joannes-zonaras.epitome-historiarum-lib-1-12 6.11
Κατὰ τοῦτον τὸν χρόνον στασιάζουσιν πρὸς τοὺς Ἀλεξανδρεῖς οἶ ἐκεῖ Ἰουδαῖοι . ὃν γὰρ εἴρηται τρόπον κακῶς πρὸς αὐτοὺς Γαί·ου διατεθέντος , ἐκακοῦντο μοναρχοῦντος ἐκείνου παρὰ τῶν ἐν τῇ πόλει Ἑλλήνων , Γαΐου δὲ τελευτήσαντος ἀνεθάρσησαν καὶ ἦσαν ἐν ὅπλοις . Κλαύδιος δὲ τῷ ἱππαρχοῦντι κατὰ τὴν Αἴγυπτον ἐπέστειλε καταστεῖλαι τὴν στάσιν , ἔπεμψε δὲ καὶ διάταγμα ἐκ παρακλήσεως τοῖν βασιλέοιν Ἀγρίππου τε καὶ Ἡρώδου εἰς Συρίαν καὶ εἰς Ἀλεξάνδρειαν καὶ εἰς τὴν ἄλλην οἰκουμένην ὅση Ῥωμαίοις ὑπήκοος , φράζον ὅτι “ τῶν Ἰουδαίων ἀνέκαθεν ἴσης πολιτείας τοῖς Ἀλεξανδρεῦσι καὶ τοῖς τῶν λοιπῶν πόλεων πολίταις ἀξιωθέντων , ὁ Γάιος ἐξ ἀπονοίας ὅτι μὴ θεὸν προσαγορεύειν αὐτὸν τὸ Ἰουδαίων ἔθνος ἠνέσχετο αὐτοὺς ἐταπείνωσεν . ἐγὼ δὲ μηδενὸς διὰ τὴν ἐκείνου παραφροσύνην τῶν παλαιῶν δικαίων τὸ ἔθνος ἐκπεσεῖν διατάττομαι , συντηρεῖσθαι δὲ σφίσι τὰ πρότερον δέκαια τοῖς Ἰουδαίων νομίμοις ἐμμένουσι , ταῦτά με αἰτησαμένων τῶν βασιλέων Ἀγρίππου καὶ Ἡρώδου τῶν φιλτάτων μοι . ” ἐξέπέμψε δὲ καὶ Ἀγρίππαν ἐπὶ τὴν βασιλείαν αὐτοῦ , λαμπροτέραν γεγενημένην . κἀκεῖνος ἐλθὼν εἰς Ἱεροσόλυμα χαριστήρια ἔθυσε , καὶ τὴν χρυσῆν ἄλυσιν τὴν ὑπὸ Γαΐου δοθεῖσαν αὐτῷ ὑπὲρ τὸ γαζοφυλάκιον ἀπῃώρησε , δεῖγμα τῆς τοῦ θεοῦ δυναστείας καὶ τῆς τῶν πραγμάτων μεταβολῆς , καὶ ὅτι καὶ τὰ μεγάλα πίπτει ποτὲ καὶ ὑψοῦται τὰ ταπεινά . θύσας οὖν πολυτελῶς , Θεόφιλον μὲν τὸν Ἄννα τῆς ἀρχιερωσύνης μεθίστησι , τῷ δὲ Βοηθοῦ Σίμωνι , ᾦ Κανθηρᾶς ἡ ἐπίκλησις , ἀπένειμε τὴν τιμήν . δύο δ᾿ ἦσαν τῷ Σίμωνι ἀδελφοί , καὶ πατὴρ ὁ Βοηθός , οὗ τῇ θυγατρὶ ὁ βασιλεὺς Ἡρώδης συνῴκησεν , ὡς ἱστόρηται . τοὺς δ᾿ Ἱεροσολυμίτας τῆς πρὸς αὐτὸν εὐνοίας ἠμείψατο , ἀφεὶς αὐτοῖς τὰ ὑπὲρ ἑκάστης οἰκίας . ἴππαρχον δὲ παντὸς τοῦ στρατεύματος τὸν Σίλαν ἀπέδειξεν , ἄνδρα πόνων αὐτῷ συμμετασχόντα πολλῶν . Νεανίσκοι μέντοι Δωρῖται παράβολοι καὶ θρασεῖς Καίσαρος ἀνδριάντα εἰς τὴν