joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 3.4
Εἶτα χρύσεον ἀνδριάντα στήσας πήχεων μὲν τὸ ὕψος ἐξήκοντα , πλάτος δὲ ἒξ , συνεκάλεσεν ἐξ ἁπάσης αὐτοῦ τῆς ἀρχῆς τοὺς πρώτους , προστάξας , ὅταν ἀκούσωσι τῆς σάλπιγγος , τότε πεσόντας προσκυνεῖν τὸν ἀνδριάντα , τοὺς δ᾿ ἀπειθήσαντας εἰς τὴν τοῦ πυρὸς ἐμβληθῆναι κάμινον , ἣν ἐκεῖ μεγάλην ἐξέκαυσε καὶ σφοδράν . πάντων οὖν προσκυνούντων οἱ τρεῖς νεανίαι , οὓς συγγενεῖς τοῦ Δανιὴλ ἡ ἱστορία παρέδωκε , μὴ παραβῆναι τὰ πάτρια θέλοντες οὐ προσεκύνησαν . καὶ οἱ μὲν εἰς τὴν κάμινον αὐτίκα ἐβλήθησαν · D τὸ δὲ πῦρ ἐκείνων οὐχ ἥψατο , ἀλλ’ ἑστῶτες ἐν μέσῳ τῆς ἀνυποστάτου φλογὸς ἐκείνης ὕμνον ἀνέπεμπον τῷ θεῷ . συνειστήκει δὲ τοῖς τρισὶν ἐκείνοις καὶ τέταρτος · ἄγγελος δ’ ἦν συγκαταβὰς αὐτοῖς καὶ τὸν φλογερὸν ἐκεῖνον ἀέρα μετατρέπων εἰς αὔραν δροσώδη . ταῦτα ἐξέστησαν τὴν θηριώδη ψυχὴν τοῦ βασιλέως ἐκείνου καὶ ἀτεράμονα , καὶ τὸν τῦφον ἀφεὶς πρόσεισι καὶ ἐξ ὀνόματος τοὺς νεανίας καλεῖ καὶ τὸν θεὸν αὐτῶν εὐλογεῖ , καὶ τοὺς ἄνδρας ἐκείνους τιμῆς ἀξιοῖ καὶ ἡγεμόνας τῶν ἐν Βαβυλῶνι πάντων Ἰουδαίων καθίστησιν . Ὁρᾷ δὲ μετ᾿ ὀλίγον ὁ Ἀσσύριος ἐκεῖνος ἐνύπνιον ἕτερον . δένδρον ἑώρα μέγα τε καὶ τῆς γῆς περιέχον τὰ πέρατα , φύλλοις ὡραϊζόμενον καὶ βρῖθον καρπῷ . ὑπ᾿ αὐτὸ δὲ κατεσκήνουν τὰ θηρία τὰ ἄγρια , καὶ τὰ πετεινὰ ἐν τοῖς κλάδοις κατῴκει αὐτοῦ . εἶτα Ἲρ εἶδεν οὐρανόθεν ἐλθόντα καὶ ἐν ἰσχύϊ φωνήσαντα “ ἐκκόψατε τὸ δένδρον , καὶ τοὺς κλάδους αὐτοῦ ἐκτίλατε , καὶ τὰ φύλλα ἐκτινάξατε , καὶ διασκορπίσατε τὸν καρπὸν αὐτοῦ , πλὴν ἐάσατε τὴν φυὴν τῶν ῥιζῶν αὐτοῦ · καὶ ἐν δεσμῷ σιδηρῷ καὶ ἐν τῇ χλόῃ τῆς γῆς καὶ ἐν τῇ δρόσῳ τοῦ οὐρανοῦ αὐλισθήσεται , καὶ μετὰ τῶν θηρίων ἡ μερὶς αὐτοῦ , καὶ ἡ καρδία αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων ἀλλοιωθήσεται , καὶ καρδία θηρίου δοθήσεται αὐτῷ , καὶ ἑπτὰ καιροὶ ἀλλαγήσονται ἐπ᾿ αὐτόν . ” ταύτην ἰδὼν τὴν ὄψιν συγκαλεῖ πάλιν τοὺς μάγους καὶ τοὺς σοφοὺς Βαβυλῶνος καὶ ζητεῖ μαθεῖν τὰ δι᾿ αὐτῆς σημαινόμενα . ἠπόρουν δ᾿ ἐκεῖνοι καὶ οὐκ εἶχον λέγειν τοῦ ἐνυπνίου τὴν δήλωσιν . εἶτα πάλιν καταφεύγει ἐπὶ τὸν Δανιὴλ καὶ διηγεῖται αὐτῷ τὸ ἐνύπνιον καὶ ἠξίου λέγειν τὸ σύγκριμα · “ δύνασαι γάρ ” φησίν , “ ὅτι πνεῦμα θεοῦ ἅγιον ἐν σοί . ” ὁ δέ “ κύριέ μου ” φησί “ βασιλεῦ , τὸ ἐνύπνιον τοῦτο τοῖς μισοῦσί σε . ” εἶτα τὴν σημασίαν ἐξηγεῖται αὐτῷ καί φησι “ τὸ δένδρον τὸ μέγα , ὃ ἑώρακας , σὺ εἶ , ὦ βασιλεῦ , ὅτι ἐμεγαλύνθης καὶ ἴσχυσας , καὶ ἡ μεγαλω - σύνῃ σου ἔφθασεν εἰς τὸν οὐρανόν , καὶ ἡ Κυρεία σου εἰς τὰ πέρατα τῆς γῆς , μεγαλωσύνην δὲ τὴν τοῦ νοὸς ἐκάλεσεν ἔπαρσιν καὶ τοῦ φρονήματος τὸ ὑπέρογκον · “ ὅτι δὲ Ἱρ’ εἶδες ἄγιον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβαίνοντα , ” τουτἐστιν ἄγγελον θεῖον · τὸ γὰρ Ἳρ ἐξελληνιζόμενον τὸν ἐγρηγορότα δηλοῖ , δι’ οὗ τὸ ἀσώματον ὑπαινίττεται · ὁ γὰρ σῶμα περικείμενος ὕπνῳ δουλοῦται , ὁ τούτῳ δὲ μὴ δουλεύων ἀσώματον ἔχει φύσιν , “ ὅτι τοίνυν τὸν ἐγρηγορότα ” φησίν “ ἐκεῖνον εἶδες φωνήσαντα ἐκκοπῆναι τὸ δένδρον , ἐαθῆναι δὲ τὴν φυὴν τῶν ῥιζῶν αὐτοῦ , καὶ τὰ λοιπά , ἔλπιζε τῆς βασιλείας μὲν ἐκπεσεῖν καὶ τῆς πρὸς ἀνθρώπους κοινωνίας ἐκδιωχθῆναι , θηρίοις δὲ συναυλίζεσθαι καὶ χόρτον ἐσθίειν , μὴ μέντοι πάντῃ τῆς βασιλείας στερηθῆναι , ἐπανασωθῆναι δέ σοι αὖθις αὐτήν · τούτου γὰρ εἶναι σημαντικὸν τὸ τὴν φυὴν τόν ῥιζῶν ἐαθῆναι τοῦ δένδρου . τοιαύτην τῷ Ναβουχοδονόσορ ὁ Δανιὴλ τὴν ἐξήγησιν τοῦ ὁράματος ἐποιήσατο . καὶ γέγονε πάντα κατὰ τὸν θεῖον χρηματισμόν , καὶ μανίαν νοσήσας ὁ βασιλεὺς βασιλεὺς διὰ τὸ ἀλαζονικόν τε καὶ ὑπερήφανον καὶ ἐπὶ τῆς ἐρήμου διατρίψας ἑπταετίαν , οὐδενὸς ἐπιθεμένου τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ πάλιν ἀπολαμβάνει αὐτὴν ἱλεωσάμενος τὸν θεόν . ἔτη δὲ τρία βασιλεύσας καὶ τεσσαράκοντα τελευτᾷ . μνῆσθαι δὲ αὐτοῦ ὁ Ἰώσηπος λέγει καὶ πολλοὺς τῶν ἀρχαίων ἱστορικῶν , τόν τε Βηρωσὸν καὶ τὸν Μεγασθένη καὶ τὸν Διοκλέα καὶ τόν Φιλόστρατον . Τούτου δὲ τελευτήσαντος Εὐιλὰδ Μαροδὰχ ὁ υἱὸς αὐτοῦ ὁ πρεσβύτερος τὴν ἀρχὴν διαδέχεται . ὃς αύτίκκ λύει μὲν τῶν δεσμῶν τὸν βασιλέα Ἰωακεὶμ τὸν καὶ Ἱεχονίαν καλοῦ μένον , ὃν καθειργμένον εἶχεν ὁ Ναβουχοδονόσορ , καὶ τιμῆς ἀξιοῖ , δίδωσι δὲ καὶ δωρεὰς αὐτῷ καὶ ὁμοδίαιτον εἶχε διὰ παντός .
Lemmas: εἶτα χρύσεος ἀνδριάς ἵστημι πῆχυς μέν ὁ ὕψος ἐξήκω , πλάτος δέ ἐκ , συγκαλέω ἐκ ἅπας αὐτός ὁ ἀρχή ὁ πρῶτος , προστάσσω , ὅταν ἀκούω ὁ σάλπιγξ , τότε πίπτω προσκυνέω ὁ ἀνδριάς , ὁ δέ ἀπειθέω εἰς ὁ ὁ πυρός ἐμβάλλω κάμινος , ὅς ἐκεῖ μέγας ἐκκαίω καί σφοδρός . πᾶς οὖν προσκυνέω ὁ τρεῖς νεανίας , ὅς συγγενής ὁ Δανιήλ ὁ ἱστορία παραδίδωμι , μή παραβαίνω ὁ πάτριος ἐθέλω οὖον προσκυνέω . καί ὁ μέν εἰς ὁ κάμινος αὐτίκα βάλλω · D ὁ δέ πῦρ ἐκεῖνος οὐ ἅπτω , ἀλλά ἵστημι ἐν μέσος ὁ ἀνυπόστατος φλόξ ἐκεῖνος ὕμνος ἀναπέμπω ὁ θεός . συνίστημι δέ ὁ τρεῖς ἐκεῖνος καί τέταρτος · ἄγγελος δέ εἰμί συγκαταβαίνω αὐτός καί ὁ φλογερός ἐκεῖνος ἀήρ μετατρέπω εἰς αὔρα δροσώδης . οὗτος ἐξίστημι ὁ θηριώδης ψυχή ὁ βασιλεύς ἐκεῖνος καί ἀτεράμων , καί ὁ τύφω ἀφίημι πρόσειμι καί ἐκ ὄνομα ὁ νεανίας καλέω καί ὁ θεός αὐτός εὐλογέω , καί ὁ ἀνήρ ἐκεῖνος τιμή ἀξιόω καί ἡγεμών ὁ ἐν Βαβυλών πᾶς Ἰουδαῖος καθίστημι . ὁράω δέ μετά ὀλίγος ὁ Ἀσσύριος ἐκεῖνος ἐνύπνιον ἕτερος . δένδρον ὁράω μέγας τε καί ὁ γῆ περιέχω ὁ πέρας , φύλλον ὡραΐζω καί βρίθω καρπός . ὑπό αὐτός δέ κατασκηνόω ὁ θηρίον ὁ ἄγριος , καί ὁ πετεινόν ἐν ὁ κλάδος κατοικέω αὐτός . εἶτα Ἶρρα ὁράω οὐρανόθεν ἔρχομαι καί ἐν ἰσχύς φωνέω “ ἐκκόπτω ὁ δένδρον , καί ὁ κλάδος αὐτός ἐκτίλλω , καί ὁ φύλλον ἐκτινάσσω , καί διασκορπίζω ὁ καρπός αὐτός , πλήν ἐάω ὁ φυή ὁ ῥίζα αὐτός · καί ἐν δεσμός σιδήρεος καί ἐν ὁ χλόη ὁ γῆ καί ἐν ὁ δρόσος ὁ οὐρανός αὐλίζομαι , καί μετά ὁ θηρίον ὁ μερίς αὐτός , καί ὁ καρδία αὐτός ἀπό ὁ ἄνθρωπος ἀλλοιόω , καί καρδία θηρίον δίδωμι αὐτός , καί ἑπτά καιρός ἀλλάσσω ἐπί αὐτός . ” οὗτος εἶδον ὁ ὄψις συγκαλέω πάλιν ὁ μάγος καί ὁ σοφός