joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 6.9
ἠγγέλλετο δὲ Ῥωμαίοις τοῦ Τιβερίου ἡ ἀποβίωσις · οἶ δὲ ἠπίστουν τῷ λόγῳ ὑπὸ τοῦ πάνυ τὸ πρᾶγμα βούλεσθαι . πλείστα γὰρ ἐκεῖνος δεινὰ Ῥωμαίων τοὺς εὐπατρίδας εἰργάσατο , δύσοργος ὢν καὶ θανάτῳ καὶ τὰ κουφότατα τῶν πταισμάτων τιμώμενος . Μαρσύας δὲ τοῦ Ἀγρίππου ἀπελεύθερος , πυθόμενος τοῦ Τιβερίου τὴν τελευτήν , ἔδραμε πρὸς αὐτὸν καὶ Ἑβραίδι φωνῇ ‘‘τέθνηκεν ὁ λέων ” φησίν . ὁ δὲ χάριτας ὡμολόγει αὐτῷ , εἰ κατήγγειλεν ἀληθῆ . καὶ ὁ ἑκατόνταρχος ὁρῶν τὸν Ἀγρίππαν ἐν χάρματι , ὑπετόπησέ τι γεγονέναι καινόν , καὶ ἤρετο τί ἂν εἴη τὸ ἀγγελθέν · καὶ ὁ Ἀγρίππας ἤδη συνήθης γενόμενος τῷ ἀνδρὶ τὸ ἀπόρρητον ἀπεκάλυψεν · ὁ δὲ ἐκοινοῦτο τὴν ἡδονήν , καὶ προυτίθει δεῖπνον . εὐωχουμένων δὲ παρῆν τις περιεῖναι λέγων Τιβέριον . καὶ ὁ ἑκατόνταρχος δείσας ὅτι συνδιῃτᾶτο δεσμώτῃ τοῦ αὐτο - κράτορος , κελεύει δῆσαι αὐτόν , λελυκὼς ἤδη . τῇ δ’ ὑστεραίᾳ λόγος τε ἦν πλατύς περὶ τῆς τελευτῆς Τιβερίου , καὶ ἐπιστολαὶ παρὰ Γαΐου ἐπέμφθησαν , ἡ μὲν πρὸς τὴν σύγκλητον , τὸν Τιβερίου θάνατον καταγγέλλουσα καὶ τὴν αὐτοῦ τῆς ἡγεμονίας διαδοχήν , ἡ δὲ πρὸς Πείσωνα τὸν τῆς πόλεως φύλακα , ἐπιτρέμῆνας πουσα τὸν Ἀγρίππαν ἐκ τοῦ στρατοπέδου μεταγαγεῖν εἰς τὴν οἰκίαν ἐν ᾗ πρὸ τοῦ δεθῆναι ἦν . Γάιος δὲ εἰς Ῥώμην τὸν τοῦ Τιβερίου νεκρὸν ἀγαγὼν καὶ θάψας ψας πολυτελῶς , αὐτίκα λῦσαι τὸν Ἀγρίππαν ἐβούλετο · ἡ δ’ Ἀντωνία κεκώλυκεν , οὐ μίσει τοῦ λυθησομένου , φροντίδι δέ γε τοῦ λύσοντος , ἵνα μὴ δοκῇ τῇ μεταστάσει τοῦ αὐτοκράτορος ἐφηδόμενος ἐκ τοῦ λῦσαι τὸν ἐκείνου δέσμιον τάχιστα . ἡμερῶν δὲ μετρίων παρελθουσῶν μεταπέμπεται τὸν Ἀγρίππαν , κείρει τε τὸ περιττὸν τῆς τριχὸς καὶ μεταμφιέννυσιν , εἶτα καὶ τὸ διάδημα περιτίθησι καὶ βασιλέα τῆς Φιλίππου τετραρχίας καθίστησι , προσθέμενος καὶ τὴν Λυσανίου τετραρχίαν εἰς αὔξησιν , καὶ χρύσεα χαλ - κείων ἀλλάττει , ἀντὶ τῆς σιδηρᾶς ἀλύσεως