸν καὶ μικρόν τι πρὸς ὁ σεβαστοκράτωρ ἐπιβιοὺς τῇ μητρὶ κἀκεῖνος ἀπέτισε τὸ χρεών , κειράμενος τὴν τρίχα καὶ μεταμφιασάμενος κατὰ μοναχούς , ὡς ἔγνω ἐπιλείπειν αὐτῷ τὸ βιώσιμον . ἀπεβίω δ’ ἐπὶ παισὶ πολλοῖς , οὕς , ἐπεὶ καὶ ἡ μήτηρ αὐτῶν οὐδ’ ὅλον ἐνιαυτὸν ἐπιζήσασα τῷ ἀνδρὶ μετέστη τῶν γεηρῶν , ὁ βασιλεὺς προσελάβετο , καὶ τοὺς μὲν ἄρρενας συνῴκισε γυναιξί , τὰς δέ γε θηλείας ἀνδράσιν ἐξέδοτο καὶ ἔστεργε καὶ εὐηργέτει τοὺς ἀδελφόπαιδας . πρὸς δὲ τὴν κοινωνὸν τοῦ βίου ὁ βασιλεὺς οὗτος οὔτ’ ἀποστρόφως εἶχε τὸ πρότερον οὔτε λίαν ἐκείνῃ προσέκειτο , ἀφροδισίων δ’ ἡττώμενος οὐ πάνυ τὰ ἐς εὐνὴν ἐτύγχανε δίκαιος , ὅθεν καὶ βέλεσιν ἡ Αὐγούστω ζηλοτυπίας ἐβέβλητο . ἐπεὶ δ’ ὁ χρόνος προήκων τῷ αὐτοκράτορι τὰ πυρφόρα βέλη τοῦ ἔρωτος ἤμβλυνε , τότε πρὸς τὴν Αὐγούστων τρέψας τὸν ἔρωτα ὅλος ἢν τῆς πρὸς ἐκείνην στοργῆς , καὶ ἤθελεν εἶναι σχεδὸν αὐτῆς ἀδιάσπαστος . τοιαύτη μὲν οὖν τῇ βασιλίσσῃ ἐσύστερον ἡ διάθεσις , καὶ μεγάλα τότε ἠδύνατο , καὶ εἶχεν οὕτω μέχρις ἂν ἔρρωτο τὸ σῶμα τῷ βασιλεῖ . ἐπεὶ δ’ ἐκεῖνος τοὺς πόδας ἤλγει καὶ τὰς βάσεις ἐβέβλαπτο καὶ περὶ τὰ ἄρθρα τούτῳ μοχθηρᾶς ὕλης συνερρυήκεσαν ῥεύματα μάτα καὶ ἦν ἐντεῦθεν κλινοπετής , κατῆρχεν ἡ βασιλίς , καὶ τῷ ταύτης ἦν ὡς ἐπίπαν τιθέμενος ὁ αὐτοκράτωρ θελήματι , καὶ πᾶσα ἡ ἐξουσία καὶ ἡ τῆς βασιλείας διοίκησις ἀνατεθῆναι αὐτῇ μετὰ παρέλευσιν τοῦ ἀνδρὸς μεμελέτητο , ὡς καὶ τὸν υἱὸν καὶ βασιλέα ὑποκεῖσθαι αὐτῇ . τῷ δὲ τὸ σκέμμα οὐκ ἀνεκτὸν ἐς ἄνδρας ἤδη τελοῦντι καὶ γυναικὶ πρὸ πολλοῦ συναφθέντι τοῦ ἔθνους τῶν Οὔγγρων ἀρχηγοῦ θυγατρὶ καὶ παίδων γεγονότι πατρί . ἐδε - δοίκει γὰρ περὶ τῇ ἀρχῇ ἤ καὶ περὶ αὐτῇ τῇ ζωῇ , ὁρῶν τὴν μητέρα πολλὴν περὶ τὴν πρεσβυτέραν τῶν θυγατέρων ἐνδεικνυμένην σχέσιν καὶ περὶ τὸν ἐπ’ αὐτῇ κηδεστὴν τὸν Βρυέννιον . ὅθεν μετῄει τὸ συγενές , ἀλλὰ μέντοι καὶ ξύμπαντας , καὶ τὰ καθ’ ἐαυτὸν