joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 17.4
Τοιούτῳ δὲ τέλει τοῦ πρὸς τοὺς ῾Ρὼς πολέμου καταλυθέντος ὁ βασιλεὺς πρὸς τὸ Βυζάντιον ἐπανέζευξε , καὶ ὑπεδέχθη λαμπρῶς ὑφ’ ὅλου τοῦ πολιτεύματος . ὅ τε γὰρ πατριάρχης προυπηντήκει αὐτῷ μετὰ τοῦ κλήρου παντὸς καὶ οἱ τῆς γερουσίας καὶ οἱ τοῦ δήμου , στεφάνους προσάγοντες καὶ τέθριππον ἅρμα , οἱ δ’ ἵπποι τούτου λευκοί , ἐδέοντό τε τοῦ ἅρματος ἐπιβεβηκότα τελέσαι τὸν θρίαμβον . ὁ δὲ τοὺς μὲν στεφάνους ἐδέξατο , ἵππῳ τε κέλητι καὶ τούτῳ λευκῷ ἐθριάμβευσε , τῷ δέ γε τεθρίππῳ τὰς βασιλικὰς στολὰς τῶν Βουλγάρων βασιλέων ἐπέθετο , καὶ τούτων ἄνωθεν εἰκόνα τῆς θεομήτορος , καὶ προῄει τὸ ἅρμα . κατὰ δὲ τὴν Πλακωτὴν λεγομένην γενόμενος ἀγορὰν ἀπέδυσε τόν Βορίσην τὰ τῆς παρὰ τοῖς Βουλγάροις βασιλείας παράσημα καἰ τῷ τῶν μαγίστρων ἐτίμησεν ἀξιώματι . ὁ μέντοι Σφενδοσθλάβος μετὰ τῶν ῾Ρὼς ἐπ’ οἴκου ἀναζευγνὺς λόχοις περιπίπτει τῶν Πατξινάκων , καὶ πάντες ἀθρόοι ἀπώλοντο . οὗτος ὁ βασιλεὺς τὸν ἐν τῇ Χαλκῇ ναόν τοῦ σωτῆρος Χριστοῦ μεγαλοπρεπῶς ἐδομήσατο . τοῦ δὲ πατριάρχου Βασιλείου ἐπί τισι κατηγορηθέντος ἐγκλήμασι , καὶ καθαιρεθέντος συνοδικῶς μετὰ τέσσαρας ἐνιαυτοὺς τῆς αὐτοῦ προχειρίσεως , ἐχειροτονήθη πατριάρχης ὁ Στουδίτης Ἀντώνιος . ὅτι δὲ αἱ προσκτηθεῖσαι ῾Ρωμαίοις πόλεις κατὰ τὴν ἕω πρὸς ἀποστασίαν ἀπεῖδον καὶ τὸν τῆς δουλείας ζυγὸν ἀπεσείσαντο καὶ τοὺς δεσμοὺς διέρρηξαν τῆς τῶν ῾Ρωμαίων ἀρχῆς , ἐξεστράτευσεν ὁ βασιλεὺς κατ’ αὐτῶν , καὶ οὓς μὲν ἀπραγμόνως ὑποκύψαντας αὖθις , οὓς δὲ σιδήρῳ καὶ ἀνάγκῃ πολλῇ τῷ ζυγῷ τῆς τῶν ῾Ρωμαίων ἀρχῆς ὑπηγάγετο . ἀναζευγνὺς δ’ ἐκεῖθεν , καὶ γενόμενος κατὰ τὴν Ἀνάβαρζαν καὶ τὸ Ποδανδόν , ὁρῶν τε κἀνταῦθα καὶ ἐν ἄλλαις χώραις πολλαῖς χωρία πολυάνθρωπά τε καὶ πάμφορα , ἠρώτα οὗ εἶεν . καὶ μανθάνων ὅτι τοῦ παρακοιμωμένου εἰσὶ Βασιλείου , τὰ μὲν παρὰ τοῦ βασιλέως Νικηφόρου τοῦ Φώκα , τὰ δὲ παρ’ αὐτοῦ δομεστίκου τυγχάνοντος τῶν σχολῶν , τὰ δὲ παρ’ ἑτέρων προσκτηθέντα τῇ βασιλείᾳ καὶ δωρηθέντα αὐτῷ , ἤλγησέ τε καὶ δεινὸν εἶπεν εἰ τῶν δημοσίων κτημάτων καὶ ἐφ’ οἷς πολλοὶ μὲν ἔπεσον ἀγαθοὶ ἄνδρες , πολλοὶ δὲ ἐκακουχήθησαν , εἷς ἐκτομίας καταπολαύει . ταῦτα παρά του τῷ παρακοιμωμένῳ iκαταγγελθέντα πρὸς ἐπιβουλὴν τοῦ βασιλέως