joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 12.12
Ἀλλὰ ταῦτα μὲν οὕτως · Ἀντωνῖνος δὲ ἐδόκει μὲν κοινωνὸν ποιεῖσθαι τῆς ἀρχῆς Γέταν τὸν ἀδελφόν , τῇ δ’ ἀληθείᾳ μόναρχος ἦν . καὶ τοῖς μὲν πολεμίοις τῶν Βρεττανῶν αὐτίκα ἐσπείσατο τῆς τε χώρας αὐτοῖς καὶ τῶν φρουρίων ἐκστάς , τὸν δὲ ἔπαρχον τὸν Παπιανὸν μετέστησε τῆς ἀρχῆς · ἑτέρους δ’ ἀπέκτεινε καὶ τὸν τροφέα αὐτοῦ Εὔοδον τὸν καὶ Κάστορα καὶ τὴν ἰδίαν γυναῖκα τὴν Πλαυτίλλαν καὶ τὸν αὐτῆς ἀδελφὸν τὸν Πλαύτιον καὶ ἐπὶ τούτοις τὸν οἰκεῖον ἀδελφόν . ἐπεβούλευε μὲν γὰρ αὐτῷ πρὸ μακροῦ , οὐκ ἠδύνατο δὲ κτεῖναι αὐτὸν φρουρούμενον ὑπὸ στρατιωτῶν καὶ ἄλλων συχνῶν . εἶτα ἔπεισε τὴν μητέρα μόνους σφᾶς ἐπὶ καταλλαγῇ μεταπέμψα;σθαι . πέμψασθαι . καὶ ὁ Γέτας πιστεύσας εἰσῆλθε μετὰ τοῦ Ἀντωνίνου εἰς τὸ δωμάτιον · καὶ ὀπίσω σφῶν ἑκατοντάρχαι πρὸς τοῦτο ἡτοιμασμένοι παρὰ τοῦ Ἀντωνίνου εἰσωθήσαντες ἑαυτοὺς ἐκεῖ τὸν Γέταν κατέκοψαν , τῷ τραχήλῳ τῆς μητρὸς προσφύντα καὶ τοῖς μαστοῖς καὶ τοῖς στήθεσιν , ὥστε τοῦ αἵματος αὐτοῦ ἀναπλησθῆναι αὐτήν , πληγῆναι δὲ καὶ τὴν χεῖρα . ἡ δ’ ἐκ τοῦ φόβου οὐδὲ τοῦ τραύματος ᾔσθετὸ . καὶ οὐδὲ πενθῆσαι αὐτῇ τὸν υἱὸν ἐξεγένετο οὕτως οἰκτρῶς καὶ ἀώρως ἀπολωλότα , δύο γὰρ καὶ εἴκοσιν ἐτῶν ἦν καὶ ἐννέα μηνῶν , δεδοικυίᾳ μὴ καὶ αὐτὴ συναπόληται . Ὁ Ἀντωνῖνος δ' αὐτίκα καταλαβὼν τὸ στρατόπεδον “ χαίρετε ” εἶπεν “ ὦ ἄνδρες συστρατιῶται · καὶ γὰρ ἤδη ἔξεστί μοι εὐεργετεῖν ὑμᾶς , ἐπεὶ εἷς ἐξ ὑμῶν εἰμι , μεθ’ ὑμῶν δὲ καὶ δι' ὑμὰς ζῆν ἐθέλω , ἵν' ὑμῖν πολλὰ χαρίζωμαι . εἰ δὲ μή , ἀλλὰ μεθ’ ὑμῶν γε θανεῖν εὔχομαι . ” πρὸς δὲ τὴν σύγκλητον τῇ ὑστεραίᾳ πλεῖστα διαλεχθείς , τέλος εἶπεν “ ἀκούσατέ μου · ἔνα πᾶσα ἡ οἰκουμένη χαρῇ , πάντες οἶ φυγάδες κατελθἐτωσαν . ” τῶν δὲ Καισαρείων καὶ τῶν μετὰ τοῦ Γέτᾳ στρατιωτῶν ἐς δύο μυριάδας ἀπέκτεινε , καὶ ἐκ τῶν ἐπιφανῶν ἀνδρῶν παμπόλλους διέφθειρε , καὶ πολλῶν ἀγαθῶν ἀνδρῶν τὴν Ῥώμην ἐστέρησε . τὸ δὲ ξίφος δι’ οὗ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ ἀπεσφάγη ἀνάθημα ἐποιήσατο . ἐκ δὲ τῶν φόνων εἰς παιδιὰς μετινὼν καὶ ἐν ταύταις ἐφόνα . καὶ εἰς μὲν τοὺς στρατιότας φιλοδωρότατος ἦν , τοὺς δὲ λοιποὺς ἀνθρώπους περιδύειν , ἀποσυλᾶν , ἐκτρύχειν ἐτίθετο σπούδασμα , καὶ οὐχ ἥκιστα τοὺς συγκλητικούς . οὕτω δὲ παρὰ πάντα τὸν τῆς ἀρχῆς αὐτοῦ χρόνον ἡ ὑπήκοος αὐτῷ γῆ ἐπορθήθη ὥστε ποτὲ τῆς Ἰουλίας εἰπούσης ὅτι “ οὐκέθ' ἡμῖν οὔτε δίκαιος οὔτ’ ἄδικος πόρος ὑπολείπεται ” ἀπεκρίνατο τὸ ξίφος ἠρκώς “ θάρσει , μῆτερ · ἴως γὰρ ἂν τοῦτ’ ἔχωμεν , οὐδὲν ἡμᾶς ἐπι - λείψει.’ ἦν δ’ ἐπὶ πᾶσι καὶ ἄπιστος . καλέσας γὰρ τὸν τῆς Ὀσροηνῆς βασιλέα Αὔγαρον ἥκειν παρ’ αὐτὸν ὡς φίλον , ἐλθόντα ἔδησε καὶ οὕτω τὴν Ὀσροηνὴν ἐχειρώσατο . καὶ τὸν τῶν Ἀρμενίων βασιλέα σιλέα πρὸς τοὺς ἰδίους παῖδας διαφερόμενον γράμμασι φιλικοῖς ὡς εἰρηνεύσων αὐτοὺς μετεπέμψατο , τὰ δ’ αὐτὰ τῷ Αὐγάρῳ καὶ εἰς ἐκείνους ἐποίησεν . ἀλλ’ οὐχὶ καὶ τῶν Ἀρμενίων ἐκράτησεν , εἰς ὅπλα δ’ ἐχώρησαν · καὶ οὐδεὶς ἔτι ἐκείνῳ ἐπίστευεν . ἐν μέντοι ταῖς ἀνάγκαις καὶ ταῖς κατεπειγούσαις στρατείαις λιτὸς ἦν καὶ ἀπέριττος καὶ συνεβάδιζε τοῖς στρατιώταις καὶ συνέτρεχε , μὴ λουόμενος , μὴ μεταμφιεννύμενος , ἀλλὰ πᾶν ἔργον σὺν ἐργαζόμενος καὶ τὰ αὐτὰ ἐκείνοις σιτούμενος . καὶ τοὺς προέχοντας δὲ τῶν πολεμίων εἰς μονομαχίαν προεκαλεῖτο ἐνίοτε . τὰ μέντοι στρατηγικὰ οὐκ εὖ ἐκείνῳ μετεχειρίζετο . πάντα δ’ ἦν αὐτῷ κίβδηλα , καὶ αὐτὸ τὸ νόμισμα . ἐνόσει δὲ καὶ ἐμφανέσι καὶ ἀρρήτοις ἀρρωστήμασι , καὶ πολλάκις καὶ τὸν πατέρα αὐτοῦ καὶ τὸν ἀδελφὸν ξιφήρεις ἐδόκει ἐλαύνειν αὐτόν . διὸ λέγεται καὶ τὰς ψυχὰς ἐπῳδαῖς ἀναγαγεῖν τοῦ τε πατρὸς καὶ τοῦ Κομόδου καὶ ἄλλων , μόνον δὲ τὸν Κόμοδον αὐτῷ φάναι ‘στεῖχε δίκης ἄσσον ” , καὶ ἐπὶ τελευτῆς “ κρυφίοισι τόποις ἔχων δυσαλθέα νοῦσον . ” εἶχε δὲ καὶ ὠτακουστὰς καὶ διοπτεύοντας , καὶ πάντα αὐτῷ καὶ τὰ βραχύτατα ἀνηγγέλλετο . καὶ ἐπήγγελλε μὲν ὡς πρωιαίτερον δικάσων ἢ ἄλλο τι δημόσιον πράξων , παρέτεινε δὲ καὶ ὑπὲρ τὴν μεσημβρίαν ἢ καὶ εἰς ἑσπέραν αὐτήν , μηδὲ εἰς τὰ πρόθυρα εἰσδεχόμενος τοὺς συνειλεγμένους τῆς γερουσίας . ὁ δὲ καὶ ἐμιαιφόνει καὶ παρηνόμει καὶ τὰ χρήματα κατανήλισκεν , οὐ ἐπείθετο τῇ μητρὶ καὶ περὶ τούτων καὶ τῶν ἄλλων παραινούσῃ πολλὰ καὶ χρηστά . ἔχαιρε δὲ καὶ μάγοις καὶ γόησι . κατὰ Παρθῶν δὲ στρατεύσας , καὶ ἐν Ἀντιοχείᾳ γενόμενος καὶ τρυφῶν καὶ ἀγῶνας μονομαχίας συνιστῶν , ὡς ἐν μεγάλοις πόνοις ἐγκινδυνεύων καὶ καρτερῶν ἀπωδύρετο , καὶ τὴν γερουσίαν ὡς ἐν ῥᾳστώνῃ ζῶσαν ὠνείδιζε , καὶ τέλος ἔγραψεν αὐτῇ ὡς “ οἶδα ὅτι οὐκ ἀρέσκει ὑμῖν τὰ ἐμά · ἀλλὰ διὰ τοῦτο καὶ ὅπλα καὶ στρατιώτας ἔχω , ἵνα μὴ τῶν λογοποιούντων ἐπιστρέφωμαι . ” Αὖθις δὲ εἰς τοὺς Πάρθους στρατεύσας ὅτι ὁ Ἀρτάβανος τὴν θυγατέρα ἑαυτοῦ αὐτῷ μνηστευσάμενος οὐ παρέσχε ταύτην αὐτῷ , ἠπίστατο γὰρ ὅτι πρόφασιν τὸν γάμον τοῦ τὴν Παρθῶν σφετερίσασθαι βασιλείαν πεποίητο , πολλὰ μὲν τῆς χώρας αὐτῶν ἐκάκωσε καὶ τὰ Ἄρβηλα παρεστήσατο καὶ τὰ μνημεῖα τῶν βασιλέων τῶν Παρθῶν ἀναρρήξας διέρριψε τὰ ὀστᾶ , πόλεμος δὲ αὐτῷ πρὸς τὸ ἔθνος οὐ συγκεκρότητο . τἄλλα τ’ ἑ οὖν παρηνόμει ἐν ταῖς στρατείαις καί τινα ἰδίαν ἔνδυσιν βαρβαρικῶς πως συγκόπτων καὶ συρράπτων ἐς μανδύα τρόπον προσεξεῦρε , καὶ συνεχῶς αὐτὸν ἐνεδύετο , ὅθεν καὶ Καράκαλλος ἐπεκλήθη . καὶ τοὺς στρατιώτας δὲ οὕτως ἐστολίσθαι ἐκέλευεν . ἀνῃρέθη μέντοι ὑπὸ στρατιωτῶν . ὁ γὰρ Μακρῖνος ὁ ἔπαρχος ἐκ μάντεως τινος προειρημένον ἔχων αὐτῷ ὡς αὐταρχήσει , καὶ φοβηθεὶς μὴ διὰ τοῦτο ὑπὸ τοῦ Ἀντωνίνου διαφθαρῇ , οὐκ ἀνεβάλετο , ἀλλὰ δύο τινὰς χιλιαρχοῦντας ἐν τῷ δορυφορικῷ παρασκευάσας ἐπεβούλευσεν αὐτῷ . καὶ ἐξ Ἐδέσσης ἐς Κᾶρας ἀπιόντι καὶ ἀποβάντι τοῦ ἵππου δι’ ἀπόπατον προσῆλθέ τις στρατιώτης , τῶν χιλιάρχων ὑποπεμψάντων αὐτόν , ὡς εἰπεῖν τι δεόμενος , καὶ προσελθὼν ἐπάταξεν αὐτὸν ξιφιδίῳ μικρῷ . Καὶ ὁ μὲν οὕτως ἐβίω καὶ οὕτως ἀπώλετο , ζήσὰς ἔτη ἐννέα καὶ εἴκοσιν , αὐταρχήσας δ’ ἐκ τούτων C ἐνιαυτοὺς