joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 16.11
Ὁ δ’ εἶς τῶν τοῦ βασιλέως υἱῶν ὁ Κωνσταντῖνος , ὃν καὶ μᾶλλον τῶν ἄλλων ἐφίλει , νοσήσας ἐξέλιπε , καὶ ὁ αὐτοκράτωρ βαρέως τὸν ἐκείνου ἤνεγκε θάνατον καὶ ἦν ἀπαράκλητος , καὶ ἐζήτει ζῶντα τοῦτον ἐμφανισθῆναι αὐτῷ . ἦν δέ τις μοναχὸς Θεόδω - ρος , ᾧ Σανταβαρηνὸς τὸ ἐπώνυμον · οὗτος βασιλεῖ προσῳκείωτο , εἰς ἄκρον ἐναρέτου βίου αὐτὸν ἐφθακέναι πιστεύοντι , ὡς ἐντεῦθεν καὶ σημεῖα ἐργάζεσθαι · οὗτος τοίνυν ὁ Σανταβαρηνός , ὃς καὶ τῆς μητροπόλεως Εὐχαΐτων ἐχρημάτισε πρόεδρος , λέγεται δεῖξαι τῷ βασιλεῖ τὸν τεθνηκότα υἱὸν αὐτοῦ ζῶντα δῆθεν . ἐν γὰρ λόχμη τινὶ φαντάσαι τὸν Κωνσταντῖνον ἔφιππον τῷ οἰκείῳ συναντῆσαι πατρί · ᾧ καὶ περιπλακῆναι δόξας ὁ βασιλεὺς καὶ καταφιλῆσαι , οὐκέτι τοῦτον ἑώρακε . καὶ ἄλλα δὲ τοιαῦτα ποιήσας ὁ Σανταβαρηνός , καὶ τούτοις ἐκπλήξας τὸν βασιλέα , ὅλον εἰς ἑαυτὸν περιήγαγεν , ὡς πίστιν εἰς αὐτὸν κεκτῆσθαι καὶ κατὰ μηδὲν αὐτῷ ἀπιστεῖν . καὶ ὁ μὲν βασιλεὺς οὕτω διέκειτο πρὸς τὸν Σανταβαρηνόν . ὁ δὲ Λέων ὁ δεύτερος τῶν τοῦ βασιλέως υἱῶν , ἤδη νεανίας γενόμενος καὶ γυναικὶ συζυγεὶς τῇ θυγατρὶ τοῦ Μαρτινακίου καὶ ἀναρρηθεὶς βασιλεὺς παρὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ , τῷ Σανταβαρηνῷ οὐκ ἠρέσκετο , ἀλλὰ φαρμακὸν ἀπεκάλει καὶ γόητα καὶ ἀπατῶντα τὸν αὐτοκράτορα . τούτοις ἐκεῖνος ὥς τισι κέντροις πληττόμενος εἰς ἄμυναν διανίσταται . καὶ πλασάμενος εὔνοιαν πρὸς τὸν Λέοντα ‘‘νεανίαν ὄντα σε ” λέγει ‘‘ὦ βασιλεῦ , καὶ τῷ πατρὶ συνθηρῶντα καὶ συνιππεύοντα δεῖ σε καὶ ἐγχειρίδιον ἐπιφέρεσθαι , ἵνα τούτῳ καὶ κατὰ θηρίου χρήσῃ ὁπότε δέοι καὶ τῷ πατρί σου ἴσως ὀρέξῃ κατὰ καιρὸν ἢ τυχὸν καὶ ἐπιβουλεύοντας ἀμυνῇ . ” ὁ δὲ μὴ φωράσας τὸν δόλον , ξιφίδιον ἔνδον φέρειν τοῦ ὑποδήματος ἐπείσθη κατὰ τὴν συμβουλήν . τούτῳ τοίνυν τῷ ξιφιδίῳ ὁ Σανταβαρηνὸς κατὰ τοῦ Λέοντος χρᾶται εἰς ἄμυναν , καὶ τῷ βασιλεῖ “ ἐπιβουλεύει σοι’’ φησίν “ ὁ υἱός σου , καὶ τούτου δεῖγμα τὸ φέρειν , ὅτε σοι συνθηρᾷ , κεκρυμμένον ξιφίδιον . ” ἐξῆλθεν οὖν εἰς κυνηγέσιον ὁ Βασίλειος καὶ ὁ Λέων παρείπετο τῷ πατρί , εὑρέθη τὸ ἐγχειρίδιον κεκρυμμένον ὑπὸ τὸ πέδιλον . ἔδοξεν ἀληθεύειν ὁ κατειπών . ἀπολογούμενος ὁ κατηγορούμενος οὐ προσίετο , ἐξώργιστο κατὰ τοῦ υἱοῦ ὁ πατήρ , ἐγκλείει τοῦτον τῶν βασιλικῶν θαλάμων ἑνὶ καὶ τὰ τοῦ κράτους ἀφαιρεῖται παράσημα , ὡς δέ τινες ἱστοροῦσι , καὶ τὰ ὄμματα τῷ υἱῷ πηρῶσαι διεμελέτα , παρὰ τοῦ Σανταβαρηνοῦ πρὸς τοῦτο ἐρεθιζόμενος · καὶ ἔργον ἂν ἐγένετο τὸ μελέτημα , εἰ μὴ ὁ πατριάρχης καὶ τῆς συγκλήτου οἶ προύχοντες πολλὰ δεηθέντες τοῦ βουλεύματος τὸν βασιλέα μετέστησαν . τέως δ’ οὖν ἐπέμενεν ἡ ὀργή , καὶ ὁ Λέων ἔμφρουρος ἦν , καὶ χρόνος ἐτρίβη συχνός , συνευωχεῖτο δ’ ὁ βασιλεὺς τῶν τῆς συγκλήτου τισί · τοῦτο δὲ κατὰ καιροὺς ὡρισμένους ἐκ συνηθείας ἐγίνετο παλαιᾶς . ἦν δ’ ἐν τῷ οἴκῳ , καθ’ ὃν ἐγίνετο τὸ συμπόσιον , ζῷον ἐν κλωβῷ ᾐωρημένον τῶν μιμηλῶν , καλούμενον ψιττακός · τοῦτό τινος ὀδυρομένου καὶ ἀνακαλουμένου τὸν Λέοντα συνεχῶς ἀκοῦον ἐμιμήσατο τὴν φωνὴν καὶ ‘‘Λέον Λέον ” ἐβόα πυκνά . τὰς γοῦν φωνὰς ταύτας τοῦ ὄρνιθος οἶ τῷ βασιλεῖ συνεστιώμενοι λαβὴν εὑρόντες τῆς ὑπὲρ τοῦ Λέοντος παρακλήσεως ἀνέστησάν τε τοῦ συμποσίου καὶ δακρύων πλησθέντες “ εἶτα ” φασίν “ οὐκ εἰς κατηγορίαν ἔσται ἡμῖν τὸ ζῷον τοῦτο , ὦ βασιλεῦ , ὅτι αὐτὸ μὲν τὸν οἰκεῖον ἀνακαλεῖται δεσπότην , ἡμεῖς δὲ τῆς μετὰ τοῦ κράτους σου πανδαισίας ἐπαπολαύοντες ἀμνημονοῦμεν ἐκείνου , ἐπὶ χρόνον ἤδη καθειργμένου πολύν . ἄνες , δέσποτα , τὴν κατ’ ἐκείνου ὀργὴν καὶ λῦσον αὐτῷ τὴν φρουρὰν καὶ πρόσβλεψον εὐμενὲς ἡ μᾶλλον πρόσιδε ὡς πατήρ . ” τούτοις