Βαβυλών καί ζητέω μανθάνω ὁ διά αὐτός σημαίνω . ἀπορέω δέ ἐκεῖνος καί οὐ ἔχω λέγω ὁ ἐνύπνιος ὁ δήλωσις . εἶτα πάλιν καταφεύγω ἐπί ὁ Δανιήλ καί διηγέομαι αὐτός ὁ ἐνύπνιον καί ἀξιόω λέγω ὁ σύγκριμα · “ δύναμαι γάρ ” φημί , “ ὅτι πνεῦμα θεός ἅγιος ἐν σύ . ” ὁ δέ “ κύριος ἐγώ ” φημί “ βασιλεύς , ὁ ἐνύπνιον οὗτος ὁ μισέω σύ . ” εἶτα ὁ σημασία ἐξηγέομαι αὐτός καί φημί “ ὁ δένδρον ὁ μέγας , ὅς ὁράω , σύ εἰμί , εἰμί βασιλεύς , ὅτι μεγαλύνω καί ἰσχύω , καί ὁ μέγας - συγκάθημαι σύ φθάνω εἰς ὁ οὐρανός , καί ὁ κυρεία σύ εἰς ὁ πέρας ὁ γῆ , μεγαλωσύνη δέ ὁ ὁ νόος καλέω ἔπαρσις καί ὁ φρόνημα ὁ ὑπέρογκος · “ ὅτι δέ ἱερός ὁράω ἀγάω ἐκ ὁ οὐρανός καταβαίνω , ” τουτέστιν ἄγγελος θέω · ὁ γάρ Ἳρ ἐξελληνίζω ὁ ἐγείρω δηλόω , διά ὅς ὁ ἀσώματος ὑπαινίσσομαι · ὁ γάρ σῶμα περίκειμαι ὕπνος δουλόω , ὁ οὗτος δέ μή δουλεύω ἀσώματος ἔχω φύσις , “ ὅτι τοίνυν ὁ ἐγείρω ” φημί “ ἐκεῖνος ὁράω φωνέω ἐκκόπτω ὁ δένδρον , ἐάω δέ ὁ φυή ὁ ῥίζα αὐτός , καί ὁ λοιπός , ἐλπίζω ὁ βασίλεια μέν ἐκπίπτω καί ὁ πρός ἄνθρωπος κοινωνία ἐκδιώκω , θηρίον δέ συναυλίζομαι καί χόρτος ἐσθίω , μή μέντοι πάντῃ ὁ βασίλεια στερέω , ἐπανασῴζω δέ σύ αὖθις αὐτός · οὗτος γάρ εἰμί σημαντικός ὁ ὁ φυή ὁ ῥίζα ἐάω ὁ δένδρον . τοιοῦτος ὁ Ναβουχοδονόσορ ὁ Δανιήλ ὁ ἐξήγησις ὁ ὅραμα ποιέω . καί γίγνομαι πᾶς κατά ὁ θέω χρηματισμός , καί μανία νοσέω ὁ βασιλεύς βασιλεύς διά ὁ ἀλαζονικός τε καί ὑπερήφανος καί ἐπί ὁ ἐρῆμος διατρίβω ἑπταετία , οὐδείς ἐπιτίθημι ὁ βασίλεια αὐτός πάλιν ἀπολαμβάνω αὐτός ἱλεόω ὁ θεός . ἔτος δέ τρεῖς βασιλεύω καί τεσσαράκοντα τελευτάω . μνάομαι δέ αὐτός ὁ Ἰώσηπος λέγω καί πολύς ὁ ἀρχαῖος ἱστορικός , ὁ τε Βηρωσός καί ὁ Μεγασθένης καί ὁ Διοκλῆς καί ὁ Φιλόστρατος . οὗτος δέ τελευτάω Εὐιλάδ Μαροδὰχ ὁ υἱός αὐτός ὁ πρέσβυς ὁ ἀρχή διαδέχομαι . ὅς αύτίκκ λύω μέν ὁ δεσμός ὁ βασιλεύς Ιωακιμ ὁ καί Ἱεχονίας καλός μένω , ὅς κατείργω ἔχω ὁ Ναβουχοδονόσορ , καί τιμή ἀξιόω , δίδωμι δέ καί δωρεά αὐτός καί ὁμοδίαιτος ἔχω διά πᾶς .