joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 1.1
Θεός ἐστι μὲν ἀνενδεὴς φύσις , αὐτὴ ἑαυτῇ αὐτάρκης εἰς δόξαν καὶ εἶς κατάληψιν , οὔτε τῆς παρ’ ἑτέρων δεομένη δόξης οὔθ’ ἑτέρῳ καταληπτή , εἰ μή τις φαίη καταληπτὸν εἶναι τὸ ἄπειρον αὐτῆς καὶ τὸ ἀκατάληπτον . θεὸν δὲ λέγων πατέρα φημὶ καὶ υἱὸν καὶ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον , ἃ ἡ θεότης κατὰ τὸν μέγαν πατέρα τὸν θεόλογον Γρηγόριον . οὕτω δ᾿ ἔχον τὸ θεῖον πρῶτον μὲν τὰς ἀγγελικὰς οὐσιοῖ δυνάμεις καὶ οὐρανίους λειτουργούς τε καὶ ὑμνῳδοὺς τῆς ἄνω λαμπρότητος , οὐχ ὡς τούτων δεόμενον , ἀλλ’ ἵνα μὴ τῇ ἑαυτοῦ μόνον θεωρίᾳ κινοῖτο , χεθῇ δὲ καὶ ὁδεύσῃ τὸ ἀγαθόν , καὶ ἡ εὐεργεσία χωρήσῃ πρὸς πλείονας · τοῦτο γὰρ τῆς ἄκρας ἦν ἀγαθότητος · εἶτα καὶ τόνδε τὸν κόσμον ὑφίστησι τὸν ὑλικὸν καὶ ὀρόμενον . καὶ ἐν ἀρχῇ μὲν ἐποίησε τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν . τῆς γῆς δὲ ἀορασίᾳ καλυπτομένης , ἐπεὶ καὶ σκότος ἣν καὶ ὕδωρ αὐτὴ ἐπεπόλαζε , τὸ φῶς παρήγαγεν ὁ θεός . καὶ διεχώρισε τὸ φῶς καὶ τὸ σκότος , καὶ τὸ μὲν φῶς ἡμέραν ἐκάλεσε , τὸ δὲ σκότος νύκτα ὠνόμασεν · οὗ τῇ ἀρχῇ ἑσπέραν , πρωὶ δὲ τῇ πρώτῃ φαύσει τῆς ἡμέρας ὄνομα ἔθετο . καὶ ἐγένετο ἑσπέρα καὶ ἐγένετο πρωὶ ἡμέρα μία . Οἶδα μὲν οὖν ἐν τῇ Λεπτῇ Γενέσει γεγραμμένον ὡς ἐν τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ καὶ αἱ οὐράνιοι δυνάμεις πρὸ τῶν ἄλλων ὑπέστησαν παρὰ τοῦ τῶν ὅλων δημιουργοῦ , ἀλλ᾿ ὅτι μὴ ταῖς παρὰ τῶν θείων πατέρων ἐγκεκριμέναις βίβλοις τῆς Ἑβραϊκῆς σοφίας καὶ ἡ Λεπτὴ αὕτη συνηρίθμηται Γένεσις , οὐδέν τι τῶν ἐν ἐκείνῃ γεγραμμένων λογίζομαι βέβαιον , οὐδὲ τῷ λόγῳ συντίθεμαι . Εἶτα τὸ στερέωμα ὑπεστήσατο , ἐν μέσῳ τῶν ὑδάτων διατείνας αὐτό , ὥστε τὰ μὲν ἄνω αὐτοῦ ἐναποληφθῆναι , τὰ δὲ κάτω περικεχύσθαι τῇ γῇ . στερέωμα δ᾿ ἐκλήθη ὅτι στεγανὸν τὸ σῶμα τούτου , καὶ οὐ λεπτὴν οὐδ᾿ ἀραιὰν τὴν φύσιν ἔχει κατὰ τὰ ὕδατα , ἐξ ὧν τὴν σύστασιν ἔσχηκεν · ὃ καὶ οὐρανὸς ὠνομάσθη . ταῦτα ἐν τῇ δευτέρᾳ ἡμέρᾳ ἐγένετο . ἐν δὲ τῇ τρίτῃ τὸ ὕδωρ τὸ τῆς γῆς ἅπαν καλύπτον πρόσωπον ἐκέλευσεν ὁ θεὸς συναχθῆναι , καὶ ὀφθῆναι τὴν ξηράν . καὶ ὁ λόγος ἔργον ἐγένετο καὶ κοιλότητες βαθεῖαι γενόμεναι τὰ ὕδατα εἰσεδέξαντο . καὶ τὴν μὲν γῆν ξηρὰν κατωνόμασε , θαλάσσας δὲ τὰ τῶν ὑδάτων συστήματα . κατὰ ταύτην δὲ τὴν ἡμέραν φυτά τε γῆθεν ἀνε - δόθη καὶ σπέρματα . ἔδει γὰρ ἄκοσμον οὖσαν τὴν γῆν κοσμηθῆναι ταῖς πόαις καὶ τοῖς μυρίοις βλαστήμασι