joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 15.20
Ἐκβληθέντος δ᾿ οὕτω τῆς ἐκκλησίας τοῦ σεπτοῦ Νικηφόρου ὁ Μελισσηνὸς ἀντεισήχθη Θεόδοτος , ᾧ διώνυμον τὸ ἐπώνυμον · ἐλέγετο γὰρ καὶ Κασσιτηρᾶς . ὅθεν δὲ γνωστὸς τῷ Λέοντι γέγονεν οὐ χρεὼν καταλιπεῖν ἀνιστόρητον . τοῦ Μιχαὴλ τοῦ Ῥαγγαβὲ βασιλεύοντος γύναιόν τι τῶν περὶ τὴν γυναικωνἰτιν τῶν βασιλείων , κάτοχον μανίᾳ γινόμενον κατὰ τὰς σεληνιακὰς περιόδους , ἐβόα πρὸς τὸν αὐτοκράτορα “ κάτελθε , τῶν ἀλλοτρίων ἐξίστασο ” . τοῦτο δ᾿ οὐχ ἅπαξ , ἀλλὰ πλειστάκις ἐγίνετο , καὶ τὸν βασιλέα ἐτάραττε . συνήθει δὲ ὄντι τῷ Θεοδότῳ τούτῳ κοινοῦται τὰς τοῦ γυναίου βοάς , καὶ ὅς “ ὅταν ληφθῇ ” φησίν “ ἡ γυνὴ τῇ μανίᾳ καὶ βοᾷ τὰ συνήθη , χρὴ ἐρωτᾶσθαι παρά του τίνι προσήκουσι τὰ βασίλεια καὶ ὅπως ἐκεῖνος καλοῖτο ἤ οἷός ἐστι τὴν μορφὴν καὶ εἴ τι ἄλλο ἐκείνῳ πρόσεστι γνώρισμα . ” ἔδοξεν οὖν συμβουλεύειν καλῶς · καὶ αὐτὸς πιστεύεται τὴν ἐρώτησιν · καὶ ἡ παιδίσκη μανεῖσα πάλιν ἐβόα κατὰ τὸ σύνηθες . ὁ δὲ ἠρώτα . κἀκείνη καὶ τοὔνομα τοῦ Λέοντος ἀπεφοίβασε καὶ τὴν ἰδέαν καὶ ὅτι εἰ ἄρτι κατὰ τὴν ἀκρόπολιν ἀπελεύσῃ , ἄνδρε σοὶ διττὼ συναντήσονται , καὶ θατέρῳ τούτων , ὃν ἡμίονος φέρει , προσήκουσι τὰ βασίλεια . τούτων ἀκούσας ὁ Θεόδοτος οὐδὲν μὲν τῷ βασιλεῖ πεποίηκεν ἔκπυστον , ἀλλὰ μανίας ἔλεγεν εἶναι ῥήματα τὰ τῆς παιδίσκης , μή τι σαφὲς προμηνύοντα . αὐτὸς δὲ πορευθεὶς κατὰ τὴν ἀκρόπολιν , καὶ τῷ Λέοντι ἐντυχὼν καὶ τὰ γνωρίσματα , ἃ τὸ γύναιον εἰρήκει , φωράσας , ἰδίᾳ τὸν ἄνδρα παραλαβὼν καὶ πίστεις δεδωκώς τε καὶ εἰληφώς , προμηνύει τὴν βασιλείαν αὐτῷ , ὡς ἐξ ἐπιπνοίας θειοτέρας αὐτὴν μυηθείς , καὶ ᾔτει μετὰ τὴν ἔκβασιν κείσεσθαί οἱ μισθὸν τῆς προρρήσεως . οὗτος ὁ τρόπος ἐγνώρισε καὶ ᾠκείωσε τῷ Λέοντι τὸν Θεόδοτον , καὶ ἔσχεν εἰς ἀντάμειψιν τῆς προρρήσεως μετὰ τὸν ὢ ἱερὸν Νικηφόρον τὸν θρόνον τῆς Κωνσταντινουπόλεως . ὢ θεοῦ κριμάτων ἄβυσσος ἀκατάληπτος . μετὰ τίνα τίς ; ἄρτι δ’ ἀναξίως τῆς ἱερὰς καθέδρας ἐπιβὰς ὁ ἀνόσιος , ἐπεὶ σύμπνουν καὶ τὸν κρατοῦντα ἐκέκτητο , πεπαρρησιασμένως τὴν κατὰ τῶν ἁγίων εἰκόνων τόλμαν μετεχειρίζετο . καὶ ὁ Λέων δὲ ὡς θηρίον τοῖς τὰς σεπτὰς στηλογραφίας τιμὰν ἐθέλουσι προσεφέρετο . ἠγρίαινε γὰρ τοῦτον αὐτός τε ὁ Θεόδοτος καὶ ὁ τῶν τῷ βασιλικῷ κοιτῶνι κεκληρωμένων τηνικαῦτα ὢν χορολέκτης , ὃν πρωτοψάλτην καλεῖν παρέλαβεν ἡ συνήθεια . οὕτως γὰρ τῆς τῶν εἰκονομάχων αἱρέσεως τὴν θολερὰν