τῶν Ἰουδαίων συνἀγωγὴν κομίσαντες ἔστησαν . τοῦτο τὸν Ἀγρίππαν ἐτάραξε · καὶ αὐτίκα πρὸς τὸν τῆς Συρίας ἡγεμονεύὄντα Πούπλιον Πετρώνιον παραγίνεται καὶ κατηγορεῖ τῶν Δωριτῶν . ὁ δ᾿ ἑκατόνταρχον στείλας , τοὺς μὲν τὸ τόλμημα πράξαντας ἐπ᾿ αὐτὸν ἀχθῆναι προσ - ἔταξε , τοῖς δὲ τῶν Δωριτῶν ἄρχουσιν ἐπιδεῖξαι τῷ ἑκατοντάρχῳ τοὺς αἰτίους ἐπέστειλεν , εἰ μὴ βούλοιντο δοκεῖν συνεργάται τῆς πράξεως . Ἀγρίππας δὲ ἀφελόμενος τὴν ἱερωσύνην τὸν Κανθηρᾶν Σίμωνα , Ἰωνάθην αὖθις ἐπ’ αὐτὴν ἦγε τὸν Ἀνανίου . ὁ δὲ παρῃτεῖτο , ἀρκεῖσθαι λέγων ἅπαξ τὴν ἀρχιερωσύνην λαχών , τὸν δὲ ἀδελφὸν Ματθίαν πρὸς ταύτην ἠξίου προάγεσθαι ὡς ἄξιον τῆς τιμῆς . πεισθεὶς οὖν ὁ βασιλεὺς τῷ Ματθίᾳ τὴν ἀρχιερωσύνην ἀπένειμε . Σίλας δὲ ὁ Ἀγρίππου ἵππαρχος , πεποιθὼς οἷς ὑπὲρ αὐτοῦ κεκινδύνευκεν , ἀκαίρου παρρησίας ἀντεποιεῖτο , καὶ ἦν φορτικός , τὰ στυγνὰ τῆς τύχης εἰς μνήμην ἄγων αὐτῷ καὶ ἑαυτὸν σεμνύνων ἐκ τῆς τότε σπουδῆς τε καὶ πίστεως . ἀηδῶς οὖν πρὸς τὴν ἀταμίευτον αὐτοῦ παρρησίαν ὁ Ἀγρίππας διέκειτο τοῦ δὲ Σίλα μὴ ἐνδιδόντος εἰς ὀργὴν ὁ βασιλεὺς ἀνηρέθιστο , καὶ οὐ μόνον τῆς ἱππαρχίας αὐτὸν μετέστησεν , ἀλλὰ μέντοι καὶ δέδεκε . χρόνῳ δὲ τὸν θυμὸν ἀμβλυνθείς , καὶ λογισάμενος ὅσους ὑπὲρ ἐκείνου ἀνέτλη πόνους , ἡμέραν ἑορτάζων ἑαυτοῦ γενέθλιον ἐκάλει τὸν Σίλαν αὐτῷ συνεστιαθησόμενον . ὁ δὲ οὐκ ἐπείθετο “ ἐπὶ τίνα’’ λέγων “ ὁ βασιλεὺς ἀνακαλεῖ με τιμὴν τὴν ὅσον ἤδη ἀπολουμένην , . ἢ πεπαῦ - σθαί με νομίζει τῆς παρρησίας ; νῦν βοήσομαι μᾶλλον ὅσων αὐτὸν ἐξερρυσάμην δεινῶν , ὅσους ἤνεγκα πόνους ἐκείνῳ πορίζων σωτηρίαν καὶ τιμήν · ὧν γέρας μοι δεσμὰ καὶ σκότιος εἰρκτή , ὧν οὔποτε λήσομαι . ” ὁ δὲ β,ασιλεὺς ταῦτα μαθόν , καὶ ἀνιάτως συνιδὼν διακείμενον , αὖθις εἴασεν ἐν φρουρᾷ . Ἧν δὲ εὐεργετικὸς οὗτος ὁ βασιλεὺς ἐν δωρεαῖς οὐδὲν ἧττον Ἡρώδου τοῦ πάππου · ἐκείνου μέντοι εἰς ἀλλοφύλους τὸ φιλότιμον ἐπιδεικνυμένου , οὐ μὴν καὶ εἰς τοὺς Ἰουδαίους , οὗτος πρὸς πάντας ὁμοίως