ὁ βασιλεὺς ἐχάλασε τὴν κατὰ τοῦ υἱέος ὀργήν , καί οἶ ἐσπείσατο καὶ τὴν τιμὴν ἀπέδωκε τὴν βασίλειον . εἰς θήραν δὲ ἀπελθὼν ἐλάφῳ ἐντυγχάνει τὸ μέγεθος ὑπερφυεῖ καὶ εἰς ὕψος ἠρμένα κέρατα φέροντι , καὶ τοῦτον ἐδίωκε , καὶ πλησιάσας αὐτῷ ἦρε τὴν χεῖρα ξιφήρη πλῆξαι τὸ ζῷον βουλόμενος . τὸ δὲ τοῖς κέρασιν ἠμύνετο τὸν διώκοντα , καί τινος τῶν αὐτοῖς παραφυομένων ὄζων ἐμβληθέντος τῇ ζώνῃ τοῦ βασιλέως μετέωρος ἐκεῖνος ἐφέρετο , ᾐωρημένος τοῦ ζῴου τοῖς κέρασι · καὶ τάχα ἂν ἠνάλωτο , εἰ μή τις φθάσας καὶ ξίφει τεμὼν τὴν ζώνην αὐτὸν διεσώσατο , ᾧ καὶ σῶστρα καλὰ δέδωκεν ὁ ὑπ’ ἐκείνου σωθεὶς τὴν τῆς κεφαλῆς ἐκτομήν , καὶ ἡ σκῆψις ὡς εὐπρεπής , ὅτι ξίφος , ἔφη , ἐπὶ βασιλέα γυμνώσειε , μὴ λογισάμενος ὅτι ὑπὲρ βασιλέως ἦρκε τὸ ξίφος ὁ ἄνθρωπος καὶ ἀμοιβῆς μᾶλλον ἦν ἄξιος καὶ δωρημάτων βασιλικῶν . καὶ ὁ μὲν οὕτως ἀπώνατο τῆς ὑπὲρ τοῦ βασιλέως σπουδῆς . ὁ δὲ πληγεὶς καὶ τὸ σῶμα τῷ κέρατι καὶ περιδινηθεὶς τὰ σπλάγχνα , ἐπεβίω μέν , ἀλλ’ οὐκ εἰς μακρόν · ἀπεβίω δ’ ἐντεῦθεν , συμβασιλεύσας μὲν τῷ Μιχαὴλ ἔτος ἔν , αὐταρχήσας δ’ ἐννεακαίδεκα , τῷ υἱῷ Λέοντι τὴν βασιλείαν λιπών , ὄντι πρεσβυτέρῳ τῶν περιόντων υἱῶν .
Lemmas: ὁ δέ εἰμί ὁ ὁ βασιλεύς υἱός ὁ Κωνσταντῖνος , ὅς καί μᾶλλον ὁ ἄλλος φιλέω , νοσέω ἐκλείπω , καί ὁ αὐτοκράτωρ βαρύς ὁ ἐκεῖνος φέρω θάνατος καί εἰμί ἀπαράκλητος , καί ζητέω ζῶ οὗτος ἐμφανίζω αὐτός . εἰμί δέ τις μοναχός Θεόδω - ρος , ὅς Σανταβαρηνός ὁ ἐπώνυμος · οὗτος βασιλεύς προσοικέω , εἰς ἄκρος ἐνάρετος βίος αὐτός φθάνω πιστεύω , ὡς ἐντεῦθεν καί σημεῖον ἐργάζομαι · οὗτος τοίνυν ὁ Σανταβαρηνός , ὅς καί ὁ μητρόπολις εὐχαίτης χρηματίζω πρόεδρος , λέγω δείκνυμι ὁ βασιλεύς ὁ θνῄσκω υἱός αὐτός ζῶ δῆθεν . ἐν γάρ λόχμη τις φαντάζω ὁ Κωνσταντῖνος Ἔφιππος ὁ οἰκεῖος συναντάω πατήρ · ὅς καί περιπλέκω