joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 6.23
Ὁ δέ γε Τίτος ὡς ἑώρα τὴν ἐπὶ τῶ̣ ἱερῷ φειδὼ πρὸς βλάβην γινομένην τοῖς στρατιώταις , τὰς πύλας ὑφάπτειν προσέταξε . προσαχθέντος δ’ αὐταῖς τοῦ πυρός , τηκόμενος ὁ ἄργυρος ᾧ ἐνεδέδυντο παρεχώρει τῇ φλογὶ τῶν ξύλων ἐφάπτεσθαι , κἀντεῦθεν ἐπελαμβάωετο τῶν στοῶν . τοῖς δ’ Ἰουδαίοις ὁρῶσι τὸ πῦρ ἐν κύκλῳ μετὰ τῶν σωμάτων παρείθησαν αἱ ψυχαί . ἐκείνην μὲν οὑν τὴν ἡμέραν καὶ τὴν ἐπτοῦσαν νύκτα τὸ πῦρ ἐπεκράτει · παρὰ μέρος δέ , οὐχ ὁμοῦ πάντοθεν ἴσχυσαν ὑφάψαι τὰς στοάς · τῇ δ ἐπιούσῃ μέρει τῆς δυνάμεως ὁ Τίτος τὸ πῦρ σβεννύειν κελεύσας καὶ παρὰ τὰς πύλας ὁδοποιεῖν εἰς εὐμαρεστέραν τῶν ταγμάτων ἄνοδον , αὐτὸς ἒξ τοὺς Κορυφαιοτάτους τῶν ἡγεμόνων προσκαλεσάμενος περὶ τοῦ ναοῦ ἐβουλεύετο . τοῖς μὲν οὖν ἐδόκει τῷ τοῦ πολέμου κεχρῆσθαι νόμῳ καὶ μή τινος φείδεσθαι , τινὲς δὲ παρῄνουν , εἰ μὲν πολεμοῖεν ἐπιβάντες αὐτοῦ Ἰουδαῖοι , καταφλέγειν , φρούριον γὰρ καταφλεγήσεσθαι , οὐκέτι ναόν , εἰ δὲ μὴ τοῦτο , σώζειν . ὁ δὲ Τίτος οὐδ’ ἂν ἐπιβάντες ἐπ’ αὐτοῦ πολεμῶσιν Ἰουδαῖοι ἔφησεν ἀντὶ τῶν ἀνδρῶν τοῖς ἀψύχοις ἐπάγειν τὴν ἄμυναν οὐδὲ καταφλέξειν τηλικοῦτον ἔργον · Ῥωμαίοις γὰρ ἔσεσθαι πρὸς βλάβην φθαρέν , ὥσπερ καὶ κόσμον τῆς ἡγεμονίας , εἰ σώζοιτο . Τῷ μὲν οὖν Τίτῳ σκοπὸς ἦν τῇ ἐπιούσῃ ἡμέρᾳ μετὰ πάσης ἐμβαλεῖν τῆς δυνάμεως καὶ τὸν ναὸν περικατασχεῖν , τοῦ δὲ ἄρα πάλαι ὁ θεὸς φθορὰν κατεψήφιστο . οἶ γὰρ στασιασταὶ ἐπιτίθενται τοῖς φύλαξι τοῦ ἔξω ἱεροῦ , οἱ δὲ πλήθει τε τῶν ἐκτρεχόντων καὶ θυμοῖς ἡττώμενοι ἐνεδίδοσαν . καὶ ὁρῶν ταῦτα Τίτος ἄνωθεν ἐκ τῆς Ἀντωνίας , ἐπαμύνει μετὰ τῶν ἐπιλέκτων ἱππέων . καὶ Ἰουδαῖοι τὴν ἔφοδον οὐχ ὑπ᾿ ἔμειναν , ἀλλ᾿ εἰς τὸ ἔνδον συνεκλείσθησαν ἱερόν . ὑποχωρήσαντος δὲ Τίτου πρὸς ὀλίγον λωφήσαντες οἱ στασιασταὶ πάλιν ῾Ρωμαίοις ἐπιτίθενται . καὶ τρεψάμενοι αὐτοὺς οἱ ῾Ρωμαῖοι μέχρι τοῦ ναοῦ παρῆλθον . καί τις τῶν στρατιωτῶν ἐκ τῆς