ἦν εὐεργετικὸς καὶ τὸν τρόπον πραύς . ἡδεῖα γοῦν αὐτῷ δίαιτα συνεχὴς ἐν τοῖς Ἱεροσολύμοις ἦν , καὶ τὰ πάτρια καθαρῶς ἐτήρει . καὶ δή τις Σίμων ἦν ἐν Ἱεροσολύμοις ἀκριβὴς δοκῶν τὰ νόμιμα · οὗτος πλῆθος ἀθροίσας ἐτόλμησε τοῦ βασιλέως κατειπεῖν ἀποδημήσαντος εἰς Καισάρειαν . τοῦτο τὸν Ἀγρίππαν οὐκ ἔλαθε . μεταπέμπεται οὑν τὸν Σίμωνα καί φησιν “ εἰπέ εἰπέ μοι τί τῶν γινομένων ἐστὶ παράνομον ; ὁ δὲ μὴ ἔχων εἰπεῖν ἐδεῖτο συγγνώμης τυχεῖν . καὶ ὁ βασιλεὺς παρὰ προσδοκίαν αὐτῷ διηλλάττετο , καὶ ἐξέπεμψε δωρησάμενος . τὴν ἀρχιερωσύνην δὲ Ματθίαν ἀφελόμενος Ἐλιωναίῳ τῷ τοῦ Κιθαίρου παιδὶ παρέσχεν αὐτήν Βασιλεύσας οὖν ἐπὶ τρεῖς ἐνιαυτοὺς τῆς ὅλης Ἰουδαίας , εἰς πόλιν Καισάρειαν , ἣ πρότερον Στράτωνος ἐκαλεῖτο πύργος , θεωρίας ἐτέλει . δευτέρᾳ δὲ τῶν θεωριῶν ἡμέρᾳ στολὴν ἐνδὺς ἐξ ἀργύρου πεποιημένην παρῆλθεν εἰς τὸ θέατρον ἀρχομένης ἡμέρας . καὶ ταῖς πρώταις τῶν ἡλιακῶν ἀκτίνων ἐπιτολαῖς ὁ ἄργυρος καταυγασθεὶς θαυμασίως ἀπέστιλβε , μαρμαίρων τι φοβερὸν τοῖς εἰς αὐτὸν ἀτενίζουσιν . εὐθύς τε οἱ κόλακες ἄλλος ἄλλοθεν ἀνεβόων , θεὸν προσαγορεύοντες , εὐμενής τε εἴης , ἐπιλέγοντες · εἰ γὰρ καὶ μέχρι νῦν ὡς ἄνθρωπον ἐφοβήθημεν , ἀλλὰ τοὐντεῦθεν ὁμολογοῦμεν θνητῆς σε φύσεως κρείττονα . οὐκ ἐπέπληξε τούτοις ὁ βασιλεύς , οὐδὲ τὴν κολακείαν ἀσεβοῦσαν ἀπετρίψατο . ἀνακύψας οὖν μετ’ ὀλίγον ὁρᾷ τὸν βουβῶνα τὸν ὄρνιν τῆς ἑαυτοῦ κεφαλῆς ὕπερθεν , ἄγγελόν τε κακῶν τοῦτον ἐνενόησε τότε , ὡς ποτὲ τῶν ἀγαθῶν μηνυτήν . καὶ διακάρδιον ἔσχεν ὀδύνην , καὶ τῆς κοιλίας ἀθρόον ἐπιγέγονεν ἄλγημα . καὶ πρὸς τοὺς φίλους φησίν “ ὁ θεὸς ὑμῖν ἐγὼ ἤδη καταστρέφω τὸν βίον , καὶ ὁ κληθεὶς ἀθάνατος παρ’ ὑμῶν θανεῖν ἐπείγομαι . ” ταῦτα λέγων τῆς ὀδύνης ἐπιτεινομένης κατεπονεῖτο , καὶ μετὰ σπουδῆς ἀνεκομίσθη πρὸς τὸ βασίλειον . λόγου δὲ γενομένου θνήσκειν αὐτόν , ἡ πληθὺς αὐτίκα σὺν γυναιξὶ καὶ παισὶν ἐπὶ σάκκου καθεσθεῖσα τῶ πατρίῳ νόμῳ τὸν θεὸν ὑπὲρ τοῦ βασιλέως ἱκέτευε , καὶ πάντες ἐθρήνουν . ἐν ὑψηλῷ δὲ ὁ Ἀγρίππας κατακείμενος δωματίῳ , καὶ κάτω βλέπων αὐτοὺς πρηνεῖς προσπίπτοντας , οὐδὲ αὐτὸς ἄδακρυς ἢν . ἐφ’ ἡμέρας δὲ πέντε τῷ τῆς γαστρὸς ἀλγήματι κατεργασθεὶς κατέστρεψε τὴν ζωήν , βιώσας ἔτη τέσσαρα καὶ πεντήκοντα , βασιλεύσας δ᾿ ἑπτά , ἐπὶ Γαΐου μὲν τέσσαρα ,
Lemmas: κατά οὗτος ὁ χρόνος στασιάζω πρός ὁ Ἀλεξανδρεύς οἶς ἐκεῖ Ἰουδαῖος . ὅς γάρ εἴρω τρόπος κακῶς πρός αὐτός Γάιος διατίθημι , κακόω μοναρχέω ἐκεῖνος παρά ὁ ἐν ὁ πόλις Ἕλλην , Γάϊος δέ τελευτάω ἀναθαρσέω καί εἰμί ἐν ὅπλον . Κλαύδιος δέ ὁ ἱππαρχέω κατά ὁ Αἴγυπτος ἐπιστέλλω καταστέλλω ὁ στάσις , πέμπω δέ καί διάταγμα ἐκ παράκλησις ὁ βασιλεύς Ἀγρίππας τε καί Ἡρώδης εἰς Συρία καί εἰς Ἀλεξάνδρεια καί εἰς ὁ ἄλλος οἰκέω ὅσος Ῥωμαῖος ὑπήκοος , φράζω ὅτι “ ὁ Ἰουδαῖος ἀνέκαθεν ἴσος πολιτεία ὁ Ἀλεξανδρεύς καί ὁ ὁ λοιπός πόλις πολίτης ἀξιόω , ὁ Γάιος ἐκ ἀπόνοια ὅτι μή θεός προσαγορεύω αὐτός ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος ἀνέχω αὐτός ταπεινόω . ἐγώ δέ μηδείς διά ὁ ἐκεῖνος παραφροσύνη ὁ παλαιός Δίκαιος ὁ ἔθνος ἐκπίπτω διατάσσω , συντηρέω δέ ὅς ὁ πρότερος δέκαια ὁ Ἰουδαῖος νόμιμος ἐμμένω , οὗτος ἐγώ αἰτέω ὁ βασιλεύς Ἀγρίππας καί Ἡρώδης ὁ φίλος ἐγώ . ” ἐκπέμπω δέ καί Ἀγρίππας ἐπί ὁ βασίλειος αὐτός , λαμπρός γίγνομαι . ἐκεῖνος ἔρχομαι εἰς Ἱερουσαλήμ χαριστήριος θύω , καί ὁ χρύσεος ἄλυς ὁ ὑπό Γάϊος δίδωμι αὐτός ὑπέρ ὁ γαζοφυλάκιον ἀπαιωρέω , δεῖγμα ὁ ὁ θεός δυναστεία καί ὁ ὁ πρᾶγμα μεταβολεύς , καί ὅτι καί ὁ μέγας πίπτω ποτέ καί ὑψόω ὁ ταπεινός . θύω οὖν πολυτελής , Θεόφιλος μέν ὁ Ἄννα ὁ ἀρχιερωσύνη μεθίστημι , ὁ δέ βοηθός Σίμων , οἶς Κανθηέας ὁ ἐπίκλησις , ἀπονέμω ὁ τιμή . δύο δέ εἰμί ὁ Σίμων ἀδελφός , καί πατήρ ὁ Βοηθός , ὅς ὁ θυγάτηρ ὁ βασιλεύς Ἡρῴδης συνοικέω , ὡς ἱστορέω . ὁ δέ Ἱεροσολυμίτης ὁ πρός αὐτός εὔνοια ἀμείβω , ἀφίημι αὐτός ὁ ὑπέρ ἕκαστος οἰκίον . Ἵππαρχος δέ πᾶς ὁ στράτευμα ὁ Σίλας ἀποδείκνυμι , ἀνήρ πόνος αὐτός