μεθ’ ἧς ἐδέδετο χρυσῆν ἰσόρροπον αὐτῷ παρασχόμενος . Τῷ δὲ δευτέρῳ ἐνιαυτῷ τῆς μοναρχίας Γαΐου ἠξίου Ἀγρίππας ἐκχωρηθῆναι αὐτῷ ἀφικέσθαι πρὸς τὰ οἰκεῖα , καὶ αὖθις ἐπανελθεῖν κατετίθετο , οἰκονομησάμενος εἰς δέον τὰ τῆς ἀρχῆς · καὶ ἐν δόντος Γαΐου ἐξέπλευσεν . Ἡρωδιὰς δὲ ἡ αὐτοῦ ἀδελφὴ ἐφθόνει τῆς εὐπραγίας τῷ ἀδελφῷ . , καὶ μάλιστα ὁπότε μετὰ τῶν τῆς βασιλείας παρασήμων ἐώρα αὐτὸν τοῖς πλήθεσι χρηματίζοντα , ἐξηρέθιζέ τε τὸν ἄνδρα ἐπὶ Ῥώμης πλεῖν καὶ ἴσην ἀρχὴν μνηστεύσασθαι ἑαυτῷ · ὁ δὲ ἡσυχάζειν ἐβούλετο . καὶ ἡ γυνὴ σφοδρότερον ἠνώχλει τἀνδρί , πάντα πράσσειν ἐπὶ τῇ βασιλείᾳ κελεύουσα , καὶ οὐκ ἀνῆκεν ἕως καὶ ἄκοντα τὸν Ἡρώδην ἑαυτῇ πεποίηκεν ὁμογνώμονα . ἀνήγετο οὖν σὺν τῇ γυναικὶ ἐπὶ Ῥώμης . Ἀγρίππας δὲ καὶ αὐτὸς εἰς τὴν Ῥώμην παρεσκευάζετο , προύπεμψε δὲ τῶν ἀπελευθέρων ἕνα δῶρα τῷ αὐτοκράτορι κομίζοντα καὶ ἐπιστολὰς κατὰ τοῦ Ἡρώδου . καὶ καταλαμβάνουσι τὸν Γάιον ἐν Βαίαις πολιχνίῳ τῆς Καμπανίας . ἅμα τε τῷ Ἡρώδῃ εἰς ὄψιν ἧκεν ὁ Γάιος καὶ ἄμα τὰς Ἀγρίππου ἐπιστολὰς ἐπῄει , κατηγορούσας ἐκείνου πρὸς Σηιανὸν ὁμολογίαν κατὰ τῆς Τιβερίου ἀρχῆς , καὶ πρὸς Ἀρτάβανον αὖθις τὸν Πάρθον τότε κατὰ τῆς αὐτοῦ Γαΐου . τεκμήριον δ᾿ ἐποιεῖτο τοῦ λόγου ὅπλων ἀπόθεσιν ἐν ταῖς ὁπλοθήκαις Ἡρώδου , μυριάσιν ὁπλιτῶν ἀρκούντων ἑπτά . ἐκινεῖτο δ’ ὑπὸ τόν ἐπεσταλμένων ὁ Γάιος , καὶ ἠρώτα τὸν Ἡρώδην εἰ ἀληθὴς ὁ περὶ τῶν ὅπλων λόγος . τοὐ δὲ καταθεμένου , πιστεύσας τῇ ἀποστάσει αὐτοῦ τὴν τετραρχίαν ἀφαιρεῖται καὶ τῇ βασιλείᾳ τοῦ Ἀγρίππου προστίθησι , καὶ τὰ χρήματα αὐτῷ ὁμοίως δωρεῖται , τὸν δὲ Ἡρώδην ἀειφυγίᾳ κατέκρινεν . Ἡρωδιάδι δὲ ὡς Ἀγρίππου ὁμαίμονι τά τε χρήματα ὅσα ἐκείνῃ διέφερεν ἐδίδου , καὶ μηδὲ κοινωνεῖν ἐκέλευε τῆς φυγῆς τῷ ἀνδρί , διὰ τὸν Ἀγρίππαν . ἡ δὲ χάριτας μὲν ὡμολόγει Γαΐῳ , οὐ δίκαιον δ᾿ ἔλεγεν εἶναι τῆς εὐδαιμονίας τῷ ἀνδρὶ κοινωνήσασαν ἐγκαταλιπεῖν ἐπὶ ταῖς δυσπραγίαις αὐτόν . Ὁ μέντοι Γάιος τὸν μὲν πρῶτον ἐνιαυτὸν καὶ τὸν ἐφεξῆς μετριώτερον ἐχρῆτο τοῖς πράγμασι , προιὼν δὲ ἐξεθείαζεν ἑαυτὸν καὶ θεοῦν ἐπεχείρει . καὶ δὴ στάσεως γεγονυίας τοῖς ἐν Ἀλεξανδρεία Ἰουδαίοις καὶ Ἕλλησι τρεῖς ἀφ’ ἑκατέρου μέρους παρῆσαν