καὶ τοῖς ἄνθεσι καὶ τοῖς παντοίοις καρποῖς καὶ τῶν δένδρων ταῖς χάρισιν . ἡ δὲ τετάρτη ἡμέρα τὴν τῶν φωστήρων ἔσχηκε γένεσιν , ἡλίου τε καὶ σελήνης καὶ τῶν λοιπῶν ἀστέρων . καὶ τούτοις τὸν οὐρανὸν ὁ δημιουργὸς κατηγλάϊσε , καὶ τὸ κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν παραχθὲν φῶς τοῖς φωστῆρσι τούτοις ἐνέθετο , κινήσεις αὐτοῖς ἐπιτολάς τε καὶ δρόμους καὶ καταδύσεις δια - ταξάμενος , ἵνα τε φωτίζοιτο δι’ αὐτόν τὸ περίγειον καὶ ὁ χρόνος ἀπαριθμοῖτο ταῖς τούτων ἀνατολαῖς καὶ ταῖς δύσεσι , καὶ σημεῖα παρέχοιντο δι’ αὐτῶν τοῖς εὐθύτατα ταῖς αὐτῶν προσέχουσι φαύσεσι καὶ μὴ περιεργότερον καταστοχαζομένοις αὐτόν , ἢ ὡς ἂν εἴποι τις ἀκριβούμενος τὸν λόγον , ἀβέλτερον καὶ τῇ κινήσει τῶν οὐρανίων ἅπαντα δοξάζουσι συμπεριφέρεσθαι τὰ ἡμέτερα . τῇ πέμπτῃ δ’ αὖθις τόν ἡμερῶν θεοῦ κελεύσαντος ἀνῆκε τὰ ὕδατα ἑρπετὰ ψυχῶν ζωσῶν καὶ πετεινά · ὣν τὰ μὲν ἐμφιλοχωροῦσι τοῖς ὕδασι καὶ τούτοις ἐννήχονται , τὰ πετεινὰ δὲ τὸν ἀέρα τέμνουσιν ἕρποντα ὥσπερ διὰ τούτου μετάρσια . κατὰ δέ γε τὴν ἕκτην ψυχὴν ζῶσαν , τετράποδα καὶ ἑρπετὰ καὶ θηρία ἐξαγαγεῖν ἡ γῆ προσετέτακτο , καὶ κατὰ τὸ θεῖον ἐξῆκτο σύμπαντα πρόσταγμα . ψυχῆς δὲ ζώσης ἐξαγωγὴν ἡ γραφὴ περιέχει ποιήσασθαι κελευσθῆναι τὴν γῆν , ἕν οὕτω τῆς τοῦ ἀνθρώπου ψυχῆς ἐμφήνῃ πρὸς αὐτὴν τὸ διάφορον . ἡ μὲν γὰρ τῶν ἄλλων ζῴων γῆθεν ἐξέφυ κατὰ τὸ κέλευσμα , καὶ γεηρὰ οὔσα εἰκότως ἂν λογίζοιτο καὶ φθαρτή , ἐπεὶ καὶ ἀλλαχοῦ φησιν ἡ γραφή “ ψυχὴ παντὸς κτήνους τὸ
Lemmas: Θεός εἰμί μέν ἀνενδεής φύσις , αὐτός ἑαυτοῦ αὐτάρκης εἰς δόξα καί εἰμί κατάληψις , οὔτε ὁ παρά ἕτερος δήω δόξα οὔτε ἕτερος καταληπτός , εἰμί μή τις φημί καταληπτός εἰμί ὁ ἤπειρος αὐτός καί ὁ ἀκατάληπτος . θεός δέ λέγω πατήρ φημί καί υἱός καί ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , ὁ ὁ θεότης κατά ὁ μέγας πατήρ ὁ θεολόγος Γρηγόριος . οὗτος δέ ἔχω ὁ θέω πρῶτος μέν ὁ ἀγγελικός οὐσιόω δύναμις καί οὐράνιος λειτουργός τε καί ὑμνῳδός ὁ ἄνω λαμπρότης , οὐ ὡς οὗτος δήω , ἀλλά ἵνα μή ὁ ἑαυτοῦ μόνος θεωρία κινέω , χέω δέ καί ὁδεύω ὁ ἀγαθός , καί ὁ εὐεργεσία χωρέω πρός πλείων · οὗτος γάρ ὁ ἄκρος εἰμί ἀγαθότης · εἶτα καί ὅδε ὁ κόσμος ὑφίστημι ὁ ὑλικός καί ὄρνυμι . καί ἐν ἀρχή μέν ποιέω ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ . ὁ γῆ δέ ἀορασία καλύπτω , ἐπεί καί σκότος ὅς καί ὕδωρ αὐτός ἐπιπολάζω , ὁ φάος παράγω ὁ θεός . καί διαχωρίζω ὁ φάος καί ὁ σκότος , καί ὁ μέν φάος