συμμετέχω πολύς . Νεανίσκος μέντοι Δωρίτης παράβολος καί θρασύς Καῖσαρ ἀνδριάς εἰς ὁ ὁ Ἰουδαῖος συναγωγή κομίζω ἵστημι . οὗτος ὁ Ἀγρίππας ταράσσω · καί αὐτίκα πρός ὁ ὁ Συρία ἡγεμονεύω Πούπλιος Πετρώνιος παραγίγνομαι καί κατηγορέω ὁ Δωρίτης . ὁ δέ ἑκατόνταρχος στέλλω , ὁ μέν ὁ τόλμημα πράσσω ἐπί αὐτός ἄγω προς - τάσσω , ὁ δέ ὁ Δωρίτης ἄρχω ἐπιδείκνυμι ὁ ἑκατόνταρχος ὁ αἴτιος ἐπιστέλλω , εἰμί μή βούλομαι δοκέω συνεργάτης ὁ πρᾶξις . Ἀγρίππας δέ ἀφαιρέω ὁ ἱερωσύνη ὁ Κανθηρᾶς Σίμων , Ἰωνάθαν αὖθις ἐπί αὐτός ἄγω ὁ Ἀνανίας . ὁ δέ παραιτέομαι , ἀρκέω λέγω ἅπαξ ὁ ἀρχιερωσύνη λαγχάνω , ὁ δέ ἀδελφός Ματθίας πρός οὗτος ἀξιόω προάγω ὡς ἄξιος ὁ τιμή . πείθω οὖν ὁ βασιλεύς ὁ Ματθίας ὁ ἀρχιερωσύνη ἀπονέμω . Σίλας δέ ὁ Ἀγρίππας Ἵππαρχος , Πεποιθὼς ὅς ὑπέρ αὐτός κινδυνεύω , ἄκαιρος παρρησία ἀντιποιέω , καί εἰμί φορτικός , ὁ στυγνός ὁ τυγχάνω εἰς μνήμη ἄγω αὐτός καί ἑαυτοῦ σεμνύνω ἐκ ὁ τότε σπουδή τε καί πίστις . ἀηδής οὖν πρός ὁ ἀταμίευτος αὐτός παρρησία ὁ Ἀγρίππας διάκειμαι ὁ δέ Σίλας μή ἐνδίδωμι εἰς ὀργή ὁ βασιλεύς ἀνερεθίζω , καί οὖον μόνος ὁ ἱππαρχία αὐτός μεθίστημι , ἀλλά μέντοι καί δήω . χρόνος δέ ὁ θυμός ἀμβλύνω , καί λογίζομαι ὅσος ὑπέρ ἐκεῖνος ἀνατλῆναι πόνος , ἡμέρα ἑορτάζω ἑαυτοῦ γενέθλιος καλέω ὁ Σίλας αὐτός συνίστημι . ὁ δέ οὐ πείθω “ ἐπί τίνω λέγω “ ὁ βασιλεύς ἀνακαλέω ἐγώ τιμή ὁ ὅσος ἤδη ἀπολούω , . ἢ παύω - ἕπομαι ἐγώ νομίζω ὁ παρρησία ; νῦν βοάω μᾶλλον ὅσος αὐτός ἐκρέω δεινός , ὅσος φέρω πόνος ἐκεῖνος πορίζω σωτηρία καί τιμή · ὅς γέρας ἐγώ δεσμός καί σκότιος εἰρκτή , ὅς οὔποτε λανθάνω . ” ὁ δέ βασιλεύς οὗτος μανθάνω , καί ἀνίατος σύν-εἶδον διάκειμαι , αὖθις ἐάω ἐν φρουρά . ἧμαι δέ εὐεργετικός οὗτος ὁ βασιλεύς ἐν δωρεά οὐδείς κακός Ἡρώδης ὁ πάππος · ἐκεῖνος μέντοι εἰς ἀλλόφυλος ὁ φιλότιμος ἐπιδείκνυμι , οὖον μήv καί εἰς ὁ Ἰουδαῖος , οὗτος πρός πᾶς ὁμοίως εἰμί εὐεργετικός καί ὁ τρόπος Πραῦς . ἡδύς γοῦν αὐτός δίαιτα συνεχής ἐν ὁ Ἱερουσαλήμ εἰμί , καί ὁ πάτριος καθαρός τηρέω . καί δή τις Σίμων εἰμί ἐν Ἱερουσαλήμ ἀκριβής δοκέω ὁ νόμιμος · οὗτος πλῆθος ἀθροίζω τολμάω ὁ βασιλεύς κατερέω ἀποδημέω εἰς Καισάρεια . οὗτος ὁ Ἀγρίππας οὐ λανθάνω . μεταπέμπω ἐν ὁ Σίμων καί φημί “ εἶπον εἶπον ἐγώ τίς ὁ γίγνομαι εἰμί παράνομος ; ὁ δέ μή ἔχω εἶπον δήω συγγνώμη τυγχάνω . καί ὁ βασιλεύς παρά προσδοκία αὐτός διαλλάσσω , καί ἐκπέμπω δωρέω . ὁ ἀρχιερωσύνη δέ Ματθίας ἀφαιρέω Ἐλιωναίῳ ὁ ὁ Κίθαιρος παῖς παρέχω αὐτός βασιλεύω οὖν ἐπί τρεῖς ἐνιαυτός ὁ ὅλος Ἰουδαῖος , εἰς πόλις Καισάρεια , ὅς πρότερος Στράτων καλέω πύργος , θεωρία τελέω . δύο δέ ὁ θεωρία ἡμέρα στολή ἐνδύω ἐκ ἄργυρος ποιέω παρέρχομαι εἰς ὁ θέατρον ἄρχω ἡμέρα . καί ὁ πρῶτος ὁ ἡλιακός ἀκτίς ἐπιτολή ὁ ἄργυρος καταυγάζω θαυμάσιος ἀποστίλβω , μαρμαίρω τίς φοβερός ὁ εἰς αὐτός ἀτενίζω . εὐθύς τε ὁ κόλαξ ἄλλος ἄλλοθεν ἀναβοάω , θεός προσαγορεύω , εὐμενής τε εἰμί , ἐπιλέγω · εἰμί γάρ καί μέχρι νῦν ὡς ἄνθρωπος φοβέω , ἀλλά τοὐντεῦθεν ὁμολογέω θνητός σύ φύσις ἀγαθός . οὐ ἐπιπλήσσω οὗτος ὁ βασιλεύς , οὐδέ ὁ κολακεία ἀσεβέω ἀποτρίβω . ἀνακύπτω οὖν μετά ὀλίγος ὁράω ὁ βουβών ὁ ὄρνις ὁ ἑαυτοῦ κεφαλή ὕπερθεν , ἄγγελος τε κακός οὗτος ἐννοέω τότε , ὡς ποτέ ὁ ἀγαθός μηνυτής . καί διακάρδιος ἔχω ὀδύνη , καί ὁ κοιλία ἀθρόος ἔπειμι ἄλγημα . καί πρός ὁ φίλος φημί “ ὁ θεός σύ ἐγώ ἤδη καταστρέφω ὁ βίος , καί ὁ καλέω ἀθάνατος παρά σύ θνῄσκω ἐπείγω . ” οὗτος λέγω ὁ ὀδύνη ἐπιτείνω καταπονέω , καί μετά σπουδή ἀνακομίζω πρός ὁ βασίλειος . λόγος δέ γίγνομαι θνῄσκω αὐτός , ὁ πληθύς αὐτίκα σύν γυνή καί παῖς ἐπί σάκκος καθέζομαι ὁ πάτριος νόμος ὁ θεός ὑπέρ ὁ βασιλεύς ἱκετεύω , καί πᾶς θρηνέω . ἐν ὑψηλός δέ ὁ Ἀγρίππας κατάκειμαι δωμάτιον , καί κάτω βλέπω αὐτός πρανής προσπίπτω , οὐδέ αὐτός ἄδακρυς εἄν . ἐπί ἡμέρα δέ πέντε ὁ ὁ γαστήρ ἄλγημα κατεργάζομαι καταστρέφω ὁ ζωή , βιόω ἔτος τέσσαρες καί πεντήκοντα , βασιλεύω δέ ἑπτά , ἐπί Γάϊος μέν τέσσαρες ,