πρὸς ἕκαστον λαθραίως ἀποκλαιό μένος ἀνεμίμνησκε τῶν ὅρκων τοὺς ἄνδρας , οὑς οἶ πλείονες αὐτῶν ἦσαν ὀμωμοκότες , ὡς οὐχ ἕτερον ἂν παρὰ τοῦτον μετὰ τὸν πατέρα δέξαιντο αὐτοκράτορα . οἱ δ’ αὐτὸν ἐπεθάρρυνον , καὶ ἐπαρῆξαί οἱ καιροῦ καλοῦντος προθυμότατα ἐπηγγέλλοντο , ὅρκοις ἐμπεδοῦντες τὰς ὑποσχέσεις . ταῦτα δὲ τὴν βασιλίδα οὐκ ἐλελήθεισαν , δι’ ἃ καὶ προσώχθισε τῷ υἱῷ . ἐντεῦθεν παντί που καθάπαξ προσιέναι οἱ ἀπείρητο , καὶ πάντοθεν σκοποί τε καὶ κατοπτῆρες ἦσαν αὐτοῦ . ὁ δὲ καὶ οὕτως οὐκ ἐπαύετο πρὸς ἑαυτὸν σχεδὸν τοὺς σύμπαντας ἐφελκόμενος , τοὺς μὲν δι’ ἑαυτοῦ , τοὺς δὲ διὰ τῶν προσκειμένων αὐτῷ . πρόσ’ ἔκειτο δ’ αὐτῷ καὶ τῶν ἀδελφῶν ὁ νεώτερος · θάτερος δέ γε , δηλαδὴ ὁ Ἀνδρόνικος , τῷ συγγόνῳ καὶ βασιλεῖ ἠναντίωτο . ἤδη γὰρ καὶ οὗτοι ἀνδρωθέντες γυναιξὶ συνεζεύχθησαν . καὶ ὁ μὲν Ἀνδρόνικος σεβαστοκράτωρ τετίμητο , ὁ δ’ Ἰσαάκιος καὶ ὁ Βρυέννιος Καίσαρες , ὁ δ’ ἐπὶ τῇ δευτέρᾳ τῶν θυγατέρων τοῦ βασιλέως ὁ Φορβηνὸς πανυπερσέβαστος . εἶχον μὲν οὖν οὕτω ταῦτα , εἰ καὶ προδραμὼν ὁ λόγος τὰ ὕστερον διηγήσατο .
Lemmas: οὗτος ὁ βασιλεύς , ὁ ορφανοτροφείο σχολάζω , ἀλλά μήv καί ἄλλος γηροκομείο πολύς , ὁ πᾶς κτήσεις ὁ ὀρφανοτροφεῖον προσνέμω καί αὐτός ἕτερος προσαφορίζω , ἀνακαινίζω τε αὐτός καί ἀνανεόομαι πολύς ἀνάλωμα καί πλῆθος γηροκομέω αὐτός ἐγκαθίστημι . ἀλλά μήv καί μονάζω καί μονάζων ἐν αὐτός δέμω καταγώγιον · πρός δέ ὁ καί διδασκαλεῖον γραμματικός , ἐνίημι αὐτός διδάσκω παῖς ὀρφανός ἢ γονεύς ἄπορος , διδάσκαλος ἐντάσσω αὐτός καί παιδαγωγός καί σίτησις ἀποτάσσω ὁ διδάσκω τε καί ὁ μανθάνω . καί ὁ μέν οὕτως ἔχω καί μέχρι ὅδε διατηρέω . ἄλλος δέ αὖθις κατά ὁ αὐτός - κράτωρ συνίστημι τις Διαβούλιον , ὅς κορυφαῖος μέν εἰμί ὁ Ανεμάς Μιχαήλ , συνίστωρ δέ πολύς ὁ ὁ πρῶτος πράσσω ἐν ὁ μοῖρα ὁ στρατιῶτις . ἀλλά μήπω ὁ ἔργον ἐπιχειρέω γιγνώσκω τε καί συλλαμβάνω , καί