δόξα ὁ βασιλεύς καί καταφιλέω , οὐκέτι οὗτος ὁράω . καί ἄλλος δέ τοιοῦτος ποιέω ὁ Σανταβαρηνός , καί οὗτος ἐκπλήσσω ὁ βασιλεύς , ὅλος εἰς ἑαυτοῦ περιάγω , ὡς πίστις εἰς αὐτός κτάομαι καί κατά μηδείς αὐτός ἀπιστέω . καί ὁ μέν βασιλεύς οὗτος διάκειμαι πρός ὁ Σανταβαρηνός . ὁ δέ Λέων ὁ δύο ὁ ὁ βασιλεύς υἱός , ἤδη νεανίας γίγνομαι καί γυνή συζεύγνυμι ὁ θυγάτηρ ὁ Μαρτινακίου καί ἀναιρέω βασιλεύς παρά ὁ πατήρ αὐτός , ὁ Σανταβαρηνός οὐ ἀρέσκω , ἀλλά φαρμακός ἀποκαλέω καί γόης καί ἀπατάω ὁ αὐτοκράτωρ . οὗτος ἐκεῖνος ὅς τις κέντρον πλήσσω εἰς ἄμυνα διανίσταμαι . καί πλάσσω εὔνοια πρός ὁ Λέων ‘‘νεανίαν εἰμί σύ ” λέγω οὖ βασιλεύς , καί ὁ πατήρ συνθηράω καί συνιππεύω δεῖ σύ καί ἐγχειρίδιον ἐπιφέρω , ἵνα οὗτος καί κατά θηρίον χράω ὁπότε δήω καί ὁ πατήρ σύ ἴσως ὀρέγω κατά καιρός ἢ τυγχάνω καί ἐπιβουλεύω ἀμύνω . ” ὁ δέ μή φωράω ὁ δόλος , ξιφίδιον ἔνδον φέρω ὁ ὑπόδημα πείθω κατά ὁ συμβουλή . οὗτος τοίνυν ὁ ξιφίδιον ὁ Σανταβαρηνός κατά ὁ Λέων χράομαι εἰς ἄμυνα , καί ὁ βασιλεύς “ ἐπιβουλεύω σῴζω φημί “ ὁ υἱός σύ , καί οὗτος δεῖγμα ὁ φέρω , ὅτε σύ συνθηράω , κρύπτω ξιφίδιον . ” ἐξέρχομαι οὖν εἰς κυνηγέσιον ὁ Βασίλειος καί ὁ Λέων παρεῖπον ὁ πατήρ , εὑρίσκω ὁ ἐγχειρίδιον κρύπτω ὑπό ὁ πέδιλον . δοκέω ἀληθεύω ὁ κατερέω . ἀπολογέομαι ὁ κατηγορέω οὖον προσίημι , ἐξοργίζω κατά ὁ υἱός ὁ πατήρ , ἐγκλείω οὗτος ὁ βασιλικός θάλαμος εἷς καί ὁ ὁ κράτος ἀφαιρέω παράσημος , ὡς δέ τις ἱστορέω , καί ὁ ὄμμα ὁ υἱός πηρόω διμελεταω , παρά ὁ Σανταβαρηνός πρός οὗτος ἐρεθίζω · καί ἔργον εἄν γίγνομαι ὁ μελέτημα , εἰμί μή ὁ πατριάρχης καί ὁ σύγκλητος οἶς προέχω πολύς δήω ὁ βούλευμα ὁ βασιλεύς μεθίστημι . τέως δέ οὖν ἐπιμένω ὁ ὀργή , καί ὁ Λέων ἔμφρουρος εἰμί , καί χρόνος τρίβω συχνός , συνευωχέομαι δέ ὁ βασιλεύς ὁ ὁ σύγκλητος τις · οὗτος δέ κατά καιρός ὁρίζω ἐκ συνήθεια γίγνομαι παλαιός . εἰμί δέ ἐν ὁ οἶκος , κατά ὅς γίγνομαι ὁ συμπόσιον , ζῷον ἐν κλωβός αἰωρέω ὁ μιμηλός , καλέω ψιττακός · οὗτος τις ὀδύρομαι καί ἀνακαλέω ὁ Λέων συνεχῶς ἀκούω μιμέομαι ὁ φωνή καί Λέων Λέων ” βοάω πυκνός . ὁ γοῦν φωνή οὗτος ὁ ὄρνις οἶς ὁ βασιλεύς συνεστιάω λαβή εὑρίσκω ὁ ὑπέρ ὁ Λέων παράκλησις ἀνίστημι τε ὁ συμπόσιον καί δάκρυ πίμπλημι “ εἶτα ” φημί “ οὐ εἰς κατηγορία εἰμί ἐγώ ὁ ζῷον οὗτος , εἰμί βασιλεύς , ὅτι αὐτός μέν ὁ οἰκέω ἀνακαλέω δεσπότης , ἐγώ δέ ὁ μετά ὁ κράτος σύ πανδαισία ἐπαπολαύω ἀμνημονέω ἐκεῖνος , ἐπί χρόνος ἤδη κατείργω πολύς . ἀνίημι , δεσπότης , ὁ κατά ἐκεῖνος ὀργή καί λύω αὐτός ὁ φρουρά καί προσβλέπω εὐμενής ὁ μᾶλλον πρών ὡς πατήρ . ” οὗτος ὁ βασιλεύς χαλάω ὁ κατά ὁ υἱός ὀργή , καί οἶς σπένδω καί ὁ τιμή ἀποδίδωμι ὁ βασίλειος . εἰς θήρ δέ ἀπέρχομαι ἔλαφος ἐντυγχάνω ὁ μέγεθος ὑπερφυής καί εἰς ὕψος ἄρμενον κέρας φέρω , καί οὗτος διώκω , καί πλησιάζω αὐτός ἀείρω ὁ χείρ ξιφήρης πλήσσω ὁ ζῷον βούλομαι . ὁ δέ ὁ κέρας ἀμύνω ὁ διώκω , καί τις ὁ αὐτός παραφύω ὄζω ἐμβάλλω ὁ ζώνη ὁ βασιλεύς μετέωρος ἐκεῖνος φέρω , αἰωρέω ὁ ζῷον ὁ κέρας · καί τάχα εἄν ἀναλίσκω , εἰμί μή τις φθάνω καί ξίφος τέμνω ὁ ζώνη αὐτός διασῴζω , ὅς καί σῶστρα καλός δίδωμι ὁ ὑπό ἐκεῖνος σώζω ὁ ὁ κεφαλή ἐκτομή , καί ὁ σκῆψις ὡς εὐπρεπής , ὅτι ξίφος , φημί , ἐπί βασιλεύς γυμνόω , μή λογίζομαι ὅτι ὑπέρ βασιλεύς ἀείρω ὁ ξίφος ὁ ἄνθρωπος καί ἀμοιβή μᾶλλον εἰμί ἄξιος καί δώρημα βασιλικός . καί ὁ μέν οὕτως ἀπονίναμαι ὁ ὑπέρ ὁ βασιλεύς σπουδή . ὁ δέ πλήσσω καί ὁ σῶμα ὁ κέρας καί περιδινέω ὁ σπλάγχνον , ἐπιβιόω μέν , ἀλλά οὐ εἰς μακρός · ἀποβιόω δέ ἐντεῦθεν , συμβασιλεύω μέν ὁ Μιχαήλ ἔτος ἐν , αὐταρχέω δέ ἐννεακαίδεκα , ὁ υἱός Λέων ὁ βασίλειος λίπος , εἰμί πρέσβυς ὁ περίειμι υἱός .