αὐτὸν ἀνηρέθισαν , καί τι δηλητήριον κερασάμενος φάρμακον , οὐ δραστήριον οὐδ’ ὠκύμορον , ἀβληχρὸν δὲ καὶ χρόνῳ τὸν πεπωκότα κατεργαζόμενον , καὶ ὑπελθὼν δώροις τὸν οἰνοχοεύειν εἰωθότα τῷ βασιλεῖ , ἐγχεῖ τοῦτο τοῦ κρατοῦντος τῇ κύλικι , ὅ ποθὲν κατὰ βραχὺ τὴν τοῦ πιόντος ἐσίνετο δύναμιν καὶ διέφθειρε τὴν ἕξιν τοῦ σώματος , ἕως συνήλασε καὶ εἰς τὸν μόρον τὸν αὐτοκράτορα . οὕτως οὖν τῶν τῇδε μεταστὰς ὁ Τζιμισκῆς Ἰωάννης καταλείπει τὴν βασιλείαν τοῖς κληρονόμοις αὐτῆς τῷ Βασιλείῳ δηλαδὴ καὶ τφ͂ Κωνσταντίνῳ τοῖς υἱέσι τοῦ ῾Ρωμανοῦ , βασιλεύσας ἔξ πρὸς τῷ ἡμίσει ἐνιαυτούς . ὃ δέ γε μικροῦ διέλαθεν ἄν , ἥκω διηγησόμενος . ὅπως μὲν οὖν ὁ κουροπαλάτης Λέων ὁ Φωκᾶς καὶ ὁ ἐκείνου υἱὸς ὁ Νικηφόρος κατακρι - θέντες ἐκτύφλωσιν οὐκ ἐστερήθησαν τοῦ φωτός , λάθρᾳ τοῦτο τοῦ βασιλέως περὶ αὐτῶν ἐπισκήψαντος , ἤδη ἱστόρηται . ἔχοντες δ’ ἔτι τὰ ἑαυτῶν ἀλώβητα ὄμματα οὐκ ἠγάπων σωζόμενοι , ἀλλὰ τῇ βασιλείᾳ καὶ πάλιν ἐπιθέσθαι διεμελέτων , πολλοὺς τῶν περὶ τὴν πόλιν καὶ τὰ βασίλεια ἑαυτοῖς ὁμοφρονοῦντας κτησάμενοι . ἀΠ’ ἐφωράθησάν τ’ ἑ καὶ συνεσχέθησαν , ἑνὸς τῶν συνωμοτῶν τὸ μελέτημα συνεσχέθηλαντος , οὐκέτι γοῦν φιλανθρωπίας ἠξίωντο , ἀλλ’ ἀσυμπαθῶς τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐξωρύχθησαν , καὶ τοῦτο τέλος αὐτοῖς τῆς εὐτυχίας καὶ τοῦ περὶ τὴν βασιλείαν ἐγένετο ἔρωτος .
Lemmas: τοιοῦτος δέ τέλος ὁ πρός ὁ Ῥῶς πόλεμος καταλύω ὁ βασιλεύς πρός ὁ Βυζάντιον ἐπαναζεύγνυμι , καί ὑποδείκνυμι λαμπρῶς ὑπό ὅλος ὁ πολίτευμα . ὅς τε γάρ πατριάρχης προυπηντήκει αὐτός μετά ὁ κλῆρος πᾶς καί ὁ ὁ γερουσία καί ὁ ὁ δῆμος , στέφανος προσάγω καί τέθριππον ἅρμα , ὁ δέ ἵππος οὗτος λευκός , δέω2 τε ὁ ἅρμα ἐπιβαίνω τελέω ὁ θρίαμβος . ὁ δέ ὁ μέν στέφανος δέχομαι , ἵππος τε κέλης καί οὗτος λευκός θριαμβεύω , ὁ δέ γε τέθριππον ὁ βασιλικός στολή ὁ Βουλγάρα βασιλεύς ἐπιτίθημι , καί οὗτος ἄνωθεν εἰκών ὁ θεομήτωρ , καί πρόειμι1 ὁ ἅρμα . κατά δέ ὁ Πλακωτή λέγω γίγνομαι ἀγορά ἀποδύω ὁ Βορίσης ὁ ὁ παρά ὁ Βούλγαρος βασίλεια παράσημος καίω ὁ ὁ μάγιστρος τιμάω ἀξίωμα . ὁ μέντοι Σφενδοσθλάβος μετά ὁ Ῥῶς ἐπί οἶκος ἀναζεύγνυμι λόχος περιπίπτω ὁ πατξινακη , καί πᾶς ἀθρόος ἀπόλλυμι . οὗτος ὁ βασιλεύς ὁ ἐν ὁ χάλκεος ναός ὁ σωτήρ Χριστός μεγαλοπρεπής