ἕξ ἐπὶ δύο μησὶ καὶ ἡμέραις τισί . λέγεται δὲ ἐν Ἀντιοχείᾳ τὸ τελευταῖον ὄντι αὐτῷ δόξαι κατ’ ὄναρ τὸν πατέρα ξιφήρη ἐπιστῆναι λέγοντα ὡς “ σὺ τὸν ἀδελφὸν ἔκτεινας , καὶ ἐγὼ σὲ κτενῶ . ” καὶ μάνδὲ εἷπον αὐτῷ τὴν ἡμέραν ἐκείνην φυλάσσεσθαι , καὶ ἄλλα δέ φασι τοῦ ὀλέθρου αὐτῷ συμβῆναι τεκμήρια .
Lemmas: ἀλλά οὗτος μέν οὕτως · Ἀντωνῖνος δέ δοκέω μέν κοινωνός ποιέω ὁ ἀρχή Γέτας ὁ ἀδελφός , ὁ δέ ἀλήθεια μόναρχος εἰμί . καί ὁ μέν πολέμιος ὁ Βρεττανός αὐτίκα σπένδω ὁ τε χώρα αὐτός καί ὁ φρούριον ἐξίστημι , ὁ δέ ἔπαρχος ὁ πιαίνω μεθίστημι ὁ ἀρχή · ἕτερος δέ ἀποκτείνω καί ὁ τροφεύς αὐτός Εὔοδος ὁ καί Κάστωρ καί ὁ ἴδιος γυνή ὁ Πλαυτίλλα καί ὁ αὐτός ἀδελφός ὁ Πλαύτιος καί ἐπί οὗτος ὁ οἰκέω ἀδελφός . ἐπιβουλεύω μέν γάρ αὐτός πρό μακρός , οὐ δύναμαι δέ κτείνω αὐτός φρουρέω ὑπό στρατιώτης καί ἄλλος συχνός . εἶτα πείθω ὁ μήτηρ μόνος σφεῖς ἐπί καταλλαγή μεταπέμπω . πέμπω . καί ὁ Γέτης πιστεύω εἰσέρχομαι μετά ὁ Ἀντωνῖνος εἰς ὁ δωμάτιον · καί ὀπίσω σφεῖς ἑκατοντάρχης πρός οὗτος ἑτοιμάζω παρά ὁ Ἀντωνῖνος εἰσοράω ἑαυτοῦ ἐκεῖ ὁ Γέτας κατακόπτω , ὁ τράχηλος ὁ μήτηρ προσφύω καί ὁ μαστός καί ὁ στῆθος , ὥστε ὁ αἷμα αὐτός ἀναπίμπλημι αὐτός , πλήσσω δέ καί ὁ χείρ . ὁ δέ ἐκ ὁ φόβος οὐδέ ὁ τραῦμα αἰσθάνομαι . καί οὐδέ πενθέω αὐτός ὁ υἱός ἐκγίγνομαι οὕτως οἰκτρός καί ἄωρος ἀπόλλυμι , δύο γάρ καί εἴκοσι ἔτος εἰμί καί ἐννέα μείς , δείδω μή καί αὐτός συναπόλλυμι . ὁ Ἀντωνῖνος δέ αὐτίκα καταλαμβάνω ὁ στρατόπεδον “ χαίρετε ” εἶπον “ εἰμί ἀνήρ συστρατιώτης · καί γάρ ἤδη ἔξειμι ἐγώ εὐεργετέω σύ , ἐπεί εἷς ἐκ σύ εἰμί , μετά σύ δέ καί διά ὑμός ζῶ ἐθέλω , ἵνα σύ πολύς χαρίζομαι . εἰμί δέ μή , ἀλλά μετά σύ γε θνῄσκω εὔχομαι . ” πρός δέ ὁ σύγκλητος ὁ ὑστεραῖος πλεῖστος διαλέγω , τέλος εἶπον “ ἀκούω ἐγώ · νάω πᾶς ὁ οἰκέω χαίρω , πᾶς οἶς φυγάς κατέρχομαι . ” ὁ δέ Καισάρειος καί ὁ μετά ὁ Γέται στρατιώτης εἰς δύο μυριάς ἀποκτείνω , καί ἐκ ὁ ἐπιφανής ἀνήρ παμπολύς διαφθείρω , καί