Lemmas: ἀγγέλλω δέ Ῥωμαῖος ὁ Τιβέριος ὁ ἀποβίωσις · οἶς δέ ἀπιστέω ὁ λόγος ὑπό ὁ πάνυ ὁ πρᾶγμα βούλομαι . πλεῖστος γάρ ἐκεῖνος δεινός Ῥωμαῖος ὁ εὐπατρίδης ἐργάζομαι , δύσοργος εἰμί καί θάνατος καί ὁ κοῦφος ὁ πταῖσμα τιμάω . Μαρσύας δέ ὁ Ἀγρίππας ἀπελεύθερος , πυνθάνομαι ὁ Τιβέριος ὁ τελευτή , τρέχω πρός αὐτός καί Ἑβραίς φωνή θνῄσκω ὁ λέων ” φημί . ὁ δέ χάρις ὁμολογέω αὐτός , εἰμί καταγγέλλω ἀληθής . καί ὁ ἑκατόνταρχος ὁράω ὁ Ἀγρίππας ἐν χάρμη , ὑποτοπέω τίς γίγνομαι καινός , καί ἔρομαι τίς εἄν εἰμί ὁ ἀγγέλλω · καί ὁ Ἀγρίππας ἤδη συνήθης γίγνομαι ὁ ἀνήρ ὁ ἀπόρρητος ἀποκαλύπτω · ὁ δέ κοινόω ὁ ἡδονή , καί προτίθημι δεῖπνον . εὐωχέω δέ πάρειμι τις περίειμι λέγω Τιβέριος . καί ὁ ἑκατόνταρχος δείδω ὅτι συνδιαιτάομαι δεσμώτης ὁ αὐτός - κράτωρ , κελεύω δήω αὐτός , λύω ἤδη . ὁ δέ ὑστεραῖος λόγος τε εἰμί πλατύς περί ὁ τελευτή Τιβέριος , καί ἐπιστολή παρά Γάϊος πέμπω , ὁ μέν πρός ὁ σύγκλητος , ὁ Τιβέριος θάνατος καταγγέλλω καί ὁ αὐτός ὁ ἡγεμονία διαδοχή , ὁ δέ πρός Πείσων ὁ ὁ πόλις φύλαξ , ἐπιτρέμω Ποῦσα ὁ Ἀγρίππας ἐκ ὁ στρατόπεδον μετάγω εἰς ὁ οἰκίον ἐν ὅς πρό ὁ δήω εἰμί . Γάιος δέ εἰς Ῥώμη ὁ ὁ Τιβέριος νεκρός ἄγω καί θάπτω Ψᾶς πολυτελής , αὐτίκα λύω ὁ Ἀγρίππας βούλομαι · ὁ δέ Ἀντωνία κωλύω , οὖον μισέω ὁ λύω , φροντίς δέ γε ὁ λύω , ἵνα μή δοκέω ὁ μετάστασις ὁ αὐτοκράτωρ ἐφήδομαι ἐκ ὁ λύω ὁ ἐκεῖνος δέσμιος ταχύς . ἡμέρα δέ μέτριος παρέρχομαι μεταπέμπω ὁ Ἀγρίππας , κείρω τε ὁ περισσός ὁ θρίξ καί μεταμφιέννυμι , εἶτα καί ὁ διάδημα περιτίθημι καί βασιλεύς ὁ Φίλιππος τετραρχία καθίστημι , προστίθημι καί ὁ Λυσανίας τετραρχία εἰς αὔξησις , καί χρύσεος χαλ - κείω ἀλλάσσω , ἀντί ὁ Σιδηρᾶς ἄλυσις