ὁ μέν συνωμότης ψίλωσις πήγνυμι ὁ θρίξ καί ὁ πώγων , οὖον ξυρόν , ἀλλά δρῶπαξ . ὁ δέ Ανεμά ἄψαυστος μέν ὁ κεφαλή καί ὁ πώγων τηρέω , πῇ - ῥῶσις δέ ὁ ὀφθαλμός αὐτός καταψηφίζομαι . ἔτι δέ θριαμβεύω αὐτός ἐπικαταλαμβάνω βασίλειος θέσπισμα , ὁ ποινή ὁ Ἀνεμᾶς ἐξαιρέω καί ὁ συγχωρέω ὁ ὄμμα ὁ ἐκκοπή . ἀφαιρέω δέ ὁ οὐσία ὑπερορία ἄλλος ἀλλαχόθι καταδικάζω . ὁ μήτηρ δέ ὁ αὐτοκράτωρ οὗτος ὁ ὁ ὁ βασίλεια πρᾶγμα ἀναδέχομαι , ὡς εἴρω , ὁ διοίκησις , μέχρι πολύς οὗτος μεταχειρίζω , ὅθεν καί ὁ πρός κάκωσις ὁ ὑπήκοος τότε γίγνομαι ἐκεῖνος ὁ πλείων ἐπιγράφω . ἔχθω μέν οὖν ὁ βασιλεύς ὡς ἐν μόνος σχεδόν ὁ βασίλεια ἀπολαύω ὄνομα , αἰδέομαι δέ ὁ μήτηρ καί ἄκων ἐκεῖνος ἀφαιρέω ὁ ἐξουσία οὐ ἐθέλω . ἐπεί δέ ἐκεῖνος συνίημι ἄχθομαι ὁ υἱός , πτοέω μή βιάζομαι καί ἀθελέω δόξα ποιέω ὁ μετάστασις , παραχωρέω πᾶς ὁ υἱός τε καί αὐτοκράτωρ καί ὁ βασίλειος ὑπαναχωρέω , ὁ ὁ παντεπόπτης μονή , ὅς ἐκεῖνος δέμω , κατοίκιος ποιέω , παρά ὅς καί τις ἐνιαυτός παροικέω ἔντιμος τε καί βασιλικός , εἰς γῆρας τε βαθύς καταντάω , μεταλλάσσω ὁ ζωή . ἵνα δέ ἐνιαυτός καί μικρός τίς πρός ὁ σεβαστοκράτωρ ἐπιβιόω ὁ μήτηρ ἐκεῖνος ἀποτίνω ὁ χρέος , κείρω ὁ θρίξ καί μεταμφιάζω κατά μοναχός , ὡς γιγνώσκω ἐπιλείπω αὐτός ὁ βιώσιμος . ἀποβιόω δέ ἐπί παῖς πολύς , ὅς , ἐπεί καί ὁ μήτηρ αὐτός οὐδέ ὅλος ἐνιαυτός ἐπιζέω ὁ ἀνήρ μεθίστημι ὁ γεηρός , ὁ βασιλεύς προσλαμβάνω , καί ὁ μέν ἄρσην συνοικίζω γυνή , ὁ δέ γε θῆλυς ἀνήρ ἐκδίδωμι καί στέργω καί εὐεργετέω ὁ ἀδελφόπαις . πρός δέ ὁ κοινωνός ὁ βίος ὁ βασιλεύς οὗτος οὔτε ἀπόστροφος ἔχω ὁ πρότερος οὔτε λίαν ἐκεῖνος πρόσκειμαι , Ἀφροδίσιος δέ ἡσσάομαι οὖον πάνυ ὁ εἰς εὐνή τυγχάνω δίκαιος , ὅθεν καί βέλος ὁ Αὔγουστος ζηλοτυπία βάλλω . ἐπεί δέ ὁ χρόνος προήκω ὁ αὐτοκράτωρ ὁ πυρφόρος βέλος ὁ Ἔρως ἀμβλύνω , τότε πρός ὁ Αὔγουστος τρέπω ὁ Ἔρως ὅλος εἄν ὁ πρός ἐκεῖνος στοργή , καί