πολύς ἀγαθός ἀνήρ ὁ Ῥώμη στερέω . ὁ δέ ξίφος διά ὅς ὁ ἀδελφός αὐτός ἀποσφάζω ἀνάθημα ποιέω . ἐκ δέ ὁ φόνος εἰς παιδιά μετιναω καί ἐν οὗτος φονάω . καί εἰς μέν ὁ στρατιοος φιλόδωρος εἰμί , ὁ δέ λοιπός ἄνθρωπος περιδύω , ἀποσυλάω , ἐκτρύχω τίθημι σπούδασμα , καί οὐ ἥκιστος ὁ συγκλητικός . οὗτος δέ παρά πᾶς ὁ ὁ ἀρχή αὐτός χρόνος ὁ ὑπήκοος αὐτός γῆ πορθέω ὥστε ποτέ ὁ Ἰουλία εἶπον ὅτι “ οὐκέτι ἐγώ οὔτε δίκαιος οὔτε ἄδικος πόρος ὑπολείπω ” ἀποκρίνω ὁ ξίφος ἀείρω “ θάρσος , μήτηρ · ἴωσις γάρ εἄν οὗτος ἔχω , οὐδείς ἐγώ ἐπι - λείπω εἰμί δέ ἐπί πᾶς καί ἄπιστος . καλέω γάρ ὁ ὁ Ὀσροηνή βασιλεύς Αὔγαρος ἥκω παρά αὐτός ὡς φίλος , ἔρχομαι δήω καί οὗτος ὁ Ὀσροηνὴν χειρόομαι . καί ὁ ὁ Ἀρμένιος βασιλεύς σιλέας πρός ὁ ἴδιος παῖς διαφέρω γράμμα φιλικός ὡς εἰρηνεύω αὐτός μεταπέμπω , ὁ δέ αὐτός ὁ Αὔγαρος καί εἰς ἐκεῖνος ποιέω . ἀλλά οὐ καί ὁ Ἀρμένιος κρατέω , εἰς ὅπλον δέ χωρέω · καί οὐδείς ἔτι ἐκεῖνος πιστεύω . ἐν μέντοι ὁ ἀνάγκη καί ὁ κατεπείγω στρατεία λιτός εἰμί καί ἀπέριττος καί συμβαδίζω ὁ στρατιώτης καί συντρέχω , μή λούω , μή μεταμφιέννυμι , ἀλλά πᾶς ἔργον σύν ἐργάζομαι καί ὁ αὐτός ἐκεῖνος σιτέω . καί ὁ προέχω δέ ὁ πολέμιος εἰς μονομαχία προκαλέω ἐνίοτε . ὁ μέντοι στρατηγικός οὐ εὕω ἐκεῖνος μεταχειρίζω . πᾶς δέ εἰμί αὐτός κίβδηλος , καί αὐτός ὁ νόμισμα . νοσέω δέ καί ἐμφανής καί ἄρρητος ἀρρώστημα , καί πολλάκις καί ὁ πατήρ αὐτός καί ὁ ἀδελφός ξιφήρης δοκέω ἐλαύνω αὐτός . διό λέγω καί ὁ ψυχή ἐπῳδή ἀνάγω ὁ τε πατήρ καί ὁ Κόμοδος καί ἄλλος , μόνος δέ ὁ Κόμοδος αὐτός φαίνω στείχω δίκη Ἄσσος ” , καί ἐπί τελευτή “ κρύφιος τόπος ἔχω δυσαλθής νοῦσος . ” ἔχω δέ καί ὠτακουστής καί διοπτεύω , καί πᾶς αὐτός καί ὁ βραχύς ἀναγγέλλω . καί ἐπαγγέλλω μέν ὡς πρωΐ δικάζω ἢ ἄλλος τίς δημόσιος πράσσω , παρατείνω δέ καί ὑπέρ ὁ μεσημβρία ἢ καί εἰς ἑσπέρα αὐτός , μηδέ εἰς ὁ πρόθυρον εἰσδέχομαι ὁ συλλέγω ὁ γερουσία . ὁ δέ καί μιαιφονέω καί παρανομέω καί ὁ χρῆμα καταναλίσκω , οὖον πείθω ὁ μήτηρ καί περί οὗτος καί ὁ ἄλλος παραινέω πολύς καί χρηστός . χαίρω δέ καί μάγος καί γόης . κατά Παρθών δέ στρατεύω , καί ἐν Ἀντιόχεια γίγνομαι καί τρυφάω καί ἀγών μονομαχία συνιστάω , ὡς ἐν μέγας πόνος ἐγκινδυνεύω καί καρτερός ἀποδύρομαι , καί ὁ γερουσία ὡς ἐν ῥᾳστώνη ζώννυμι ὀνειδίζω , καί τέλος γράφω αὐτός ὡς “ οἶδα ὅτι οὐ ἀρέσκω σύ ὁ ἐμός · ἀλλά διά οὗτος καί ὅπλον καί στρατιώτης ἔχω , ἵνα μή ὁ λογοποιέω ἐπιστρέφω . ” αὖθις δέ εἰς ὁ Πάρθος στρατεύω ὅτι ὁ Ἀρτάβανος ὁ θυγάτηρ ἑαυτοῦ αὐτός μνηστεύω οὖον παρέχω οὗτος αὐτός , ἐπίσταμαι γάρ ὅτι πρόφασις ὁ γάμος ὁ ὁ Παρθών σφετερίζω βασίλειος ποιέω , πολύς μέν ὁ χώρα αὐτός κακόω καί ὁ Ἄρβηλα παρίστημι καί ὁ μνημεῖον ὁ βασιλεύς ὁ Παρθών ἀναρρήγνυμι διαρρίπτω ὁ ὀστέον , πόλεμος δέ αὐτός πρός ὁ ἔθνος οὖον συγκροτέω . ἄλλος τε ὅς οὖν παρανομέω ἐν ὁ στρατεία καί τις ἴδιος ἔνδυσις βαρβαρικός πως συγκόπτω καί συρράπτω εἰς μανδύα τρόπος προσεξευρίσκω , καί συνεχῶς αὐτός ἐνδύω , ὅθεν καί καράκαλλος ἐπικαλέω . καί ὁ στρατιώτης δέ οὕτως στολίζω κελεύω . ἀναιρέω μέντοι ὑπό στρατιώτης . ὁ γάρ Μακρῖνος ὁ ἔπαρχος ἐκ μάντις τις προερέω ἔχω αὐτός ὡς αὐταρχέω , καί φοβέω μή διά οὗτος ὑπό ὁ Ἀντωνῖνος διαφθείρω , οὐ ἀναβάλλω , ἀλλά δύο τις χιλιαρχέω ἐν ὁ δορυφορικός παρασκευάζω ἐπιβουλεύω αὐτός . καί ἐκ Ἔδεσσα εἰς Κάρ ἄπειμι καί ἀποβαίνω ὁ ἵππος διά ἀπόπατος προσέρχομαι τις στρατιώτης , ὁ χιλίαρχος ὑποπέμπω αὐτός , ὡς εἶπον τίς δήω , καί προσέρχομαι πατάσσω αὐτός ξιφίδιον μικρός . καί ὁ μέν οὕτως βιόω καί οὕτως ἀπόλλυμι , ζῶ ἔτος ἐννέα καί εἴκοσι , αὐταρχέω δέ ἐκ οὗτος C ἐνιαυτός ἕξ ἐπί δύο μείς καί ἡμέρα τις . λέγω δέ ἐν Ἀντιόχεια ὁ τελευταῖος εἰμί αὐτός δόξα κατά ὄναρ ὁ πατήρ ξιφήρης ἐφίστημι λέγω ὡς “ σύ ὁ ἀδελφός κτείνω , καί ἐγώ σύ κτείνω . ” καί μείς ἕπω αὐτός ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος φυλάσσω , καί ἄλλος δέ φημί ὁ ὄλεθρος αὐτός συμβαίνω τεκμήριον .