μετά ὅς δήω χρύσεος ἰσόρροπος αὐτός παρέχω . ὁ δέ δύο ἐνιαυτός ὁ μοναρχία Γάϊος ἀξιόω Ἀγρίππας ἐκχωρέω αὐτός ἀφικνέομαι πρός ὁ οἰκεῖος , καί αὖθις ἐπανέρχομαι κατατίθημι , οἰκονομέω εἰς δήω ὁ ὁ ἀρχή · καί ἐν δίδωμι Γάϊος ἐκπλέω . Ἡρωδιάς δέ ὁ αὐτός ἀδελφή φθονέω ὁ εὐπραγία ὁ ἀδελφός . , καί μάλιστα ὁπότε μετά ὁ ὁ βασίλεια παράσημον αἰώρα αὐτός ὁ πλῆθος χρηματίζω , ἐξερεθίζω τε ὁ ἀνήρ ἐπί Ῥώμη πλέω καί ἴσος ἀρχή μνηστεύω ἑαυτοῦ · ὁ δέ ἡσυχάζω βούλομαι . καί ὁ γυνή σφοδρός ἀνά-ὀχλέω ἀνήρ , πᾶς πράσσω ἐπί ὁ βασίλεια κελεύω , καί οὐ ἀνίημι ἠώς καί ἄκων ὁ Ἡρώδης ἑαυτοῦ ποιέω ὁμογνώμων . ἀνάγω οὖν σύν ὁ γυνή ἐπί Ῥώμη . Ἀγρίππας δέ καί αὐτός εἰς ὁ Ῥώμη παρασκευάζω , προπέμπω δέ ὁ ἀπελεύθερος εἷς Δῶρα ὁ αὐτοκράτωρ κομίζω καί ἐπιστολή κατά ὁ Ἡρώδης . καί καταλαμβάνω ὁ Γάιος ἐν Βαΐαι πολίχνιον ὁ Καμπανία . ἅμα τε ὁ Ἡρώδης εἰς ὄψις ἵημι ὁ Γάιος καί ἄμη ὁ Ἀγρίππας ἐπιστολή ἔπειμι , κατηγορέω ἐκεῖνος πρός σεςανυς ὁμολογία κατά ὁ Τιβέριος ἀρχή , καί πρός Ἀρτάβανος αὖθις ὁ Πάρθος τότε κατά ὁ αὐτός Γάϊος . τεκμήριον δέ ποιέω ὁ λόγος ὅπλον ἀπόθεσις ἐν ὁ ὁπλοθήκη Ἡρώδης , μυριάς ὁπλίτης ἀρκέω ἑπτά . κινέω δέ ὑπό ὁ ἐπιστέλλω ὁ Γάιος , καί ἐρωτάω ὁ Ἡρώδης εἰμί ἀληθής ὁ περί ὁ ὅπλον λόγος . ὁ δέ κατατίθημι , πιστεύω ὁ ἀπόστασις αὐτός ὁ τετραρχία ἀφαιρέω καί ὁ βασίλεια ὁ Ἀγρίππας προστίθημι , καί ὁ χρῆμα αὐτός ὁμοίως δωρέω , ὁ δέ Ἡρώδης ἀειφυγία κατακρίνω . Ἡρωδιάς δέ ὡς Ἀγρίππας ὅμαιμος ὁ τε χρῆμα ὅσος ἐκεῖνος διαφέρω δίδωμι , καί μηδέ κοινωνέω κελεύω ὁ φυγή ὁ ἀνήρ , διά ὁ Ἀγρίππας . ὁ δέ χάρις μέν ὁμολογέω Γάϊος , οὖον Δίκαιος δέ λέγω εἰμί ὁ εὐδαιμονία ὁ ἀνήρ κοινωνέω ἐγκαταλιπάω ἐπί ὁ δυσπραγία αὐτός . ὁ μέντοι Γάιος ὁ μέν πρῶτος ἐνιαυτός καί ὁ ἐφεξῆς μέτριος χράω ὁ πρᾶγμα , προέρχομαι δέ ἐκθειάζω ἑαυτοῦ καί Θέουν ἐπιχειρέω . καί δή στάσις γίγνομαι ὁ ἐν Ἀλεξάνδρεια Ἰουδαῖος καί Ἕλλην τρεῖς ἀπό ἑκάτερος μέρος πάρειμι