joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 13.6
Οὕτω μέντοι τῶν ἐπὶ Πέρσας πολέμων συνενεχθέντων τῷ βασιλεῖ Κωνσταντίῳ , μαθὼν ταῦτα Μαγνέντιος , ὃς ἐκ πατρὸς μὲν γεγένητο Βρεττανοῦ , ἐν τοῖς προτίκτορσι δ’ ἐστρατεύετο , εἶτα καὶ κόμης ὠνομάσθη ταγμάτων δύο Ῥωμαϊκῶν , τυραννῆσαί τε καὶ πρῴην ἐπιθυμῶν τότε μᾶλλον ἔθετο τῷ σκοπῷ ὅτι ἀτυχοῦντα περὶ τὸν Περσικὸν πόλεμον ἤκουε τὸν Κωνστάντιον . καὶ εὐκαιρίαν ἔκρινε τηνικαῦτα τοῦ ἐπικεχειρηκέναι τῇ τυραννίδι · καὶ πλασάμενος τὰ ἑαυτοῦ ἑορτάζειν γενέθλια ἐν Αὐγουστούλῳ τῇ πόλει συνεκάλεσε τοὺς ἐξόχους τῆς πόλεως τοῦ συμποσίου ποσίου αὐτῷ συμμεθέξοντας , τοὺς μὲν καὶ συνίστορας αὐτῷ τοῦ σκοποῦ , τοὺς δὲ καὶ ἀμετόχους τοῦ σκέμματος . καὶ παρέτεινε τὸν πότον ἕως ἐσπέρας . ἐξαναστὰς δὲ τοῦ συμποσίου αἴφνης εἰς τὸν κοιτῶνα εἰσέδραμε , καὶ πρόεισιν ἐκεῖθεν μετὰ βραχὺ ἐν σχήματι βασιλείας σὺν δορυφόροις πολλοῖς , ὃ τοὺς μὴ συνειδότας αὐτῷ τὴν πρᾶξιν ἐτάραξεν . ἐκεῖνος δὲ διαλεχθεὶς τοῖς παροῦσι , τοὺς μὲν ἔπεισε συνθέσθαι αὐτῷ , ἐνίους δέ γε καὶ ἐβιάσατο . καὶ συμπαραλαβὼν αὐτοὺς εὐθὺς εἰς τὰ βασίλεια ἄπεισι , καὶ διανομὰς χρημάτων πεποίητο , ταῖς τε πύλαις τῆς πόλεως ἐπέστησε φύλακας , ἐνταλθέντας τοῖς μὲν εἰσιοῦσι τὴν εἴσοδον συγχωρεῖν , ἐξιέναι δὲ μηδένα παραχωρεῖν , ἵνα μὴ τέως τὸ τόλμημα κηρυχθῇ . καὶ αὐτίκα στέλλει τοὺς τὸν Κώνσταντα ἀναιρήσοντας , πρὶν ἢ γνοίη τὸ τόλμημα . ὁ δὲ περὶ θήραν ἠσχόλητο . καὶ γὰρ ἐμεμήνει περὶ τὰ κυνηγέσια καὶ ταῦτα ἀρθρίτιδι προσπαλαίων διηνεκεῖ , ἣν ἐξ ἡδονῶν ἁ μετρίας ἐνόσησεν ἀκολάστως βιούς , ἢ καὶ ἐν προσχήματι θήρας εἰς ὕλας ἐγκατεδύετο μετὰ τῶν περὶ αὐτὸν μειρακίσκων καὶ νεανίσκων , οἳ ἐκείνῳ διὰ κάλλος συνελέγοντο καὶ ᾠκείωντο ἐκαλλωπίζοντό τε περιεργότερον καὶ λίχνοις ἦσαν ὀφθαλμοῖς , ἀκολασίας ἐμπύρευμα , κἀκείνῳ ἐτύγχανον , ὡς λέγεται , παιδικά . ἀλλὰ καὶ ἐπὶ πλέον ταῖς ὕλαις διέτριβεν , ἐκκλίνων τὴν μετὰ τῶν κοσμίων ἀνδρῶν συνδιαγωγήν . παρὰ τὸν Ῥοδανὸν τοίνυν ποταμὸν οἱ παρὰ Μαγνεντίου σταλέντες γενόμενοι μετὰ τὴν θήραν ὑπνώττοντα τὸν Κώνσταντα στάντα διεχρήσαντο , καὶ τοὺς ἐκείνῳ δὲ συνόντας ὀλίγους ὄντας ἀπέκτειναν . οἱ δὲ μὴ οὕτω φασὶ γενέσθαι τὴν ἐκείνου ἀναίρεσιν , γνῶναι δ’ ἐκεῖνον τὴν κατ’ αὐτοῦ ἐπανάστασιν · καὶ μονωθέντα , καταλιπόντων αὐτὸν τῶν περὶ αὐτόν , ναῷ προσφυγεῖν . κἀκεῖ τὰ τῆς βασιλείας παράσημα ἀπεκδύσασθαι , κἀκεῖθεν