ἀνατροπὴν εἰς κόρον πιὼν ἠρέθιζε τὸν βασιλέα πανταχόθεν τὰς εἰκόνας περιελεῖν . καί ποτε τῶν τοῦ Ἠσαίου θείων φωνῶν ἀναγινωσκομένων ἐπ’ ἐκκλησίας , αἳ λέγουσι “ τίνι ὡμοιώσατε κύριον ; μὴ εἰκόνα ἐποίησε τέκτων ἢ χρυσοχόος ὁμοίωμα κατεσκεύασεν αὐτῷ ” καὶ τὰ ἐφεξῆς , προσελθὼν τῷ βασιλεῖ πρὸς οὖς ἔφη “ πρόσχες τῷ προφήτῃ , ὦ δέσποτα , καὶ τούτῳ πείθου . ” ἐντεῦθεν ἀπηρυθριασμένως ὁ Λέων τῆς αἱρέσεως εἴχετο , καὶ τοὺς μὴ τῇ ἀσεβείᾳ αὐτοῦ ὑποκύπτοντας διασπαράσσειν καὶ λαφύσσειν ἠπείγετο · βαρὺς δὲ καὶ ἄλλως καὶ ἀπαραίτητος τὴν ὀργὴν τοῖς πταίουσιν ἦν καὶ ἐπὶ μετρίοις πταίσμασι βαρείας κολάσεις ἀποφαινόμενος . τοιοῦτος μὲν ἦν ὁ Λέων περὶ τοὺς εὐσεβεῖς καὶ τοὺς ἄλλως προσκεκρουκότας αὐτῷ . τέως δ’ οὖν περὶ τὴν τῶν κοινῶν διοίκησιν οὐ νωθὴς ἦν , ἀλλὰ καὶ λίαν ἐγρήγορε καὶ τοὺς ἀδικοῦντας ἀνέστελλε . δεηθέντος γοῦν τινος , ὡς τοῦ γυναίου αὐτοῦ παρά του τῶν τῆς συγκλήτου ἁρπαγέντος , προσθεμένου δὲ καὶ τῷ ἐπάρχῳ προσελθεῖν , μὴ μέντοι τυχεῖν ἐκδικήσεως , ἐπεὶ τὸ ἔγκλημα ἀποδέδεικτο , τὸν μὲν ἔπαρχον ἔπαυσεν εὐθὺς τῆς ἀρχῆς , τὸν δὲ τὴν ἁρπαγὴν πλημμελήσαντα ἐξέδοτο νομίμως κολασθησόμενον . ἄρχοντας δὲ καὶ στρατιωτικοὺς καὶ πολιτικοὺς ἀριστίνδην προεχειρίζετο , καὶ τὰς τῶν ὑπὸ Ῥωμαίους ἐθνῶν ἡγεμονίας οὔτε χρημάτων ὠνίους προυτίθει οὔτε πρὸς χάριν ἐδίδου μὴ πρὸς ἀρχὰς πεφυκόσιν ἀνδράσιν ἢ χρημάτων ἥττοσι , καὶ τούτοις προδιδοῦσι τὸ δίκαιον .
Lemmas: ἐκβάλλω δέ οὗτος ὁ ἐκκλησία ὁ σεπτός Νικηφόρου ὁ Μελισσηνός ἀντέχω Θεόδοτος , ὅς διώνυμος ὁ ἐπώνυμος · λέγω γάρ καί Κασσιτηρᾶς . ὅθεν δέ γνωστός ὁ Λέων γίγνομαι οὖον χρεὼν καταλείπω ἀνιστόρητος . ὁ Μιχαήλ ὁ Ῥαγγαβὲ βασιλεύω γύναιον τίς ὁ περί ὁ γυναικωνῖτις ὁ βασίλειος , κάτοχος μανία γίγνομαι κατά ὁ σεληνιακός περίοδος , βοάω πρός ὁ αὐτοκράτωρ “ κατέρχομαι , ὁ ἀλλότριος ἐξίστημι ” . οὗτος δέ οὐ ἅπαξ , ἀλλά πλειστάκις γίγνομαι , καί ὁ βασιλεύς ταράσσω . συνήθης δέ εἰμί ὁ Θεόδοτος οὗτος κοινόω ὁ ὁ γύναιον βοή , καί ὅς “ ὅταν λαμβάνω ” φημί “ ὁ γυνή ὁ μανία καί βοάω ὁ συνήθης , χρή ἐρωτάω παρά ὁ τίς προσήκω ὁ βασίλεια καί ὅπως ἐκεῖνος καλέω ἤ οἷος εἰμί ὁ μορφή καί εἰμί τίς ἄλλος ἐκεῖνος πρόσειμι γνώρισμα . ” δοκέω οὖν συμβουλεύω καλῶς · καί αὐτός πιστεύω ὁ ἐρώτησις · καί ὁ παιδίσκη μαίνομαι πάλιν βοάω κατά ὁ συνήθης . ὁ δέ ἐρωτάω . ἐκεῖνος καί ὄνομα ὁ Λέων ἀποφοιβάζω καί ὁ ἰδέα καί ὅτι εἰμί ἄρτι κατά ὁ ἀκρόπολις ἀπέρχομαι , ἀνήρ σύ δισσός συναντάω , καί ἕτερος οὗτος , ὅς ἡμίονος φέρω , προσήκω ὁ βασίλεια . οὗτος ἀκούω ὁ Θεόδοτος οὐδείς μέν ὁ βασιλεύς ποιέω ἔκπυστος , ἀλλά μανία λέγω εἰμί ῥῆμα ὁ ὁ παιδίσκη , μή τίς σαφής προμηνύω . αὐτός δέ πορεύω κατά ὁ ἀκρόπολις , καί ὁ Λέων ἐντυγχάνω καί ὁ γνώρισμα , ὁ ὁ γύναιον εἴρω , φωράω , ἴδιος ὁ ἀνήρ παραλαμβάνω καί πίστις δίδωμι τε καί λαμβάνω , προμηνύω ὁ βασίλειος αὐτός , ὡς ἐκ ἐπίπνοια θεῖος αὐτός μυέω , καί αἰτέω μετά ὁ ἔκβασις κεῖμαι ὁ μισθός ὁ πρόρρησις . οὗτος ὁ τρόπος γνωρίζω καί οἰκειόω ὁ Λέων ὁ Θεόδοτος , καί ἔχω εἰς ἀντάμειψις ὁ πρόρρησις μετά ὁ ὦ ἱερόν Νικηφόρος ὁ θρόνος ὁ Κωνσταντινούπολις . ὦ θεός κρίμα ἄβυσσος ἀκατάληπτος . μετά τίς τίς ; ἄρτι δέ ἀνάξιος ὁ ἱερή καθέδρα ἐπιβαίνω ὁ ἀνόσιος , ἐπεί σύμπνους καί ὁ κράτος κτάομαι , πεπαρρησιασμένως ὁ κατά ὁ ἅγιος εἰκών τόλμα μεταχειρίζω . καί ὁ Λέων δέ ὡς θηρίον ὁ ὁ σεπτός στηλογραφία τιμή ἐθέλω προσφέρω . ἀγριαίνω γάρ οὗτος αὐτός τε ὁ Θεόδοτος καί ὁ ὁ ὁ βασιλικός κοιτών κληρόω τηνικαῦτα εἰμί χορολέκτης , ὅς πρωτοψάλτης καλέω παραλαμβάνω ὁ συνήθεια . οὕτως γάρ ὁ ὁ εικονομάχος αἵρεσις ὁ θολερός ἀνατροπή εἰς κόρος πίνω ἐρεθίζω ὁ βασιλεύς πανταχόθεν ὁ εἰκών περιαιρέω . καί ποτός ὁ ὁ Ἠσαΐας θεῖον φωνή ἀναγιγνώσκω ἐπί ἐκκλησία , ὅς λέγω “ τίς ὁμοιόω κύριος ; μή εἰκών ποιέω τέκτων ἢ χρυσοχόος ὁμοίωμα κατασκευάζω αὐτός ” καί ὁ ἐφεξῆς , προσέρχομαι ὁ βασιλεύς πρός οὖς φημί “ προέχω ὁ προφήτης , εἰμί δεσπότης , καί οὗτος πείθω . ” ἐντεῦθεν ἀπηρυθριασμένως ὁ Λέων ὁ αἵρεσις ἔχω , καί ὁ μή ὁ ἀσέβεια αὐτός υποκύπτω διασπαράσσω καί λαφύσσω ἐπείγω · βαρύς δέ καί ἄλλως καί ἀπαραίτητος ὁ ὀργή ὁ πταίω εἰμί καί ἐπί μέτριος πταῖσμα βαρύς κολάζω ἀποφαίνω . τοιοῦτος μέν εἰμί ὁ Λέων περί ὁ εὐσεβής καί ὁ ἄλλως προσκρούω αὐτός . τέως δέ οὖν περί ὁ ὁ κοινός διοίκησις οὖον νωθής εἰμί , ἀλλά καί λίαν ἐγρήγορος καί ὁ ἀδικέω ἀναστέλλω . δήω γοῦν τις , ὡς ὁ γύναιον αὐτός παρά ὁ ὁ ὁ σύγκλητος ἁρπάζω , προστίθημι δέ καί ὁ ἔπαρχος προσέρχομαι , μή μέντοι τυγχάνω ἐκδίκησις , ἐπεί ὁ ἔγκλημα ἀποδείκνυμι , ὁ μέν ἔπαρχος παύω εὐθύς ὁ ἀρχή , ὁ δέ ὁ ἁρπαγή πλημμελέω ἐκδίδωμι νόμιμος κολάζω . ἄρχω δέ καί στρατιωτικός καί πολιτικός ἀριστίνδην προχειρίζω , καί ὁ ὁ ὑπό Ῥωμαῖος ἔθνος ἡγεμονία οὔτε χρῆμα ὤνιος προτίθημι οὔτε πρός χάρις δίδωμι μή πρός ἀρχή φύω ἀνήρ ἢ χρῆμα κακός , καί οὗτος προδίδωμι ὁ Δίκαιος .