φλεγομένης ὕλης μέρος ἁρπάσας , καὶ ὑφ᾿ ἑτέρου ἀνακουφισθεὶς στρατιώτου , ἐνίησι τὸ πῦρ θυρίδι χρυσῇ . αἰρομένης δὲ τῆς φλογὸς Ἰουδαίων μὲν ἐγείρεται κραυγή , καὶ συνέθεον πρὸς τὴν ἄμυναν , Τίτος δὲ γνοὺς ἔθει πρὸς τὸν ναὸν κωλύσων τὸ πῦρ , καὶ τῇ φωνῇ καὶ τῇ δεξιᾷ διεσήμαινε τοῖς μαχομένοις τὸ πῦρ σβεννύειν . οὔτε δὲ βοῶντος ἤκουον οὔτε τῆς χειρὸς προσεῖχον τοῖς νεύμασι . τὰ δὲ τάγματα εἰσιόντα καὶ τῷ ναῷ πλησιάζοντα τῶν μὲν τοῦ Τίτου παραγγελμάτων προσεποιοῦντο μηδὲ ἀκούειν , τοῖς πρὸ αὐτόν δὲ πῦρ ἐνιέναι παρεκελεύοντο . ἀμηχανία δ᾿ ἦν τοῖς στασιασταῖς , ἀπειρηκόσι πρὸς ἄμυναν , καὶ φόνος πανταχοῦ καὶ τροπή . Τίτος γε μὴν ὡς οὔτε τὰς ὁρμὰς τῶν στρατιωτόν ἐνθουσιώντων οἷός τε ἦν κατασχεῖν καὶ τὸ πῦρ ἐπεκράτει , παρελθὼν μετὰ τῶν ἡγεμόνων ἐθεάσατο τοῦ θεοῦ τὸ ἅγιον καὶ τὰ ἐν αὐτῷ . τῆς δὲ φλογὸς οὐδέπω διικνουμένης εἴσω , τοὺς δὲ περὶ τὸν ναὸν νεμομένης οἴκους , ἔτι σθαι σωθῆναι τὸ ἔργον οἰόμενος , αὐτός τε παρακαλεῖν ἐπειρᾶτο τοὺς στρατιώτας τὸ πῦρ σβεννύειν καί τινα τῶν περὶ αὐτὸν ξύλοις παίοντα τοὺς ὰπειθοῦντας ἐκέλευσεν εἴργειν . οἱ δὲ νικώμενοι τῷ θυμῷ καὶ τῷ πρὸς Ἰουδαίους μίσει , οὔτε τῇ πρὸς Τίτον αἰδοῖ ἀνεκόπτοντο οὔτε φόβῳ τῷ τοῦ κωλύοντος . τοὺς δὲ πολλοὺς καὶ ἐλπὶς παρέθηγεν ἁρπαγῆς , μεστὰ χρη - μάτων εἶναι τὰ ἔνδον δοξάζοντας . ἔφθη δέ τις καὶ εἰς τοὺς στροφέας τῆς πύλης πῦρ ἐμβαλών · καὶ φλογὸς ἔνδοθεν ἐκφανείσης ἐξάπινα , οἵ τε ἡγεμόνες ἀνεχώρουν καὶ ὁ Τίτος αὐτός , καὶ τούς ὑφάπτοντας οὐδεὶς ἔτι ἐκώλυεν . Ὁ μὲν οὖν ναὸς οὕτως τὸ πῦρ ἐδέξατο , τῶν ἐν αὐτῷ τελουμένων ἐναγῶς καθαρτήριον ἢ τῶν τελούντων αὐτὰ κολαστήριον . θαυμάσειε δ’ ἄν τις ὅτι καὶ μὴν ὁ αὐτὸς καὶ ἡμέρα συνέπεσε τῷ ἐμπρησμῷ τοῦ ναοῦ , καθ’ ἣν καὶ ὁ πρότερος ὑπὸ Βαβυλωνίων κατεφλέγη ναός . καὶ ἀπὸ μὲν τῆς πρώτης οἰκοδομῆς ἣν Σολομὼν ἐποιήσατο μέχρι τῆς ἱστορουμένης νῦν καθαιρέσεως , ἣ γέγονεν ἔτει δευτέρῳ τῆς Οὐεσπασιανοῦ μοναρχίας , ἔτη γίνεται χίλια ἑκατὸν καὶ τριάκοντα καὶ μῆνες ἑπτὰ ἡμέραι τε πεντεκαίδεκα · ἀπὸ δὲ τῆς ὕστερον , ἥτις ἔτει δευτέρῳ τῆς Κύρου βασιλείας ἤρξατο γίνεσθαι , μέχρι τῆς τελευταίας ἁλώσεως ἴτη ἑξακόσια καὶ τριάκοντα καὶ ἐννέα καὶ ἡμέραι πέντε καὶ τεσσαράκοντα .