ἐκβληθέντα ἀναιρεθῆναι , ἑπτακαιδέκατον ἔτος ἀνύσαντα παρὰ τῇ ἀρχῇ , τῆς δ’ ἡλικίας ἤδη παρεληλυθότα τριακοστόν . λέγεται δὲ ἄρτι γεννηθέντος αὐτοῦ ἐπιτρέψαι τοῖς ἀστρολόγοις τὸν πατέρα αὐτοῦ ἐπὶ τῷ τούτου γενεθλίῳ ποιῆσαι θεμάτιον , κἀκείνους πρὸς ἄλλοις οἷς περὶ αὐτοῦ προειρήκασι καὶ τοῦτο εἰπεῖν ὡς ἐν ταῖς ἀγκάλαις τῆς αὐτοῦ μάμμης ἀναιρεθήσεται . ὃ θανούσης ἐκείνης καὶ διέπαιζεν ὁ Κώνστας · τὸ δ’ εἰς ἔργον ἀποβεβήκει , καὶ ἡ τῶν ἀστρολόγων οὐ διήμαρτε πρόρρησις , κἂν ὑπῆρξε λοξή . ἐν γὰρ πολίχνῃ Ἑλένῃ καλουμένῃ εἰς ὄνομα τῆς βασιλίσσης ἐκείνης ὁ Κώνστας ἀνῄρητο . ὁ μὲν οὖν οὕτω βεβιωκὼς ἀσελγῶς οὕτως οἰκτρῶς ἐστέρητο τῆς ζωῆς . ὁ δὲ Μαγνέντιος κατὰ ῥοῦν αὐτῷ τῶν τῆς τυραννίδος χωρησάντων πραγμάτων , ἐσπούδασε τῶν τὰς ἀρχὰς ἐχόντων τοὺς λογιμωτάτους ἐκ μέσου ποιήσασθαι . καὶ γραφὰς πλασάμενος πρὸς αὐτοὺς ὡς ἐκ τοῦ Κώνσταντος σταλείσας αὐτοῖς , μετακαλουμένου τούτους δῆθεν πρὸς ἑαυτόν , καθ’ ὁδὸν λοχήσας πλείστους ἀπέκτεινε , μηδὲ τῶν οἰκείων συνωμοτῶν φειδόμενος , ἀλλὰ καὶ τούτους διαφθείρων . Καὶ ὁ μὲν ἐν τοιούτοις ἦν , ἑαυτῷ κρατύνων τὴν τυραννίδα . τῷ δὲ Κωνσταντίῳ τὸν θάνατον πυθομένῳ τοῦ ἀδελφοῦ ἐμερίζετο ἡ διάνοια ἐννοουμένῳ C πότερον ἂν προτιμήσαιτο τὸ Πέρσαις ἀντικαθίστασθαι κείρουσι τὰ Ῥωμαίοις ὑπήκοα ἢ τούτων κατά γε τὸ παρὸν ἀμελῆσαι καὶ χωρῆσαι κατὰ τοῦ τυραννήσαντος , ἔνα καὶ τὸν τοῦ συγγόνου τίσαιτο φόνον καὶ ἑαυτῷ προσποιήσαιτο τὰ ἑσπέρια .
Lemmas: οὕτως μέντοι ὁ ἐπί Πέρσης Πολέμων συμφέρω ὁ βασιλεύς Κωνστάντιος , μανθάνω οὗτος Μαγνέντιος , ὅς ἐκ πατήρ μέν γίγνομαι Βρεττανός , ἐν ὁ προτίκτωρ δέ στρατεύω , εἶτα καί κόμης ὀνομάζω τάγμα δύο Ῥωμαϊκός , τυραννεύω τε καί πρώην ἐπιθυμέω τότε μᾶλλον τίθημι ὁ σκοπός ὅτι ἀτυχέω περί ὁ Περσικός πόλεμος ἀκούω ὁ Κωνστάντιος . καί εὐκαιρία κρίνω τηνικαῦτα ὁ ἐπιχειρέω ὁ τυραννίς · καί πλάσσω ὁ ἑαυτοῦ ἑορτάζω γενέθλιος ἐν αυγουστοιαλλω ὁ πόλις συγκαλέω ὁ ἔξοχος ὁ πόλις ὁ συμπόσιον Ποσίου αὐτός συμμετέχω , ὁ μέν καί συνίστωρ αὐτός ὁ σκοπός , ὁ δέ καί αμέτοχος ὁ σκέμμα . καί παρατείνω ὁ πότος ἠώς εἰσπεράω . ἐξανίστημι δέ ὁ συμπόσιον αἴφνης εἰς ὁ κοιτών εἰστρέχω , καί πρόειμι ἐκεῖθεν μετά βραχύς ἐν σχῆμα βασίλεια σύν δορυφόρος πολύς , ὅς ὁ μή σύνοιδα αὐτός ὁ πρᾶξις ταράσσω . ἐκεῖνος δέ διαλέγω ὁ πάρειμι , ὁ μέν πείθω συντίθημι αὐτός , ἔνιοι δέ γε καί βιάζομαι . καί συμπαραλαμβάνω αὐτός εὐθύς εἰς