ἡμέρα καλέω , ὁ δέ σκότος νύξ ὀνομάζω · ὅς ὁ ἀρχή ἑσπέρα , πρωί δέ ὁ πρῶτος φαῦσις ὁ ἡμέρα ὄνομα τίθημι . καί γίγνομαι ἑσπέρα καί γίγνομαι πρωί ἡμέρα εἷς . οἶδα μέν οὖν ἐν ὁ Λεπτός Γένεσις γράφω ὡς ἐν ὁ πρῶτος ἡμέρα καί ὁ οὐράνιος δύναμις πρό ὁ ἄλλος ὑφίστημι παρά ὁ ὁ ὅλος δημιουργός , ἀλλά ὅτι μή ὁ παρά ὁ θεῖον πατήρ ἐγκρίνω Βίβλος ὁ ἑβραικός σοφία καί ὁ Λεπτή οὗτος συναριθμέω Γένεσις , οὐδείς τίς ὁ ἐν ἐκεῖνος γράφω λογίζομαι βέβαιος , οὐδέ ὁ λόγος συντίθημι . εἶτα ὁ στερέωμα ὑφίστημι , ἐν μέσος ὁ ὕδωρ _ αὐτός , ὥστε ὁ μέν ἄνω αὐτός ἐναπολαμβάνω , ὁ δέ κάτω περιχέω ὁ γῆ . στερέωμα δέ καλέω ὅτι στεγανός ὁ σῶμα οὗτος , καί οὖον λεπτός οὐδέ ἀραιός ὁ φύσις ἔχω κατά ὁ ὕδωρ , ἐκ ὅς ὁ σύστασις ἔχω · ὅς καί οὐρανός ὀνομάζω . οὗτος ἐν ὁ δύο ἡμέρα γίγνομαι . ἐν δέ ὁ τρίτος ὁ ὕδωρ ὁ ὁ γῆ ἅπας καλύπτω πρόσωπον κελεύω ὁ θεός συνάγω , καί ὁράω ὁ ξηρός . καί ὁ λόγος ἔργον γίγνομαι καί κοιλότης βαθύς γίγνομαι ὁ ὕδωρ εἰσδέχομαι . καί ὁ μέν γῆ ξηρός κατονομάζω , θάλασσα δέ ὁ ὁ ὕδωρ σύστημα . κατά οὗτος δέ ὁ ἡμέρα φυτός τε γῆθεν ἀνε - δίδωμι καί σπέρμα . ἐσθίω γάρ ἄκοσμος εἰμί ὁ γῆ κοσμέω ὁ πόα καί ὁ μυρίος βλάστημα καί ὁ ἄνθος καί ὁ παντοῖος καρπός καί ὁ δένδρον ὁ χάρις . ὁ δέ τέταρτος ἡμέρα ὁ ὁ φωστήρ ἔχω γένεσις , ἥλιος τε καί σελήνη καί ὁ λοιπός ἀστήρ . καί οὗτος ὁ οὐρανός ὁ δημιουργός καταγλαΐζω , καί ὁ κατά ὁ πρῶτος ἡμέρα παράγω φάος ὁ φωστήρ οὗτος ἐντίθημι , κινέω αὐτός ἐπιτολή τε καί δρόμος καί κατάδυσις διά - τάσσω , ἵνα τε φωτίζω διά αὐτός ὁ περίγειον καί ὁ χρόνος ἀπαριθμέω ὁ οὗτος ἀνατολή καί ὁ δύσις , καί σημεῖον παρέχω διά αὐτός ὁ εὐθύς ὁ αὐτός προσέχω φαῦσις καί μή περίεργος καταστοχάζομαι αὐτός , ἢ ὡς εἄν εἶπον τις ἀκριβόω ὁ λόγος , ἀβέλτερος καί ὁ κινέω ὁ οὐράνιος ἅπας δοξάζω συμπεριφέρω ὁ ἡμέτερος . ὁ πέμπτος δέ αὖθις ὁ ἡμέρα θεός κελεύω ἀνίημι ὁ ὕδωρ ἑρπετόν Ψυχή ζῶ καί πετεινός · ἐάν ὁ μέν ἐμφιλοχωρέω ὁ ὕδωρ καί οὗτος ἐνάγω , ὁ πετεινόν δέ ὁ ἀήρ τέμνω ἕρπω ὥσπερ διά οὗτος μετάρσιος . κατά δέ γε ὁ ἕκτος ψυχή ζώννυμι , τετράπους καί ἑρπετόν καί θηρίον ἐξάγω ὁ γῆ προστάσσω , καί κατά ὁ θέω ἐξίημι σύμπας πρόσταγμα . Ψυχή δέ ζώννυμι ἐξαγωγή ὁ γραφή περιέχω ποιέω κελεύω ὁ γῆ , εἷς οὗτος ὁ ὁ ἄνθρωπος Ψυχή ἐμφαίνω πρός αὐτός ὁ διάφορος . ὁ μέν γάρ ὁ ἄλλος ζῷον γῆθεν ἐκφύω κατά ὁ κέλευσμα , καί γεηρός εἰμί εἰκότως εἄν λογίζομαι καί φθαρτός , ἐπεί καί ἀλλαχοῦ φημί ὁ γραφεύς “ ψυχή πᾶς κτῆνος ὁ