δομέω . ὁ δέ πατριάρχης Βασίλειος ἐπί τις κατηγορέω ἔγκλημα , καί καθαιρέω συνοδικός μετά τέσσαρες ἐνιαυτός ὁ αὐτός προχείρισις , χειροτονέω πατριάρχης ὁ Στουδίτης Ἀντώνιος . ὅτι δέ ὁ προσκτάομαι Ῥωμαῖος πόλις κατά ὁ ἠώς πρός ἀποστασία ἀπεῖδον καί ὁ ὁ δουλεία ζυγόν ἀποσείω καί ὁ δεσμός διαρρήγνυμι ὁ ὁ Ῥωμαῖος ἀρχή , ἐκστρατεύω ὁ βασιλεύς κατά αὐτός , καί ὅς μέν ἀπράγμων ὑποκύπτω αὖθις , ὅς δέ σίδηρος καί ἀνάγκη πολύς ὁ ζυγόν ὁ ὁ Ῥωμαῖος ἀρχή ὑπάγω . ἀναζεύγνυμι δέ ἐκεῖθεν , καί γίγνομαι κατά ὁ Ἀνάβαρζαν καί ὁ Ποδανδόν , ὁράω τε ἐνταῦθα καί ἐν ἄλλος χώρα πολύς χωρίον πολυάνθρωπος τε καί πάμφορος , ἐρωτάω ὅς ἄγω . καί μανθάνω ὅτι ὁ παρακοιμώμενος εἰμί Βασίλειος , ὁ μέν παρά ὁ βασιλεύς Νικηφόρου ὁ Φώκη , ὁ δέ παρά αὐτός δομέστικος τυγχάνω ὁ σχολή , ὁ δέ παρά ἕτερος προσκτάομαι ὁ βασίλεια καί δωρέω αὐτός , ἀλγέω τε καί δεινός εἶπον εἰμί ὁ δημόσιος κτῆμα καί ἐπί ὅς πολύς μέν πίπτω ἀγαθός ἀνήρ , πολύς δέ κακουχέω , εἷς ἐκτομίας καταπολαύω . οὗτος παρά ὁ ὁ παρακοιμώμενος καταγγέλλω πρός ἐπιβουλή ὁ βασιλεύς αὐτός ἀνερεθίζω , καί τίς δηλητήριος κεράννυμι φάρμακον , οὖον δραστήριος οὐδέ ὠκύμορος , ἀβληχρός δέ καί χρόνος ὁ πίνω κατεργάζομαι , καί ὑπέρχομαι δῶρον ὁ οἰνοχοεύω εἴωθα ὁ βασιλεύς , ἐγχέω οὗτος ὁ κράτος ὁ κύλιξ , ὅς ποθεν κατά βραχύς ὁ ὁ πίνω σίνομαι δύναμις καί διαφθείρω ὁ ἕξις ὁ σῶμα , ἠώς συνελαύνω καί εἰς ὁ μόρον ὁ αὐτοκράτωρ . οὕτως οὖν ὁ ὅδε μεθίστημι ὁ Τζιμισκῆς Ἰωάννης καταλείπω ὁ βασίλειος ὁ κληρονόμος αὐτός ὁ Βασίλειος δηλαδή καί τφ͂ Κωνσταντῖνος ὁ υἱός ὁ Ῥωμανός , βασιλεύω ἐκ πρός ὁ ἥμισυς ἐνιαυτός . ὅς δέ γε μικρός διαλανθάνω ἄν , ἥκω διηγέομαι . ὅπως μέν οὖν ὁ κουροπαλάτης Λέων ὁ Φωκᾶς καί ὁ ἐκεῖνος υἱός ὁ Νικηφόρος κατακρίνω - θέω ἐκτύφλωσις οὐ στερέω ὁ φάος , λάθρῃ οὗτος ὁ βασιλεύς περί αὐτός ἐπισκήπτω , ἤδη ἱστορέω . ἔχω δέ ἔτι ὁ ἑαυτοῦ αλώβητος ὄμμα οὐ ἀγαπάω σώζω , ἀλλά ὁ βασίλεια καί πάλιν ἐπιτίθημι διαμελέω , πολύς ὁ περί ὁ πόλις καί ὁ βασίλεια ἑαυτοῦ ὁμοφρονέω κτάομαι . ἀπό φωράω τε ὅς καί συνέχω , εἷς ὁ συνωμότης ὁ μελέτημα συνεσχέθηλαντος , οὐκέτι γοῦν φιλανθρωπία ἀξιόω , ἀλλά ἀσυμπαθῶς ὁ ὀφθαλμός ἐξορύσσω , καί οὗτος τέλος αὐτός ὁ εὐτυχία καί ὁ περί ὁ βασίλειος γίγνομαι Ἔρως .