ἐθέλω εἰμί σχεδόν αὐτός ἀδιάσπαστος . τοιοῦτος μέν οὖν ὁ βασίλισσα ἐσύστερον ὁ διάθεσις , καί μέγας τότε δύναμαι , καί ἔχω οὗτος μέχρι εἄν ῥώννυμι ὁ σῶμα ὁ βασιλεύς . ἐπεί δέ ἐκεῖνος ὁ πούς ἀλγέω καί ὁ βάσις βλάπτω καί περί ὁ ἄρθρον οὗτος μοχθηρός ὕλη συρρέω ῥεῦμα μάτη καί εἰμί ἐντεῦθεν κλινοπετής , κατάρχω ὁ Βασιλίς , καί ὁ οὗτος εἰμί ὡς ἐπίπαν τίθημι ὁ αὐτοκράτωρ θέλημα , καί πᾶς ὁ ἐξουσία καί ὁ ὁ βασίλεια διοίκησις ἀνατίθημι αὐτός μετά παρέλευσις ὁ ἀνήρ μέλω , ὡς καί ὁ υἱός καί βασιλεύς ὑπόκειμαι αὐτός . ὁ δέ ὁ σκέμμα οὐ ἀνεκτός εἰς ἀνήρ ἤδη τελέω καί γυνή πρό πολύς συνάπτω ὁ ἔθνος ὁ Ούγγρος ἀρχηγός θυγάτηρ καί παῖς γίγνομαι πατήρ . ἐσθίω - δοικω γάρ περί ὁ ἀρχή ἤ καί περί αὐτός ὁ ζωή , ὁράω ὁ μήτηρ πολύς περί ὁ πρέσβυς ὁ θυγάτηρ ἐνδείκνυμι σχέσις καί περί ὁ ἐπί αὐτός κηδεστής ὁ Βρυέννιος . ὅθεν μέτειμι ὁ συγγενής , ἀλλά μέντοι καί σύμπας , καί ὁ κατά ἑαυτοῦ πρός ἕκαστος λαθραῖος ἀποκλαίω μένος ἀναμιμνήσκω ὁ Ὅρκος ὁ ἀνήρ , οὖς οἶς πλείων αὐτός εἰμί ὄμνυμι , ὡς οὐ ἕτερος εἄν παρά οὗτος μετά ὁ πατήρ δέχομαι αὐτοκράτωρ . ὁ δέ αὐτός ἐπιθαρσύνω , καί παρήκω ὁ καιρός καλέω πρόθυμος ἐπαγγέλλω , Ὅρκος ἐμπεδάω ὁ ὑπόσχεσις . οὗτος δέ ὁ βασιλίς οὐ λανθάνω , διά ὁ καί προσοχθίζω ὁ υἱός . ἐντεῦθεν πᾶς ποῦ καθάπαξ πρόσειμι ὁ ἀπό-ἐρῶ , καί πάντοθεν σκοπός τε καί κατοπτήρ εἰμί αὐτός . ὁ δέ καί οὕτως οὐ παύω πρός ἑαυτοῦ σχεδόν ὁ σύμπας ἐφέλκω , ὁ μέν διά ἑαυτοῦ , ὁ δέ διά ὁ πρόσκειμαι αὐτός . πρόσω κεῖμαι δέ αὐτός καί ὁ ἀδελφός ὁ νέος · θατέρως δέ γε , δηλαδή ὁ Ἀνδρόνικος , ὁ σύγγονος καί βασιλεύς ἐναντιόομαι . ἤδη γάρ καί οὗτος ἀνδρόω γυνή συζεύγνυμι . καί ὁ μέν Ἀνδρόνικος σεβαστοκράτωρ τιμάω , ὁ δέ Ἰσαάκιος καί ὁ Βρυέννιος Καῖσαρ , ὁ δέ ἐπί ὁ δύο ὁ θυγάτηρ ὁ βασιλεύς ὁ Φορβηνὸς πανυπερσέβαστος . ἔχω μέν οὖν οὗτος οὗτος , εἰμί καί προτρέχω ὁ λόγος ὁ ὕστερος διηγέομαι .