Lemmas: ὁ δέ γε Τίτος ὡς ὁράω ὁ ἐπί ὅς ἱερός φειδώ πρός βλάβη γίγνομαι ὁ στρατιώτης , ὁ πύλη ὑφάπτω προστάσσω . προσάγω δέ αὐτός ὁ πῦρ , τήκω ὁ ἄργυρος ὅς ἐνδύω παραχωρέω ὁ φλόξ ὁ ξύλον ἐφάπτω , ἐντεῦθεν ἐπιλαμβάνω ὁ στοά . ὁ δέ Ἰουδαῖος ὁράω ὁ πῦρ ἐν κύκλος μετά ὁ σῶμα παρίημι ὁ Ψυχή . ἐκεῖνος μέν ἐν ὁ ἡμέρα καί ὁ πτοέω νύξ ὁ πῦρ ἐπικρατέω · παρά μέρος δέ , οὐ ὁμοῦ πάντοθεν ἰσχύω ὑφάπτω ὁ στοά · ὁ δ ἔπειμι μέρος ὁ δύναμις ὁ Τίτος ὁ πῦρ σβέννυμι κελεύω καί παρά ὁ πύλη ὁδοποιέω εἰς εὐμαρής ὁ τάγμα ἄνοδος , αὐτός ἐκ ὁ κορυφαῖος ὁ ἡγεμών προσκαλέω περί ὁ ναός βουλεύω . ὁ μέν οὖν δοκέω ὁ ὁ πόλεμος χράομαι νόμος καί μή τις φείδομαι , τις δέ παραινέω , εἰμί μέν πολεμέω ἐπιβαίνω αὐτός Ἰουδαῖος , καταφλέγω , φρούριον γάρ καταφλέγω , οὐκέτι ναός , εἰμί δέ μή οὗτος , σῴζω . ὁ δέ Τίτος οὐδέ εἄν ἐπιβαίνω ἐπί αὐτός πολεμέω Ἰουδαῖος φημί ἀντί ὁ ἀνήρ ὁ ἄψυχος ἐπάγω ὁ ἄμυνα οὐδέ καταφλέγω τηλικόσδε ἔργον · Ῥωμαῖος γάρ εἰμί πρός βλάβη φθείρω , ὥσπερ καί κόσμος ὁ ἡγεμονία , εἰμί σῴζω . ὁ μέν οὖν Τίτος σκοπός εἰμί ὁ ἔπειμι ἡμέρα μετά πᾶς ἐμβάλλω ὁ δύναμις καί ὁ ναός περικατέχω , ὁ δέ ἄρα πάλαι ὁ θεός φθορά καταψηφίζομαι . οἶς γάρ στασιαστής ἐπιτίθημι ὁ φύλαξις ὁ ἔξω ἱερός , ὁ δέ πλῆθος τε ὁ ἐκτρέχω καί θυμός ἡσσάομαι ἐνδίδωμι . καί ὁράω οὗτος Τίτος ἄνωθεν ἐκ ὁ Ἀντωνία , ἐπαμύνω μετά ὁ ἐπίλεκτος ἱππεύς . καί Ἰουδαῖος ὁ ἔφοδος οὐ ὑπό μένω , ἀλλά εἰς ὁ ἔνδον συγκλείω ἱερός . ὑποχωρέω δέ Τίτος πρός ὀλίγος λωφάω ὁ στασιαστής πάλιν Ῥωμαῖος ἐπιτίθημι . καί τρέπω αὐτός ὁ Ῥωμαῖος μέχρι ὁ ναός παρέρχομαι . καί τις ὁ στρατιώτης ἐκ ὁ φλέγω ὕλη μέρος ἁρπάζω , καί ὑπό ἕτερος ἀνακουφίζω στρατιώτης , ἐνίημι ὁ πῦρ θυρίς χρύσεος . ἀείρω δέ ὁ φλόξ Ἰουδαῖος μέν ἐγείρω κραυγή , καί συνθέω πρός ὁ ἄμυνα , Τίτος δέ γιγνώσκω ἔθος πρός ὁ ναός κωλύω ὁ πῦρ , καί ὁ φωνή καί ὁ δεξιός διασημαίνω ὁ μάχομαι ὁ πῦρ σβέννυμι . οὔτε δέ βοῦς ἀκούω οὔτε ὁ χείρ προσέχω ὁ νεῦμα . ὁ δέ τάγμα εἴσειμι καί ὁ ναός πλησιάζω ὁ μέν ὁ Τίτος παράγγελμα προσποιέω μηδέ ἀκούω , ὁ πρό αὐτός δέ πῦρ ἐνίημι παρακελεύομαι . ἀμηχανία δέ εἰμί ὁ στασιαστής , ἀπολέγω πρός ἄμυνα , καί φόνος πανταχοῦ καί τροπή . Τίτος γε μήv ὡς οὔτε ὁ ὁρμή ὁ στρατιωτός ἐνθουσιάω οἷος τε εἰμί κατέχω καί ὁ πῦρ ἐπικρατέω , παρέρχομαι μετά ὁ ἡγεμών θεάομαι ὁ θεός ὁ ἅγιος καί ὁ ἐν αὐτός . ὁ δέ φλόξ οὐδέπω διικνέομαι εἴδομαι , ὁ δέ περί ὁ ναός νέμω οἶκος , ἔτι ἕπομαι σῴζω ὁ ἔργον οἴομαι , αὐτός τε παρακαλέω πειράω ὁ στρατιώτης ὁ πῦρ σβέννυμι καί τις ὁ περί αὐτός ξύλον παίω ὁ πείθω κελεύω εἴργω . ὁ δέ νικάω ὁ θυμός καί ὁ πρός Ἰουδαῖος μισέω , οὔτε ὁ πρός Τίτος αἰδώς ἀνακόπτω οὔτε φόβος ὁ ὁ κωλύω . ὁ δέ πολύς καί Ἐλπὶς παρατίθημι ἁρπαγεύς , μεστός χρή - Μάτων εἰμί ὁ ἔνδον δοξάζω . φθάνω δέ τις καί εἰς ὁ στροφεύς ὁ πύλη πῦρ ἐμβάλλω · καί φλόξ ἔνδοθεν ἐκφαίνω ἐξαπίνης , ὁ τε ἡγεμών ἀναχωρέω καί ὁ Τίτος αὐτός , καί ὁ ὑφάπτω οὐδείς ἔτι κωλύω . ὁ μέν οὖν ναός οὕτως ὁ πῦρ δέχομαι , ὁ ἐν αὐτός τελέω ἐναγῶς καθαρτήριος ἢ ὁ τελέω αὐτός κολαστήριον . θαυμάζω δέ ἄν τις ὅτι καί μήv ὁ αὐτός καί ἡμέρα συμπίπτω ὁ ἐμπρησμός ὁ ναός , κατά ὅς καί ὁ πρότερος ὑπό Βαβυλώνιος καταφλέγω ναός . καί ἀπό μέν ὁ πρῶτος οἰκοδομεύς ὅς Σολομών ποιέω μέχρι ὁ ἱστορέω νῦν καθαίρεσις , ὅς γίγνομαι ἔτος δύο ὁ Οὐεσπασιανός μοναρχία , ἔτος γίγνομαι χίλιοι ἑκατόν καί τριάκοντα καί μείς ἑπτά ἡμέρα τε πεντεκαίδεκα · ἀπό δέ ὁ ὕστερος , ὅστις ἔτος δύο ὁ Κῦρος βασίλεια ἄρχω γίγνομαι , μέχρι ὁ τελευταῖος ἅλωσις Ίτη ἑξακόσιοι καί τριάκοντα καί ἐννέα καί ἡμέρα πέντε καί τεσσαράκοντα .