ὁ βασίλεια ἄπειμι , καί διανομή χρῆμα ποιέω , ὁ τε πύλη ὁ πόλις ἐφίστημι φύλαξ , ἐντέλλω ὁ μέν εἰσέρχομαι ὁ εἴσοδος συγχωρέω , ἔξειμι δέ μηδείς παραχωρέω , ἵνα μή τέως ὁ τόλμημα κηρύσσω . καί αὐτίκα στέλλω ὁ ὁ Κώνστας ἀναιρέω , πρίν ἢ γιγνώσκω ὁ τόλμημα . ὁ δέ περί θήρ ἀσχολέω . καί γάρ ἐμμένω περί ὁ κυνηγέσιον καί οὗτος ἀρθρῖτις προσπαλαίω διηνεκής , ὅς ἐκ ἡδονή ὅς μέτριος νοσέω ἀκόλαστος βιός , ἢ καί ἐν πρόσχημα θήρ εἰς Ὕλας ἐγκαταδύω μετά ὁ περί αὐτός μειρακίσκος καί νεανίσκος , ἕ ἐκεῖνος διά κάλλος συλλέγω καί οἰκειόω καλλωπίζω τε περίεργος καί λίχνος εἰμί ὀφθαλμός , ἀκολασία ἐμπύρευμα , ἐκεῖνος τυγχάνω , ὡς λέγω , παιδικός . ἀλλά καί ἐπί πλέω ὁ ὕλη διατρίβω , ἐκκλίνω ὁ μετά ὁ κόσμιος ἀνήρ συνδιαγωγή . παρά ὁ Ῥοδανός τοίνυν ποταμός ὁ παρά Μαγνέντιος στέλλω γίγνομαι μετά ὁ θήρ ὑπνώσσω ὁ Κώνστας ἵστημι διά-χράω2 , καί ὁ ἐκεῖνος δέ σύνειμι ὀλίγος εἰμί ἀποκτείνω . ὁ δέ μή οὗτος φημί γίγνομαι ὁ ἐκεῖνος ἀναίρεσις , γιγνώσκω δέ ἐκεῖνος ὁ κατά αὐτός ἐπανάστασις · καί μονόω , καταλιμπάνω αὐτός ὁ περί αὐτός , ναός προσφεύγω . ἐκεῖ ὁ ὁ βασίλεια παράσημος ἀπεκδύομαι , ἐκεῖθεν ἐκβάλλω ἀναιρέω , ἑπτακαιδέκατος ἔτος ἀνύω παρά ὁ ἀρχή , ὁ δέ ἡλικία ἤδη παρέρχομαι τριακοστός . λέγω δέ ἄρτι γεννάω αὐτός ἐπιτρέπω ὁ ἀστρολόγος ὁ πατήρ αὐτός ἐπί ὁ οὗτος γενέθλιος ποιέω θεμάτιον , ἐκεῖνος πρός ἄλλος ὅς περί αὐτός προαγορεύω καί οὗτος εἶπον ὡς ἐν ὁ ἀγκάλη ὁ αὐτός μάμμη ἀναιρέω . ὅς θνῄσκω ἐκεῖνος καί διαπαίζω ὁ Κώνστας · ὁ δέ εἰς ἔργον ἀποβαίνω , καί ὁ ὁ ἀστρολόγος οὖον διαμαρτάνω πρόρρησις , κἀν ὑπάρχω λοξός . ἐν γάρ Πολίχνα Ἑλένη καλέω εἰς ὄνομα ὁ βασίλισσα ἐκεῖνος ὁ Κώνστας ἀναιρέω . ὁ μέν οὖν οὗτος βιόω ἀσελγής οὕτως οἰκτρός στερέω ὁ ζωή . ὁ δέ Μαγνέντιος κατά ῥόος αὐτός ὁ ὁ τυραννίς χωρέω πρᾶγμα , σπουδάζω ὁ ὁ ἀρχή ἔχω ὁ λόγιμος ἐκ μέσος ποιέω . καί γραφή πλάσσω πρός αὐτός ὡς ἐκ ὁ Κώνστας στέλλω αὐτός , μετακαλέω οὗτος δῆθεν πρός ἑαυτοῦ , κατά ὁδός λοχάω πλεῖστος ἀποκτείνω , μηδέ ὁ οἰκέω συνωμότης φείδομαι , ἀλλά καί οὗτος διαφθείρω . καί ὁ μέν ἐν τοιοῦτος εἰμί , ἑαυτοῦ κρατύνω ὁ τυραννίς . ὁ δέ Κωνστάντιος ὁ θάνατος πυνθάνομαι ὁ ἀδελφός μερίζω ὁ διάνοια ἐννοέω C πότερος εἄν προτιμάω ὁ Πέρσης ἀντικαθίστημι κείρω ὁ Ῥωμαῖος ὑπήκοος ἢ οὗτος κατά γε ὁ πάρειμι ἀμελέω καί χωρέω κατά ὁ τυραννεύω , νάω καί ὁ ὁ σύγγονος τίνω φόνος καί ἑαυτοῦ προσποιέω ὁ ἑσπέριος .